Nieuwsbrief Bewegen valt goed! 2009 (pdf,853.7 KB) - NISB

“Op de meeste plaatsen waar Bewegen
valt goed! van start is gegaan gaat het
heel goed. De deelnemers zijn enthousiast
en het aantal groepen groeit. Er is
echter ook een aantal plaatsen waar
nieuwe Bewegen valt goed!-groepen
langzaam van de grond komen”, vertelt
Willie Westerhof, projectleider namens
het Nederlands Instituut voor Sport en
Bewegen. Haar collega Merei Lugtenberg
van Consument & Veiligheid beaamt dat.
“We hadden toezeggingen dat dit jaar
achttien tot twintig nieuwe organisaties
van start zouden gaan. Dat zijn er tot nu
JULI 2009
Bewegen valt goed!
Deze nieuwsbrief is een uitgave van NISB en Consument en Veiligheid in het kader van de projecten Bewegen valt goed!
Bewegen valt goed! verspreidt zich gestaag
De projectleiders van Consument & Veiligheid en NISB van Bewegen valt goed! zijn
tevreden over de ontwikkeling van het project. Lokaal blijkt de financiering
van nieuwe groepen soms een probleem, maar desondanks groeit de belangstelling.
1
toe echter twaalf.” De start van een aantal
groepen is uitgesteld tot september.
Volgens de projectleiders van de twee
samenwerkende organisaties zijn er vaak
heel legitieme redenen voor het uitstel.
De financiering van de groepen blijkt
een regelmatig terugkerend probleem.
“Er is op gemeentelijk niveau meestal
wel beleid gericht op ouderen of op
allochtonen”, verklaart Westerhof. “Maar
de combinatie valt vaak tussen de wal
en het schip.”
Westerhof denkt dat veel gemeenten
‘snel willen scoren’. “Het vooroordeel is
dat dat met allochtone ouderen niet kan,
omdat het een andere manier van werken
vereist om zo’n groep in beweging te
krijgen”, aldus Westerhof. “De Bewegen
In dit nummer o.a.
Alkmaar zoekt groepen via GGD-steunpunt 2
Kosteneffectiviteitsanalyse 3
“Lankoeas” heeft wind in de zeilen 4
Ondersteuningsmateriaal onder de loep 5
Gelderse Sport Federatie omarmt Bewegen
valt goed! 5
Zeist pakt alle kansen door optimale
samenwerking 6

valt goed!-projecten weerleggen dat
vooroordeel juist.”
VIND HET JUISTE POTJE!
Voor lokale projecten is het de uitdaging
om een beroep te doen op het juiste
gemeentelijke potje. Bewegen valt goed!
past namelijk bij verschillende beleidsterreinen:
gezondheidszorg, ouderenbeleid,
sportbeleid, integratiebeleid,
allochtonenbeleid. “Soms zijn combinaties
mogelijk en is Bewegen valt goed!
een impuls voor intersectorale samenwerking
binnen een gemeente”, legt
Westerhof uit. “Het risico is dan echter
dat geen van de betrokken sectoren
zich echt verantwoordelijk voelt. De
opbrengst voor de doelgroep is bijvoorbeeld
‘gezondheidswinst’ door minder
valongevallen, waarom zou sport het dan
financieren? Als de opbrengst meer actief
burgerschap is of sociale cohesie, waarom
zou er dan geld vanuit gezondheid in
gestopt moeten worden? Het is dus de
kunst om binnen de gemeente één
Een van de problemen waarmee MEE
Noordwest-Holland worstelde, was het
vinden van laagdrempelige sport- en
beweegactiviteiten als vervolg voor
deelnemers aan Bewegen valt goed! Nu
Bewegen valt Goed! is overgedragen aan
Sportbureau Alkmaar is dat in principe
geen probleem meer. “De gemeente wil
graag dat we aandacht besteden aan
sport en bewegen voor allochtonen en
stelt daar budget voor beschikbaar”,
vertelt Mirjam van der Welle, projectleidster
bij Sportbureau Alkmaar. “We heb-
beleidsmedewerker te vinden die het
project omarmt en dit gevecht aangaat.
Dat vraagt geduld en doorzettingsvermogen
van een lokale projectgroep.”
Overigens is er voor lokale projectgroepen
vrij gemakkelijk een kleine financiële
bijdrage te verdienen (zie pagina 3).
