idee - Nationale Zorgvernieuwingsprijs

nationalezorgvernieuwingsprijs.nl

idee - Nationale Zorgvernieuwingsprijs

idee

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008

zoekt geld


Concept

Vormgeving

Redactie projectvoorstellen

Fotografie

Drukwerk

Verantwoording

Deze uitgave maakt deel uit van de Nationale Zorgvernieuwingsdag 2008.

Deze dag is bedoeld om ideeën voor betere zorg en gezondheid een kans

te bieden.

Colofon

Ellen Spanjaard en Cecile Vossen

Ontwerpstudio Spanjaard, Bilthoven

Brenda van der Laan (Communicatiewinkel) en

Johanna Muis (Stylus tekst & communicatie), Utrecht

Dieter Schütte, Rotterdam

Badoux Drukkerij, Nieuwegein

Voorwoord

Wilt u een goed idee voor betere zorg of gezondheid helpen financieren?

Dan is een kijkje in deze catalogus de moeite waard. Hierin vindt u

een overzicht van alle 364 ideeën die zijn ingestuurd voor de Nationale

Zorgvernieuwingsprijs 2008. Van vernieuwende ideeën om de gezondheid

van jongeren te bevorderen tot verrassende plannen om ouderen

met dementie te ondersteunen.

Veel mensen komen in de praktijk op vernieuwende ideeën waarmee

de gezondheid of zorg te verbeteren valt. Toch komen deze vaak niet

aan het licht door gebrek aan tijd, geld of deskundigheid. De Nationale

Zorgvernieuwingsprijs doet daar wat aan. Met deze prijs helpen ZonMw

en het VSBfonds initiatiefnemers met zulke ideeën voor betere zorg en

welzijn op weg. De winnaar krijgt 70.000 euro om zijn voorstel uit te

voeren. Er zijn 35 kanshebbers geselecteerd om in het Atelier van

de Nationale Zorgvernieuwingsprijs de kwaliteit van hun plannen te verhogen.

En alle inzenders krijgen tijdens de Nationale Zorgvernieuwingsdag

gelegenheid om in contact te komen met mogelijke financiers.

In deze catalogus vindt u een overzicht van alle inzendingen. Laat u

verrassen door de talrijke ideeën. Er zit veel innovatief vermogen in

deze sector!

Henk Smid, directeur ZonMw

Maarten Reuchlin, directeur VSBfonds


Index projecten

De roodgekleurde projecten zijn geselecteerd als kandidaat

voor de Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008

Ouderen en langdurende zorg 14

001 Valpreventie en dwaaldetectie 16

002 ‘Preactivering’- Een preoperatief behandeltraject 16

003 Dagrecreatie ouderen 17

004 Ouderenzorg Rijsenhout 17

005 Folder valpreventie 18

006 Buurtfitness voor mensen met beperking 18

007 De nationale WoonduurVerlenger 19

008 Telefonische coach voor mantelzorgers dementiepatiënten 19

009 EGO-project: Extramuraal Gestructureerde Ouderenzorg 20

010 Multidisciplinaire dagbehandeling reumapatiënten 20

011 Faria Effect 21

012 Zorg voor kwetsbare ouderen in het Spaarne Ziekenhuis 21

013 Patiënten naar de therapie? Therapie naar de patiënt! 22

014 Odensehuis – inloophuis voor mensen met dementie en naasten 24

015 Prokkel – prikkelende ontmoetingen tussen mensen met en

zonder verstandelijke beperking 24

016 Lucht voor ouderen 25

017 Een goede start is het halve werk 25

018 ‘Minder suiker in mijn bloed’ 26

019 Netwerken tussen ouderen en hun omgeving 28

020 Topzorg-Rijnmond 28

021 De Oogbus 29

022 Memory Garden 29

023 Goed verhaal, lekker korte zinnen! 30

024 Geheugenwinkel 32

025 Kleur aan tijd 32

026 Gebruikersonderzoek ‘Drinkbeker Opmaat’ 33

027 Chemotherapie bij oudere oncologiepatiënt 33

028 Robotica en ouderen met dementie: ICT-elementen met invloed op

kwaliteit van leven 34

029 Bewegen ondanks mobiliteitsbeperkingen 34

030 Betere, goedkopere en meer zorg voor ouderen 35

031 Eetkamer van Oranje 35

032 Mobiel Stroke Team 36

033 ‘Houd de naaste vast’ 36

034 Dementia Care Mapping in Nederland 37

035 OPpeppers voor chronisch zieke mensen 37

036 Alumnipatiënten als ambassadeur voor patiënten met chronische pijn 38

037 Overdracht geeft kracht! 40

038 DEFENCE your older patiënt! 40

4

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

039 Landelijke cursussen ‘Succesvol Ouder Worden’ 41

040 Qiki houd je actief! 41

041 Oud- Fit- Wijzer: gezond ouder worden 42

042 Dagbesteding thuis voor mensen met dementie 42

Gewicht, obesitas en voeding 44

043 Tussen de wal en het schip 46

044 Wegen is weten 46

045 VanHarte Resto Tilburg 47

046 Toiletbril die weegt 47

047 Gewichtsmanagement 48

048 CQ-index dieetadvisering ontwikkelen 48

049 Lekker in je lijf 49

050 (DI)EETROUTE 49

Zwangerschap en geboorte 51

051 Van inburgering tot kraamzorgvoorlichting 52

052 Disfunctionele angst en zwangerschap 54

053 Thuismonitoring risicovolle zwangerschappen 54

054 Skills training verloskamer 55

055 Lifestyle-begeleiding tijdens zwangerschap 55

056 Gelijke kansen voor een optimale zwangerschap 56

057 De baarschelp 58

058 Bevorderen normaal bevallen 58

059 Top 10 voor normaal bevallen 59

Organisatie van zorg 60

060 Mastopathiepoli 62

061 Mantelzorgers belonen 62

062 ZorgGemak 63

063 Nationale Intake Classificatie 63

064 Knowledgebase zorgsector Nederland 64

065 ARMADO - breekijzerorganisatie bij misstanden in de zorg 64

066 Nationale Zorgbon 65

067 MediumZorg: crossmediaal platform voor gezondheidsinformatie 65

068 Zorg kan altijd beter 66

069 Spreekstoksessies 66

070 Telefonische follow-up bij operatie patiënten 67

071 CVA nazorgspreekuur in Delfzicht 67

072 Nazorgtraject CVA-patiënten 68

073 Welkomstpakket bij (spoed)opname 68

074 Een zorg minder - ondersteuning van vrijwilligerscoördinatoren in de zorg 69

075 Spine Unit 69

076 Flebologisch centrum 70

5

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


077 Gezond leven in Limburg 70

078 Zorg voor hoofd en hart op een lijn 71

079 Informatie- en begeleidingsservice voor patiënten 71

080 Geïntegreerde zorg voor patiënten hart- en vaatziekten 72

081 Sint-Antonius start met ‘magneetafdeling’ 72

082 Laagdrempelige en vraaggericht jeugdgezondheidszorg 73

083 Integrale patiëntenzorg in Flevoziekenhuis 73

084 Schakelzorg: gespecialiseerde verpleeghuiszorg op iedere gewenste locatie 74

085 Verbetering handhygiëne van zorgmedewerkers 74

086 De Triadekaart: van experiment naar praktijk 75

087 Checkpoint: registratie van verpleegkundige observatie 75

088 ‘Het Keten-zorgdossier’ 76

089 Optimalisatie van de laparoscopische operatie 76

090 Gestructureerde aanpak polyfarmacie bij diabetespatiënten 77

091 Douchestoel voor CVA-patiënten 77

Jeugd

092 Meer met meiden! 80

093 Jan Klaassen meets Ali Baba 80

094 Resion, wonen met service, leren met ervaring 81

095 Het Snoezelparadijs: integratie vanuit belevingsperspectief 81

096 UIT!buro voor speciale kinderen 82

097 Geschoolde Zorg 84

098 Kinderen leren natuurlijkerwijs op de zorgboerderij 84

099 Woon-, crisis- en logeeropvang voor kinderen en jongeren 85

100 Vrouw-moeder-kind-centrum met uniek zorgconcept 85

101 KIK kan! 86

102 Tap-on-tour 88

103 Zingevingstocht voor verslaafde jongeren 90

104 Meepraten 90

105 Stichting Leven doe je met haar 91

106 Verbetering van de opvang van jeugd met problemen 91

107 Even op adem komen in het vakantiehuis 92

108 Het kind als donor, onderzoek naar een complex keuzeproces 92

109 www.watwiljijmetalcohol.nl 93

110 Betere communicatie & richtlijnen Jeugdzorg 93

111 www.gedroogdetranen.nl 94

112 Kans voor Jong-Ones 96

113 Studentenhuisvesting voor jong-volwassenen met diverse beperkingen 96

114 Commerciële invloeden in de zorg voor kinderen, een zegen! 97

115 Tess en Bess 97

116 Street-Wise-Kid 98

117 HC Moeder-kindcentrum in de kraamtijd 100

118 Easyromper 100

119 Alleenstaande ouders in de bijstand 101

6

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

120 Zuurstofbril neonaten en baby’s 101

121 De kracht van introverte meiden 102

122 Familietherapie voor jongeren met ernstig probleemgedrag 102

123 Vroege diagnostiek van autisme-spectrumstoornissen (ASS) 103

124 EP Extra: Website voor en door jongeren met EP 103

125 Accare... let op de kleintjes 104

126 Expertisecentrum Fetal Alcohol Spectrum Disorders 106

127 ZorgSaam Ziekenhuis stelt het gezin centraal 106

128 Goochelen vermindert pijn bij ziekenhuisopname kinderen 107

129 Leefstijltraining voor jongeren ‘da’s pas cool’ 107

130 Leidraad voor zorgboeren over autisme en ADHD 108

131 Pak je leven terug 108

132 Naschoolse opvang in manege voor ruiters met een handicap 109

133 Tussen groen en grijs, maatschappelijke stage 109

134 www.Survivalkidspecial.nl 110

135 Onderwijs op maat 112

136 Ouderen blijvend midden in de maatschappij 112

137 Kinderen dichtbij de zieke ouder 113

138 Preventieve zorg voor ouderen door jongeren 113

139 Oog voor het kind: kindercentrum oogheelkunde 114

140 Meergezinsdagbehandeling voor leerplichtige drop-outs 114

141 Kindercentrum voor observatie, diagnostiek en

advies Nijmegen (KODAN) 115

142 Kinderopvang Lentis Delfzijl ‘Voor ouders door ouders’ 115

143 Regionale implementatie van rechtstreekse verwijzen

door de JGZ-arts 116

144 Realiseren van Benjaminprojects in het basisonderwijs 116

145 Cookery-DO: Lekker en gezond koken en proeven voor jongeren 117

146 Diagnostiek en opvang van het jonge kind terwijl ouders therapie krijgen 117

147 Pluim voor pleegzorg! 118

148 Versnelling in de Jeugd-GGZ 120

149 Op verhaal komen; het levensverhaal van je dementerende ouder 122

150 Kindvriendelijk bloedprikken 122

151 Help, een chronisch ziek kind op school 123

152 Mobiliteit als verbindende schakel in de jeugdzorg 123

153 Zoveel als moet, zo weinig als kan 124

154 Jesse’s Huis 126

155 Zwerfjongerenproject Almere 126

156 Database voor passende onderwijs-zorgarrangementen 127

157 Weer naar school bij chronische pijnklachten 127

158 Kinderpijn- en sedatieteam 128

159 www.teenNjoy.nl, voor tieners met obesitas 128

160 Code4242 E-maatjes coaching project van en door

hangjongeren 129

161 Contextuele ouderbegeleiding bij spraakmoeilijkheden

of autisme 129

7

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


162 Maatschappelijke stages in de zorg: win-win 130

163 Krachtpatsers: Jongeren op volle kracht 130

164 ‘Werkplaats van het leven’ 131

Zorgbegeleiding, palliatieve en terminale zorg 133

165 Interdisciplinair team voor palliatief terminale zorg thuis 134

166 Hospice psychogeriatrische cliënten 134

167 Herstellingsoord 135

168 Aftercare service 135

169 Noorderlicht: vakantiehuis voor mensen in de laatste levensfase 136

170 Specialistische thuiszorg dialysepatiënten 136

171 Zorgprotocol rond levenseinde bij COPD 137

172 Sidekick 137

173 Bewegingsprogramma voor longkankerpatiënt in palliatieve fase 138

174 CareSharing: webapplicatie voor de palliatieve zorg 138

175 Implementatie van multidisciplinair pijnprotocol 139

176 Continuïteit in de palliatieve zorg: communicatie van levensbelang 139

177 De TAO van terminale zorg 140

178 Zorgconcept 1+ Velp 142

179 Loket ‘vakanties met zorg’ 142

180 Was het altijd maar vakantie... 143

Diversiteit, allochtonen 144

181 Spreken wij dezelfde taal? 146

182 Het levensverhaal als krachtbron 148

183 Samen meer MENS 148

184 ‘Allochtone mantelzorgondersteuners’, de bruggebouwers

voor de toekomst! 149

GGZ, verslaving en psychische problemen 149

185 Versnelde doorbraak depressie 152

186 Poliklinische ondersteuning verslavingszorg op school 152

187 Nationale Intake Classificatie 153

188 Internet? Dat maak ik zelf wel uit! 153

189 CareWay: vroegsignalering van cliënten met dubbele problematiek 154

190 POP Expertise Centrum 154

191 Relatie- en vriendschapsbureau 155

192 Reiskostenvergoeding voor mensen in dagbehandeling 155

193 Huisvesting dakloze verslaafde cliënten 156

194 Vroegsingalering bij dementie, een aanpak via ketenzorg 156

195 De Bloemenzaak 157

196 Wonen met Zorg Iedere dag een doelloze zondag? Hier niet!! 157

8

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

197 ‘Samen uit samen thuis’ Huiskamerproject De Batjan 158

198 Stop ‘t roken, zeker in de zorg 158

199 Beleef de psychiatrie online! 159

200 Signaleringsplan voor autisme spectrum stoornissen 159

201 DUNK - Scoren met Underground kennis 160

202 Internet Portal/E-Health voor kankerpatiënten 162

203 Zorgplan schizofreniepatiënten en langdurig zorgafhankelijken 162

204 Tuinproject Langdurige Zorg 163

205 Gastvrije zorg in ambulante centra GGZ 163

206 Deeltijdlangafdelingen voor mensen met psychotische

kwetsbaarheid 164

207 Gedragslijn naastbetrokkenen 164

208 Sporten met Maximaal Resultaat 165

209 Fifteen minutes of fame: Stapavond in een haagse kroeg

voor en door cliënten 165

210 Psychosociale ondersteuning bij oncologische aandoening 166

211 Langer zelfstandig wonen met Domotica 166

212 Het Nulpunt 167

213 De knappe kapper en andere activiteiten voor en

door verslaafde dak- en thuislozen 167

214 Controle it! 168

215 Beweging en activiteiten voor chronisch verslaafden 170

216 Rij-habilitatie 170

217 Actieve inloophuizen 171

218 (Woon)begeleiding voor ouderen met verslaving 171

219 De frisse keet 172

220 3@©K on T®@K = Back on Track 174

221 De WerkWinkel 176

222 Polikliniek metabole stoornissen schizofreniepatiënten 176

223 Landelijk Startbureau Straatadvocaten en Doelgroep-

ambassadeurs (ofwel LSSD) 177

224 Equitherapie (therapie met paarden) bij verslaafden 177

225 ‘Nu het een naam heeft...’ 178

226 Behandelmateriaal verstandelijk gehandicapten met verslaving 180

227 Informatiebijeenkomsten over Schizofrenie aan verschillende

instanties 180

228 Kracht van zelfhulpgroepen vergroten 181

229 Transcraniële magnetische stimulatie (TMS) bij

stemmenhoorders 181

230 Neurofeedback bij volwassen ADHD-patiënten 182

231 Gedragstherapeutie autisten door studenten 182

232 Schijf van Vijf 183

233 Full Spectrum Change in de GGZ 183

234 Het mobiele delierteam 184

235 Tactory: doelgroepgerichte arbeidsrehabilitatie en -reïntegratie 184

9

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Preventie 186

236 Regionale screening en voorlichting erfelijke bloedarmoede 188

237 De +jewel, het product tegen slaperigheid 188

238 Kennis en kwaliteit voor consumenten van aanvullende

geneeswijzen (CAM) 189

239 Voorlichtingsfilm bij one-stop-shop 189

240 Gezond aan het werk blijven tijdens de zwangerschap 190

241 Preventieve oedeemtherapie op oncologische gynaecologieafdeling 192

242 PPP - Preventie Perspectief Participatie 192

243 Maarssense MannenKlinkiek ‘Screening van mannen van 50+ op

seksuologische problemen en mictie/prostaatproblemen’ 193

Automatisering, internet en e-mail in zorg 194

244 Indicatiestellen versnellen 196

245 Patiënten EPD - the guide 196

246 Onderzoek online anamnese 197

247 Internetcursus ‘Leren leven met pijn’ 197

248 Kosteloos telecomconsult 198

249 PTCA-behandeling in een keer 198

250 De Digitale Activiteitenbank 199

251 Webapplicatie GHOR4all 199

252 Reumamonitor voor self empowerment 200

253 DokterDorien 200

254 Audiovisuele items online beschikbaar 201

255 PGB-Online 201

256 Second Life is First Life voor mensen met Cystic Fibrosis (CF) 202

257 Radarbeeld van kwetsbaarheid 204

258 Met een briefje naar de dokter 204

259 Nationale WegWijs in Zorgland 205

260 Doen Wat Werkt: online counseling 205

261 Van gameboyduim tot cyberconditie 206

262 E-mentalhealth systeem na schokkende gebeurtenissen 208

263 Spelenderwijs voedings- en beweegcontrole via internet 208

264 Interactief diabeteseducatie 209

265 Buddy en ICT vanuit het ziekenhuis 209

266 E-health triage van voedselallergieklachten 210

267 Veilige zorg op zak met PDA’s 210

268 Website voor aanschaf van kleding voor dementerenden 211

269 High Risk Webportaal 211

270 www.stopangstvoorterugkeerkanker.nl 212

271 Regionaal internetportaal geestelijke gezondheidszorg 214

272 Digitaal Medisch Pasopoort 214

273 Medstick Cardio voor zwakkere groepen 215

274 E-motions: Een mobiele audiovisuele studio 216

10

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Overige 218

275 Project Saartje 220

276 Werkplekbegeleiding praktijkondersteuners in de

huisartsenpraktijk 220

277 Safe Hands 221

278 En morgen gezond weer op (Sonja Barend) 221

279 Diva Dichtbij, zingen aan de rand van je bed 222

280 Authenticiteit in de arts-patiëntrelatie 224

281 Zicht op mantelzorg, dertiendelige TV-serie 224

282 Goed Geïnformeerd: toegankelijke informatievoorziening

gezondheidscentra 225

283 Sociale netwerkontwikkeling: werkboek voor kwetsbare burgers 225

284 ‘Stop waste, stop aids!’ 226

285 Choose2live 228

286 Cursus thuisreanimeren 228

287 Trefpunt de Bilt 229

288 Telemonitoring kankerpatiënten in thuissituatie 229

289 Patiëntgerichte communicatie bij start antidepressivagebruik 230

290 Critical Time Intervention: methodische handreiking voor

laagdrempelige opvang 230

291 Speciale aandacht voor homoseksuele minderjarigen 231

292 PARO 231

293 Passie voor zorg 232

294 Aanvulling op pakket Herstel & Balans 232

295 Activiteitenmatcher 233

296 Hartcoherentie 233

297 ‘Gezond en wel‘: leefstijlprogramma voor mensen met

een verstandelijke beperking 234

298 Persoonlijke wens 236

299 Talentendag – een dag waarop bijzondere mensen om

hun talenten ontdekken 236

300 Ziekenhuisagenda en pen 237

301 Verstandelijk beperkt en kanker 237

302 2-2Tango! 238

303 Art Blanche – gek op kunst 240

304 Functiedifferentiatie op de intensive care: IC = MC 2 ? 240

305 Sociale Kringen 241

306 Triage-instrument verpleegkundigen 241

307 Lekker in je Life 242

308 Vitamine B12 bij slokdarmpatiënten bepalen 242

309 Innovaties bij H.J. Luiten – Orthopedische schoentechniek 243

310 Landelijke federatie apotheekzorgbureau’s (AZB’s) 243

311 113Online: Directe hulp bij levensnood 244

312 ‘Kwaliteit...Onze zorg’ 246

313 Stichting Huisdierenzorg 246

11

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


314 Nationale Academie voor Levenskunst 247

315 Electrical Resonance Imaging 247

316 Vriendschapsbank 248

317 Tandem 248

318 Beeldspraak: Haagse jongeren in gesprek met senioren 249

319 Beter leren, beter zorgen 249

320 Villa als woon-, werk en recreatieplek 250

321 Verhalen uit de hele wereld 250

322 De Activiteitenweger 251

323 Actieve ondersteuning voor Oost-Europese werkzoekenden 251

324 Televisieformat Fit2dive 252

325 Klantsignalenzuil stimuleert patiëntenparticipatie 252

326 Beter in Beeld 253

327 Dag van de Kwaliteit: Mag de ander anders zijn? 254

328 Twee ideeën voor zorgvernieuwing 254

329 Huiselijk geweld, óók zorg voor bedrijfsarts 254

330 Tele-ECG 255

331 Kunst aan het plafond 255

332 Brilliantbox 256

333 Multifunctioneel Centrum 258

334 Samen bloeddruk de baas 258

335 Recept voor Veerkracht 259

336 Cliëntagenda in de zorg hanteerbaar gemaakt! 259

337 Goud Delven 260

338 Informatie Op Recept 260

339 Goed voorgelicht naar huis! 261

340 Gratis Health Check 261

341 Clinical librarians voor patiënten die méér willen weten 262

342 Suriname een stukje dichterbij 262

343 NHGDoc: klinisch ondersteuningssysteem voor huisartsen 263

344 Kenniscentrum aangeboren morfologische afwijkingen maagdarmstelsel 263

345 SOScoin 264

346 ‘Van je familie moet je het hebben’ Familiedonatie bij nierpatiënten 264

347 Tegenkracht, stichting Kanker en Sport 265

348 Betekenis van Contact 265

349 Nieuw licht op seksuele gezondheidszorg 266

350 Veilig vrijen voor 40+ 266

351 Zorgwacht 267

352 ElliZ, eerste lijns integrale zorg 267

353 GIDS Nabij 268

354 Kom uit je schulp 268

355 Morele counseling 269

356 Minder post-operatieve wondinfecties door sensorensysteem 269

357 Wat slik ik? 270

358 Ontzorg de Mantelzorger 272

12

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

359 De hernia casus 272

360 Dansen bij hartrevalidatie 273

361 Bruggen Bouwen 273

362 Terugdringen van roken bij orthodontiepatiënten 274

363 Na seksueel geweld sta je niet alleen 274

13

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


ubriek

Ouderen en langdurende zorg

Preventiebeleid rondom ouderen draait om

gezondheidsbevordering en kwaliteit van

leven. Het doel is mensen zo lang mogelijk

zelfstandig en in redelijke gezondheid te

laten leven. In de categorie ‘Ouderen en

langdurige zorg’ zijn ruim veertig zeer

diverse projectvoorstellen voor de Nationale

Zorgvernieuwingsprijs ingediend.

Bij veel projecten staat gezond ouder worden

centraal, bijvoorbeeld met de Oud-Fit-Wijzer

en cursussen ‘Succesvol Ouder Worden’.

Ook het verbeteren van de kwaliteit van leven

en het tegengaan van eenzaamheid neemt

een belangrijke rol in. Zo zijn er initiatieven

voor een inloophuis en multidisciplinaire

dagbestedingsvormen waarbij mensen

ervaringen kunnen uitwisselen en leren

omgaan met beperkingen. Een deel van de

projecten is bedoeld voor dementerende

patiënten, zoals de Memory Garden, de

Geheugenwinkel en de therapeutische robot

Paro. Andere voorbeelden van projecten zijn

valpreventie, een buurtfitness voor mensen

met een beperking, de nationale WoonduurVerlenger,

een telefonische coach voor

mantelzorgers en de Oogbus voor mensen

met visusproblemen.

De vier genomineerde voorstellen zijn een

spraaktraining via internet voor patiënten

met neurologisch letsel, een coachsupportprogramma

voor allochtone vrouwen met

diabetes, een compensatietherapie voor

mensen met afasie en de inzet van alumnipatiënten

als ambassadeur voor patiënten

met chronische pijn.

15

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

16

001

Valpreventie en dwaaldetectie

De patiënten op de verpleegafdelingen worden vaak in

hun vrijheid beperkt omdat er geen redelijke alternatieven

aanwezig zijn. Alternatieven zijn: dwaaldetectiepoortjes

en infraroodbeveiliging naast het bed. Deze willen we in

dit project aan laten brengen zodat patiënten minder snel

vastgelegd hoeven te worden.

Diakonessenhuis – Leiden

M.A.G.B van Piere

071-05178178

magbvanpiere@diac-leiden.nl

002

‘Preactivering’ - Een preoperatief

behandeltraject

De verblijfsduur in het ziekenhuis na een operatie en het

aantal complicaties ten gevolge van de operatie nemen

significant af door cliënten voor de operatie in optimale

conditie te brengen. Dat kan in een kort evidence based

traject: fysiotherapie, diëtiek en polyfarmacie. Verpleeghuis

Randerode wil onderzoeken of een specifiek preoperatief

behandeltraject (‘preactivering’) bij kwetsbare ouderen die

een electieve orthopedische ingreep ondergaan een positief

effect heeft op het postoperatieve beloop.

Verpleeghuis Randerode – Apeldoorn

R.R. Groothuis

055-5495179

r.groothuis@zgapeldoorn.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

17

003

Dagrecreatie ouderen

Bij de Thuiszorgorganisatie loopt een pilot dagrecreatie voor

ouderen. We willen dit idee in heel Nederland opzetten.

De dagrecreatie is bedoeld voor ouderen die eenzaam zijn,

het leven daardoor niet meer zo leuk vinden of in een sociaal

isolement raken. En voor mensen waarvan de mantelzorgers

ook eens vrij moeten krijgen. Het zijn ouderen die geestelijk

nog behoorlijk goed zijn en nog niet naar een reguliere

dagbesteding kunnen en willen.

Thuiszorg Zuid West Friesland – Sneek

L. Bakker Hoitema

0517-469108

info@slachtehiem.nl

004

Ouderenzorg Rijsenhout

Het projectplan ‘Ouderenzorg Rijsenhout’ is ontstaan uit

het idee om preventieve zorg aan kwetsbare ouderen te

bieden, waarbij de huisarts de regie voert en een gespecialiseerde

verpleegkundige aanstuurt. In een pilotproject

van drie jaar hebben huisartsen in Rijsenhout een

verpleegkundige opgeleid in de ouderengeneeskunde.

Hieruit is een protocol ontwikkeld waarmee ouderen in hun

thuissituatie gescreend kunnen worden op voor ouderen

belangrijke ziektes en beperkingen. Het is een werkbaar

protocol gebleken. Nu is er behoefte om deze werkwijze uit

te rollen naar Nieuw Vennep, waardoor ook daar kwetsbare

ouderen opgespoord worden.

Cooperatie Vizionair U.A. – Nieuw Vennep

Drs. J. van der Dussen

0297-325860

j.vddussen@xs4all.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

18

005

Folder valpreventie

Het aantal ouderen neemt in de toekomst toe en ouderen

vallen vaker. De gevolgen van vallen zijn nadelig voor de

patiënt, zijn omgeving, de hulpverlening en de ziektekostenverzekeringen.

Preventie krijgt binnen de gezondheidzorg

een steeds grotere rol. Patiënten en hun vertegenwoordigers

hebben behoeft aan goede informatie. Zij worden daardoor

deskundiger op het terrein van valpreventie. In dit project

ontwerpen we, samen met verschillende deskundigen,

een folder. Met professionele marketing en verspreiding van

de folder door Consument en Veiligheid bereiken we alle

cliënten en hun vertegenwoordigers in verpleeghuizen en

op meerzorgafdelingen van verzorgingshuizen.

Verpleeghuis Van Wijckerslooth – Oegstgeest

A.C.M. Waaijer

071-5170326

j.waaijer@kpnplanet.nl

006

Buurtfitness voor mensen

met beperking

Stichting WoonMere wil onder het woonblok een fitness-,

sauna- en horecagelegenheid ontwikkelen. Dit wordt tevens

een buurtfitness. Het programma en de fitnessapparatuur

worden aangepast aan de primaire doelgroep: mensen met

een handicap en ouderen met een kwetsbare gezondheid of

chronische ziekte. Het project gaat tevens dienst doen als

werkproject voor de bewoners uit het woonblok.

Stichting WoonMere – Almere

M.E. Zaal

06-52665411

mezaal@planet.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

19

007

De nationale WoonduurVerlenger

De nationale WoonduurVerlenger, bestaande uit een aantal

ondernemers, levert en onderhoudt alles wat nodig is om

senioren zo lang mogelijk in hun woning te laten wonen.

Om dat iedere dag waar te maken integreert dit project via

één aanspreekpunt de:

– comfort & care woondiensten;

– woningaanpassingen en technische voorzieningen;

– bijbehorende financiële oplossingen.

Particulier initiatief

A.C. Vermeulen

0162-570195

tonver@zonnet.nl

008

Telefonische coach voor mantelzorgers

dementiepatiënten

In dit project bieden we telefonische coachgesprekken

aan mantelzorgers van mensen die lijden aan dementie.

Op deze manier kan de stress bij mantelzorgers verminderd

en hun copinggedrag ondersteund worden. We hopen

hiermee de draagkracht van de mantelzorger te vergroten

en gezondheidsproblemen ten gevolge van hun rol te

voorkomen of vroegtijdig te onderkennen. Ook kan hierdoor

de verhuizing van een dementerende partner naar

intensievere residentiële zorg uitgesteld of voorkomen

worden.

Lisidunahof – Leusden

Drs. N. de Koning

033-4326100

maryanne.telkamp@laakeneemhoven.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

20

009

EGO-project: Extramuraal

Gestructureerde Ouderenzorg

In het verzorgingshuis in Nederweert is een goed functio-

nerend systeem van gestructureerde ouderenzorg. In dit

project willen we dat ook extramuraal organiseren. Wij zien

grote mogelijkheden van een virtueel verzorgingshuis

waarin verpleegkundigen, verzorgenden, huisartsen,

apothekers, verpleeghuisartsen, vrijwilligers en mantel-

zorgers samenwerken. Deze samenwerking verloopt via

een Care-Sharing-Website. Binnen dit kader is een optimaal

op elkaar afgestemde ouderenzorg te organiseren, op het

moment dat een oudere de regie over die eigen zorg verliest.

Voor de selectie van de doelgroep hebben we een 10-puntenschaal

ontwikkeld.

Samenwerkingsverband Ouderenzorg Nederweert –

Nederweert

Drs. M.J.H.M. Heijltjes

0495-631323

heijl@planet.nl

010

Multidisciplinaire dagbehandeling

reumapatiënten

Voor patiënten die de diagnose reumatoïde artritis krijgen,

verandert er veel: van gezond naar chronisch ziek. Dit roept

veel vragen op over ziektebeelden, behandelingen,

prognose, invloed op dagelijks functioneren en relatie,

erfelijkheid, enzovoort. Om mensen op een zo goed moge-

lijke manier te leren omgaan met hun ziekte bedacht ik

een multidisciplinaire dagbehandeling. De eerste twee

pilotgroepen zijn gestart, met zeer positieve resultaten.

De aanpak kan leiden tot minder ziekteactiviteit, hogere

therapietrouw, langere deelname aan het arbeidsproces,

hogere kwaliteit van leven. We willen ook andere groepen

patiënten deze vorm van behandeling aanbieden.

Máxima Medisch Centrum – Eindhoven

Mr. S. Benoy-de Keuster

040-2855547

zorah.benoy@hccnet.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

21

011

Faria Effect

Stichting Faria Clowns ontwikkelt en implementeert een

innovatieve werkwijze in de zorg voor dementerenden: Faria

Effect. De stichting reikt mantelzorgers, familie, medewerkers

en vrijwilligers ‘tools’ aan voor de omgang met demente

ouderen waardoor er weer op een nieuwe manier verbinding

kan ontstaan en er echte contactmomenten kunnen zijn.

Faria Effect verbetert de kwaliteit van leven van demente

ouderen en hun familie. Ook verbetert het de kwaliteit van

werken van professionals in de zorg en mantelzorgers.

Hulsebosch Advies – Zoetermeer

L.M.T. Hulsebosch

079-3318082

hulsebosch@hm-advies.nl

012

Zorg voor kwetsbare ouderen in het

Spaarne Ziekenhuis

Door middel van een benchmark is in 2007 vastgesteld dat

de zorg voor kwetsbare ouderen op een aantal punten met

gerichte acties en op specifieke afdelingen beter kan.

Wij willen daarom in het Spaarne Ziekenhuis een project

starten waarvan het einddoel is dat alle (klinische)

patiënten gescreend worden op ‘kwetsbaarheid’. Wij willen

dit bij voorkeur implementeren door middel van een

centraal, Spaarne Ziekenhuisbreed, team dat alle nood-

zakelijke activiteiten inzet om de zorg aan kwetsbare

ouderen te verbeteren.

Spaarne Ziekenhuis – Hoofddorp

Drs. M.E. Kromhout

023-8908247

MKromhout@Spaarneziekenhuis.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


013 KANDIDA AT

Patiënt naar de therapie?

Therapie naar de patiënt!

Spraaktraining via internet voor

patiënten met neurologisch letsel

Het plan is om een recent ontwikkelde op E-learning gebaseerde spraaktherapie

(EST) te implementeren voor patiënten met spraakproblemen als gevolg van neurologisch

letsel, zoals een beroerte of de ziekte van Parkinson. Deze groep mensen

is vaak minder mobiel als gevolg van hun neurologisch ziektebeeld, waardoor

frequent bezoek aan een therapeut belastend is.

Zelfstandig spraak oefenen

EST biedt patiënten de mogelijkheid om zelfstandig spraak te oefenen

op een zelf te verkiezen plaats en tijdstip: de patiënt kan van achter

een eigen PC inloggen op een website waarop een spraaktraining op

maat wordt aangeboden. Met behulp van een aangesloten headset kan

de patiënt voorbeeldspraak beluisteren en de eigen spraak trainen.

De voorbeelduitingen en de door de patiënt ingesproken uitingen kun-

nen auditief vergeleken worden door de patiënt zelf. De patiënt beoordeelt

dus zelf of de eigen realisatie in de buurt van de doeluiting komt.

Therapeut kan ontwikkeling volgen

Ook de therapeuten (logopedisten) zijn gebruikers van EST: zij kunnen

achter hun eigen computer voor een individuele patiënt een therapie-

programma op maat samenstellen en de vorderingen volgen door de

spraak te beluisteren en te analyseren.

Voordelen

– EST is een aantrekkelijk alternatief voor het op en neer reizen naar

een logopedist. Dit is voor patiënten vaak belastend vanwege

beperkte mobiliteit en verminderde fysieke conditie.

– Het oefenen zonder aanwezigheid van een therapeut, op een zelf

te verkiezen plaats en tijdstip, heeft een drempelverlagend effect

op het oefenen van de eigen spraak. Dit leidt naar verwachting tot

intensivering van de spraaktraining.

– Voor therapeuten biedt EST de meerwaarde van de mogelijkheid

tot objectieve evaluatie van de ontwikkelingen van de spraak naast

de relatief subjectieve, perceptuele beoordelingen.

– EST biedt therapeuten de mogelijkheid om meer patiënten in een

bepaalde periode te begeleiden bij hun spraaktraining.

– EST bespaart tijd en kosten.

22

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

UITGELICHT

Gezien de vergrijzing is de verwachting dat de potentiële gebruikers-

groep van EST groeit, en is actieve implementatie zinvol.

Behoefte aan spraaktraining via E-learning

Aan een groep van gezonde ouderen werd het idee van EST voorgelegd.

De reacties op EST als mogelijkheid om bij toekomstige spraakproblemen

de spraaktherapie ‘in huis’ te halen en zelfstandig te oefenen waren

overwegend positief. Dit stemt overeen met onze ervaringen binnen

de klinisch logopedische praktijk. Het gebruik van de computer werd

wel als drempelverhogend gezien voor het gebruik van EST. Ook dit is in

overeenstemming met onze huidige ervaringen in de praktijk. Wij zijn

daarom overtuigd van het belang van een zorgvuldige evaluatie en, op

grond daarvan, aanpassingen ten behoeve van gebruiksvriendelijkheid

tijdens het implementatietraject.

Stappenplan

1 Therapeuten nemen kennis van EST als hulpmiddel bij spraaktraining.

Er wordt informatiemateriaal samengesteld en verspreid.

2 Therapeuten kunnen EST een plaats geven in hun totale pakket aan

handelingen van een spraaktherapie.

3 Therapeuten verwerven vaardigheden in het omgaan met EST als

middel om spraaktherapie-op-maat samen te stellen: spraak

beluisteren, akoestische spraaksignalen bestuderen en interpreteren,

eenvoudige analyses uitvoeren.

4 De patiënten leren EST te gebruiken. Hierbij spelen hun therapeuten

een cruciale begeleidende rol.

5 Therapeuten en patiënten signaleren knelpunten in het gebruik van

EST en koppelen deze terug.

6 EST (technische aspecten en werkwijze) wordt aangepast op basis

van feedback door therapeuten en hun patiënten.

Sint Maartenskliniek – Nijmegen

Drs. L.J. Beijer

06-46313385

l.beijer@maartenskliniek.nl

ESP biedt patiënten de mogelijkheid om zelfstandig

spraak te oefenen of een zelf te verkiezen plaats

en tijdstip.

23

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

24

014

Odensehuis – inloophuis voor mensen

met dementie en naasten

Mensen met dementie zijn normale mensen, actief in de

samenleving, maar met een beperking. Het Odensehuis

geeft mensen met dementie een plek en een stem. Ze zijn

de hele dag welkom in het Odensehuis, alleen of samen met

partner, familie of vrienden. Ze bepalen zelf wat ze er doen:

de krant lezen in de koffiecorner, informatie opzoeken in

de bibliotheek, gezamenlijk de lunch bereiden en gebruiken,

een lezing organiseren of bijwonen, een creatieve of spor-

tieve activiteit organiseren of doen. De mensen hoeven niet

steeds uit te leggen dat ze dementie hebben en kunnen zich

inzetten voor andere mensen met dementie door hen op weg

te helpen met kennis en ervaringen.

VU medisch centrum – Amsterdam

H. Nouws

033-4655451

h.nouws@ruimtevoorzorg.nl

015

Prokkel – prikkelende ontmoetingen

tussen mensen met en zonder

verstandelijke beperking

Mensen met een verstandelijke beperking wonen in toe-

nemende mate in kleinschalige woonvormen in wijk en

buurt, tussen de andere buurtbewoners. Maar samen in

dezelfde straat, buurt, wijk of stad wonen betekent nog

niet dat mensen samen gebruik maken van de mogelijk-

heden die hen dat gezamenlijk biedt. Twee dagen per jaar,

de tweede vrijdag en zaterdag van juni, worden overal in

het land prikkelende ontmoetingen tussen mensen met en

zonder verstandelijke beperking georganiseerd: prokkels.

Prokkel is een fantasienaam voor een prikkelende ont-

moeting tussen mensen met en zonder verstandelijke

beperking.

Fonds verstandelijk gehandicapten – Utrecht

Drs. A.M.G. Geling

055-3564150

bericht@mariangeling.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

25

016

Lucht voor ouderen

In Nederland krijgen jaarlijks 1000 oudere patiënten met

longkanker niet de optimale behandeling. Dit komt doordat

de huidige behandeling niet toegespitst is op de specifieke

problemen op oudere leeftijd. Door aanpassingen rondom

de longoperatie kan deze patiëntengroep dezelfde kans

op kwaliteit van leven krijgen als jongere patiënten.

In de eerste fase van het project wordt een leeftijdsspecifiek

screeningsprotocol en revalidatieprogramma opgesteld.

In de tweede fase wordt dit geïmplementeerd. De implementatie

wordt gemonitoord ten behoeve van een evaluatie-

studie gericht op bredere borging.

Medisch Centrum Alkmaar – Alkmaar

Drs. V. Meij

06-14195611

w.h.schreurs@mca.nl

017

Een goede start is het halve werk

Cliënten met ziektes zoals Parkinson, reuma, COPD en

dementie maken ter bevordering van hun welbevinden

gebruik van de dagbehandeling. Zij zijn gebaat bij een

rustig begin van de dag, maar door tijdsdruk rond het

busvervoer is hiervan geen sprake.

Mijn voorstel: vervoer op afroep en een inlooptijd van

8.30 tot 10.00 uur bij de dagbehandeling. De verpleegkundige

geeft aan het vervoersbedrijf door wanneer de

cliënt opgehaald kan worden. De cliënt hoeft zich niet

opgejaagd te voelen en de verzorging kan in een rustig

tempo plaatsvinden. Het programma begint dan na

10.00 uur. Zo begint de dag van de cliënt beter en kan

hij of zij meer winst halen uit de dagbehandeling.

De Omring Thuiszorg – Grootebroek

J.P. van de Woestijne-Karemaker

0229-278989

hr.vandewoestijne@quicknet.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


018 KANDIDA AT

‘Minder suikers in mijn bloed’

Coach-supportprogramma voor

allochtone vrouwen met diabetes

In de pilot ‘Minder suikers in mijn bloed’ worden 40 allochtone vrouwen met

diabetes op een persoonlijke en praktische wijze gecoacht. Zodanig dat zij

hun eetgewoonten aanpassen met als positief resultaat een lagere HbA1c.

UITGELICHT

Met name Turkse en Marokkaanse vrouwen met

diabetes hebben onvoldoende inzicht in de relatie

tussen koolhydraten en glucosewaarden.

Allochtone diabetespatiënten

Het aantal diabetespatiënten in Nederland stijgt. Bij ongewijzigd beleid

zijn er in 2025 naar schatting 1 miljoen Nederlanders met diabetes.

Turkse, Marokkaanse en Surinaamse Nederlanders hebben zelfs 3 tot 6

keer vaker diabetes dan autochtone Nederlanders. Twee vaak genoemde

oorzaken: de allochtone bevolking kampt meer met overgewicht en

is minder lichamelijk actief dan de autochtone bevolking. Allochtone

vrouwen hebben weer vaker diabetes dan allochtone mannen.

