Centrum Voor Afstandsonderwijs

THUISSTUDIE 

CULTUURGESCHIEDENIS 

www.centrumvoorafstandsonderwijs.be 

Centrumvoorafstandsonderwijs.be 

GRATIS HOOFDSTUK

Beste student, 

Bedankt voor je interesse in onze thuisstudie cultuurgeschiedenis. 

“Wie de geschiedenis kent, kent ook de toekomst”, zegt men wel eens. Elke dag komen we 

in aanraking met cultuur: onze taal, architectuur, kunstvoorwerpen, schilderijen, 

muziek, theater, literatuur, film,…. Alles in het heden is verbonden met het verleden. Of je 

nu een museum bezoekt, op vakantie bent of in je eigen stad rondloopt, na het volgen 

van deze cursus zal je meer dingen zien en ze ook beter kunnen interpreteren. 

Geschiedenis is hip! 

In deze cursus maakt op een aangename manier kennis met belangrijke kunstenaars, hun 

werk en visie en de manier waarop ze de cultuurgeschiedenis hebben beïnvloed. Je zal in 

staat zijn om met andere ogen naar tentoonstellingen te kijken en je zal veel bewuster 

reizen maken. Ook zal je alles in de juiste culturele context kunnen plaatsen. Kunst geeft 

immers een bepaalde tijdsgeest weer en gaat gepaard met opvattingen en gebeurtenissen. 

Na deze boeiende thuiscursus cultuurgeschiedenis zal je heel wat meer culturele 

bagage hebben. Je kan aan de slag in een museum, als gids bij een toeristische dienst of 

als reisbegeleider van populaire busreizen. Ook voor mensen die al in de culturele sector 

werken, is dit een ideale opleiding om zich te specialiseren en zich te onderscheiden van 

anderen! Ook voor leraars, antiekhandelaars of galeriehouders betekent deze opleiding 

een enorme meerwaarde! Daarnaast verrijkt deze cursus ook je persoonlijke leven. Je 

scherpt je algemene kennis aan, kan meepraten op recepties en feestjes en zal 

uitblinken op quizzen. Bovendien is deze opleiding ook geschikt voor personen die de 

opleiding galleriehouder of antiekhandelaar volgen of gevolgd hebben en hun kennisveld 

nog willen uitbreiden. Deze cursus bestaat uit volgende grote onderdelen: 

Griekse en Romeinse kunst 

Vroegchristelijke kunst en kunst van de vroege middeleeuwen 

Romaanse kunst en gotische kunst 

Renaissance 

Barok en rococo 

Claccisme, romantiek en realisme 

Impressionisme en symbolisme 

Hedendaagse kunst & art nouveau 

Centrum Voor Afstandsonderwijs 

Frankrijklei 127, 2000 Antwerpen 

Tel.: 03 292 33 30 – www.centrumvoorafstandsonderwijs.be 

2

Op de volgende pagina’s bieden we je graag een gratis hoofdstuk aan van de thuisstudie 

cultuurgeschiedenis. Je vindt hierin de volledige inhoudstafel, één hoofdstuk van de cursus 

en een representatieve vragenreeks voor het examen terug. Ook lees je er de manieren 

waarop je je professionele docent persoonlijk kan contacteren wanneer je vragen hebt. 

Door dit gratis proefhoofdstuk kan je alvorens je in te schrijven al eens rustig bekijken op 

welke manier en uit welke delen de cursus is opgebouwd. Daarnaast kom je ook meer te 

weten over het reilen en zeilen van de school, de manier waarop je je taken inlevert bij je 

docent, stage loopt,… Dankzij dit gratis voorproefje weet je kortom waar je je aan kan 

verwachten! 

Zou je graag de volledige cursus inkijken alvorens je in te schrijven? Kom dan eens langs in 

één van onze vestigingen te Antwerpen, Gent of Hasselt. Onze medewerkers zullen je graag 

verder helpen en je inzage geven in een exemplaar van de cursus die je graag wil volgen! 

Onze secretariaten zijn gevestigd op volgend adres: 

Secretariaat Antwerpen: Frankrijklei 127, 2000 Antwerpen 

Secretariaat Gent: Elfjulistraat 39a, 9000 Gent 

Secretariaat Hasselt: Simpernelstraat 27, 3511 Kuringen 

Op de volgende pagina’s geven we je een voorproefje van de cursus. Hierin vind je: 