Ondanks de lastige opgave om structurele
financiering te vinden, zijn er wel
degelijk successen te melden. “In de vier
steden waar de proefprojecten hebben
gedraaid, zijn nieuwe groepen begonnen”,
vertelt Lugtenberg. “Daarmee is in
feite een begin gemaakt aan de borging
van het project binnen de lokale organisaties.”
Hoe Bewegen valt goed! verder landelijk
wordt geïmplementeerd, staat nog niet
vast. “Dat gaan we in juli bekijken”, zegt
Lugtenberg. Dat hoeft nieuwe groepen
intussen niet te beletten om bijvoorbeeld
in september van start te gaan. Zij
kunnen rekenen op de ondersteuning van
NISB en C&V en de ondersteuningsmaterialen
zijn beschikbaar (zie pagina 8).
“Gewenste continuering vraagt extra wervingsinspanning”
Sportbureau Alkmaar zoekt Bewegen valt
goed!-groepen via GGD-steunpunt
Tot vorig jaar was MEE Noordwest-Holland verantwoordelijk voor Bewegen valt goed!
in de kaasstad. Toen nam Sportbureau Alkmaar het project over. Dat heeft voordelen,
maar ook nadelen, heeft projectleidster Mirjam van der Welle ondervonden.
ben dan ook inmiddels een ‘Meer bewegen
voor Ouderen’-groep opgericht. Die
maakt gebruik van een jongerensportcentrum
in de wijk Overdie dat overdag
niet gebruikt wordt. Daar organiseren
we ook fitness en aerobicslessen voor
vrouwen.”
Hiermee kan Sportbureau Alkmaar de
deelnemers aan Bewegen valt goed!groepen
in ieder geval aantrekkelijke
vervolgactiviteiten aanbieden.
Lastiger is het echter voor het sportbureau
om deelnemers te werven voor
2
nieuwe Bewegen valt goed!-groepen.
“We hebben zelf nu eenmaal minder
goed zicht op groepen oudere allochtonen”,
verklaart Van der Welle, die voor
het probleem een goede oplossing
bedacht: samenwerking met de GGD.
“Die hebben een steunpunt, GGD/Hayat,
dat gezondheidsvoorlichting geeft in het
Turks en het Marokkaans en daardoor
veel beter bekend is met het netwerk
van allochtonen.”
BLIJVEN TREKKEN!
Via dat steunpunt kwam Sportbureau
Alkmaar in contact met een groep
Afghaanse vrouwen. Die zaten samen op
Nederlandse les. Het idee om naast die

taallessen ook samen meer te bewegen,
sloeg aan. De eigen bijdrage van
15 euro voor een serie van twaalf lessen,
bleek geen belemmering.
De groep - tien vrouwen tussen de 45
en 55 jaar oud - ging onder leiding van
een beweegleidster aan het werk. De
dochter van een van die vrouwen deed
ook mee en fungeerde zo nodig als
vertaalster. Die groep is inmiddels aan
het eind van die cyclus en heeft prima
gedraaid. “Onlangs hebben ze met een
feestelijk etentje de laatste les gevierd”,
vertelt Van der Welle. Er is dus alle
reden voor tevredenheid, maar Van der
Welle houdt een slag om de arm. “De
zomer betekent een lange onderbreking.
Met de groep die we van MEE hebben
overgenomen, hebben we ervaren dat je
na zo’n lange tijd eigenlijk weer
opnieuw moet werven.”
Kortom, hoewel Sportbureau Alkmaar
geschikte vervolgactiviteiten kan aan-
Bonus voor aanleveren van gegevens
Kosteneffectiviteitsanalyse
ook in belang van lokale
projecten
Om te bepalen wat het effect van
Bewegen valt goed! is, voert Consument
& Veiligheid een zogenaamde Kosteneffectiviteitsanalyse
uit. Locale
projectgroepen wordt gevraagd hiervoor
gegevens aan te leveren. Om dat te
stimuleren krijgen zij hiervoor een
bonus van 300 euro.
3
van ‘Bewegen van goed!’”, verklaart
Martien Panneman, onderzoeker bij
Consument & Veiligheid. “Een gunstige
uitkomst van die analyse is dus ook van
belang voor lokale projectgroepen. Die
kunnen daarmee wellicht gemeenten
ervan overtuigen budget beschikbaar te
stellen voor nieuwe Bewegen valt goed!projecten.”