Uit gesprekken met zorgverleners en uit eigen werkervaring komt naar

voren dat met name Turkse en Marokkaanse vrouwen met diabetes

onvoldoende inzicht hebben in de relatie tussen koolhydraten en

glucosewaarden. Daarbij komen ze uit culturen waar eten het belangrijkste

onderdeel vormt van sociaal contact en ‘eten weigeren’ meestal

niet wordt geaccepteerd. Ze kunnen onvoldoende in het Nederlands

praten over diabetes en met zorgverleners.

Aanpak ‘Minder suikers in mijn bloed!’

In deze pilot worden allochtone vrouwen met diabetes bereikt die:

moeite hebben de ziekte te reguleren, kampen met overwicht,

net begonnen zijn met 1x daags insuline.

De aanpak bestaat uit drie sporen:

1 de vrouwen krijgen Nederlandse les zodat zij beter over diabetes en

met zorgverleners kunnen communiceren

2 ze krijgen les over de relatie tussen koolhydraten en glucosewaarden

3 ze voeren concrete opdrachten uit om het geleerde ‘in hun vingers’

te krijgen.

26

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Het HbA1c van de vrouwen wordt op meerdere momenten gemeten.

In deze pilot staat gedragsverandering centraal. Kennis, vaardigheden,

onderling support (en plezier) en tijd zijn dé ingrediënten om dit met

deze groep patiënten te kunnen realiseren.

De pilot is geslaagd wanneer meer dan de helft van de deelnemende

vrouwen aan het eind van de pilot een lagere HbA1c heeft dan bij

aanvang. Een niet ondenkbaar positief neveneffect kan daarnaast zijn

dat de vrouwen een dusdanig sterke band opgebouwd hebben dat zij

besluiten het contact voort te zetten en elkaar blijven ondersteunen.

Stappenplan

De pilot is opgedeeld in drie stappen:

Stap 1: Ontwikkelen van programma, werkmap en promotiemateriaal

De samenwerkingspartners in Dordrecht en Rotterdam leveren de nodige

input, zowel in ervaring als in bestaand informatie- en cursusmateriaal.

Promotiemateriaal wordt ontwikkeld voor de persoonlijke werving van

de deelneemsters.

Stap 2: Uitvoeren programma in vier groepen van ongeveer tien vrouwen

In Dordrecht start de eerste groep. Na evaluatie van de eerste ervaringen

starten de andere groepen in Dordrecht en Rotterdam.

Stap 3: Klaarmaken voor implementatie in reguliere zorgaanbod

Het programma en de werkmap worden uitgebreid geëvalueerd en

bijgesteld. Dit is nodig, omdat de complexiteit van het probleem en

de doelgroep groot is en de aanpak vernieuwend en multidisciplinair.

Organisatorische setting

De pilot wordt uitgevoerd in Dordrecht en Rotterdam. Bureau Van

Donkelaar levert de projectleiding en de ‘suikercoach’ en werkt in

Dordrecht samen met huisarts, praktijkondersteuner, zorgconsulenten,

Opmaat (organisatie in zorg en welzijn), Diabetescentrum van het

Albert Schweitzerziekenhuis, Leer- en Ontmoetingsproject voor

Vrouwen (LOV).

In Rotterdam heeft Bureau Van Donkelaar binnenkort een gesprek

met het Diabetes Centrum Rijnmond. De eerste reacties van dit

centrum zijn zeer enthousiast.

Bureau Van Donkelaar – Dordrecht

Drs. I.A. van Donkelaar

06-41362309

iavandonkelaar@planet.nl

27

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

28

019

Netwerken tussen ouderen en

hun omgeving

Actief ouder worden betekent gezond ouder worden. Dit pro-

ject heeft als doel ouder wordende mensen in staat te stellen

om nieuwe netwerken te creëren of reeds bestaande te onderhouden

ondanks hun veranderende rol in de samenleving.

Dit sluit aan op de uitgangspunten van active aging en is één

van antwoorden op de groeiende zorgvraag, ontgroening

en personele capaciteitsproblemen in de dienstverlening en

het toegenomen gevoel van onveiligheid en eenzaamheid.

Deelnemers maken in virtuele omgevingen een persoonlijk

profiel aan en kunnen diensten aanbieden en afnemen uit

afgesloten pools van particulieren en bedrijven die eveneens

een profiel aangelegd hebben.

Orbis – Sittard

Drs. M.H.A.J. Verhoeven-Kurvers

046-4597366

m.verhoeven@orbisconcern.nl

020

Topzorg-Rijnmond

Door vergrijzing van de bevolking en ongezond gedrag

neemt het aantal chronisch zieken sterk toe. In Rotterdam

is sprake van een bovengemiddelde gezondheidsachterstand.

Positionering van een zelfstandige organisatie

binnen de eerstelijnszorg, met verpleegkundig specialistische

zorg als kerntaak, draagt effectief bij aan bredere

toegankelijkheid, kwaliteitverbetering en kostenbeheersing

van de gezondheidszorg. Topzorg-Rijnmond heeft als doel

de gezondheidszorg in Rotterdam te verbeteren, structurele

samenhang te bewerkstelligen en op een financieel verantwoorde

wijze te voldoen aan de toenemende zorgvraag.

Topzorg-Rijnmond heeft de ambitie te fungeren als cement

in de regionale zorgketens.

Thuiszorg Rotterdam – Rotterdam

A.C.M. Roldaan

06-51107094

hygeia@hetnet.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

29

021

De Oogbus

Ongeveer vijftig procent van de bewoners van verpleeg-

en verzorgingshuizen blijkt visusproblemen te hebben.

Ook binnen de verstandelijk gehandicaptenzorg komen

deze problemen veel voor. Een aanzienlijk deel van deze

visusklachten is eenvoudig oplosbaar door het aanmeten

van een goede bril of kan na bezoek aan een arts verbeterd

worden. Bij juiste interventies verbetert de kwaliteit van

leven aanzienlijk.

Deze verborgen groepen mensen nemen niet zelf het initiatief

voor een bezoek aan een optometrist of oogarts.

Door inzet van een Oogbus wordt de optometrist bij de

patiënt gebracht. Voor een screening en zonodig een

verwijzing naar het juiste zorgpad.

Oogziekenhuis Rotterdam – Rotterdam

Drs. S.M. Korthorst

010-4017841

s.korthorst@oogziekenhuis.nl

022

Memory Garden

In dit project willen we een tuin ontwerpen en realiseren

die herinneringen en herkenning oproept bij de demen-

terende bewoners. Een tuin die uitnodigend is voor zowel

activiteit als passiviteit. Op diverse locaties in de huidige

tuin kunnen dusdanige veranderingen aangebracht worden

zodat het één grote ‘Memory Garden’ wordt. Bijvoorbeeld

met een reminiscentieterras, moes- en kruidentuin,

seizoensgebonden beplanting, waterpartij, plantenbakken

op rolstoelhoogte, voldoende relaxgelegenheid, bewegende

kunst, vlindertuin en volière.

Verpleeghuis De Samaritaan – Sommelsdijk

M. Nelis

0187-488200

m.nelis@sthdg.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


023 KANDIDA AT

Goed verhaal, lekker korte zinnen!

Een compensatietherapie voor mensen

met afasie

Met dit project willen we fotomateriaal en een cursus voor logopedisten ontwikkelen

bij een compensatietherapie voor mensen met afasie.

Deze therapie is innovatief, omdat het een aanvulling vormt op de reeds beschikbare

behandelmethoden die logopedisten in de behandeling van afasie kunnen inzetten.

Mensen met afasie

In Nederland hebben ongeveer 30.000 mensen afasie. Mensen met

afasie hebben moeite met communiceren ten gevolge van verworven

hersenletsel. Door de taalproblemen kunnen zij hun boodschap niet

efficiënt overbrengen. Ze zijn moeilijk te begrijpen voor anderen.

Hierdoor worden ze gehinderd in hun zelfredzaamheid.

Een specifieke groep mensen met afasie, te weten Broca-afasie, heeft

zeer veel moeite met het produceren van grammaticaal welgevormde en

volledige zinnen. Het spreken in zinnen is daardoor niet alleen voor de

spreker - maar ook voor de luisteraar - zeer vermoeiend en tijdrovend.

Compensatietherapie

De logopedische interventie richt zich in eerste instantie op herstel.

Er wordt getracht de vaardigheid om vlot en makkelijk te spreken in

grammaticaal correcte zinnen te herstellen. Als verder herstel uit-

gesloten is, kunnen mensen met afasie middels compensatie hun

communicatieve zelfredzaamheid vergroten.

In de compensatietherapie leren ze hun taalproblemen omzeilen door

hun uitingen te vereenvoudigen. Ze leren te spreken in een soort

telegramstijl met ellipsen: uitingen waar één of meerdere woorden zijn

weggelaten. Door alleen de belangrijkste woorden te noemen, kunnen

ze hun boodschap efficiënt en toch begrijpelijk overbrengen. Deze

innovatieve therapie is een van de weinige therapieën die chronische

Broca-afatici leert hun taalproblemen te omzeilen.

Effectiviteit

Deze therapie wordt momenteel op effectiviteit onderzocht in de Sint

Maartenskliniek in Nijmegen. De voorlopige resultaten wijzen erop

dat deze therapie inderdaad de communicatieve zelfredzaamheid van

mensen met afasie vergroot. Door het aanpassen van hun spreekstijl

konden de mensen met Broca-afasie sneller en makkelijker commu-

30

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

UITGELICHT

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

In de compensatietherapie wordt geleerd

taalproblemen te omzeilen door uitingen

te vereenvoudigen.

niceren met hun familieleden en vrienden. Daarmee kan deze therapie

bijdragen aan het doorbreken van het sociale isolement dat veel mensen

met afasie ervaren.

Introductie in klinisch werkveld

De reeds ontwikkelde therapiemethode zou in het klinische werkveld

geïntroduceerd moeten worden. Enerzijds kan dit door het ontwikkelen

van fotomateriaal bij deze cursus, anderzijds door de therapie in te

bedden in een cursus voor therapeuten (logopedisten).

1 Fotomateriaal

Goed en gebruiksvriendelijk therapiemateriaal is belangrijk. Dit faciliteert

de oefengang, want ondersteunend visueel materiaal ontlast

het werkgeheugen. De deelnemer kan zo alle aandacht richten op de

productie van ellipsen. Het materiaal dat in de experimentele versie is

gebruikt is gedateerd. Bovendien kunnen niet alle therapie-items ermee

ondersteund worden. Met andere woorden, niet voor elke getrainde

communicatiesituatie is duidelijk fotomateriaal voorhanden. De reeds

geprotocolleerde en gedigitaliseerde oefengang moet voorzien worden

van actueel en duidelijk fotomateriaal.

2 Cursus voor logopedisten

Met een overdrachtscursus voor toekomstige gebruikers (logopedisten)

kunnen we de in dit project opgedane kennis met collega-logopedisten

delen. Een dergelijke cursus beoogt niet alleen logopedisten wegwijs

te maken in de therapiemethode. De cursus beoogt vooral ook om de

randvoorwaarden voor compensatietherapie te schetsen.

Sint Maartenskliniek – Nijmegen

Drs. M.B. Ruiter

024-3659157

M.Ruiter@maartenskliniek.nl

31

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

32

024

Geheugenwinkel

De Geheugenwinkel in Tilburg is van start gegaan op basis

van veel enthousiasme en kennis van de doelgroep,

met name van dementerenden en hun mantelzorgers.

Er is veel vraag naar informatie en producten, vooral op het

gebied van technologie. Maar op het terrein van contacten,

afspraken en aanschaffen van producten uit het bedrijfsleven

is in de huidige werkwijze veel ondeskundigheid en

onwetendheid. Om niet in het eigen succes ten onder te

gaan, moet de Geheugenwinkel doorontwikkeld worden.

In dit project wordt een traject ontwikkeld en uitgevoerd

met als doel een goed functionerende Geheugenwinkel

voor mensen met geheugenproblemen en voor mantel-

zorgers die zorgen voor mensen met geheugenproblemen.

Stichting de Wever – Tilburg

B.W.J.M. Janssen

013-4644100

b.janssen@dewever.nl

025

Kleur aan tijd

Bij het ouder worden kan rolverandering ingrijpende consequenties

hebben. Het project ‘Kleur aan tijd’ wil met een

cursus van vier dagdelen werknemers die de gepensioneerde

leeftijd bereiken, preventief voorbereiden op de nieuwe fase

in hun leven. Het aanbod richt zich op het versterken van

draagkracht, het inzichtelijk maken van de draaglast en

het verbreden van draagvlak. De cursus doet een beroep op

bewustwording over de rol die men had, heeft en zal hebben.

Aan bod komen huidige en toekomstige tijdsbesteding en

nieuwe kansen, maar ook erkenning van gemiste kansen

en het verlies dat hierdoor ervaren wordt. Het project wil

een stimulans zijn en blijvend activerend burgerschap

bevorderen.

Particulier initiatief

M.W. Warta

06-24272482

m.warta@latent-ov.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

33

026

Gebruikersonderzoek

‘Drinkbeker Opmaat’

Eet- en drinkproblemen komen frequent voor bij mensen met

ernstige meervoudige beperkingen en spelen vermoedelijk

een belangrijke rol bij het ontstaan van longontstekingen.

Om deze problemen te voorkomen, zelfstandigheid te

vergroten en daarmee de kwaliteit van leven te verbeteren

is een speciale beker ontwikkeld: de ‘Drinkbeker Opmaat’.

Aan dit gebruikersonderzoek nemen dertig cliënten met

ernstige meervoudige beperkingen deel. Zij bepalen mede

in welke mate de Drinkbeker Opmaat daadwerkelijk bijdraagt

aan hun veiligheid, zelfstandigheid en kwaliteit van leven.

De resultaten worden gebruikt voor verdere ontwikkeling

en brede implementatie.

‘s Heeren Loo Zorggroep – Bedum

Drs. S.P. Anisuzzaman

050-3039153

stefanie.anisuzzaman-van-hasselt@sheerenloo.nl

027

Chemotherapie bij oudere

oncologiepatiënten

De oudere oncologische patiënt is zeer kwetsbaar als het

gaat om toediening van chemotherapie. Veel zaken zijn

van invloed op het functioneren en welbevinden van deze

patiëntenpopulatie tijdens en na toediening van chemotherapie.

De scheidslijn tussen het wel of niet inzetten van

deze therapie is vaak niet scherp te trekken. Soms is het

zelfs beter helemaal geen chemotherapie meer in te zetten.

In de dagelijkse praktijk ontstaat hiermee steeds meer

de behoefte aan een betrouwbaar en valide beoordelings-

instrument waarmee artsen, ook samen met de patiënt,

een weloverwogen afweging kunnen maken over het wel

of niet starten van chemotherapie.

Vlietland Ziekenhuis – Schiedam

L.J.M. Nieuwenhuis

010-2044563

lnieuwenhuis@ssvz.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

34

028

Robotica en ouderen met dementie:

ICT-elementen met invloed op kwaliteit

van leven

In 2007 werd de therapeutische robot Paro geïntroduceerd

in woon-zorgcentrum Leo Polak in Amsterdam. Paro is ont-

wikkeld als alternatief voor het gebruik van echte dieren

in zogenaamde diertherapie waarmee in de literatuur

positieve psychologische, fysiologische en sociale effecten

op ouderen met dementie worden gerapporteerd.

Onderzoek zou inzicht kunnen geven in de kenmerken die

het effect van Paro kunnen verklaren en op welke behoeften

van ouderen met dementie Paro aansluit. Antwoord op

deze vragen zouden kunnen leiden tot het toepassen van

deze kenmerken in meerdere (ICT-)toepassingen en hulpmiddelen

voor ouderen.

Woonzorg Nederland – Amstelveen

Drs. N. Wever

020-6662647

n.wever@woonzorg.nl

029

Bewegen ondanks

mobiliteitsbeperkingen

Een half uur bewegen is belangrijk voor ieder mens. De

patiënten in ons behandelprogramma Langdurige Psychiatrische

Verzorging kunnen of willen hier geen gehoor aan

geven door hun mobiliteitsbeperkingen. Met Slender You,

een manier van bewegen waarbij gebruik gemaakt wordt

van gemotoriseerde banken, kunnen fysieke klachten

verminderen en het lichaam en de stemming van de pa-

tiënten verbeteren. In het kader van de drie speerpunten

eten, bewegen en valpreventie willen wij Slender You

gebruiken en patiënten de gelegenheid bieden wél te

bewegen. Naar ons idee bestaat er nog geen aanbod voor

deze doelgroep. We willen met dit project een aanzet geven.

Symfora Groep – Amersfoort

E.H.M. Bausch

033-4609201

ehm.bausch@symfora.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

35

030

Betere, goedkopere en meer zorg

voor ouderen

Ouderen kunnen betere, goedkopere en meer zorg krijgen

door gebruik te maken van herintredende moeders en

huisvrouwen. Door hen een verkorte cursus zorg van drie

maanden te bieden met als onderwerpen EHBO, wassen,

aankleden, eten geven, toiletgang, vervoeren, omgang,

in bed leggen en uit bed halen. Door gebruik te maken van

deze krachten blijft er meer tijd, minder druk en betere zorg

over voor de gediplomeerde krachten. Als ouderen goed

verzorgd worden, komt er ook minder druk op de naaste

mensen in de omgeving van deze ouderen.

GGD Zuid Oost Brabant – Helmond

P.A.M. Filippini

06-44159726

e_filippini@hoitmail.com

031

Eetkamer van Oranje

Zorggroep Fivelland wil een concept neerzetten waardoor

het welzijnsaspect van samen eten bij cliënten in een verzorgings-

of verpleeghuis naar voren wordt gehaald.

Door van de maaltijden elke dag een belevenis te maken

en structureel te koppelen aan sociaal verkeer verbetert

het welbevinden van de cliënten en kan de organisatie

goed aansluiten bij de toekomstige vraag uit de markt.

Na een succesvol verlopen pilot op twee locaties wil Zorggroep

Fivelland het concept in de hele organisatie toepassen

en een handboek ontwikkelen zodat de werkwijze

door andere organisaties gekopieerd kan worden.

Zorggroep Fivelland – Appingedam

L. Lestestuiver

06-41737065

l.lestestuiver@home.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

36

032

Mobiel Stroke Team

Het doel van dit project is het opzetten een Mobiel Stroke

Team (MST) dat opereert vanuit een somatisch verpleeg-

huis. Het Mobiel Stroke Team biedt een multidisciplinaire

aanpak van de revalidatie van mensen met een beroerte.

Zoals de naam als zegt werkt het team mobiel: in de thuissituatie

van de patiënt. Op deze wijze wordt de intramurale

periode verkort of een opname voorkomen. Een ander

belangrijk voordeel is dat de behandeling optimaal kan

worden afgestemd op de individuele situatie van de cliënt

en het cliëntsysteem. Aan de ene kant wordt dus

een efficiencyverbetering van de revalidatie verwacht,

aan de andere kant betreft het een kwaliteitsverbetering

voor de cliënt.

SVVE de Archipel – Eindhoven

Drs. A.F.M. van Hout

040-2610179

angeline.van.hout@svve.nl

033

‘Houd de naaste vast’

Met het project ‘Houd de naaste vast’ willen wij de relatie

tussen afhankelijke ouderen in verpleeghuizen en hun

directe omgeving beter zichtbaar maken en verbeteren.

We brengen de verschillende stadia van verpleeghuiszorg

in kaart, maken zichtbaar welke waarde de rol en inzet

van betekenisvolle naasten heeft en op welke wijze je hen

kunt (blijven) verbinden aan de organisatie. Uitkomsten

van het project: een praktische gids met handreikingen,

een evaluatieformulier, content voor het digitale platform

‘Waardige Zorg’, een kalender met belangrijke quotes,

en er wordt toegewerkt naar een jaarlijkse dag van de

waardige zorg.

Vereniging Het Zonnehuis – Soesterberg

D.F. Swart

0346-351298

swart@vereniginghetzonnehuis.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

37

034

Dementia Care Mapping in Nederland

Zorgaanbieder TWF/ZFO implementeert Dementia Care

Mapping (DCM) in de verzorging van mensen met dementie.

DCM, ontwikkeld aan de universiteit van Bradford (UK),

is een methode van gedragswaarneming van mensen met

dementie in de interactie met hun omgeving en terug-

koppeling aan de verzorgenden. Met als doel een betere

leef- en zorgsituatie.

Na een jaar zijn de resultaten zo goed dat het wenselijk is

dit model breder in Nederland toe te passen. Het doel van

dit project is een aanzet te geven tot bredere toepassing in

Nederland door een mobiel DCM-ondersteuningsteam op

te leiden, DCM-experts door te laten leren voor trainer en

het opleidingsmateriaal in het Nederlands te vertalen.

Thuiszorg de Friese Wouden – Drachten

B. Slijkhuis

030-2736133

bslijkhuis@npoe.nl

035

OPpeppers voor chronisch zieke mensen

Mensen met een chronische ziekte, ongeacht hun leeftijd,

krijgen de mogelijkheid om samen met hun sociale om-

geving een wens in vervulling te laten gaan, iets waarvan

ze dromen. Deze OPpeppers halen mensen met een

chronische ziekte uit hun dagelijkse zorgen en geven een

sprankelend moment in hun bestaan.

Om dit idee uit te voeren is Stichting de Oppepper opge-

richt. De stichting wil het bedrijfsleven en particulieren

inschakelen bij het vervullen van een wens. De Oppepper

wil binnen twee jaar een organisatie realiseren die in staat

is zelfstandig te functioneren op basis van een vrijwilligers-

organisatie en gefinancierd wordt door donateurs en het

bedrijfsleven.

Stichting De Oppepper – Abcoude

D. Dijkman

06-12848237

dini.dijkman@wanadoo.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


036 KANDIDA AT

Alumnipatiënten als ambassadeur

voor patiënten met chronische pijn

Patiënten voelen zich gestimuleerd en geïnspireerd als zij van ex-patiënten vernemen

hoe het gaat na de behandeling. Voor ex-patiënten kan het delen van hun

ervaringen met ‘juniorpatiënten’ fungeren als terugvalpreventie en steun bij het

vasthouden van een ‘gezonde leefstijl’. Dit gegeven gaan we op innovatieve wijze

structureel inzetten ten behoeve van patiënten met chronische pijn.

UITGELICHT

We hebben gemerkt dat het ex-patiënten een trots

gevoel geeft om hun ervaringen en successen te

vertellen aan nieuwe patiënten.

Behandeleffecten op lange termijn

Patiënten met chronische pijn en vermoeidheid leren bij ons de regie

te nemen over hun leven, en daarmee de invloed van hun klachten op

het leiden van een zinvol leven te verminderen. Hiervoor is bijna altijd

een vorm van gedragsverandering nodig. Onderzoek laat zien dat onze

behandelingen voor chronische pijn effectief zijn. Echter, de besten-

diging van de behaalde behandeleffecten op lange termijn kan beter.

Ervaringen delen

Terugvalpreventie wordt nu gegeven door middel van een eenmalige

‘terugkomdag’. We hebben gemerkt dat het ex-patiënten een trots

gevoel geeft om hun ervaringen en successen te vertellen aan nieuwe

patiënten. We verwachten dat het vasthouden van een ‘gezonde leefstijl’

hierdoor kan worden versterkt en dat ex-patiënten elkaar kunnen

steunen. Anderzijds verwachten we dat juniors kunnen profiteren van

ontmoetingen met ex-patiënten. In de behandelprogramma’s voor

oncologische patiënten en patiënten met chronische vermoeidheid

in Het Roessingh is de inbreng van een ‘ervaringsdeskundige’ reeds

structureel in de behandeling opgenomen. Deze bijeenkomsten worden

door patiënten die in behandeling zijn, sterk gewaardeerd.

Bijeenkomsten of website?

Wat is de beste methode om de weg naar behandelsucces met elkaar te

delen? Regelmatig terugkerende alumnibijeenkomsten of een website

waarop alumni met elkaar in contact komen en waarop juniors ook toegang

hebben? Voor het gewenste resultaat is van belang dat de activi-

teiten professioneel georganiseerd en begeleid worden. In dit project

38

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

gaan we na wat de beste methodes en manieren zijn om contacten van

alumni onderling en van alumni met juniorpatiënten te bevorderen.

Wat gaan we doen?

Met dit project creëren we de mogelijkheid om patiënten structureel in

contact te brengen met ex-patiënten. Dit doen we op meerdere manieren:

– Website waarop ex-patiënten (alumni) met elkaar in contact kunnen

komen. Een forum biedt de mogelijkheid om te discussiëren en

ervaringen te delen.

– Drie keer per jaar een alumnibijeenkomst voor ex-patiënten én

patiënten in behandeling.

We willen een club van enthousiaste alumnitrekkers samenstellen. Ook

willen we nagaan of de (alumni)patiënten tevreden zijn over de bijeenkomsten

en inzicht krijgen in de gewenste ingrediënten van een succes-

vol samenbrengen van alumnipatiënten en patiënten in behandeling.

Dan stellen we een lijst aanbevelingen op: hoe kunnen alumnibijeen-

komsten op professionele wijze worden verbeterd en bestendigd.

Ook willen we een symposium houden voor professionals, patiëntenvereniging,

alumnipatiënten en andere belangstellenden. De ervaringen

en resultaten van het project worden daar gedeeld en verspreid.

Aanpak en fasering

1 Ontwerpfase: ontwerp en samenstelling website, ontwerpen van

alumnibijeenkomsten, thema’s, activiteiten, discussiefilms, werven

van gastsprekers.

2 Uitvoering: pilot van drie alumnibijeenkomst en starten van de website.

3 Evaluatiefase: meten van tevredenheid (is er voldaan aan de behoefte

van patiënten en alumni?), meten van resultaat (wat heeft het op-

geleverd?) en een procesevaluatie.

Dit idee is niet gebonden aan de patiëntenpopulatie met chronische pijn.

Iedere patiëntengroep waarbij gedragsveranderingen op lange termijn

een sleutelrol speelt bij blijvend herstel, kan van dit concept gebruikmaken.

Revalidatiecentrum Het Roessingh – Enschede

Drs. M. Torenbeek

053-4875398

m.torenbeek@roessingh.nl

39

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

40

037

Overdracht geeft kracht!

Dit project omvat de ontwikkeling en implementatie van

een digitaal instrument waarmee ouders, naast de medi-

sche en verpleegkundige overdracht, een overdracht

verzorgen naar een andere afdeling of zorginstelling.

Hiermee zijn zorgverleners in staat beter aan te sluiten

bij de behoeften van de cliënt. De cliënt heeft daarmee

de regie in handen! Zowel voor ouders als zorgverleners

zal de zorg efficiënter en effectiever verlopen

Radboud Universiteit Nijmegen – Nijmegen

H.A. Hendriks

024-3613860

h.hendriks@cukz.umcn.nl

038

DEFENCE your older patiënt!

Voorkomen is beter dan genezen. Jaarlijks krijgen 50.000

tot 165.000 oudere ziekenhuispatiënten te maken met

onnodige schade ten gevolge van een verblijf in het ziekenhuis.

Het voorgestelde programma ‘DEFENCE your older

patiënt’ is gericht op het herkennen van kwetsbare ouderen

in een vroeg stadium en de integrale zorg zo in te richten

dat de kans op vermijdbaar functieverlies rondom ziekenhuisopname

wordt gereduceerd. Deze aanpak is afdelings-

overstijgend. Dit project kan de voorwaarden creëren

waarop een ziekenhuis het predicaat ‘Senior Friendly

Hospital’ mag gaan voeren.

Academisch Medisch Centrum – Amsterdam Zuidoost

Drs. S.E.J.A. de rooij

020-6275143

s.e.derooij@amc.uva.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

41

039

Landelijke cursussen

‘Succesvol Ouder Worden’

Veel gezondheidswinst kan behaald worden als we de uit-

dagingen van het ouder worden positief tegemoet treden

en leren omgaan met beperkingen. Initiatieven om ervoor

te zorgen dat mensen gezond oud worden zijn er wel,

maar ze bereiken de doelgroep nog onvoldoende, beperken

zich vaak tot één aspect, en zijn nog te veel versnipperd.

Het doel van dit project is 50-plussers handvatten te geven

om de kans om op een prettige manier oud te worden te

vergroten. Wij willen alle 50-plussers, via de gemeente,

de mogelijkheid bieden om deel te nemen aan een korte

cursus over ‘succesvol ouder worden’. De bijeenkomsten

vinden plaats bij een deelnemer thuis.

Nederlands Kenniscentrum Ouderenpsychiatrie – Zeist

Drs. N. Sant

030-6937610

n.sant@ouderenpsychiatrie.nl

040

Qiki houdt je actief!

Qiki, een creatieve ondersteunende interventie, helpt men-

sen met dementie in alle fasen van het ziekteproces hun

dag te structureren en actief te blijven. Qiki wordt samengesteld

via een computer, bijvoorbeeld met een vertrouwde

stem, activiteiten en een dagplanning. Qiki past zich aan

aan de behoeften van de cliënt en gaat samen met hem

door het dementieproces. In de beginfase attendeert ze

op dagelijkse activiteiten. In een later stadium zoekt ze

contact door activiteiten voor te stellen of een liedje van

vroeger te zingen.

Dit project beoogt Qiki te ontwikkelen, evalueren en implementeren

om het welbevinden van mensen met dementie

te verbeteren en de mantelzorger te ondersteunen.

Universiteit Maastricht – Maastricht

Dr. M.E. de Vugt

043-3877445

m.devugt@np.unimaas.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

42

041

Oud-Fit-Wijzer: gezonder ouder worden

Over de positieve bijdrage van paramedische hulpverlening

aan de gezondheid van ouderen is weinig bekend. Dit pro-

ject heeft als doel het ontwikkelen en implementeren

van de ‘Oud-Fit-Wijzer’. Dit laagdrempelige programma is

gericht op bewegen, gezonde voeding, mondgezondheid,

goede visus, (in)continentie, huidverzorging, valpreventie

en voetzorg. Het is een aanvulling op consultatiebureaus

voor ouderen, thuiszorg, GGD’en en andere instanties.

De Oud-Fit-Wijzer bestaat onder meer uit een draaiboek

voor uitvoering, informatie op websites voor ouderen en

presentaties op basis van wetenschappelijke evidentie en

praktijkkennis op paramedisch gebied.

Nederlands Paramedisch Instituut – Amersfoort

Dr. C.D. van Ravensberg

033-4216100

vanravensberg@paramedisch.org

042

Dagbesteding thuis voor mensen

met dementie

Dit project wil dagbesteding thuis bij psychogeriatrische

cliënten mogelijk maken. Doelen: verminderen van de

eenzaamheid van cliënten, zorgen voor een zinvolle

dagbesteding en het verminderen of misschien zelfs te

voorkomen van overbelasting van de mantelzorger.

ZorgBalans Groep – Haarlem

A.F.H.M Kraak-Hof

06-52516749

sandra.kraak@zorgbalans.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

43

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


ubriek

Gewicht, obesitas en voeding

De Nederlandse bevolking wordt in rap tempo zwaarder

en te zwaar. Hiermee neemt het risico op diabetes, hart-

en vaatziekten en gewrichtsklachten sterk toe. Effectief

preventiebeleid is hard nodig. Het ministerie van

Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft met vele maatschappelijke

en commerciële organisaties de afspraak

gemaakt dat ze gezamenlijk het preventiebeleid rondom

overgewicht gaan vormgeven en uitvoeren.

In de categorie ‘Gewicht, obesitas, voeding’ van de

Nationale Zorgvernieuwingsprijs zijn acht projectvoorstellen

ingediend. Twee ziekenhuizen willen

afvalprogramma’s organiseren voor specifieke obese

patiëntgroepen. Een Cesartherapeut pleit voor een

multidisciplinaire aanpak van obesitas.

Een diëtist wil therapeutische dieetwandelingen

organiseren waarbij mensen in winkels betere voeding

leren kiezen. Ook is er behoefte aan een index die de

diëtistenmarkt voor cliënten transparanter maakt.

In de verzorging is ondervoeding juist het probleem.

Een weegteam kan structureel inzicht geven in dreigende

ondervoeding. Een meer technische oplossing hiervoor is

een wegende toiletbril.

45

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

46

043

Tussen de wal en het schip

Als Cesar-oefentherapeut behandel je ook obesitaspatiënten.

Zij zouden gebaat zijn bij een multidisciplinaire aanpak,

waarbij naast oefentherapie ook een diëtiste en een psycho-

loog worden ingeschakeld. Zo kun je werken aan echte

gedragsverandering. Maar zorgverzekeraars vergoeden

zo’n aanpak niet, nauwelijks of slechts drie maanden als er

tegelijkertijd ook rugklachten zijn. En dat is te kort voor

een gedragverandering.

Het project wil meer mensen met obesitas voor langere

periode een multidisciplinair programma bieden.

Ons behandelprotocol is evidence based en bevat meetinstrumenten.

Dit project kan landelijk geïmplementeerd

worden via het netwerk van Cesar-oefentherapeuten die

dit kunnen coördineren.

Particulier initiatief

J. Schat

0315-686015

ulft@xs4all.nl

044

Wegen is Weten

Cliënten binnen verzorgings- en verpleeghuizen moeten

regelmatig worden gewogen om ondervoeding te voor-

komen. Maar wegen heeft bij het verzorgend personeel

geen prioriteit. Laat deze taak daarom overnemen door

weegteams, bestaande uit een aantal gewichtsconsulentes

en een diëtist. Deze teams wegen elke drie maanden alle

bewoners met eigen (rolstoel)weegschaal of weegvoor-

ziening voor bedbewoners en nemen eenmalig een snacktest

af. De gegevens komen in een elektronisch dossier.

Dreigende ondervoeding wordt zo goed in kaart gebracht.

De dosering van de bijvoeding kan worden bijgesteld via

een protocol. Zowel verzorgend personeel als diëtist hou-

den door het weegteam tijd over voor hun eigenlijke taken.

Particulier initiatief

M.E. van Merrienboer

06-55324385

info@abcdietist.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

47

045

VanHarte Resto Tilburg

De VanHarte Resto is een laagdrempelig restaurant dat

tegen een lage prijs een goed driegangenmenu verstrekt

aan mensen die in sociaal isolement verkeren. De initiatief-

nemers zetten zo’n restaurant op in de achterstandswijk

Tilburg Oud-Zuid. Artsen, imams, pastoors, dominees,

maatschappelijk werkers en opbouwwerkers moedigen

mensen uit de doelgroep aan hier te gaan eten. Hierdoor

krijgen zij de mogelijkheid contacten te leggen met anderen

en krijgen zij de kans een netwerk te creëren. Het restaurant

zoekt nog aanvullende fondsen, zodat de gasten voor €5,-

(€2,50 voor de minima) uit eten kunnen. Het idee komt

voort uit een landelijke initiatief, zie www.vanharteresto.nl.

VanHarte Resto Tilburg – Tilburg

Drs. P.F.A.M. van Boekel RA

06-54791440

paul@vanboekeladvies.nl

046

Toiletbril die weegt

Je kunt de conditie van patiënten op een verzorgings-

afdeling beter bewaken door het gewicht tijdens het

toiletbezoek te bepalen met een wegende toiletbril.

Geen pat meer op de weegschaal, dit bespaart tijd en werk.

Een wegende toiletbril kan ook worden ingezet voor

flowmeting op de poli Urologie. Geen flowpot meer die je

moet schoonmaken. De bril weegt de persoon, als hij plast

vermindert het gewicht en zo meet je de straal tijdens

het plassen.

Amphia Ziekenhuis – Oosterhout NB

M. Weterings

0162-685004

stalstnicolaas@wanadoo.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

48

047

Gewichtsmanagement

Dit programma helpt mensen met ernstig overgewicht,

diabeten en patiënten met hartfalen in tien maanden tijd

bij het afvallen. Net als bij de Weight Watchers wordt een

groepsaanpak gevolgd. De deelnemers betalen een eigen

bijdrage. Om langer op gewicht te blijven gaan we uit van

de vernieuwende kijk op stofwisseling in combinatie met

beweging van de Australische professor Brand-Miller.

Deelnemers worden verder sociaal en psychologisch

begeleid. De kern is dat mensen zelf gemotiveerd raken

voor een blijvende gedragsverandering met aanhoudend

effect voor hun gezondheid. Er is zoveel belangstelling

voor in Hardenberg en omstreken dat meer menskracht,

ruimte en beweegprogramma’s nodig zijn.

Streekziekenhuis Coevorden-Hardenberg – Hardenberg

F. Gonkel

053-4774289

fgonkel@zonnet.nl

048

CQ-index dieetadvisering ontwikkelen

Dieetadvisering is een basiszorg en opgenomen in de basis-

verzekering. De geleverde zorg verschilt echter. Zowel dië-

tisten van de thuiszorg als vrij gevestigde diëtisten geven

dieetadvies op geheel eigen wijze en ook de tarieven

schommelen flink. Voor cliënten die hun eigen zorgaan-

bieders kiezen is het lastig om dieetadviseurs te vergelijken.

Hoe krijgen zij inzicht in de patiëntgerichtheid, effectiviteit,

veiligheid en natuurlijk kosten?

Een gevalideerde meting van dieetadvisering maakt de

markt voor cliënten transparanter. Diëtheek – een lande-

lijke organisatie met diëtistenpraktijken – wil daarom

een CQ-index opzetten met een nog nader vast te stellen

erkend onderzoeksbureau.

Diëtheek – Kapelle

H.G.T.M. van Poppel

06-46428605

r.van.poppel@dietheek.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

49

049

Lekker in je life

Nu investeren om het tij te keren! Dat is het uitgangspunt

van het Obesitasproject dat is opgezet door het Waterlandziekenhuis

in samenwerking met Evean-zorg en Triversum.

De multidisciplinaire aanpak richt zich op lichamelijke

factoren, psychische factoren en het gedrag van ouders

en kind. Hierdoor wordt een afname beoogd van het aantal

kinderen met overgewicht en obesitas, wat bijdraagt aan

ziektepreventie op (jong)volwassen leeftijd.

Waterlandziekenhuis – Purmerend

A.A. van den Berge

0299-457249

avandenberge@wlz.nl

050

(DI)EETROUTE

Dieetroute is een minigroepstraject om voedingsgewoonten

en leefstijl te verbeteren. Het is vooral geschikt voor

mensen die moeite hebben om te veranderen en wordt aan-

geboden aan iedere cliënt die komt voor dieetadvisering.

De diëtist en cliënten gaan vier keer een half uur samen

lopen om onderweg te praten over voedingsgewoonten

en obstakels bij de verbetering van de eigen gewoonten.

In het tweede halfuur worden winkels bezocht om betere

voeding te leren kiezen. De laatste bijeenkomst wordt

samen gekookt in het wijkcentrum. Het traject versterkt

de implementatie, therapietrouw en verbetering van

de lifestyle, vooral bij lage SES en lage vooropleiding.

Praktijk voor Dieet- en Voedingsadvisering – Hengelo

M.M.B.L. Roelvink-van den Brom

074-2777100

m.roelvink@home.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


50

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

rubriek

Zwangerschap en geboorte

Niet voor niets wordt gezegd dat de jeugdzorg

zich uitstrekt over een periode van ‘min tien

maanden tot negentien jaar’. Er is steeds

meer bekend over het belang van een goede

conditie van de moeder tijdens de zwangerschap

voor de gezondheid van haar kind,

ook op latere leeftijd. Nieuwe inzichten in de

begeleiding van zwangerschap en bevalling

moeten breed beschikbaar komen.

In deze categorie zijn negen projectvoorstellen

ingediend, twee voorstellen zijn genomineerd

voor de Nationale Zorgvernieuwingsprijs.

Landelijke organisaties willen de preconceptie-

en kraamzorgvoorlichting verbeteren

voor onder meer allochtone vrouwen.

Ziekenhuizen willen obesitas voorkomen door

lifestylebegeleiding, thuismonitoring van

risicovolle zwangerschappen of leren voorspellen

welke vrouwen disfunctionele angst voor

de bevalling hebben. Een verloskamer wil

een kunstvagina in broekvorm laten ontwikkelen

voor de skillstraining. Verloskundigen

pleiten voor workshops en een folder waarin

de beroepsgroep leert om barende vrouwen

meer te laten vertrouwen in eigen kunnen, als

pleidooi voor normaal bevallen. Hierbij wordt

ook aandacht gevraagd voor de baarschelp.


051 KANDIDA AT

Van inburgering tot

kraamzorgvoorlichting

Scholingsprogramma

Kraamzorgvoorlichtsters

Vrouwen die de inburgeringscursus hebben gevolgd, worden in dit project opgeleid

tot kraamzorgvoorlichtster. Zij informeren zwangeren van niet-Nederlandse afkomst

over het doel van kraamzorg en over het Nederlandse zorgsysteem voordat de intake

van de kraamzorginstelling plaatsvindt.

Meer uren kraamzorg

Eén doel van dit project is om vrouwen van niet-Nederlandse afkomst

meer uren kraamzorg af te laten nemen, doordat zij dankzij kraamzorg-

voorlichting het belang ervan begrijpen. Op dit moment vragen deze

vrouwen vaak het minimale aantal uren kraamzorg. Hierdoor missen

zij essentiële voorlichting over kinderverzorging en kindveiligheid,

waardoor risico’s op onveilige opgroei- en opvoedsituaties voor het

kind ontstaan.

Deelnemen aan de arbeidsmarkt

Een tweede doel is om vrouwen van de inburgeringscursus te stimuleren

om deel te nemen aan de arbeidsmarkt. Zij kunnen na hun opleiding

kraamzorgvoorlichting ook verder studeren en bijvoorbeeld kraam-

verzorgende worden. Dit project draagt bij aan de emancipatie van

migrantenvrouwen door toename in kennis en vaardigheden en in

economische zelfstandigheid. Toename in deelname aan maatschappelijke

activiteiten door migrantenvrouwen, vooral door degenen die

het meest geïsoleerd zijn.

Initiatief vanuit de doelgroep

Drie kraamverzorgenden van Turkse afkomst signaleerden het probleem

al eerder en richtten daarom kraamzorginstelling ‘Anne’ (Turks voor

‘moeder’) op in Den Haag. Deze instelling richt zich vooral op zwangeren

van niet-Nederlandse afkomst. Bij het intakegesprek in de zwangerschap

wordt veel tijd besteed aan uitleg over het Nederlandse zorgsysteem.

Zij leggen uit wat de functie en taken zijn van de verloskundige,

de kraamverzorgende en het consultatiebureau.