- De volledige inhoudstafel van de cursus 

- Informatie over je docent 

- Een gratis hoofdstuk uit de cursus 

- Een vragenreeks die representatief is voor het examen 

- Een inschrijvingsformulier 

- Informatie over de opleiding en de school 




3

INHOUDSTAFEL 

Hoofdstuk 1 : Griekse kunst 

1.1. Inleiding : cultuurhistorische situering 

1.2. Pre-Helleense kunst 

1.2.1. Kretenzische of Minoïsche kunst (3000 tot 1400 v. Chr.) 

1.2.2. Myceense kunst (1600 tot 1100 v. Chr.) 

1.3. Griekse bouwkunst 

1.3.1. Ontwikkeling van de Griekse tempel (vanaf 800 v. Chr.) 

1.3.2. Dorische en Ionische tempels 

1.3.3. De acropolis van Athene 

1.3.4. Burgerlijke gebouwen 

1.4. Griekse beeldhouwkunst 

1.4.1. Archaïsche tijd 

1.4.2. Klassieke tijd (500 tot 338 v. Chr.) 

1.4.3. Hellenistische tijd (336 tot 30 v. Chr.) 

1.5 Griekse schilderkunst 

1.6 Besluit 

Hoofdstuk 2 : Romeinse kunst 

2.1. Inleiding : cultuurhistorische situering 

2.2 Etruskische kunst 

2.3. Romeinse bouwkunst (tempels, basilicae, thermen, theaters, amfitheaters 

2.4. Romeinse beeldhouwkunst (het portret en het historisch reliëf) 

2.5. Romeinse schilderkunst en mozaïekkunst (Pompeï) 

2.6. Besluit 

Hoofdstuk 3 : Vroegchristelijke kunst 

3.1 Inleiding : cultuurhistorische situering 

3.2 Oudchristelijke kunst (catacomben en basilieken) 

3.3 Byzantijnse kunst (Constantinopel, Ravenna) 

3.4 Besluit 

Hoofdstuk 4 : Vroege middeleeuwen 


4.2 Kelten, Saksen en Vikingen 

4.3 Karolingische kunst 

4.4 Kunst van de Islam 




4

4.5 Besluit 

Hoofdstuk 5 : Romaanse kunst 


5.2 Kerkportaalsculptuur en cultusbeelden 

5.3 Miniaturen en fresco’s 

5.4 Besluit 

Hoofdstuk 6 : Gotische kunst 


6.2 Spitsboog en kruisribgewelf in de bouwkunst 

6.3 Kerkportaalsculptuur, cultusbeelden en de baanbreker Claus Sluter 

6.4 Gotische schilderkunst (Duccio, Simone Martini, Giotto) 

6.5 Besluit 

Hoofdstuk 7 : Renaissance (15de-16de eeuw) 


7.2 Renaissance in Italië 

7.2.1 Bouwkunst (Brunelleschi, Alberti, Bramante, Michelangelo, Vignola, 

Palladio) 

7.2.2 Beeldende kunst in het quattrocento (Ghiberti, Donatello, Fra Angelico, 

Botticelli, Verrocchio, della Robbia, Mantegna, Bellini, Giorgione) 

7.2.3 Grootmeesters van de hoogrenaissance (Leonardo da Vinci, Raffaël, 

Michelangelo,Titiaan) 

7.3 Renaissance in het noorden 

7.3.1 Bouwkunst 

7.3.2 De Vlaamse primitieven van de 15de eeuw (Van Eyck, van der Weyden, 

van der Goes, 

Lochner, Memling, Bouts, Jeroen Bosch) 

7.3.3 Schilderkunst in de 16de eeuw (Metsijs, Dürer, Holbein, Bruegel) 

7.4 Maniërisme (Tintoretto, Veronese, Cellini, El Greco) 

7.5 Besluit 

Hoofdstuk 8 : Barok (17de eeuw) 

8.1. Inleiding : cultuurhistorische inleiding 

8.2 Bouwkunst in Italië (Borromini, Bernini), Frankrijk (François Mansart, Perrault, 

Charles Lebrun), Engeland (Inigo Jones, Christopher Wren) en de Verenigde 

Provinciën 




5

8.3 Beeldhouwkunst (Bernini, Schlüter, Girardon) 

8.4 Schilderkunst 

8.5 Besluit 

8.4.1. Italië (Guido Reni, Caravaggio) 

8.4.2 Spanje (Velazquez, Murillo) 

8.4.3 Vlaamse barokke school (Rubens, Jordaens, van Dijck) 

8.4.4 Gouden eeuw van de Hollandse schilderkunst (Frans Hals, Rembrandt, 

Vermeer) 

Hoofdstuk 9 : Rococo (18de eeuw) 


9.2 Franse salonkunst en Louis XV-meubelen 

9.3 Schilderkunst in Frankrijk (Watteau, Boucher, Fragonard), Engeland (Hogarth, 

Gainsborough) en Italië (Tiepolo) 

9.4 Besluit 

Hoofdstuk 10 : Classicisme (van 1750 tot begin 19de eeuw) 


10.2 Heropleving van het oude Griekenland in de bouwkunst 

10.3 Ideale schoonheid in de beeldhouwkunst 

10.4 Zuivere lijnen in de schilderkunst (Louis David, Ingres) 

10.5 Besluit 

Hoofdstuk 11 : Romantiek en realisme (19de eeuw) 