Dat Bewegen valt goed! een positief
gezondheidseffect heeft, toonde TNO al VALLEN KOST GELD
aan. Het is echter ook belangrijk om
Voor zijn analyse gebruikt Panneman
te weten of de aanpak financieel gezond informatie uit verschillende bronnen.
is. Consument & Veiligheid doet dat door “Op basis van gegevens van eerstehulp-
middel van een zogenaamde Kostenposten
bij ziekenhuizen weten we
effectiviteitsanalyse. “Zo’n analyse is hoeveel zorg nodig is voor ouderen die
belangrijk voor (potentiële) financiers valletsel hebben opgelopen. Bovendien
volgen we ouderen die na een val zorg
nodig hebben tot twee jaar na hun val.
Van het Centraal Bureau voor de
bieden, lijkt zelfs een succesvolle
Statistiek krijgen we ook gegevens over
Bewegen valt Goed!-groep niet voldoen- valincidenten, inclusief leeftijd en etnide
om deelnemers automatisch blijvend citeit van de slachtoffers.”
aan het bewegen te krijgen. “Je moet er Panneman verwerkt al deze informatie in
aandacht voor blijven houden dat
allochtone ouderen om een andere aan-
een model dat samen met het Erasmus
pak vragen.” Vervolg op pagina 7

Woongroep van Javanen ideaal voor eerste project in Hoogezand
“Lankoeas” heeft wind in de zeilen
Zelden zal een Bewegen valt goed!-project zo goed zijn aangeslagen als in het
Groningse Hoogezand. “We hadden met een groep oudere Javanen de wind stevig in
de zeilen”, zegt projectleider Hans Raspe. “Nu gaan we het met groepen proberen
die moeilijker te bereiken zijn.”
Hoogezand is van oudsher een industriële
gemeente die in de loop van de tijd
arbeiders van over de grens trok. Het
gevolg daarvan is dat nu vijftien tot
twintig procent van de inwoners een
allochtone achtergrond heeft.
Onder hen is een grote groep Javanen
die in de jaren zeventig naar Nederland
kwam. In samenwerking met een
woningcorporatie en de welzijnsinstelling
Kwartier Zorg & Welzijn kon deze
hechte groep een wens verwezenlijken:
samen oud worden. Onder de naam
‘Lankoeas’, zoals het schip heette waarmee
de eerste groep Javanen naar
Nederland kwam, werd een woonvorm
gecreëerd met 25 wooneenheden en
onder meer een recreatiezaal.
BEWEEGPAUZES
“Toen het Huis voor de Sport Groningen
ons vroeg om een Bewegen valt goed!project
op te zetten, hadden we al gauw
die groep Javanen in gedachte”, vertelt
Hans Raspe, sociaal cultureel werker bij
welzijnsorganisatie Kwartier Zorg &
Welzijn. “De groep vormde een community
en beschikte bovendien over een
geschikte ruimte.”
Om de bereidheid te toetsen, organiseerde
Raspe een focusgroepgesprek. Bij die
gelegenheid nam hij maar meteen de
beoogde beweegleidster mee. “Tijdens
het focusgroepgesprek hebben we korte
beweegpauzes ingelast”, legt Raspe uit.
“Zo maakten de beoogde deelnemers
meteen kennis met de beweegleidster en
haar beweegopdrachten.”
Die aanpak bleek succesvol want een
grote groep Javaanse ouderen meldde
zich aan voor een serie van acht beweegbijeenkomsten.
De deelnemers
betaalden daarvoor een bijdrage van
één euro per les. “We wilden naar een
structurele groep toewerken. Daarvoor
wilden we een eigen bijdrage van 5,50
euro vragen”, legt Raspe uit. “Door voor
het kennismakingstraject een kleine
4
bijdrage te vragen, konden de deelnemers
wennen aan kosten voor beweeglessen.”
NAAICURSUS ALS INGANG
Na het geslaagde kennismakingstraject
van acht lessen, was de belangstelling
voor een structurele groep groot.
Wekelijks doen nu 26 oudere Javanen
mee aan het beweegprogramma.
“Bijzonder is dat mannen en vrouwen
samen bewegen, hoewel ook moslims
deel uitmaken van de groep”, vertelt
Raspe.