De kraamverzorgenden van ‘Anne’ gebruiken de intake ook als middel

om informatie te geven over Nederlandse taallessen en over maatschappelijke

organisaties zoals vrouwenverenigingen. Deze kraamverzorgen-

den zijn dus niet alleen in staat om de acceptatie van kraamzorg te

vergroten onder niet-Nederlandse vrouwen maar zij dragen ook bij aan

52

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

UITGELICHT

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

De kraamverzorgenden van ‘Anne’ gebruiken de

intake ook als middel om informatie te geven over

Nederlandse taallessen en over maatschappelijke

organisaties als vrouwenverenigingen.

bewustwording van mogelijkheden tot maatschappelijke participatie.

Deze vorm van kraamzorg slaat aan. Verloskundigen in Den Haag merken

dat veel vrouwen van niet-Nederlandse afkomst kiezen voor ‘Anne’ en

veel uren zorg afnemen. Aangezien veel tijd besteed wordt aan voor-

lichting en bewustwording willen we in dit project een aparte opleiding

hiervoor ontwikkelen.

Vakopleiding kraamzorgvoorlichter

De vakopleiding (op mbo-niveau 1) kraamzorgvoorlichting is bedoeld

voor vrouwen die de inburgeringscursus hebben afgerond. We willen

tenminste 15 vrouwen opleiden tot kraamzorgvoorlichtster. Met dit

diploma kunnen deze vrouwen gemakkelijker doorstromen naar een

hogere mbo-opleiding. Zo kunnen ze doorstuderen tot voorlichtster

eigen taal en cultuur (VETC’er) of kraamverzorgende. Van deze 15

moeten er 7 doorstromen naar een mbo-2-opleiding. De kraamzorg-

voorlichtsters geven ieder voorlichting aan tenminste 20 zwangeren:

in totaal worden 300 zwangeren bereikt.

Projectorganisatie

TNO Kwaliteit van Leven is verantwoordelijk voor de coördinatie van

dit project. Samenwerkingspartners zijn: Kraamzorginstelling ‘Anne’,

verloskundigen in Den Haag, ROC Mondriaan in Den Haag, kraamzorg-

instelling ZIN Kraamzorg en Stichting Consument en Veiligheid.

Stappenplan

1 Ontwikkelen van de opleiding in samenwerking met ROC en kraam-

zorginstelling Anne.

2 Opleiden van 15 vrouwen.

3 Eerste evaluatie van het effect van het werk van de kraamzorg-

voorlichtsters.

4 Module kraamzorgvoorlichting aan de hand van de evaluatie bijstellen

en aanbieden aan andere ROC’s en gemeenten.

TNO Kwaliteit van Leven – Leiden

Dr. S.E. Buitendijk

071-5181651

ank.dejonge@tno.nl

53

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

54

052

Disfunctionele angst en zwangerschap

Iedere zwangere ervaart een zekere mate van angst voor

zwangerschap en bevalling. Disfunctionele angst gaat de

verwachtingen en belevingen van een zwangere onevenredig

te buiten. Daarmee werkt het contraproductief voor

het verloop van een normale bevalling. Ook kan het leiden

tot onnodige interventies en daardoor een onevenredig

groot beslag op de zorgverlening.

Als je disfunctionele angst tijdig kunt voorspellen, kun

je patiënten mogelijk ook zodanig helpen dat de angst

afneemt. Dit project beoogt een risico-inventarisatie van

persoonlijkheidskenmerken en medische omstandigheden

die disfunctionele angst voorspellen, met het oog op een

gerichte interventie.

Westfries Gasthuis – Hoorn

Dr. M. Buimer

0229-257257

m.buimer@westfriesgasthuis.nl

053

Thuismonitoring risicovolle

zwangerschappen

Het Franciscus Ziekenhuis biedt sinds 2005 vrouwen met

een risicovolle zwangerschap de mogelijkheid van thuismonitoring.

Hierbij wordt ziekenhuiszorg op een veilige

en verantwoorde manier verplaatst naar de patiënt thuis.

Verloskundig verpleegkundigen komen elke dag langs

voor begeleiding en controles, die zij weer doorspreken

met de gynaecoloog. De patiënten zijn erg tevreden,

vooral omdat het de rust in het gezin ten goede komt.

Zij hoeven nu niet meer drie tot zes weken te worden

opgenomen, maar slechts een ochtend per week. Zo neemt

het aantal ligdagen in het ziekenhuis af. Ook zorgt

deze manier van werken voor een taakvernieuwing van

verpleegkundigen.

Franciscus Ziekenhuis – Roosendaal

H.A. Moerkerken

0165-588457

hmoerkerken@fzr.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

55

054

Skills training verloskamer

Op de verloskamers worden wekelijks skills-trainingen

gegeven waarin noodsituaties worden nagespeeld. Zo is

het gehele team goed voorbereid op acute situaties die

bedreigend zijn voor moeder en/of baby. Een Lotuspatiënte

speelt de rol van barende of zwangere. Wij willen

meer rendement uit deze trainingen halen door ze echter

te maken. Daarvoor is een hulpmiddel nodig om vaginale

handelingen te kunnen trainen op de ‘zwangere’ Lotuspatiënte.

Hiervoor willen wij een ‘kunstvagina met

opzetbuik in broekvorm’ laten ontwikkelen door een

gespecialiseerd bedrijf. De Lotus-patiënte kan deze dan

aantrekken. Dit zou ook nuttig kunnen zijn voor verloskundigen

of artsen in opleiding.

Sint Lucas Andreas Ziekenhuis – Amsterdam

R.J. Somers

06-25442880

r.somers@slaz.nl

055

Lifestyle-begeleiding tijdens

zwangerschap

Het aantal zwangeren met obesitas neemt in hoog tempo

toe, ook in onze polikliniek verloskunde. Bij ons heeft

bijna 50% van de zwangeren last van overgewicht:

zij hebben een BMI>25. Dit is een risico. Bij een BMI >30

vergroot immers de kans op ernstige zwangerschaps-

complicaties en intra-uteriene vruchtdood.

Daarom is onze vakgroep Gynaecologie-Verloskunde

gestart met een Lifestyle-begeleidingsproject voor onze

zwangere patiënten met overgewicht (BMI>25). Zij worden

bewust gemaakt van een gezond eet- en beweegpatroon

zodat zij tijdens hun zwangerschap niet meer dan ca. 15 kg

aankomen. Dit kan ook positief uitwerken op de leef-

omgeving van de zwangere.

Meander Medisch Centrum – Amersfoort

T.A. van der Sluis

033-8504992

TA.vander.Sluis@meandermc.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


056 KANDIDA AT

Gelijke kansen voor een optimale

zwangerschap

In dit project bevorderen verloskundigen de toegankelijkheid van preconceptiezorg

voor laagopgeleide autochtone en allochtone vrouwen.

UITGELICHT

De meeste gezondheidswinst is te halen bij laag-

opgeleide autochtone en allochtone vrouwen.

Preconceptiezorg

Preconceptiezorg is een nieuwe vorm van zorg en nog onbekend bij

het grote publiek. Het omvat voorlichting over een gezonde leefstijl

en het opsporen van risicofactoren vóórdat de zwangerschap tot stand

komt. Preconceptiezorg bevordert de gezondheid van de (aanstaande)

ouders, vergroot de kans op de geboorte van een gezond kind, verbetert

de volksgezondheid en bespaart kosten in de gezondheidszorg.

Gewoonlijk bezoekt de zwangere vrouw haar verloskundige voor een

controle. In dit project gaan verloskundigen actief op zoek naar

vrouwen uit de doelgroep die nog zwanger willen worden om hen

te informeren over bewust en gezond zwanger worden. Verloskundigen

verlaten daarbij hun praktijk en gaan samenwerking aan over de

grenzen van de gezondheidszorg.

Voor laagopgeleide vrouwen

De meeste gezondheidswinst is te halen bij laagopgeleide autochtone

en allochtone vrouwen. Zij hebben vaker complicaties tijdens de

zwangerschap en bevalling, en hun kinderen hebben vaak een minder

goede gezondheid in vergelijking met de rest van de bevolking.

Tegelijkertijd zijn deze vrouwen moeilijk te bereiken. Een andere

strategie is noodzakelijk om de doelgroep te bereiken.

In dit project zoeken verloskundigen meisjes en vrouwen uit de doel-

groep actief op: op vmbo-scholen, ROC’s, inburgeringcursussen,

jonge moedergroepen, Centrum voor Ouder en Kind. Met voorlichting

proberen verloskundigen de kennis over bewust en gezond zwanger

worden te vergroten en de drempel om de verloskundige vóór de

zwangerschap te bezoeken te verlagen. Daarbij sluiten ze aan bij de

informatiebehoefte van vrouwen uit de doelgroep. Jonge laagopgeleide

vrouwen hebben bijvoorbeeld behoefte aan informatie over fertiliteit,

56

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

anticonceptie en moederschap. Allochtone vrouwen zijn daarnaast

ook geïnteresseerd in cultuurspecifieke informatie zoals neef-nicht-

huwelijken en aan godsdienst ontleende leefregels.

Projectorganisatie en fasering

Het project vindt plaats in Amsterdam. De Koninklijke Organisatie van

Verloskundigen (KNOV) is de initiator en eindverantwoordelijke van

dit project. Verloskundigen in Amsterdam zijn als uitvoeders direct

betrokkenen. De Regionale Ondersteunings Structuur (ROS) en de

GGD zijn directe samenwerkingspartners. Daarnaast zullen worden

betrokkenen: het NIGZ, vmbo scholen en ROC’s, welzijnsorganisaties.

Voorbereidingsfase

De KNOV maakt een werkplan en ontwikkelt een training over voor-

lichtingsvaardigheden gericht op de doelgroep. Verloskundigen

worden getraind. Diverse organisaties en instellingen worden

benaderd voor deelname. Voorlichtingsmateriaal en een evaluatiemethode

wordt ontwikkeld.

Uitvoeringsfase

Verloskundigen geven algemene voorlichting over fertiliteit, anticonceptie,

moederschap, kinderwensspreekuur en zwangerschap op

scholen en bij bestaande projecten. Daarnaast bieden verloskundigen

individuele preconceptieconsulten aan middels het kinderwens-

spreekuur. Na negen maanden vindt een tussentijdse evaluatie plaats

en wordt het werkplan zonodig bijgesteld.

Evaluatiefase

Voor de evaluatie verzamelen de verloskundigen gegevens als het aan-

tal vrouwen dat is bereikt en dat een individueel kinderwensconsult

heeft gehad. Met een mondelinge test testen we de kennis van de doelgroep

voor en na de voorlichting.

Een landelijk symposium sluit dit project af. Centraal staat de presen-

tatie van de resultaten en de ervaringen in dit project en hoe de partijen

in andere regio’s een landelijke uitrol kunnen realiseren.

Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen – Utrecht

Mw. I.M. Aalhuizen

030-2823130

iaalhuizen@knov.nl

57

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

58

057

De baarschelp

De baarschelp is een uniek hulpmiddel tijdens de baring.

Hij maakt een echte verticale baring mogelijk en draagt

bij aan een voorspoedige uitdrijving. Bovendien kan hij

ook op bed gebruikt worden, wat een belangrijk voordeel

is voor de werkhouding van de verloskundige. Een nadeel

heeft de baarschelp ook: door zijn omvang kunnen verlos-

kundigen hem niet makkelijk meenemen.

De baarschelp is nog vrij onbekend bij zwangeren en verloskundigen.

Ook ontbreekt een passend distributiekanaal.

Met dit project wil de KNOV de baarschelp als hulpmiddel

promoten en bereiken dat zwangeren kunnen kiezen voor

de baarschelp op betaalbare huur- of uitleenbasis.

Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen

(KNOV) – Utrecht

C.M.E. van der Hoff

030-2823127

ivanderhoff@knov.nl

058

Bevorderen normaal bevallen

Normaal fysiologisch bevallen houdt vrouwen gezond.

Nederlandse vrouwen kunnen beter op eigen kracht bevallen

als hun begeleiders hen in staat stellen hun eigen

intuïtie te volgen, zelf te bepalen en verticaal te bevallen.

Dan kan het percentage interventies en doorverwijzingen

naar het ziekenhuis afnemen.

Om dit te leren aan liefst alle praktiserende verloskundigen

wil Midwifery Business de workshop ‘Happy Birth... the Art

of Midwifery’ regionaal tegen een lage prijs aanbieden.

De door de KNOV gecertificeerde workshop vergroot het

besef van hun eigen invloed tijdens een normale bevalling.

Ook oefenen verloskundigen met communicatie om

de vrouwen meer te laten vertrouwen in eigen kunnen.

Midwifery Business – Epen

Mw. C. Oudshoorn

043-4551947

midwiferybusiness@planet.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

59

059

Top 10 voor normaal bevallen

De ‘top 10 voor normaal bevallen’ is een wetenschappelijk

onderbouwde geheugensteun voor professionals om de

bevalling normaal te laten verlopen. De top 10 vermindert

interventies, hij is gebaseerd op de Engelse ‘Campaign for

normal birth’. Vrouwen die zo bevallen blijven gezond en

zullen betere ervaringen hebben met de bevalling.

We willen de top 10 bekend maken door een aantrekkelijke

folder (20.000 stuks) te verspreiden onder alle professionals

in Nederland. Om de kennis en wetenschappelijke onder-

bouwing over deze manier van bevallen toegankelijk te

maken, willen we ook een eigentijdse website opzetten.

De website is zowel bedoeld voor professionals als voor

zwangere vrouwen.

Midwifery Business – Epen

Mw. C. Oudshoorn

043-4551947

midwiferybusiness@planet.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


ubriek

Organisatie van zorg

Nieuwe inzichten over hoe zorg beter georganiseerd kan worden, leveren voor

iedereen winst: kwaliteitsverbetering voor de patiënt en kostenbesparing voor de

verzekeraar en zorginstelling. De patiënt met zijn hulp- of zorgvraag moet centraal

staan als het gaat over de organisatie van de zorg. Laat het aanbod van verschillende

zorgaanbieders niet leidend zijn.

In de categorie ‘Organisatie van zorg’ zijn ruim dertig projectvoorstellen ingediend.

Een deel van de projecten is bedoeld om de zorginformatievoorziening te verbeteren,

bijvoorbeeld door digitale (keten)dossiers en verpleegplannen. Andere projecten

willen de patiëntenzorg optimaliseren, verschillende specialismen samenbrengen voor

een multidisciplinaire benadering, en de nazorg goed regelen. Een aantal projecten

is gericht op het ondersteunen en belonen van vrijwilligerscoördinatoren, ouders

van patiënten en mantelzorgers. Bij de projecten staat centraal: betere kwaliteit van

zorg, geïntegreerde vraaggerichte zorg op maat, tijdswinst, effectiviteit en efficiency,

klantvriendelijkheid en/of kosteneffectiviteit.

61

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

62

060

Mastopathiepoli

De sectie Oncologische Chirurgie van het Jeroen Bosch

Ziekenhuis heeft het voornemen een mastopathiepoli op

te zetten in het kader van patiëntenservice en de hieraan

gekoppelde zorgvernieuwing. De poli is bedoeld voor

patiënten met een knobbel in de borst waarbij een kwaad-

aardige tumor uitgesloten dient te worden, of voor vrouwen

die verwezen worden via het bevolkingsonderzoek voor

borstkanker. Het plan houdt een wekelijks spreekuur in

dat afwisselend gehouden wordt door de medisch specialist

en nurse practitioner/mammacareverpleegkundige.

Bosch MediCentrum – ‘s Hertogenbosch

Dr. M.F. Ernst

073-6992701

m.ernst@jbz.nl

061

Mantelzorgers belonen

Mantelzorgers verdienen het om meer ‘beloond’ te worden.

Zowel met complimenten als met financiële vergoedingen.

De complimenten moeten van professionele zorgverleners

komen. De financiële vergoedingen moeten simpel en

makkelijk toegankelijk worden op een niet-bedreigende

wijze. Nu is het zo dat een financiële aanvraag van een

mantelzorger kan leiden tot stopzetting van onder andere

professionele thuiszorg. Dat kan niet de bedoeling zijn van

de verbeterde financiële vergoeding van de mantelzorger.

Dit project gaat onderzoeken of complimenten en financiële

vergoedingen voor mantelzorgers zo kunnen worden

geformaliseerd dat professionele zorgverleners en patiënten

het als een verrijking van de zorg zien.

Stichting de Twern – Tilburg

P.R.A.M. Roborgh

013-5435502

p.roborgh@home.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

63

062

ZorgGemak

In ZorgGemak draait alles om de herindeling van het

gehele zorgproces met het Elektronisch Patiënten Dossier

als basis. Het dossier zelf is natuurlijk niets meer dan

een database, maar door iedere zorgverlener te benoemen

en een rol te geven met bijbehorende rechten, creëer je

een proces dat de totale keten integreert. In ZorgGemak

moet de patiënt centraal staan (patiënt empowerment).

Het vernieuwde proces samen met patiënt empowerment

levert vraaggestuurde zorg en ketenintegratie op: de enige

manier om uit de huidige impasse in het zorgveld te komen.

Bij ZorgGemak ligt de taak het vernieuwde zorgproces te

integreren in het bestaande proces en het commercieel

te vermarkten.

ZorgGemak – Leiden

J.M. Verlinden

06-53785650

jan-marc@zorggemak.nl

063

Nationale Intake Classificatie

Als een cliënt voor het eerst met zorg in aanraking komt,

volgt vaak een intake. Hierin staan de noodzakelijke

gegevens van de cliënt en de reden van de zorgaanvraag.

De vervolgacties, bijzonderheden en behandelingen komen

allemaal in het cliëntdossier te staan. Om tijd, geld, moeite

en herhaling van stappen te voorkomen en te besparen

zouden de zorginstellingen in Nederland de cliëntdossiers

van gecertificeerde zorginstellingen moeten erkennen,

en accepteren. Een cliënt kan dan bij een nieuwe zorg-

aanvraag steeds zijn eigen dossier overleggen. De cliënt-

dossiers moeten om erkend te worden aan bepaalde voorwaarden

voldoen. Dit is bijvoorbeeld onder te brengen

bij een (huidig of nieuw) keurmerk.

Lentis – Zuidlaren

H. Korterink

0592-345382

h.korterink@lentis.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

64

064

Knowledgebased zorgsector Nederland

Dit project heeft als doel het opzetten van een website met

daarop een afgeschermd gedeelte waarop álle in de zorg

werkzaam zijnde mensen in Nederland terecht kunnen

voor het lezen of schrijven van een casus, een vraag of

een discussiepunt. Het doel van de website is optimale

kennisuitwisseling en verbreding van het perspectief.

Parnassia, Psycho-Medisch Centrum – Den Haag

E.V. Dekkers

06-20914943

eric.dekkers@palier.nl

065

ARMADO - breekijzerorganisatie bij

misstanden in de zorg

ARMADO is een breekijzerorganisatie die misstanden in

de zorg bestrijdt en juridische en communicatieve ondersteuning

biedt aan ouders die in conflict zijn geraakt

met een zorgaanbieder of overheid. ARMADO wil zaken

ondersteunen waarbij burgerrechten in het geding zijn.

Bijvoorbeeld als mensen tegen hun zin in verplaatst worden,

of bij conflicten over geen of onvoldoende dagactiviteiten,

discriminatie van mensen met een verstandelijke handicap,

onterecht gebruik van vrijheidsbeperkende middelen,

intimidatie van mensen met een handicap, gedwongen

medicatie, aantasting van privacy, te hoge declaraties voor

verleende diensten, en conflicten over de persoonlijke

gelden.

Stichting Armado – Amsterdam

B. Boneschansker

06-2043422

b.boneschansker@chello.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

65

066

Nationale Zorgbon

Door mijn eigen marktonderzoek als particulier product-

ontwikkelaar/uitvinder wordt me steeds meer duidelijk

dat de kloof tussen arm en rijk in onze maatschappij steeds

groter wordt. Daarom wil ik de Nationale Zorgbon in het

leven roepen. Een bon zoals de Hotelbon en de VVV-bon.

Mensen kunnen voor minder bedeelden een zorgbon kopen

zodat zij de nodige medicijnen kunnen kopen, naar fysio-

therapie kunnen gaan of een bezoek aan de tandarts

kunnen brengen enzovoort. Met de Nationale Zorgbon kan

deze groep toch de nodige zorg krijgen.

Particulier initiatief

A. Hoogers

0117-376236

ahoogers@zeelandnet.nl

067

MediumZorg: crossmediaal platform

voor gezondheidsinformatie

Het totale aanbod van gezondheidsinformatie is een chaos

voor het publiek. Dit komt door gebrek aan afstemming

en samenwerking tussen partijen uit de zorg en de media

die gezamenlijk gezondheidsinformatie betrouwbaar en

toegankelijk kunnen aanbieden. Er is behoefte aan een

bundeling van competenties uit de zorg en de media.

Deze samenwerking moet leiden tot het crossmediale

platform (internet, televisie, radio en print) MediumZorg

rondom de thema’s (lichamelijke én geestelijke) gezond-

heid, preventie, ziekte, zorg en welzijn. Een goed opgebouwd

netwerk van partijen die kunnen bijdragen aan

MediumZorg zorgt voor een omslag in de gezondheids-

informatievoorziening.

Mediavedi – Hilversum

L. Gierveld

06-41398935

lars@mediavedi.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

66

068

Zorg kan altijd beter

Binnen vele instellingen zijn disciplines actief die niet in

dienst zijn van het ziekenhuis. Deze mensen hebben hun

eigen toko of wereldje gecreëerd die binnen de instellingen

ook geaccepteerd is. Door werkzaamheden te onttrekken

aan deze disciplines en actief tot samenwerking over

te gaan, ontstaat er een service die ten goede komt aan

de patiënt en dienstverleners.

IJsselmeer Ziekenhuis – Lelystad

J.R.P. Gonkel

06-46262879

jrp.gonkel@tiscali.nl

069

Spreekstoksessies

Veel veranderplannen lopen vast in een te instrumentele

aanpak. Natuurlijk zijn een doortimmerd veranderplan,

een heldere projectdefinitie en duidelijk geformuleerde

resultaten belangrijk, maar het succes hangt af van

de mensen die met deze plannen gaan werken. Waar het

om draait is: hoe stem je veranderinterventies af op de

wezenlijke ontwikkeling van de mensen die hieraan

bijdragen? Op welke wijze is het veranderproces zinvol en

duurzaam voor alle belanghebbenden? Er kan in groepen

gewerkt worden aan daadwerkelijke verandering van

de attitude, onder leiding van een ervaren begeleider.

Het vertrouwen in elkaar groeit, de veiligheid is vergroot

en men kan met respect en vertrouwen gaan bouwen.

Virtues B.V. – Ravenstein

Ing. S.A.W. van Maaren

06-48152581

info@virtues.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

67

070

Telefonische follow-up bij

operatiepatiënten

Door telefonische follow-up bij operatiepatiënten na ont-

slag is het mogelijk om op een betrouwbare en snelle

manier vroegtijdig infecties op te sporen. Hierdoor kan

adequaat een behandeling worden ingesteld. Dit verhoogt

het zelfvertrouwen bij de patiënt in de postklinische fase

en optimaliseert de patiënttevredenheid over de geleverde

zorg.

Spaarne Ziekenhuis – Hoofddorp

N. Miedema

023-8908081

nmiedema@spaarneziekenhuis.nl

071

CVA-nazorgspreekuur in Delfzicht

In het Delfzicht Ziekenhuis willen we het CVA-nazorg-

spreekuur van start laten gaan. CVA-verpleegkundige

Anneke Brouwer van het Delfzicht Ziekenhuis en maat-

schappelijk werker Siegerlina van Vliet van Zorggroep

Fivelland willen dit wekelijkse spreekuur gezamenlijk gaan

verzorgen. Het ziekenhuis en verpleeghuis Solwerd van

Zorggroep Fivelland werken al lange tijd samen als het gaat

om de behandeling, verzorging en begeleiding van mensen

die een beroerte hebben gehad. Deze samenwerking wordt

volledig door te starten met het nazorgspreekuur.

Delfzicht Ziekenhuis – Delfzijl

D. Keuper

0596-644444

d.keuper@delfzicht.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

68

072

Nazorgtraject CVA-patiënten

Een half tot anderhalf jaar nadat mensen een CVA hebben

doorgemaakt, wordt duidelijk dat de ‘onzichtbare’ gevolgen

van het CVA een nadelige invloed hebben op de ervaren

kwaliteit van leven. Om hier op een goede manier mee om

te gaan is het van belang om mensen een geïntegreerd

nazorgprogramma te bieden. Dat is beter dan dat zij

op eigen gelegenheid op zoek moeten gaan naar hulp

(gaan ‘shoppen’). Wij bieden een afgebakend pakket aan

nazorg waarmee mensen in het dagelijks leven weer verder

kunnen. Hierbij wordt aandacht besteed aan het omgaan

met zowel lichamelijke als cognitieve beperkingen van

zowel de cliënt als de partner. De nazorg gebeurt zowel

individueel als in groep.

SVVE de Archipel – Eindhoven

Drs. A.F.M. van Hout

040-2610179

angeline.van.hout@svve.nl

073

Welkomstpakket bij (spoed)opname

Om patiënten een warm onthaal te geven bij zoiets ingrij-

pends als een ziekenhuisopname is ons idee is om hun

een welkomstpakket te overhandigen bij (spoed)opname.

Dit pakket is bedoeld om de eerste 48 uur in het ziekenhuis

goed mee door te komen. In dit pakket zouden dingen

moeten zitten als een tandenborstel, tandpasta, zeep,

deodorant, een kam, een pen, puzzelboek, blocnote, krant

of tijdschrift, een pakje drinken, informatie over het ziekenhuis,

de ingreep etc. Voor de inhoud van het welkomst-

pakket moet contact worden gelegd met de industrie

(sponsoring).

Ruwaard Van Putten Ziekenhuis – Spijkenisse

Drs. M.G. Bos

0181-658186

Bos@rpz.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

69

074

Een zorg minder - ondersteuning van

vrijwilligerscoördinatoren in de zorg

Het belang van vrijwilligers in de zorg neemt toe, onder

andere als gevolg van de stijgende vraag naar vrijwilligers

en de afname van zorgbudgetten. De begeleiding van deze

vrijwilligers is vaak onvolledig en niet op maat. Dit komt

niet door een gebrek aan betrokkenheid bij coördinatoren

maar door tijdgebrek, onvoldoende kennis van de mogelijkheden

en een versnipperd aanbod aan ondersteuning.

Movisie wil in dit project samen met partners de integrale

ondersteuning van zorgvrijwilligers verbeteren door

deskundigheidsbevordering en inzet van adviseurs.

Zo neemt de effectiviteit van de inzet van vrijwilligers

toe en daardoor de kwaliteit van de zorg.

Movisie – Utrecht

Drs. W.J. de Gast

030-7892101

wj.degast@movisie.nl

075

Spine Unit

Rugklachten zijn de belangrijkste klachten bij Nederlanders

boven de 25 jaar, nekklachten nemen de tweede plaats in.

Deze patiënten gaan van huisarts naar de conservatieve

eerstelijnszorg. Vervolgens, na langere tijd, naar één of

meerdere specialisten. Daarna volgt uiteindelijk na een

tijd op een wachtlijst de behandeling, afhankelijk van

de inzichten van de individuele specialist.

Dit project wil een Spine Unit opzetten om een multidisciplinaire

benadering te bieden die leidt tot een

definitieve diagnose. Als de patiënt operatief geholpen

kan worden, volgt een behandeling met de kenmerken:

optimale kwaliteit, hoge waarde, effectief en efficiënt,

klantvriendelijk en kosteneffectief.

Waterlandziekenhuis – Purmerend

A.A. van den Berge

0299-457249

avandenberge@wlz.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

70

076

Flebologisch centrum

Het project Flebologisch Centrum is ontstaan vanuit de wens

te komen tot een uniforme, patiëntgerichte en efficiënte

behandeling van varices (spataderen). In het centrum wordt

multidisciplinair gewerkt. Door het samenbrengen van

de specialismen chirurgie en dermatologie zijn niet alleen

korte lijnen mogelijk, maar kan tevens een behandelplan

op maat worden aangeboden aan de patiënt.

Waterlandziekenhuis – Purmerend

A.A. van den Berge

0299-457249

avandenberge@wlz.nl

077

Gezond leven in Limburg

Onlangs is een meetinstrument ontwikkeld om behoeften

van mensen met diabetes mellitus type 2 aan gezondheidsbevorderende

activiteiten in kaart te brengen. Het instrument

biedt een leidraad om hierover in gesprek te gaan.

Een digitale sociale kaart zorgt ervoor dat direct in een

behoefte kan worden voorzien. Het idee is om het meetinstrument

breed te implementeren in de huisartspraktijk

in Midden- en Zuid-Limburg en tevens aan te passen voor

andere chronische aandoeningen. Het uiteindelijke doel

is om een vraaggericht, betaalbaar en bereikbaar gezondheidsbevorderend

aanbod te organiseren voor chronisch

zieken in Midden- en Zuid-Limburg.

Stichting Beyaert Robuust Limburg – Maastricht

Drs. A.N. van Dijk

043-3874451

a.devries@stichtingbeyaert.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

71

078

Zorg voor hoofd en hart op een lijn

Door verschillende onderzoeken en richtlijnen is de nood-

zaak aangetoond van een eerste harthulp en een braincare-

unit in het algemeen ziekenhuis. Ook in het Rode Kruis

Ziekenhuis (RKZ) in Beverwijk is deze vorm van spoed-

eisende hulp gewenst. Het vernieuwende aan het concept

dat het RKZ wil hanteren is het samenvoegen van beide

units tot een acute vasculaire unit. Hierdoor kan er opti-

maal gebruik worden gemaakt van de deskundigheid

van de medische disciplines en de kennis en kunde van

verpleegkundigen naar een hoger niveau worden gebracht.

Uiteindelijk resulteert in een betere kwaliteit van zorg

aan de patiënt.

Rode Kruis Ziekenhuis – Beverwijk

J.J.T. Ensing

0251-265555

jensing@rkz.nl

079

Informatie- en begeleidingsservice

voor patiënten

Een specialist heeft vaak weinig tijd om uitgebreid in te

gaan op de individuele informatiebehoefte van een patiënt.

In dit project willen we patiënten voorzien van voor hen

specifieke informatie in het traject van verwijzing door

de huisarts tot het eind van de behandeling. Ook kan bege-

leiding worden geboden bij gesprekken met de specialist,

bij onderzoek en behandeling. Keuzes voor verschillende

behandelmethoden kunnen uitgebreid worden uitgelegd

zodat de patiënt een onderbouwde keuze kan maken.

Dat kan via alle mogelijke vormen van informatiebronnen:

mondeling, schriftelijk, audiovisueel en/of digitaal.

Het liefst in de moedertaal van de patiënt.

Havenziekenhuis – Rotterdam

C.G. Moolenaar

010-4043541

carla.moolenaar@havenziekenhuis.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

72

080

Geïntegreerde zorg voor patiënten

hart- en vaatziekten

Patiënten met hart- en vaatziekten met slecht gereguleerde

risicofactoren hebben een bijzonder hoog risico om op-

nieuw ziek te worden. Deze groep patiënten legt een behoorlijke

en onnodige financiële claim op het zorgstelsel.

Slecht behandelde risicofactoren kunnen met meerdere

vormen van interventies behandeld worden. Gedrags-

interventies en psychosociale interventies lijken samen

het meeste effect te hebben. Wij willen in een gespecia-

liseerde polikliniek deze interventies combineren met

specialistische, diëtistische en fysiotherapeutische zorg.

De opzet van deze polikliniek wordt wetenschappelijk

getoetst.

Academisch Ziekenhuis Maastricht – Maastricht

Dr. S.J. Pinto-Sietsma

043-4070581

pintosj@gmail.com

081

Sint-Antonius start met

‘magneetafdeling’

De afdeling Longziekten van het Sint-Antonius Ziekenhuis

start medio 2008 met een pilot om de formule van Magnet

Hospitals te vertalen naar de Nederlandse situatie.

Dit gebeurt in samenwerking met Verpleegkundigen en

Verzorgenden Nederland (V&VN) en Nederlandse Patiënten

Consumenten Federatie (NCPF). Door het optimaliseren

van verpleegkundige deskundigheid bieden we excellente

patiëntenzorg die zich uit in een goede ‘outcome’.

Daarnaast beogen we een grotere aantrekkingskracht voor

verpleegkundigen op te bouwen door veel aandacht aan

de verpleegkundige beroepsaspecten te schenken.

Sint-Antonius Ziekenhuis – Nieuwegein

Drs. F.E. van Dijk

030-6093045

f.dijk@antonius.net

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

73

082

Laagdrempelige en vraaggerichte

jeugdgezondheidszorg

Alle kinderen en jongeren moeten kansen krijgen om zich

goed te ontwikkelen. Dit is de ambitie van de minister voor

Jeugd en Gezin. De integrale jeugdgezondheidszorg van

GGD Gooi en Vechtstreek biedt hulp en steun bij opvoedingsvragen

van de ouders.

Via een interactieve website kunnen ouders en jeugdigen

op een laagdrempelige en vraaggerichte manier benaderd

worden. Zo kunnen jongeren informatie krijgen op

seksueel gebied en over psychische problemen, en ouders

informatie over opvoeding en zorgen om hun kind.

Bezoekers kunnen (anoniem) vragen stellen aan hulp-

verleners. Op het forum kunnen jongeren elkaar adviezen

geven en hun mening ventileren.

GGD Gooi en Vechtstreek – Hilversum

Drs. V. Iyer

06-52578060

v.iyer@ggdgooi.nl

083

Integrale patiëntenzorg in

FlevoZiekenhuis

Driekwart van de ondervraagde Nederlanders wil in het

ziekenhuis complementaire/alternatieve zorg aangeboden

krijgen. Het FlevoZiekenhuis wil haar holistische visie op

zorg uitdragen door het ontwikkelen van een geïntegreerd

complementair en regulier zorgaanbod op alle afdelingen.

Hierbij wordt gebruik gemaakt van bewezen effectieve en

veilige methodes uitgevoerd door professionals.

De ontwikkeling van dit zorgaanbod begint bij patiënten

met kanker die chemotherapie, radiotherapie en/of palliatieve

therapie krijgen. Uiteindelijk moeten alle patiënten

en medewerkers gebruik kunnen maken van deze integrale

zorg.

FlevoZiekenhuis – Almere

Drs. C.E. Friedberg

036-5398807

cfriedberg@flevoziekenhuis.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

74

084

Schakelzorg: gespecialiseerde

verpleeghuiszorg op iedere gewenste

locatie

Bij kwetsbare ouderen neemt de kans op co-morbiditeit

en daarmee het verlies van welbevinden toe. Bij deze

ouderen is het moeilijk om de oorzaken van de problemen

te ontrafelen. De effecten van de behandeling(en) van

de afzonderlijke ziekten kunnen anders of strijdig zijn

met elkaar. De complexe vragen van deze kwetsbare

ouderen vragen om een in samenhang, op maat gesneden,

gespecialiseerd en multidisciplinair aanbod op het terrein

van zorg, welzijn en wonen. Dit aanbod wordt, op iedere

gewenste locatie, samengesteld en georganiseerd door een

verpleeghuisarts en een gespecialiseerde verpleegkundige.

Pantein Verpleging & Verzorging – Boxmeer

M.J. Onderwater

0485-519886

marjo.onderwater@hetnet.nl

085

Verbetering handhygiëne van

zorgmedewerkers

Een op de tien patiënten loopt een ziekenhuisinfectie op.

Goede handhygiëne van zorgmedewerkers wordt algemeen

beschouwd als de belangrijkste factor om deze infecties

te voorkomen. Dit project is gericht op het voorkomen van

ziekenhuisinfecties en het redden van levens door de handhygiëne

van zorgmedewerkers structureel te verbeteren.

Dit wordt bereikt door de combinatie van een permanent

monitoringsysteem in zeep- en handalcoholdispensers

en de introductie van gerichte interventies. Kosten van

het project zijn 30.000 euro per ziekenhuis. Verwachting

is dat bij deelname de opbrengsten minus de kosten

een positief resultaat opleveren voor het ziekenhuis van

70.000 euro.

Particulier initiatief

Drs. M. van Schie

06-14687580

m.vanschie@newcompliance.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

75

086

De Triadekaart: van experiment

naar praktijk

Deskundigen gaan ervan uit dat in de optimale behandeling

van schizofreniepatiënten familie en hulpverlener nauw

met elkaar samenwerken. Maar nergens is vastgelegd welke

rol de familie moet spelen bij de zorg voor de patiënt.

Veel familieleden worstelen daarom met de vraag welke

ondersteuning ze het best kunnen bieden en welke ondersteuning

zij zelf nodig hebben om hun rol effectief te

kunnen spelen. De Triadekaart is een innovatief instrument

dat hierbij helpt. Ons idee is dat iedereen straks met deze

kaart kan gaan werken. Ypsilon ziet zich daarin gesteund

door patiëntenvereniging Anoiksis, de schizofrenie-

stichting, en tal van instellingen die de kaart graag in

zouden voeren.

Ypsilon – Voorburg

T.M. Bruijn

088-0002120

tbruijn@ypsilon.org

087

Checkpoint: registratie van

verpleegkundige observatie

Checkpoint is een uitgewerkt ontwerp voor digitale verpleeg-

kundige patiëntendossiers. Verschillende disciplines en het

management kunnen de dossiers raadplegen. Checkpoint is

gestandaardiseerd, compleet, objectief, meetbaar, in samenhang

met zorgplannen en gericht op gezondheidswinst.

Wij willen met een pilot op een klinische afdeling van een

psychiatrisch of algemeen ziekenhuis aantonen dat Checkpoint

tijdswinst oplevert bij het maken van rapportages

en verpleegplannen, de kwaliteit van de verpleegkundige

rapportage en verpleegkundige inbreng tijdens artsvisites

en multidisciplinair overleg aanzienlijk verhoogt en

belangrijke managementinformatie oplevert.

M2 Patiënt Data Systems – Helmond

M.C.T.C. Coolen

0492-546016

mc@m2patientdatasystems.com

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

76

088

‘Ketenzorgdossier’

Het gebeurt vaak dat cliënten een groot deel van de zorg-

keten doorlopen. Hun zorgdossier gaat echter niet met

hen mee. Bij elke stap in de keten wordt een nieuw dossier

aangemaakt. Hierdoor wordt de cliënt belast met het

herhalen van gegevens. Ook mantelzorgers moeten vaak

informatie herhalen. Dit leidt tot vertragingen en hiaten

in de informatievoorziening. Er kan dus minder snel actie

worden ondernomen om de cliënt zorgvuldig en efficiënt

te helpen. De zorgketen in Den Helder wil een keten-

dossier ontwikkelen dat voldoet aan wet- en regelgeving

en kwaliteitsnormen. Het Ketendossier: de reisgenoot

van de cliënt binnen de zorgketen.

Stichting Den Koogh – Den Helder

Drs. E.L Barsema

0223-536515

lbarsema@omring.nl

089

Optimalisatie laparoscopische operatie

Uit een recent verschenen rapport van de Inspectie voor

de Gezondheidszorg is gebleken dat de laparoscopische

chirurgie (sleutelgatoperaties van de buik) in Nederland

op veel punten tekort schiet. Ons onderzoeksteam heeft

duidelijke ideeën over de wijze waarop deze vorm van

opereren kan worden verbeterd. Ons doel is om een

project te starten om te onderzoeken of een nieuwe

manier van werken bijdraagt aan de optimalisatie van de

laparoscopische operatie.

Universitair Medisch Centrum Utrecht – Utrecht

C.D.P. van ‘t Hullenaar

06-28162009

cas_vthullenaar@yahoo.com

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

77

090

Gestructureerde aanpak polyfarmacie

bij diabetespatiënten

Huisartsen en apothekers evalueren gestructureerd het

geneesmiddelengebruik van diabetespatiënten die meer

dan zes verschillende medicijnen gebruiken. Zij delen

informatie over geneesmiddelgebruik, diagnose en klini-

sche parameters. De evaluatie zal leiden tot wijzigingen

in het geneesmiddelgebruik dat veiliger en doelmatiger

wordt. De wijzigingen worden met patiënten besproken

en aangepast aan hun leefomstandigheden en individuele

behoeften.

Samenwerking via een geprotocolleerde werkwijze, onder-

steund door een webapplicatie, levert informatie over

risicofactoren voor onveilig geneesmiddelgebruik en

de meest effectieve verbetermaatregelen voor landelijke

implementatie.

WINAP – Den Haag

Drs. M. Teichert

070-3737231

m.teichert@winap.nl

091

Douchestoel voor CVA-patiënten

Dit project wil de zorg voor CVA-patiënten in het ziekenhuis

verbeteren. Op dit moment hebben we voor patiënten

die net een CVA hebben ondergaan geen goede badstoel en

er zijn geen goede stoelen om op te zitten. De stoelen die

nu worden gebruikt zijn niet veilig voor deze patiënten.

CVA-patiënten hebben een slechte rompbalans en hebben

daarom een stoel nodig met onder andere de volgende kenmerken:

een goede hoge rugleuning met hoofdsteun die

naar achteren kan worden gekanteld, goede armleuningen,

goede voetsteunen en een blad/tafel zodat ze niet kunnen

wegglijden uit de stoel. Ook moet de stoel praktisch

genoeg zijn om gemakkelijk in de douche te kunnen rijden.

‘t Lange Land Ziekenhuis – Zoetermeer

K. Smit

06-28479850

kimsmit16@hotmail.com

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


ubriek

Jeugd

Het niveau van de beschikbare kennis over effectiviteit van interventies in de

jeugdzorg overstijgt het niveau ‘veelbelovend’ nauwelijks. Een belangrijke opgave

is het verbeteren van de kwaliteit van zorg voor de jeugd door onderzoek en daarop

aansluitende innovaties.

In de categorie ‘Jeugd’ zijn 74 projectvoorstellen ingediend, waarvan er tien zijn

genomineerd voor de Nationale Zorgvernieuwingsprijs. De voorstellen zijn erg divers,

maar geven alle uiting aan de betrokkenheid van hulpverleners, verplegend personeel

en vrijwilligers bij de zorg voor ‘hun’ jeugd. Het gaat hier om couveusekinderen,

psychiatrische kleuters, schoolkinderen met een beperking, tieners met weinig

zelfvertrouwen, minderjarige asielzoekers in een rouwproces, jongeren die teveel

drinken, een risicogroep vormen, een criminele achtergrond hebben of gewoon een

beetje extra hulp nodig om goed terecht te komen.

De voorstellen bieden hulp in moeilijke situaties, houden jongeren op het rechte

spoor, willen erger voorkomen of opvang regelen voor kinderen die anders buiten

de boot vallen.

79

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

80

092

Meer met meiden!

