'Een wonder dat ik nog leef' • Magnesium in de strijd tegen migraine ...

moermanvereniging.nl

'Een wonder dat ik nog leef' • Magnesium in de strijd tegen migraine ...

8

Jaargang 39

Oktober 2012

Uitgave van MMV

'Een wonder dat ik nog leef' Magnesium in de strijd tegen migraine Maak groenten

en fruit goedkoper De macht van de media EHS: veel verhalen, weinig feiten

Electriciteit als wapen tegen kanker Tumoren aanvallen met energiebehandeling


Welke Multi van Lamberts past bij u?

Multi-Guard

Voor jong volwassenen.

Multi-Guard Advance 50+

Voor de vijftigplusser.

Multi-Guard OsteoAdvance

Extra calcium & magnesium

Multi-Guard for Kids

Voor kinderen vanaf 4 jaar.

Met zoveel multi preparaten

op de markt met een grote

verscheidenheid aan sterktes

en combinaties, is het vaak een

uitdaging om de juiste formule te

vinden die past bij de behoefte

van de gebruiker. Maar met het

Lamberts assortiment aan multi’s is

het eenvoudig.

We herkennen bepaalde groepen

mensen met gemeenschappelijke

micronutriënt behoeften, vandaar

dat we een serie multi preparaten

ontwikkeld hebben passende bij

deze behoeftes voor deze groepen.

Deze formules zijn bedoeld om

de best mogelijke basisnutriënten

te leveren voor de doelgroep met

inachtneming van de dieetbehoeftes

van deze groep. Vanuit deze basis

is het mogelijk om, afhankelijk van

de individuele behoefte, eventueel

andere supplementen toe te voegen.

Multi-Guard

Control

In relatie tot de

bloedsuikerspiegel

StrongStart voor de Vrouw

Voor de vrouw, vóór en tijdens de

zwangerschap.

StrongStart voor de Man

Voor de man, voor meer energie en

potent voelen

FEMA 45+

Voor de vrouw tijdens en na

de menopauze.

A-Z Multi

Voor teenagers en jong volwassenen. Premtesse

Voor de vrouw in de menstruele leeftijd.

Voor informatie zie www.hb08.nl tel 088-0075700 mail info@hb08.nl

Waanideeën?

Sommige kranten leken het nieuws met

een zekere gretigheid te verspreiden.

‘Biologisch eten is niet gezonder dan nietbiologisch

voedsel’, kopte een landelijk

dagblad. Het bericht maakte melding van

een onderzoek van Stanford University in

de Verenigde Staten waarbij 223 studies

naar het voedingsgehalte van biologisch

en niet-biologisch eten op een rijtje gezet

waren. Conclusie volgens die krant: per

saldo is biologisch eten niet gezonder.

Wel kon het ervoor zorgen dat je minder

pesticiden binnen krijgt maar de hoeveelheden

die werden aangetroffen, vielen

ruim binnen de toegestane marges.

Hebben al die mensen die wat dieper in

hun buidel willen tasten om biologisch

voedsel op tafel te kunnen zetten, dus last

van waanideeën? Dat kon wel eens heel

erg meevallen. Ik laat dan maar even buiten

beschouwing dat de biologische productie

bijdraagt aan een duurzame omgang

met ‘moeder aarde’. Nee, ook de

feiten zelf zijn anders. Wie bij de bron te

rade gaat, zal ontdekken dat de Amerikaanse

onderzoekers niet hebben aangetoond

dat biologisch nauwelijks gezonder

is; ze laten zien dat er geen onderzoek is

dat bewijst dat biologisch gezonder is.

Dat is fundamenteel een ander verhaal.

Ook blijken de onderzoekers te hebben

geconcludeerd dat biologische voeding de

blootstelling aan residuen van pesticiden

kan verminderen. Alsof dat niks is!

Wat zo’n conclusie in de praktijk inhoudt,

laat zich illustreren aan de hand van

wat Wikipedia meldt over de ziekte van

Parkinson. Ik citeer: “Mensen die werken

en wonen in agrarische gebieden, hebben

een sterk verhoogd risico om de ziekte te

ontwikkelen. Daarbij worden met name

maneb, paraquat, chlordaan, DDT,

chloorpyrifos, diazinon, rotenon en

malathion met Parkinson in verband

gebracht.” Voor de goede orde: die moeilijke

namen zijn allemaal pesticiden die

werden of worden gebruikt in de landbouw.

Verder commentaar overbodig…

Cor van Groningen

eindredacteur Uitzicht

Gerda van Dijk: een wonder dat ze leeft

Gerda van Dijk werd 15 jaar geleden geconfronteerd met

kanker. Ze bad om vijftien jaar extra, zodat ze haar jongste

kind kon helpen bij het opgroeien. Die jaren heeft ze gekregen.

Dat ervaart ze als een wonder, waar ze God voor dankt.

Ze heeft een praktisch advies mensen met gezondheidsproblemen

of die preventief bezig willen zijn: volg het

Moermandieet!

Magnesium in de strijd tegen migraine

Migraine, daar moet je niet makkelijk over denken.

Voor wie er periodiek mee te maken hebben, is het

niets minder dan een ramp. Zijn er natuurlijke middelen

die effect hebben? Die zijn er. Vooral magnesium

blijkt een natuurlijk wapen in de strijd tegen

deze kwelling.

Gezondheidsklachten zijn nooit zweverig

Ziekmakende gevoeligheid door straling: van zenders, hoogspanningsmasten,

mobiele telefoons en ga zo maar door, is

dat echt een ziekte of zit dat bij mensen die er mee te maken

hebben ‘tussen de oren’? De verhalen zijn talrijk, de feiten

gering. Voor onderzoekers staat één ding vast: gezondheidsklachten

zijn nooit zweverig.

Gezond eten en drinken met Riëtte Jansen

Diëtiste Riëtte Jansen heeft weer voor lekkere

recepten gezorgd. Gezond eten en drinken: zij

reikt de mogelijkheden aan op de pagina’s 16 en

17. Vooral gezonde sappen en karnemelkvariaties

krijgen deze keer volop aandacht.

Electriciteit als wapen tegen kanker

Electrotherapie staat weliswaar nog in de

kinderschoe nen, maar de toekomst ziet er

veelbelovend uit.

4

10

12

16

18

3


Gerda van Dijk:

‘Het is echt

een wonder

dat ik leef’

Het interview vindt plaats eind augustus 2012. Dat klinkt niet erg bijzonder, maar voor Gerda van

Dijk is dit een tijd waar ze lang naartoe geleefd heeft. Om precies te zijn: 15 jaar. Want zo lang is

het geleden dat ze de diagnose kanker kreeg en God bad om 15 jaar extra tijd om haar kinderen

op te voeden. Een verhaal over wonderen, dankbaarheid en zoeken naar nieuw evenwicht.

Tekst: Petra Pronk – Foto: Jan van Dijk

Als je Gerda energiek heen en weer ziet lopen in haar

mooie lichte boerderij in het hoge Noorden, zou je niet

zeggen dat daar een vrouw gaat die er eigenlijk niet

meer had moeten zijn. Naar menselijke maatstaven althans.

Vijftien jaar geleden hadden Gerda van Dijk en haar man Jan

een gelukkig gezin. Ze runden samen een rundveebedrijf en

Gerda was net bevallen van hun vijfde kind. Het geven van

borstvoeding gaf problemen. Stuwing, was de algemene opinie.

Ze kreeg een antibioticakuur voor borstontsteking, maar

de klachten gingen niet over. Toen ze bijna een jaar later ook

bultjes in haar oksel kreeg, gingen de alarmbellen bij de huisarts

rinkelen. Hij stuurde haar naar het ziekenhuis voor een

mammografie. De foto gaf reden om ook een punctie te doen,

maar nog steeds had Gerda geen argwaan. “Ik liet het denk ik

niet toe”, zegt ze achteraf. Ook toen de chirurg de uitslag gaf

– borstkanker en verkeerde cellen in de okselklieren – drong

het nog niet tot haar door hoe erg het was. Op de uitspraak

van de arts ‘dat we tegenwoordig veel kunnen’ antwoordde

Gerda nuchter: ‘Dat zal wel moeten ook, want we hebben vijf

kinderen’. Pas toen de arts haar doorstuurde om afspraken te

maken voor een botscan en een leverecho en iets zei in de

trant van ‘we zullen aan de hand daarvan bepalen wat we nog

voor u kunnen doen…’ begon de ernst van de situatie bij haar

door te dringen.

Ongeloof

“De eerste reactie was ongeloof en verslagenheid”, vertelt

Gerda. Het was vakantietijd en ze kon bij niemand haar verhaal

kwijt. Gelukkig kon ze terugvallen op haar geloof. Ze

ontleende steun aan het Bijbelverhaal van Koning Hizkia.

Deze koning wist dat hij ging sterven, maar had het gevoel dat

hij zijn werk nog niet gedaan had en vroeg God om nog 15

jaar erbij om zijn taak af te maken. “Ik had ook het gevoel dat

ik hier nog niet klaar was”, vertelt Gerda. “Onze jongste was

nog maar een baby, en dus hebben we de Here gevraagd of

ik net als Hizkia, nog eens 15 jaar zou mogen blijven leven,

zodat we ze samen konden opvoeden. Na die 15 jaar zouden

de vier oudere kinderen zelfstandig zijn en zou de jongste 15

zijn. Dat is dan toch een andere situatie waarin je makkelijker

los zou kunnen laten.”

Na twee weken kwam de uitslag van de onderzoeken. Ondanks

de aangetaste okselklieren waren er geen uitzaaiingen

op afstand. Dat was goed nieuws. Er zou een operatie volgen

waarin de borst geamputeerd zou worden en in afwachting

daarvan bleven ze bidden om die 15 jaar. Toen gebeurde er

iets bijzonders.

“Toen de dag van de ziekenhuisopname naderde, werden de

tassen ingepakt. Ik pakte een oud Bijbels dagboekje om mee

te nemen naar het ziekenhuis, en kreeg van mijn zoon van 7

een bladwijzer mee die hij dubbel had van de felicitatiedienst

van de kerk. Hij besefte zelf niet wat hij gaf, maar op die bladwijzer

stond het antwoord dat Hizkia van God kreeg: Jesaja 38

vers 5b: ‘Ik heb uw gebed gehoord, ik heb uw tranen gezien’.

Toen wisten we dat het goed zou komen.”

Moermantherapie

Na de operatie volgden preventieve chemotherapie en bestralingen.

Die doorstond ze naar omstandigheden heel erg goed.

Iets wat ze toeschrijft aan het feit dat ze het Moermandieet

volgde. Daar was overigens wel een extra zetje voor nodig…

De informatie over de Moermantherapie kwam op een bijzondere

manier op haar pad. “In die tijd was er veel aandacht

voor de relatie tussen voeding en kanker. Dokter Houtsmuller

kwam veel in de media met zijn dieet en als reactie daarop

werd de Vereniging tegen Kwakzalverij zeer actief. Dat vergrootte

de aandacht voor zijn boodschap alleen maar. Ik was

wel geïnteresseerd in de mogelijke relatie tussen voeding en

kanker, en vroeg in het ziekenhuis of het nut zou kunnen

hebben om dat dieet te volgen. De reactie was: als je gewoon

genoeg en gezond eet, heb je geen dieet nodig. Ergens was dat

een opluchting. Ik dacht: ‘Daar ben ik mooi vanaf…’ Maar toen

de bestralingen begonnen, werd ik opnieuw op de Moermantherapie

gewezen. Dit keer door een medepatiënt. Ik was niet

zo enthousiast en zei: ‘Als je naar de kerk gaat mag je nog

geen pepermuntje meenemen’. Waarop zij zei: ‘Dan neem je

toch een walnoot.’ Dat zette me aan het denken. Als je er creatief

mee om kon gaan, was het misschien te doen.”

De derde die erover begon was haar nicht Jannie, die ook

borstkanker had en in die periode met het Moermandieet

begon. “Als je iets drie keer aangereikt krijgt, kun je er niet

meer omheen”, vindt Gerda. “Ik had zo hard gebeden om die

15 jaar, en als iets wat daarbij kan helpen je dan wordt aangereikt

als antwoord op je gebed, is niet doen ook een keuze.

Ik voelde dat ik ermee aan de slag moest.”Maar het was best

een grote stap. Ze zei dat ze nog een karbonaadje in de vriezer

had liggen, dus dat het niet meteen kon…. “Ik weet niet

meer of ik dat karbonaadje daadwerkelijk opgegeten heb,

maar ik zou er nu niet meer aan moeten denken”, lacht ze. “In

elk geval ben ik kort daarna begonnen met de therapie en ik

heb er nooit spijt van gehad. Het voelde direct goed. Ik voelde

echt dat mijn lichaam erdoor werd gesterkt.”

IJs ‘verboden vrucht’

Haar omgeving zei wel eens: ‘Dat hou je nooit vol’. “Maar ik

zou niet weten hoe het anders moet. Ik voel wat het met mijn

lichaam doet en dat mijn immuunsysteem er sterker van

wordt.” Zelf heeft ze veel gehad aan een tip van dokter

Houtsmuller om het vol te houden: één ding kiezen wat je

heel erg lekker vindt en niet mag en dat jezelf af en toe gunnen.

Dat helpt echt, is Gerda’s ervaring. Voor haar werd ijs de

verboden vrucht waarmee ze soms bewust even ‘zondigt’.

Inmiddels is het dieet een tweede natuur geworden. Veel fruit

en groente, geen suiker, geen vlees, alleen vis. Haar gezin eet

ook gezond, maar volgt het dieet niet. “Het dieet past wel bij

mijn smaak, maar niet bij die van hen”, zegt Gerda. Dus

braadt ze af en toe een gehaktbal, maar dan wel met handschoenen

aan, want ze griezelt van het gevoel van vlees tussen

haar vingers. ”Ik zou me een kannibaal voelen als ik nu

nog vlees zou eten”, zegt ze. Haar omgeving reageerde goed

op haar besluit. Er was volop steun. Op elke verjaardag van

familie was er roggebrood met zoute haring als borrelhapje

en haar moeder kwam altijd aan met een fruitmand. Ook bij

de vrouwenvereniging hielden ze er rekening mee.

Bid en werk

De Moermantherapie voldeed ook aan haar behoefte om zelf

actief bezig te zijn met haar gezondheid. Hoe verhoudt die

behoefte zich tot haar geloof? Als antwoord op die vraag komt

Gerda aan met een vergeeld stukje uit het Friesch Dagblad.

4 5


Een tekst van kerkvader Augustinus die al jaren aan de muur

hangt: “Bid alsof alles afhangt van God. Werk alsof alles

afhangt van u’. “Bidden en werken zijn beide onderdeel van

de christelijke traditie. Ze zijn allebei belangrijk en ze liggen

in elkaars verlengde. Je mag op God vertrouwen, maar het is

niet de bedoeling dat je lijdzaam toeziet. Als ik zou bidden

zonder zelf iets te doen, zou ik me een profiteur voelen.

Je hebt wel een eigen verantwoordelijkheid!”

Daarom leeft Gerda in alle opzichten gezond. Naast gezond

eten betekent dat ook bewegen. Samen met haar man vijf

kilometer per dag lekker buiten wandelen is wel het minste.

En voor als het weer het niet toelaat staat er een hometrainer

voor de tv, en is er een loopband aangeschaft. Ideaal.