11.2 Romantiek 

11.2.1 Imitatie van vroegere stijlen in de bouwkunst 

11.2.3 Het Spaanse genie Francisco de Goya 

11.2.4 Franse baanbrekers : Géricault, Delacroix, Corot en de school van 

Barbizon 

11.2.5 Engelse landschapskunstenaars : Turner en Constable 

11.3 Realisme (Gustave Courbet) 

11.4 Besluit 

Hoofdstuk 12 : Impressionisme en symbolisme (eind 19de eeuw) 


12.2 Impressionisme 

12.2.1 De grondleggers in Frankrijk : Manet, Monet, Renoir en Pissarro 

12.2.2 Rodin : de grootste impressionistische beeldhouwer 




6

12.2.3 Neo-impressionisme (Seurat, Sigac) 

12.2.4 Edgar Degas 

12.2.5 Toulouse Lautrec 

12.3 Symbolisme (Gustave Moreau, Odilon Redon) 

12.4 Besluit 

Hoofdstuk 13 : Scheppers van de hedendaagse kunst : Cézanne, Gauguin, Van Gogh, 

Ensor 

13.1 Paul Cézanne (1836-1906), kubisme avant la lettre 

13.2 Paul Gauguin (1848-1903), voorloper van het fauvisme 

13.3 Vincent Van Gogh (1853-1890), een intense gevoelsexpressie 

13.4 James Ensor (1860-1949), de schilder van het fantastische 

Hoofdstuk 14 : Art Nouveau (Jugendstil, Modern Style, Modernisme) 

Hoofdstuk 15 : De plastische kunsten vóór de tweede wereldoorlog 


15.2 Fauvisme (Henri Matisse) 

15.3 Expressionisme 

15.3.1 Die Brücke (Kirchner, Nolde, Kokoschka) 

15.3.2 De Vlaamse expressionisten (Servaes, Permeke, De Smet, Van den 

Berghe) 

15.4 Kubisme 

15.3.3 Expressionistische beeldhouwkunst 

15.4.1 Braque, Picasso en Gris 

15.4.2 Léger en Delaunay 

15.4.3 Der Blaue Reiter, Macke en Marc 

15.4.4 Modigliani en Chagall : tussen droom en kubisme 

15.4.5 Futurisme 

15.4.6 Kubistische beeldhouwkunst 

15.5 Dadaïsme (Duchamp) 

15.6 Surrealisme (De Chirico, Max Ernst, Dalí, Delvaux, Magritte) 

15.7 Abstracte kunst 

15.8 Besluit 

15.7.1 De lyrisch abstracte kunst (Kandinsky, Klee) 

15.7.2 De geometrisch abstracte kunst (De Stijl, Bauhaus) 

Hoofdstuk 16 : De plastische kunsten na de tweede wereldoorlog 




7


16.2 De abstractie in de jaren 50 

16.3 De jaren ’60 : Pop Art, Nouveau Réalisme en Happening 

16.4 De jaren ’70 : conceptuele kunst, performance, hyperrealisme en een nieuw 

soort traditionalisme 

16.5 Moderne bouwkunst (20ste eeuw) 

16.6 Besluit 




8

Woord van de docent 

Beste student, 

Welkom bij de thuisstudie cultuurgeschiedenis! 

Aangezien kunst een uiting is van de samenleving waarin deze kunst tot stand wordt 

gebracht, zullen we steeds aandacht schenken aan de cultuurhistorische 

omstandigheden. Het doel van deze cursus is dat je in je dagelijkse omgeving en bij je 

reizen naar andere landen nieuwsgierig wordt, meer dingen ziet en ze beter kan 

interpreteren. Daarvoor gaan we terug in de tijd en beginnen we met de cultuur van de 

Grieken en Romeinen. Daarna neem ik je mee naar de christelijke Middeleeuwen en gaan 

we nader in op de romaanse en gotische kunst, de Renaissance, Barok en Rococo. De 19 de 

en 20 ste eeuw zullen we, omwille van de nabijheid in de tijd en de overvloed aan 

kunstuitingen, uitvoeriger behandelen. 

Na deze cursus zal je in staat zijn om de belangrijkste kunststromingen en de persoonlijke 

stijl van heel wat kunstenaars te herkennen. Bij termen als barok, expressionisme of pop art 

zal je je meteen een plastische voorstelling kunnen maken. Niet enkel op professioneel 

vlak zal deze informatie deuren voor je openen, je zal je vrienden en familie ook 

kunnen verbluffen me je uitgebreide kennis! 

Door het ontdekken van kunst, zal je er ook van gaan houden. Een kunstkenner is immers 

vaak ook een kunstminnaar. Ik hoop dat je door het lezen of studeren van deze cursus niet 

enkel kennis vergaart, maar dat je vooral met groot genoegen kunsthistorische steden, 

musea en galerijen zal bezoeken en op een andere, intensere manier naar kunst zal kijken 

dan voorheen. 

