22.08.2013 Views

Ontwerponderzoek Altermoderne Kunsteducatie ... - Cultuurnetwerk.nl

Ontwerponderzoek Altermoderne Kunsteducatie ... - Cultuurnetwerk.nl

Ontwerponderzoek Altermoderne Kunsteducatie ... - Cultuurnetwerk.nl

SHOW MORE
SHOW LESS

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

<strong>Altermoderne</strong><br />

<strong>Kunsteducatie</strong><br />

Marike Hoekstra & Talita Groenendijk


Marike Hoekstra<br />

-Master AHK<br />

Introductie<br />

-Onderzoek naar rol van de kunstenaar in projecten<br />

Toeval Gezocht en CBK Rotterdam<br />

-Kunstenaar/docent/afdelingshoofd Kunstencentrum<br />

Talita Groenendijk<br />

-UVA Promotie-onderzoek naar Observerend leren in<br />

de kunstvakken<br />

-Onderzoek Mediacultuur


Programma<br />

• Beknopte theoretisch i<strong>nl</strong>eiding<br />

• Onderzoeksmethode,<br />

projectopzet en training<br />

• Casusmateriaal


Theorie <strong>Altermoderne</strong><br />

<strong>Kunsteducatie</strong><br />

Klatser, R. (2010). Flip & Flap en de<br />

altermoderniteit: kunsteducatie in een<br />

altermoderne wereld. In: Divers: lectoraat<br />

kunst- en cultuureducatie Amsterdamse<br />

hogeschool voor de Kunsten.<br />

Bourriaud, N. (2009) The Radicant, New York:<br />

Lucas &Sternberg<br />

Tate Triennial 2009: Altermodern


Modernisme Postmodernisme Altermodern<br />

Radical Rhizome Radicant<br />

Universalisme Meervoudigheid Meervoudig en<br />

bewegend (Geworteld<br />

in verschillende<br />

omgevingen, nieuwe<br />

wortels vormend)<br />

Westers<br />

georiënteerd<br />

Multiculturalisme Intercultureel/hybride<br />

Constructief Gericht op deconstructie Constructief<br />

Formele criteria<br />

voor beoordelen van<br />

kunst (kleur,<br />

compositie ed.)<br />

Relativisme in de<br />

uiterste vorm maakt<br />

beoordeling onmogelijk<br />

Beoordeling d.m.v.<br />

vertaling


<strong>Altermoderne</strong> Kunst samengevat:<br />

• Kunst in een tijdperk van globalisering<br />

• Dynamische opvatting t.a.v. cultuur<br />

• Nadruk op ‘onderweg zijn’ (niet op doel of<br />

herkomst)<br />

• Actuele thema’s: migranten, reizen, grenzen,<br />

energie, archieven, heterochronia, docufiction,<br />

viatorisation


Waarom altermoderne<br />

kunsteducatie?<br />

Hedendaagse kunsteducatie:<br />

• Sluit niet voldoende aan bij ontwikkelingen in<br />

de actuele kunst,<br />

• Mist voldoende aansluiting bij actuele thema’s<br />

als globalisering, culturele hybriditeit en<br />

hybride identiteitsconstructie.<br />

• Sluit niet voldoende aan bij de leefwereld van<br />

de leerling.


Context in hoofdlijnen<br />

• Authentieke kunsteducatie<br />

(Haanstra, 2001; 2008)<br />

• Interculturele kunsteducatie<br />

(Mason, 2008)<br />

• Visual Culture Arts Education<br />

• Flexibel curriculum<br />

(Duncum, 2002; Heijnen, 2007)<br />

(Gude, 2007; Wilson, 2003)


Vertaling <strong>Altermoderne</strong> kunst naar<br />

kunsteducatie<br />

• Nieuwe ideeën t.a.v. cultuur → Intercultureel<br />

• ‘Onderweg zijn’ → Procesgericht<br />

• Meervoudigheid → Leerlinggestuurd


Centrale ideeën - inhoud<br />

• Geen westers canon<br />

• Kunstgeschiedenis lessen niet chronologisch<br />

• Aandacht voor actuele kunst<br />

• Leerlingen leren hun eigen wereld verbeelden<br />

• Leerlingen leren processen zonder vastgesteld<br />

einddoel doorlopen


Centrale ideeën - didactiek<br />

• Leerling gestuurd<br />

• Dialoog tussen leerling(en), docent en werkin-wording.<br />

• Samenwerken<br />

• Processen stimuleren


Centrale ideeën - proces<br />

• Onvoorspelbaar proces, geen vastgesteld doel,<br />

experiment en toeval<br />

• Technieken ‘en passant’ leren<br />

• Onconventionele media en technieken


Samengevat<br />

3 Ontwerpparameters<br />

• Intercultureel<br />

• Procesgericht<br />

• Leerling gestuurd


Discussiepunten voor onderzoek<br />

• Hoeveelheid vrijheid kun je leerlingen geven?<br />

• Moeten actuele kunst en thema’s uit the<br />

Altermodern expliciet aan de orde komen?<br />

• Wat nu als leerlingen niet procesmatig willen<br />

werken?<br />

• Hoe werk je intercultureel in een ‘witte klas’?