Uitzaaiingen

Na een moeilijk eerste halfjaar volgden volgens Gerda ‘zeven

vette jaren’. Ze voelde zich gezond en het leven ging eigenlijk

weer gewoon zijn gang. Maar in 2004, op de helft van de periode

van 15 jaar, bleek dat er uitzaaiingen van de borstkanker

waren in botten en lever. Dat hakte erin. Vijftien jaar erbij na

de eerste diagnose, dat zou nog kunnen, maar met deze tweede

diagnose nog 7,5 jaar leven, dat was naar de mens gesproken

eigenlijk onmogelijk. Maar die Bijbeltekst uit Hizkia lag

er nog steeds, dus de familie bleef bidden en vertrouwen.

“We zetten letterlijk het verstand op nul

en de blik op de Oneindige”, schrijft

Gerda daarover in een nieuwsbrief aan

familie en vrienden. En opnieuw gebeurde

een wonder. Op een middag aan

tafel lieten ze zomaar, zonder ergens op

te rekenen, de splinternieuwe Bijbel

openvallen, op zoek naar een woord van

God. Deze viel open bij… Jesaja 38. “Dat

was een enorme bemoediging”, zegt

Gerda. In de jaren erna onderging ze de

ene behandeling na de andere, maar naar omstandigheden

rolde ze daar steeds opnieuw wonderbaarlijk doorheen.

Raadsel

Vorige zomer openbaarde zich een nieuwe uitzaaiing in de

buik. Niet operabel. Bijna op de magische grens van 15 jaar.

De gynaecoloog zag het heel somber in. De uroloog kwam niet

verder dan symptoombestrijding. Maar de oncoloog zag nog

wel kansen. Er volgde chemotherapie met taxol, en opnieuw

reageerde ze er goed op. Wel werd ze die winter vijf keer met

spoed in het ziekenhuis opgenomen met hoge koorts. In

februari werd voor haar leven gevreesd. Maar ze herstelde

razendsnel en in mei liep ze weer fluitend 25 kilometer!

Inmiddels zit ze gewoon weer thuis op de bank. Blakend van

gezondheid. “Mijn verhaal en conditie passen totaal niet bij

elkaar”, constateert ze nuchter. “Ik denk dat ik mijn conditie te

danken heb aan de neutraliserende werking van het dieet.

Dat dieet zorgt ervoor dat het immuunsysteem optimaal

werkt, waardoor de kanker veel minder kans heeft om uit te

breken.”

In het ziekenhuis staan ze inmiddels voor een raadsel. “Ik ben

een meedenkende patiënt; dat schijnt ook wel een ‘lastige

patiënt’ genoemd te worden”, lacht Gerda. “De oncoloog respecteerde

het dat ik naast de behandeling zelf ook aan de slag

ben gegaan en onlangs hebben we op de afdeling zelfs een

feestje gevierd. We zijn echt met z’n allen naar die 15 jaar toegegroeid.

De laatste uitslag is: stabiel. Dat is boven verwachting.

Het is echt een wonder dat ik leef.”

Krachtbron

Het geloof heeft al die tijd een grote rol in haar leven

gespeeld. Het was echt een krachtbron. “Als je hoort dat je

kanker hebt, ligt de wereld even helemaal op z’n kop. Maar

daarna hebben we de draad toch weer snel opgepakt. Mijn

‘Ik heb uw gebed

gehoord, ik heb uw

tranen gezien’

geloof heeft daar enorm bij geholpen. Het heeft me elke keer

weer de kracht gegeven om een nieuw evenwicht te vinden.

Daardoor zijn we altijd optimistisch geweest. Neus in de wind,

we gaan ervoor en geven de moed niet op. Het heeft ons ook

gemotiveerd om heel praktisch aan de slag te gaan en te kijken

wat je menselijkerwijs gesproken kunt doen. Onze kinderen

hebben diezelfde positieve instelling. Na die bladwijzer

dacht ik: ‘Hier moet ik genoeg aan hebben’. Op zo’n moment

weet je dat je het over mag geven. Dat het wordt gedaan.De

hoop is altijd gebleven. Het was niet realistisch, maar toch

heb ik nooit getwijfeld of het wel goed zou gaan.”

De laatste paar weken op weg naar die 15 jaar waren heel spannend.

Toch een soort eindfase. “Hier had ik heel lang naartoe

geleefd. Er was heel sterk het gevoel ‘Dit moet nog af, ik wil dat

nog doen…’ Die spanning is er nu wel af. We hebben de periode

van 15 jaar gehaald en dat samen met kinderen en bekenden

gevierd op een feestelijke bijeenkomst. Enorm dankbaar voor

de extra tijd die we met elkaar gekregen hebben.”

Toekomst

Nu de 15 jaar voorbij zijn breekt een nieuwe fase aan. Opnieuw

een van onzekerheid. Hoe ga je daarmee om, als je zo lang toegeleefd

hebt naar een bepaalde datum? “Dat is best moeilijk”,

zegt Gerda. “Ik weet het niet zo goed. Ik heb nooit durven bidden

om de tijd erna. Dat voelt alsof je

een cadeau krijgt en voordat het uitgepakt

is vraagt om nog een. Ik heb 15 extra

jaren gekregen en als Hij het wil

kunnen dat er nog meer worden. Ik moet

tevreden zijn en dat ben ik ook. Tegelijkertijd

ben ik een nieuw evenwicht aan

het zoeken. Het leven rolt door. Ik blijf

gewoon doen wat ik altijd deed: mooie

dingen doen, blijven danken en bidden

om nog meer tijd. We aanvaarden het in

dank als het meer mocht worden, maar we leggen het in handen

van de Heer. We hebben al zoveel gekregen.”

Die dankbaarheid is een van de lessen van de afgelopen

jaren. “We hebben als gezin geleerd om niet alleen dankbaar

te zijn in voorspoed en geduldig in tegenspoed, maar ook om

in tegenspoed dankbaar te zijn en de lichtpuntjes te blijven

zien.” Daarom vindt ze het ook extra moeilijk om te zien dat er

zoveel ontevredenheid heerst in de maatschappij. Haar ziekte

heeft haar veranderd. Op een positieve manier, vindt ze zelf.

“Ik ben zachter geworden. Veel meer geneigd om te kijken

naar wat goed gaat en mijn zegeningen te tellen. Ik kan makkelijker

genieten van de kleine dingen, van de narcissen in

het voorjaar die de wereld geel kleuren. Genieten wordt makkelijker,

omdat je hebt ervaren dat niet alles gewoon en vanzelfsprekend

is. Ik ben dingen in een ander perspectief gaan

zien en daardoor heb ik steeds meer moeite met mensen die

ontevreden zijn. Ontevredenheid is volksziekte nummer één,

terwijl er zo ontzettend veel moois is om van te genieten.”

Advies

Haar advies aan iedereen die kampt met gezondheidsproblemen

of die graag preventief bezig wil zijn: volg het Moermandieet!

Als het gaat om gezond eten valt er nog heel wat te winnen,

vindt ze. “Er wordt zo ontzettend fout gegeten…

In de banketbakkerij is er niks voor mij, en bij een barbecue

moet ik zelf een stuk zalm of maïs meenemen. Het zou goed

zijn als mensen zich bewuster zouden zijn van wat ze eten.

Ik heb aan den lijve ondervonden dat dit echt een super gezond

dieet is. Ik zou het iedereen aanraden die kanker heeft, maar

ook als je problemen hebt met je gewicht of stoelgang is het

een aanrader. En aan iedereen die tegen het dieet opziet zou ik

willen zeggen: ‘Het valt best wel mee. Het dieet is ruim en er is

voor iedereen wel iets van te maken’.”

Kruiden

natuurlijke heelmeesters

Appel: een paradijselijke vrucht

In deze tijd zijn overal valappels te

vinden. Laat ze niet liggen, maar

neem ze mee, want deze vrucht is

goed voor vele kwalen. Een spreekwoord

als ‘an apple a day keeps the

docter away’ is er niet voor niets. Eerherstel

voor een doodgewone vrucht.

De appelboom verdient volgens Marry

Foelkel een ereplaats in elke kruidentuin.

De boom speelt niet voor niets een

centrale rol in het Paradijsverhaal. Uit

het oogpunt van gezondheid is deze

vrucht echt paradijselijk. De gezonde

kwaliteiten van appels waren al bekend

in de oudste culturen. In de oude

geschriften van de Soemeriërs wordt al

gesproken over appelazijn, op de kleitabletten

van de Egyptenaren komen

biersoorten van appel voor en het

Romeinse leger nam ze mee op veldtochten

om vergiftiging tegen te gaan.

In de Middeleeuwen was zuur bier een

volksdrank, populairder dan water,

omdat het infecties voorkwam. En de

middeleeuwse mystica en natuurwetenschapper

Hildegard van Bingen schreef

in haar beroemde boek Caucea et Curae:

‘Azijn reinigt het stinkende in de mens

en zorgt dat het eten de juiste weg

volgt’, wat slaat op de desinfecterende

en antiparasitaire werking in de darmen.

Ook nu nog is een theelepel

appelazijn in een glas water een remedie

tegen rommelende ingewanden

(flatulentie).

Appels zijn een bron van mineralen

zoals kalium, natrium, fosfor, chloor,

ijzer en vitamine B en dan met name de

biologische variant. “Als je de appels in

mijn tuin doorsnijdt zijn ze binnen 2

seconden helemaal bruin’, zegt Marry.

“Een bewijs voor de enorme hoeveelheid

ijzer, dat oxideert. Appels uit de

gewone supermarkt blijven maagdelijk

blank en wit als je ze doorsnijdt, wat

aangeeft dat daarmee gerommeld is.”

Pitjes

Alle delen hebben voedingswaarde.

Niet alleen het vruchtvlees, maar ook de

schil. Die bevat veel omega 7 vetzuren.

“Deze zuren zijn er verantwoordelijk

voor dat de schil zo mooi opgepoetst kan

worden dat ‘ie gaat glimmen. Deze

zuren brengen uitgedroogde slijmvliezen

(o.a. droge ogen, maar ook urogenitaal)

weer in conditie. De schil bevat ook

een veelzijdige ballaststof (wat een foute

benaming!) die helpt de cholesterolspiegel

in balans te houden.”

Ook de pitjes bevatten een gezonde stof:

amygdaline, blauwzuur, een stof die ook

in de schil van lijnzaad zit. “Een klein

beetje is nuttig, in grote hoeveelheden is

het vergif. Met een paar pitten per dag

profiteer je van de tumorremmende

werking”, stelt Marry.

Recept appelstroop

Ingrediënten: 1 kg appels, zout

Informatie: Marry Foelkel

Tekst: Petra Pronk

Fermenteren

Appels lenen zich voor fermentatie (gisten),

waardoor ze prima gebruikt kunnen

worden als conserveringsmiddel. Door

appels te laten fermenteren ontstaat in

eerste instantie cider. Als er daarna zuurstof

bijkomt wordt het appelazijn, een van

de oudste bekende geneesmiddelen. Hippocrates,

de vader van de geneeskunde,

schreef al over de verkoelende werking

van appelazijn. Bij hoofdpijn werkt een in

appelazijn gedrenkt compres op de slapen;

als appelazijn vermengd wordt met

honing en havermout, is het een effectieve

maagzuurremmer. Voor uitwendig

gebruik kun je een theelepel appelazijn

en een theelepel olijfolie vermengen als

remedie voor ruwe ellebogen en kloven.

Bij een schilferige hoofdhuid helpt masseren

met verdunde appelazijn; dat geeft

bovendien mooi gezond glanzend haar.

Appelazijn is ook een prettige basis voor

het conserveren van andere kruiden.

Inhoud: Marry Foelkel

Tekst: Petra Pronk

Haal het klokhuis uit de appels en schil ze, snijd ze in plakjes, voeg 2 dl water

en een snufje zout toe. Breng het aan de kook en doe er dan een vlamverdeler

onder. Deksel erop en af en toe roeren. Laat het geheel inkoken tot het bruin

en stroperig is. Zorg voor een gedesinfecteerd potje met een afsluitbare deksel.

Doe de stroop heet in het potje en zet het op zijn kop weg. De appelstroop

is wel een jaar houdbaar.

Ook half appel /pompoen is erg lekker. Volg hiervoor hetzelfde recept.

6 7


Advertentie 1/2

Nateeko

VASCULAIRE NUTRIËNTEN

NA 11501 adv vascusan 185x130.indd 1 30-05-11 11:02

Migrana Hoofdroller

helpt snel

Zwaarhoofdigheid, een beklemmend gevoel

of druk op het hoofd is vaak een gevolg van

spierspanningen. spierspanningen. Migrana hoofdroller

helpt de doorbloeding te bevorderen,

waardoor afvalstoffen uit de spieren

worden afgevoerd. Het ontspant de

spieren en geeft snel verlichting. Het is

een natuurproduct op basis van ethe- etherische

oliën van heilzame planten.

snelle verlichting

werkt kalmerend

ontspant de spieren

bevordert de doorbloeding

geschikt vanaf 12 jaar

www.aromed.eu

Beleidsmakers breken zich het hoofd over de vraag hoe je mensen gezonder kunt laten eten. Het antwoord is eigenlijk

heel simpel: dat is grotendeels een kwestie van geld. Gezond eten is duur en dat is voor veel mensen een serieuze

drempel. Dus wil je mensen aan groente en fruit krijgen, dan moeten die producten goedkoper worden gemaakt.

Maak groenten en fruit goedkoper

Dat is de conclusie van Wilma Waterlander, die als gezondheidswetenschapper

onderzoek deed naar de invloed

van prijs en voorlichting op het koopgedrag van

mensen. Waterlander promoveerde onlangs op haar onderzoek

aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Om mensen echt aan te

zetten tot het kopen van gezondere producten moet de prijs

overigens wel flink verlaagd worden: tot zo’n 50%.

Waterlander onderzocht het koopgedrag van mensen met lage

inkomens. Juist deze groep eet vaak ongezond en kampt daardoor

ook meer met gezondheidsproblemen en overgewicht. Als

je niet veel te besteden hebt, is de aanschafprijs van producten

doorslaggevend voor de vraag wat er vanavond op het menu

Vegetariërs

leven echt langer

en gezonder

Een menu zonder vlees en vis is

écht gunstig voor de gezondheid.

Het verkleint aanzienlijk de kans

op hart­ en vaatziekten, overgewicht en

kanker. De kans om te overlijden aan een

hartinfarct is zelfs 29 procent kleiner.

Onderzoeker T. Huang (Zhejiang University,

China) vergeleek studieresultaten

van vegetariërs uit Nederland, Engeland,

Duitsland, de Verenigde Saten

en Japan. Zijn analyse laat zien dat de

kans om te overlijden aan een hartinfarct

29 procent lager is bij vegetariërs

ten opzichte van niet­vegetariërs.

Ook hebben de vegetariërs een significant

kleinere kans op kanker dan nietvegetariërs

(18 procent minder kans).

Voor wie desondanks heel erg van

vlees en vis houdt, is er ook goed

nieuws. ‘Half vegetarisch’ worden is

ook goed. De mensen die vijftig procent

van al hun zuivel­ en vlees­

producten vervingen door plantaardige

voeding, boekten ook goede gezondheidsresultaten.

Het gezonde van een plantaardig voedingspatroon

komt door het eten van

minder verzadigde vetten en minder

cholesterol. Daarentegen eet je meer

meervoudig­ onverzadigde vetten en

meer vezels. Een wijdverbreid misverstand

is dat vegetarische voeding niet

genoeg vitamines en mineralen bevat.