Ik wens je alvast enorm veel succes en plezier met deze cursus! 

Je docente, 

Kathleen Goeffers 




9

GRATIS HOOFDSTUK 

HOOFDSTUK 14: ART NOUVEAU 

De Art Nouveau is een internationale beweging en kunststroming in alle takken van de kunst, 

die haar hoogtepunt beleefde rond de eeuwwisseling, meer bepaald tussen 1890 en 1905. 

Het was een totaalstijl van architectuur tot meubelen, waardoor kunst een deel werd van het 

alledaagse leven. In reactie op de academische kunst en op de klassieke interieurs, is de Art 

Nouveau modern en eigen aan zijn tijd. Hieraan is waarschijnlijk het overweldigende succes 

te danken. De maatschappij was immers grondig veranderd. De industrialisatie bracht 

stedelijke rijkdom met zich mee, er kwam massaproductie tot stand en een toenemend 

aantal producten werd gelanceerd op een steeds groeiende markt. De technische 

vooruitgang vergemakkelijkte en veranderde de productie en producten en vereenvoudigde 

en versnelde de communicatie. Nochtans bleef lange tijd de overheersende stijl in de 

decoratieve kunsten, een achterhaalde, op het verleden geïnspireerde stijl. 

Kenmerkend voor de Art Nouveau zijn de gebogen 

lijnen, een voorkeur voor beweging en voor het 

natuurlijke. Realistische beelden of abstracte vormen 

roepen steeds het organische leven op. De 

inspiratiebron is de natuur: de gebogen silhouetten 

van bloemen (irissen, orchideeën,…) en bladeren, de 

gratie en de kleurenrijkdom van dieren (pauwen, 

zwaluwen, insecten, slangen,…) en de golvende lijn 

van het vrouwelijk lichaam. 

De Art Nouveau maakte gebruik van de vernieuwde, 

technische mogelijkheden om hedendaagse, mooie 

producten te leveren die op ruimere schaal het leven 

van alledag konden verschonen. In de architectuur 

deed het ijzer zijn intrede, er ontstonden nieuwe 

technieken in de ceramiek en de glasblazerij en de elektrische verlichting werd algemeen 

verspreid. In de plastische kunsten hadden Gauguin en Toulouse-Lautrec (foto) 

vernieuwing gebracht door stilering van de vorm en gebruik van zuivere kleurvlakken. 

Japanse en Chinese snuisterijen waren in de mode. 




10

Vooral de invloed van de Japanse prentkunst was groot: van een precieze observatie van 

de natuur waren de Japanners tot een graad van abstractie gekomen die de Westerse 

kunstenaars verleidde omwille van de verfijning en het raffinement. De affiche die op 1 

januari 1895 in de straten van Parijs verscheen voor het toneelstuk “Gismonda” van Victorien 

Sardou, met Sarah Bernhardt in de hoofdrol, maakte furore. Deze poster van de hand van de 

Tsjechische kunstenaar Alphonse Mucha kondigde de nieuwe stroming aan, die 

aanvankelijk de “Style Mucha” werd genoemd. 

De stroming laat zich voelen in heel Europa, van Glasgow tot Moskou en Madrid. Elk 

centrum gaf er zijn eigen interpretatie aan. In Frankrijk veranderden de toegangen tot de 

metro van Hector Guimard het stadsbeeld van Parijs en Emile Gallé stond aan het hoofd 

van de beweging in Nancy. Victor Horta had een beslissende impact op de architectuur in 

België. In Duitsland verspreidde het tijdschrift “Jugend” de stijl vooral als een grafische 

kunstvorm, terwijl de Wiener Sezession architectuur en kunsten beïnvloedde doorheen 

Oostenrijk-Hongarije. Tegelijk was de Art Nouveau een stroming van verschillende 

individuen als Gustav Klimt, Charles Rennie Mackintosh, Alphonse Mucha, René Lalique, 

Antoni Gaudi, Louis Comfort Tiffany en anderen, met elk hun eigen specifieke stijl. 

Naargelang het artistieke centrum kreeg de beweging verschillende benamingen. De in 

Frankrijk en België gebruikte term “Art Nouveau” hield verband met de in 1895 in Parijs 

geopende galerij “Maison de l’Art Nouveau” van de Duitse kunsthandelaar Samuel Bing. De 

faam van deze galerij nam toe, toen Bing op de Wereldtentoonstelling van 1900 een volledig 

paviljoen voorstelde met meubels, tapijten en kunstvoorwerpen. 