Voor Turkse of Marokkaanse ouderen zijn
gemengde beweegactiviteiten waarschijnlijk
een brug te ver. “Die groep is
voor ons bovendien veel moeilijker te
bereiken”, zegt Raspe. Toch gaat hij dat
proberen. Een opvallende stap in die
richting is het organiseren van een naaicursus
voor Turkse vrouwen. “We konden
geen geschikte community vinden,
dus hebben we die zelf georganiseerd”,
verklaart Raspe.
Door zelf een community op te richten,
hopen we de groep makkelijker te
kunnen sturen in de richting van beweegactiviteiten
en valpreventie.”

Ondersteuningsmateriaal onder de loep
De lokale Bewegen valt goed!-projecten
worden door C&V en NISB zo goed
mogelijk ondersteund. Een belangrijke
rol spelen daarbij de zogenaamde ondersteuningsmaterialen:
de handleiding
voor beweegleiders, het handboek voor
projectleiders, de informatiefolders,
de voorlichtings-dvd en natuurlijk deze
nieuwsbrief. De vraag is echter in hoeverre
dat materiaal voldoet. Daarom is
Karin Klein Wolt van Consument &
Veiligheid samen met haar collega Ilse
Volkstedt bezig om door middel van
interviews met projectleiders en beweegleiders
te achterhalen hoe het ondersteuningsmateriaal
gebruikt is en wat er
eventueel aan te verbeteren is.
Hoewel Karin nog niet klaar is met haar
onderzoek, is haar al iets opgevallen:
“We hadden verwacht dat lokale projectleiders
het handboek van voor naar
achteren zouden lezen”, vertelt zij. “In
de praktijk wordt het handboek echter
niet zo intensief gebruikt. Wel lezen
projectleiders bij problemen af en toe
het hoofdstuk dat over het betreffende
NISB en C&V fungeren nu nog als centrale projectleiders van Bewegen valt goed! Maar
uiteindelijk is het de bedoeling dat intermediaire organisaties zoals GGD’en en provinciale
sportraden de interventie in hun aanbod opnemen. De Gelderse Sport Federatie (GSF) is
één van de eerste die al zo ver is. “Voor ons was belangrijk dat het project is goedgekeurd
voor subsidie in het kader van het Nationale Actieplan Sport en Bewegen”, verklaart
Jannie Winters, senior adviseur bij de GSF. “We proberen deze interventie onder de
aandacht te brengen bij de Gelderse gemeenten. Bijvoorbeeld via onze accountmanagers
Gelderse Sport Federatie omarmt
Bewegen valt goed!
en medewerkers die in het kader van Breedtesportimpuls-projecten gedetacheerd zijn”.
Die aanpak werpt vruchten af. In Lochem, Doesburg, Ede en Ulft zijn Bewegen valt
goed!-groepen van start gegaan of in voorbereiding.
Ook de belangstelling van docenten seniorensport
voor de bijscholing voor Bewegen
valt goed!-groepen, die NISB en C&V in
oktober organiseren voor docenten uit de
noordelijke provincies, is groot in
Gelderland. “Zeker twintig docenten willen
de bijscholing volgen”, aldus Winters. “Een
goede opleiding en regelmatig bijscholingen
voor onze docenten vinden we belangrijk.
Daarom werken we ook samen met de afdeling
CIOS van het RijnIJssel College in
Arnhem. Voor zowel CIOS-studenten als
zij-instromers bieden zij de opleiding
Sportleider seniorensport aan. Voor de zijinstromers
doen wij de werving. Zo zorgen
wij voor een docentencorps dat de nodige
basis heeft voor Bewegen valt goed!”
5
onderwerp gaat.”
Ook over de landelijke bijeenkomsten -
ook ondersteuningsmateriaal! - kreeg
Karin nuttige opmerkingen.
“Projectleiders willen graag ervaringen
uitwisselen en horen hoe anderen het
hebben aangepakt”, vertelt zij. “Voor
beweegleiders geldt dat zij bij landelijke
bijeenkomsten vooral de beweeglessen
willen oefenen, en minder belang hechten
aan theorie. Die wens om te oefenen
geldt vooral voor beweegleiders die niet
eerder voor groepen ouderen hebben
gestaan.”
De bevindingen van Karins onderzoek
leiden na de zomer wellicht tot aanpassingen
of aanvullingen van het bestaande
ondersteuningsmateriaal.

Deelneemsters enthousiast: “Laat dit alsjeblieft doorgaan!”