Het team Meidenwerk werkt vraaggericht en speelt in op

onderwerpen die door de meiden zelf, schoolleiding en/of

begeleiders aangegeven worden. Via spel, film, voorlichting

en interactie met de meiden komen de onderwerpen op een

aantrekkelijke, educatieve en verantwoorde manier aan

bod. Doel is dat de meiden een positiever zelfbeeld krijgen

zodat ze minder snel in een risicogroep belanden.

Dit project omvat drie onderdelen:

1 ‘Van de basisschool naar de middelbare school’ over

pesten, vriendschap en weerbaarheid;

2 ‘Mijn lijf’: lichaamsbeeld, gezonde voeding en beweging

staan centraal om overgewicht te voorkomen;

3 ‘Foute jongens’ over grenzen, geweld, relaties en eigen

kracht.

Stichting Vrouwengezondheidscentrum – Maastricht

J. Kikken

043-3252319

info@vrouwengezondheidscentrum.nu

093

Jan Klaassen meets Ali Baba

Steeds meer jongere kinderen vertonen gedragsproblemen.

Op school zijn er geen voorzieningen voor dit gedrag. Met de

interactieve methodiek van ‘de multiculturele poppenkast’

willen we de sociale vaardigheden van kinderen in de

leeftijdscategorie van vier tot twaalf jaar bevorderen. Zo wil

Bureau L.E.U.C. onhandelbaar, destructief en agressief gedrag

bij jongeren voorkomen, waardoor er minder jongeren

op latere leeftijd in hulpverleningstrajecten terechtkomen.

Een werkgroep gaat draagvlak creëren op basisscholen en

bij overheidsdiensten. Met hun steun kan een financierings-

voorstel en plan van aanpak ingediend worden bij de

Ministeries van Onderwijs, Justitie en Binnenlandse zaken.

Bureau L.E.U.C. – Amersfoort

P. Vlasman

06-52698757

patriciavlasman@yahoo.com

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

81

094

Resion, wonen met service,

leren met ervaring

Resion is een concept waarbij leerlingen van middelbare

scholen en beroepsopleidingen ingezet worden in

de dienstverlening aan zelfstandig wonende ouderen.

Dat kan zijn in een nabij de school gelegen wooncomplex

voor ouderen en/of in de wijk. Leerlingen kunnen zo hun

vakstages of maatschappelijke stages uitvoeren. Dit con-

cept sluit goed aan bij het competentiegericht leren.

Ook interesseert het jongeren voor werken in de zorg en

met ouderen. Het beïnvloedt de beeldvorming van jong en

oud gunstig en de ouderen kunnen tal van diensten aan

huis geleverd krijgen. We denken aan een netwerk van

Resionprojecten dat gefaciliteerd wordt door een landelijk

op te zetten organisatie.

Age Concern – Apeldoorn

Drs. E.M. de Heus

055-5766244

emdeheus@ageconcern.nl

095

Snoezelparadijs: integratie vanuit

belevingsperspectief

Bij snoezelen worden de zintuigen geactiveerd om contact

te leggen met mensen met een verstandelijke beperking,

die vaak in een eigen belevingswereld leven. Het Snoezelparadijs

wil hen de mogelijkheid bieden te snoezelen,

maar ook de integratie met hen bevorderen. Het is ver-

warmend, verbindend, veilig, zintuigprikkelend en toe-

gankelijk ingericht. Hier organiseert het Snoezelparadijs

ook workshops waarin met een positieve insteek verteld

wordt over mensen met een verstandelijke beperking.

Bezoekers mogen zelf snoezelen om integratie bevorderen.

De koffie wordt verzorgd door mensen met een verstande-

lijke beperking.

Talant, Zorg en Ondersteuning, Raad van Bestuur –

Heerenveen

W.A. Koezema-Hage

058-2551140

Annemieke-Koezema@solcon.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


096 KANDIDA AT

UIT!buro voor speciale kinderen

Met dit projectvoorstel willen we gehandicapte kinderen uit hun sociaal

isolement halen door een UIT!buro voor speciale kinderen op te richten.

Het UIT!buro bemiddelt tussen clubjes of anderen die een uitje kunnen

aanbieden, en kinderen met een handicap.

Matchen van kinderen en uitjes

Bij het UIT!buro kunnen mensen een uitje of activiteit opgeven, met

om-schrijving van de manier waarop kinderen met een beperking op

psychisch of lichamelijk gebied kunnen meedoen. De taak van het

UIT!buro is hierbij actief op zoek gaan naar uitjes en ouders, en een

match maken tussen de ingeschreven kinderen en mensen die een

UIT!je of activiteit hebben.

Doorbreken isolement

Uit Europees onderzoek blijkt dat 70% van de ouders aangeeft dat hun

gehandicapte kind geen locale clubjes bezoekt omdat er onvoldoende

aan de specifieke behoeften van het kind tegemoet gekomen wordt.

Het UIT!buro krijgt de taak het isolement en de eenzaamheid van

kinderen met een handicap te doorbreken. Dit bereiken we door het

bemiddelen van UIT!plekken bij gelegenheden waar ook gezonde

kinderen komen, en alles zo gewoon mogelijk is.

Het UIT!buro geeft ook voorlichting over de aandoeningen van de

kinderen. Zo kunnen de gezonde kinderen er bijvoorbeeld een spreekbeurt

over houden op de school waar het kind af en toe te gast is. Zo

gaat ‘onbekend maakt onbemind’ er reeds op jonge leeftijd uit, dit zal

de integratie van mensen met een handicap nu en in de toekomst

verbeteren. Ook willen we voorlichting geven aan buurthuizen en

dergelijke om hun deuren open te stellen voor kids met een handicap.

Uitvoering UIT!Buro

Dit project is vanuit de ouders zelf ontstaan. Het bestaan van persoons-

gebonden budgetten (PGB) heeft mondigere ouders gecreëerd. Voor de

uitvoering van dit project wordt een nieuwe stichting opgericht door

ouders en PGB-werknemers. Wij willen iemand aanstellen. Na de start-

fase moet het Uit!buro zich gedeeltelijk uit PGB-gelden in stand houden.

Uiteraard kan het werk op het UIT!buro uiteindelijk gedaan worden

door volwassen mensen met en zonder een handicap, en een stageplaats

zijn voor mensen met en zonder een handicap. Mensen die de deur

moeilijk uit kunnen, kunnen het UIT!buro bemensen door ‘telewerken’

op de computer. De bemensing kan hiermee makkelijker draaien met

vrijwilligers.

82

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

UITGELICHT

In kaart brengen probleem en oplossingen

We hebben gesprekken gevoerd met ouders, MEE Amstel en Zaan en

andere organisaties voor kinderen met een handicap. Hieruit blijkt dat

er wel grote vraag is naar zo’n voorziening, maar dat niemand precies

weet hoe groot het probleem is, en of het haalbaar is mensen met een

uitje of club van het nut te overtuigen. Wij vragen daarom financiën

voor het in kaart brengen van het probleem en de mogelijke oplossingen,

te starten in de regio Amsterdam.

Doelen

Wij willen in twee jaar tijd in kaart brengen wat de behoeften zijn en wat

de voornaamste knelpunten zijn bij organisaties die uitjes kunnen aan-

bieden om gehandicapte kinderen te laten meedoen. Er komt een database

met kinderen en uitjes en er zijn in de startfase tien kinderen per

maand succesvol bemiddeld in de regio Amsterdam. Ook moet er uitzicht

zijn op uitbreiding van kinderen, regio’s en activiteiten.

Particulier initiatief

L.M. Brewster MD

020-5663039

uitburo@lizzybrewster.net

Het UIT!buro krijgt de taak het isolement en

de eenzaamheid van kinderen met een handicap

te doorbreken.

83

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

84

097

Geschoolde zorg

‘Geschoolde zorg’ is het verlenen van intensieve hulp aan

kwetsbare kinderen in de leeftijd van vier tot twaalf jaar

en hun ouders. Doel is de maatschappelijke participatie en

de kansen op ontplooiing van deze kinderen te vergroten.

Tevens beoogt het project versterking van de zorgstructuur

op de basisschool. De sociaal verpleegkundige is in dit pro-

ject de spin en de basisschool het web. Kwetsbare kinderen

worden opgespoord via activiteiten als ongevraagd huisbezoek,

het aanspreken van ouders op het schoolplein en

niet-vrijblijvende hulpverlening. Daarnaast krijgen leerkrachten

concrete aanwijzingen en scholing in gespreks-

technieken en signaleringsvaardigheden.

GGD Groningen – Groningen

T. Sytsma

050-3674050

thea.sytsma@hvd.groningen.nl

098

Kinderen leren natuurlijkerwijs op

de zorgboerderij

Het doel van de zorgboerderij is om kinderen met een zorg-

vraag, zoals bijvoorbeeld autisme, op een natuurlijke en

vanzelfsprekende manier te laten groeien in hun zelf-

standigheid. Voorbeelden hiervan zijn: persoonlijke ver-

zorging, boodschappen doen, eten klaarmaken, vrijetijds-

besteding, sport en spel in groepsverband, omgaan met

beperkingen. Hiernaast kunnen kinderen ook dieren

verzorgen, tuinieren of bijvoorbeeld een konijnenhok

timmeren, dat vervolgens echt gebruikt wordt. Op de

boerderij willen we op deze manier logeerplaatsen creëren

die door de kinderen worden gezien als hun eigen plekje

op hun boerderij.

Stichting Christelijke Zorgboerderij Krimpenerwaard –

Ouderkerk aan den IJssel

P.J. van der Hoog

06-15210595

info@zorgopdeboerderij.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

85

099

Woon-, crisis- en logeeropvang voor

kinderen en jongeren

Kinderen vanuit het speciaal onderwijs hebben vaak gedrags-

en/of psychische problemen en daardoor een hoge

zorg- en begeleidingsbehoefte. Voor hen is geen plek in

het reguliere zorgaanbod. Voor deze kinderen zou het fijn

zijn als er logeeropvang komt. Dit kan preventief werken

omdat de ouders zo ook rust ervaren. Als zich thuis een

onleefbare situatie voordoet, moet er voor deze kinderen

ook een crisisplek zijn, evenals een permanente woonplek.

De Stichting Ook Voor Jou wil daarom een logeeropvang,

crisisopvang en woonopvang opzetten voor kinderen

en jongeren vanaf 6 jaar met gedrags-, opvoedings- en

ontwikkelingsproblemen.

Stichting Ook Voor Jou – Beverwijk

L. Wardenaar

0251-208238

coordinator@ookvoorjou.com

100

Vrouw-moeder-kind-centrum met uniek

zorgconcept

Máxima Medisch Centrum heeft een nieuw te bouwen

‘vrouw-moeder-kind-centrum’ ontwikkeld met een nieuw

zorgconcept: family centered care. Het doel is de hoogst

mogelijke kwalitatieve zorg te leveren aan vrouw, moeder

en kind in een omgeving die individueel ondersteunend

is binnen haar relationele netwerk. Dit sluit aan bij de

wensen van de patiënten om dichtbij hun kind en familie-

leden te zijn en bij de grotere rol voor marktwerking in de

gezondheidszorg. Voor medewerkers is er een uitdagende

omgeving met carrièreperspectief. Dit zorgconcept geldt

voor alle zorgniveaus. Het geld is bestemd voor bijscholing

van verpleegkundigen.

Máxima Medisch Centrum – Veldhoven

F. van Daal

040-8889191

f.vanDaal@mmc.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


101 KANDIDA AT

KIK kan!

Ontdek je drive

KIK begeleidt jongeren bij het vormgeven van hun eigen toekomst. Dat doen we

door de jongeren te ondersteunen bij het ontdekken en ontwikkelen van hun

talenten. Op deze manier leren we hen dat ze in staat zijn om een positieve bijdrage

te leveren aan onze maatschappij.

UITGELICHT

KIK

KIK is een jong, creatief, enthousiast en ondernemend platform van,

voor en door jongeren. Na onze opleiding Sociaal-Pedagogische

Hulpverlening hebben we verschillende ervaringen opgedaan in de

hulpverlening aan jongeren. Zo ontstond ons eigen idee hierover.

KIK gaat uit van de mogelijkheden, kansen en talenten van jongeren.

Dit is een ander perspectief dan de reguliere hulpverlening heeft.

Jongeren die op de stoeprand balanceren

We richten ons op jongeren tussen de 16 en 24 jaar die op de stoeprand

balanceren en dreigen in de goot te belanden. Vanaf deze leeftijd wordt

steeds meer van jongeren verwacht rondom studiekeuze, beroeps-

keuze, werk, etc. Wij willen samenwerken met jongeren die vastlopen.

Jongeren die vaak zelf veel geprobeerd hebben en zich niet gehoord

voelen. Jongeren waar de omgeving op een negatieve manier tegenaan

kijkt. Jongeren die negatief naar zichzelf kijken. Kortom: jongeren

die op de stoeprand balanceren en dreigen in de goot te belanden.

Alleen al in de gemeente Groningen zijn er 500 tot 800 jongeren die

helemaal ‘buiten beeld’ zijn. KIK wil het eerste jaar minimaal 25 jongeren

laten ervaren hoe ze kansen en mogelijkheden voor zichzelf kunnen

creëren zodat ze weer de baas worden over hun eigen leven.

Methodiek: de Focus op Talent

Hiervoor hebben we een methodiek ontwikkeld genaamd: De Focus

op Talent. We bieden jongeren de kans om onder goede begeleiding

talenten te ontdekken en te ontwikkelen. Jongeren die vaak hun

eigen talenten niet kennen of tot nu toe alleen op een negatieve

manier hebben gebruikt worden door dit project gestimuleerd deze

eigenschappen anders te gebruiken.

KIK gaat uit van de mogelijkheden, kansen en

talenten van jongeren.

86

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Fase 1: oriëntatiefase

In deze fase werkt de jongere mee in een startproject van KIK en krijgt

hij intensieve begeleiding op het gebied van zijn gedrag. De jongere

ontdekt welke werkzaamheden wel of niet bij hem passen. Ook wordt

bekeken of er urgente problemen zijn die aangepakt moeten worden

voordat talent- en motivatieontwikkeling begint.

Fase 2: maak een plan

In deze fase heeft de jongere zijn talenten, interesses en problemen in

kaart gebracht en is er een vertrouwensband met zijn begeleider(s).

Nu wordt het tijd om te bedenken op welke manier de jongere met

de talenten aan de slag wil gaan. Ook is er tijd en ruimte om eventuele

belemmeringen aan te pakken.

Fase 3: talentontwikkeling

De jongere gaat aan de slag met zijn eigen plan. Afhankelijk van zijn

talenten en plannen voor de toekomst zal de jongere werken aan:

terugkeer naar school, betaalde baan, eigen project opstarten of

misschien zelfs zelfstandig ondernemer worden. Door te werken met

deze talenten zullen jongeren intrinsieke motivatie opbouwen om

ook daadwerkelijk te blijven werken aan hun toekomst.

Samenwerken

KIK is een aanvulling op de bestaande hulpverlening. Veel instanties

in Groningen staan positief tegenover ons initiatief. We zijn in gesprek

met de gemeente, ROC, MJD Groningen (Maatschappelijke en Juridi-

sche Dienstverlening), Basegroep (jeugdzorg in Groningen) om een

pilot op te starten en andere vormen van samenwerking te onderzoeken.

Behalve deze praktische samenwerkingen zijn we ook in gesprek met

onderzoekers van de RUG. We willen de effecten van onze methodiek

onderzoeken. Ook hebben we een ‘fanclub’ om ons heen verzameld

met veel verschillende soorten mensen, expertises, achtergronden en

referentiekaders: emeritus-hoogleraren, managers van commerciële

organisaties, leraren, jonge creatieven en hulpverleners.

Stichting KIK jongerenprojecten – Groningen

E. Eefting

06-19008464

eeefting@gmail.com

87

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


102 KANDIDA AT

TAP-on-Tour Huidige preventieprojecten bereiken niet

Steeds meer jongeren vertonen risicovol alcoholgedrag. Niet alleen gaan steeds

meer jongeren drinken, maar zij doen dat ook op steeds jongere leeftijd. Naast

algemene preventietechnieken bestaan er echter geen of weinig interventieprogramma’s

voor groepen met een hoog risico. Het ‘tiener alcohol preventieprotocol’

(TAP-Protocol) is een speciaal ontwikkeld, doelgericht interventieprogramma voor

risicojongeren op scholen. Het TAP-Protocol is innovatief en uniek.

Doelgericht interventieprogramma

Huidige preventieprojecten bereiken niet de doelgroep waar het om

gaat. Het is dus zaak om risicojongeren via een doelgericht interventie-

programma te benaderen. Het TAP-Protocol is een wetenschappelijk

verantwoord interventieprogramma. Tegelijkertijd is het een zeer

laagdrempelig evenement dat risicojongeren aanspreekt en daardoor de

weerstand overwint die deze doelgroep heeft tegen opgelegde programma’s

van voorlichting en preventie.

Enterbrainment

Het TAP-Protocol is gestoeld op het concept van enterbrainment. Het

‘Maak een tv-programma’-traject is aansprekend en daardoor motiverend

voor de jeugd. In dit traject doorlopen de deelnemers simultaan en

eigenlijk ‘ongemerkt’ een sociaal-psychologisch traject. Groepsdynamica

en ‘learning by doing’ vanuit bewustwording leidt tot verbetering van

alcoholgedrag. Dit programma wordt ondersteund door professionele

hulpverleners. Enterbrainment creëert een kader van entertainment dat

motivatieverhogend werkt en dat daardoor bij de deelnemers realisatie

van educatie-, preventie-, voorlichtings- of interventiedoelstellingen

van binnenuit mogelijk maakt. In dit geval zelfreflectie en bewust-

wording bij jongeren over hun alcoholgedrag.

TAP-on-Tour

In de projectgroep werken verschillende disciplines samen: verslavings-

geneeskunde, verslavingszorg, sociale wetenschappen en entertainment.

We willen de Zorgvernieuwingsprijs aanwenden voor de zogenaamde

TAP-Tour langs scholen: een ‘don’t tell them, show them’-toernee met

onder andere The Stoneds (band met ex-gebruikers) en een interactief

voorlichtingstheater. Met de TAP-Tour willen we leerlingen en leerkrachten

kennis laten maken met deze innovatieve, eigentijdse,

maar vooral motiverende manier van interventie.

Het programma richt zich op risicovol alcoholgedrag. Echter zonder ook

maar één keer het vingertje te heffen. Sterker nog: de leerlingen kunnen

88

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

UITGELICHT

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

de doelgroep waar het om gaat. Het is dus

zaak om risicojongeren via een doelgericht

interventieprogramma te benaderen.

terugkijken op een leuk evenement. Maar niet vrijblijvend. Daarvoor

zorgt bijvoorbeeld de band met ex-gebruikers, het interactieve voorlichtingstheater

met de jonge Korsakovpatiënt, de leeftijdsgenoot met

de dwarslaesie ten gevolge van een scooterongeluk door overmatig

alcoholgebruik en de adolescent die via alcohol, vandalisme, zware

criminaliteit, detentie en psychiatrisch ziekenhuis zijn toekomst

verknalde. We geven geen ‘wijze’ raad of waarschuwingen maar spelen

in op intrinsieke motivatie vanuit communicatie door natuurlijke

interactie.

Veranderingsproces ‘van binnenuit’

Doelstelling is om een gestandaardiseerd interventieprotocol te ont-

wikkelen voor jongeren die risico lopen problematisch alcoholgebruik

te ontwikkelen of dit reeds ontwikkeld hebben. Uitgangspunt is om op

scholen bij risicojongeren een veranderingsproces op gang te brengen

dat vanuit bewustwording via een attitudeverandering moet leiden

tot verantwoord alcoholgebruik. Dat veranderingsproces wordt niet

opgelegd vanuit externen (van ‘buitenaf’/de docent) maar vanuit de

groep waaraan de risicojongere deelneemt (van ‘binnenuit’/leeftijd-

genoten). Om deze ‘intrinsieke motivatie’ te realiseren, is het cruciaal

dat de deelnemers gemotiveerd zijn én gemotiveerd blijven. Juist hierin

schuilt de grote kracht van het TAP-Protocol.

Novadic-Kentron – Sint Oedenrode

C.A.G. Verbrugge

06-20852091

cor.verbrugge@novadic-kentron.nl

89

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

90

103

Zingevingstocht

voor verslaafde jongeren

Veel mensen maken voettochten naar oude bekende oorden,

zoals Santiago de Compostella, om zich te bezinnen op hun

leven. Het langzame tempo doet je stilstaan bij je leven tot

nu toe, en wat je verder wilt met je leven. In dit plan maken

jonge verslaafden die in behandeling zijn in een verslavings-

kliniek, een voettocht van drie weken door Noord-Spanje.

De tocht wordt georganiseerd en begeleid door volwassen

ex-verslaafden, die een langer durende behandeling succes-

vol doorlopen hebben. De ex-verslaafden kunnen door

de organisatie en begeleiding van de tocht ervaren dat hun

leven van betekenis kan zijn voor anderen.

GGZ Meerkanten – Ermelo

Dr. C.W. Anbeek

06-10939301

canbeek@meerkanten.nl

104

Meepraten

Kinderen met een spraak- en taalachterstand worden op

de basisschool opgespoord en geholpen via de zogenaamde

‘Spraakkist’. Deze kinderen komen veelal uit achterstands-,

taalarme of anderstalige milieus. Door de extra hulp bereikt

het kind een taalniveau dat veel hoger is dan dat van zijn

ouders. Daardoor kunnen de ouders niet meer meepraten,

het kind is hun ontstegen. Om de ouders toch hun opvoedkundige

rol optimaal te laten vervullen wil het Spraakfonds

het taalniveau van de ouders stimuleren door ook een

‘Spraakkist ‘ voor ouders te ontwikkelen.

In die nieuwe aanpak voor spraak-taalontwikkeling staat de

interactie tussen ouder en kind in de taal centraal.

Stichting Het Spraakfonds – Stadskanaal

E. M. Elisa

06-45601421

elisa@hetspraakfonds.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

91

105

Stichting Leven doe je met haar

Veel voorkomende haarproblemen als gevolg van ziekten,

ongeval of medicijngebruik kunnen psychische klachten

opleveren. Dit geldt met name voor kinderen en jongeren.

Deze klachten kunnen drastisch verminderen of worden

verholpen door het toepassen van haarverfraaiing,

zoals een pruik en extensions. Geen enkele verzekeraar

biedt hiervoor echter een reële vergoeding. Om de kwaliteit

van leven te verhogen van mensen met deze haarproblemen

willen wij een stichting oprichten. Deze zet zich in voor

een reële vergoeding door ziektekostenverzekeraars,

legt contact met overheden en draagt aanvullend bij in de

kosten van haarverfraaiing. Leven doe je immers met haar.

Stichting Leven doe je met haar – Oost-Souburg

M. H. Vink

0118-477195

siesoo@hetnet.nl

106

Verbetering opvang van jeugd

met problemen

Voor jongeren van 17 tot en met 24 jaar met psychosociale

problemen zijn zowel het zorgaanbod als de wachttijden

onduidelijk. Zij zijn in hun ontwikkeling geblokkeerd of

beschadigd en kunnen niet zelf de verantwoording nemen

of de reikwijdte van hun problemen inschatten. Zij hebben

een goede ouder of begeleider nodig die hen begeleidt naar

een plek met passende hulp. Mijn idee bestaat uit de ont-

wikkeling van ketenzorg, waarbij alle betrokken instanties

duidelijk inzicht krijgen in waar ze met welke problemen

van de jongere terecht kunnen. De afdeling volwassenen

van de ambulante zorg heeft hierbij een spilfunctie.

Lentis, Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg

Stadskanaal

H.M.J. Hagebeek

059-9621502

hmjhagebeek@kpnplanet.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

92

107

Even op adem komen in

het vakantiehuis

In het noorden van het land is geen logeervoorziening

voor ernstig zieke kinderen en hun gezin. Ons idee is

een vakantiehuis in het noorden, waar het gezin samen

heen kan. De kwaliteit van leven staat voorop, het hele

gezin kan er even op adem komen. Het vakantiehuis kan

ook dienen als logeervoorziening voor het ernstig zieke

kind. Om dit te realiseren is op 24 september 2007

de stichting ZazaZorg opgericht. Wij houden ons onder

andere bezig met de kwaliteit van palliatieve zorg voor

kinderen. Deze zorg willen we verder ontwikkelen en

verbeteren; ook willen we de deskundigheid op dit

gebied bevorderen.

Stichting ZazaZorg – Oudehaske

E.P. Rispens-Swanenberg

06-12037267

info@zazazorg.nl

108

Kind als donor, onderzoek naar

een complex keuzeproces

Er zijn nog steeds een tekort aan organen voor transplan-

tatie, ook voor kinderen. Kinderen staan veel te lang op

de wachtlijst. Om transplantatie bij een kind mogelijk

te maken, zijn vaak kinderorganen nodig en dus kinderen

als donor. Hierover is erg weinig bekend. De centrale vraag

is: hoe komt de beslissing over donatie door kinderen tot

stand? Vanuit medisch-organisatorisch perspectief is het

van belang te weten hoe donorherkenning op de kinder-

intensive care is verlopen. En hoe beslissen de artsen om

de donatiekeuze wel of niet aan de ouders voor te leggen?

Een retrospectief statusonderzoek moet een basis leggen

voor een protocol.

Universitair Medisch Centrum Groningen – Groningen

M.J. Siebelink

06-50614626

m.j.siebelink@rvb.umcg.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

93

109

www.watwiljijmetalcohol.nl

Jongeren in Nederland zijn de laatste jaren aanzienlijk

meer alcohol gaan drinken. Tot op heden bestaan er weinig

of geen preventieve interventies voor jongeren die risico-

vol drinken. Daarom wil Tactus een uitdagende en toe-

gankelijke website met zelfhulpprogramma ontwikkelen

voor deze groep jongeren. Het zelfhulpprogramma daagt

jongeren uit hun zelfmanagement te vergroten en eerder

in te grijpen. De kracht van de interventie schuilt in het

totaalaanbod. De informatieve website vormt ook een plek

om in contact te komen met andere jongeren, om ervaring-

en uit te wisselen en elkaar te ondersteunen in het gezond

omgaan met alcohol.

Tactus Instelling voor Verslavingszorg,

Preventie en Consultancy – Enschede

Drs. M.G. Marloes MA

053-4824750

m.postel@tactus.nl

110

Betere communicatie & richtlijnen

Jeugdzorg

Hierbij wil ik twee vernieuwende ideeën aandragen.

Idee 1: Betere communicatie en richtlijnen Jeugdzorg.

Er moet betere communicatie en richtlijnen komen

tussen zorgbureau, zorginstellingen, zorgverzekeraars,

zorginstanties en gemeente.

Idee 2: Betere, goedkopere en meer zorg voor ouderen.

Dit kan onder andere door herintredende moeders/huisvrouwen

een verkorte cursus zorg van drie maanden te

bieden. Zij hebben immers zelf kinderen verzorgd en

opgevoed dus hebben al een stuk ervaring. Door hen als

goed(kop)e krachten in te zetten blijft er meer tijd, minder

druk en betere zorg over voor de gediplomeerde krachten.

GGD Zuid Oost Brabant – Helmond

P.A.M. Filippini

06-44159726

e_filippini@hotmail.com

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


111 KANDIDA AT

www.gedroogdetranen.nl

Multiculturele website over

rouw en verlies voor en door

allochtone jongeren

‘Gedroogde tranen’ beoogt het realiseren van een multiculturele site over rouw en

verlies met helpdesk en community voor en door allochtone jongeren met diverse

culturele, religieuze en levensbeschouwelijke achtergronden. Het doel: voorkomen

van (ernstige) rouwproblematiek door het bieden van informatie, ondersteuning en

herkenning. Op www.gedroogdetranen.nl bieden we informatie over leven, dood,

rouw en verlies in verschillende religies en levensbeschouwingen. Daarnaast bieden

experts ondersteuning. Ook biedt de site jongeren herkenning van ervaringen rond

rouw en verlies door ervaringsverhalen, filmpjes en gedichten en jongeren kunnen

ervaringen uitwisselen door deelname aan de community.

Achtergrond

In de grote steden in de Randstad bestaat 60% van de bevolking uit

allochtonen. We worden dus steeds meer geconfronteerd met rouw en

verlies bij allochtone ouderen en jongeren. Als er bij rouwproblematiek

geen adequate opvang is, kan een sterfgeval leiden tot identiteitscrises,

depressies, suïcidaal of agressief gedrag, het zoeken naar

veiligheid in het geloof en soms tot het zich aansluiten bij extreme

groeperingen.

Signalen van jongeren en experts

Jongeren met verschillende culturele, religieuze en levensbeschouwe-

lijke achtergronden gaan juist in periodes van rouw en verlies op zoek

zijn naar eigen wortels en zoeken steun in het gezin, de familie of bij

lotgenoten. Jongeren geven aan dat zij behoefte hebben aan informatie

over rituelen en religie, over de oorzaak van het overlijden en het

omgaan met verlies. Op internetsites zoeken zij tevergeefs naar informatie

die aansluit bij hun achtergrond en leefwereld. Preventiewerkers

en hulpverleners, Impact en beheerders van landelijke sites over rouw

en verlies geven aan dat er een hiaat is in preventie, informatievoor-

ziening en hulpverlening aan allochtone jongeren op het gebied van

rouw en verlies.

94

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

UITGELICHT

Internet als middel

Uit eigen ervaringen en uit onderzoek blijkt dat websites laagdrempelig

zijn voor allochtone jongeren. Een afspraak maken met een hulpverlener

is voor veel allochtone jongeren nog steeds stigmatiserend. Internet

werpt deze drempel niet op. Bovendien kan op elk gewenst moment

informatie of contact worden gezocht. Het via de community in contact

treden met anderen is een voor jongeren zeer gebruikelijke bezigheid.

Het project www.gedroogdetranen.nl is een initiatief van De Jutters.

Naast De Jutters zijn voor verschillende onderdelen werkgroepen of commissies

samengesteld, bestaande uit onder andere: allochtone jongeren,

allochtone ex-cliënten van De Jutters met rouw- en verliesproblematiek,

experts, onderzoekers, websitebouwers en een redactieteam.

Uitvoering

In de voorbereidingsfase is een pilot uitgevoerd onder jongeren, zijn

interviews gehouden met allochtone jongeren, docenten, ouders en

hulpverleners, is literatuuronderzoek gedaan, en is een landelijk draag-

vlak en netwerk gecreëerd.

Het vervolgtraject van het project beslaat een periode van twee jaar.

Fase 1: Teksten schrijven en selecteren, filmpjes en website-ontwerp

maken, training van enkele jongeren (ervaringsdeskundigen)

en experts voor het werk bij de helpdesk.

Fase 2: Website, helpdesk en community gaan online, aantal bezoekers

worden geregistreerd en meningen verzameld.

Fase 3: Evaluatie en plan voor aanpassingen.

Fase 4: Doorvoeren aanpassingen en verbeteringen en schrijven

eindrapportage.

Na twee jaar wordt besloten of ‘gedroogde tranen’ wordt aangehaakt

bij een zorgprogramma of digitaal programma van de Jutters. Ook kan

besloten worden de site onder te brengen bij een landelijke site of

organisatie.

De Jutters Centrum voor Jeugd GGZ – Den Haag

Drs. G.W.J. Wienese

070-8507600

inekewienese@hotmail.com

Het doel: voorkomen van (ernstige) rouwproblematiek

door het bieden van informatie,

ondersteuning en herkenning.

95

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

96

112

Kans voor Jong-Ones

We willen een laagdrempelige inloopvoorziening ontwikke-

len voor 16+risicojongeren met een psychische handicap die

buiten de boot vallen en sociaal gemarginaliseerd dreigen

te raken. Gepaste voorzieningen voor deze doelgroep

ontbreken, samenhang wordt gemist. De ‘loser’-rol van

cliënt/hulpvrager spreekt hen niet aan, de rol van leerling

en gezel wel.

Doel is deze jongeren perspectief te bieden op een eigen

toekomst door hen samenwerking aan te bieden met

ervaringsdeskundigen en vaklui die hen ik-versterkende,

sociale en vaktechnische competenties (aan-)leren.

Het ontwikkeld vermogen wordt direct vertaald in werk,

binnen en/of buiten deze voorziening.

Coöperatie Conquest – Eindhoven

Dr. C.J.M. Wesenbeek

06-51241554

christ.wesenbeek@gmail.com

113

Studentenhuisvesting voor jong-

volwassenen met diverse beperkingen

Met de subsidie willen we in Groningen een studentenhuis

realiseren waar studenten met een lichamelijke beperking

wonen met studenten zonder beperking. De zorg wordt

deels verleend door de medestudenten. Begeleiding op

maat wordt verzorgd door deskundigen, aansluitend op

de vraag van de jongeren. Dit tijdelijke wonen sluit aan

bij de ontwikkeling die ook gewone studenten doormaken.

Niet de beperking is leidend,maar het jongere/student

zijn. Door deze vorm van wonen kunnen ook jongeren met

een beperking een gewone wooncarrière doorlopen en

netwerken vormen die vaak een leven lang meegaan.

Thuiszorg Groningen – Groningen

M. Keersten

06-54704713

maaike-kersten@zonnet.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

97

114

Commerciële invloeden in de zorg

voor kinderen, een zegen!

De zorgeenheid Kindergeneeskunde heeft in partnership

met de Efteling de totale zorgeenheid verbouwd en het

interieur in Eftelingstijl gebracht. De Eftelingstijl kwam

als idee van de kinderen en ouders zelf naar voren in een

zeer breed uitgevoerde enquête. Door deze kindvriendelijk

omgeving kunnen wij kinderen van iedere leeftijd een zeer

prettig extern milieu bieden. Dit levert een positieve bij-

drage aan het verminderen van angst, stress en onbehagen

tijdens het ziekenhuisbezoek of ziekenhuisopname.

De verschillende sponsoren worden geëerd via de ezeltje-

strek-je sponsormuur, die gouden sponsormunten uitpoept.

Sint Elisabeth Ziekenhuis – Tilburg

J. van Halteren

013- 5391313/6353

jamnijs@elisabeth.nl

115

Tess en Bess

Pictogrammen vergemakkelijken de communicatie met

jonge kinderen of geretardeerde kinderen, tieners of

volwassenen over medische en verpleegkundige zorg.

Daarom heeft de zorgeenheid Kindergeneeskunde samen

met een tekenaar Tess en Bess ontwikkeld. Tess en Bess

maken al die dingen mee die je als kind kunnen overkomen

als je in een ziekhuis ligt of komt voor een onderzoek.

Tess en Bess zijn simpel en duidelijk, ook voor kinderen

met een andere taalachtergrond. Diverse ziekenhuizen

hebben belangstelling. Wij zouden deze pictogrammen

graag op grote schaal willen aanbieden, in de vorm van

stevig, afwasbaar materiaal in een doos met gebruiks-

aanwijzing.

Sint Elisabeth Ziekenhuis – Tilburg

J. van Halteren

013- 5391313/6353

jamnijs@elisabeth.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


116 KANDIDA AT

Street-Wise-Kid

Middelengebruik en keuzes maken:

een computersimulatie

Street Wise Kid nodigt jongeren, die gebruik maken van jeugdzorg, uit om op een

speelse en laagdrempelige manier stil te staan bij keuzes die van invloed zijn op

alcohol- en cannabisgebruik. De situatie van computeranimatie Street Wise Kid is

niet zo rooskleurig. Jongeren worden op een speelse en interactieve manier uitgenodigd

Street Wise Kid te helpen, en worden zo gemotiveerd om over hun eigen

keuzes na te denken. Hierdoor wordt de weg vrijgemaakt voor een vervolgaanbod

gericht op minderen of stoppen met middelengebruik.

Risicojongeren

Een belangrijke doelgroep binnen de verslavingszorg wordt gevormd

door risicojongeren. Deze jongeren lopen een grotere kans om problemen

te krijgen met middelengebruik en ze zijn moeilijk te bereiken.

Ze gebruiken vaker en meer dan gemiddeld alcohol en drugs dan andere

jongeren. Hierdoor lopen zij een grotere kans om gedrag te ontwikkelen

dat samenhangt met middelenmisbruik of om middelenafhankelijkheid

te ontwikkelen.

Jongeren motiveren

Een van de problemen waar we in de praktijk tegenaan lopen, is de

motivatie van risicojongeren om naar het eigen gedrag te kijken.

Het middelengebruik wordt weliswaar gesignaleerd, door groeps-

werkers en hulpverleners, maar in gesprek gaan over het middelen-

gebruik is net een stap te ver. Jongeren moeten gemotiveerd worden

om deel te nemen aan voor hen ontwikkelde programma’s.

De interventie Street Wise Kid richt zich op de fase die vooraf gaat aan

de beslissing om iets te willen veranderen. In het project gaan jongeren

aan de slag met thema’s die te maken hebben met gebruik van alcohol

en cannabis. Hoeveel gebruik is verantwoord? Wat is het effect als je

te veel gebruikt op je dagelijks leven? Al deze vragen draaien echter

niet om de deelnemende jongere maar om Street Wise Kid.

Street Wise Goals

Het project richt zich op jongeren tussen de 13 en 18 jaar die tot de

risicogroep behoren. Na afloop van de interventie kunnen jongeren

negatieve effecten en risico’s benoemen die het gebruik van middelen

met zich meebrengt en ze willen in gesprek gaan over hun eigen

middelengebruik.

98

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

UITGELICHT

Street Wise Kid wordt met behulp van een computerprogramma in de

vorm van een animatie tot leven gebracht. Het programma is toe-

gankelijk via de site StreetWiseKid.nl en vormt de spil van het project.

We maken gebruik van de mogelijkheden die e-learning te bieden

heeft. Door gebruik te maken van computer, internet en video sluit

het programma aan bij de belevingswereld van jongeren.

De interventie

Centrale figuren in dit project zijn Street Wise Kids, virtuele jongeren

van 18 jaar. De biografie van deze jongeren wordt gebaseerd op stereo-

type biografieën uit de jeugdhulpverlening. Jongeren moeten zich in

de problemen van de Street Wise Kids herkennen. Kid lijkt prima in

orde, maar tussen de regels door is duidelijk dat het niet helemaal OK

is. Gelukkig kan Kid geholpen worden door terug in de tijd te reizen.

De deelnemers worden uitgenodigd om Kid te helpen om opnieuw

‘betere’ keuzes te maken.

Implementatie

Jeugdhulpverleningsinstelling Commujon is enthousiast en bereid mee

te werken aan Street Wise Kid. Ook jongeren binnen Commujon zijn

positief. Voordat het programma uitgewerkt wordt, doen we de nodige

concept- en pretests. Ook onderzoeken we of de interventie het

beoogde effect heeft.

Na de pilot wordt het programma ook binnen andere instellingen

voor jeugdhulpverlening uitgezet. Het programma past binnen een

‘stepped care’ aanpak. Daarnaast onderzoeken we of het mogelijk is

om het project in te zetten binnen de setting van het onderwijs en

het jongerenwerk.

Tactus Instelling voor Verslavingszorg – Enschede

A.A.J. Govers

038-4560760

a.govers@tactus.

Een van de problemen waar we in de praktijk

tegenaan lopen, is de motivatie van risico-

jongeren om naar het eigen gedrag te kijken.

99

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

100

117

HC Moeder-kindcentrum in de kraamtijd

Veel algemene ziekenhuizen hebben een moeder-kind unit

voor de kraamtijd. Maar bij medische problemen ligt de

moeder vaak op de verloskundeafdeling en de zuigeling

op de afdeling voor zieke zuigelingen of neonatologie.

Het Sint Elisabeth Ziekenhuis start binnen enkele maanden

met een speciaal moeder-kindcentrum waar zij echt bij

elkaar kunnen blijven, ook al zijn er bij beiden medische

problemen. De verpleegkundigen van neonatologie en

verloskunde worden geschoold in elkaars werk. Om de totale

HC-zorg voor moeder en kind samen te realiseren met alle

zorgondersteunde hulpmiddelen, bouwen we zes speciale

moeder-kind-vaderkamers.

Sint Elisabeth Ziekenhuis – Tilburg

J. van Halteren

013- 5391313/6353

jamnijs@elisabeth.nl

118

Easyromper

Het aankleden van ernstig zieke kinderen in het ziekenhuis

is geen sinecure! Kinderen kunnen een infuus hebben,

zuurstofbril, maagsonde, monitorlijnen, saturatiemeter,

stoma of urinecatheter. Bij het aan- en uitkleden moeten

al deze lijnen ontkoppeld worden en weer aangekoppeld.

Dit kost tijd, stoort de rust, is niet hygiënisch, soms gevaarlijk

en bovendien kunnen ouders het niet. Met de easyromper

verandert dat allemaal. Deze romper kan helemaal

open zodat je een kind kunt verschonen zonder apparaten

te ontkoppelen. Dit kunnen ook ouders zelf. Wij vinden

dat deze kleding er gewoon moet zijn. Een variant kan ook

de huidige operatiejasjes vervangen.

Academisch Medisch Centrum, Emma Kinderziekenhuis –

Amsterdam Zuidoost

A.L.I.P. van der Veen

06-26014473

annelou39@hotmail.com

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

101

119

Alleenstaande ouders in de bijstand

Een derde van alle alleenstaande ouders heeft een bijstands-

uitkering. Wij willen een groep oprichten voor deze groep

alleenstaande ouders. De ouders kunnen elkaar ondersteunen

bij het gezond rondkomen met een laag inkomen

en gezamenlijk bewegen. Ook kunnen zij de lasten delen

door bijvoorbeeld samen te eten en elkaar te ondersteunen

met de dagelijkse zorg. Zo vergroten deze ouders hun

sociale netwerk en leren zij vaardigheden om met een laag

inkomen zo gezond mogelijk te leven. De bijeenkomsten

worden opgezet met alleenstaande ervaringsdeskundige

ouders en ze worden gegeven door GGD-medewerkers.

GGD Zuid Hollandse Eilanden – Spijkenisse

Drs. B.S. Peea

0181-652455

g.peea@ggd-zhe.nl

120

Zuurstofbril neonaten en baby’s

Neonaten, zuigelingen en kleine kinderen hebben vaak

zuurstof nodig. Dit wordt toegediend met een zuurstofbril

die flink wordt vastgeplakt op de wangen. Anders zou

de bril gaan verschuiven, want kinderen trekken er aan en

wrijven met hun hoofd langs het matras. Deze wijze van

vastplakken betekent flinke manipulatie van het hoofdje,

het kind wordt gestoord in de rust en het is tijdrovend.

De bril moet bij een interventie of verschonen van de bril

iedere keer worden losgemaakt en weer vastgeplakt.

Nu willen we een nieuwe manier van plakken gaan testen.

Daarvoor is onder andere een matrijs nodig om prototypes

van de pleisters te maken.