11

De meeste benamingen verwezen naar het nieuwe, het moderne. Zo werd in Spanje 

gesproken van het “modernisme”. In Italië was de benaming “Stile Liberty”, gebaseerd op 

het exclusieve warenhuis in London “Liberty & Co”, dat kleding, meubels, tapijten en juwelen 

verkocht die ontworpen waren door sleutelfiguren van de toenmalige avant-garde. In de 

Verenigde Staten spraken ze eerder over “Tiffany style”, omwille van de verbondenheid 

van het continent met de Amerikaanse glaskunstenaar Louis Comfort Tiffany. In Oostenrijk 

kreeg de term “Sezessionstil” bijval, omdat de beweging er werd ingeleid door kunstenaars 

van de zogenaamde “Wiener Sezession”. In Nederland werd gesproken over de 

“Slaoliestijl”, naar de affiche die Jan Toorop ontwierp voor een Delftse slaoliefabriek. In het 

Verenigd Koninkrijk werd de beweging dan weer geassocieerd met de activiteiten van 

Charles Rennie Mackintosh in Glasgow, vandaar de benaming “Glasgow style”. 

In Groot-Brittannië is de oorsprong van de Art Nouveau te vinden in de figuur van William 

Morris en zijn Arts and Crafts Movement. Zoals de naam aanduidt, werd hier het 

handwerk gepromoot als reactie en kritiek op de machinaal geproduceerde massaproducten. 

Tegelijk keerde de groep rond Morris zich tegen de revival van gotische en andere oude 

stijlen van het Victoriaanse tijdperk. Toch waren reminiscenties aan de Middeleeuwen niet 

vreemd aan de Arts and Crafts Movement. Het glasraam werd bijvoorbeeld in ere hersteld en 

veel succes werd behaald met de door William Morris ontworpen wandtapijten versierd met 

bloemen en gebladerte. Exponent van de Art Nouveau en van de Arts and Crafts 

Movement, is de Schotse architect, ontwerper en beeldhouwer Charles Rennie Mackintosh 

(1868-1928). Hij brengt bijna zijn hele leven door in Glasgow, toen één van de grootste 

centra van zware industrie en scheepsbouw ter wereld. 

De stad en de welvaart nam toe. Mackintosh ontwierp het 

nieuwe gebouw voor de Glasgow School of Art. Mede 

dankzij dit project werd de reputatie van de kunstenaar 

internationaal. Hij ontwierp gebouwen, inclusief details voor 

decoratie en meubelen. Eén van zijn bekendste ontwerpen is 

de Hill House in Helensburgh, nabij Glasgow: 




12

Zeer beïnvloed door de eenvoud van de Japanse ontwerpen, is Mackintosh 

vandaag de dag vooral beroemd omwille van zijn in zwart en wit gelakte 

meubelen. Kenmerkend voor de stoelen is de strakke, verticale lijnvoering 

met bijzonder hoge stoelleuning: 

In de grafische kunsten zijn de tekeningen in zwarte inkt van de aan tuberculose, jong 

gestorven kunstenaar Aubrey Beardsley (foto links) (1872-1898) van grote invloed 

geweest. De erotische stijl van zijn illustraties voor het toneelstuk “Salomé” van Oscar 

Wilde (foto rechts) veroorzaakten ophef bij de preutse, Engelse burgerij. Typisch voor 

Beardsley zijn de asymmetrische bladschikking en de gestileerde, naturalistische details. 

Lange, ononderbroken curven onderdrukken elk ruimtegevoel ten voordele van een 

abstracte tegenstelling tussen witte en zwarte zones. 




13

In Frankrijk toont Gustave Eiffel in 1889 met zijn Eiffeltoren 

de grote mogelijkheden van het ijzer als nieuw materiaal in de 

architectuur. IJzer was immers smeedbaar, buigzaam en liet 

plots relatief lichte structuren toe. 

De architect en ontwerper Hector Guimard was in Frankrijk de exponent van de Art 

Nouveau architectuur. Na een bezoek aan het hotel Tassel van Victor Horta in Brussel, 

realiseerde hij het appartementsgebouw “Castel Béranger” (1898) in Parijs, waarmee hij 

onmiddellijk succes oogstte. 

Met de particuliere woning Hôtel Guimard uit 1909 – 

een huwelijksgeschenk voor zijn rijke Amerikaanse 

echtgenote – verwezenlijkte Guimard een 

totaalconcept: exterieur en interieur 

vormden één geheel. 




14

Of Guimard nu ijzer, steen of hout gebruikte, de gebroken spiralen en kronkelende lijnvoering 

waren steeds aanwezig. De tientallen toegangen tot de “Métropolitain” van Hector 

Guimard, zijn niet meer weg te denken uit het stadsbeeld in Parijs. 

Volgens verschillende auteurs ontstond de Art Nouveau in de architectuur in België, met 

Victor Horta (1861-1947) en het Hôtel Tassel van 1893 in Brussel. Het was het eerste van 

een hele reeks particuliere stadswoningen in Brussel, waaronder ook zijn eigen woning, 

vandaag het Hortamuseum en het Hôtel Solvay. Dit laatste werd gebouwd in opdracht van 

de zoon van de grootindustrieel en scheikundige Ernest Solvay. 