Wie peulvruchten, granen en soja

(melk) eet, hoeft zich daar geen zorgen

om te maken. (Bron: GezondNu)

Weer alarm over

coating

Blootstelling aan een lage dosis bisfenol

A (BPA) kan bij apen veranderingen

teweeg brengen in de

melkkieren. Daardoor kan later borstkanker

ontstaan. Dat blijkt uit een nieuwe

studie met primaten. De kans is groot dat

deze alarmerende uitkomst ook geldt

voor mensen. BPA wordt gebruikt in de

beschermende coating aan de binnen­

staat, concludeerde Waterlander. En dat zijn doorgaans de producten

met veel calorieën. Behalve de prijs zijn ook gemak en

smaak belangrijk en pas daarna wordt ‘gezondheid’ als argument

genoemd.

De prijsverlagingen vertalen zich vooral in de aanschaf van

meer fruit. Een interessant gegeven was dat het duurder maken

van ongezonde producten geen effect had op het aankoopgedrag.

Op grond van haar bevindingen pleit de promovenda voor

het verstrekken van kortingsbonnen voor groente en fruit voor

mensen met lage inkomens. Een grote kostenpost? Dat valt wel

mee, als je het afzet tegen de gezondheidswinst die behaald

wordt dankzij de grotere consumptie van groenten en fruit.

kant van voedings verpakkingen in blik of

karton. Eerder was al uit een studie met

muizen gebleken dat er een relatie is tussen

BPA en borstkanker. Het zijn kleine

veranderingen in de melkklieren, maar

ze verhogen de kans op borstkanker bij

volwassenheid beduidend. Zwangere resusapen

kregen een stuk fruit waaraan

een minimale hoeveelheid bisfenol was

toegevoegd. De dosis BPA is te vergelijken

met de huidige concentratie in het

bloed van de westerse mens. De zwangere

apen kregen het vervuilde fruit tijdens

de periode die bij mensen het derde

trimester wordt genoemd. Als controle

kreeg een groep zwangere apen hetzelfde

fruit maar dan zonder BPA.

BPA is een chemische stof die behalve in

de coating van verpakkingen ook wordt

gebruikt voor onbreekbare flessen voor

(baby)voeding, tafelbestek en voorwerpen

voor gebruik in microgolfovens. Ook

komt het voor in leidingen en reservoirs

voor drinkwater. Bisfenol A wordt ook

gebruikt in vlamvertragende middelen,

in tandvullingen en als oplosmiddel voor

drukinkten. Het is bewezen dat BPA kan

vrijkomen uit de verpakking en in de

voeding terechtkomt.

8 9


Positieve ervaringen bij migraine

Migraine is voor lijders aan deze aandoening een ramp. Een gemiddelde

aanval kan zomaar drie dagen duren en menig patiënt brengt die liggend in

het aardedonker door. Ieder geluid en ieder geurtje is teveel. De huisarts weet

raad maar zijn middelen zijn bepaald gevreesd om hun bijwerkingen. Zijn er

bewezen effectieve middelen uit de natuur? Van diverse kanten is die vraag de

laatste tijd aan de redactie gesteld. Het antwoord is: ja. Vooral magnesium

blijkt een aanrader.

Magnesium: ‘Het hielp en niet zo maar een beetje’

Tekst: Jan van Klinken

Eerst maar eens wat ervaringsgeneeskunde.

Enkele maanden

geleden kwam in de rubriek Lijf &

Leden in dit magazine Gerda Wiebenga

uit Zwijndrecht aan het woord om te

vertellen hoe wonderbaarlijk ze van haar

migraine afgekomen was dankzij een

glutenvrij dieet. De ziekte had haar leven

getekend. Ze is nu 61 jaar en migrainevrij

sinds ze twee jaar geleden bij toeval

ontdekte dat een glutenvrij dieet wonderen

deed. Sinds ze het dieet volgt, blijven

de migraineaanvallen uit. Niet van de

ene op de andere dag maar wel na

enkele maanden. Haar medicijnen staan

nu al die tijd onaangeroerd in de kast.

Tip: Magnesiumascorbaat

De meningen verschillen over de

meest effectieve manier om magnesium

te slikken. Wie gewone magnesium

slikt in combinatie met de

maaltijd, loopt zelfs de kans dat het

een onoplosbaar zout wordt dat niet

werkzaam is.

Een geraadpleegd apotheker die goed

thuis is op dit gebied, zou zelf kiezen

voor magnesium ascorbaat en dan 2

tot 3 gram voor het slapen gaan innemen.

Bij een wetenschappelijk onderzoek

met een positieve uitkomst werd

magnesiumcitraat gebruikt in een

dosering van 600 mg per dag.

Hoe opmerkelijk de genezing van

Gerda ook mag lijken, een toevalstreffer

is ze zeker niet. In de wetenschappelijke

literatuur over migraine wordt

voedselallergie als een van de mogelijke

oorzaken genoemd. Weliswaar

wordt het dan niet direct gekoppeld aan

gluten maar dat die allergische reacties

kunnen opwekken, is algemeen bekend.

Coeliakiepatiënten kunnen daarover

meepraten. Gluten zijn bestanddelen

die in heel veel voedingsmiddelen

voorkomen. Het lijkt wel of ze steeds

meer als boosdoener worden ontmaskerd,

getuige het feit dat de glutenvrije

producten in supermarkten aan een

opmars bezig zijn.

In dezelfde rubriek Lijf & Leden kwam

kortgeleden ook de Amsterdamse therapeute

Nikla van der Horst aan het

woord. Zij heeft de ervaring dat bij

migraine aloë vera soelaas kan bieden.

Goedkoop en veilig

Het middel met de beste wetenschappelijke

papieren is magnesium. In 1995

publiceerde het gezaghebbende tijdschrift

Clinical Science een onderzoek

waarbij magnesium met een infuus

werd gegeven direct nadat de migraineaanval

was begonnen. Aan het onderzoek

namen 40 patiënten deel. Na een

kwartier hadden 35 van de 40 patiënten

de helft minder pijn. Patiënten met een

lage magnesiumspiegel profiteerden

nog het meest van de toediening.

De man achter het onderzoek, dr.

Alexander Mauskop, hamerde drie jaar

geleden opnieuw op het belang van

magnesium voor migrainepatiënten.

Zowel voor acute gevallen als preventief

noemt hij de stof een potentieel eenvoudige,

goedkope en veilige behandelingsmogelijkheid

die goed verdragen wordt.

Dat geldt zowel voor orale inname (slik­

‘Vanaf toen was ik migrainevrij’

Opzienbarend vond ze zelf dat een

patiënt van haar binnen een maand van

haar kwaal was genezen. Wetenschappelijk

bewijs voor de werkzaamheid van

dit middel bij migraine ontbreekt overigens.

Belangrijk om te weten is dat de

ene aloë vera de andere niet is. Als de

hars van het blad van de plant bij de

bereiding niet wordt uitgezuiverd, heeft

het middel een (te) sterk laxerende

werking.

ken) als per infuus. Probleem is wel dat

magnesium niet zo makkelijk wordt opgenomen.

In 2009 publiceerde Mauskop samen

met een collega een overzichtsartikel

waarin ze voedingssupplementen aanbevelen

om migraineaanvallen te voorkomen.

In volgorde van belangrijkheid

noemen ze: magnesium, Petasiteshybridus,

feverfew (moederkruid), coënzym

Q10, vitamine B12 en alfaliponzuur.

Uitgeteld

Nies van Veen* las in een blad over

magnesium en besloot het uit te proberen.

Al vanaf haar tienerjaren heeft ze

bij elke periode zware migraineaanvallen.

Dan is ze echt helemaal uitgeteld.

De aanvallen zijn zo zwaar dat ze een

spuit heeft waarmee ze zichzelf medicijnen

kan toedienen. Die helpen wel maar

gevolg is dat ze dagenlang totaal geen

fut heeft. Dan is alles teveel.

Nadat ze over magnesium had gelezen,

kocht ze bij een drogisterij een doosje

tabletten en volgde de voorgeschreven

dosis. De teleurstelling was groot toen

de volgende aanval bijna net zo heftig

was als de vorige. Ze sloot zich aan bij

MMV in de hoop dat die haar verder

kon helpen. Ze heeft vertrouwen in

natuurlijke middelen en verwachtte dat

MMV kennis in huis had om haar een

goed advies te geven.

Ze bezocht de kennismakingsdag voor

nieuwe leden, eerder dit jaar, en ontmoette

tijdens de lunch een dame die

ook jarenlang was achtervolgd door

migraine. Zij was speciaal lid van MMV

geworden om anderen te vertellen

hoeveel baat ze had gevonden bij…

magnesium!

Nies moest bekennen dat ze andere

ervaringen had maar het verhaal liet

haar niet los. Ze zocht verder op internet

en kwam terecht bij de Vereniging

van Hoofdpijnpatiënten. Die raadde op

haar site ook aan om magnesium te proberen

maar dan wel in hoge doseringen.

Zo gezegd zo gedaan. Nies slikt nu al

http://explow.com/chronic_migraine

een tijdje 3 tabletten van 365 mg per

dag. Nadat ze dat een maand had

gedaan en de menstruatie zich aandiende,

bleef de gebruikelijke migraineaanval

tot haar verbazing en blijdschap uit.

“Het hielp en niet zo maar een beetje.

Het werkt beter dan ik durfde te hopen.

Ik wacht nu in spanning af maar als het

bij anderen langdurig helpt, waarom

dan niet bij mij?” Als het effect blijvend

is, zou Nies de koning te rijk zijn. “Dat

zou echt bijdragen aan mijn levensvreugde.”

Bij hoge uitzondering

De dame die Nies op de MMV­kennismakingsdag

ontmoette, is Corrie van

Dansik­Van Dam. Zij bevestigt haar

positieve ervaringen met magnesium.

“Migraine heeft zich al heel wat jaren

geleden bij mij ontwikkeld in een situatie

vol spanningen. Het was afschuwelijk.

Het ergste vond ik dat ik altijd erge

dorst had en geen druppel water kon

drinken want dan werd ik meteen misselijk.

Het was niet te doen.”

De huisarts schreef haar medicijnen

voor, maar zei erbij dat ze die alleen bij

hoge uitzondering mocht gebruiken.

“Dan kun je wel nagaan hoe slecht die

voor je zijn”, tekent Corrie aan.

Ten einde raad belde ze haar neef die

indertijd bij het natuurvriendelijk farmaceutisch

bedrijf Pharma Nord werkte.

Die raadde haar bioactieve magnesium

aan. Garanties kon hij niet geven

maar het wilde nog wel eens helpen,

was zijn ervaring. Corrie van Dansik:

10 11

Neusspray

Sommige migrainepatiënten hebben

baat bij een neusspray met vitamine

B12. De spray moet gebruikt worden

zodra zich een aanval aandient. Het

voordeel van de spray is dat de B12

meteen wordt opgenomen.

Heeft u belangwekkende ervaringen

op dit gebied te melden? Graag per

email:

info@moermanvereniging.nl

of per post: Redactie Uitzicht,

Hof van Azuur 30, 2614TB Delft.

”Het was niet te geloven, maar vanaf

toen was en ben ik migrainevrij. Het is

nooit meer teruggekeerd. Wat ben ik

mijn neef dankbaar voor die tip. Dat laat

ik hem nog regelmatig weten. Ik kan

iedereen adviseren om het ook te

proberen.”

* Nies van Veen is een gefingeerde naam.

Ze wilde liever niet met haar echte naam

vermeld worden.


Elke tijd kent zijn modeziektes. Klachten die in korte tijd

bij veel mensen voorkomen en dan weer redelijk geruisloos

uit beeld verdwijnen. Met de opkomst van de computer

kregen we massaal last van RSI, de beruchte ‘muisarm’.

Ook bekkeninstabiliteit, whiplash, postnatale depressie, chronisch

vermoeidheidssyndroom en MS zijn voorbeelden van zo’n

modeziekte. De klachten zijn moeilijk terug te voeren op aanwijsbare

oorzaken, vandaar dat mensen die er last van hebben

vaak meewarig aangekeken worden en niet serieus genomen.

Met de opmerking ‘dat het wel tussen de

oren zal zitten’, worden ze onschadelijk

gemaakt. Heel frustrerend voor degenen

die eraan lijden. Soms wordt er alsnog

wetenschappelijk bewijs gevonden, en

daarmee is de ziekte dan ineens toch ‘erkend’

en zijn de mensen die eraan lijden geen fantasten en aanstellers

meer, maar patiënt. Zo bleek MS bij nader inzien toch

een serieuze neurologische aandoening te zijn. Die erkenning is

voor veel patiënten van groot belang.

Kennisplatform

Elektro Hyper Sensitiviteit is ook zo’n omstreden aandoening.

De mensen die er last van hebben gaan vaak door een hel,

maar ze vinden nauwelijks gehoor. Er is behoefte aan harde

feiten. Het Kennisplatform Elektromagnetische Velden en

Gezondheid (Kennisplatform) probeert die te leveren. Deelnemers

aan het platform zijn gerenommeerde instanties zoals

het RIVM, TNO, KEMA, De GGD’s, Agentschap Telecom en

ZonMw. Zij werken samen met de Gezondheidsraad. Het platform

is in 2008 van start gegaan om de wetenschappelijke

informatie m.b.t. elektromagnetische velden en gezondheid te

duiden en de maatschappelijk vragen in kaart te brengen en

te beantwoorden. Ronald van der Graaf, algemeen secretaris

van het Kennisplatform: “De komende jaren zullen technische

en maatschappelijke ontwikkelingen leiden tot toenemend

elektriciteitsgebruik en nieuwe draadloze communicatietoepassingen.

Wij vinden het belangrijk om burgers adequaat

en juist te informeren over de effecten daarvan.”

‘Dat zal wel tussen de

oren zitten’

Niet eenduidig

Ook de mogelijke relatie tussen elektromagnetische velden en

de gezondheid van mensen behoort tot het onderzoeksterrein.

Elektrogevoeligheid is geen nieuw verschijnsel. Het bestaat al

een flink aantal jaren. Decennialang zijn er mensen die aangeven

dat ze problemen ondervinden van radiosignalen en

hoogspanningslijnen. Dat het nu grotere vormen aanneemt,

kan volgens Van der Graaf verschillende oorzaken hebben: er

komen steeds meer bronnen, mensen worden meer alert en

doordat er steeds meer verhalen in de

wereld komen, wordt het voor anderen

makkelijker om ook hun verhaal te

doen. Maar verhalen zijn nog iets anders

dan harde feiten, benadrukt hij.

De hamvraag is dus: is het uit wetenschappelijk oogpunt

mogelijk dat mensen last hebben van elektromagnetische

velden, of zit het inderdaad tussen de oren? Daar valt volgens

Ronald van der Graaf helaas geen definitief antwoord op te

geven. Tenminste, nu nog niet. Het kennisplatform neemt

kennis van al het onderzoek dat op dit gebied in de volle

breedte verschijnt. De wetenschappelijke onderzoeken naar

de mogelijke gevolgen van elektromagnetische straling voor

de gezondheid zijn echter niet eenduidig. “De onderzoeken

die tot nu toe zijn verschenen geven geen eenduidig beeld”,

aldus Van der Graaf. “Sommige onderzoeken lijken een relatie

te suggereren, terwijl die in andere onderzoeken niet te vinden

is. Wij willen de discussie graag voeren op basis van feiten,

maar die zijn dus moeilijk boven tafel te krijgen, vandaar

dat we ook geen harde uitspraken kunnen doen over een

mogelijke relatie.”