Academisch Medisch Centrum, Emma Kinderziekenhuis –

Amsterdam Zuidoost

A.L.I.P. van der Veen

06-26014473

annelou39@hotmail.com

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

102

121

De kracht van introverte meiden

Uit eigen onderzoek blijkt dat 34 procent van de meiden in

het voortgezet onderwijs dag en nacht piekert; 30 procent

heeft wel eens suïcidegedachten. Die problemen kunnen ze

vaak met niemand delen. We willen daarom voor introverte

meiden van de Zuid-Hollandse eilanden een virtuele en

een fysieke omgeving oprichten. Hier kunnen zij elkaar ont-

moeten en werken aan de eigen mogelijkheden om hun

leven prettiger te maken. De nadruk ligt op het vergroten

van de sociale vaardigheden en weerbaarheid, het sociale

netwerk en zelfvertrouwen. De inhoud wordt afgestemd met

focusgroepen van meiden die dergelijke klachten gehad

hebben.

GGD Zuid Hollandse Eilanden – Spijkenisse

Drs. A.B. de Kuijer

0181-652455

a.de.kuijer@ggd-zhe.nl

122

Familietherapie voor jongeren

met ernstig probleemgedrag

De regering wil niet langer jongeren met zware psychische

en gedragsproblemen samen met criminele jongeren

plaatsen in justitiële jeugdinrichtingen. Er komen nieuwe

voorzieningen. Daarvoor is een zorgaanpak vereist die

loopt van binnen naar buiten ‘de muren’, dus van residentieel

naar ambulante nazorg. Multidimensionele familie-

therapie (MDFT) kan hierin voorzien. Dit geeft aandacht

aan de jongere, maar ook aan gezin, vrienden, school en

werk. Als sinds 2003 is MDFT in Den Haag toegepast bij

meer dan 100 jongeren met meervoudige problematiek.

Nu willen wij een residentiële/nazorg-versie helpen

ontwikkelen met inbreng van alle betrokkenen.

Erasmus MC, Maatschappelijke Gezondheidszorg –

Rotterdam

H.G.M. Rigter

06-10902679

hrigter@zonnet.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

103

123

Vroege diagnostiek van

autisme-spectrumstoornissen (ASS)

Vroeg ingrijpen bij autisme-spectrumstoornissen (ASS)

kan de symptomen en secundaire gevolgen aanzienlijk

verminderen. De diagnostiek van ASS bij kinderen jonger

dan vier jaar is echter onderontwikkeld. De diagnose wordt

zelden voor het derde levensjaar gesteld en meestal zelfs

pas op de leeftijd van 4 á 5 jaar. Om een vroege detectie en

diagnostiek van ASS te bevorderen zullen Karakter en het

UMC St. Radboud – die al jarenlang op dit gebied samenwerken

– de opgebouwde kennis via scholing overdragen.

Uiteindelijk zal dit leiden tot meerdere expertisecentra

en een landelijk netwerk van hierin gespecialiseerde

instellingen.

Karakter Nijmegen,

Universitaire Kinder- en Jeugdpsychiatrie – Nijmegen

Drs. D.J. van Steijn

024-351222

d.vansteijn@karakter.com

124

EP Extra: Website voor en door

jongeren met EP

Met een door patiënten zelf te bouwen website kan de GGZ

meer mensen met een eerste psychose (EP) bereiken. De web-

site maakt laagdrempelige specialistische behandeling

mogelijk doordat het Alkmaarse Vroegtijdige Interventies

Psychose-team zo beter toegankelijk is voor patiënten in

Alkmaar, Den Helder en Texel. Dit is een aanvulling op

de begeleiding thuis door wijkteams. Ook inhoudelijk zijn

er extra’s: cliënten kunnen via de website vaker even kort

afstemmen met hun tele-psychiater of psycholoog of worden

herinnerd aan medicatie, afspraken of activiteiten. Ook chat-

groepen voor patiënten en hun broers, zussen of ouders zijn

mogelijk.

GGZ Noord Holland Noord – Heiloo

Drs. J.R. van Veldhuizen

06-53233193

r.vanveldhuizen@ggz-nhn.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


125 KANDIDA AT

Accare … let op de kleintjes

Gespecialiseerde oppas voor kinderen

met psychiatrische problemen

Jonge kinderen met psychiatrische problematiek doen een groot beroep op de

ouders. In de dagbehandeling en op de polikliniek van het ‘jongekindteam’

hebben we te maken met jonge kinderen (tot 6 jaar) en hun ouders. Naast de

behandeling is er vraag vanuit de ouders voor praktische ondersteuning.

Een gespecialiseerde oppaspool kan ervoor zorgen dat de ouders meer tijd en

energie hebben voor zichzelf en de andere kinderen in het gezin.

Achtergrond

Accare biedt zorg aan kinderen en jongeren met een psychiatrische

aandoening en hun directe omgeving. Doel is de verbetering van het

psychisch functioneren en daarmee van de toekomstmogelijkheden

van deze kinderen en jongeren. Uit onderzoek blijkt dat ouders van

een kind met psychiatrische problemen een hoge mate van stress

ervaren als gevolg van hun verantwoordelijkheid als opvoeder.

Deze stress heeft niet alleen schadelijke gevolgen voor de ouders,

maar draagt ook bij aan een verdere achteruitgang van hun kind.

Hoewel de zware belasting van ouders in toenemende mate door hulp-

verleners erkend wordt, worden er vanuit de zorg nog maar weinig

actieve pogingen gedaan om deze stress te verlichten. Wij hopen hier

vanuit Accare een eerste aanzet toe te geven.

Oppaspool van studenten

Wij willen een pool van studenten Orthopedagogiek van de Rijksuniversiteit

Groningen vormen die gespecialiseerde opvang bieden aan

kinderen van de behandelpoli. Deze studenten hebben, na grondige

opleiding, kennis en inzicht in de ontwikkeling van kinderen met

psychiatrische ontwikkelingsstoornissen en hun opvoedingsprocessen.

Studenten kunnen zo praktijkervaring opdoen en zich voorbereiden op

een doorstroom naar de masteropleiding. Ook worden masterstudenten

in de gelegenheid gesteld dit project op effectiviteit te onderzoeken.

Door deze oppaspool vanuit het jonge kindteam Accare op te zetten kan

er eenvoudig een afstemming tussen vraag en aanbod plaatsvinden,

en wordt de pedagogische kwaliteit van de opvang gewaarborgd.

De studenten worden door Accare begeleid zodat de kwaliteit van

104

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

UITGELICHT

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Ouders van een kind met psychiatrische problemen

ervaren een hoge mate van stress als gevolg van

hun verantwoordelijkheid als opvoeder.

zorg gewaarborgd is. Nagegaan wordt of de beoogde resultaten/doelen

behaald worden, door middel van empirisch onderzoek.

Werkwijze

De ouders laten hun hulpverlener weten dat ze graag een beroep doen

op de gespecialiseerde oppaspool. Er volgt een kennismakingsgesprek

tussen de ouders, hulpverlener en de student. Hierin worden de vraag

en het aanbod op elkaar afgestemd. Om de twaalf weken vindt een

evaluatiegesprek plaats.

De studenten solliciteren bij Accare. Als dit goed verloopt wordt de

student ingeschreven en is dan bemiddelbaar. Maandelijks vindt er een

groepssupervisie plaats waaraan alle studenten deelnemen die op dat

moment een gezin hebben. De supervisor is een medewerker van Accare.

Het eerste jaar van dit project beschouwen wij als een pilot, waarin

onderzocht wordt of de beoogde resultaten inderdaad verworven

kunnen worden met de voorgestelde procedure.

Resultaten

Bij het ‘jongekindteam’ komen jaarlijks zo’n 100 kinderen en hun

gezinnen. In dit eerste jaar denken wij ongeveer 20 gezinnen een

gespecialiseerde oppas te kunnen leveren. Het komende jaar moet

duidelijk worden of dat de vraag dekt of dat er een uitbreiding van

de oppaspool moet komen.

Een beoogd resultaat is de afname van ouderlijke stress. Door middel

van voor- en nametingen bij de ouders wordt de stress en de vermindering

in stress vastgesteld.

Komen onze verwachtingen in de pilot uit en voldoet dit project aan

de vraag van de ouders dan hebben zowel de vakgroep Orthopedagogiek

als Accare de intentie om dit project te continueren.

Accare Drenthe – Assen

Drs. ir. E.H. Wanders

0592-379300

f.wanders@accare.nl

105

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

106

126

Expertisecentrum

Fetal Alcohol Spectrum Disorders

Voortbouwend op een jaar FAS-poli is het plan ontstaan

om een landelijk expertisecentrum op te zetten. FAS staat

voor Foetaal Alcohol Syndroom. Steeds vaker doen ouders,

hulpverleners, scholen en instanties een beroep op de

– nog beperkte – verworven kennis van de medewerkers van

onze FAS-poli. In multidisciplinair verband worden ouders

en kind eenmalig gezien, wordt de klinische diagnostiek

verricht en krijgen de ouders advies. Er is grote behoefte

aan een landelijk expertisecentrum. Ook willen we de

doelstelling uitbreiden naar FAS/D, van pure diagnostiek

naar ook begeleiding, van eenmalig naar terugkerend,

van regionaal- naar landelijk georiënteerd.

Gelre Ziekenhuizen, Locatie Het Spittaal – Zutphen

H.J.Th. Koppelman

0575-592627

Kopph@gelre.nl

127

ZorgSaam Ziekenhuis stelt

het gezin centraal

Ons idee is om op de afdeling neonatologie zes couveuse-

suites te bouwen binnen de zorgeenheid Kind-Kraam.

Hierdoor wordt gezamenlijk verblijf van moeder en kind

in een suite mogelijk. De realisatie hiervan willen we

laten aansluiten bij het lopende traject van kraamsuites,

waar het gezin centraal staat. Het is de intentie om in

de couveusesuites gezinsgerichte zorg te verlenen aan

de zieke baby in aanwezigheid van het gezin. Dit betekent

een gezamenlijke inspanning van ouders en zorgverleners,

waarbij de geleverde zorg tegemoetkomt aan de wensen

en verwachting van het gezin en voldoet aan professionele

standaarden.

Stichting ZorgSaam Zeeuws-Vlaanderen – Terneuzen

C. Verlinde

0115-688190

cathrien@zzv.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

107

128

Goochelen vermindert pijn bij

ziekenhuisopname van kinderen

Een opname van een kind in het ziekenhuis gaat vaak

gepaard met pijn. Pijn roept bij kinderen angst, onzekerheid

en verdriet op, welke gevoelens de pijnervaring

kunnen vermeerderen. Ernstige pijn kan leiden tot

psychologische trauma’s. Van belang is dat het kind de

juiste pijnmedicatie krijgt en complementaire zorgverlening.

Deze zorgverlening kan bestaan uit spierontspanningsoefeningen,

massage, koude/warmteapplicatie

en... goochelen als afleidingstechniek. Daardoor wordt

de ziekenhuisopname minder belastend voor het kind en

zullen tevens traumatische effecten worden voorkomen of

verminderd.

Máxima Medisch Centrum – Eindhoven

S. Menting

040-888 9372

s.menting@mmc.nl

129

Leefstijltraining voor jongeren

‘da’s pas cool’

De ‘Leefstijltrainingen’ vormen de meest succesvolle modules

van Resultaten Scoren, een training voor volwassenen met

verslavingsproblemen. De methodiek is op zichzelf geschikt

voor jongeren, maar de trainingen sluiten niet goed aan

bij hun belevingswereld en leerstijl. Het is belangrijk deze

evidence based training voor hen aansprekender te maken

door het taalgebruik en de materialen, werkvormen en

opbouw van de modules aan te passen. Daarnaast kan een

deskundig-heidsbevordering voor de leefstijltrainers

georganiseerd worden. Het te ontwikkelen trainingsmateriaal

zal landelijk beschikbaar worden gesteld.

Novadic-Kentron, Research en development – Vught

M.E.C. Reinders

06-12923983

ria.reinders@novadic-kentron.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

108

130

Leidraad voor zorgboeren over autisme

en ADHD

Kinderen en jongeren met autismespectrumstoornissen

(ASS) en ADHD worden regelmatig opgevangen op zorg-

boerderijen. Uit een inventarisatie blijkt dat zowel zorg-

boer(in), boerderij als dieren ieder eigen waarden hebben,

die belangrijk zijn voor de kinderen. Knelpunt blijkt het

gebrek aan kennis van de verschillende autismespectrumstoornissen

en andere kinder- en jeugdpsychiatrische

problematiek bij de zorgboer(in), een nieuwe schakel in

de zorgketen. Wij stellen voor een leidraad voor zorgboeren

te ontwikkelen. Zo kan de geboden zorg geoptimaliseerd

worden.

Wageningen Universiteit & Researchcentrum,

Animal Sciences Group, Divisie Veehouderij – Lelystad

R.T. Ferwerda-van Zonneveld

0320-293423

reina.ferwerda@wur.nl

131

Pak je leven terug

Veel jongeren denken dat zij de enige zijn met problemen,

en zwijgen erover. Vaak komen ze er zelf dan niet meer uit.

Wij hebben veel ervaring met jouw problematiek en kunnen

je helpen. Maar niet alleen wij. Een groot deel van de

behandelingen vindt namelijk in groepsverband plaats.

Je zult merken dat anderen vergelijkbare problemen hebben.

Je kunt steun vinden en geven en tegelijkertijd leren

van de ervaringen van anderen.

Waterlandziekenhuis – Purmerend

A.A. van den Berge

0299-457249

avandenberge@wlz.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

109

132

Naschoolse opvang in manege voor

ruiters met een handicap

Manege de Gravenruiters te Almelo is een manege voor

ruiters met een handicap. De naschoolse opvang zou hier

een mooie aanvulling kunnen zijn. Mijn idee is dat meiden

vanaf 11 jaar die met paarden willen omgaan hier doorde-

weeks ’s middags na school en zaterdagmorgen onder

begeleiding klusjes doen, leren omgaan met paarden en

1x per week een uur paardrijden. Op woensdag en zaterdag

zullen zij ondersteuning bieden bij de gehandicapten-

lessen. Zo besteden de meiden hun tijd actief en nuttig

en worden zij gestimuleerd in hun sociale gedrag en

verantwoordelijkheidsgevoel. Zie voor meer informatie:

www.degravenruiters.nl.

Stichting De Gravenruiters – Almelo

G.M. Bolk

074-3841465

trudiehenk@hotmail.com

133

Tussen groen en grijs,

maatschappelijke stage

DommelRegio wil maatschappelijke stages van jongeren

verbinden met het welzijn van ouderen: groen en grijs.

Zorg voor kwetsbare ouderen is een van onze speerpunten.

We willen met dit project tachtig jongeren uit het voortgezet

onderwijs elk tien gesprekken laten voeren met

kwetsbare ouderen. De jongeren krijgen eerst een training

in communicatieve vaardigheden en breed signaleren.

Het project kan dienen als pilot voor de verplichte maat-

schappelijke stage. De jongeren vangen voor ons signalen

op van eenzaamheid, sociaal isolement en armoede,

waardoor ouderen met deze problematiek meer in beeld

komen bij DommelRegio.

Stichting Maatschappelijk Werk DommelRegio –

Valkenswaard

Drs. C.A.P.M. van Gorkum

040-2048500

c.vangorkum@dommelregio.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


134 KANDIDA AT

www.Survivalkidspecial.nl

Virtueel steunpunt voor jongeren met

een forensische patiënt als gezinslid

We willen online preventieve zorg via een virtueel steunpunt aanbieden

aan kinderen uit gezinnen van forensische patiënten. Dat zijn mensen

die op grond van een psychische stoornis een delict hebben gepleegd.

UITGELICHT

Preventieve zorg

Uit onderzoek blijkt dat preventieve zorg voor kinderen van wie een

gezinslid psychische problemen heeft, nodig en nuttig is. Informatie,

sociale steun, vroegtijdig signaleren en mogelijk doorgeleiden naar

hulp zijn belangrijke ingrediënten van preventieve zorg.

Jongeren zijn goed te bereiken via internet. Daarom ontwikkelden

wij in 2006 de besloten website www.Survivalkid.nl met onder andere

chat met een hulpverlener, e-mailcounseling en online cursussen.

Hier wordt ondersteuning geboden aan kinderen met een ‘gewone’

psychiatrische patiënt in het gezin. De reacties op de website spraken

boekdelen.

Nieuw virtueel steunpunt

De specifieke situatie van de nieuwe doelgroep – psychiatrie, veroor-

deling en vaak heftige problematiek - vraagt om toegespitst aanbod.

Wie zitten er op zo’n speciale site te wachten?

De jongeren

Kinderen van forensische patiënten behoren tot een risicogroep.

Ze lopen meer dan gemiddeld de kans zelf psychische problemen

te ontwikkelen. Een beschermende factor blijkt het ervaren van

sociale steun. Als er al in de directe omgeving zorg geboden wordt,

gaan tieners daar niet snel naar toe. Uit angst voor stigmatisering

of om disloyaal te zijn aan het gezin. Een beveiligde en betrouwbare

website waar je 24 uur per dag anoniem informatie en support kunt

vinden bij mensen die snappen waar je het over hebt, is een moge-

lijkheid de benodigde ondersteuning wel te bieden.

De patiënten

Ongeveer de helft van de patiënten heeft minderjarige kinderen in de

directe omgeving. Veel patiënten geven aan zich zorgen te maken over

deze kinderen.

Jongeren zijn goed te bereiken via internet.

110

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

De ouders van patiëntjes

Ouders van ‘boefjes’ vinden het soms moeilijk om aan de andere kinderen

uit te leggen wat er aan de hand is. Hun aandacht en energie

gaat vaak naar het ene problematische kind waardoor er weinig aandacht

overblijft voor de andere kinderen in het gezin. Voor deze ouders

kan de site een verlichting betekenen.

Andere betrokkenen

Hulpverleners, leerkrachten en andere betrokkenen in de omgeving

van een kind signaleren vaak wel dat de situatie thuis voor de (andere)

kinderen moeizaam en soms bedreigend is, maar hebben momenteel

geen passend (preventief)aanbod.

Alleen in Drenthe gaat het totaal om naar schatting 1000 kinderen.

Als de site landelijk kan worden aangeboden, kan een veelvoud van

dit aantal ondersteund worden.

Wie doet wat?

Het projectteam van de huidige website gaat ook de nieuwe site maken.

Medewerkers van GGZ en Accare (Forensische Jeugd Psychiatrie)

leveren informatie. Medewerkers van bureau Preventie zorgen voor

dagelijks beheer en promoten van deze zorg. Ook GGZ bemenst de site.

Een onderzoeker van het Rob Giel Onderzoekscentrum (RUG) evalueert

de website. Bij het uitvoeren van het plan denken mee: jongeren,

hulpverleners binnen de forensische psychiatrie, Verslavingszorg Noord

Nederland (VNN), GGZ en Accare-medewerkers Jeugd, en cliëntenraad.

Wat willen we bereiken?

1 Lancering van een goed werkende website ‘Survivalkidspecial’.

2 Beter bereik van de doelgroep en tevredenheid bij de bezoekers

van de website over de ondersteuning. Een meting na een jaar

moet dit uitwijzen.

3 De website moet de drempel naar de hulpverlening voor jongeren

verlagen. Als een aantal jongeren naar face-to-face contact geleid

kan worden, is dat een indicatie van welslagen.

4 Tenminste één wetenschappelijke publicatie.

5 Uiteindelijk: een goed werkende nationale website met bijbehorende

backoffice.

GGZ Drenthe – Assen

Drs. C.J. ten Kate

050-5225822

cecile.tenkate@pnoconsultants.nl

111

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

112

135

Onderwijs op maat

Het plan is een ‘Ondersteuning op maat’-school te situeren

op de locatie LosserHof voor kinderen met een meervoudige

beperking, die uitvallen binnen het speciaal onderwijs.

Deze kinderen hebben naast een verstandelijke en motori-

sche beperking doorgaans bijkomende sociaal-emotionele,

autistische of psychiatrische problematiek of ADHD.

Deze kinderen kunnen zich niet zelfstandig genoeg hand-

haven binnen het speciaal onderwijs of zijn frequent

storend aanwezig. Door onderwijs op maat op de locatie

LosserHof kan het stilzitten in een klas afgewisseld worden

met bewegingsactiviteiten op het terrein, in de gymzaal of

in het zwembad.

De Twentse Zorgcentra – Enschede

G.T.C. Snippert

0541-587304

trudy.snippert@dtzc.nl

136

Ouderen blijvend midden in

de maatschappij

Een nieuwe generatie ouderen die een actief maatschappe-

lijk leven gewend was maar dit niet meer zelf kan organi-

seren, valt vaak tussen wal en schip bij de bestaande dagbestedingen.

Niet iedere oudere wil voortdurend in groepsverband

vermaakt en beziggehouden worden. Dit project

beoogt een dagvoorziening voor vijftien ouderen, van wie

er acht CIZ-geïndiceerd zijn, binnen een multifunctioneel

centrum. Hier ontmoeten de verschillende generaties

elkaar. De ouderen kunnen assisteren in de buitenschoolse

opvang, het Centrum voor natuur en milieueducatie en

de kinderboerderij. Dit stimuleert de eigenwaarde van

de ouderen en het gebruik van hun kennis en kunde.

Stichting Wel.kom – Venlo

G. Jacobs

077-3266501

g.jacobs@welkom.nu

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

113

137

Kinderen dichtbij de zieke ouder

Als een ouder van jonge kinderen in het ziekenhuis terecht-

komt, legt dat een enorme druk op het gezin. Ons idee is om

voor kinderen van 0 tot 4 jaar kinderopvang te regelen

binnen het ziekenhuis, waar de zieke ouder zelf binnen kan

lopen. Voor de schoolgaande kinderen willen we de moge-

lijkheid aanbieden om ‘s middags en/of ‘s avonds als gezin

gezamenlijk te eten. Een patiënt die overdag zijn kinderen

regelmatig in de buurt heeft, knapt eerder op. Ook de partner

hoeft zich niet in allerlei bochten te wringen om oppas

te regelen tijdens bezoekuren of gesprekken bij een dokter.

Ziekenhuis Bernhoven – Oss

Y.H.P. Bloemen

0412-621506

y.bloemen@bernhoven.nl

138

Preventieve zorg voor ouderen

door jongeren

Studenten in de gezondheidszorg realiseren zich vaak niet

dat ze vooral met ouderen gaan werken of hebben daar een

negatief of stereotype beeld van. Het is van belang dat toe-

komstige gezondheidszorgprofessionals een evenwichtig

beeld krijgen van wat het betekent om ouder te zijn. Dit ver-

kleint de kans op vooroordelen en negatieve associaties.

Naast kennis is hiervoor contact met ouderen nodig,

gericht op hun positieve mogelijkheden. Daarom willen

we met een aantal partners een centrum voor preventieve

zorg voor ouderen ontwikkelen, met de naam Generatief.

Dit zal worden bemand door getrainde studenten uit

gezondheidszorgopleidingen.

Hogeschool van Utrecht, Faculteit Gezondheidszorg

Utrecht

Dr. M.J. Schuurmans

030-2585221

marieke.schuurmans@hvu.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

114

139

Oog voor het kind:

kindercentrum oogheelkunde

Kinderen met een aandoening komen terecht bij een specia-

list, die vaak niet gespecialiseerd is in het omgaan met

kinderen. Ook kinderen met een oogheelkundige aan-

doening worden verspreid over spreekuren bij oogartsen

en orthoptisten. Een concentratie van oogheelkundige zorg

voor kinderen op een eigen locatie geeft kwaliteit aan

de geleverde zorg, op maat voor het kind. Daarnaast heeft

een kindercentrum oogheelkunde als voordeel dat af-

spraken gemaakt en onderhouden kunnen worden op

het gebied van bejegening en communicatie met kinderen.

Oogziekenhuis Rotterdam – Rotterdam

R.J. Grootendorst

010-4017806

r.grootendorst@oogziekenhuis.nl

140

Meergezinsdagbehandeling voor

leerplichtige drop-outs

Psycho-sociale problemen kunnen ertoe leiden dat jongeren

niet meer naar school gaan. Zij lopen vast in hun ontwikke-

ling, school en ouders voelen zich machteloos en maat-

schappelijke teloorgang dreigt. Wij hebben bij jongeren met

eetstoornissen – een heel andere doelgroep – goede ervaringen

met meergezinsdagbehandelingen. Dit is een

krachtige manier van behandelen, waarbij meerdere

gezinnen in een groep de problemen leren aanpakken.

In aangepaste vorm kan een dergelijke behandeling,

waaraan ook leerkrachten deelnemen, ook voor voortijdig

schoolverlaters een oplossing bieden. In Londen zijn hier

goede resultaten mee bereikt.

KJP Drenthe, Accare – Smilde

S. Fleminger

0592-480803

s.fleminger@accare.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

115

141

Kindercentrum voor observatie,

diagnostiek en advies Nijmegen (KODAN)

Jonge kinderen met ontwikkelings- en/of gedragsproblemen

doorlopen regelmatig een langdurig diagnostisch traject

voordat behandeling gestart wordt. Voor hun ouders is er

vaak te weinig ruimte voor de benodigde rust en acceptatie

van de afwijkende ontwikkeling van hun kind. Ze voelen

zich van het kastje naar de muur gestuurd en ontwikkelen

weerstand tegen de hulpverlening. KODAN combineert

de zorg voor kind en gezin, zodat deze sneller en minder

versnipperd verloopt. In zes maanden combineert KODAN

multidisciplinaire vroegdiagnostiek, uitgebreide observaties

en deskundige, continue ondersteuning aan kinderen tot

vijf jaar én hun ouders.

Stichting De Driestroom – Elst GLD

Drs. C.P. Dijkstra

06-18948605

info@kodan.nu

142

Kinderopvang Lentis Delfzijl

‘Voor ouders door ouders’

Een derde van de mensen die geïndiceerd zijn voor een

groepsbehandeling doet niet mee omdat ze geen kinder-

opvang hebben. Daarom wil ik een kinderopvang creëren

binnen de GGZ-instelling Lentis, locatie Delfzijl. Het is een

project voor de doelgroep door de doelgroep, onder leiding

van een professionele kracht. Binnen twee jaar bouwen

de ouders voldoende deskundigheid op, zodat het project

daarna gedragen kan worden door ouders op vrijwillige basis.

Er is een groot draagvlak voor van cliënten, Cliëntenraad,

Familieraad, Lentis en uiteindelijk ook de zorgverzekeraar.

Lentis, Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg Delfzijl –

Delfzijl

J. Bijlsma

0596-542315

janny_338@hotmail.com

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

116

143

Regionale implementatie van recht-

streekse verwijzen door de JGZ-arts

Als de jeugdgezondheidszorg-arts (JGZ-arts) rechtstreeks

verwijst naar de tweedelijns gezondheidszorg in plaats van

via de huisarts, leidt dit tot meer efficiëntie in de zorg.

Het blijkt goed mogelijk en wordt gewaardeerd door ouders,

JGZ-artsen en medisch specialisten. Dit is onderzocht

door TNO, Kwaliteit van Leven in 2006. Om rechtstreekse

verwijzing succesvol in te voeren zijn regionale samen-

werkingsafspraken nodig. In dit project worden samen-

werkingsafspraken gemaakt in Noordoost-Brabant tussen

zorgverzekeraars, JGZ-artsen, huisartsen en medisch

specialisten en wordt rechtstreeks verwijzen door de JGZarts

gerealiseerd.

Stichting Thuiszorg Brabant Noord Oost – Uden

Drs. E. Buiting

06-10852372

e.buiting@hetnet.nl

144

Realiseren van Benjaminprojecten in

het basisonderwijs

We willen een onderwijsprogramma voor basisscholen

ontwikkelen en toepassen, waarin wordt kennisgemaakt

met de zorg voor kinderen met ernstig meervoudige

beperkingen (EMB) in al haar facetten. Door de Benjaminprojecten

kunnen leerlingen en volwassenen kennismaken

met deze groep bijzondere zorgvragers, die doorgaans

nog steeds in speciale voorzieningen verblijven. Er is

aandacht voor hun positie, integratie en participatie in

de maatschappij. We willen het reeds bedachte kader

doorontwikkelen en implementeren in een pilot op tien

basisscholen. Uiteindelijk doel is participatie van kinderen

met emb, zoals Benjamin.

Stichting Ekoline, Projectgroep presentatie

passend onderwijs – Raalte

Drs. M.H. Nijland

0572-320504

info@stichting-ekoline.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

117

145

Cookery-DO: Lekker en gezond koken

en proeven voor jongeren

Een op de acht jongeren is te zwaar. Waar kun je als jongere

leren dat gezond eten lekker is? Wat vaak ontbreekt is

de ‘doe-component’: gezond koken in de praktijk. Waar leer

je dat? En hoe kun je dat thuis voortzetten? Cookery-DO,

een programma voor en mede door jongeren, laat hen

ervaren dat het koken van een complete gezonde maaltijd

leuk, leerzaam en lekker is. Met het Cookery-DO programma

kunnen jongeren op de BredeSchool een gerecht of een

deel ervan koken. Met de tips op de receptenkaarten

kunnen zij er thuis mee verder gaan. Jongeren bepalen wat

gezond lekker is en zijn de ambassadeurs van Cookery-DO.

Centrum Educatieve Dienstverlening – Rotterdam

Drs. M. van Bokkem

010-4071531

m.vanbokkem@cedgroep.nl

146

Diagnostiek en opvang van het jonge

kind terwijl ouders therapie krijgen

Bij het infant-team hebben wij bij de dagbehandeling ruimte

voor maximaal vier ouderparen en hun jonge kinderen per

dagdeel. Zij komen van 9.30 uur tot en met 13.30 uur.

Zij worden op de dagbehandeling gecoacht en getraind in

het omgaan met hun jonge kind. Nu zouden wij graag ook

professionele opvang voor het kind kunnen bieden in de

middaguren, zodat de ouders dan therapiegesprekken kunnen

hebben. Iets wat nu vaak in de avonduren gebeurt en

ouders extra belast.

Accare Drenthe, Infantteam – Assen

Drs. ir. E.H. Wanders

0592-379300

f.wanders@accare.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


147 KANDIDA AT

Pluim voor pleegzorg!

‘Onder zeil’, een voorlichtingsfilm

over pleegzorg

We willen een voorlichtingsfilm maken over pleegzorg, gebruikmakend van de expertise

die in Limburg bestaat. Het gaat om het doorontwikkelen van een succesvol

theaterproject tot een filmproductie. Een film waarin pleegouders, pleegkinderen,

kinderen van pleegouders en een ouder van een pleegkind aan het woord komen.

UITGELICHT

Belichte thema’s waren bijvoorbeeld het verschil tussen

pleegzorg en adoptie, hechtingsproblematiek, contact

met de biologische ouders en de juiste match tussen

pleegouders en pleegkinderen

Beeldvorming positief beïnvloeden

Met de voorlichtingsfilm willen we de algemene beeldvorming over

pleegzorg positief beïnvloeden. Over pleegzorg bestaan verkeerde

beelden, dat horen wij in de dagelijkse praktijk. Goede beeldvorming

is van groot belang. Het heeft een wervend effect op nieuwe pleeg-

gezinnen. Er staan nog steeds kinderen op de wachtlijst: de behoefte

aan nieuwe pleeggezinnen is groot. Deze behoefte bestaat niet alleen

in Limburg, maar in heel Nederland, alsmede in België. Het commitment

voor dit project is dan ook groot. De film kan in Nederland worden

gebruikt op scholen, bij beroepsopleidingen en zorginstellingen.

Ook de Belgische pleegzorg is geïnteresseerd.

Theatervoorstelling was groot succes

De theatervoorstelling over pleegzorg is druk bezocht en bleek voor

bezoekers een eye-opener. De voorstellingen gaven een indruk van de

belangrijkste aspecten waarmee je als toekomstig pleegouder te maken

krijgt. Belichte thema’s waren bijvoorbeeld het verschil tussen pleegzorg

en adoptie, hechtingsproblematiek, contact met de biologische

ouders en de juiste match tussen pleegouders en pleegkinderen.

Alle belanghebbende partijen van pleegzorg zijn zelf aan het woord

zijn op een wijze die het hart raakt door een mix van humor, passie

en tragiek.

118

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Iedere bezoeker was enthousiast en ontroerd. Pleegkinderen, pleeg-

ouders, kinderen van pleegouders en ouders van een pleegkind her-

kennen zich in de voorstelling. Maar ook professionele organisaties

reageerden zeer positief. De voorstellingen hebben kennis over pleeg-

zorg vergroot en de houding en positie van ouders positief beïnvloed.

We zien een tendens van een groeiend aantal aspirant pleegouders,

mede naar aanleiding van deze voorstellingen. Zeer goed voor het

imago van de hulpverlening! Diverse ketenpartners ondersteunen dan

ook dit projectvoorstel.

Voorlichtingsfilm

Met de theatervoorstellingen hebben we laten zien dat we zo’n project

kunnen verwezenlijken. Wat zouden we deze unieke combinatie van

kennis, creativiteit en ervaring dan ook graag doorontwikkelen tot

een prachtige voorlichtingsfilm.

Het is een relatief goedkoop project dat een groot publiek kan dienen.

We kunnen gebruik maken van de vrijwillige acteurs: jongeren waarvan

enkele in een pleeggezin wonen en opgeleid zijn door een theaterbureau.

Ook gebruiken we het videomateriaal van de theatervoorstellingen.

Herhalen van de voorstelling in de oorspronkelijk vorm stuit op een

aantal praktische en financiële bezwaren. De jonge spelers zijn door

verplichtingen aan school maar zeer beperkt beschikbaar. Wanneer het

geheel op film wordt vastgelegd, komt het digitaal beschikbaar voor

vele verschillende vormen van gebruik.

Plan van aanpak

Theaterbureau VANAFNUL draagt zorg voor de professionele video-

opnames van de theaterscènes uit de oorspronkelijke voorstelling.

De acteurs van de theaterversie spelen hun scènes op echte locaties.

Vervolgens wordt een keuze gemaakt om dit nieuwe materiaal,

in combinatie met het al gemaakt videomateriaal te combineren tot

bijvoorbeeld: een serie van drie of vier korte programma’s die geschikt

zijn om te worden uitgezonden, of één totaal DVD productie als wer-

ving- en publiciteitsmedium.

De initiërende en samenwerkende instellingen XONAR, Rubicon en

W.S.G. bewaken het proces en dragen eindverantwoordelijkheid in de

realisatie van dit project.

XONAR – Maastricht

J.A.A.M. van der Stap

06-23218721

j.vanderstap@pandora.be

119

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


148 KANDIDA AT

Versnelling in de Jeugd-GGZ

Met dit project willen we de wacht- en doorlooptijden in de poliklinische zorg van

de kinder- en jeugdpsychiatrie aanzienlijk te verkorten. Vanuit cliëntperspectief

zijn deze onaanvaardbaar lang. Wij willen dit bereiken door met professionals

uit een aantal GGZ-jeugdinstellingen een doorbraakproject te starten gericht op

het verkorten van de doorlooptijden van zowel het diagnostisch onderzoek als de

behandelduur.

UITGELICHT

De doelstelling van dit project is het drastisch

terugbrengen van de doorlooptijden binnen

de ambulante Jeugd-GGZ.

Doorbraakmethode

Het drastisch terugbrengen van wacht- en doorlooptijden is niet alleen

een kwestie van geld, maar vooral van ‘slimmer werken’. De kennis

daarvoor is beschikbaar. We doen alleen niet wat we weten. De doorbraakmethode

slecht deze kloof tussen kennis en praktijk.

Een doorbraakproject start met het bepalen van een doelstelling.

De doelstelling van dit project is het drastisch terugbrengen van

de doorlooptijden binnen de ambulante Jeugd-GGZ. Vervolgens

worden organisaties opgeroepen om deel te nemen. Deelnemende

organisatie stellen een multidisciplinair doorbraakteam samen.

Dit team vervult binnen de instelling een pioniersfunctie. Door hen

beproefde verbeteringen worden binnen de instelling verspreid.

Sterke kant van doorbraakprojecten is dat de ambitie om de doelen

te bereiken er niet een van een raad van bestuur of van buiten aange-

trokken bureau is, maar een van de professionals zelf. De professionals

vinden het hun professionele eer te na om aanwezige kennis, waarmee

voor de cliënt drastische verbeterresultaten kunnen worden bereikt,

niet toe te passen.

Verbeterpakket voor verkorting wacht- en doorlooptijden

De volgende elementen voor het verbeterpakket zijn geïnventariseerd:

– Terugdringen administratieve lasten. Enkele voorbeelden waardoor

professionals minder tijd kwijt zijn aan administratie en meer tijd

aan hun cliënten kunnen besteden: korte en eenduidige administra-

120

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

tieve routes, gebruikersvriendelijke formulieren, taken verschuiven

naar secretariaat, adequate digitale ondersteuning.

– Standaardisatie van onderzoekstrajecten bij veelvoorkomende doel-

groepen. Een voorbeeld hiervan is de ADHD-poli waar binnen 1 dag

een diagnose gesteld wordt en behandeling kan worden opgestart.

– Doelgerichte en planmatige behandeltrajecten. Inhoudelijke

behandelplanning en efficiency hangen nauw samen. Planmatig

werken bevordert zowel de snelheid als de effectiviteit van de zorg.

Planmatig werken bevordert tevens het sneller afsluiten van onder-

zoekstrajecten en behandelingen.

– Verbeteren van logistieke processen. Begin bij het einde: wat moet

het resultaat van onze onderzoekstrajecten en behandeltrajecten

zijn? Welke stappen moeten daartoe worden gezet? Hoe organiseren

we deze stappen vlot achter elkaar?

– Toepassen terugvalpreventie door een planmatige benadering,

bijvoorbeeld door het inplannen van periodieke controles voor

specifieke doelgroepen.

– Optimalisatie caseload en caseloadbeheer. Dan kunnen onderzoeken

en behandelingen sneller worden afgerond zonder dat de producti-

viteit hieronder lijdt.

Door op meerdere punten tegelijk veranderingen aan te brengen

kunnen drastische verbeteringen worden bereikt. De ervaring met

doorbraakprojecten leert dat deze verbeteringen niet alleen de

doorlooptijden betreffen, maar ook de cliënt- en medewerkerstevredenheid

én de algemene kwaliteit van de zorg.

Belangstelling

Op grond van contacten in het veld is duidelijk dat er grote belangstelling

bestaat voor dit project. Instellingen zijn ook bereid daar een eigen

financiële bijdrage in te leveren, zolang dat binnen proporties blijft.

Toekenning van de Zorgvernieuwingsprijs zou ons in staat stellen de

kosten voor de uitvoeringsfase tot een voor de instellingen aanvaardbaar

niveau terug te brengen.

Partners in Jeugdbeleid – Hoogmade

K.H. Diephuis

06-51864558

karel@partnersinjeugdbeleid.nl

Deze kandidaat heeft zich terug getrokken

121

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

122

149

Op verhaal komen; het levensverhaal

van je dementerende ouder

Dochters en zonen van dementerenden geven vaak aan

dat ze er moeite mee hebben dat de relatie met hun ouder

zo verandert. Sinds een jaar heeft onze GGZ-instelling

een website voor mantelzorgers van mensen met dementie:

www.mijngelderseroos.nl. We willen nu een digitale

module ontwikkelen waarin mantelzorgers samen met

hun dementerende ouder een levensverhaal opstellen.

De module ‘Op verhaal komen’ werkt als leidraad; in een

directe link met een hulpverlener kan het proces begeleid

worden. Mantelzorgers krijgen meer zicht op de mens

achter de ziekte, de dementerende zelf krijgt weer even

grip op het eigen leven.

De Gelderse Roos, GGZ-centrum De Riethorst – Ede GLD

Drs. E. Quartel

0318-433415

e.quartel@degelderseroos.nl

150

Kindvriendelijk bloedprikken

Het aanprikken van bloedvaten voor bloedafname is een

veel voorkomende handeling, die vervelend en pijnlijk is,

zeker als het niet direct lukt. Dit is vooral traumatiserend

bij kleine kinderen bij wie de bloedvaten moeilijker

aanprikbaar zijn. De handeling kan sterk verbeterd worden

door een innovatief systeem, dat recent is ontwikkeld in

het UMC Utrecht. Dit maakt bloedvaten duidelijk zichtbaar

met infrarood licht. Gedegen wetenschappelijke validatie

is gaande, maar heeft een lange doorlooptijd. Met de

zorgvernieuwingsprijs kan het vaat-imagingsysteem op

korte termijn geïmplementeerd worden.

Universitair Medisch Centrum Utrecht,

Medische Technologie & Klinische Fysica – Utrecht

Dr. ir. R. M. Verdaasdonk

030-2507302

r.m.verdaasdonk@umcutrecht.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

123

151

Help, een chronisch ziek kind op school

In Nederland hebben naar schatting 250.000 kinderen een

chronische ziekte, zoals epilepsie, hemofilie, diabetes,

astma, allergieën en leukemie. Het overgrote deel van deze

kinderen volgt het reguliere onderwijs. Zo worden leerkrachten

in toenemende mate geconfronteerd met chronisch

zieke kinderen. Toch zijn scholen hier nog onvoldoende op

ingericht. Dit moet veranderen. Middels dit project worden

scholen en leerkrachten getraind en begeleid om zorg te

dragen voor een optimaal leerklimaat voor het chronisch

zieke kind, zodat dit optimaal en veilig kan functioneren

op school.

Atrium Medisch Centrum – Heerlen

J.J.H. Kolker

045-5767341

kinderdiabetes@atriummc.nl

152

Mobiliteit als verbindende schakel in

de jeugdzorg

In de jeugdzorg is het personeelsverloop erg hoog, soms wel

dertig procent op jaarbasis. Kennis en ervaring vloeien weg

en de wachtlijsten voor de cliënt worden langer. Een omslag

is mogelijk door een mobiliteitsbenadering die de mede-

werker bindt aan de sector en ondersteunt in zijn of haar

loopbaanperspectief, met aandacht voor diens ontwikkeling.

Zo mogelijk kan dit verticaal, maar ook horizontaal in de

deelnemende organisaties en dwars door het versnipperde

professionele veld heen. Een op te zetten regionaal mobiliteitsbureau

die dient als pilot kan jeugdzorgwerkers voor

de sector behouden.