In Nancy werd de “Ecole de Nancy” gesticht door onder andere de 

meubelontwerper en glasmaker, Emile Gallé (1846-1904). 

Plantaardige motieven zijn aanwezig in het lijstwerk van zijn meubels 

en in zijn beschilderde panelen. Zijn glazen lampen en vazen zijn 

versierd met bloemen en insecten, via verschillende 

technieken: beschildering, inlegwerk of opgelegd glas 

met gravering. 

In 1912 ontwierp de veelzijdige meester het Centraal Station in Brussel en in 1920 ook het 

nabijgelegen Paleis voor Schone Kunsten. Net zoals James Ensor kreeg Victor Horta in 

1932 van koning Albert I de titel van baron. Met evenveel aandacht voor het interieur als het 

exterieur, is Horta een perfectionist qua eenheid: hij ontwerpt het gebouw, het meubilair, de 

lusters tot en met de muurbekleding. Het ijzer wordt niet gecamoufleerd, maar aangewend 




15

als decoratief en dragend element in zuilen met vegetatieve kapitelen, glooiende balkons en 

glazen koepels met ijzersmeedwerk doorweven. 

Henry Van de Velde (Antwerpen, 1863 – Zürich 1957) werd na een periode als neo- 

impressionistisch kunstschilder, een belangrijk architect en designer van de Art Nouveau, 

met grote invloed in Duitsland. Aanvankelijk werkte hij eerder traditioneel, in de lijn van de 

Engelse Arts-and-craftsbeweging. Een voorbeeld hiervan is zijn eigen woning in Ukkel, huis 

Bloemenwerf. In 1899 vestigde Van de Velde zich in Duitsland. Hij ontwierp het gebouw en 

werd directeur van de Kunstgewerbeschule in Weimar, de voorloper van het Bauhaus. 

Hij speelde ook een belangrijke rol in de Deutsche Werkbund, opgericht in 1907 in 

München door een groep ambachtslieden, industriëlen, kunstenaars en architecten. Hun 

doel was de beste vertegenwoordigers van industrie, kunst en handel samen te brengen om 

een hogere kwaliteit van de industriële productie te verwezenlijken. Ze wilden mooie 

producten op grote schaal produceren. Van de Velde ontwierp bouwwerken, meubels, 

juwelen, bestek en ander huishoudelijk toebehoren. Zijn ideaal was de lijn die continu 

doorloopt. Hij creëerde een stijl van elegantie. 

Eén van Van de Velde’s laatste werken, de Boekentoren van 

de Universiteit Gent uit 1933, maakte de evolutie naar de 

moderniteit, het functionalisme, duidelijk. Hier werd niet meer 

gestreefd naar elegantie: hij liet de nieuwe materialen radicaal 

zien. De hele toren is zichtbaar geconstrueerd uit beton, met 

klinkbekisting, tot dan vooral gebruikt voor industriële 

gebouwen. Van de Velde had ook rubberen vloeren gepland, 

maar die zijn uiteindelijk in marmer uitgevoerd. 

Een specifieke benadering van de Art Nouveau of Jugendstil werd gebracht door de 

kunstenaars van de Wiener Sezession. Wenen is rond de eeuwwisseling een grootstad met 

1,5 miljoen inwoners. Het was de hoofdstad van Oostenrijk-Hongarije en enorm multi-etnisch 

rijk. Het was een knooppunt van intellectuele en artistieke ontwikkeling met klinkende namen 

als Freud, Wittgenstein, Mahler, Klimt en anderen. 




16

Vragenreeks 

Op het einde van elk hoofdstuk (of na enkele hoofdstukken) vind je oefeningen die je thuis 

kan maken. Je kan deze gedurende één jaar (via e-mail) naar jouw persoonlijke docente 

Kathleen Goeffers sturen. Zij zal deze oefeningen dan verbeteren en je vervolgens feedback 

bezorgen. Door het maken van deze oefeningen ben je beter voorbereid op de vragen van 

het examen! 

1) Welke andere benamingen werden er aan de Art Nouveau gegeven in Spanje, 

Italië, de Verenigde Staten, Oostenrijk en Nederland? En waarom? 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

2) Welke invloed had William Morris in Groot-Brittannië op de Art Nouveau? 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

3) Waarom was de Eiffeltoren in 1889 zo inovatief? 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 




17

4) Leg uit waarom de Art Nouveau volgens verschillende auteurs in België 

ontstond. 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 

5) Schets het leven en werk van Henry Van de Velde. 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 




18

Handleiding bij de opleiding 

1) Hoe kan ik inschrijven? 