Niet uitsluiten

Wat kan hij dan wel met zekerheid zeggen? Eigenlijk alleen

maar dat het Kennisplatform ruimte laat voor de opvatting

dat mensen inderdaad last kunnen hebben van EMV. “Er is

geen overtuigend bewijs dat die relatie bestaat, maar er is

evenmin overtuigend bewijs dat de relatie niet kan bestaan.

Elektrostress in breder perspectief (2)

EHS:

veel verhalen, weinig feiten

In het vorige nummer van Uitzicht publiceerden we het verhaal van Agaath Siemensma die lijdt aan

elektrogevoeligheid. In het artikel vertelde Agaath over de enorme invloed die dat op haar leven

heeft: van een gedwongen verhuizing naar het Drentse platteland tot sociaal isolement omdat ze

bijna de deur niet meer uitkomt. Volgens de Stichting EHS zijn er in Nederland heel veel mensen

zoals zij. Onzin, menen tegenstanders: de angst voor stroom zit gewoon tussen de oren. Hoog tijd

voor de vraag: waar hebben we het eigenlijk over?

Tekst: Petra Pronk

Het is duidelijk dat de meeste mensen geen last hebben van

elektromagnetische velden, maar dat een kleine groep daadwerkelijk

klachten ondervindt, kun je niet uitsluiten, dus dat

moeten we wel serieus nemen.” In elk geval is er volgens Van

der Graaf op dit moment geen reden om aan te nemen dat de

huidige wettelijke grenzen voor elektromagnetische velden

schadelijk voor de gezondheid zouden zijn.

Maar hoe verklaart hij dan verhalen zoals van Agaath

Siemensma? Daarop moet hij het antwoord schuldig blijven.

‘Gezondheidsklachten zijn

nooit zweverig’

Die verklaring is er momenteel dus niet. Maar dat wil niet

zeggen dat mensen die klachten hebben, dat maar verzinnen.

“Gezondheidsklachten zijn nooit zweverig”, stelt hij met

nadruk. “In die discussie willen wij ons ook niet mengen.

Die klachten zijn een feit, maar het is ook een feit dat een

onomstotelijk bewijs van de oorzaak van die klachten nog

niet geleverd is. Zo lang dat zo is kun je je daar dus niet over

uitspreken.”

Moeilijk te bewijzen

Hoe komt het eigenlijk dat een mogelijke relatie zo lastig is

vast te stellen? Dat heeft volgens Van der Graaf alles te

maken met een gebrek aan een eenduidig beeld van het probleem.

“Er is sprake van een grote diversiteit aan klachten,

diverse blootstellingbronnen en een grote variatie in het

moment waarop de klachten optreden. Daardoor is het lastig

vast te stellen wat precies het probleem is en tot welke bron

de klachten zijn te herleiden.” Ook is er nog geen eenduidige

definitie van elektrogevoeligheid. Zowel in wetenschappelijke

kring als in de maatschappelijke discussies worden verschillende

begrippen door elkaar heen gebruikt. Daardoor is het

lastig om het verschijnsel goed te onderzoeken.

Symptoombestrijding

Om te voorkomen dat ze verzanden in een welles­nietes discussie

volgt het Kennisplatform een meersporenbeleid. Een

klankbordgroep, bestaande uit dertig maatschappelijke organisaties,

van brancheverenigingen tot patiëntenorganisaties

en kritische burgers, heeft zich over de zaak gebogen. Naar

aanleiding van die gesprekken zijn er verschillende sporen

uitgezet op het terrein van elektrogevoeligheid.

Het eerste spoor is dat een denkgroep op zoek gaat naar

mogelijkheden om elektrogevoeligheid serieus te onderzoeken.

Om de discussie over elektrogevoeligheid zinvol te kunnen

voeren zijn harde feiten noodzakelijk. Daarom moet er zo

spoedig mogelijk duidelijkheid komen over de definitie, de

aard en de omvang van het probleem. Dat onderzoek gebeurt

momenteel door onderzoeksinstelling ZonMw en daarmee is

de eerste stap op weg naar serieus wetenschappelijk onderzoek

gezet.

Lees verder op pagina 31 >

Stichting Electro Hypersensitiviteit

In 2002 bundelde een aantal mensen die zich zorgen maakten

over de invloed van elektromagnetische en elektrische velden

hun krachten in de Werkgroep Elektrische Overgevoeligheid.

Zij wilden aandacht vragen voor het probleem van elektrohypersensitiviteit

(EHS) in Nederland. In 2007 leidde dat tot

de oprichting van de Stichting EHS.

De stichting brengt het ziektebeeld van EHS in kaart. o.a.

door enquêtes onder de leden. Doel is om de overheid,

gezondheidinstanties en onderzoeksinstituten te informeren

over de materie en te prikkelen tot nader onderzoek.

Voor meer informatie: www.StichtingEHS.nl

12 13


Nieuw van

Vitals!

True Superfood

Onbespoten, wilde soorten en oerrassen

van de meest gezonde groente, fruit,

paddenstoelen, kiemen en greens

Advertentie 1/1

Vitals

True Superfood bevat spirulina, sap van tarwegras, sap

van gerstegras, chlorella, brandnetel, appel, acerolaextract,

rijsbes, blauwe bes, vossenbes, wortelsap,

bietensap, tomatensap, peterselie, spinazie, boerenkool,

gladde boerenkool, Reishi mycelia, Maitake mycelia,

Shiitake mycelia, Cordyceps mycelia, broccolikiemen,

bloemkoolkiemen, boerenkoolkiemen, amylase, cellulase,

lipase en protease. En verder niets. 100% natuurlijk.

Geen goedkoop vulmateriaal, geen hulpstoffen,

geen gentechniek en geen hittebehandeling. True

Superfood dus.

Voor uitgebreide informatie kijkt u op www.vitals.nl

(het makkelijkst typt u True Superfood in de zoekbalk

rechtsboven). U kunt True Superfood natuurlijk gemakkelijk

bestellen via de Roode Roos.

V2023 True Superfood 400 gram (2 maanden) € 65,-

puur en werkzaam

www.vitals.nl

Lijf & Leden

Leden van de Moermanvereniging vertellen hoe ze persoonlijk invulling geven aan het thema ‘gezond eten – gezond leven’.

‘Het moet slecht weer

zijn wil ik thuisblijven’

Teleurstellingen maar ook verrassende

resultaten kenmerken

de ervaringen van Paula van

Leerdam met natuurgeneeskunde. Haar

voornaamste klacht, moeheid, is ze nooit

kwijtgeraakt maar daar staat genoeg

tegenover.

Van huis uit is ze niet echt vertrouwd

gemaakt met de gedachte dat het er veel

toe doet wat je eet. Paula begon zich pas

voor gezonde voeding te interesseren

nadat zich kanker in de familie had

voorgedaan en ze in dat verband kennis

had gemaakt met Uitzicht. Ze besloot

zelf ook het blad te gaan lezen. "En dat

ben ik blijven doen. Ook nadat ik het na

de dood van mijn man financieel minder

kreeg en ik allerlei bladen heb afgezegd,

ben ik Uitzicht blijven aanhouden.

Ik lees het steevast. "

Moeheid

Al vanaf haar zestiende jaar heeft ze

last van extreme moeheid. Zodra ze

’s morgens opstaat, voelt ze zich moe.

Dat is altijd zo gebleven. Stad en land

heeft ze afgereisd. Homeopaten, een

voetrefloxoloog, een osteopaat: ze heeft

ze allemaal geconsulteerd. Tot in

Limburg toe. Dat heeft haar bakken

met geld gekost. Maar wat er ook verdween,

niet haar klachten.

“Een fytotherapeut voorspelde destijds

al dat ik niet van mijn moeheid af zou

komen. Volgens hem ligt het aan een

aangeboren afwijking aan de hypofyse

en is er niets aan te doen. Hij heeft

gelijk gekregen. Ik heb me erbij neergelegd

en alle middeltjes die ik slikte

weggedaan.”

Bij de aanpak van andere kwalen had ze

met ‘moeder natuur’ meer succes. Toen

zich een spastische dikke darm openbaarde,

bezocht ze een Moermanarts in

Oosterhout. De potjes en pilletjes die hij

voorschreef, hielpen niet. Waar ze wel

baat bij had, was zijn dieetadvies: zo min

mogelijk rundvlees, geen varkensvlees,

af en toe kip, veel peulvruchten en fruit.

Sinds ze dat dieet volgt, is ze vrijwel

klachtenvrij. Wat ook helpt, is veel

bewegen. Iedere morgen klimt ze op de

fiets, weer of geen weer. Alle ritjes in de

buurt doet ze waar mogelijk per fiets.

“Het moet wel heel slecht weer zijn wil

ik thuisblijven”, lacht ze.

Gordelroos

Wat verder tot de verbeelding spreekt, is

het resultaat dat ze boekte bij de bestrijding

van haar gordelroos. Haar zus had

het al maanden en kon vaak niet slapen

van de pijn. Paula schrok zich dan ook

een ongeluk toen zij vervolgens een

jeukende rug kreeg. Haar man bezocht

meteen een naburige drogist. Die zei

met twee bepaalde middelen mensen

van hun gordelroos te hebben

afgeholpen.

Toch hield Paula de boot nog even af.

Ze wilde eerst met zekerheid weten of

ze inderdaad deze aandoening had.

De huisarts had niet lang nodig om de

diagnose te stellen. Haar bange voorgevoel

klopte. “Ik ben toen meteen

met die middeltjes die mijn man had

gehaald aan de slag gegaan. Je zult het

niet geloven, maar binnen veertien

dagen was ik van mijn klachten af.

Daarna heb ik er nooit meer last van

gehad.”

Paula tekent erbij aan dat de huisarts

alleen een middeltje had tegen de jeuk

en verder met lege handen stond. Niet

dat ze daar nu zo heel erg rouwig om

was, want ze vreest de bijwerkingen van

veel reguliere medicijnen. In haar

omgeving heeft ze eens gezien dat iemand

een epileptische aanval kreeg als

gevolg van het slikken van antidepressiva.

“Het was afschuwelijk om te zien.

Ik vergeet het nooit meer.”

Naam: Paula van Leerdam

Woonplaats: Asperen

Leeftijd: 74 jaar

Sabal

Wat dat betreft moet ze haar huisarts

prijzen. Sinds Paula haar moeder verzorgde

en een zeer ongeregeld dag­ en

nachtritme had, slikt ze slaaptabletten.

Haar huisarts vond het beter om ermee

te stoppen omdat ze spierverslappend

kunnen werken. Op haar leeftijd vergroot

dat de kans op een val. Ze reageerde

dat ze er echt niet buiten kon.

“Probeer maar eens melatonine”, adviseerde

de huisarts. Paula: ”Inderdaad,

het werkt fantastisch.”

Niet onvermeld mag blijven hoe de al

eerder genoemde fytotherapeut haar

man van zijn plasproblemen af hielp.

”Hij verging van de pijn; ik belde de

therapeut en die wist meteen raad.

Hij had een middel – Sabal – dat gegarandeerd

binnen het uur zou helpen.

Warempel, binnen een uur kon hij weer

plassen.”

Deze zelfde therapeut, die zijn praktijk

intussen vanwege zijn leeftijd heeft

gesloten, schreef haar Populus voor ter

bestrijding van blaasontsteking. Ze is

voor die aandoening erg gevoelig en de

therapeut bond haar op het hart om

meteen met het middel te beginnen

zodra ze de ontsteking voelt aankomen.

”Daar heb ik veel baat bij”, besluit ze.

14 15


Recepten voor 4 personen

Het is mogelijk dat recepten en

ingrediënten niet in overeenstemming

zijn met uw persoonlijke dieet.

Raadpleeg bij twijfel altijd een arts.

Gevulde ananas met bosbessen

(Voorafje of tussendoortje)

Ingrediënten:

1 rijpe ananas

200 g bosbessen

2 cm verse gemberwortel

Bereidingswijze:

Was de ananas. Snijd het kapje en de

onderkant eraf. Snijd de ananas in de

lengterichting doormidden. Hol de ananas

uit en snijd het vruchtvlees in kleine

blokjes. Het harde middengedeelte,

dat zeer rijk is aan het enzym bromelaine,

opeten of in de sapcentrifuge

gebruiken. Schil het stukje gemberwortel

en pers het door de knoflookpers of

snijd het in hele kleine blokjes. Meng dit

door de ananasstukjes. Was de bosbessen

en schep ze door de ananas. Vul de

twee helften met dit mengsel en smul

ervan.

Lekker eten met Riëtte Janssen

Gerst met groene erwten,

broccoli en tomaat

Ingrediënten:

200 g gerst (12 uur geweekt)

150 g volle groene erwten

(12 uur geweekt)

1 tl bonenkruid

1 takje lava

2 el bouillonpoeder

7 dl water

1 fijngesneden ui

2 tenen geplette en fijngesneden

knoflook

4 gepelde in stukken gesneden tomaten

zwarte peper

1 tl kurkuma

2 el verse oregano en 1 el ter garnering

500 g broccoli

4 el milde olijfolie

bio-tamari

Bereidingswijze:

Breng het water aan de kook met de

bouillonpoeder, lava en bonenkruid en

doe er de uitgelekte erwten bij. Breng

aan de kook. Voeg na 10 minuten de uitgelekte

gerst toe. Laat dit nog ± 45

minuten koken. Proef of de erwten en

gerst gaar zijn. Draai dan de warmtebron

uit en laat de gerst nawellen.

Was de broccoli en snijd de roosjes van

de steel. Schil de steel en snijd deze in

kleine blokjes. Stoom roosjes en steelblokjes

beetgaar in 4 minuten.

Smoor ondertussen in een hapjespan de

ui, knoflook, kurkuma, peper, gepelde

tomaten en oregano in de olijfolie en

voeg de gestoomde broccolisteeltjes toe.

Meng de gekookte erwten en gerst er­

door en op het laatst de broccoliroosjes.

Proef en maak op smaak met bio­tamari.

Strooi er nog wat verse oregano over.

Tip: Rest van gerecht is koud geschikt

om noribladen mee te vullen als snack.

Neem dan 5 el en leg dit op de helft van

het noriblad, rol dit op en smullen maar.

Vlierbessen- en druivensap

Nu zijn er volop vlierbessen en voor

mensen die druiven hebben veel druiven.

Het moment om sap te maken voor

de winter. Met een sappan is het eenvoudig

en hoeft er niets gezeefd te worden

en geen water toegevoegd.

Vlierbessensap

Ingrediënten:

2 kilo rijpe vlierbessen

1 dl water

1 tl kaneel

6 flesjes van 2 dl met schroefdeksel

Bereidingswijze:

Pluk de rijpe vlierbessen en was ze.

Ris met een vork de rijpe bessen van de

groene steeltjes verwijder de onrijpe

bessen. *Breng het water met de kaneel

aan de kook en voeg de vlierbessen toe,

kook ze 15 min. en filter het sap door

een stukje kaasdoek zodat de pitjes achterblijven.

Kook intussen de flesjes en

schroefdeksels uit met soda en spoel ze

na met kokend water. Laat ze op hun

kop uitlekken. Verwarm nu het gezeefde

sap en giet het kokend in de flesjes tot

de rand. Meteen de schroefdop erop.

* Vlierbessensap is heel gezond en is

ondersteunend bij keelpijn, griep,

koorts en verkoudheid. De bessen dienen

gekookt te worden; in rauwe vorm

bevatten ze een schadelijke stof.