Adviesbureau Van Montfoort – Woerden

Mr. dr. A.J. van Montfoort

0348-481200

mv@vanmontfoort.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


153 KANDIDA AT

Zo veel als moet, zo weinig als kan

JongerenInformatiePunt

voor en door jongeren

Het leven van jongeren tussen de 18 en 25 jaar staat aan allerlei onzekerheden

bloot. Wil een jongere in deze onzekerheden een eigen weg kunnen vinden, dan is

in ieder geval een stabiele thuissituatie noodzakelijk. Waar kan een jongere, bij wie

deze veilige thuissituatie ontbreekt, terecht in Groningen? Betaalbare huisvesting

met begeleiding op het gebied van wonen, leren en werken voor jongeren ontbreekt.

Recent onderzoek ondersteunt de visie dat een nieuw begeleidingsaanbod,

in gezamenlijkheid ontwikkeld, nodig is voor jongeren tussen 18 en 25 jaar die het

in hun eentje niet redden.

Campus

In Groningen ontwikkelen een aantal partners de jongerencampus

‘Op Stee’ waar jongeren van 18 tot 25 jaar, voor wie nu geen geschikte

opvang en begeleiding beschikbaar is, kunnen wonen, werken en leren

met begeleiding. Centraal staat het mobiliseren van de eigen verantwoordelijkheid

van jongeren. Uitgangspunt van de ondersteuning is

‘Zoveel als moet, zo weinig als kan’. De campus biedt risicojongeren

de kans op een startkwalificatie en voldoende bagage aan sociale

vaardigheden om met succes in de samenleving aan de slag te gaan.

Zo wordt uitval uit de maatschappij voorkomen.

JongerenInformatiePunt

Op de campus geven ervaringsdeskundige jongeren in een Jongeren-

InformatiePunt informatie over wonen, leren en werken. Het informatiepunt

is bedoeld voor jongeren in de stad en provincie Groningen

en is een vervolg op de website www.waarkanikheen.nl, een door

jongeren ontwikkeld informatiemedium. Universitaire en hbo-studen-

ten uit de nabij gelegen buurten bieden ondersteuning bij het opzetten

van het informatiepunt en coachen de jongeren die werkzaam zijn bij

het JongerenInformatiePunt.

Jongeren die door onvoldoende of onjuiste informatie nu geen stappen

ondernemen in het werken aan een positieve toekomst, kunnen door

het inwinnen van informatie bij het JongerenInformatiePunt in actie

komen en stappen ondernemen richting wonen, leren en/of werk.

Dit voorkomt uitval uit de maatschappij.

124

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

UITGELICHT

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Centraal staat het mobiliseren van de eigen

verantwoordelijkheid van jongeren.

Uitgangspunt van de ondersteuning is

‘Zoveel als moet, zo weinig als kan’.

Wie doet wat?

De projectgroep Kamers met Kansen Groningen met vertegenwoordigers

van een woningcorporatie, twee ROC’s en een stichting voor maatschappelijke

opvang startte drie jaar geleden met het maken van een plan

voor de opvang en ondersteuning van deze jongeren. Er is een breed

netwerk van betrokken instanties en instellingen dat de visie van de

projectgroep ondersteunt.

Een actieve en enthousiaste groep van medewerkers en jongeren staat

klaar om invulling aan de plannen te geven. Op de campus zorgt de

woningcorporatie voor de bakstenen, de ROC’s verzorgen het onderwijs

en Stichting Huis verzorgt de woonbegeleiding. Jongeren werken op

de campus in de vorm van stages en werk-leerplaatsen. Het Jongeren-

InformatiePunt is onderdeel van de campus. Samen met de bewoners

van de campus zetten de partners dit informatiepunt op.

Stappenplan

Vanuit een bestaande opvangvoorziening voor jongeren van Stichting

Huis, Het Hoendiephuis, start de campus. De partners in de projectgroep

Kamers met Kansen Groningen sluiten een mantelcontract.

Zij spreken af om, met gesloten beurs, gezamenlijk nieuwe werkwijzen

te ontwikkelen en een aantal leerlingen te huisvesten en begeleiden in

het Hoendiephuis. Studenten coachen ervaringsdeskundige jongeren

die het informatiepunt opzetten. Een PR- en communicatieplan moet

zorgen voor bekendheid van het JongerenInformatiePunt onder de

doelgroep. Daarbij wordt gebruik gemaakt van het bestaande netwerk

van de partners van de projectgroep.

Stichting Huis – Groningen

W. Koks

050-5991420

wk@stichtinghuis.nl

125

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

126

154

Jesse’s Huis

Wij willen graag een warm en knus thuis oprichten voor

terminale kinderen in de laatste fase van hun leven, waar

zij samen met hun ouders en eventuele broertjes/zusjes

kunnen logeren. Dit huis zal plaats bieden voor maximaal

vier kinderen die uit heel Nederland kunnen komen.

De vestigingsplaats zal regio Den Haag en omstreken zijn.

In Jesse’s Huis kunnen deze kinderen gewoon thuis zijn,

maar er wordt wel zeer intensieve zorg geboden.

Jesse’s Huis – Voorburg

I.M.R. Freericks

06-11325466

freericks@casema.nl

155

Zwerfjongerenproject Almere

Zwerfjongeren zijn in Flevoland een toenemende groep waar

geen gedegen langdurige opvang voor is. Deze groep jonge-

ren krijgt een kans de draad in hun leven weer op te pakken.

Als pilot wil Kwintes deze jongeren begeleiden volgens

een andere aanpak, die van presentiebeoefening door

de hulpverlener. Hierbij betrekt de hulpverlener zich

aandachtig en toegewijd op de jongeren en leert zo zien

wat er bij hen op het spel staat, van verlangens tot verdriet.

Zo gaat hij begrijpen wat er kan worden gedaan en wie hij

voor die jongere zou kunnen zijn. Er wordt dus niet gewerkt

vanuit een vooropgesteld plan, maar er wordt samen iets

opgebouwd vanuit de relatie.

Kwintes, Centraal bureau – Zeist

C.J.C.M. van Elst

06-46098642

k.vanelst@kwintes.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

127

156

Database voor passende

onderwijs-zorgarrangementen

Stichting Ekoline is een kwaliteitsplatform dat passend

onderwijs wil realiseren voor kinderen met ernstig meervoudige

beperkingen (emb). De te realiseren database

‘Naar school op jouw manier’ kan bijdragen aan individueel

maatwerk en is bedoeld voor alle scholen die onderwijs

willen bieden aan kinderen met emb. De database gaat

uit van een methodisch-didactisch kwaliteitsmodel dat

reeds ontwikkeld is door de stichting. Je kunt ermee onderzoeken

welk onderwijsarrangement bij een kind past.

Het project zal worden uitgevoerd in samenwerking met

een hogeschool voor informaticatechnologie.

Stichting Ekoline, Projectgroep presentatie

passend onderwijs – Raalte

Drs. M.H. Nijland

0572-320504

info@stichting-ekoline.nl

157

Weer naar school bij chronische

pijnklachten

Het doel van het ‘Weer naar school’-project is gericht op

kinderen die schoolverzuimen door chronische functionele

pijnklachten. Met een intensieve, multidisciplinaire interventie

die is gebaseerd op cognitieve gedragstherapie

willen we hen weer zo snel mogelijk naar school laten gaan.

De gecombineerde medische, psychologische en fysio-

therapeutische aanpak geeft kind en ouders inzicht in

de aard van de klachten. Hierdoor wordt een vaak lang

maar overbodig medisch diagnostisch traject vermeden.

De interventie moet ook de andere beperkingen opheffen

die de kinderen door de klachten ervaren.

Gelre Ziekenhuis, Locatie Lukas – Apeldoorn

Dr. M.H. Rövekamp

055-5818181

m.rovekamp@gelre.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

128

158

Kinderpijn- en sedatieteam

Adequate en veilige pijnstilling en sedatie bij kinderen

is in veel ziekenhuizen vaak onvoldoende geregeld.

Uit literatuur blijkt dat sedatie regelmatig niet adequaat

is of juist te diep, met een verhoogd risico op complicaties.

In Gelre ziekenhuizen, locatie Apeldoorn willen wij daarom

als pilot een kinderpijn- en sedatieteam invoeren. Doel is

te komen tot een veilige, effectieve en laagdrempelig

bereikbare pijnbehandeling en sedatieservice voor procedures

bij kinderen. Hiermee lopen we vooruit op aanbevelingen

vanuit de concept CBO evidence based richtlijn

‘Sedatie en/of analgesie bij kinderen op locaties buiten de

operatiekamer’.

Gelre Ziekenhuis, Locatie Lukas – Apeldoorn

Dr. M.H. Rövekamp

055-5818181

m.rovekamp@gelre.nl

159

www.teenNjoy.nl

voor tieners met obesitas

De internetsite wil voorkomen dat gemotiveerde tieners die

met succes een intensief behandelprogramma voor ernstig

overgewicht hebben doorlopen en een gezondere levensstijl

geadopteerd, weer terugvallen in hun oude obesogene

gewoontes. Dan komt het overgewicht heviger terug,

wat kan leiden tot een sociaal isolement dat de terugkeer

van de gezondere leefstijl definitief voorkomt. Via de

internetsite kunnen zij contact leggen met lotgenoten,

waarbij een counselor het groepsproces stuurt. Dit kan

hulp en ondersteuning bieden om de leefstijlverandering

vast te houden.

Jeroen Bosch Ziekenhuis, Locatie Groot Ziekengasthuis,

Maatschap Kindergeneeskunde – ’s-Hertogenbosch

Dr. E.G.A.H. van Mil MD PhD

073-6570083

edgarvanmil@tiscali.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

129

160

Code4242 E-maatjes coachingproject

van en door hangjongeren

Code4242 is een intercultureel coachingproject voor hang-

jongeren, al of niet met een GGZ-achtergrond. Het maakt

gebruik van het vervangende informele netwerk van

de jongeren zelf. De goede elementen van de bestaande

hulpverleningstructuur worden aangevuld met een indivi-

duele communicatiemogelijkheid via een gesloten site,

die laagdrempelig is voor de ‘urban’ scene. Dit E-maatjesplatform

dient als interface tussen cliënt en organisatie.

Hiervoor worden sommige cliënten gekoppeld aan een

oudere ervaringsdeskundige of E-maatje, die de cliënt

een jaar ondersteunt.

Symfora Groep, Meregaard, Preventie en Innovatie – Almere

H.A. Grives

06-16799288

helen.grives@orange.nl

161

Contextuele ouderbegeleiding bij

spraaktaalmoeilijkheden of autisme

Hulpverlening aan kinderen met ernstige spraaktaalmoei-

lijkheden en/of een aan autisme verwante stoornis moet

volgens de systeemtheorie niet alleen op het kind gericht

worden, maar op iedereen die deel uitmaakt van het

‘systeem’. Contextuele maatschappelijke hulpverlening

houdt rekening met alle betrokkenen die door de hulp-

verlening beïnvloed worden. Met behulp van een genogram

spoort de maatschappelijk werker samen met ouders

‘hulpbronnen’ op. Hierdoor kunnen ouders opnieuw investeren

in hun gezins- en familierelaties. Viataal wil zulke

contextuele interventies gaan aanbieden om de gezins-

relaties constructief op lange termijn te verbeteren.

Viataal – Utrecht

W.G.M. Hogeman

030-2734827

w.hogeman@viataal.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

130

162

Maatschappelijke stages in de zorg:

win-win

Bewoners van aanleunwoningen voelen zich vaak eenzaam.

Tegelijkertijd willen scholen de maatschappelijke stages of

praktijkoriëntatie zinvol invullen. Het ‘Buddyproject’ biedt

een win-winoplossing. Gedurende enkele weken komen

leerlingen van vmbo, havo of vwo elke week stage lopen

in zorginstellingen. Ze worden gekoppeld aan afdelingen

of eigen bewoners om aandacht aan elkaar te geven.

Nadat een vertrouwensrelatie is opgebouwd kunnen de

ouderen en jongeren samen deelnemen aan maaltijden of

activiteiten. Het project is laagdrempelig, de kracht zit in

het nieuwsgierig zijn naar elkaar. Het ontlast de zorg en

kan leerlingen motiveren voor het werkveld.

Zorggroep Solis – Deventer

T.M.G. Schrijver-Witjes

0575-529040

thea.schrijver@zorggroepsolis.nl

163

Krachtpatsers:

Jongeren op volle kracht

GGZ-preventie zet zich in om psychische problemen te voor-

komen, maar heeft een gering bereik. Vooral jongeren hebben

vooroordelen over de hulpverlening. Door preventieve

interventies te combineren met therapie met behulp van

paarden wordt de drempel verlaagd. De paarden hebben

aantrekkingskracht, worden nauwelijks geassocieerd met

hulpverlening en zo’n aanpak heeft een positieve insteek.

Paarden reageren immers op onze lichaamstaal en geven

direct feedback op wat we non-verbaal communiceren.

Zo’n therapie kan de psychische weerbaarheid van jongeren

versterken. Ook kan psychische problematiek eerder

worden gesignaleerd, wat bijdraagt aan het voorkomen

van stoornissen.

Particulier initiatief

A.H. Lankester

06-15387349

a.lankester@adhesie.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

131

164

‘Werkplaats van het leven’

De ‘Werkplaats van het leven’ is een opleidingsplaats voor

jongvolwassenen at risk (GGZ-problematiek en sociale

marginalisering). De werkplaats biedt een volwassen

leven met zinvol perspectief. De werkplaats heeft een

ontmoetingsruimte, ook te zien als alternatieve levens-

ruimte. Diverse adviseurs geven raad: buurt- en wijk-

genoten, politici, musici, docenten en ondernemers.

Ook heeft de werkplaats een atelier waar jongeren door

vaklui uitgenodigd en getraind worden. Zij ontwikkelen zo

niet alleen vaardigheden, maar krijgen ook instrumenten

aangereikt waarmee zij hun zoektocht naar de eigen

levensruimte vorm en inhoud kunnen geven.

Stichting Otherwise, Stichting Conquest, PMH Maastricht/

Eindhoven

Drs. R. Wesenbeek / C. Wesenbeek

043-3299657

r.wesenbeek@riagg-maastricht.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


ubriek

Zorgbegeleiding, palliatieve

en terminale zorg

Iedereen heeft recht op goede zorg in de

laatste levensfase. Thuis of in een hospice,

verpleeghuis of ziekenhuis. Helaas blijkt

dit nog niet altijd het geval. Daarom is

aandacht voor dit onderwerp hard nodig.

In deze categorie zijn zestien projectvoorstellen

ingediend, waarvan één is genomineerd

voor de Nationale Zorgvernieuwingsprijs.

In het genomineerde project staan problemen

bij de zorg voor een terminaal familielid

in migrantengezinnen centraal. Turkse en

Marokkaanse mensen willen de door hen

zelf bedachte oplossingen realiseren.

Mantelzorgers die zorgen voor een stervend

of chronisch ziek familielid hebben het

zwaar. Zo is er behoefte aan specialistische

thuiszorg, internetsoftware die het logboek

vervangt en een interdisciplinair palliatief

thuiszorgteam. Andere voorstellen richten

zich op het verbeteren van de kwaliteit van

leven door vakanties, een hospice voor

dementerenden en een bewegingsprogramma

voor longkankerpatiënten. In de zorgbegeleiding

zijn er initiatieven voor een telefonische

aftercareservice, verbetering van de patiëntoverdracht,

een eerstelijns zorgcentrum en

een opfriscursus pijnprotocol.

133

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

134

165

Interdisciplinair team voor palliatief

terminale zorg thuis

De palliatief terminale zorg is sterk gericht geweest op verplaatste

thuiszorg. Bekend zijn de hospices, bijna-thuishuizen

en de ‘units palliatieve zorg’ in verpleeg- en

verzorgingshuizen. Het is echter bekend dat meer dan

tachtig procent van alle patiënten, die palliatief terminale

zorg behoeven, thuis verblijft en daar ook sterft. De zorg

berust dan bij huisarts en wijkverpleegkundige. Zij hebben

veelal onvoldoende ervaring met de aspecten die zo kenmerkend

zijn voor de zorg in de terminale fase. Dit project

verbetert de palliatief terminale zorg in de eerste lijn door

een interdisciplinair palliatief thuiszorgteam in te zetten.

VU medisch centrum/Anaesthesiologie – Amsterdam

Drs. W.J.J. Jansen

020-4442933

wjj.jansen@vumc.nl

166

Hospice psychogeriatrische cliënten

Stichting Thuiszorg Mark en Maasmond wil graag in samen-

werking met andere aanbieders in de zorg een bijdrage

leveren aan het oprichten van een zelfstandig hospice voor

de doelgroep terminale dementerende cliënten. Hier is al

een haalbaarheidsonderzoek naar uitgevoerd; de markt-

omstandigheden geven aan dat palliatieve zorg in de vorm

van een hospice nadere aandacht behoeft. Volgende stap

is het opstellen van een businessplan. Dan kan concreet

worden besloten of het hospice wordt opgezet, in welke

vorm en met welke samenwerkingspartners. Hiervoor

moeten diverse varianten worden uitgewerkt, zowel wat

betreft klantendoelgroep als samenwerkingspartners.

Stichting Thuiszorg Mark en Maasmond – Oosterhout

J.J. Siereveld

0162-488555

j.siereveld@markenmaasmond.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

135

167

Herstellingsoord

Soms moet iemand even time-out nemen om te herstellen.

Thuis is de beste plek, maar wat als dat niet kan? Iemand

die lijdt aan burnout, stress, slaapstoornissen of nog moet

herstellen na een ziekenhuisopname kan doorgaans niet

terecht in een ziekenhuis, verpleeghuis of bij familie en

buren. Voor dit soort mensen wil ik een nieuw te bouwen

landhuis opzetten in een mooi natuurgebied in Winterswijk.

Er kunnen tien mensen zes weken verblijven om te her-

stellen. Ritme, regelmaat en antroposofische therapieën

worden aangeboden. Het zelfhelend vermogen van de mens

wordt aangesproken en gestimuleerd. Een antroposofisch

verpleegkundige is dag en nacht aanwezig. De verblijfskosten

bedragen €140 per dag.

Sensire Het Waalse Water – Doetinchem

J.E.M. Barends

0543-533233

kamille@h-it.nl

168

Aftercare service

Patiënten gaan steeds sneller met ontslag. Eenmaal thuis

komen er vaak vragen bovendrijven over medicijnen,

wondbehandeling of lichamelijke belasting. Thuis heeft

de patiënt ook de rust om het opnameproces te overdenken

en kan hij een genuanceerder antwoord geven op de vraag

wat hij/zij nu werkelijk van de gegeven zorg vond.

Daarom wil ik een ziekenhuisbrede nabelservice opzetten.

Daarbij worden alle ontslagen patiënten binnen 48 uur

gebeld door een verpleegkundige van de afdeling waar

de patiënt opgenomen is geweest. Dit dient als extra

zorgmoment om vragen te beantwoorden en ter evaluatie

van de verleende zorg, terwijl de patiënt weer in de thuissituatie

is.

Westfries Gasthuis – Hoorn NH

C.J.A. Stoutjesdijk

0229-249625 6

6.veldmuizen@quicknet.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

136

169

Noorderlicht: vakantiehuis voor mensen

in laatste levensfase

Het Noorderlicht wil met een kleinschalig vakantiehuis

bijdragen aan de kwaliteit van leven van terminaal zieken.

Ook dierbaren en mantelzorgers zijn welkom. Naast goede

verzorging en ontspanning is er ruimte voor expressie,

zingeving en ontmoeting. Het project gaat draaien op

betrokken vrijwilligers, ondersteund door professionele

krachten. Leidraad is de spreuk: ‘We kunnen geen dagen

aan het leven toevoegen, wel leven aan de dagen’.

Het is een unieke combinatie van vakantie en palliatieve

zorg, een innovatief project dat in een behoefte voorziet.

Voorjaar 2010 hopen we de eerste gasten te verwelkomen.

Het Noorderlicht – Roden

Drs. L.M.L. Schweitzer

050-5014490

info@hetnoorderlicht.org

170

Specialistische thuiszorg bij

dialysepatiënten

CAPD is een actieve vorm van dialyse. De buikspoeling kan

thuis plaatsvinden zonder machine, waarbij de spoelvloei-

stof 4-5 keer per dag wordt gewisseld. Van de patiënten-

groep die deze vorm van dialyse ondergaat, wordt een grote

mate van zelfstandigheid verwacht. Als dialysepatiënten

ouder worden, kan mantelzorg nodig worden. Die is echter

niet altijd mogelijk. Dit project biedt gestructureerde

zorg via specialistische teams/thuiszorg. De hulp wordt

georganiseerd vanuit de pre-dialysefase of de bestaande

situatie, waarbij de patiënt de behandeling al uitvoert.

Door deze hulp kan de dialysebehandeling toch thuis

uitgevoerd (blijven) worden.

Haga Ziekenhuis/Dialyse PD – Den Haag

P.C. de Vries BSc

0174-247818

fampcdev@kabelfoon.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

137

171

Zorgprotocol rond levenseinde bij COPD

COPD is een aandoening die de ademhaling belemmert.

Hieraan overlijden jaarlijks in Nederland ongeveer

6500 mensen. De zorg in de palliatieve fase en het perspectief

van de patiënt zijn in de huidige richtlijnen

nauwelijks uitgewerkt. Longartsen stellen het uit om

hierover te spreken met patiënt of naaste, ondanks de

dilemma’s rond het te kiezen beleid. Het idee is om een

transmuraal multidisciplinair protocol voor zorg rond

het levenseinde bij COPD te ontwikkelen, inclusief een

brochure voor COPD-patiënten en naasten om de gesprekken

met zorgverleners voor te bereiden. Zo kan de zorg

voor het levenseinde tijdiger aangekaart worden.

Academisch Ziekenhuis Maastricht, Transmurale zorg –

Maastricht

Dr. I.M. Proot

043-3882146

i.proot@zw.unimaas.nl

172

Sidekick

Al tientallen jaren gaan mensen met beperkingen zelf-

standig wonen in beschermde woonvormen om deel te

nemen aan de samenleving. Sommige bewoners hebben

zich echter ‘onmogelijk’ gemaakt in de straat, waardoor er

van solidariteit weinig sprake meer is. Om de communicatie

tussen hen en hun buren te bevorderen wordt ‘Sidekick’

ontwikkeld. Dit is een digitale assistent voor wijkgerichte

maatschappelijke ondersteuning, die de leefbaarheid van

de straat op peil moet houden. Het programma richt zich

niet alleen op de bewoners van beschermde woonvormen,

maar ook op de buren. Realistisch vertrekpunt is het on-

vermogen van ‘zorgmijders’ tot burencommunicatie.

Stichting Centrum voor Dienstverlening, Communicatie –

Rotterdam

Drs. E. Sterk

010-4679379

marion.he@wolmail.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

138

173

Bewegingsprogramma voor

longkankerpatiënt in palliatieve fase

Chemotherapie moet de kwaliteit van leven van longkankerpatiënten

in de palliatieve fase verhogen, maar leidt vaak

tot ernstige bijwerkingen als vermoeidheid. Dit vermindert

de kwaliteit van leven. Daarom wil ik voor deze longkanker-

patiënten een fysiek bewegingsprogramma voor de thuissituatie

ontwikkelen. Doel is het verminderen van de

vermoeidheidsklachten die optreden bij de behandeling met

chemotherapie als beste palliatieve zorg. Met het beweegprogramma

wordt al gestart tijdens de behandeling met

chemotherapie. Hierdoor ervaart de patiënt een verbetering

van kwaliteit van leven en ontstaat de mogelijkheid

om lotgenotencontact aan te gaan.

Diakonessenhuis, Longziekten – Utrecht

M. Geerts

030-2565414

mgeerts@diakhuis.nl

174

CareSharing: webapplicatie voor

de palliatieve zorg

Bij de zorg voor patiënten in de palliatieve fase ontbreekt

vaak een goede coördinatie van zorg, zorgplan, afstemming

en taakafbakening. Het logboek bij de patiënt dient als

enig communicatiemedium. Dit kan ondervangen worden

door gebruik te maken van CareSharing, internetsoftware

voor disease-management van chronische ziekten. Via een

webapplicatie kan een adhoc zorggroep gevormd worden

rond een palliatieve patiënt in thuissituatie, hospice of

verzorgingshuis. Het ‘Netwerk palliatieve zorg Land van

Weert’ wil graag meewerken bij de uitwerking. Voor zover

bekend is er op dit moment geen ICT-oplossing voorhanden

om zo’n zorggroep te vormen.

Huisartspraktijk Rietjens – Weert

Drs. T.H.J. Rietjens

06-41012256

tijsrietjens@caresharing.eu

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

139

175

Implementatie van multidisciplinair

pijnprotocol

Dat er een pijnprotocol is, wil niet zeggen dat er ook goed

mee gewerkt wordt. De kennis over pijn moet weer worden

opgefrist en gekoppeld aan dit protocol. Hiervoor is een

korte opfriscursus nodig voor verzorgenden en verpleegkundigen.

Met de invoering van het multidisciplinair

pijnprotocol willen we starten op een afdeling voor pallia-

tieve en intensieve zorg van een verpleeghuisinstelling,

en later uitbreiden naar andere afdelingen binnen dezelfde

zorginstelling. Doel is dat cliënten een zo’n optimaal

mogelijke pijnbehandeling ontvangen, doordat het

personeel hiervoor beter toegerust is dan voorheen.

Circonflex, Stichting voor Zorg en Wonen – Zevenbergen NB

Drs. J.E.C.M. Simons

0162-370315

anneliessimons@planet.nl

176

Continuïteit in de palliatieve zorg:

communicatie van levensbelang

Palliatieve zorg wordt grotendeels thuis gegeven. In deze

fase kan de situatie van de patiënt snel veranderen waardoor

acute ziekenhuisopname nodig is. Dan is adequate

en tijdige patiëntoverdracht van belang. Dit gebeurt in

de praktijk vaak ’s avonds, ‘s nachts of in het weekend,

waardoor de overdracht niet optimaal is. Daarom willen

we de medische en psychosociale patiëntoverdracht van

2e lijn naar 1e lijn en vice versa in de palliatieve fase optimaliseren.

Dan kan er een zorgcontinuüm worden ervaren

door zowel de palliatieve patiënt en zijn naasten als door

de behandelende, verplegende en verzorgende medische

professionals.

Máxima Medisch Centrum – Veldhoven

Drs. M.J. Oostindiër

040-8888090

m.oostindier@mmc.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


177 KANDIDA AT

De TAO van terminale zorg

Zorg voor een terminaal familielid

in migrantengezinnen

Mensen met een Turkse en Marokkaanse achtergrond maken veel minder gebruik

van de reguliere thuiszorg, ook in de laatste levensfase. Het gevolg is vaak dat de

vrouw of (schoon)dochter die de terminale patiënt verzorgt, zelf uitgeput raakt.

Enschedeërs van Turkse en Syrisch-orthodoxe afkomst hebben het afgelopen jaar

oplossingen geformuleerd voor de knelpunten die gezinnen ervaren in de zorg

voor een terminaal ziek familielid.

Oplossingen van allochtone Enschedeërs

De bedachte oplossingen richten zich allereerst op het op gang brengen

van een brede discussie binnen de gemeenschap over de dilemma’s die

samenhangen met de zorg voor een terminaal ziek familielid. Daarnaast

staat centraal: de ontwikkeling van een vorm van ondersteuning voor

allochtone gezinnen die goed verankerd is in de Enschedese gemeenschap.

In dit project willen de allochtone Enschedeërs de bedachte

oplossingen realiseren.

Knelpunten in de zorg voor allochtone terminaal zieken

Allochtone mantelzorgers die zorgen voor een stervend familielid

hebben het zwaar. Naast de 24-uurszorg voor hun geliefde hebben zij

te maken met extra taken als het tolken bij artsen en het gastvrij ontvangen

van veel bezoek. Vaak hebben ze geen ervaring met de zorg voor

een terminaal zieke. Ze zijn op jonge leeftijd naar Nederland gekomen

en terwijl de waarden en normen vanuit het moederland gelden, is de

omgeving totaal veranderd. Daarnaast zijn ze nauwelijks op de hoogte

van het bestaande zorgaanbod in de palliatieve zorg. Omgekeerd sluit

het huidige aanbod te weinig aan op hun behoeften.

Doel van het project

Het doel van dit project is dat over twee jaar Turkse en Suryoye Ensche-

deërs met een terminaal ziek familielid de weg weten te vinden naar

goede palliatieve terminale zorg en dat ze vanuit hun eigen gemeenschap

met meer begrip en zorg worden omringd op de wijze die zij zich

wensen. Om dit doel te bereiken wil de groep sleutelfiguren van Turkse

en Syrisch-orthodoxe afkomst in Enschede het gesprek over dilemma’s

in de laatste levensfase op gang brengen, de bekendheid met terminale

zorg vergroten en een gepast aanbod ontwikkelen van vrijwilligers in

de palliatieve terminale zorg.

140

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

UITGELICHT

Concrete uitwerking

Volgens betrokkenen moeten er diverse kanalen gebruikt worden om

de ervaren knelpunten op te heffen.

1 Het gesprek binnen de eigen gemeenschap op gang brengen is een

taak voor de sleutelfiguren samen met de lokale VPTZ-organisatie

Leendert Vriel Enschede (LVE).

2 Allochtone sleutelfiguren willen daarnaast optreden als ‘ambassa-

deurs van de palliatieve terminale zorg’. Als zij in de gezinnen waar

ze komen goede voorlichting geven, verlaagt dat de drempels naar

bestaande voorzieningen.

3 Er is behoefte aan Turkse vrijwilligers bij de lokale VPTZ-organisatie.

De beste oplossing is een Turkse coördinator op projectbasis met als

taken: werving, opleiding en begeleiding van minimaal zes Turkse

vrijwilligers, aanspreekpunt zijn voor Turkse gezinnen, en aansturing

van de groep vrijwilligers die in bestaande allochtone groepen voor-

lichting geeft.

4 Er moeten informatiebijeenkomsten komen in bestaande allochtone

groepen over de (vrijwillige) palliatieve terminale zorg.

5 Er moet een Turkse folder komen over het VPTZ-aanbod als onder-

steuning van het werk van sleutelfiguren en zorgverleners die

betrokkenen mondeling op het aanbod wijzen.

Landelijke verspreiding

Nog geen enkele VPTZ-organisatie heeft zich op deze wijze opengesteld

voor allochtone doelgroepen. Dit pilotproject dient als voorbeeld voor

VPTZ-organisaties en allochtone zelforganisaties in het hele land. Gelet

op de reacties die ons nu al bereiken wordt dit zeker verder gedragen.

Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg Nederland – Bunnik

Drs. J.A.J. Bart

030-6596266

hbart@vptz.nl

Allochtone mantelzorgers die zorgen voor een

stervend familielid hebben het zwaar.

141

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

142

178

Zorgconcept 1+ Velp

De bevolking van Velp en Rozendaal (20.000) is sterk vergrijsd.

Daarom wordt een innovatief zorgconcept ontwikkeld

voor geïntegreerde eerstelijnszorg, in samenwerking met

zorgpartners in de regio. Eind 2008 wordt een eerstelijns

zorgcentrum geopend waar de vraag van de patiënt leidend

is, dit concept is 1+ genoemd. Hier krijgen patiënten hun

zorg zoveel mogelijk op één plek, bovendien zijn er korte

lijnen tussen de zorgverleners. Netwerkzorg is hierbij

een sleutelbegrip. De regie ligt bij de huisarts. Vanaf 2008

wil men meer aandacht kunnen geven aan geïntegreerde

informatievoorziening, patiëntenvoorlichting en kwaliteitsbeleid.

Bureau Obelon – Rotterdam

Drs. W.M.M. van den Winkel

010-4127977

w.vandenwinkel@obelon.nl

179

Loket ‘vakanties met zorg’

We willen het mogelijk maken dat mensen met een zorg-

vraag samen met hun mantelzorgers ook zorgeloos op

vakantie kunnen in binnen- of buitenland. Daarvoor willen

wij een landelijk opererend ‘Loket vakanties met zorg’

oprichten. Het loket neemt al het geregel over en zorgt

voor een geschikte accommodatie, de gewenste zorg en

hulpmiddelen en dat de reis van en naar de bestemming

goed geregeld is. Door een landelijk opzet kan vakantie-

zorg beter ontwikkeld worden. En kunnen betere afspraken

gemaakt worden over de financiering van zorg en hulp-

middelen met o.a.(zorg)verzekeraars en zorgkantoren.

Thuiszorg Het Friese Land – Leeuwarden

Drs. C. de Greeff

06-51619734

Caroline.deGreeff@thfl.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

143

180

Was het altijd maar vakantie...

Heeft op vakantie gaan sociaal-economisch effect op

mensen met een beperking die wonen in een instelling?

Als dit effect positief is, kan vakantie ingezet worden voor

een betere zorg. Door middel van een uitgebreid onderzoek

volgens de methode van Social Return on Investment (SROI)

van Scholten & Franssen wil ik deze effecten in kaart brengen

en omzetten in een concreet projectplan.

Dit wil ik ook daadwerkelijk uitvoeren samen met zorg-

instellingen en reisorganisaties voor mensen met een

beperking.

Particulier initiatief

B. van der Vaart

06-51592392

forasreizen@hotmail.com

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


144

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

rubriek

Diversiteit, allochtonen

De professionele gezondheidszorg is niet

altijd goed afgestemd op de diversiteit in de

samenleving. Dit komt onder meer tot uiting

in verschillen in gezondheid en in het gebruik

van gezondheidszorgvoorzieningen tussen

allochtone en autochtone mensen. Innovaties

die zich richten op het realiseren van aanbod

dat afgestemd is op de diversiteit van de

samenleving, zijn van groot belang.

In de categorie ‘Diversiteit, allochtonen’ zijn

vier projectvoorstellen ingediend. Het voorstel

van het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis is een

van de 35 kandidaten die kans maakt op de

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008. In

dit project worden communicatieproblemen

tussen allochtone patiënten en anesthesiemedewerkers

aangepakt. Stichting SaMENS

wil partijen in de samenleving bij elkaar

brengen, zodat mensen met een beperking

kunnen participeren. Stichting Impuls laat

Marokkaanse mannen 50+ hun levensverhalen

vertellen zodat gezondheidsklachten en

zorgafhankelijkheid afnemen. En Zorgbelang

Gelderland wil met ‘allochtone mantelzorgondersteuners’

de positie van vrouwelijke

allochtone mantelzorgers versterken.


181 KANDIDA AT

Spreken wij dezelfde taal?

Hulpverleners op de operatieafdeling zijn niet voldoende toegerust om met allochtone

patiënten die de Nederlandse taal niet spreken, te communiceren. In het

multiculturele Nederland met moderne voorzieningen in de gezondheidszorg is er

nog steeds geen goede oplossing voor dit probleem. De kwaliteit van zorg is voor

allochtone patiënten vaker niet optimaal in vergelijking met Nederlandse patiënten.

Dit moet en kan anders!

Communicatieproblemen door taalbarrière

Het aantal allochtonen in Nederland zal steeds toenemen. Veel van de

oudere Turkse en Marokkaanse patiënten beheersen de Nederlandse

taal niet of nauwelijks. Dit is echter een belangrijke voorwaarde

bij contacten met hulpverleners in de zorg. Communicatieproblemen

tussen Turkse en Marokkaanse patiënten en hulpverleners in de

gezondheidszorg zijn veelvuldig in onderzoeken aangetoond.

Uit diverse studies blijkt dat de kwaliteit van zorg voor etnische

minderheden vaker niet optimaal is in vergelijking met Nederlandse

patiënten.

Heldere communicatie is wettelijke eis

Alle hulpverleners van een OK-complex moeten zich bewust zijn van het

feit dat heldere communicatie tussen hen en (allochtone) patiënten

een wettelijke eis is De Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst

(WGBO), de Wet Klachtrecht Cliënten Zorgsector (WKCZ)

en de Kwaliteitswet bepalen dat een zorgverlener moet communiceren

in een voor de patiënt begrijpelijke taal.

Hulpmiddelen om communicatieproblemen te beperken

Door het invoeren van een aantal praktische hulpmiddelen krijgen

hulpverleners op de operatieafdeling een handvat voor het oplossen

van het communicatieprobleem. Belangrijke informatie kan bij patiënten

ingewonnen worden, zodat fouten voorkomen kunnen worden.

Allochtone patiënten worden meer gerustgesteld, meer coöperatief,

begripvol en hebben tevens meer vertrouwen in de aangeboden zorg.

De kwaliteit van zorg verbetert.

We gaan de volgende hulpmiddelen ontwikkelen:

– Voorlichtingsfilm over de operatiekamer, ingesproken in het

Nederlands, Turks, Arabisch en Berbers/Marokkaans met

ondertiteling in het Engels, Frans, Spaans en Chinees.

– Vertaling van de huisfolder ‘Anesthesie’ in het Turks, Arabisch,

Engels, Frans, Duits, Spaans en Chinees.

146

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

UITGELICHT

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Door het invoeren van praktische hulpmiddelen

krijgen hulpverleners op de operatieafdeling een

handvat voor het oplossen van communicatieproblemen.

– Woordenlijst in het Turks, Arabisch/Marokkaans, Engels, Frans,

Duits, Spaans, Russisch en Chinees voor het OK-personeel.

De woordenlijst is een eerste hulpmiddel bij taalnood.

– Beknopte taalgids met relevante Turkse, Arabische/Marokkaanse,

Engelse, Franse, Duitse, Spaanse, Russische en Chinese woorden,

zinnen en pictogrammen voor het OK-personeel.

– Personeelsbank met operatiekamer- en recoverymedewerkers

die andere talen spreken en ingezet kunnen worden als tolk.

– Registratie van de taalbeheersing van patiënt in het automati-

seringssysteem.

Ook maken we duidelijke afspraken over het toelaten van een familielid,

kennis of begeleider van een allochtone patiënt als tolk op de

operatiekamer. En als tijdens de preoperatieve screening blijkt dat een

patiënt problemen in de Nederlandse en Engelse taal heeft, verzoekt

de anesthesioloog deze patiënt een Nederlands of Engels sprekend

familielid naar de operatiekamer mee te nemen.

Doelgroep

De doelgroep van dit project zijn in eerste instantie alle hulpverleners

en allochtone patiënten die de Nederlandse taal niet of

nauwelijks beheersen, binnen het OK-complex van het Sint Lucas

Andreas Ziekenhuis. Maar de hulpmiddelen zijn ook toe te passen

buiten de operatiekamer en in andere ziekenhuizen, door verpleegkundigen,

specialisten en overige collega’s en hun allochtone

patiënten.

Sint Lucas Andreas Ziekenhuis – Amsterdam

Dhr H.K. Yung

020-5108911

m.heres@slaz.nl

147

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


182

Het levensverhaal als krachtbron

Twintig Marokkaanse mannen 50+ uit de Amsterdamse wijk

Osdorp worden uitgenodigd hun levensverhaal te vertellen.

Deze mannen zijn inactief en hebben gezondheidsklachten.

Door op methodische wijze hun levensverhalen op te

tekenen, te bundelen en ter beschikking te stellen aan de

deelnemers en hun familieleden en buurtbewoners, verwachten

we dat de zelfredzaamheid van de mannen wordt

vergroot, ze uit hun sociaal isolement komen en actief gaan

participeren in de samenleving. Wij verwachten dat dit

gepaard zal gaan met een vermindering van hun gezondheidsklachten

en afhankelijkheid van zorg.

Organisatie Impuls, Stichting Welzijn Westelijke Tuinsteden –

Amsterdam

Naam T. de Boer

Telefoon 020-5158645

E-mail trudy.deboer@impuls.nl

183

Samen meer MENS

Het project ‘samen meer MENS’ probeert de samenleving

bewust te maken van en open te stellen voor verschillen

tussen mensen. Dit doen we door kwetsbare mensen te

ondersteunen in de samenleving en te laten zien dat

weliswaar iedereen verschillend is, maar dat we allemaal

iets bij te dragen hebben. Stichting SaMENS wil in gesprek

gaan met de samenleving en partijen bij elkaar brengen,

zodat mensen met een beperking kunnen participeren en

een bijdrage kunnen leveren. Zij wil dat doen door het

bouwen van een netwerk van mensen waardoor de persoon

en zijn of haar familie er niet meer alleen voor staan.

Zo helpen we mensen in het hebben van een goed leven.

Organisatie SaMENS – Oostvoorne

Naam P.M.A. Zervaas

Telefoon 06-46038974

E-mail info@samens.nl

148 Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

149 Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

184

‘Allochtone mantelzorgondersteuners’,

de bruggenbouwers voor de toekomst!

Doel van dit project is het versterken van de positie van

vrouwelijke allochtone mantelzorgers. In drie gemeenten

worden allochtone vrouwen opgeleid tot ‘allochtone

mantelzorgondersteuner’. Zij gaan informatie geven aan

allochtone mantelzorgers, behoeften en knelpunten

inventariseren, en acties ondernemen gericht op belangenbehartiging

richting gemeenten. De resultaten worden

gebundeld in een publicatie. Het eindproduct is een

methodiek waardoor de allochtone mantelzorgondersteuner

kan dienen als bruggenbouwer tussen de allochtone

zorgvragers/mantelzorgers en de instellingen voor

zorg en welzijn en de gemeenten.

Organisatie Zorgbelang Gelderland – Arnhem

Naam Drs. S.A.M. Thuis

Telefoon 026-3842822

E-mail sylviathuis@zorgbelanggelderland.nl


ubriek

GGZ, verslaving en psychische

problemen

Mensen met psychische of verslavingsproblemen

hebben de grootste ziektelast

en zijn zorginnovaties waard, net als hun

directe omgeving. Alle reden dus om verbeteringen

in diagnostiek, behandeling

en preventie met beide handen aan te

grijpen. In de categorie ‘GGZ, verslaving

en psychische problemen’ zijn zo’n vijftig

projectvoorstellen ingediend. Hiervan zijn

er vijf genomineerd voor de Nationale

Zorgvernieuwingsprijs.

Genomineerd zijn projecten rondom: voorlichtingsmateriaal

over psychiatrie in

jongerentaal, de vernieuwende behandeling

Back on Track om het middelengebruik

onder jongeren te veranderen, interactieve

theaterateliers DUNK, een computerspel

gericht op zelfcontrole bij verslaving, en

de Frisse Keet waar jongeren en preventiewerkers

een tegenwicht bieden aan het

drinkgedrag in keten.

De overige projecten hebben uiteenlopende

doelen voor de verschillende doelgroepen

binnen de GGZ. Er zijn projecten gericht

op huisvesting, activiteiten en (woon)

begeleiding van verslaafde cliënten, maar

ook ideeën voor een polikliniek op school

voor verslaafde jongeren en preventieve

voorlichting rondom internetverslaving

zijn ingediend. Bij een aantal projecten

staat vroegsignalering van symptomen

centraal, bijvoorbeeld bij dementie of bij

cliënten met dubbele problematiek.