Zeist pakt alle kansen door optimale
samenwerking
Elf oudere Marokkaanse vrouwen uit Zeist lijken na Bewegen valt goed! definitief
gewonnen voor een actieve leefstijl. GGD Midden Nederland en Sportservice Midden
Nederland pakten het project op en kregen optimale steun van Sportservice Zeist, een
welzijnsorganisatie, een thuiszorgorganisatie en een Marokkaanse vrijwilligster.
Na een informatiebijeenkomst over
Bewegen valt goed!, georganiseerd door
NISB en C&V, besloten GGD MN en
Sportservice MN voor dit project samen
te werken. Aangezien in Zeist veel
Marokkanen wonen (ruim vierduizend),
wilden de twee organisaties daar een
groep starten.
Zij organiseerden eerst een startbijeenkomst
voor alle mogelijke partners in de
gemeente Zeist die ‘iets’ met de doelgroep
hebben, waaronder thuiszorgorganisatie
Vitras, Sportservice Zeist en
welzijnsorganisatie MeanderOmnium.
Bovendien werd contact opgenomen met
de afdelingen Gezondheid en Sport van
de gemeente Zeist. Die stonden positief
tegenover het project, maar zagen hun
rol meer in de structurele inbedding van
de beweegactiviteiten.
De diverse partijen gingen gezamenlijk
enthousiast van start en met de startsubsidie
van NISB en C&V kon het project
worden gerealiseerd.
“Het begon met een stagiaire van de
Hogeschool Nijmegen (Sport, Gezondheid
& Management), die met heel veel energie
contact legde met diverse groepen
allochtone vrouwen,” vertelt Fenneke
Groenewegen, projectleidster namens de
GGD MN “Voor vijf groepen, onder meer
afkomstig van een taalcursus, een inburgeringscursus
en een empowermentworkshop,
gaf die stagiaire presentaties
over het belang van bewegen en de rol
die bewegen speelt bij valpreventie. Die
presentaties hadden het karakter van
focusgroepgesprekken, inclusief vragen
over beweeggedrag, beweegbehoefte en
ervaringen met vallen.
WERVINGSMIDDAG
“Vervolgens namen we een idee van
Sportservice Zeist over”, vervolgt
Groenewegen. “Die hadden eerder deelnemers
geworven voor een grote zwemgroep
voor allochtone vrouwen door op
een zondagmiddag diverse sport- en
beweegworkshops te organiseren. We
besloten iets dergelijks voor Bewegen
valt goed! te doen.”
Uiteraard kreeg dit evenement een eigen
invulling aan het evenement, want naast
beweegactiviteiten, konden bezoekers
diverse gezondheidstestjes doen. Ook de
vrouwen van de vijf groepen die de
stagiaire had bezocht, waren voor de
middag uitgenodigd. Die middag werd er
6
ook weer voorlichting gegeven over
Bewegen valt goed! en konden vrouwen
zich voor deelname opgeven. Negentien
allochtone vrouwen deden dat.
Het organiseren van zo’n uitgebreid evenement
heeft natuurlijk een prijskaartje.
Maar GGD MN kreeg daarbij hulp.
Tekenend voor de positieve houding van
de gemeente was dat twee vrouwelijke
ambtenaren bij de kick-off aanwezig
waren.
Meer financiële steun kwam uit de ‘kennissenkring’.
“Thuiszorgorganisatie
Vitras/CMD had eerder met succes een
voorlichtingsproject voor allochtone
zorgconsulenten georganiseerd”, vertelt
Groenewegen. “Voor een vervolg daarop,
met als thema diabetes en gezondheid,
had Vitras net subsidie gekregen. Omdat
regelmatig bewegen ook voor diabetici
belangrijk is, sluit Bewegen valt goed!
goed aan bij hun doel.” Met deze subsidie
en met de kennis van de doelgroep
lag samenwerking met Vitras dan ook
voor de hand.
EIGEN BIJDRAGE, MET
TERUGVERDIEN-OPTIE
Van de negentien vrouwen die zich hadden
aangemeld, zijn er twaalf aan
Bewegen valt goed! begonnen. Besloten
werd om een serie van acht bijeenkomsten
af te spreken, met een optie voor
nog eens drie beweeglessen. Per keer

etalen de vrouwen, allen van
Marokkaanse afkomst, twee euro. “Maar
we spraken af dat we de helft terugbetalen
als de vrouwen alle acht bijeenkomsten
mee zouden doen”, vertelt
Groenewegen. “We hadden het gevoel
dat de deelneemsters juist door die eigen
bijdrage de waarde van de lessen hoger
inschatten. Tegelijkertijd bleek twee euro
net niet te veel.”