Recepten insturen

Heeft u een lekker recept dat past

binnen de Moermankeuken?

Kok Riëtte Janssen ontvangt het

graag van u. Zij wil deze recepten

in deze rubriek gebruiken, zodat

anderen ook kunnen meegenieten.

Stuur uw recepten per mail naar

riettejanssen@hotmail.com.

Druivensap

Ingrediënten:

6 kg rijpe druiven

2 tl kaneel

6-7 wijnflessen van 0,7 liter

met schroefdop.

Bereidingswijze:

Was de druiven en ris ze van de steeltjes.

Pers ze in de sapcentrifuge en drink

het op of bewaar het in afgesloten flessen

maximaal 5 dagen in de koelkast.

Wil je houdbaar sap, volg dan de bereidingswijze

van vlierbessensap.

Druiven zijn rijk aan polyfenolen; deze

hebben antioxidatieve, ontstekingsremmende

eigenschappen.

Dr. Richard Béliveau en dr Denis

Gingras adviseren dagelijks ½ kopje

druiven als voeding tegen kanker.

Tip: Doe drie el druiven in een diepvrieszakje

en seal dit dicht, maak zo

100­150 zakjes en vries deze in. Die

druiven kunnen toegevoegd worden aan

het Budwigpapje.

Karnemelkdranken

Karnemelk met waterkers

Ingrediënten:

8 dl karnemelk

1 tl lijnzaadolie

½ bosje waterkers

Bereidingswijze:

Was de waterkers en snijd deze grof.

Doe alle ingrediënten in een blender of

mix het schuimig met de staafmixer.

Karnemelk met tomaat

Ingrediënten:

6 dl karnemelk

4 ontvelde rijpe tomaten

1 tl lijnzaadolie

1 el verse oregano en een snufje tijm

1 teen knoflook

Bio-shoyu

Bereidingswijze:

Doe alle ingrediënten in een blender of

mix het schuimig met de staafmixer.

Proef en maak op smaak met bio­shoyu.

Karnemelk met rozenbottels

Ingrediënten:

8 dl karnemelk

3 el rozenbottelmoes (Uitzicht 7,12 pag. 9)

Bereidingswijze:

Doe alle ingrediënten in een blender of

mix het schuimig met de staafmixer.

Bieten-appelsalade

Dressing

Ingrediënten:

sap en geraspte schil van een

biologische sinaasappel

sap ½ citroen

5 el olijfolie

½ tl kaneel

mespunt kruidnagelpoeder

1 eidooier

handje gewassen rozijnen

Salade

Ingrediënten:

300 g rauwe bieten

300 g appel

40 blaadjes veldsla, rucola, smalle

weegbree of jong paardenbloemblad

Bereidingswijze:

Maak eerst de dressing. Schil de rauwe

biet met een dunschiller en rasp deze

zeer fijn, meng dit meteen door de dressing.

Was de appel en rasp die fijn.

Meng de appel meteen door de dressing.

Laat deze ½ uur intrekken in de koelkast.

Neem vier borden en leg in de

rondte de groene blaadjes. Vul een rond

kommetje met salade en zet dat omgekeerd

in het midden van elk bord.

Tomatensoep

Ingrediënten:

1 kg rijpe tomaten

1 fijngesneden ui

2 el verse oregano

1 tl tijm

1 tl kurkuma

zwarte peper

2 el bouillonpoeder

2 el roomboter

(4 el gehakte verse basilicum)

4 dl kokend water

Bereidingswijze:

Breng ½ liter water aan de kook en

dompel de tomaten een minuut onder

en pel ze. Smelt de roomboter en smoor

de ui goudgeel. Voeg de gepelde, in stukken

gesneden, tomaten toe met de kurkuma

en zwarte peper. Smoor dit gaar.

Voeg het kokend water toe met de bouillonpoeder,

de verse oregano en tijm en

laat nog een minuut doorkoken. Garneer

met verse basilicum.

Variatie: voeg de laatste minuut in kleine

dobbelsteentjes gesneden courgette toe.

16 17


Tumoren aanvallen met energiebehandeling (slot)

Duikbootjes met medicatie in de poriën

In de serie over tumorbehandelingen die op energie zijn gebaseerd staat in deze slotaflevering

elektriciteit centraal. Vergeleken met hyperthermie (warmte) en ablatie (hitte) staan elektrothera-

pie en elektromagnetische therapie nog in de kinderschoenen. Toch zijn er nu al goede redenen om

met name het werken met elektro magnetische velden veelbelovend te noemen.

Tekst: Jan van Klinken

Elektrotherapie is gebaseerd op

een overbekend principe. Elektrische

stroom is in staat cellen

te vernietigen. Dat geldt niet alleen voor

goede maar ook voor kwaadaardige cellen.

Wie elektrische stroom door tumoren

stuurt, zal zien dat er cellen worden

gedood. De medische wetenschap is al

heel lang van dit principe op de hoogte.

Hoge gelijkstromen zijn voor deze toepassing

zeer geschikt. Dat kan op twee

manieren: invasief. Dan lopen de elektrische

stromen uitsluitend door de tumor.

Of niet­invasief. Dan verplaatst de

elektriciteit zich langs de huid naar de

onderliggende tumor.

Bij de huidige stand van de techniek

zijn de resultaten pover. Elektrotherapie

wordt soms aanvullend gebruikt bij andere

therapieën. Het ondersteunt dan

de behandeling. Meestal gaat het om

een palliatieve behandeling. Het is dan

het enige alternatief.

Gaatjes schieten

Toch is hier zeker geen sprake van een

eindfase in de ontwikkeling. Van recente

datum is de toepassing van gepulste,

elektrische stromen waarbij gebruik

wordt gemaakt van zeer zwakke, wisselende

elektrische velden. Deze blijken

in staat invloed uit te oefenen op het

delingsproces van tumorcellen. Verder

onderzoek is nodig om deze techniek te

ontwikkelen.

Een andere techniek die nu al vaak wordt

toegepast, is elektrochemotherapie. Naar

schatting 70 tot 80 klinieken in Europa

maken gebruik van deze behandeling.

Het verschil met elektrotherapie is dat

deze behandeling toxisch is vanwege het

gebruik van cytostatica.

Met behulp van stroomstootjes worden

gaatjes ‘geschoten’ in de membranen van

de cel. Die gaatjes sluiten zich weer vrij

snel. Maar de openingen blijven net lang

genoeg in stand om de ingebrachte chemo

de kankercellen binnen te laten dringen.

Tot nu toe lukt dat overigens alleen

bij gemakkelijk te bereiken tumoren.

Het ziet ernaar uit dat ook de behandeling

van dieper gelegen tumoren in de

nabije toekomst tot de mogelijkheden

behoort. In de VS is een antenne ontwikkeld

die dit mogelijk maakt.

De proeven die hiermee op dieren zijn

gedaan, pakten positief uit.

‘Duikbootjes’

Verder lijkt de nanotechnologie op dit

onderdeel nieuwe perspectieven te bieden.

Wetenschappers aan de universiteit

van Californië claimen dat ze hierin

vorderingen hebben gemaakt. Ze werken

met zogeheten nano­aandrijvers die

nog het beste zijn te vergelijken met minuscuul

kleine duikbootjes met in hun

poriën anti­kankermedicatie. Ze deponeren

deze middelen rechtsreeks in

kankercellen in een reactie op licht. De

onderzoekers stelden vast dat de nanoaandrijvers

inderdaad deden wat er van

hen verwacht werd. Deze techniek bevindt

zich nog in een pril stadium maar

het is al wel duidelijk dat ze ongekende

kansen biedt.

Lymfoedeem

Een andere toepassing van elektrotherapie

heeft betrekking op patiënten met

lymfoedeem. Dat is een chronische aandoening

die optreedt na behandeling

van borstkanker. Lymf oedeem is behoorlijk

belastend en er is weinig expertise

op dit gebied. Volgens een Spaans

onderzoek, dat in 2011 in een wetenschappelijk

tijdschrift werd gepubliceerd,

kan elektrotherapie bij deze aan­

Bio resonantie werkt met elektromagnetische velden

doening soelaas bieden. Bij de studie

ondergingen 36 vrouwen met borstkanker

gerelateerd lymfoedeem tien sessies

manuele lymfdrainage en tien sessies

laagfrequente laag­intensieve elektrotherapie.

Gekeken werd naar veranderingen

in oedeemvolume, pijn, zwaar en

strak gevoel, en kwaliteit van leven. Wat

kwaliteit van leven betreft kon een positieve

uitkomst worden gemeld.

Bio resonantie

Elektrotherapie moet niet worden verward

met elektromagnetische therapie.

Bij laatstgenoemde techniek wordt gebruik

gemaakt van zwakke elektromagnetische

(EM) velden. De reguliere geneeskunde

past EM niet toe omdat het

effect niet (voldoende) is bewezen. In

het complementaire veld is de EM­techniek

daarentegen vrij populair, met

name in de vorm van bio resonantie.

Zwakke van buitenaf toegediende elektromagnetische

velden beïnvloeden de

groei van cellen. Dat is in het laboratorium

bewezen. Ook blijken de elektromagnetische

golven die door kankercellen

en zieke organen worden

uitgezonden, te verschillen van die van

gezonde cellen Daarom geloven complementaire

therapeuten in het nut van

EM bij ziekten die het gevolg zijn van

ongecontroleerde celwoekering.

Er zijn allerlei varianten op dit terrein.

Behalve bio resonantie is er bijvoor­

beeld bio­energie therapie. Ook

magneetveld thera pie is vrij bekend.

De werking berust op het idee dat de

elektromagnetische velden zich door

het lichaam verplaatsen en diep in het

weefsel verschillen in elektrische

potentialen veroorzaken.

Bij bio resonantie therapie wordt

gebruik gemaakt van instrumenten die

laagfrequente, elektromagnetische

golven uitzenden, niet alleen om te behandelen

maar ook om een diagnose te

stellen. Een nieuwe ontwikkeling is dat

specifieke elektromagnetische velden

worden gebruikt die afgestemd zijn op

de golffrequentie van het type kanker.

Zo zou de groei van tumoren beter af

te remmen zijn.

Omstreden

Bio resonantietherapeuten zeggen succes

te behalen bij de behandeling van

een breed scala aan aandoeningen, variërend

van hoofdpijn, allergie, eczeem,

littekens, tot gewrichtsklachten en

spijsverteringsklachten, maar ook kanker,

virusziekten en bacteriële infecties

zoals de ziekte van Lyme worden genoemd.

Er zijn ook tal van patiënten die onmiskenbaar

positieve ervaringen met

bio resonantie en vergelijke technieken

hebben, maar zolang het effect

niet wetenschappelijk is bewezen, zal

EM omstreden blijven.

18 19


Ziekte van Bell

In deze rubriek gaat arts drs. Bob Hornstra in op de meest uiteenlopende

medische vragen. Schriftelijk gestelde vragen worden uitsluitend in deze rubriek

beantwoord en niet in een persoonlijk schrijven. Vragen met een algemene strekking

zijn altijd welkom. Voor dringende persoonlijke vragen: bel met Patiëntenvoor-

lichting 088-2424240.

‘Ik heb een vraag die betrekking heeft op de ziekte van

Bell. Als ik goed geïnformeerd ben, wordt deze ziekte

veroorzaakt door het herpesvirus. In het geval waar

het hier om gaat, is de ziekte gepaard gegaan met een

aangezichtsprobleem: scheve mond, een ooglid dat niet

wil sluiten en een moeilijk te beheersen speekselstroom.

De behandeling heeft plaatsgevonden met

prednison. Inmiddels zijn de eerste verschijnselen

twee maanden oud en er treedt geen of nauwelijks

verbetering op. Heeft u nog een mogelijke oplossing

voorhanden?’

Sir Charles Bell, een Engelse fysioloog die leefde

rond 1800, beschreef als eerste de eenzijdige aangezichtsverlamming.

Deze facialisparalyse (aangezichtsverlamming)

aan één zijde van het gezicht

ontstaat meestal acuut (in enkele uren). Het meest

waarschijnlijke is dat het hier gaat om een (herpes)

virusinfectie. Behalve de eenzijdige verlamming van

de spieren van het aangezicht zijn er ook vaak

symptomen van smaak­ en gehoorstoornis . De

reguliere therapie is expectatief (afwachtend). Dat

wil zeggen dat men wacht en hoopt op spontaan

herstel. In 80% van de gevallen treedt die ook inderdaad

op. Hoge doses prednison is volgens sommigen

een mogelijkheid om de verlammingverschijnselen

te verminderen maar dit is echter nog niet bewezen.

Met homeopathische remedies zijn wel degelijk successen

geboekt en bij de aanpak van Bells paralyse

heeft dit mijn voorkeur. Wanneer de verlamming

plots na koude (tocht, wind of afkoeling) is op getreden

hebben Aconitum of Causticum (C30) een

mogelijkheid om de verlamming op te heffen.

Als de aandoening gepaard gaat met speekselvloed,

zoals u beschrijft, zijn de homeopathische remedies

Agaricus en Zincum (C30) in beeld. Agaricus is ook

een goed middel bij ‘tics’ in het gelaat. Wobenzym is

een natuurlijk, ontstekingsremmend middel en kan

bij virale aandoeningen gegeven worden: driemaal

daags 2 dragees. Het meest trefzeker bent u als u

een homeopathisch arts om raad vraagt.

Vraag Antwoord

Botontkalking

‘Verschillende keren adviseerde u het middel Ultra

Bone van Fytocura bij botontkalking. Na het enige tijd

gebruikt te hebben (in combinatie met vitamine K2)

blijkt dat de Roode Roos het uit het assortiment heeft

gehaald. Kunt u een alternatief noemen?’

Om te beginnen vind ik Ultra Bone een waardevolle

combinatie van calcium, magnesium, kiezelzuur en

nog enkele andere bestanddelen die samen botversterkend

werken. Het zou de Roode Roos sieren als

ze dit preparaat weer opnemen in hun assortiment.

Maar Ultra Bone is bijvoorbeeld ook verkrijgbaar via

de Natuurapotheek (015 – 361 44 77). Er zijn overigens

meer goede botversterkende preparaten, zoals

Bone Strength Take care (New Chapter), Osteonorm

en Osteowatch (AOV), Osteonyl (Bonusan) en

andere.

Pijn

‘Een man van 78 jaar houdt na een heupoperatie ernstige

pijn. Die pijn heeft volgens de artsen niets met de

operatie van de heup te maken, maar zou het gevolg

zijn van diabetes. Daardoor zouden de uiteinden van

zenuwen worden aangetast en de pijn veroorzaken.

Daar is volgens hen niets aan te doen. Weet u of daar

homeopathisch iets aan te doen is?’

Met alfa­liponzuur, SAMe (S­Adenosyl­l­Methionine),

acetyl­l­carnitine, vitamine B12 (voor onder de

tong) en een goed vitamine B­complex is soms regeneratie

van zenuwcellen en hun axonen mogelijk.

Ik zag bij de zogenaamde neuropathie bij diabetespatiënten

hiermee vaak verbetering. Dit zijn overigens

wel orthomoleculaire middelen. Daarnaast zijn

er diverse homeopathische remedies die op dit

gebied werkzaam kunnen zijn. Deze dienen echter

op het individu te worden voorgeschreven, passend

bij die patiënt. Sint Janskruid, in de homeopathie

bekend als Hypericum, is een voorbeeld.