Om je in te schrijven voor een opleiding zijn er twee mogelijkheden. Ofwel schrijf je je in via 

de website, ofwel kom je langs op één van onze secretariaten in Antwerpen, Gent of Hasselt. 

2) Hoe kan ik huistaken inzenden? 

Bij elk hoofdstuk in de cursus zal je oefeningen en huistaken vinden. De oplossingen zijn 

vaak terug te vinden op de studentenpagina op het internet. Op deze pagina kan je 

communiceren met je docent of met andere studenten. Je kan deze taken ook steeds 

doorsturen naar je persoonlijke docent via e-mail of met de post. Deze zal je taken dan 

verbeteren en je er feedback op geven. Uiteraard kan je je docent ook steeds via e-mail 

contacteren als je vragen hebt in verband met de cursus! 

Hieronder vind je de mogelijkheden om je huistaken naar je docent te sturen: 

A. Huistaken versturen via e-mail: 

1. Zodra je één of meerdere huistaken hebt afgewerkt, kan je deze via e-mail doorsturen 

naar het e-mailadres van je docent. 

2. Vermeld duidelijk je naam, voornaam en studentennummer. 

3. Het e-mailadres van je docent ontvang je bij je inschrijving 

B. Huistaken versturen via de post: 

1. Zodra je één of meerdere huistaken hebt afgewerkt, kan je deze ook opsturen via de post. 

2. Je stuurt best een kopie van je werk op, zodat je het origineel zelf kan bewaren. 

3. Stuur altijd een lege retourenveloppe mee met je huistaken. Voorzie deze enveloppe van 

voldoende postzegels en schrijf je adres erop. Zorg ervoor dat je je enveloppe voldoende 

gefrankeerd hebt, zodat je docent je taken gemakkelijk naar jou kan terugsturen. 

4. Stuur je huistaken naar: Ondernemersschool, Frankrijklei 127, 2000 Antwerpen 




19

3) Hoe kan ik inloggen op mijn persoonlijke studentenpagina? 

Inloggen op de studentenpagina is heel eenvoudig. Je surft naar www.studentenpagina.be 

in de titelbalk bovenaan. Je komt terecht op volgende pagina: 

JOUW LOGIN: 

studentxx 

JOUW PASWOORD: 

xxxxxxx 

Vervolgens wordt er een login en een paswoord gevraagd. Je krijgt deze na je inschrijving 

voor de cursus. Bij login typ je studentxx’ in. Het paswoord is xxxxxx’. Let er wel op dat je 

enkel kleine letters gebruikt en dat je alles aan elkaar typt. Klik vervolgens op het vakje 

‘enter’. Opgelet: deze informatie wordt regelmatig geüpdated. Je kan dus best regelmatig 

een kijkje nemen op deze studentenpagina. 

4) Hoe kan ik mijn examen afleggen? 

Als je heel de cursus hebt doorgenomen en alle huistaken hebt doorgestuurd, kan je tijdens 

de kantooruren je examen afleggen op één van onze secretariaten in Antwerpen, Gent of 

Hasselt. Je kan telefonisch een afspraak maken op het nummer 03/292.33.30 (liefst één 

week op voorhand). 

5) Hoe kan ik stage doen? 

Om de praktijk onder de knie te krijgen, kan je stage doen bij jou in de buurt. Deze stage is 

volledig vrijblijvend, maar wordt wel sterk aangeraden. Het is een goede referentie om later 

professioneel aan de slag te gaan en praktijkervaring op te doen. Je zoekt en kiest je stage 

zelf, wij zorgen voor je stagecontract, zodat je kan bewijzen dat je bij ons een opleiding volgt. 

Dit stagecontract vraag je telefonisch (03/292/33/33) of via mail (info@thuisstudie.be) aan bij 

het centrale secretariaat in Antwerpen. 

6) Privé-lessen en workshops 

Als je een thuisstudie volgt, is het mogelijk om privé-lessen of workshops te volgen. Meer 

informatie hierover kan je telefonisch of via mail aanvragen via onze secretariaten. 




20

Ben je overtuigd van de professionele kwaliteit van onze cursus? Dan kan je je 

inschrijven via het inschrijvingsformulier via onderstaand inschrijvingsformulier. 

Firmanaam en BTW-nummer 

Naam 

Voornaam 

Straat + huisnummer 

Postcode + gemeente / stad 

Telefoon 

GSM 

E-mailadres 1 

E-mailadres 2 

Geboortedatum 

INSCHRIJVINGSFORMULIER CULTUURGESCHIEDENIS 

Heeft u reeds les bij ons gevolgd? JA / NEE – CURSUS: 

Wenst u een factuur? JA / NEE 

Handtekening 

Gelieve het cursusgeld te storten op rekeningnummer 001-5806085-32 van CVA, Frankrijklei 127 te 

2000 Antwerpen met vermelding van je naam + cultuurgeschiedenis + je adres. Je inschrijving is pas 

definitief geldig nadat je het inschrijvingsgeld met de juiste vermeldingen hebt overgeschreven. Bij 

annulatie of stopzetting van de opleiding wordt het inschrijvingsgeld niet terugbetaald. Meer 

inlichtingen kan je verkrijgen via e-mail op info@thuisstudie.be, op de website 

www.centrumvoorafstandsonderwijs.be of op het nummer 03/292.33.30. Bij ondertekening van het 

inschrijvingsformulier verklaar je akkoord te gaan met onze algemene voorwaarden. 