En die terugverdien-optie? “Die hebben
elf van de twaalf vrouwen verdiend!”
GROEPSBEGELEIDER NEEMT
SCHROOM WEG
Elf van de twaalf vrouwen misten geen
enkele beweegles. Maar de beloofde acht
euro retour speelde daarbij maar een
kleine rol. Belangrijk bleek in Zeist ook
de beschikbaarheid van een gedreven
beweegleidster. Met Marianne van Halen,
die werd aanbevolen en bijgeschoold
door Sportservice Midden Nederland en
die ervaring met Meer Bewegen Voor
Ouderen en Galm had, kreeg de groep
een stimulerende leidster. Door NISB is
geadviseerd om zo mogelijk naast de
docent een groepsbegeleider te plaatsen,
een allochtone vrouw of sleutelfiguur die
de contacten onderhoudt met de doelgroep.
Die werd gevonden in Maghnia el
Maghnouji, een vrijwilligster bij welzijnsorganisatie
Meander/Omnium. “Ik heb
een MBO-opleiding Sociale Dienstverlening
voltooid en in het verleden -
voordat ik kinderen kreeg - een paar jaar
bij Meander gewerkt”, vertelt Maghnia.
“Nu ook mijn jongste kind naar school
gaat, wil ik weer werken.” Zo lang er
geen betaalde baan beschikbaar is, doet
zij vrijwilligerswerk en bood zij zich aan
als groepsbegeleider van de Bewegen valt
goed!-groep. Voor de continuïteit van de
groep bleek ook dat belangrijk.
“Aanvankelijk was er veel schroom bij de
deelneemsters”, vertelt zij. “Het was
belangrijk om daar serieus naar te luisteren,
maar de deelneemsters ook duidelijk
te maken dat zij niet de enige waren die
zich onhandig voelden met hun lichaam.”
Ook toen na verloop van tijd deelneem-
sters dreigden af te vallen, greep
Maghnia in. “Door ze erop te wijzen hoe
belangrijk hun gezondheid en dus bewegen
voor hen is.”
De bijdrage van Maghnia bleek een succesfactor
voor het project. Want doordat
Maghnia zo hamerde op het belang
van bewegen, gingen de Marokkaanse
vrouwen naast de beweeglessen van
Bewegen valt goed! ook nog eens dagelijks
een half uur wandelen. Bovendien
kozen ze collectief voor vijf extra beweeglessen.
Tekenend voor hun enthousiasme
is de smeekbede die Maghnia van
één van de vrouwen hoorde: “Alsjeblieft,
laat dit doorgaan!”
Aan die wens wordt gehoor gegeven.
“We hebben een afspraak. Na de zomer
en de Ramadan gaan we door met de
beweeglessen”, besluit Maghnia.
Vervolg van pagina 3
Medisch Centrum is opgesteld. Daardoor
wordt duidelijk wat de gemiddelde
kosten van een valincident zijn.
PREVENTIE BESPAART!
Valpreventie-projecten kosten geld. Er
moeten immers deelnemers worden
geworven, er is een beweegleider nodig
en soms zijn er ook kosten voor een
locatie. “Met een Kosteneffectiviteitsanalyse
rekenen we uit in hoeverre een
bepaald preventieproject rendabel is”,
legt Panneman uit. “Om dat te kunnen
bepalen hebben we informatie nodig
over de deelnemers.”
Alle lokale projectgroepen hebben daartoe
voor hun deelnemers vragenlijsten
gekregen. Bovendien zijn de resultaten
nodig van twee eenvoudige testjes - de
opstaan-lopen-draaien-zitten-test en
de reik-test - die tweemaal afgenomen
moeten worden: eenmaal aan het begin
van het project en eenmaal aan het
eind.
Hoewel het om een korte vragenlijst
gaat en om eenvoudige testjes, vergeten
7
veel beweegleiders die gegevens op te
nemen en aan te leveren. “Ik kan me
voorstellen dat beweegleiders staan te
popelen om met hun beweegprogramma
te beginnen”, zegt Panneman. “Toch is
het belangrijk om tijdens de introductieles
tijd te nemen voor die vragenlijst en
voor die testjes. En om die gegevens
aan ons te sturen. De ouderen zelf vinden
het afnemen van de testen vaak erg
leuk en de analyse is immers ook voor
beweegleiders van belang!”