Arsenicum en Phosphor zijn nog twee andere mogelijkheden.

Symphytum kan soms bij periostpijn (pijn

van het beenvlies) ook na een operatie hulp bieden.

Het beste is een klassiek homeopathisch arts te

raadplegen voor een passende remediekeuze.

Niersteen

‘Mijn vrouw (1943) heeft een niersteen. Is het gebruik

van vitamine C 1000 mg per dag dan af te raden?

De huisarts heeft ook geadviseerd het dagelijks

gebruik van een multivitamine te staken omdat het

foliumzuurgehalte bij mijn vrouw nogal hoog is. Mijn

vrouw heeft al sinds 1971 geen milt meer. Ze gebruikt

in verband met chronische bloedarmoede dagelijks wat

ijzer (1 capsule van 20 mg gentle iron van Solgar) en

i.v.m. pernicieuze anemie dagelijks 1 vitamine B12

1000mcg.’

Er kunnen, grofweg gezegd, twee soorten nierstenen

ontstaan. 1) Stenen die afgeleid zijn van calcium en

zwakke zuren, bijvoorbeeld calciumoxalaat of calciumfosfaat

stenen. 2) Stenen die afgeleid zijn van

urinezuur, dus de urinezuurstenen.

De stenen onder 1 genoemd lossen beter op in zuurdere

urine. Soms wordt dan geadviseerd een tot twee

biertjes per dag te drinken om de urine wat zuurder

te maken. Urinezuurstenen ontstaan moeilijker in

licht alkalische urine; kal/magn. citraatzouten

maken de urine weliswaar alkalischer maar de calciumoxalaatstenen

verminderen door de chelerende

werking van citraat dus het advies is dan citrusfruit

eten (bevat alkalirest en veel citraat!)

Preventie van nierstenen in het algemeen (dokter

Valstar in TVOG 2011­5): veel fruit eten (kalium),

vooral citrusfruit, waarbij citroenen de meeste

citroenzuur bevatten. Bovendien Magnesiumcitraat:

200 mg/ dag. Verder de zoutinname beperken! De

oxalaat­ en eiwitinname beperken; bijvoorbeeld

geen rabarber en geen spinazie eten bij het voorkómen

van nierstenen.

Zeker bij het voorkomen van calciumoxalaatstenen

de urine zuurder maken (zie hiervoor). En daar kunt

u behalve citrusfruit ook vitamine C voor gebruiken.

Een oud en vertrouwd kruidenrecept tegen nierstenen,

afkomstig uit Maleisië, is trouwens Koemis

Koetjing, bij ons ook bekend als folia orthosiphonis.

Ook de Hollandse rubia tinctorum kan het goed

doen bij stenen.

Lichen sclerosus

‘Het blijkt dat ik lichen sclerosus heb. Ik smeer dus

met diverse crèmesoorten. Gelukkig heb ik geen jeuk

en de hormonenzalf hoef ik dus niet te gebruiken.

Ik ben 68 jaar, heel gezond en gebruik al jaren voedingssupplementen.

Zijn er speciale supplementen die

dit langzaam voortgaande proces kunnen stoppen?’

Lichen sclerosus et atrophicus zoals de officiële

naam luidt, is een huidziekte die overal kan voorkomen

maar toch vooral aan de vulva, gepaard

gaande met een soort verlittekening van de kleine

schaamlippen en vernauwing aan het begin van de

vagina. Bij mannen komt deze aandoening het meest

voor aan de penis en kan dan aanleiding geven tot

phimosis (voorhuidvernauwing). In zeldzame gevallen

kan deze degeneratieve huidaandoening ontaarden

in een (spinocellulair) carcinoom, dus controle

door een arts is wenselijk. Vaak treedt er flinke jeuk

op maar daar heeft u gelukkig geen last van.

Orthomoleculair zou vitamine B5 (calcium pantothenaat,

driemaal daags 200 mg) te proberen zijn

en antioxidanten als vitamine C en E (met vooral

gamma­ en delta tocoferolen).

Langs homeopathische weg heeft u, denk ik, nog

de meeste kans om verlichting te verkrijgen. Enkele

remedies kunnen zijn, afhankelijk van de patiënt,

Radium bromatum, Silicea en Aurum muriaticum

(vooral bij lichen planus). Zeker bij het optreden van

jeuk is het beter dat u een klassiek homeopathisch

arts opzoekt dan hormooncrèmes te gebruiken in

verband met gevaar voor dun worden van de huid

door de coricosteroid bevattende crèmes.

20 21


Puur en

bioactief

shiitake mycelium

concentraat met betaglucaan

Mycelent - een nieuw en bijzonder geconcentreerd betaglucaanconcentraat

Bevordert het natuurlijk afweersysteem

van de lichaamscellen

SHIITAKE

Shiitake, Lentinula edodes, is een eetbare

paddenstoel die van nature voorkomt in China

en Japan en daar al eeuwen-lang gegeten

en gewaardeerd wordt.

Wereldwijd worden talloze studies gedaan

naar de werking van shiitake, die binnen de

traditionele Chinese geneeskunde (TCM) al

eeuwenlang als een opmerkelijke paddenstoel

beschouwd wordt.

De gezondheidsbevorderende effecten worden

toegeschreven aan de polysacchariden,

vooral de betaglucanen. Deze betaglucanen

hebben een regulerende invloed op het immuunsysteem.

Eén van de best beschreven

betaglucanen is lentinan.

MYCELIUM EN BIOACTIEF

BETAGLUCAAN

Mycelent bevat betaglucanen uit het mycelium

van de shiitake-paddenstoel (Lentinula

edodes). Mycelium is het deel van de padenstoel

dat onder de grond groeit.

Dit mycelium wordt gekweekt in een gesloten

en gecontroleerd fermentatieproces, waardoor

een puur, bioactief betaglucaanconcentraat

ontstaat, vrij van pesticiden en zware

metalen.

De drievoudige helix structuur van de betaglucanen

is belangrijk voor de werking. In het

gepatenteerde productieproces van Mycelent

blijft deze structuur zorgvuldig behouden.

STIMULEERT HET

IMMUUNSYSTEEM

Mycelent helpt het natuurlijke afweersysteem

en beschermt daarmee gezonde cellen en

weefsels.

Mycelent is vervaardigd volgens recente wetenschappelijke

inzichten.

AANBEVOLEN GEBRUIK:

1 tot 3 ml per dag. Kan makkelijk met vloeistof

ingenomen worden.

Mycelent is puur en volledig wateroplosbaar.

Hierdoor volstaat een lage dagelijkse inname.

Mycelent myceliumconcentraat van shiitake

(Lentinula edodes) bevat 0,1% betaglucanen.

Een verpakking Mycelent bevat 50 ml - goed

voor ca. 6 weken - en kost € 39,95.

Springfield Nutraceuticals, T 0186 626173 E info@springfieldnutra.com

Health through nature, science and innovation

In de

media

Het grootste voordeel van internet

– iedereen kan er alles

op kwijt – is meteen het

grootste nadeel. Internet vormt het

ideale medium voor gewetenloze

profiteurs die hun jachtterrein vergrootten

van het lokale leugenaartje

tot praktisch de gehele wereld. Is een

middel verboden in Duitsland? Mooi

zo, dan verkoop ik het vanuit Nederland

en andersom.

Deze vorm van globalisering vormt

een extra uitdaging voor de toch al

overbelaste opsporingsdiensten.

Gelukkig steekt de publieke omroep

zo nu en dan de helpende hand toe.

Voor de uitzending van 3 september

reikte Tros Radar het Openbaar

Ministerie een kwakzalver op een

presenteerblaadje aan. Wat was er

aan de hand? Ineke van den Berg en

haar zakenpartner ‘Leo’ verkochten

een zelfgemaakt zwart zalfje als

wondermiddel tegen huidkanker. Op

de verborgen camera adviseert Van

den Berg bij huidkanker af te zien

van een reguliere behandeling en in

plaats daarvan haar zalfje te smeren.

Een paar dagen wachten en “dan valt

de korst er samen met de kankercellen

vanaf.” En: “99 procent geneest.”

Zonder blikken of blozen adviseert

Van den Berg zelfs bij de ernstige

vormen van kanker geen arts te bezoeken

maar haar geheime kruidenmix

aan te schaffen. Voor zeventig

euro per potje. “Ik ben een oprecht

mens”, zegt Van den Berg wanneer ze

" Wat is de overeenkomst tussen de anti-kankerzalf van Rineke van den

Berg, het supersized menu van McDonalds en de junkfoodcommercials

op de Amerikaanse zenders van Walt Disney? Ze behoren allemaal tot het

verleden. En de rol van de media was daarbij doorslaggevend."

'De macht van de media'

op een parkeerplaats met haar praktijken

geconfronteerd wordt. Het onderwerp

sluit af met de arrestatie van de

verraste zalfverkoopster. Een klassiek

geval van synergie: de omroep doet het

recherchewerk, politie en justitie leveren

de kijkcijfers.

Beeldvorming

Geruststellend, dat deze dame uitgeschakeld

is. Maar waren de instanties

even kordaat opgetreden als u aangifte

gedaan had? Het ontzag voor de media

zit diep want beeldvorming is alles. Dat

bleek ook weer uit de tweede uitzending

van Argos over de rol van de Inspectie

voor de Gezondheidszorg bij de ruzies

binnen het VU Medisch Centrum. De

redactie van Argos bezit een document

waarin de IGZ­directie verordonneert

zaken die de media haalden, met voorrang

te behandelen.

Negatieve beeldvorming noopte Mc Donalds

ertoe de praktijk van het ‘supersizen’

te beëindigen. Aanleiding vormde

de film ‘Supersize me’ die op een even

eenvoudige als briljante wijze de grootste

fastfoodketen ter wereld te kijk zette.

Namelijk door te laten zien wat er met

regisseur en hoofdrolspeler Morgan

Spurlock gebeurt als hij dertig dagen

lang ontbijt, lunch en diner bij Mc Donalds

nuttigt. Elke keer als de verkoopster

vraagt of hij zijn menu wil ‘supersizen’

zal hij bevestigend antwoorden.

Wat negen van de tien keer het geval is.

Voor die dollar extra per maaltijd krijgt

Spurlock onvoorstelbare hoeveelheden

junkfood voorgeschoteld. Wat hem

als biodynamische vegetariër aanvankelijk

slecht bekomt, maar waar

zijn lichaam verbazingwekkend snel

aan went. Met een heuse metamorfose

tot gevolg. Van een gezonde,

slanke jongeman transformeert

Spurlock in een vadsige, boertige kerel

met een slecht humeur, twaalf

kilo extra vet, een afwijkende bloedsuikerspiegel

en alarmerende leverwaarden.

Bepaald geen reclame voor

Mc Donald’s.

En als de rest van de Amerikaanse

media het voorbeeld van de Walt Disney

Company volgt dan moet Mc Donald’s

iets beter op tafels zetten, anders

maakt ze straks helemaal geen

reclame meer. Deze zomer kondigde

Disney namelijk aan geen reclames

meer uit te zenden van snacks en

dranken die te groot, te zout of te gesuikerd

zijn. First lady Michelle Obama

roemt de stap op ABC World News

als ‘game changer’ in de strijd tegen

kinderobesitas. Bestuursvoorzitters

Bob Iger van Disney kijkt een beetje

moeilijk maar zegt: “Meer en meer ondernemingen

erkennen dat kinderobesitas

een groot en groeiend probleem

is en deze bedrijven zullen

naar voren treden en meedoen.

Tips? arjan@tekstproducties.nl

www.youtube.com – zoeken op:

Supersize me

schwartzesalbe.com

www.trosradar.nl

22 23

Tekst: Arjan van Laar


Advertentie 1/4

Vita ­ Reform

Advertentie 1/4

Oligo Pharma

Green Magma

uw dagelijkse portie (extra) groenten

Door onze drukke levensstijl

komen we niet altijd toe aan onze

dagelijkse portie groenten. Green

Magma kan u helpen. Het bevat het

extract van biologisch geteelde

jonge, groene gerstebladeren.

Dit groene gerstextract bevat alle

belangrijke vitaminen, mineralen,

Advertentie 1/4

VitOrtho BV

Green Magma:

Reinigende eigenschappen

Krachtige antioxidant

Bevat meer dan 70 voedingsstoffen

waaronder vitaminen en mineralen

Uw dagelijkse (extra) portie groenten

Advertentie 1/4

T S Products

enzymen en spoorelementen

zoals die ook voorkomen in verse

bladgroente. Bovendien is Green

Magma rijk aan chlorofyl. Chlorofyl

helpt ons lichaam op een milde

wijze te reinigen, het stimuleert de

spijsvertering en beschermt ons

tegen vrije radicalen.

Dankzij de natuurlijke uitgebalanceerde samenstelling heeft Green

Magma een gunstige invloed op de gezondheid. U voelt zich fit en

energiek.

van gras

naar sap

Topkwaliteit voedingssupplementen met een gezonde prijs

in poedervorm

TS Products, Harderwijk

Infolijn: 0341 - 46 21 46

info@tsproducts.nl

www.tsproducts.nl

Verkrijgbaar in poeder en tabletten, bij uw natuurwinkel en gezondheidswinkel, o.a. De Tuinen.

Vraag nu een gratis proefzakje aan

via info@tsproducts.nl

o.v.v. de code GMU12.


Het gepatenteerde productieproces

garandeert kwaliteit en de aanwezigheid

en activiteit van de enzymen

TS Products, Harderwijk

Infolijn: 0341 - 46 21 46

info@tsproducts.nl

www.greenmagma.nl

Biologisch

www.vitortho.nl

NIEUW!

BIOLOGISCH ACTIEF

De nieuwe producten van VitOrtho zijn met de grootste zorg

vervaardigd. Hierbij wordt rekening gehouden met mens en

natuur. Alle producten zijn zeer goed opneembaar door het

lichaam.

www.ortho.nl

Orthomoleculaire geneeskunde

De kosten van de gezondheidszorg rijzen de pan uit omdat de structuur is gebouwd op een

gezondheidsconcept dat medicijngebruik stimuleert. Toepassing van voeding en voedingssupplementen

wordt er volledig door ontmoedigd. Ondanks dat de orthomoleculaire geneeskunde

volledig gebaseerd is op natuurwetenschappelijk onderzoek wordt deze naar het ‘rijk

der alternatieven’ verbannen.

De opperste verwarring wordt vooral gevoed en in stand gehouden door de farma die er al

decennia garen bij spint. Dat maakte de discussie rond de zeldzame erfelijke (genetische)

ziekte van Pompe weer eens pijnlijk duidelijk. Moeten de ongeveer 100 Pompe-patiënten in

Nederland medicijnen krijgen voor jaarlijks zo’n 30 miljoen euro? Natuurlijk kun je deze

patiënten niet in de kou laten staan, maar zijn er geen alternatieven om ze te helpen?

Huub Schellekens, hoogleraar Medische Biotechnologie en lid van het College ter Beoordeling

van Geneesmiddelen (CBG) neemt in De Volkskrant (11 augustus, 2012) geen blad voor de

mond en beschuldigt de farma van misbruik van het patentrecht, óók waar het gaat om de

zogeheten weesmedicijnen, zoals die voor de kleine groep van Pompe-patiënten. De prijs is

exorbitant hoog. ‘Eigenlijk kosten ze geen drol’, aldus Schellekens. Omdat het om een kleine

selecte, goed in kaart gebrachte groep patiënten gaat, hoeft er nauwelijks patiëntenonderzoek

plaats te vinden en ook geen marketing en promotie. Bij de ontwikkeling van medicijnen zijn

dit de kostenmakers. Concurrentie is er ook niet. Schellekens rekent voor de werkzame stof

(20 gram eiwit per jaar) zo’n 200 euro.