Andere projecten zijn weer gericht op

arbeidsre-integratie, zoals het Tuinproject,

de Bloemenzaak en de WerkWinkel.

151

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

152

185

Versnelde doorbraak depressie

Depressie wordt momenteel gezien als volksziekte nummer 1.

Het doel van dit project is mensen met depressieve klachten

op een versnelde manier een behandeling of een cursus

aan te bieden binnen een depressiepoli. Van belang is het

de poli op te zetten in of naast de eerste lijn in verband met

de laagdrempeligheid waar depressieve mensen baat bij

kunnen hebben. Dit kan er toe leiden dat depressies sneller

en adequater behandeld kunnen worden, waarbij mensen

niet worden over- of onderbehandeld.

GGZ Meerkanten Meerzicht – Lelystad

H.M Hagen

0320-284900

hhagen@meerkanten.nl

186

Poliklinische ondersteuning verslavings-

zorg op school

Verslavingszorg is tot nu toe met name gericht op vol-

wassenen. Maar in de media en het werkveld blijkt dat

het gebruik van alcohol en drugs bij jongeren steeds

meer en heftigere vormen aanneemt. Het doel van dit

project is het opzetten van een laagdrempelige poli binnen

de deuren van het voortgezet onderwijs. De poli moet

bijdragen aan vroege signalering en voorkomen van

ernstige verslavingsproblematiek in de leeftijdsgroep

van 12- tot 18-jarigen.

GGZ Meerkanten Heesteroord verslavingszorg – Ermelo

G. Smink

0577-492405

gsmink@meerkanten.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

153

187

Nationale Intake Classificatie

Het ‘huis voor de zorg’ is een voorziening voor de harde kern

van OGGz-cliënten (Openbare Geestelijke Gezondheidszorg).

Een team van professionals uit de GGZ, verslavingszorg,

maatschappelijk werk en jeugdgezondheidszorg richt zich

op de langdurig zorgafhankelijken met complexe problemen

en geen sociale zelfredzaamheid. Om het team heen wordt

een schil van organisaties gebouwd die noodzakelijke bijdragen

leveren. De teamleden worden feitelijk losgekoppeld

van hun eigen organisatie en kunnen eigen methodieken

ontwikkelen. De pilot moet gegevens opleveren die nodig

zijn om van het zorgteam een efficiënt, effectief en erkend

instrument te maken voor de aanpak van ernstige OGGzproblematiek.

Gemeente Hoogezand Sappemeer – Hoogezand

H. Kamminga

0598-373773

h.kamminga@hoogezand-sappemeer.nl

188

Internet? Dat maak ik zelf wel uit!

Het gebruik van internet is nauwelijks meer weg te denken

uit de maatschappij. Jonge kinderen raken er mee vertrouwd

omdat het bijvoorbeeld een belangrijk hulpmiddel

is binnen het onderwijs. Tegelijkertijd is internetverslaving

een breed gedragen maatschappelijk probleem aan het

worden. Het is zinvol om de gevolgen daarvan te onder-

kennen; beter is het om door middel van preventieve voor-

lichting jongeren te helpen in het maken van verantwoorde

keuzes. Verslaving is geen keuze. Wel heeft verslaving te

maken met het maken van (verkeerde)keuzes. Met de rea-

lisering van dit project willen wij zowel de jongeren als hun

ouders helpen in het maken van verantwoorde keuzes.

Stichting Voorkom! – Houten

W. Schinkel

030-6373144

wschinkel@voorkom.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

154

189

CareWay: vroegsignalering van cliënten

met dubbele problematiek

In Nederland wonen 270.000 mensen met een dubbele

problematiek: financiële problemen in combinatie met

psychische en/of verslavingsproblematiek. Dit project wil

deze dubbele problematiek via een slimme ICT-toepassing

opsporen om eerder zorg te kunnen bieden. Dit voorkomt

veel psychische schade bij de klant en een vermindering

van de maatschappelijke kosten.

Parnassia, Psycho-Medisch Centrum – Den Haag

P.J.A. Severijns

070-3916542

p.severijns@parnassiagroep.nl

190

POP Expertise Centrum

Het POP Expertise Centrum Amsterdam is een unieke voor-

ziening in Nederland waar multidisciplinair advies gegeven

wordt over zwangerschap en psychiatrische stoornissen.

Het centrum voorziet in een gebleken behoefte van

de eerstelijnszorg. Met dit project willen we twee zaken

oplossen. Het centrum kan nu geen mensen van buiten

Amsterdam van dienst zijn. En zwangerschap en psychiatrie

zijn geen integraal onderdeel van de opleiding

AIOS (arts in opleiding tot specialist) Gynaecologie/

Psychiatrie en Kindergeneeskunde.

Onze oplossingen:

1. telefonisch spreekuur voor verwijzers buiten Amsterdam;

2. verspreiding van kennis door zwangerschap en psychia-

trie integraal op te nemen in de genoemde opleidingen.

Sint Lucas Andreas Ziekenhuis – Amsterdam

Dr. M.H.B. Heres

020-5108911

m.heres@slaz.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

155

191

Relatie- en vriendschapsbureau

Voor veel mensen met een psychiatrische achtergrond is

eenzaamheid een groot probleem. Door een langdurige

opnamegeschiedenis zijn veel sociale contacten verloren

gegaan en het vermogen om opnieuw sociale contacten

aan te gaan ombreekt. Dit project wil een relatie- en

vriendschapsbureau opzetten. Het doel is mensen tevreden

te stellen en de eenzaamheid weg te nemen door ze weer in

contact te brengen met anderen. We bieden hulp op maat.

Het bureau is een eerste opstap naar een zinniger en

actiever leven met uiteindelijk misschien uitzicht op

een eigen vriendenkring, relatie of werkplek.

Parnassia, Psycho-Medisch Centrum – Den Haag

W.G.M. van Doremalen

070-3917023

doremm@parnassia.nl

192

Reiskostenvergoeding voor mensen in

dagbehandeling

Zeker dertig tot vijftig procent van de mensen in dagbehan-

deling heeft moeite met het betalen van de reiskosten om

naar de dagbehandeling te komen. Door hun ernstige

psychiatrische aandoening hebben ze vaak ook financiële

problemen. Dit heeft als gevolg dat patiënten opgenomen

willen worden of een bed op recept aanvragen. Soms verschijnen

ze helemaal niet meer waardoor ze in crisis kunnen

raken en een klinische behandeling noodzakelijk is.

Dit project wil ervoor zorgen dat de reiskosten voor mensen

in dagbehandeling die deze niet kunnen betalen, vergoed

worden. Met zorgverzekeraars kan de mogelijkheid

besproken worden om hiervoor een systeem te ontwikkelen.

Parnassia, Psycho-Medisch Centrum – Den Haag

W.G.M. van Doremalen

070-3917023

doremm@parnassia.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

156

193

Huisvesting dakloze verslaafde cliënten

Dit project wil een nieuwe opvang voor dakloze verslaafde

cliënten opzetten. Veel pensions worden opgeheven en

op veel vestigingen is het niet toegestaan te gebruiken.

Voor de chronische verslaafden moet dit wel mogelijk zijn.

In eerste instantie moet er een geschikte locatie gezocht

worden en moet dit pand verbouwd worden zodat er meerdere

kamers ontstaan. Tevens moet uitgezocht worden of

er subsidies te ontvangen zijn en welke mogelijkheden er

vanuit de zorgverzekeraar zijn.

Brijder Verslavingszorg – Haarlem

J. Agterberg

06-23910260

jeroen.agterberg@brijder.nl

194

Vroegsignalering bij dementie,

een aanpak via ketenzorg

Het vroeg stellen van de diagnose dementie is essentieel

voor cliënten en hun naasten om zich te kunnen aanpassen

aan hun nieuwe, moeilijke situatie. Langer thuis blijven

met meer kwaliteit van leven wordt hiermee mogelijk.

Om de diagnose vroeg te kunnen stellen, moet de doelgroep

in een vroeg stadium naar de huisarts.

Met de huidige ketenpartners bereiken we de doelgroep

niet vroeg genoeg. Met dit project willen we de dementie-

keten uitbreiden met vrijwilligers en professionals van

maatschappelijke diensten buiten de zorg. Daarnaast willen

we de groep praktische handvatten geven om de doelgroep

te stimuleren een einde te maken aan hun zorgen

door naar de huisarts te gaan.

GGZ Dijk en Duin – Castricum

J. Oostendorp

0251-665209

joostendorp@dijkenduin.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

157

195

De Bloemenzaak

De Bloemenzaak is de naam van het plan om een arbeids-

en ontwikkelingstraject op te zetten voor mensen met

een bio-psychische en/of psychosociale belemmering.

De Bloemenzaak wordt ook daadwerkelijk een bloemenzaak.

Een normale bloemenzaak zoals we in iedere woonplaats

in Nederland kunnen tegenkomen. Alleen zijn hier

de werknemers mensen met een bio-psychische en/of psychosociale

belemmering. Naast werken in de bloemenzaak

kunnen deze mensen ook verwante activiteiten onder-

nemen in opdracht van derden, zoals supermarktketens,

bloemengroothandels en (zorg)instellingen. De inkomsten

worden gegenereerd uit de verkopen van de Bloemenzaak

en uit opdrachten van derden.

GGZ Meerkanten – Ermelo

J.J. Vlijm

06-30955862

jvlijm@meerkanten.nl

196

Wonen met Zorg

Iedere dag een doelloze zondag?

Hier niet!

In de hal op de Monsterseweg 89 worden nu losse activi-

teiten (zonder vaste structuur) van de divisie Wonen met

Zorg georganiseerd. Deze activiteiten sluiten maar ten dele

aan bij de interesses van de bewoners. Er is een plan van

aanpak gemaakt om het activiteitenprogramma zo aan te

passen dat het aansluit bij de vraag van alle bewoners van

de divisie Wonen met Zorg. De divisie wil een grand café als

ontmoetingsplek maken voor de bewoners en familieleden

in de centrale hal. Het is de bedoeling dat een vrijwilliger

dit project gaat leiden. Zo ontstaan ook werkervarings-

plekken voor bewoners van de divisie Wonen met Zorg.

Parnassia, Psycho-Medisch Centrum – Den Haag

D.S.E. Vogel

070-3916512

d.vogel@parnassia.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

158

197

’Samen uit, samen thuis’

Huiskamerproject De Batjan

De Batjan is een beschermde woonvorm voor mensen met

een psychiatrische achtergrond midden in de Indische

buurt in Amsterdam Oost. Een buurt met veel verschillende

bevolkingsgroepen en culturen, ook onder de inwoners van

De Batjan. Het doel van dit project is het bevorderen van

de integratie en acceptatie van bewoners van De Batjan in

de Indische buurt. Ons idee is Huiskamer De Batjan:

De Batjan houdt open huis voor buurtbewoners om gezellig

samen een gratis maaltijd te eten. Tijdens elke bijeenkomst

is er een thema dat verzorgt wordt door de bewoners uit

de buurt. Ook geeft een medewerker van het project voor-

lichting over psychiatrie.

Stichting HVO Querido – Amsterdam

U.D. Verhulst

020-4684687

ukoverhulst@hvoquerido.nl

198

Stop ‘t roken, zeker in de zorg

De verslavingszorg beperkt zich ten onrechte tot bepaalde

middelen, zoals alcohol, drugs en gokken. Hierdoor

ervaren patiënten alle ruimte om zich te verliezen in

het vervangend gebruik van tabak. Zowel de vrijwillige

verslavingszorg als de verplichte reclasseringsinstanties

moeten de aandacht richten op de ontwikkeling van

nieuwe activiteiten in plaats van het voorkomen van oud

gedrag. Deze broodnodige heroriëntatie moet binnen de

betreffende organisaties formeel en duidelijk geformuleerd

worden. De bevordering van deze noodzakelijke omslag

binnen de verslavingszorg kan worden verzocht aan

het landelijk werkende Trimbos-instituut.

Particulier initiatief

Mr. D.B.W. Postma

06-53931024

dees.postma@xs4all.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

159

199

Beleef de psychiatrie online!

Er heerst nog veel geheimzinnigheid en mystiek rondom

de psychiatrie. Dit project wil via speciale, nog te ont-

wikkelen, websites diverse actuele onderwerpen uit

de psychiatrie uitlichten en toegankelijk maken. Op de

zogenaamde belevenispagina’s kan een bezoeker van

de website beleven hoe het is om een psychiatrische ziekte

te hebben of in behandeling te zijn. Onder andere door

middel van films ziet, hoort en beleeft de bezoeker diverse

psychiatrische ziektes. De films zijn zodanig gemonteerd

dat de emotie van de patiënt, bijvoorbeeld tijdens een

psychose, ‘de kamer van de bezoeker inkomt’. De bezoeker

hoort en ziet wat een patiënt doormaakt tijdens bijvoorbeeld

een psychose.

Parnassia, Psycho-Medisch Centrum – Den Haag

J.A. van Gaalen

070-3917405

j.gaalen@parnassia.nl

200

Signaleringsplan voor autisme

spectrum stoornissen

Dit project heeft als doel een signaleringsplan te ontwikke-

len voor mensen met autisme spectrum stoornis (ASS) in

de vorm van een brandstofmeter. Cliënten kunnen deze

brandstofmeter invullen met felle kleuren als ze zich

verbaal niet goed kunt uiten. Aan de hand van de kleuren

kunnen cliënten simpel aan anderen duidelijk maken hoe

ze zich voelen en wat de ander op dat moment voor ze kan

betekenen. Het is de bedoeling dat dit plan organisatiebreed

geborgd en geïmplementeerd wordt. Het ideaalbeeld

is dat de cliënten elkaar dit leren hanteren.

GGZ Dijk en Duin – Zaandam

N. Natalie

075-6814462

nvbakel@dijkenduin.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


201 KANDIDA AT

DUNK - Scoren met

Underground kennis

‘DUNK – Scoren met underground kennis’ is een programma voor en door dak- en

thuislozen en mensen met een psychosociale problematiek. Deelnemers aan theaterateliers

werken via participatief drama aan re-integratie. Zij ontwikkelen zich tot

‘peereducators’ en kunnen zorgmijders bereiken, kennis en ervaring overdragen, de

basis leggen voor een netwerk van steun en solidariteit, maar ook ideeën verzamelen

voor verbetering van de zorg.

UITGELICHT

Er wordt een stuk gespeeld dat gaat over hún vragen

en zíj mogen de antwoorden bedenken.

Peereducatie

DUNK introduceert het begrip ‘peereducatie’ in het werk met dak- en

thuislozen en mensen met een psychosociale problematiek. Cliënten én

zorgmijders leren van elkaar en delen ervaringen met elkaar en de zorg-

sector. In een vernieuwende vorm: participatief drama. Interactief

theater dat mensen uitnodigt om op toneel te ‘repeteren voor de reali-

teit’. Hiermee bereiken we zorgmijders op een laagdrempelige manier:

er wordt een stuk gespeeld dat gaat over hún vragen en zíj mogen

de antwoorden bedenken.

Stappenplan

Stap 1: Bouw aan een DUNKteam

Vanuit de Theaterateliers worden twee groepen deelnemers gevormd

die zich anderhalf jaar met dit project gaan bezighouden. Ook binnen

de deelnemende instellingen wordt een team samengesteld dat verant-

woordelijk wordt voor de uitvoering. Taken: begeleiding deelnemers op

sociaal-maatschappelijk gebied, coaching deelnemers op methodisch

inhoudelijk gebied, verzorgen randvoorwaarden, projectleiding en

-ontwikkeling.

Stap 2: Alles klaarzetten

De leden van het DUNKteam krijgen een basistraining op het gebied van

wet- en regelgeving, procedures, rechten en plichten en medische/

farmacologische kennis. Ook begint de organisatie van de activiteiten.

Er vindt een nulmeting plaats met betrekking tot het geschatte aantal

zorgmijders, de mate van betrokkenheid van cliënten bij het beleid van

instellingen en de WMO en de in- en uitstroom van sociale activerings-

projecten.

160

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Stap 3: Activiteiten

We bezoeken dagopvangprojecten, sociale activeringsprojecten, slaap-

huizen, beschermd wonen, sociaal pensions, etc. De werkbezoeken

bestaan uit:

– presentatie participatief drama met scènes waarop deelnemers

kunnen inspringen

– workshop participatief drama met deelnemers waarin persoonlijke

en maatschappelijke vragen aan de orde komen

– concrete ondersteuning van zorgmijders

Met 14 werkbezoeken in Noord- en Zuid-Holland worden naar schatting

500 personen uit de doelgroep bereikt. Dit komt neer op ca. 20% van

de geschatte potentiële doelgroep.

Stap 4: Presentatie en borging

We presenteren de conclusies uit de werkbezoeken op regionale

manifestaties. Ook vergelijken we de resultaten van het project

met de nulmeting. De conclusies worden meegenomen in het

schrijven van de methodiekhandleiding.

Doelen

– Re-integratie van mensen met grote afstand tot de reguliere

samenleving.

– Verbetering van zorg door eigen inbreng cliënten.

– Bereiken van zorgmijders door mensen met een vergelijkbare

achtergrond.

– Opzetten van lokale netwerken van gemeenschappelijk leren en

onderlinge steun.

– Aandacht voor vragen én antwoorden van cliënten in de (O)GGZ.

– Instellingen via overdracht van undergroundkennis toerusten

voor verregaande cliëntparticipatie.

Wij achten de kansen op succes hoog. Daar zijn inhoudelijke en cijfermatige

argumenten voor. Ook is bij zowel instellingen als de doelgroep

draagvlak. Het idee wordt van harte ondersteund door gemeenten

Rotterdam en Haarlem, Basisberaad GGZ Rijnmond, Dak- en Thuislozenverbond

Haarlem, het Schakelstation/GGD Kennemerland, Leger des

Heils: Centra voor Wonen, Zorg en Welzijn Noord-Holland en de cliëntenraad

van het Leger des Heils Haarlem. Bovendien staat de Kwartier-

makersbeweging al jaren achter dit werk, evenals de RIBW’s.

Formaat, Werkplaats voor Participatief Drama – Rotterdam

Drs. R.A. Matthijssen

0597-594492

ramatthyssen@formaat.org

161

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

162

202

Internet Portal/E-Health voor

kankerpatiënten

Psychozorg.nu is een ‘stepped care’ zorgconcept waarin

structurele, continue psychosociale ketenzorg aan kankerpatiënten

en hun naasten centraal staat: 7 x 24 uur en in

elk stadium van het kankerproces. Het zorgconcept is op-

gesteld vanuit langdurige psycho-oncologische expertise.

Het uitgangspunt is samen met sterke partners, zoals

ziekenhuizen, huisartsen, GGZ-instellingen, overheden,

patiënten- en cliëntenorganisaties, te bouwen aan een

psychosociale zorgketen die zorg op maat kan verlenen.

Regionaal en landelijk, dicht bij de mensen thuis, op het

tijdstip en in het tempo dat zij wensen en nodig hebben.

Het project Internetportal/E-Health speelt hierbij een

verbindende rol.

Psychozorg.nu – Groningen

Drs. B.G.J.M. Thomassen

050-3130516

berni@praktijkthomassen.nl

203

Zorgplan schizofreniepatiënten en langdurig

zorgafhankelijken

Ervaring uit twee doorbraakprojecten in de schizofreniezorg

leert dat continuïteit van zorg een groot probleem is en dat

het werken met individuele zorgplannen belangrijke onder-

steuning biedt. Er is behoefte aan een goed format. Dit pro-

ject heeft als doel dat twee GGZ-instellingen gezamenlijk een

format ontwikkelen voor een zorgplan en dit format met be-

hulp van ICT-ondersteuning gaan implementeren in keten-

zorg voor mensen met schizofrenie en langdurig zorgafhanke-

lijken. Aan het einde van het project is er een goed implementeerbaar

zorgplan, geschikt voor brede implementatie in de

langdurige GGZ dat zorgt voor betere continuïteit van zorg.

Trimbos Instituut – Utrecht

H.C.T.M. van Wetten

030-2959256

hwetten@trimbos.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

163

204

Tuinproject Langdurige Zorg

In dit project gaan GGZ-patiënten Langdurige Zorg (LZ)

zelf groenten en fruit kweken, waarbij eens per week

wordt geoogst en vervolgens een maaltijd van de oogst

wordt bereidt. Op deze manier zijn de patiënten actief

bezig en dit is gezondheidsbevorderend.

Particulier initiatief

J.D.C. Spruijt

045-5736245

spruitje.88@gmail.com

205

Gastvrije zorg in ambulante centra GGZ

Bij patiënten met een ernstige psychiatrische ziekte kan

soms sprake zijn van afwijkend gedrag en problematische

impulscontrole. Een gastvrije en goede band tussen

hulpverlener en patiënt en andere betrokkenen draagt

bij aan het resultaat van de behandeling. Het doel van

dit project is het ontwikkelen van een concept dat gastvrijheid

in drie ambulante centra van de divisie Psychiatrie

van Parnassia vorm geeft. Gastvrijheid wordt consequent

doorgevoerd. Daarmee bedoelen wij alles wat bijdraagt aan

het comfort en welbehagen: bereikbaarheid, wachttijd,

bejegening/gedrag van zorgverleners en managers, huisvesting,

informatie en veiligheid.

Parnassia, Psycho-Medisch Centrum – Den Haag

J.A. van Gaalen

070-3917405

j.gaalen@parnassia.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

164

206

Deeltijdlangafdelingen voor mensen met

psychotische kwetsbaarheid

Deeltijdlang is dagbehandeling voor mensen met psychotische

kwetsbaarheid en een vaak lange of herhalende

opnamegeschiedenis. Dit project heeft als doel op te komen

voor hoogcomplexe zorgvragers in de psychiatrie: mensen

met psychotische kwetsbaarheid en vaak meervoudige

problematiek, zoals schulden, verslaving en sociale isolatie.

Langdurige zorg voor deze groep dreigt in de toekomst

steeds meer ter discussie te komen, zeker met de komst van

de nieuwe wetgeving. Door onderzoek naar nut, noodzaak

en kosteneffectiviteit van deeltijdlangafdelingen te doen,

kan goede zorg voor deze doelgroep onder de aandacht

gebracht en gepromoot worden.

Parnassia, Psycho-Medisch Centrum – Den Haag

P.F.A. Kenis

070-3917112

kenisp@parnassia.nl

207

Gedragslijn naastbetrokkenen

Naastbetrokkenen vervullen een essentiële rol in het leven

van cliënten. Daarom wil RIBW (Regionale Instelling

Beschermd Wonen) Oost-Veluwe een gedragslijn opstellen

om naastbetrokkenen te betrekken bij begeleiding van

cliënten. Twee activiteiten staan centraal:

1. ontwikkeling gelijkwaardige begeleidingsdriehoek

bestaande uit cliënt, naastbetrokkene en medewerker;

2. inpassing hulpverleningsdriehoek in bredere maatschappelijke

context.

Betrokkenheid van cliënten, professionals en naastbetrok-

kenen is hierbij essentieel. Per woon-zorgregio worden

aandachtsgroepen met vertegenwoordigers van de drie

groepen aangesteld. Ook vindt afstemming met gemeenten

plaats.

Regionale Instelling Beschermd Wonen – Apeldoorn

Drs. K.W.M. van Oijen

055-5261628

kvanoijen@ribwoostveluwe.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

165

208

Sporten met Maximaal Resultaat

Sport en bewegen kan bijdragen aan herstel, vermaat-

schappelijking en een gezondere leefstijl en is daarom

van belang voor cliënten in de GGZ. Dit vernieuwende

traject stimuleert cliënten van RIBW (Regionale Instelling

Beschermd Wonen) Oost-Veluwe met psychosociale proble-

matiek om sportactiviteiten te zoeken en deel te nemen.

In de projectorganisatie worden cliënten en Cliëntenraad

betrokken zodat een goede aansluiting gerealiseerd wordt.

Om ‘Maximaal Resultaat’ te kunnen behalen wordt eerst

een pilot opgezet en uitgevoerd. De projectopzet kan

vervolgens organisatiebreed, in andere instellingen en

sectoren worden geïmplementeerd.

Regionale Instelling Beschermd Wonen – Apeldoorn

Drs. K.W.M. van Oijen

055-5261628

kvanoijen@ribwoostveluwe.nl

209

Fifteen minutes of fame

Stapavond in een Haagse kroeg voor

en door cliënten

Het doel van dit project is in een normale kroeg in de Haagse

binnenstad één stapavond per maand toegankelijk te houden

voor langdurig zorgafhankelijke cliënten, veelal met een

psychiatrische achtergrond. Het muziekaanbod, de bandjes

en dj’s, wordt volledig verzorgd door cliënten. De prijzen

en sfeer zijn progressief, dus afgestemd op de doelgroep.

Soep en brood worden gratis verzorgd.

Locatie: Café De Vinger, Bagijnsestraat 25, tussen

Kalvermarkt en Lange Poten.

Maatschappelijk Steunsysteem Den Haag – Den Haag

Drs. O.R. van der Laan

070-3917284

o.van.der.laan@parnassia.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

166

210

Psychosociale ondersteuning bij

oncologische aandoening

Mensen met een oncologische aandoening, of die hiervoor

zijn behandeld, worden in het ziekenhuis onvoldoende

psychosociaal begeleid. Als hier meer aandacht voor is,

gaat de kwaliteit van leven van deze mensen omhoog.

Ziekenhuizen richten zich nog voornamelijk op het genezen

of verlichten van fysieke klachten. Het huidige aanbod van

geestelijke zorg en medisch maatschappelijk werk schiet

te kort. Om dit goed en professioneel aan te pakken moet

er een gespecialiseerde verpleegkundige aangesteld worden

die (ex-)oncologiepatiënten van analyse- tot en met terminale

fase ondersteunt en hun de weg wijst in misschien wel

de moeilijkste periode van hun leven.

Westfries Gasthuis – Hoorn NH

Drs. ing. P. Schepers

0229-257764

p.schepers@westfriesgasthuis.nl

211

Langer zelfstandig wonen met Domotica

De zorgvraag en zelfstandigheid van de psychiatrische

verblijfspatiënt raken in de knel door toenemende

financiële druk op GGZ-instellingen. Door het toepassen

van domotica, slimme elektronische voorzieningen in

woonhuizen, kunnen cliënten beter en langer zelfstandig

wonen. Denk aan hulp op afstand, bijvoorbeeld meekijken

als de deurbel gaat, een seintje voor medicijninname,

en chatten met hulpverleners. Maar bijvoorbeeld ook

lampen die vanzelf aan- en uitgaan en verwarming die

‘s nachts lager gaat. De vraag van de cliënt staat centraal.

Domotica komt de zelfstandigheid en zelfredzaamheid

ten goede, maakt de GGZ-instelling aantrekkelijk voor de

cliënt en levert financiële voordelen voor de instelling op.

GGZ Oost Brabant – Rosmalen

W. Coopmans

06-28881876

wil.coopmans@zonnet.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

167

212

Het Nulpunt

Dit project heeft als doel mensen die door psychische of

psychiatrische ‘teloorgang’ langdurig een aantal zaken

verwaarloosd hebben, op ‘nul’ te zetten: de administratie

op orde en in mapjes, het hele huis geschilderd en

schoongemaakt, naar de kapper en de mondhygiënist en

in een nieuwe outfit. Zonder een redelijk overzichtelijke

thuisbasis heeft behandeling weinig effect en is de kans

op maatschappelijke deelname nihil.

Particulier initiatief

R.J. Oosterhof

06-10964416

ronaldoosterhof@gekopwerk.nl

213

De knappe kapper en andere

activiteiten voor en door verslaafde

dak- en thuislozen

In een pand aan de Vleutenseweg in Utrecht organiseren

verslaafde dak- en thuislozen, die in zorg zijn bij de

Stichting Beschermende Woonvormen Utrecht (SBWU),

diverse werkzaamheden. Zo komt er een kleine kapsalon

waar een ex-dakloze cliënt, die voor hij dakloos werd als

kapper werkte, andere cliënten knipt. Ook runnen van

hieruit twee cliënten een klussenbedrijf dat allerlei klussen

doet binnen de woonvormen en kantoren van de SBWU en

in huizen van andere cliënten. Andere cliënten verzorgen

de catering voor vergaderingen en bijeenkomsten van de

SBWU of werken als schoonmaker voor locaties en cliënten

van de SBWU.

Stichting Beschermende Woonvormen Utrecht – Utrecht

Drs. D. Maas

030-2361078

dorindamaas@sbwu.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


214 KANDIDA AT

Control it!

Train je verslaving weg op je mobiel

Rookbare cocaïne, ook basecoke genoemd, is in Nederland al jaren de belangrijkste

straatdrug. Het gebruik van deze drug is moeilijk in de hand te houden. Dit leidt tot

grote problemen voor de individuele gebruiker en voor de samenleving. De hulpverlening

heeft nog geen effectieve interventies om deze groep te bereiken en te

behandelen. Mainline gaat samen met professionals en ervaringsdeskundigen een

computerspel voor op de mobiele telefoon ontwikkelen dat gebaseerd is op recente

wetenschappelijke bevindingen over zelfcontrole bij verslaving.

Meer controle door goed werkgeheugen

Uit recent wetenschappelijk onderzoek naar de impliciete processen bij

verslaving blijkt dat controle over een verslaving getraind kan worden.

Het werkgeheugen blijkt de invloed van automatische processen bij

alcohol en druggebruik te modereren. Training van het werkgeheugen

kan daarom mogelijk ook gebruikers ondersteunen bij controle op het

gebruik van basecoke.

Mainline

Mainline is een onafhankelijke stichting die voorlichting geeft aan

druggebruikers. Mainline richt zich ook op het stimuleren van zelf-

controle bij druggebruikers. Zelfcontrole leert gebruikers keuzes te

maken in het wanneer, hoe en hoeveel drugs zij gebruiken.

Effectieve interventies ontbreken tot nog toe. Om gebruikers van

basecoke zelfcontrolestrategieën aan te leren heeft Mainline onder

meer het ‘zelfcontrolekaartspel’ ontwikkeld.

Het mobiele idee

Mainline wil nu samen met deskundigen, gebruikers van basecoke en

professionele spelontwikkelaars een computerspel ontwikkelen. In een

pilotstudie wordt gekeken of het spel de potentie heeft om gebruikers

van basecoke te ondersteunen bij het trainen van meer zelfcontrole.

Mainline kiest voor een computerspel vanwege het laagdrempelige

karakter van computerspelletjes. Bovendien vinden mensen het

doorgaands leuk om computerspelletjes te doen, waardoor het als motiverend

wordt ervaren. En de meeste gebruikers hebben tegenwoordig

een mobiele telefoon.

168

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

UITGELICHT

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Zelfcontrole leert gebruikers keuzes te maken in het

wanneer, hoe en hoeveel drugs zij gebruiken.

Voor het uitvoeren van dit project wordt een projectgroep gevormd met

Mainline, prof. dr. Reinout Wiers, prof. dr. Pier Prins, prof. dr. Gerard

Schippers, belangenvereniging MDHG en een professionele spelontwikkelaar.

De basis voor het spel ligt in wetenschappelijke kennis van

cognitieve processen bij druggebruik.

Pilotstudie

Veertig gebruikers met problemen door hun gebruik van basecoke doen

mee aan de pilot. Ze worden aan het begin en eind geïnterviewd.

Hierbij worden gegevens in kaart gebracht als: hoeveelheid en manier

van gebruik, ervaren problemen, kennis van zelfcontrole, ervaren

controle op het gebruik, en motivatie tot verandering. Ook vragen we

naar uitvoerbaarheid en aantrekkelijkheid van het spel, speltrouw en

gedragsveranderingen en we verzamelen data via mobiele technologie.

De vragen die beantwoord moeten worden, zijn: Wat vinden gebruikers

van basecoke van het spel? Heeft een spelletje op de mobiele telefoon

een positieve invloed op de controle die mensen ervaren op hun gebruik?

Binnen dit project is het niet haalbaar een groot onderzoek naar de

effecten van zo’n spel uit te voeren. Om toch een wetenschappelijk

onderbouwde indruk te krijgen over de potentie van het spel gebruiken

we een experimentele en een controleconditie.

De directe opbrengst van dit project is het spel. Ongeacht de uitkomsten

van de pilotstudie wordt het spel landelijk geïmplementeerd onder

gebruikers. Bij positieve uitkomsten van de pilotstudie wordt het spel

onderwerp van een vervolgproject. Mocht de effectiviteit aangetoond

worden, dan is het aannemelijk dat het vertaald kan worden naar andere

middelen en doelgroepen (bijvoorbeeld alcohol of cannabisgebruik bij

jongeren).

Stichting Mainline – Amsterdam

Drs. N.C.D. Krummacher

020-6822660

n.krummacher@mainline.nl

169

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

170

215

Beweging en activiteiten voor

chronisch verslaafden

De Stichting Beschermende Woonvormen Utrecht (SBWU)

heeft een aantal grootschalige woonvoorzieningen (hostels)

waar verslaafde cliënten met onderliggende psychiatrische

problematiek langdurig wonen en begeleid worden.

De cliënten hebben in de praktijk onvoldoende mogelijk-

heden tot dagbesteding. Dit project richt zich op het aan-

bieden van bewegings- en activiteitenbegeleiding aan

chronisch alcoholverslaafden. Met als doel herstel van

gezondheid, familiebanden en dagstructuur.

Stichting Beschermende Woonvormen Utrecht – Utrecht

B. Beentjes

030-2361070

bertbeentjes@sbwu.nl

216

Rij-habilitatie

Op dit moment hebben jongvolwassenen met een psychotische

stoornis vaak niet de mogelijkheid het rijbewijs

te halen. Dit kan verschillende oorzaken hebben, bijvoorbeeld

angst, medicijngebruik en concentratieproblemen.

Dit project wil in samenwerking met Altrecht Talent kandidaten

met een psychotische stoornis het volgende aan-

bieden: een theoriecursus op maat, rijlessen in een simu-

lator en een rij-instructeur met ervaring in de psychiatrie.

Op deze manier wordt het voor deze doelgroep mogelijk het

rijbewijs te halen. Dit geeft de kandidaat zelfvertrouwen,

mobiliteit en arbeidsperspectief.

Altrecht – Den Dolder

L. Bakker

06-46597730

l.bakker@altrecht.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

171

217

Actieve inloophuizen

Gemarginaliseerde groepen, zoals dak- en thuislozen en

drugsgebruikers, hebben te maken met veel problemen.

Deze problemen maken het moeilijk om te werken en actief

te participeren in de maatschappij. In deze context kunnen

opvanghuizen meer zijn dan ‘alleen’ een inloop- en aanlooppunt.

Op basis van bestaande ervaringen in binnen- en

buitenland wordt het concept ‘actieve inloophuizen’ verder

ontwikkeld, geïmplementeerd en geëvalueerd. Het idee

heeft twee componenten: actieve betrokkenheid en participatie

van bezoekers in het inloophuis, en het opzetten

van werkgelegenheid en opleidingsmogelijkheden voor

bezoekers in het inloophuis.

Stichting De Regenboog – Amsterdam

K. Schiffer

020-5707827

kschiffer@amoc.demon.nl

218

(Woon)begeleiding voor ouderen

met verslaving

Er komen steeds meer signalen van alcoholmisbruik onder

ouderen in verzorgingstehuizen. Eenzaamheid speelt hier-

bij een grote rol. Ons idee is een ambulante (woon)bege-

leidingsvorm te realiseren als aanvulling op de begeleiding

die deze ouderen al ontvangen: specifieke hulp op het

gebied van verslaving. Voordat deze hulpverleningsvorm

gerealiseerd kan worden, moet er eerst onderzoek gedaan

worden om de aard en omvang van de problematiek helder

te krijgen. Gezien de groeiende groep ouder wordende

mensen en de aanwezige en groeiende eenzaamheids-

problematiek zien wij in dit plan een vernieuwend idee

dat een zorgvraag beantwoordt.

Centrum voor Wonen Zorg en Welzijn Gelderland –

Apeldoorn

M.L. Garretsen

055-5382425

m.garretsen@legerdesheils.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


219 KANDIDA AT

De Frisse Keet

Met de Frisse Keet gaan jongeren samen met preventiewerkers een tegenwicht

bieden aan het drinkgedrag in keten en hokken. We laten leeftijdgenoten kritisch

kijken naar hun eigen drinkgedrag en verlagen uiteindelijk het drankgebruik in de

keten. Tactus Verslavingszorg komt met behulp van de mobiele keet in gesprek met

keetbezoekers, door de jongeren op hun eigen plek op te zoeken.

UITGELICHT

De Frisse Keet is voor alle jongeren die het normaal

vinden om veel alcohol te drinken en keetbezoekers

in het bijzonder.

Keten en alcohol

Een keet is een ontmoetingsplek opgezet voor en door groepen jonge-

ren die samenkomen voor de gezelligheid en om alcohol te gebruiken.

Keten komen in bijna alle delen van Nederland voor. Er zijn er in totaal

ongeveer 1500. Elk weekend bezoeken ongeveer 30.000 jongeren een

keet. Keetbezoekers drinken over het algemeen te veel, te vaak en te

jong alcohol. Dit heeft zeer negatieve gevolgen voor de gezondheid van

deze jongeren, nu en in de toekomst. Jongeren zijn nog in ontwikkeling

en daardoor lopen zij extra risico.

Jongeren en ouders

De Frisse Keet is voor alle jongeren die het normaal vinden om veel

alcohol te drinken en keetbezoekers in het bijzonder. Uit onderzoek

blijkt dat preventie zowel gericht moet zijn op de jongeren als op de

ouders. Daarom worden ook de ouders uitgenodigd een kijkje te nemen

in de Frisse Keet en in gesprek te gaan met een preventiewerker over

de inkoop en consumptie van alcohol en het toezicht in de keet.

Een frisse wind door keten en hokken

De Frisse Keet is een perfect hulpmiddel om met keetbezoekers in

gesprek te gaan en met hen de té hoge drankconsumptie van veel

(jonge) keetbezoekers te bespreken. Op de bestaande manieren, via

gastlessen op scholen en in jeugdcentra, is deze specifieke doelgroep

lastig te bereiken. Het doel is dat jongeren onder de 16 jaar geen

alcohol drinken en dat jongeren boven de 16 jaar alcohol met mate

nuttigen.

172

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Is het echt zo erg?

De meeste keten werken drinkbevorderend: jongeren nemen elkaar

mee in het gedrag. Keetbezoekers drinken significant meer dan andere

jongeren. Er is ook vaker sprake van zwaar drinkgedrag en ze zijn vaker

dronken. Het overmatige alcoholgebruik van jongeren heeft een negatieve

invloed op hun gedrag en ontwikkeling. Het effect dat overmatig

alcoholgedrag heeft op de hersenen en de gevolgen in het verkeer zijn

vaak niet bekend bij de doelgroep. Bovendien gebruiken jongeren onder

invloed van alcohol (nog) minder vaak een condoom; dit leidt tot meer

geslachtsziekten en ongewenste zwangerschappen.

Kijkje in de Frisse Keet

De Frisse Keet is een caravan die eruit ziet als een gezellige keet. Met

allerlei attributen die de aandacht trekken, zoals ingelijste kranten-

artikelen met als onderwerp alcohol in keten en hokken. De attributen

hebben allemaal te maken met veel alcohol drinken, de schadelijkheid

van alcohol en de risico’s van het drinken op jonge leeftijd.

De frisse keet is multi-inzetbaar. We kunnen drinkketen bezoeken en

de jongeren en betrokken ouders in onze keet uitnodigen. Andere toe-

passingen zijn de keet in te zetten bij scholen, jeugdcentra, op campings,

dorpsfeesten en festivals: locaties waar veel jongeren samenkomen en

alcohol drinken. Bij het bezoeken van drinkketen kunnen we ‘peers’

een actieve rol geven.

Hoe pakken we het aan?

De eerste vier maanden van het project wordt de keet aangekleed en

ingericht met behulp van jongeren die zelf tot de doelgroep behoren.

Een industrieel ontwerper ondersteunt ons hierbij. Preventiewerkers

van Tactus zijn betrokken als projectleider en deskundige op het

gebied van middelengebruik bij jongeren.

De Frisse Keet wordt eerst een half jaar als pilot ingezet in Twente.

Daarna volgt een wetenschappelijke evaluatie door een student van

de Universiteit Twente.

Tactus Verslavingszorg – Enschede

K.A.N. Buist

053-4824750

k.buist@tactus.nl

173

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


220 KANDIDA AT

3@©K on T®@K = Back on Track

Jongeren terug in het spoor

UITGELICHT

Onze missie: het gedrag van jongeren met een middelenverslaving op

een ‘geleidelijke’ en snelle manier te veranderen. Met de vernieuwende

integrale behandeling Back on Track brengen we het middelengebruik

onder controle met moderne ICT-toepassingen en door gelijktijdig het

onderwijs opnieuw in gang te zetten.

Bijtijds hulp bieden mislukt

Ondanks grote inspanningen lukt het niet om jongeren, die gevaarlijk

alcohol- en drugsgebruik hebben of ander verslavend gedrag vertonen,

bijtijds hulp te bieden. Dit blijkt uit het feit dat alcohol- en drugs-

gebruik vele malen hoger is dan het aantal jongeren dat hulp zoekt.

Het gevolg is dat jongeren met alcoholvergiftiging binnen het algemeen

ziekenhuis worden opgenomen en desondanks geen psychische

hulp zoeken. Ook vindt schooluitval plaats zonder dat opgemerkt wordt

dat middelenmisbruik een belangrijke rol speelt.

ICT-toepassingen

De leefwereld van jongeren wordt steeds meer beheerst door nieuwe

technologie en moderne communicatiemiddelen. Met behulp van Back

on Track willen wij jongeren ‘met eigen middelen verslaan’ zodat op

een voor hen uitdagende manier verandering in gang gezet wordt.

De ICT-toepassingen van Back on Track sluiten aan bij de leerstijlen,

het niveau en de belevingswereld van de jongeren. Voorbeelden:

gaming, beeldverbindingen en digitale coaches.

Brug tussen begeleiding en thuisfront

Om de verandering bij de jongere te verankeren, is een snelle en opti-

male aansluiting met de buitenwereld - waarbij een brug wordt geslagen

tussen de begeleiding en het thuisfront - van essentieel belang. Weer

contact krijgen met ouders, school en vrienden heeft grote prioriteit.

Hierdoor kan de jongere sneller terug naar huis, naar een omgeving

die goed voor hem/haar is. Back on Track streeft bovendien naar een

lastenvermindering voor medewerkers, zodat zij zich volledig kunnen

richten op hun nieuwe rol als coach.

De leefwereld van jongeren wordt steeds meer

beheerst door nieuwe technologie en moderne

communicatiemiddelen.