Onderzoeksmethode,<br />

projectopzet en training


<strong>Ontwerponderzoek</strong><br />

• Interventiegericht<br />

• Iteratief (cyclisch)<br />

• Proces georiënteerd<br />

• Praktisch georiënteerd<br />

• Theorie georiënteerd<br />

(Van den Akker, Gravemeijer, McKenney & Nieveen,<br />

2006)<br />

Onderscheid AMKE: niet uitsluitend ontwerp an<br />

sich: docentonafhankelijk ontwerp niet relevant<br />

voor benadering.


Actieonderzoek<br />

• Uitvoerder = onderzoeker<br />

• Beginsituatie als uitgangspunt<br />

• Cyclisch<br />

• Begeleiding door professionele onderzoekers<br />

(Plateel, 2010 ; McNiff and Whitehead, 2011;<br />

Mason 2005)<br />

Onderscheid AMKE: theoretisch uitgangspunt,<br />

beperkte minicycli.


Projectopzet<br />

• Project samenwerking Lectoraat Kunst- en<br />

Cultuureducatie en Academie voor beeldende<br />

vorming AHK<br />

• 7 VO docenten scholen Amsterdam, Hilversum<br />

en Groningen<br />

• Beperkte uitvoeringsperiode (8 weken) met 1<br />

klas per docent.<br />

• Financiering AFK<br />

• www.altermodernekunsteducatie.<strong>nl</strong>


Docenten training<br />

Training docenten<br />

Inhoud training: theoretische uitgangspunten<br />

ontwerpproces<br />

begeleiden<br />

reflectietools aanreiken<br />

Docenten leren : van ons (theoretisch artikel,<br />

presentatie),<br />

van elkaar (good practice casus,<br />

projectontwerpen, uitwisseling en<br />

feedback) en<br />

van zichzelf (good practice, actieve les,<br />

ontwerpproces)


Onderzoeksvraag<br />

“Hoe geven docenten altermoderne<br />

kunsteducatie vorm in de praktijk en wat zijn<br />

de ervaringen van de docenten en de<br />

leerlingen met deze vorm van kunsteducatie?”<br />

Casusbeschrijvingen, kwalitatieve analyse<br />

interviews, gespreksverslagen,<br />

reflectieverslagen, open learner reports


Deelvragen<br />

1. Aan de hand van welke ontwerpconcepten kunnen we<br />

altermodern kunstonderwijs vormgeven?<br />

2. Hoe interpreteren de docenten de ontwerpconcepten<br />

en hoe worden die vertaald naar lesvoorbereidingen?<br />

3. Hoe evalueren de docenten de implementatie en<br />

resultaten van hun altermoderne lessen?<br />

4. Hoe beschrijven docenten hun eigen leerproces en<br />

leerresultaten?<br />

5. Wat zijn de gepercipieerde leereffecten van tussentijdse<br />

reflectie door de docenten (en uitwisseling met anderen)<br />

en in hoeverre leidt dit tot bijsturing?<br />

Theoretisch kader<br />

Voorinterview<br />

Ontwerp<br />

Reflectieportfolio’s<br />

Na-interviews<br />

Intervisieverslagen<br />

Reflectieportfolio’s<br />

Na-interviews<br />

Intervisieverslagen<br />

Reflectieportfolio’s<br />

Na-interviews<br />

Intervisieverslagen<br />

6. Wat zijn de leerervaringen van de leerlingen? Open learnerreports


Casus: Tell me the truth<br />

www.altermodernekunsteducatie.<strong>nl</strong>


Casus: Reizen<br />

www.altermodernekunsteducatie.<strong>nl</strong>


<strong>Altermoderne</strong><br />

<strong>Kunsteducatie</strong><br />

marike.hoekstra@ahk.<strong>nl</strong>


Op 24 november 2012<br />

verschijnt de rapportage<br />

van dit onderzoek,<br />

vergezeld van een<br />

conferentie over het<br />

thema

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!