Schellekens vervolgt: ‘Het is de beloning voor gebakken lucht die zo’n fabrikant exclusief

mag leveren. Hetzelfde verhaal geldt trouwens voor de biologische medicijnen voor kankerpatiënten

en mensen met chronische ziekten.’ Patenten en octrooien zijn er in zijn visie om

innovatie te stimuleren. Maar de farma misbruikt ze door bij het verlopen van een patent

deze met behulp van kleine wijzigingen te verlengen, zodat de alleenverkoop gehandhaafd

blijft. Wordt het farmaceutische, patenteerbare traject ingeslagen, dan wordt zo’n ziekte

behandeld door een nagemaakt enzym als vervanger in te spuiten dat te patenteren valt.

Een Pompe- patiënt kan dat enzym zelf niet aanmaken vanwege het defecte gen.

Bestaat er een orthomoleculaire behandeling voor de ziekte van Pompe? Zeker, maar deze

therapie schiet te kort. Maar dat geldt ook voor de effectiviteit van de enzymvervangende

therapie. Een werkgroep van Amerikaanse experts publiceerde in 2006 richtlijnen voor

therapie van de ziekte van Pompe: een eiwitrijk dieet, al of niet samen met het aminozuur

alanine of de zogeheten BCAA's (vertakte essentiële aminozuren), zoals isoleucine, valine

en vooral leucine. Een typisch orthomoleculaire behandeling die relatief weinig kost.

Bij mij rijst de vraag: waarom wordt bij deze stofwisselingsziekten nauwelijks iets met

voeding en voedingssupplementen gedaan? Al was het ter ondersteuning van de enzymvervangende

therapie. Er is maar één conclusie: dergelijk onderzoek loont niet. Oók niet

voor Schellekens. Dit is geen verwijt, maar de constatering van een feit.

Schellekens klaagt dat de politiek absoluut geen belangstelling heeft voor de problematiek

rond gepatenteerde medicijnen. Ook zijn eigen partij, de Partij van de Arbeid, niet.

Schellekens: ‘Ik probeer het echt, maar om de een of andere reden slaat het onderwerp niet

aan. Het spijt me’, zegt hij berustend tegen De Volkskrant. Maar het lijkt me dat Schellekens

ook de hand in eigen boezem kan steken. Hij is als hoogleraar medische biotechnologie als

geen ander inhoudelijk op de hoogte. Vooral hij zou de betekenis van het orthomoleculaire

principe op zijn juiste waarde moeten kunnen schatten. Maar óók Schellekens draait mee in

de tredmolen en stapt er niet uit. Ook hij helpt de afhankelijkheid van misbruikte patenten

en geldstromen in stand te houden.

Dr. Gert Schuitemaker

24 25


Oplossing

‘Stevia verslaat de suikerlobby’.

Dat is de oplossing van de puzzel in

Uitzicht 2012/05. Eindelijk! Zo’n 20 jaar

geleden was stevia in de natuurwinkel

gewoon te koop. Toen werd het ineens

verboden. Het was ‘niet wetenschappelijk

bewezen’ dat het gezond was. Wel

wisten we allang dat geraffineerde suiker

het ‘witte gif’ was, Omdat er geen

mineralen en vitaminen meer inzitten,

gaan deze suikers de hulpstoffen uit het

lichaam roven om zichzelf af te breken.

Hierdoor krijgt men een tekort aan deze

hulpstoffen voor het door onze levenswijze

zwaar belaste zenuwstelsel, dat

dus ondervoed raakt. “Het gebruik van

industriesuiker (…) heeft het zenuwstelsel

totaal verzwakt”, toont Jan Dries

aan. De stijging van zenuwkwalen, emotionele

aandoeningen, geestesziekten

heeft zeker te maken met de hoge suikerconsumptie.

Het gebruik van suiker

leidt op termijn tot tekorten aan vitamine

A, B, C, D, calcium, magnesium,

chroom, selenium, zink, enz. Momenteel

verovert de plantaardige zoetstof stevia

de Nederlandse suiker­ en zoetstoffenmarkt

in hoog tempo. De voordelen zijn

dan ook niet gering. Pure stevia is extreem

zoet, bevat geen calorieën en

koolhydraten en is veilig in gebruik bij

diabetes. Een zoetstof met zoveel positieve

eigenschappen, daar zit vast een

luchtje aan. Maar niets is minder waar.

Uit onderzoeken blijkt dat stevia veilig

is voor consumptie en daarom eindelijk

ook in Nederland op de markt is toegelaten.

Diverse fabrikanten voegen stevia

toe aan haar producten om ze zo een

‘gezond’ imago te geven. Dus lieve mensen:

stevia en laat alle andere zoetstoffen

in de schappen liggen!

De prijzen gaan naar de volgende winnaars:

1e prijs: Mevr. van Weert

2e prijs: Dhr. de Vries, Kollum

3e prijs: Mevr. Heeringa, Groningen.

De inzenddatum voor de puzzel in Uitzicht

2012/8 sluit 10 november 2012.

LET OP! Het inzenden van de oplossing

is alleen mogelijk door: overschrijving

van tenminste € 1,­ op ING rekening

6189, t.n.v. Moermanvereniging te

Alphen aan den Rijn. Vermeld uw

oplossing onder mededelingen.

Gert Tretmans

Tuinvaas 16

7609 ZT Almelo

tel. (0546) 56 94 11.

E­mail: gjwtretmans@gmail.com

Kruiswoordraadsel Uitzicht

Horizontaal:

1. par exemple 3. vaandel 6. etenbereider 9. toeslaade val 12. Noord­Holland

14. in orde 16. geluid van een ezel 17. slordige vrouw 19. spil 20. afgemat 21. toespraak

23. eeuwige stad 25. onderwerp 27. stad in Zwitserland 28. Nederlandse

zeeheld 30. steen 31. lof 33. belemmering 34. deel van een schip 36. bezittelijk

voornaamwoord 38. onderricht 39. voegwoord 40. specerij 42. kledingmaat

44. neon 45. delfstof 46. edelman 48. schop 50. bijbelse figuur 51. voortbewegingsorgaan

van een vis 52. sterkedrank 54. meisjesnam 57. vrouwelijk roofdier 59. bijbelse

figuur 62. en personne 64. de draad losmaken 66. hetzelfde 68. per persoon

69. kartonnen omslag 71. getroffen 72. onbegroeid 73. voorkeur 74. geweldig 76.

snelle loop 78. eventueel 79. visbeen 81. vervelend wezen 82. plaats in Italië

83. Spaanse provincie 85. kist van open latwerk 86. visgerei 87. zangnoot

88. manusje­van­alles 90. klein kind 92. onheilsgodin 93. titel 94. gemeen 95. vat

96. jongensnaam 97. de oudste.

Verticaal:

1. afbeelding 2. plaats in België 4. Chinese munt 5. bloeiwijze 6. grondsoort

7. onderofficier 8. gewricht 10. jong schaap 11. boom 12. schikgodinnen 13. handvat

15. bijbelse figuur 17. vies 18. moeilijk te openen 20. bloem 22. emeritus

24. berggeel 26. watervogel 27. broeder 29. plezier 32. elite 34. heerlijk 37. rustplaats

40. dagblad 41. uit een nalatenschap verkrijgen 42. overdreven zucht 43. dun

45. een en ander 47. houding 49. geneesmiddel 53. menens 55. maatstaf 56. papegaai

57. vertrouwd 58. deel van de huid 59. gravin van Holland 60. European

61. opvallend knappe vrouw 63. roofdier 66. vervelende 67. verdragsorganisatie

68. kletspraatjes 70. sterkedrank 73. vreemde munt 75. rhenium 77. harde vrucht

78. enthousiasme 80. godsdienst 82. beweging van koude 84. voordeel 87. famililielid

89. en omstreken 90. karaat.

Als u de hele puzzel hebt ingevuld, kunt u ook de rest van de puzzel oplossen.

U leest dan tevens de uiteindelijke oplossing.

is het tijdschrift van MMV Natuurlijke

kankerpreventie en Ondersteunende

therapieën. Het verschijnt tien keer per

jaar en wordt gratis aan de leden van de

vereniging beschikbaar gesteld.

Verantwoording

De redactie van Uitzicht en het bestuur

van MMV brengen de inhoud ter kennis en

beoordeling; zij aanvaarden geen verantwoordelijkheid

voor de toepassing ervan.

Overname van artikelen door derden is

uitsluitend toegestaan met schriftelijke

toestemming vooraf. Redactie en bestuur

behouden zich het recht voor zonder opgave

van redenen teksten, advertenties en te

beantwoorden vragen te weigeren.

Eindredactie

Cor van Groningen

Medewerkers aan dit nummer:

Drs. Bob Hornstra, arts

Riëtte Janssen

Jan van Klinken

Arjan van Laar

Hans Nieuwstad

Petra Pronk

Dr. Gert Schuitemaker

Dr. Hans Stoop

Fotografie

Stef Breukel e.a.

Redactiecommissie

Truus Hartsink

Dr. Hans Stoop

Cor van Groningen

Redactieadres

Redactie Uitzicht

Hof van Azuur 30

2614 TB Delft

Advertenties

Advertentiemogelijkheden

en tarieven kunnen worden

aangevraagd bij:

J.P.H. Geraats

Louis Regoutstraat 36

6006 LL Weert

Telefoon (0495) 53 22 20

Inschrijving

Uitzicht ISSN 0169­9938

Uitzicht op internet

www.moermanvereniging.nl

E-mail: info@moermanvereniging.nl

Kopij volgend nummer:

Magazine 9/2012

vóór 13 oktober 2012

colofon

Korte berichten

Nieuwe Ledendag: 24 november in Baarn

Voor de jaarlijkse ontmoetingsdag voor

nieuwe leden die in maart 2012 werd

gehouden in Het Brandpunt in Baarn,

moesten nogal wat mensen teleurgesteld

worden. De belangstelling was zo

groot dat ze lang niet allemaal een plekje

in de zaal konden krijgen. Om die reden

komt er op 24 november nogmaals

een Nieuwe Ledendag. Het programma

biedt ook nu onder meer boeiende lezingen

van diëtist Riëtte Janssen en de

arts/schrijver Hans Moolenburgh. Het

wordt een dag vol ontmoetingen en informatie.

Minder stress door lachen

Lachen is gezond omdat je minder lichamelijke

stress ervaart. Zelfs als je

niét blij bent en toch lacht, treedt dat effect

op, zo blijkt uit onderzoek van de

University of Kansas. In de studie moesten

de deelnemers allerlei stressvolle

opdrachten uitvoeren. Een deel van

hen deed dit met een oprechte lach, een

deel van de mensen keek neutraal en

een deel van hen had een nep­lach (bij

Workshop in Beekbergen zaterdag 27 oktober

Na het succes van de workshop op zaterdag

4 augustus jl. wil Klazien van der

Toorren­Deutekom (MMV kookdocente

en ambassadeur) bij Marrys Bloemen­

en Kruidenhuis in Beekbergen op zaterdag

27 oktober een vergelijkbare workshop

houden met als thema:

‘Immuunsysteem versterkende oorspronkelijke

voeding’. Deze workshop is

vooral bedoeld voor hen die niet meer

konden deelnemen op 4 augustus. Natuurlijk

zijn ook anderen welkom. De

workshop gaat definitief door met minimaal

10 deelnemers; er kunnen er

maximaal 15 deelnemen.

Om 10.00 uur willen we starten met koffie

of thee met iets lekkers erbij. Marry

Foelkel, Han en Klazien van der Toorren

De bijeenkomst wordt ook dit keer gehouden

in Het Brandpunt in Baarn en

begint om 10.00 uur. De zaal is om 09.30

uur open. Aanmelden bij het Centraal

Bureau Moermanvereniging in Alphen

aan den Rijn. Dat kan per telefoon

(0172) 49 79 44 maar het is voor de administratieve

verwerking van uw aanmelding

het makkelijkst als u dat per email

doet: info@moermanvereniging.nl

hen werd de lach geforceerd via een

stokje in de mond).

Vervolgens keken de onderzoekers of

het bewustzijn beïnvloed wordt als

mensen lachen tijdens een opdracht vol

stress. Zo werd onder andere hun hartslag

gemeten. Het bleek dat de lachende

deelnemers, vooral degenen die oprecht

lachten, een lagere hartslag hadden na

een stressvolle situatie.

zullen een toelichting geven op de producten

die door Klazien zijn bereid. De

deelnemers kunnen de recepten met

een toelichting over het belang van diverse

ingrediënten mee naar huis nemen.

De workshop wordt omstreeks

14.00 uur afgesloten.

De kosten zijn € 20,­. Dit bedrag gaarne

overmaken vóór 13 oktober 2012 op ING

(giro)rekening 5403314 t.n.v. Klazien

van der Toorren­Deutekom. Voor nadere

informatie en/of opgave (graag met

naam, adres, telefoon en e­mailadres):

Klazien van der Toorren­Deutekom,

Meinsstraat 110, 3862 AE Nijkerk (Gld),

telefoon (06) 10 12 84 08 of (033) 844 29

95 (beide met voicemail),

E­mail: j.toorren@upcmail.nl .

26 27


De Roode Roos B.V.

Magazijn voor orthomoleculaire voeding

Deze keer een andere selectie van

producten, welke door “De Roode Roos

B.V.” geleverd kunnen worden.

Hierdoor krijgt u een inzicht van ons ruime

assortiment, van meer dan 3500 producten

en 80 leveranciers.

Bestellen bij De Roode Roos B.V.

Alle producten worden in principe geleverd

met een korting van max. 25% ten opzichte

van de adviesprijs. Om te bestellen kunt u

gebruik maken van de lijst die hiernaast is

afgedrukt. Eventueel kunt u eerst een

fotokopie maken. Onze volledige catalogus

is op aanvraag verkrijgbaar.

Uw schriftelijke bestelling kunt u naar onze

postbus sturen. Vervolgens laten wij de

bestelling door TNT-Post bij u thuis

bezorgen.

Ook kunt u ons gratis naamnummer

0800-ROODEROOS (0800-7663376)

gebruiken.

Internetgebruikers kunnen een e-mail

versturen naar orders@derooderoos.com of

direct bestellen via onze webwinkel op

www.derooderoos.com

Vanaf nu biedt De Roode Roos u de

mogelijkheid uw bestellingen te betalen via

doorlopende machtiging voor automatische

incasso.

Een machtigingskaart hiervoor kunt u

opvragen via onze website:

www.derooderoos.com/machtigen

Prijswijzigingen voorbehouden

Vermeld hier uw

adresgegevens:

Uw naam: (Dhr/Mevr):

Adres:

Postcode & Woonpl.:

Telefoonnummer:

Nr

205 Multi vit.& mineralen (240 tab)

268 Bio-Quinon Q10 Super 30 mg (150 caps)

547 BioSil (30 ml)

Advertentie

586 MaxEPA (100 softgels)

1388 MultiVit Basic (module 1) (90 vcaps)

2308 DHA 250 (120 caps)

2836 MetaRelax (90 tab)

2999 Eye Q 500 mg (210 caps)

3273 Lignan Flax Oil Complex (473 ml)

3402 Optimal Prenatal DHA Formula (60 softgel

3492 Bio Bran MGN3 250 mg (50 tab)

3588 Symbioflor 1 (50 ml)

3654 Prostaatformule (60 tab)

3924 MagAsorb 150 mg (Magnesium als Citraat

4084 Women's Mood (30 caps)

4105 Levertraan Forte (60 softgels)

Plantina

Postbus 16035

2500 BA Den Haag

Telefoon 070-3010701

Fax 070-3010707

Fabrikant

Pharma Nord

Bio Minerals

Cardio Vasc. Res.