21

Waarom kiezen voor Centrum Voor Afstandsonderwijs (CVA)? 

CVA is een erkende opleidingsverstrekker. 

CVA is erkend opleidingsverstrekker van de overheid. Zo ben je zeker van de 

kwaliteit en kan je van subsidies genieten. 

CVA heeft het ISO 9001-2000 certificaat. Dit is een onafhankelijk kwaliteitslabel 

dat na een grondige audit aan onze school werd toegekend. Zowel ons 

cursusmateriaal als de docenten en de secretariaatswerking kregen een positieve 

beoordeling. Regelmatige controles garanderen de kwaliteit volgens de laatste 

normen. 

CVA is erkend door een groot aantal beroepsfederaties. 

CVA staat voor professionalisme en kwaliteit. 

Al onze opleidingen en cursussen worden ontwikkeld en geschreven door 

zelfstandige specialisten met jarenlange beroepservaring. 

Wij garanderen een maximaal contact tussen studenten en docenten. 

CVA wil jouw carrière zo ver mogelijk op weg helpen. Daarom bieden wij onze 

thuisstudenten ook de mogelijkheid om privélessen of workshops te volgen. 

CVA staat voor klantvriendelijkheid en flexibiliteit. 

Je bepaalt zelf wanneer je aan je nieuwe toekomst werkt. Je kan onze opleiding 

starten en de cursus instuderen wanneer het voor jou het beste uitkomt. 

Je kan een gratis hoofdstuk op onze website downloaden. Op deze manier krijg 

je een beter beeld van de specifieke opleiding. Dit eerste hoofdstuk helpt je bij het 

maken van de juiste studiekeuze. 

Bovendien kan je de cursus die je interesse wekt voor aanvang van de thuisstudie 

eens rustig komen inkijken op ons secretariaat. 

Indien je twijfels of vragen heeft, ben je ook steeds welkom op ons secretariaat 

voor een adviserend gesprek 




22

CVA houdt de financiële drempel zo laag mogelijk. 

Omdat CVA als opleidingsverstrekker van het Ministerie van de Vlaamse 

Gemeenschap erkend is, kan je als werknemer met opleidingscheques ter 

waarde van 250 euro per jaar betalen. Als zelfstandige krijg je via de 

opleidingsportefeuille een korting van 50% op het inschrijvingsgeld. 

Voor het examen worden geen extra kosten aangerekend. Bovendien krijg je 

een onbeperkt aantal herkansingen indien je de eerste keer niet slaagt. Ook 

voor deze herkansingen moet je niet extra betalen. 

CVA zorgt ervoor dat de thuiscursussen zo voordelig mogelijk zijn voor de 

student. Dit doen we door ze op een economische manier te laten drukken, 

zonder dat ze iets van hun kwaliteit en duidelijke structuur verliezen. 

CVA heeft een sterke reputatie. 

Binnen de branche van afstandsleren heeft onze school een sterke reputatie 

uitgebouwd. Onze diploma’s zijn hierdoor een mooi visitekaartje, waarmee je bij 

je cliënten of toekomstige werkgever meteen een positieve indruk maakt. 

Veel afgestudeerde studenten startten reeds hun eigen succesvolle zaak door 

het volgen van een thuiscursus bij ons. Kijk eens rond in je omgeving en je kent 

vast en zeker wel iemand die bij ons een opleiding heeft gevolgd! 




23

Deze cursus wordt uitgegeven door: 

Centrum Voor Afstandsonderwijs, onderdeel van de Ondernemersschool 

Frankrijklei 127 – 2000 Antwerpen 

Telefoon: 03.292.33.30 

Mail: info@thuisstudie.be 

Ondernemingsnummer: 0811.009.080 

Erkenningsnummer: DV.0107588 

Copyright 

© Centrum Voor Afstandsonderwijs, Frankrijklei 127, 2000 Antwerpen 

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen 

in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige 

wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere 

manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur. 

Ondanks al de aan de samenstelling van de tekst bestede zorg, kan noch de auteur, noch de 

uitgever aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien 

uit enige fout die in deze uitgave zou kunnen voorkomen. 




24

Centrum Voor Afstandsonderwijs - Ondernemersschool

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Centrum Voor Afstandsonderwijs - Ondernemersschool

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Delete template?

Save as template ?