DRIEHONDERD EURO BONUS
Na de zomer begint een aantal lokale
organisaties met nieuwe Bewegen valt
goed!-projecten. “Om die te stimuleren
de benodigde gegevens aan te leveren,
geven we een bonus van 300 euro voor
een volledige set gegevens.” Daarmee
neemt de kosteneffectiviteit van die
projecten in ieder geval toe!
VOOR MEER INFORMATIE:
Martien Panneman, T 020 - 511 03 03,
e-mail BVG@veiligheid.nl

Beschikbaar ondersteuningsmateriaal
Voor Bewegen valt goed!-projecten is
het volgende ondersteuningsmateriaal
beschikbaar:
BEWEGEN VALT GOED!: HANDBOEK
VOOR HET OPZETTEN EN EVALUEREN
VAN PROJECTEN BEWEGEN VALT
GOED! - Praktisch handvat voor projectleiders
met informatie over het opzetten
van Bewegen valt goed!-groepen.
HANDLEIDING VOOR GROEPS- EN
BEWEEGLEIDERS BEWEGEN VALT
GOED! - Met onder meer in deel 1 uitleg
over de CiB-werkprincipes, (bevorderen
van) actieve leefstijl en het tot stand
brengen van gedragsveranderingen.
Deel 2 biedt oefenvormen ter inspiratie
van beweegleiders.
Colofon
FLYER BEWEGEN VALT GOED!
- Deze informatiefolder is in het
Nederlands en Engels beschikbaar.
MEEDOEN EN MEEBEWEGEN, HOE DOE
JE DAT? - Werkvormenbundel behorende
bij de CiB-aanpak.
EVALUATIE BEWEGINGSSTIMULERING
EN VALPREVENTIE BIJ ALLOCHTONE
OUDEREN; EEN PILOTSTUDIE - Het
rapport van TNO over de vier pilotprojecten
die in Alkmaar, Enschede, Rotterdam
en Tilburg zijn uitgevoerd.
Nieuw ondersteuningsmateriaal!
DVD BEWEGEN VALT GOED! - Een
voorlichtingsdvd over de werkwijze van
Bewegen valt goed! Deze dvd is goed te
gebruiken bij onder meer wervingsbijeenkomsten.
Dit is een uitgave van NISB en Consument en Veiligheid in het kader van de proefimplementatie
van de projecten Bewegen valt goed! (2008 – 2009), die in samenwerking
met een 30-tal intermediaire en uitvoerende organisaties wordt uitgevoerd.
Tekst: Roel Mazure
Eindredactie: Merei Lugtenberg (Consument en Veiligheid) en Ilse Volkstedt (Consument
en Veiligheid) Willie Westerhof (NISB) en Nancy Poiesz (NISB)
Foto’s: Kingma Fotografie (Assen), Willie Westerhof (NISB), Langkoeas Olaraga Gym
(Hoogezand) en overige participanten in het project
Vormgeving: Theo de Graaff, Geelbroek
Druk: Drukkerij Modern, Bennekom
8
USB-STICK - Waarop onder meer een
powerpointpresentatie over de aanpak
van Bewegen valt goed!. Ook staan er
digitale versies van onder andere de
checklisten, vragenlijsten en bijlagen
van het handboek op. Kortom een
praktisch hulpmiddel met handige documenten
voor de uitvoering van het
project.
MEERTALIGE BROCHURE “RECHTOP
BLIJVEN STAAN MET MEDICIJNEN”
- Met informatie voor ouderen over de
relatie tussen medicijngebruik en vallen.
Agenda
• Oktober 2009 ‘Landelijke valpreventie
maand’ meer info: www.veiligheid.nl
• 9 en 10 oktober 2009: bijscholing voor
groeps- en beweegleiders in Hampshire
Hotel Paping te Ommen.
Aanmelden: irene.vantend@nisb.nl
• 20 en 21 november 2009: bijscholing
voor groeps- en beweegbegeleiders
in (ov) congrescentrum Papendal
te Arnhem.
Aanmelden: irene.vantend@nisb.nl
• Januari 2010: Landelijk Symposium
Bewegen valt goed!
Meer Informatie
Stichting Consument en Veiligheid
T 020 – 5114548
E bvg@veiligheid.nl
Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen
T 0318 – 490900
E irene.vantend@nisb.nl