Persbericht 7 april 2011 Heilige Graal of simpel vaatwerk? Unieke ...

groningerkerken.nl

Persbericht 7 april 2011 Heilige Graal of simpel vaatwerk? Unieke ...

Persbericht

7 april 2011

Heilige Graal of simpel vaatwerk?

Unieke avondmaalskannen bij Stichting Oude Groninger Kerken

De Stichting Oude Groninger Kerken toont in de periode 7 april t/m 30 september avondmaalskannen

van aardewerk en kristalglas. Relatief eenvoudige materialen, waarvan de eigenschappen zich

tegelijkertijd bij uitstek lenen voor decoratie door middel van beschildering en gravering. Op de kannen

is dit uitbundig toegepast. Ook de gebruikte reliëfwerking springt direct in het oog. Hierdoor hebben ze

een volstrekt andere uitstraling dan de veel bekendere avondmaalskannen van zilver.

De presentatie is te zien in het kantoor van de Stichting Oude Groninger Kerken, Coehoornsingel 14

te Groningen. De openingstijden zijn dagelijks van 9.00 – 16.30u. De toegang is gratis.

Historische achtergrond

Toen het protestantse avondmaal in de 16 e eeuw werd ingesteld, wilde men dit zo dicht mogelijk laten

aansluiten op de maaltijd in de eigen huiselijke sfeer. Dit vanuit de overtuiging dat het laatste

avondmaal van Christus met zijn leerlingen - dat men met dit sacrament wilde gedenken - eveneens

in een zeer eenvoudige, huishoudelijke setting had plaatsgevonden. Kostbare edelmetalen als goud

en zilver die voorheen in de christelijke traditie bij de viering van dit sacrament werden gebruikt, achtte

men daarom eigenlijk niet geschikt. Huis-, tuin- en keukenmaterialen zoals tin, glas en/of aardewerk

vond men veel passender. Praktisch daarbij was dat deze relatief goedkoop waren en ruim

voorhanden.

Vanaf de 17 e eeuw werd onder invloed van toenemende rijkdom van kerkbesturen en particuliere

begunstigers van de kerkelijke gemeenschappen – en de behoefte deze rijkdom te laten zien – zilver

gemeengoed. Glas en aardewerk werden toen nog slechts incidenteel gebruikt. Daarbij komt dat van

deze breekbare objecten in de loop der tijd het nodige is gesneuveld.

Dit maakt de getoonde kannen uit het bezit van de Stichting Oude Groninger Kerken tot unieke

objecten.

Meervoudige waardering

De waardering voor deze glazen en aardewerken kannen is meervoudig. Door de ‘gewoonheid’ van

de materialen refereren ze sterk aan eenvoudig, huishoudelijk gebruikt vaatwerk. Tegelijkertijd maken

de toegepaste decoratie-technieken ze tot zeer sierlijk gestileerde objecten.

Hun hoedanigheid laat zich tot op zekere hoogte vergelijken met die van de heilige graal. De heilige

graal is, in de middeleeuwse legenden rondom koning Arthur, de feitelijke beker die Christus fysiek

zou hebben gebruikt bij het laatste avondmaal. Deze zou zich nog altijd ergens ter wereld bevinden. In

de middeleeuwse kunst werd de graal als zeer kostbaar verbeeld, bijvoorbeeld van goud of ingelegd

met edelstenen. Bij nader inzien echter is men van mening dat de graal – als ‘ie al bestaat – niet van

een kostbaar, maar juist van een zeer eenvoudig materiaal gemaakt moet zijn, bijvoorbeeld van hout,

aardewerk of glas, aangezien de arme Christus niet uit een gouden beker gedronken zal hebben.

Hoe simpele voorwerpen toch heel kostbaar kunnen zijn.

Aardewerken schalen

De presentatie is aangevuld met drie aardewerken schalen afkomstig uit de kerk van Zuurdijk. Ze zijn

Chinees blauwwit beschilderd en fungeerden als broodschalen tijdens het avondmaal. Niet helemaal

duidelijk is waarom hiervoor oosterse keramiek is gebruikt. Vermoedelijk komen de stukken uit een

schenking of legaat van een rijk gemeentelid aan de kerkgemeenschap, die er vervolgens wel een

praktische bestemming voor had. Dit geldt misschien ook voor de 17 e eeuwse kan van Breede,

waarop eveneens een Chinese, figuratieve, voorstelling is te zien.


EINDE BERICHT

Noot voor de redactie: Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Annemieke Woldring,

medewerker pr en communicatie van de Stichting Oude Groninger Kerken, tel: 050-3672042 of

woldring@groningerkerken.nl

Bijlage: 2 foto’s van de presentatie - glas en aardewerk

More magazines by this user
Similar magazines