Alfytal

Now Foods

Metagenics

Springfield

Barlean's

Minami Nutrition

Medpro

Energetica Nat.

Best Choice

Lamberts

Care For Women

Bonusan

4126 Coriolus Versicolor-extract 750 mg (90 cap AOV

4398 Active Biodream (800 gram)

4456 Spirulina (180 tab)

4617 Solidago Complex Tinctuur (50 ml)

4630 Co Enzyme Q10 with MCT (60 vcaps)

4646 Super Greens (220 gram)

4754 Bio Nutriënt l-Tryptofaan (60 vcaps)

5400 Vitamine D3 15 mcg (90 softgel)

5696 Luchtweg Formule (60 vcaps)

5861 Delima Feminin (10 ovula)

5878 Glucosamine Summum (120 tab)

6096 CalAsorb (180 tab)

6097 Salvestrol Prostaat (60 caps)

6213 Elke Dag (90 tab)

6599 True Superfood (400 gram)

Lidmaatschap nr.:

Geboortedatum:

E-Mailadres:

Biodream

Marcus Rohrer

Zonnegoud

Viridian

VitaKruid

CellCare

Bonusan

VitOrtho

Pekana

Supplemed

Lamberts

Vitals

Vitals

Vitals

(evt.) voorschrift van:

Normaal

€ 98,75

€ 46,50

€ 30,50

€ 37,00

€ 20,75

€ 38,25

€ 23,99

€ 36,95

€ 19,95

€ 28,50

€ 65,00

€ 13,60

€ 11,50

€ 12,20

€ 19,95

€ 9,00

€ 31,70

€ 45,00

€ 13,32

€ 11,59

€ 37,25

€ 46,70

€ 21,90

€ 11,00

€ 19,95

€ 14,90

€ 35,90

€ 27,50

€ 39,95

€ 49,95

€ 65,00

Leden

€ 74,06

€ 34,87

€ 22,88

€ 27,75

€ 18,68

€ 28,69

€ 17,99

€ 27,71

€ 14,96

€ 21,38

€ 58,50

€ 10,88

€ 8,63

€ 9,15

€ 14,96

€ 6,75

€ 23,78

€ 36,00

€ 11,32

€ 8,69

€ 29,80

€ 39,70

€ 17,52

€ 8,25

€ 14,96

€ 11,18

€ 26,92

€ 20,62

€ 29,96

€ 37,46

€ 48,75

Deze boeken kunt u bestellen

bij de Moermanvereniging.

Wilt u één of meerdere boeken

toegestuurd krijgen, geef dan op

uw bankoverschrijving het juiste

bedrag en de titels van de

gewenste boeken. Geen geld

opsturen!

Het gironummer waarop u

kunt bestellen is: 355.999 t.n.v.

De Moermanvereniging

Postbus 508

2400 AM Alphen aan den Rijn.

De prijzen zijn inclusief verzendkosten

binnen Nederland.

Daarbuiten wordt € 3,50 extra

berekend.

Gezond leven

Gezond blijven

Boekenlijst

01. Dr. Moerman, een weg tot genezing,

C. van Groningen en A. Ronhaar € 11,30

02. U kunt meer dan u denkt, aanvullende maatregelen om

kanker te helpen voorkomen en genezen, Hans Moolenburgh sr. € 25,00

09. Verhütung und Heilung von Krebs, Jac. Landman € 6,80

10. Die Moerman­Krebs­Diät, E. Wannee­Immerzeel € 6,80

17. A solution to the Cancer Problem € 7,95

24. Kookboek, Lia v.d. Geest en Lydia Sleutel € 7,95

28. De actuele voedingstabel, wat zit waar in? € 9,50

29. Retrospectief onderzoek naar de effectiviteit van € 20,40

de Moermantherapie

37. Het Gouden boekje voor de Gezondheid, G.E. Schuitemaker € 12,50

Voor meer boeken van de heer Schuitemaker zie:

www.gezondeboeken.nl

41. Bondgenoot, autobiografie van een immuuncel, Henk Fransen € 12,75

42. De helende factor, Bob Th. Hornstra € 16,50

44. Voed je goed, voel je goed, Monique van den Assum € 4,95

45. Dvd ‘Geef ziekte geen kans, eet en leef gezond’, Kees Braam € 6,95

Koopt u onze verrassingstas! Met in ieder geval de complete jaaruitgave

van Uitzicht 2011. Leuke hebbedingetjes en heel veel informatie!

Een gezond en prachtig cadeau om weg te geven. € 15,00

Advertentie Advertentie

10% korting bij de

Roode Roos

Een leven lang vitaal!

Advertentie 1/4

Fyto­Life

Squalene is een bijzondere stof die

zowel in het menselijk lichaam als in de

natuur wordt aangemaakt. Het behoort

tot een speciale groep antioxidanten,

de zogenaamde isoprenoïden en

wordt uit de levertraan van de diepzee

dogfish verkregen. Squalene heeft het

vermogen om zuurstof toe te voegen aan

de menselijke cel. Hierdoor beschermt

het de cellen waardoor het lichaam

wordt behoed voor de ziekmakende

moleculen. Issho Genki® Squalene iP6

is een veelzijdig, natuurlijk en zuiver

voedingssupplement dat uw lichaam

weer in balans brengt.

Versnelt herstel

Toename

energie, vitaliteit

en uithoudingsvermogen

Beschermt tegen

vroegtijdige

veroudering van

de huid

Beschermt tijdens

chemotherapie en

bestraling

Beschermt cellen

en weefsels

Fyto-Life

van Hogendorpplein 28

5051 SR Goirle

T: +31 (0) 13 534 6437

F: +31 (0) 13 530 2247

E: info@fyto-life.nl

W: www.fyto-life.nl

www.isshogenki.com

Advertentie 1/4

Vitazyme

28 29


algemene informatie

De Moermanvereniging voor natuurlijke kankerbestrijding stelt zich ten doel welzijn en belangen te

behartigen van patiënten die met de Moermantherapie worden behandeld, en zoveel mogelijk bekendheid

te geven aan deze therapie ter bestrijding van kanker.

Bestuur

Vriendelijk verzoek alle post bestemd

voor het bestuur te zenden aan:

Postbus 508

2400 AM Alphen aan den Rijn

Voorzitter:

Dave Schut

Eefde

Secretaris:

Johan Klumpenaar

President Wilsonlaan 33

4334 GB Middelburg

Telefoon: (0118) 63 59 89

E­mail: johanklumpenaar@xs4all.nl

Penningmeester:

Nico Sleeuwenhoek

De Eendracht 20

2614 LX Delft

Telefoon (015) 2562921

E­mail:

nico.sleeuwenhoek@hotmail.com

Marketing:

Sietze Blom

Buitenom 1

8314 AM Bant

Telefoon: (0527) 26 18 25

E­mail: info@sieblo.com

Interne contacten:

Jan Bor

Schoolstraat 1

4221 LR Hoogblokland

Telefoon: (0183) 56 36 28

E­mail: jbor777@xs4all.com

Jan Meijerink

De Bese 2

7722 PD Dalfsen

Telefoon (0529) 42 71 45

E­mail: jwj.meijerink@gmail.com

Wetenschap en artsencontact:

Hans Stoop

Coehoornstraat 40

4611 KS Bergen op Zoom

Telefoon: (0164) 25 04 61

E­mail: hansstoop@home.nl

Adviseurs:

Cor van Groningen

Bob Hornstra

Piet Sijpersma

Administratie/

algemene informatie

De administratie van de vereniging

wordt gevoerd door de heer

Wim Kuling.

Centraal Bureau:

Postbus 508

2400 AM Alphen aan den Rijn

Telefoon: (0172) 49 79 44 (werkdagen

tussen 09.00 uur en 13.00 uur)

Fax: (0172) 47 06 44

E­mail: info@moermanvereniging.nl

Aanmelding nieuwe leden

Schriftelijk bij het Centraal Bureau

of via de website.

Lidmaatschap

Nieuwe leden: € 25,­ per kalender jaar

(automatische incasso), € 29,­ per

kalender jaar (acceptkaart).

Voor Belgische leden minimaal

€ 37,­ (accept € 42,­) op rekening

ING bank 335­0078672­51 t.n.v.

Moerman vereniging.

Voor de overige leden in Europa

€ 37,­ (accept € 42,­), buiten Europa

€ 42,­ (accept € 47,­). Een kleine

‘overbetaling’ op de minimumcontributie

wordt zeer op prijs gesteld.

Contributie giro 42.39.229 t.n.v.

Moermanvereniging te Alphen aan

den Rijn. Opzegging lidmaatschap:

vóór 1 december van het lopende

jaar. Administratiekosten: € 3,50

wanneer een herinnering gestuurd

moet worden.

Losse nummers Uitzicht

Losse nummers kunnen (na)besteld

worden à € 5,25 per exemplaar.

Dit kan schriftelijk of telefonisch bij

het Centraal Bureau.

Internet

www.moermanvereniging.nl

E­mail: info@moermanvereniging.nl

Patiëntenvoorlichting

Telefoon: 088­2424240 (Infolijn)

Of voor algemene informatie over de

vereniging: (0172) 49 79 44

Informatie lezingen

en kooklessen

Schriftelijke vragen naar:

Postbus 508

2400 AM Alphen aan den Rijn

Postzegel insluiten.

Klachten van patiënten

Stichting Klachtrecht AAG (Artsenfederatie

Additieve Geneeskunde)

Vaartstraat 247, 1075 RM Amsterdam

Advertenties Uitzicht

Advertentietarieven kunnen worden

aangevraagd bij:

J.P.H. Geraats

Louis Regoutstraat 36, 6006 LL Weert

Telefoon: (0495) 53 22 20

E­mail: j.geraats@ziggo.nl

Stichting Steunfonds

Amnestie

Giro 3290997 t.n.v. de Stichting

Steunfonds Amnestie, Reijerskoop

291, 2771 BL Boskoop of via ING

bank, rekeningnummer 67.20.27.240

t.n.v. Stichting Steunfonds Amnestie

in Boskoop.

Bovenstaande rekeningnummers van

Stichting Steunfonds uitsluitend te

gebruiken voor giften.

De stichting Steunfonds Amnestie is

door de Belastingdienst erkend als

algemeen nut beogende instelling

(ANBI), sinds 01­01­2008. Een schenking

aan deze stichting is aftrekbaar

van de inkomstenbelasting (binnen

de daarvoor geldende regels).

Legaten

Wie het Steunfonds testamentair wil

gedenken, wordt aanbevolen gebruik

te maken van de volgende formulering:

‘Ik legateer aan de Stichting Steunfonds

Amnestie, gevestigd te Elst (Gld)

de som van €……… vrij van rechten en

kosten’.

Regio-secretariaten

Amsterdam en Wijde Omgeving

Mevr. T. Visser

Quellijnstraat 128

1073 XL Amsterdam

Telefoon: (020) 675 41 50

Gelderland

Mevrouw R. van Elk

Groot Vijverdal 21

6822 MB Arnhem

Telefoon: 06 44386268

Zeeland/West-Brabant

Dhr. H. Stoop

Coehoornstraat 40

4611 KS Bergen op Zoom

Telefoon: (0164) 25 04 61

Den Haag

Mevr. R. Rosier

Gerrit van de Veenlaan 216

2552 WN Den Haag

Telefoon: (070) 391 02 79

Friesland

Mevr. T. Meesters

Singel 7

8771 SV Nijland

Telefoon: (0515) 56 98 13

Groningen/Drenthe

Mevr. H. Prins

Schout Poelmanweg 32

9617 BX Harkstede

Telefoon: (050) 404 22 46

Limburg

De heer J.H.P. Peters

Oude Heerweg 145

5941 EK Velden

Telefoon: (077) 472 14 53

E­mail: jhmpet@home.nl

Noord-Holland Noord

Vacature

Overijssel

Dhr. G.J.W. Tretmans

Tuinvaas 16

7609 ZT Almelo

Telefoon: (0546) 56 94 11

Rotterdam

Dhr. M. Ouwehand

Statenweg 405

3039 HP Rotterdam

Telefoon: (010) 467 78 64

Mobiel: 06 23234874

Rijnmond/Westland

Vacature

(Zie ook colofon pagina 27)

> Vervolg van pagina 13

Het tweede spoor is meer praktisch van aard. “In afwachting

van definitieve antwoorden richten we ons voorlopig vooral

op de vraag hoe we mensen die met klachten kampen, kunnen

helpen. Feit is dat er mensen zijn die nu een probleem

hebben. Daar moet dus iets aan gebeuren.”

Verder voorziet het Kennisplatform mensen van informatie

over de effectiviteit van maatregelen om de bloostelling te

verminderen, zodat ze zelf aan de slag kunnen. De eerste

maatregel is het verminderen van het blootstellen aan EMV

bronnen in de privé­omgeving. Dat is meestal nog wel te

doen. De DECT telefoons kunnen het veld ruimen, de WiFi

kan de deur uit en vervangen worden door kabels. Je beschermen

tegen blootstelling aan EMV door bronnen buiten de privé­omgeving,

is een stuk lastiger. Goede afschermende maatregelen

kunnen ingrijpend en kostbaar zijn. Bovendien

blijken de maatregelen in de praktijk niet altijd effectief om

blootstelling daadwerkelijk te verminderen.

Afgezien van praktische maatregelen, richt het advies van het

kenniscentrum zich daarom ook op de houding van mensen.

“Als je de bron van de klachten niet kunt wegnemen, is het

van groot belang om te leren om te gaan met de klachten en

de blootstelling aan EMV”, aldus Van der Graaf. “Mensen doen

er goed aan om zich daarvoor bij hun arts te melden en samen

te kijken wat ze kunnen doen.”

Activiteitenkalender

6 november – Den Haag

Lezing

Thema: Traditionele Chinese Geneeskunde

MORA bioresonantietherapie

Spreker: Leon Gobert

Plaats: Laan van Meerdervoort 1A, Den Haag.

Betaald parkeren.

Goede bereikbaarheid vanaf Den Haag CS.

Tijd: 19.30 uur

Kosten: Vrijwillige bijdrage.

Info/opgave: Aanmelden

(070) 328 04 80 ( voor 10.00u of na 17.00u)

of e­mail: atjongebreur@planet.nl

24 november – Baarn

Nieuwe Ledendag

Thema: Ontmoeting en informatie

Plaats: Het Brandpunt, Oude Utrechtseweg 4A,

Baarn

Tijd: 10.00 uur, zaal open 09.30 uur

Lezingen: Arts/schrijver H. Moolenburgh en diëtist

Riëtte Jansen

Info/opgave: Aanmelden bij Centraal Bureau

Moermanvereniging (0172) 49 79 44 of

e­mail: info@moermanvereniging.nl

In het volgende nummer van Uitzicht

Een keizer van wie niet te winnen valt

NatuurApotheek: geen vijzel en stamper maar

een robot

Elektrogevoeligheid: laatste aflevering.

30 31


Advertentie 1/1

The Ortho Company

More magazines by this user
Similar magazines