174

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Vier pijlers

De integrale behandeling Back on Track is een vernieuwende vorm van

behandelen die zorgt voor blijvende gedragsverandering. Vier pijlers

ondersteunen de behandeling:

Back to Reality: Back to Reality ontwikkelt een set producten die de

jongeren voorbereiden op de terugkeer naar de maatschappij. Leren

neemt daarin een belangrijke plaats in. Enerzijds om achterstanden

weg te werken, anderzijds om de weerbaarheid te vergroten. Voorbeelden

van producten: digitale agenda, E-learning ondersteuning,

games, Virtual Reality’, narrowcasting school, onder toezicht naar

school.

Back Together: Door ouders en de relatie met hun kind een plek in de

behandeling te geven, wordt de kans op een succesvolle terugkeer sterk

vergroot. Producten: beeldverbinding tussen ouders en de jongere,

Ronald McDonaldlogeerhuis, training rondom opvoeding en begeleidingsvraagstukken.

Back to Business: Maximale ondersteuning aan de professional door

ICT-oplossingen waardoor administratieve lasten worden afgebouwd en

relevante informatie overal toegankelijk en beschikbaar is.

Back to the Future: De jongere gaat in principe na behandeling weer

terug naar huis. Om de kans van slagen te vergroten moeten de juiste

condities worden gecreëerd. Producten: sms-alert, beeldverbinding met

behandelaar, virtuele schoolklas, forum voor ouders, lotgenotenforum.

Implementatiestrategie

Het concept van Back on Track wordt zodanig ontwikkeld, dat het op

verschillende plekken kan worden uitgevoerd. Het moment is aange-

broken om een prototype te ontwikkelen, waarin Back on Track zichtbaar

wordt.

Fase 1: Schrijven businessplan.

Fase 2: Ontwikkelen prototype door technici, onderwijskundigen,

gedragsdeskundigen en vertegenwoordigers van de eind-

gebruikers.

Fase 3: Starten van de pilotfase.

Parnassia, Psycho-Medisch Centrum – Den Haag

O.M.G. van de Lustgraaf BA

070-3916196

lustgo@parnassia.nl

175

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

176

221

De WerkWinkel

Veel mensen uit de geestelijke gezondheidszorg willen

werken, maar het lukt hen niet. Doel van dit project is een

laagdrempelig en outreachend werkend uitzendbureau

dat bemiddelt tussen cliënten en organisaties en bedrijven

die werkzaamheden hebben. Maatschappelijk relevante

werkzaamheden, zo mogelijk in de wijk waar ze begeleiding

krijgen of wonen. Werkzaamheden waar ze werkervaring

op kunnen doen en wat geld kunnen verdienen. Cliënten

krijgen zo een andere sociale rol. Hierdoor kan de beeldvorming

van ‘de psychiatrische cliënt‘ op een positieve

manier gewijzigd worden. In tweede instantie zal de

WerkWinkel zelf werk bieden voor mensen die (nog) niet

bemiddeld kunnen worden.

Regionale Instelling Beschermd Wonen – Haarlem

M.C.W. van Breukelen

023-5178700

r.vanbreukelen@ribw-kam.nl

222

Polikliniek metabole stoornissen

schizofreniepatiënten

Voor schizofrenie bestaan veel constructies (bemoeizorg,

(F)ACT-teams, rehabilitatie) om te voorzien in de tekorten

die het gevolg zijn de ziekte. De bemoeizorg schiet echter

tekort op het gebied van de somatische gezondheids-

toestand van de patiënt. Patiënten met schizofrenie blijken

bijna alle cardiovasculaire risicofactoren in zich te ver-

enigen. Mede door gebreken die bij schizofrenie horen

(onvermogen tot georganiseerd leven, te laat of ontbrekend

bezoek aan de huisarts) leidt dit tot vroegtijdige sterfte

aan cardiovasculaire aandoeningen. Dit project wil daarom

cardiovasculaire bemoeizorg leveren: diagnostisch en

therapeutisch (met name verandering van de levensstijl).

GGZ Noord-Holland Noord – Heerhugowaard

Dr. D. Cohen

072-5765666

d.cohen@ggz-nhn.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

177

223

Landelijk Startbureau Straatadvocaten

en Doelgroepambassadeurs (LSSD)

In Rotterdam en enkele andere steden werken al enkele

jaren ‘straatadvocaten’. Sinds kort kent Rotterdam de,

eveneens succesvolle, ‘doelgroepambassadeurs’.

Beide groepen bestaan uit mensen met ervaring in ver-

slaving en/of dakloosheid. Zij komen op voor de belangen

van daklozen en verslaafden en geven voorlichting.

De dakloze en verslaafde mens krijgt hiermee een stem bij

de gemeentelijke overheid, instellingen en organisaties.

Deze projecten zouden landelijke navolging moeten

krijgen. Het plan is om een Landelijk Startbureau Straat-

advocaten en Doelgroepambassadeurs op te richten met

als taak het ondersteunen van opstartende straatadvocaten

en doelgroepambassadeurs.

Basisberaad GGZ – Rotterdam

E. Frank

010-7502104

e.frank@basisberaad.nl

224

Equitherapie (therapie met paarden)

bij verslaafden

Binnen Tactus, instelling voor verslavingszorg, bestaat de

behoefte aan meer non-verbale therapieën om beter aan

te sluiten bij de behoeften van de patiënten. Het idee is om

in een pilotproject equitherapie (therapie met paarden)

aan te bieden aan klinisch opgenomen patiënten in

Rekken. De doelgroep voor de therapie zijn verslaafden

die problemen ervaren rondom sociale vaardigheden,

concentratie, zelfbeeld, zelfvertrouwen en/of gevoelens en

emoties. De therapie met het paard kan helpen te werken

aan deze problematiek. Tijdens de pilot worden in twaalf

maanden twintig patiënten behandeld.

Tactus Instelling voor Verslavingszorg – Deventer

Drs. M. Jansma

0570-500100

m.jansma@tactus.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


225

‘Nu het een naam heeft...’

Voorlichtingsmateriaal over

psychiatrie in jongerentaal en -beeld

Met ‘Nu het een naam heeft...’ willen we de (ervarings)kennis en vaardigheden van

jongeren inzetten om informatie over hun eigen problematiek in hun eigen taal over

te brengen aan anderen. Deelnemers aan het project zijn jongeren met psychiatrische

en/of gedragsproblematiek van 14 tot 20 jaar die terecht zijn gekomen in

de jeugd-GGZ of jeugdhulpverlening.

UITGELICHT

Informatie in eigen taal

Als er eenmaal een diagnose is gesteld (het een naam heeft) en jongeren

op zoek gaan naar informatie over hun probleem raken ze vaak

verdwaald in het grote, versnipperde informatieaanbod op internet

en in folderrekken. Hier werden wij steeds weer door jongeren op

gewezen. Informatie voor jongeren waarin zij worden aangesproken in

hun eigen taal of belevingswereld, vind je niet of nauwelijks. Folders

of brochures zijn veelal geschreven voor ouders/opvoeders, of andere

volwassenen.

In dit project verzamelen de jongeren zelf de informatie, maken de ver-

taalslag voor andere jongeren en kiezen de manier waarop de informatie

toegankelijk wordt gemaakt bijvoorbeeld via internet, exposities,

optredens, brochures, comics, etc. Deze eindproducten kunnen ingezet

worden bij voorlichtings- en preventieactiviteiten op scholen, in buurt-

huizen en in de hulpverlening.

Zelfinzicht en nieuwe vaardigheden

Door deelname aan het project verdiepen de jongeren zich op een ont-

spannen en onderzoekende wijze in de eigen problematiek. Ze verkrijgen

hierdoor zelfinzicht en leren nieuwe vaardigheden zoals het

overbrengen van opgedane kennis. Dit bevordert hun zelfvertrouwen

en zelfredzaamheid en daarmee het herstelproces.

Informatie voor jongeren waarin zij worden

aangesproken in hun eigen taal of belevingswereld,

vind je niet of nauwelijks.

178

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Wie heeft er baat bij het project?

1 Jongeren met psychiatrische en/of gedragsproblematiek.

Zij (her)ontdekken vaardigheden en kwaliteiten en leren technische

en sociale vaardigheden. Dit vergroot hun eigenwaarde, kennis en

zelfinzicht waardoor het herstelproces kan starten.

2 Ouders, broers en zussen van deze jongeren. Zij krijgen begrip voor

het problematische gedrag en de leefwereld van de jongeren.

Hierdoor kunnen zij hoop ontwikkelen niet (meer) uitsluitend

de negatieve gedragingen zien.

3 Vrienden van de jongeren. Zij krijgen informatie over het probleem-

gedrag van hun vriend in hun eigen taal. Zo gaan zij begrijpen dat

bepaald gedrag bij de psychiatrische problematiek hoort waarmee

er minder vervreemding van vrienden ontstaat.

4 Hulpverleners. Zij kunnen de deelname van hun cliënt aan het project

aangrijpen als contact- en communicatiemiddel. Ook kunnen zij hun

deskundigheid bevorderen.

5 Onderwijsmedewerkers. Zij kunnen de eindproducten gebruiken als

hulpmiddel bij deskundigheidsbevordering en hun schoolbeleid en

wijze van lesgeven aanpassen. Ook kunnen ze opvallend gedrag van

scholieren sneller plaatsen.

Hoe wordt het project vormgegeven?

‘Nu het een naam heeft...’ wordt ingebed in de voorlichtings- en pre-

ventieactiviteiten van de cliëntenorganisatie van GGzE. Ook zoeken

we samenwerking met bijvoorbeeld: zorgeenheid Kinderen & Jeugd

en Preventie van GGzE, Zorgbelang Brabant, De Catamaran (forensische

jeugdpsychiatrische kliniek), Bureau Jeugdzorg, Dynamo (centrum

van Welzijn Eindhoven), gemeente Eindhoven, diverse (jongeren)

organisaties.

Resultaten

Het project is geslaagd als tenminste tien jongeren deelnemen aan

het project en tenminste vijf thema’s uitgebeeld en vormgegeven zijn

in jongerentaal. Als jongeren en hun naaste omgeving gebruik maken

van de ontwikkelde producten. Als draaiboeken en werkbeschrijvingen

voor heel Nederland toegankelijk via internet zijn. En als het project

geëvalueerd is en er in een later stadium een effectenonderzoek heeft

plaatsgevonden.

Cliëntenraad Kinderen & Jeugd GGZ Eindhoven – Eindhoven

J. Verschuren

06-51889505

pimpaard@tiscali.nl

179

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

180

226

Behandelmateriaal verstandelijk

gehandicapten met verslaving

Binnen de groep met een licht verstandelijke handicap

(LVG) blijkt dat middelengebruik en verslaving een probleem

kan zijn. Op dit moment weten zowel de verslavingszorg

als de instellingen voor LVG vaak niet wat ze deze

doelgroep moeten en kunnen bieden. In dit project wordt

behandelmateriaal ontwikkeld en uitgeprobeerd: materiaal

dat goed aansluit bij de mogelijkheden en beperkingen

van de LVG-doelgroep. Op deze manier proberen we aan te

sluiten bij een doelgroep die nu tussen wal en schip dreigt

te vallen.

Tactus Instelling voor Verslavingszorg - Deventer

Drs. M. Jansma

0570-500100

m.jansma@tactus.nl

227

Informatiebijeenkomsten over

Schizofrenie aan verschillende

instanties

In de maatschappij heersen vooroordelen over geestelijke

gezondheidszorg. Dit heeft stigmatisering van psychiatrische

cliënten met schizofrenie tot gevolg. Met dit project

willen wij de stigmatisering en onbekendheid met deze

ziekte verhelpen en het belang van vroegtijdige detectie

en preventie onderstrepen. Om meer begrip te krijgen voor

de beperkingen van deze cliënten willen wij beginnen met

het veranderen van de beeldvorming in de maatschappij

door het geven van informatiebijeenkomsten aan ver-

schillende instanties. Ook stellen we voor om voor verschillende

instanties en doelgroepen aangepast beeld- en

lesmateriaal te ontwikkelen.

Parnassia, Psycho-Medisch Centrum – Den Haag

T. Nuyten

06-25263067

nuytet@parnassia.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

181

228

Kracht van zelfhulpgroepen vergroten

Lotgenotencontact heeft een enorm grote herstellende

kracht. Dit blijkt uit internationale onderzoeken maar

ook uit reacties van deelnemers van zelfhulpgroepen.

In Eindhoven en omgeving bestaat al een goed georganiseerd

netwerk van zelfhulpgroepen. De bekendheid onder

de eerstelijnshulpverlening en inwoners van de regio is

echter nog erg laag. Hierdoor vinden helaas nog maar

weinig mensen de weg naar een zelfhulpgroep. Dit aantal

willen we vergroten door de eerstelijnshulpverlening

intensief te informeren via presentaties door deelnemers

en ervaringsdeskundigen. Ook willen we brede publieke

aandacht voor het onderwerp krijgen met artikelen in

de regionale media.

Stichting Zelfhulp Netwerk Eindhoven/Kempenland

Eindhoven

W.G. Venhuis

06-53214068

wim@vkwadraat.nl

229

Transcraniële magnetische stimulatie

(TMS) bij stemmenhoorders

Veel mensen met schizofrenie blijven last houden van

stemmen, ook al zijn ze goed ingesteld op antipsychotische

medicatie. Mede hierdoor is de lijdensdruk bij deze

groep vaak hoog. Parnassia en het UMC Utrecht voeren

momenteel een studie uit naar de effectiviteit van een

behandeling met een snel wisselend magnetisch veld (TMS)

bij therapieresistente stemmenhoorders. De eindresultaten

zijn nog niet bekend, maar nu al vragen patiënten en hun

familieleden regelmatig of zij een vervolgbehandeling met

TMS kunnen krijgen. De implementatie van deze patiëntvriendelijke

en – op het oog effectieve – behandelmethode

zou voor stemmenhoorders een uitkomst kunnen zijn.

Parnassia, Psycho-Medisch Centrum – Den Haag

Dr. J.D. Blom

070-3917521

j.d.blom@parnassia.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

182

230

Neurofeedback bij volwassen

ADHD-patiënten

ADHD bij volwassenen gaat vaak gepaard met comorbide

psychiatrische aandoeningen. Medicamenteuze behande-

lingen zijn veelal eerste keus. Omdat een deel van de

patiënten niet verbetert met medicatie en/of er een aversie

tegen heeft, is onderzoek naar niet-medicamenteuze

behandelingen van groot belang. Neurofeedback, het

normaliseren van afwijkend EEG-patroon, lijkt veelbelovend

in dit opzicht. Onderzoek naar deze behandeling vertoont

methodologische tekortkomingen en is meestal niet gericht

op volwassenen met ADHD. In dit project wordt op een

methodologisch verantwoorde manier de effectiviteit van

neurofeedback bij volwassenen met ADHD onderzocht.

GGZ Dijk en Duin – Castricum

Drs. G.M. Claessens

06-24680106

mclaessens@dijkenduin.nl

231

Gedragstherapie autisten door

studenten

Centrum Autisme heeft ervaring met het gedragstherapeutische

behandelprogramma ‘Pivotal Response Treatment’:

ouders leren technieken om de sociale en communicatieve

ontwikkeling van hun kind te stimuleren. Het programma

vraagt veel van de ouders. Om hen te ontlasten en de

ontwikkeling van de kinderen nog meer te stimuleren

bestaat de wens om, naast de oudertrainer, andere trainers

in te zetten. Centrum Autisme kan deze ondersteuning niet

bieden en stelt voor studenten psychologie en orthopedagogiek

hiervoor in te zetten. Zij worden opgeleid door

Centrum Autisme en kunnen ook na het afronden van

de behandeling ouders blijven ondersteunen.

Centrum Autisme – Leiden

Drs. H. Joustra

0348-425506

hjoustra@zonnet.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

183

232

Schijf van Vijf

GGZ-instelling Zwolse Poort en cliëntenraad hebben voor

de verbetering van cliëntgerichte doelstellingen een

‘Schijf van Vijf’ ontwikkeld. Deze schijf kent criteria en

instrumenten op het gebied van kwaliteit vanuit cliënt-

perspectief die passen binnen de ‘plan-do-check-act-cirkel’

van bestuurlijke aansturing. Dit project heeft als doel

de Schijf van Vijf zo te ontwikkelen dat zij kan dienen

als PDCA-cirkel voor overige cliëntenraden in de GGZ.

Hiermee kunnen zij proactief het (verzwaarde) wettelijke

adviesrecht gestalte geven. Het op te leveren product is

een handboek en projectboek dat door cliëntenraden en

zorgaanbieders in de GGZ-sector gebruikt kan worden

om in de eigen organisatie een dergelijk project/proces

te starten.

Zwolse Poort – Zwolle

P. Oosting

06-13632579

p.oosting@zwolsepoort.nl

233

Full Spectrum Change in de GGZ

De doelstelling van dit project is het bereiken van dertig

tot vijftig procent reductie van personeeluitstroom binnen

een (GG)Zorginstelling. Dit is nodig om het groeiende gat

tussen vraag naar ondersteuning en beschikbaarheid van

gekwalificeerd personeel te dichten en stijgende kosten

van werving en selectie te beperken. Dit project voorziet in

een innovatieve combinatie van nieuwe en reeds bewezen

interventies bij integrale organisatieontwikkeling.

De aanpak die zorgt voor een positieve wisselwerking

tussen processen, systemen, motivatie en betrokkenheid is

multidisciplinair en kenmerkt zich door brede personeelsparticipatie,

meetbaarheid en reproduceerbaarheid.

Human Treasures CV – Woerden

L.L. Sonneveld MBA

0348-400055

lsonneveld@human-treasures.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

184

234

Het mobiele delierteam

Delier is een psychiatrisch ziektebeeld gekenmerkt door

plotseling ontstane wisselende verwardheid. Delier komt

vooral bij ouderen frequent voor en wordt vaak niet of laat

herkend. Wij denken dat het mogelijk is delier bij ouderen

thuis sneller te ontdekken en beter te behandelen.

Ons voorstel is om met een multidisciplinair delierteam

de noodzakelijke medische aandacht en zorg te verbeteren

en eerder bij de patiënt te brengen. Dit team komt meteen

in actie bij melding van signalen van delier bij een thuiswonende

oudere. Hierdoor worden episoden van delier korter,

maar ook worden complicaties en ziekenhuisopnames

voorkomen en verpleeghuisopname wellicht uitgesteld.

Parnassia, Psycho-Medisch Centrum – Den Haag

A.J.M. Stroomer-van Wijk

070-3919500

a.stroomer@parnassia.nl

235

Tactory: doelgroepgerichte

arbeidsrehabilitatie en -reïntegratie

Recente onderzoeken wijzen uit dat de re-integratiepraktijk

in Nederland verre van effectief is. Bij Tactus Verslavings-

zorg is onderzocht hoe re-integratieprojecten voor mensen

met verslavingsproblemen effectiever uitgevoerd kunnen

worden. Tactus wil al haar re-integratieprojecten voor

mensen met verslavingsproblemen onderbrengen in een

separaat re-integratiebureau: Tactory. Zorg, rehabilitatie,

re-integratie en nazorg moeten integraal onderdeel uitmaken

van het totale re-integratieproces waarbij sprake is

van een doelgroepgerichte benadering. De effectiviteit van

de re-integratieactiviteiten wordt op wetenschappelijke

basis onderzocht.

Tactus Verslavingszorg – Deventer

Mw. A. Vriend

06-4913353

antoinette@omnifocus.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

185

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


186

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

rubriek

Preventie

Voorkomen is beter dan genezen. Voorkomen

dat mensen ziek worden kan door mensen te

adviseren over een gezonde leefstijl, door hun

leefomgeving gezonder te maken, en door

vroege symptomen van ziekte op te sporen en

te behandelen. De medische professie wordt

steeds vernuftiger in het vinden en behandelen

van vroege symptomen van ziekte. En

medici, samen met psychologen, breken zich

het hoofd over hoe je de leefstijl van mensen

kunt beïnvloeden. Veel minder aandacht

is er voor het gezonder maken van de leefomgeving.

Dat is niet het expertisegebied van

de gezondheidszorg.

De uitdagingen in het preventiebeleid

liggen nu vooral in het bereiken van moeilijk

bereikbare risicogroepen en het politiek

agenderen van gezondheid als kernwaarde

in de samenleving.

In de categorie ‘Preventie’ van de Nationale

Zorgvernieuwingsprijs zijn acht projectvoorstellen

ingediend. Hiervan is één voorstel

genomineerd. Dit project wil de gezondheid bij

zwangere werkenden en hun ongeboren kind

verbeteren door het preventief consult bij de

bedrijfsarts. De overige projecten zijn onder

andere gericht op preventie van huiselijk

geweld, complicaties bij behandeling van

vulvakanker, problemen door slaperigheid en

erfelijke bloedarmoede. Voorgestelde preventiemethoden

zijn bijvoorbeeld screening, preventieve

therapie, voorlichting en een register

van gekwalificeerde artsen en therapeuten.


236

Regionale screening en voorlichting

erfelijke bloedarmoede

Erfelijke bloedarmoede is een toenemend probleem, met

name in steden met een groot aantal allochtone bewoners.

De bedoeling is de screening verder uit te breiden, maar

vooral ook te werken aan de verbetering van de communicatie

tussen de verschillende lijnen binnen de gezondheidszorg.

Wij willen in samenwerking met verschillende

Haagse instituten en GGD werken aan een website voor

patiënten, dragers en zorgverleners. Op de website komt

informatie over erfelijke bloedarmoede. Bevoegde instanties

kunnen patiëntgegevens raadplegen die door laboratoria

zijn ingevoerd. Bij de website hoort ook een e-mailfunctie

voor aanvragers van onderzoek bij zwangeren zodat snel

partneronderzoek kan plaatsvinden.

Organisatie HagaZiekenhuis – Den Haag

Naam Drs. J.L.H. Kerkhoffs

Telefoon 070-2102004

E-mail hb-pathie@hagaziekenhuis.nl

237

De +jewel, het product tegen

slaperigheid

De +jewel is een sieraad speciaal voor mensen die in

bepaalde situaties niet in slaap willen of mogen vallen,

bijvoorbeeld narcolepsiepatiënten, studenten en chauffeurs.

De +jewel detecteert de slaapaanval, maakt de

gebruiker wakker en houdt de gebruiker wakker op een

intelligente en interactieve manier.

Organisatie Technische Universiteit Eindhoven – Eindhoven

Naam E.E. Hopma

Telefoon 06-10138602

E-mail evahopma@hotmail.com

188 Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

189 Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

238

Kennis en kwaliteit voor consumenten

van aanvullende geneeswijzen (CAM)

Jaarlijks maken naar schatting 1,5 miljoen consumenten

gebruik van aanvullende geneeswijzen (CAM). Grotendeels

tot tevredenheid. Verzekeringen vergoeden dit steeds vaker.

Wat ontbreekt is betrouwbare informatie over welke behandelwijzen

succes hebben bij bepaalde gezondheidsklachten

en een betrouwbaar register van gekwalificeerde artsen

en therapeuten. Dit tweelingproject (patiëntenervaringen

verzamelen en register samenstellen) voorziet in het oplossen

van beide knelpunten. Twee belangenorganisaties van

en voor consumenten nemen zelf het initiatief om de door

de consument gewenste ‘integrale zorg’ een flinke stap

dichterbij te brengen.

Organisatie Stichting Gezond Leven – Almere

Naam H.W. van Doorn-van Lommel

Telefoon 036-5361668

E-mail gezondleven@planet.nl

239

Voorlichtingsfilm bij one-stop-shop

In ziekenhuis Bernhoven in een one-stop-shop ontwikkeld

voor patiënten met een liesbreuk: voorbereidende

onderzoeken en operatie op dezelfde dag. Het idee is om

voor deze mensen een voorlichtings(animatie)film op

cd-rom te ontwikkelen die zij thuis kunnen bekijken.

Zo krijgen patiënten vooraf instructie van wat hen te

wachten staat en wordt voldaan aan het informed consent

(Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst).

En patiënten hoeven daarvoor niet extra naar het ziekenhuis

te komen.

Organisatie Ziekenhuis Bernhoven – Oss

Naam Y.H.P. Bloemen

Telefoon 0412-621506

E-mail y.bloemen@bernhoven.nl


240 KANDIDA AT

Gezond aan het werk blijven tijdens

de zwangerschap UITGELICHT

Doel van dit project is de gezondheid bij zwangere werkenden en hun ongeboren

kind te verbeteren. Dit doel wordt bereikt door alle zwangere werknemers toegang

te bieden tot het preventief consult bij de bedrijfsarts met behulp van de doorbraakmethode.

Onderzoeksresultaten wijzen uit dat maatregelen in een vroeg

stadium van de zwangerschap schadelijke gevolgen voor de zwangerschap kunnen

voorkomen.

Preventief consult

Tijdens het preventief consult vindt een gerichte risicoanalyse plaats

en wordt voorlichting, advies en ondersteuning bij werkaanpassing

geboden. Zo kunnen onnodige risico’s en nadelige gevolgen daarvan

worden voorkomen. Het is wetenschappelijk aangetoond dat voorlich-

ting en werkaanpassing leiden tot gezondheidswinst bij de zwangere

zelf en bij haar ongeboren kind. De recent verschenen NVAB-richtlijn

‘Zwangerschap, postpartumperiode en werk’ adviseert dan ook om

iedere zwangere werknemer een preventief consult aan te bieden.

Doorbraakmethode

Het plan is om het preventief consult een grote impuls te geven door

middel van de doorbraakmethode: een effectief gebleken methodiek

voor grote veranderingen in korte tijd. Enthousiaste teams brengen

de nieuwe werkwijze in de praktijk en proberen de zorg rond dit onderwerp

te optimaliseren, begeleid door inhoudelijke en methodische

deskundigen. Teams wisselen ervaringen en kennis uit in werkconferenties.

Aan de hand van opgestelde indicatoren worden de resultaten

gemeten. Kennis en ervaring wordt na afloop van het project overgedragen

aan andere teams die de nieuwe werkwijze vrij gemakkelijk

kunnen overnemen.

Voor wie?

Dit project biedt zwangere werknemers en hun werkgevers, maar ook

bedrijfsartsen, andere hulpverleners en ziektekostenverzekeraars een

echte verbetering.

– Werknemers zijn blij met hun zwangerschap, maar veelal niet op

de hoogte van risico’s in het werk. Via dit project krijgen ze van

opgeleide bedrijfsartsen de juiste adviezen en daadwerkelijke onder-

steuning bij het regelen van aanpassingen bij hun werkgever.

– Voor veel werkgevers is een zwangere werknemer vaak géén blijde

boodschap. Integendeel: het is altijd gedoe. Met dit project krijgt

de werkgever de kans te ervaren dat aandacht voor zwangere werk-

nemers uiteindelijk meer oplevert dan het kost.

190

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Voorlichting en werkaanpassing leiden tot

gezondheidswinst bij de zwangere zelf en

bij haar ongeboren kind.

– Voor bedrijfsartsen wordt het interessanter om zwangere werknemers

te begeleiden.

– Verloskundig actieve hulpverleners, huisartsen, verzekeringsartsen

en paramedici zoals fysiotherapeuten kunnen werkende zwangere

vrouwen actief verwijzen voor een vrijwillig preventief consult

bij de bedrijfsarts. Zo kunnen zij er op vertrouwen dat er heldere

en eenduidige richtlijnen gegeven worden over risicovolle arbeids-

omstandigheden.

– Ook voor ziektekostenverzekeraars zijn er voordelen. Er hoeft minder

uitgekeerd te worden vanwege gezondheidsproblemen van de wer-

kende vrouw en haar (ongeboren) kind.

Het plan

Fase 1: voorbereiding

In deze fase wordt het kernteam samengesteld, de literatuur verkend,

de huidige praktijk vastgelegd, best practices beschreven en het

projectplan vastgesteld.

Fase 2: uitvoering

In deze fase vinden de volgende activiteiten plaats: intakegesprekken

deelnemende teams, startconferentie, werkconferenties en voortgangs-

rapportage.

Fase 3: nazorg

De laatste werkconferentie is gewijd aan de borging van de veranderin-

gen binnen een bedrijf, afdeling of instelling. Nieuwe werkwijzen

worden vastgelegd in afspraken en protocollen. Het blijven meten van

indicatoren is van groot belang voor het behoud en verder ontwikkelen

van de resultaten. Het kernteam dat de teams heeft begeleid, trekt zich

in deze fase steeds meer terug.

Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde –

Utrecht

Drs. M.W.C. Sandbrink

043-3671622

ri.sandbrink@planet.nl

191

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


241

Preventieve oedeemtherapie op

oncologische gynaecologieafdeling

Complicaties bij behandeling van vulvakanker worden ver-

oorzaakt door schade aan het lymfestelsel. Dit heeft ge-

volgen voor de wondgenezing en op langere termijn kan

oedeem ontstaan aan benen en/of onderbuik. Het aantal

complicaties kan verminderen door preventieve oedeem-

therapie en voorlichting over de risico’s van lymfoedeem

door verpleegkundigen. Het project bestaat uit: scholing

van verpleegkundigen, implementatie van de therapie,

poliklinisch lymfoedeemspreekuur en contacten met

therapeuten die gespecialiseerd zijn in lymfoedeem.

Als deze interventies toepasbaar blijken, kan deze methode

ook worden toegepast bij ander groepen kankerpatiënten.

Organisatie Leids Universitair Medisch Centrum – Leiden

Naam M.J.G. Löwik

Telefoon 0172-420405

E-mail m.lowik@worldmail.nl

242

PPP - Preventie Perspectief Participatie

Preventie Perspectief Participatie is een pilotproject van K!M

en het Advies- en Steunpunt Huiselijk Geweld Groningen

waarin een integrale hulpverleningsaanpak wordt ont-

wikkeld voor allochtone mannen in de provincie Groningen.

Doel van het project is vermindering en preventie van

huiselijk geweld. Kerninstrument is vergroting van het

maatschappelijke succes (participatie) van de doelgroep.

In het project staan daarom de participatiebehoeftes van

de deelnemer centraal. De deelnemers worden begeleid

in het opbouwen van een voor hen relevante netwerk.

Tenslotte wordt een train-de-traineraanpak ontwikkeld,

zo mogelijk voor mannen uit de doelgroep zelf, voor voor-

lichting over en aanpak van huiselijk geweld.

Organisatie Kim – Rottevalle

Naam K.E. Tsai

Telefoon 06-23239423

E-mail kim@typischkim.nl

192 Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

193 Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

243

Maarssense MannenKliniek

‘Screening van mannen van 50+ op

seksuologische problemen en mictie/

prostaatproblemen’

De Maarssense Mannenkliniek (MMK) start met een eerste

zorgproduct: ‘Screening van mannen van 50+ op seksuo-

logische problemen en mictie/prostaatproblemen’.

Dit product bestaat uit:

1 een eerste bezoek waarin via een specifiek protocol

gescreend wordt op seksuologische problemen en

mictie/prostaatproblemen;

2 een bloedonderzoek specifiek voor mannen boven de

50 jaar;

3 een tweede bezoek waarin de bevindingen besproken

worden.

In overleg met de patiënt wordt een behandel- en/of risicoreductieadvies

geformuleerd.

Organisatie Stichting Gezondheidscentra Maarssenbroek – Maarssen

Naam Drs. B.M. Aukema

Telefoon 06-29736161

E-mail b.aukema@gcmbroek.nl


194

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

rubriek

Automatisering, internet en

e-mail in zorg

Automatisering in de zorg kan bijdragen aan

het terugdringen van de werkdruk en het

optimaliseren van de kwaliteit van zorg.

Er zijn veel technische mogelijkheden.

De rol van internet wordt hierbij steeds groter.

Een elektronisch patiënt- of kinddossier is

bijvoorbeeld van groot belang voor patiënten

en kinderen. De introductie van automatiseringsmogelijkheden

in de zorg verloopt

echter moeizaam en wisselt sterk per sector.

Het is dus zeer belang-rijk de mogelijkheden

in de zorg te benutten. Er is nog veel winst

te behalen.

In deze categorie zijn ruim dertig projectvoorstellen

ingediend. Vier voorstellen zijn

genomineerd: een virtuele ontmoetingsplaats

in Second Life als alternatief voor lotgenotencontact

voor mensen met cystic fibrosis,

internettherapie voor mensen met angst voor

de terugkeer van kanker, een Lifestyle Volg

Systeem, en een mobiele muziekstudio als

innovatief dagbestedingsprogramma voor

kinderen uit jeugdzorginstellingen.

Uit de overige voorstellen blijkt onder meer

behoefte aan procesverbetering om zaken

beter of sneller te regelen. Andere projectindieners

willen informatie online toegankelijk

maken voor patiënten. De interactieve

mogelijkheden van internet worden benut in

voorstellen voor e-mailcoaching, buddyzorg

en interactieve educatie. Digitale, draagbare

en online media kunnen de patiëntinformatie

aan medici verbeteren.


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

196

244

Indicatiestellen versnellen

De indicatiestelling in de gezondheidszorg vormt nu een

extra schakel in het zorgproces. Dit vertraagt het proces

en consumeert veel, voor zorg bedoeld, geld. Op zichzelf

is de indicatiestelling waardevol, maar de uitvoering zou

efficiënter moeten verlopen. Centrale vraagstelling van

dit project: Kan de indicatiestelling uitgevoerd worden

binnen het primaire proces van de zorg?

We willen onderzoeken of de indicatiekennis van de

Regionale Indicatie Organen te ‘vangen’ is in een

geautomatiseerd systeem. Dan kan binnen het primaire

zorgproces geïndiceerd worden aan de hand van richtlijnen

en kennis over indicatiestellen. Zo verdwijnt de

extra schakel of wordt deze in ieder geval verlicht.

Particulier initiatief

H. van der Heijden

0299-772625

hvdh@stichtingmyosotis.nl

245

Patiënten EPD – the guide

Veel patiënten zien tijdens hun ziekteproces vaak door de

bomen het bos niet meer met alle onderzoeken, behande-

laars en informatie. Het doel van dit project is het ont-

wikkelen van een elektronische gids/begeleider voor

de patiënt in een zorgtraject van A tot Z. De patiënt kan

deze altijd raadplegen om te zien waar hij of zij in het

traject zit, wat de volgende stappen zijn en welke relevante

informatie beschikbaar is.

Atrium Medisch Centrum, Stafbureau Zorg en

Zorgontwikkeling – Heerlen

Drs. C.H.M. Haenen MSc

045-5767760

c.haenen@atriummc.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

197

246

Onderzoek online anamnese

De anamnese kan behoorlijk chaotisch op papier komen

in de hectiek en tijdsdruk van de ziekenhuiswereld en

door de ongerustheid van patiënten. Daarbij kan relevante

informatie verloren gaan of in het geheel niet gevraagd

worden. Zouden artsen en patiënten behoefte hebben aan

een online anamnese, samengesteld door een externe

dienstverlener? De patiënt kan deze op zijn gemak zelf

invullen en aan de arts mailen. De anamnese dient ter

ondersteuning van het eerste consult bij de huisarts

en/of de specialist. Als hier behoefte aan is, wat zijn dan

de kosten en tijdsbesparing? Bij positieve onderzoeks-

resultaten kan een bedrijfsplan voor deze dienst worden

gemaakt.

Particulier initiatief

D. Rodenburg

0048-757515220

purepoland@neostrada.pl

247

Internetcursus ‘Leren leven met pijn’

Ongeveer drie miljoen Nederlanders worden geconfronteerd

met chronische pijn. Medische behandelingen zijn

vaak onvoldoende effectief. Beter leren omgaan met pijn

is vaak wel effectief. Nadeel hiervan is de belasting voor

de patiënt en de tijdsinvestering voor de behandelaars.

Een patiëntencursus via internet lijkt een goed alternatief.

Inmiddels heeft het Pijncentrum UMCG de internetcursus

‘Leren leven met pijn’ ontwikkeld. Deze combineert theorie

via internet met e-mailbegeleiding door een cursusbegeleider.

De subsidie wordt gevraagd om de internetcursus

met e-mailbegeleiding te kunnen aanbieden aan

patiënten met chronische pijn.

Universitair Medisch Centrum Groningen, Pijncentrum –

Groningen

Drs. M.J. de Boer

050-3614502

m.de.boer@anest.umcg.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

198

248

Kosteloos telecomconsult

De Telecomadviseur wil voor deze gelegenheid kosteloos

advies op maat bieden, alle aanbieders op basis van de juiste

prijs-kwaliteitverhouding vergelijken en met behulp van

telefoonrekening(en) een transparante rapportage leveren.

Hierdoor ontstaat inzicht in de telecomkosten en -infrastructuur.

Wij helpen vervolgens bij het nemen van de juiste

beslissing. En we nemen de rompslomp uit handen en kopen

in bij de juiste partij(en).

Doel van dit project is significante besparing op het gebied

van tijd, moeite en geld. Het uitgespaarde geld is te

gebruiken voor bonussen voor huidig en nieuw personeel.

De uitgespaarde tijd en moeite ontlast en kan weer worden

gebruikt voor betere doeleinden.

Gezondheidscentrum De Haak – Almere

R. Volk

06-38181000

robertino@detelecomadviseur.nl

249

PTCA-behandeling in een keer

Na een coronair angiografie worden de toegangssheets in

lies of arm verwijderd. Daarna volgt een aparte dagelijkse

bespreking met de cardiothoracaal chirurg, met drie

mogelijke uitkomsten: conservatieve, chirugische of

PTCA-behandeling (ofwel dotteren). Mijn voorstel is om

dit beslismoment te vervroegen door de cardiothoracaal

chirurg te laten meebeslissen als de sheets nog ‘in’ zijn.

Dan kan de PTCA aansluitend aan de coronair angiografie

worden uitgevoerd. Om dit te realiseren pleit ik voor

elektronische ondersteuning, waarbij elke kliniek die

PTCA’s verricht, online verbonden is met een cardio-

chirurgisch centrum. De grote winnaar is de patiënt.

Academisch Medisch Centrum – Amsterdam Zuidoost

Drs. A. van den Brink

020-5663174

a.vandenbrink@amc.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

199

250

De Digitale Activiteitenbank

Het project dient het sociale netwerk van beschermd wonen-

de cliënten te versterken. Voor hen is het moeilijk om zelf

af te stappen op activiteiten die in buurt, wijk of gemeente

worden georganiseerd. Het RIBW zou graag zien dat er een

website wordt ontwikkeld die een ontmoetingsplek vormt

voor cliënten. Zij kunnen zich bij een activiteitenrubriek

opgeven om zo mensen te ontmoeten die ook graag willen

deelnemen aan die activiteit, maar dit liever niet alleen

doen. De website moet een soort van digitale activiteitenbank

worden met een forum of chat om contacten te leggen.

Cliënten kunnen een profiel aanmaken waarin de nadruk

ligt op hobby’s en interesses.

Regionale Instelling Beschermd Wonen – Zwolle

A. Croon

0523-265424

a.croon@ribwzwolle.nl

251

Webapplicatie GHOR4all

De 25 GHOR-bureaus in Nederland coördineren de Genees-

kundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen. Zij

maken afspraken met ketenpartners over het tekort aan

medewerkers, te groot aanbod van cliënten, uitval van

apparatuur, logistieke stagnatie, uitbraak van infectieziekten

en sluiting van een deel van een zorglocatie. Een

geschikt middel hiervoor is het bouwen, uitrollen en implementeren

van een webapplicatie: GHOR4all. Dit geeft zowel

het GHOR-Bureau als de zorginstellingen inzicht in het hoe

en wanneer van de continuïteit in de regio. Het wordt door

de zorginstellingen zelf onderhouden en gevuld, is goed

beveiligd en te benaderen via www.ghor4all.nl.

GGD Hart voor Brabant – ‘s-Hertogenbosch

Drs. J.G.F. Rops

06-51204169

j.rops@ggdhvb.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

200

252

Reumamonitor voor self empowerment

Self empowerment van mensen met een reumatische aan-

doening is het sleutelwoord in dit project. Via de reeds

ontwikkelde Reumamonitor, een online zelfscorings-

programma, kunnen mensen hun ziekteactiviteit en

dagelijks functioneren vastleggen. Door dit regelmatig

te herhalen krijgen zij meer inzicht in hun ziekte. Ook kan

met zorgverleners worden gecommuniceerd over de scores

aan de hand van rapporten.

Binnen dit project zijn vier speerpunten van belang:

1) verbreding van de score-instrumenten met pijn en

vermoeidheid;

2) verbreding naar een tweede reumatische aandoening;

3) draagvlak vergroten onder zorgverleners;

4) toename van het aantal gebruikers realiseren.

Reumapatiëntenbond – Amersfoort

Dr. P.W.H. Hugen

033-4616364

p.hugen@reumabond.nl

253

DokterDorien

DokterDorien is de werknaam voor een online virtuele arts

die van honderdduizenden Nederlanders rapportcijfers

over individuele zorgtransacties ontvangt, ordent en openbaart.

Het werkt als volgt: zodra een arts zijn declaratie

digitaal indient bij de verzekeraar, wordt de patiënt per

e-mail verzocht om deel te nemen aan het vaste patiëntenpanel

van Dorien. Wil hij dat, dan kan hij iedere volgende

zorgtransactie per mail een rapportcijfer geven. Zo wordt

een patiënttevredenheidsindex gemaakt die continu gevoed

wordt. Er is enorme behoefte aan zulke transparantie,

patiëntenorganisaties zijn erg voor. Dit systeem wordt in

andere vorm reeds internationaal toegepast bij ziekenhuisbenchmarks.

Squarenext BV – Haarlem

B.J.M. Jaspers

06-54765163

bjaspers@gmail.com

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

201

254

Audiovisuele items online beschikbaar

De materie rond erfelijkheid, overerving en erfelijke

aandoeningen is vaak complex. Visuele informatie kan

patiënten helpen een en ander beter te begrijpen.

Het bestaande beeldmateriaal over erfelijkheid en een

groot aantal erfelijke aandoeningen is echter verspreid

over een groot aantal bronnen. Dit is bovendien niet voor

iedereen via internet beschikbaar. Daarom wil het Erfocentrum

dit beeldmateriaal samenbrengen in een centrale

digitale database. Een soort ‘Uitzendinggemist.nl’ op

het gebied van erfelijke ziekten. Het doel is dat deze

waardevolle reeds bestaande audiovisuals voor patiënten

en medische beroepsgroepen met een paar muisklikken

online beschikbaar komen.

Erfocentrum – Soestdijk

Drs. M. de Kinderen

020-663 01 03

marjadekinderen@xs4all.nl

255

PGB-Online

Het administratief bijhouden en verantwoorden van het

persoonsgebonden budget (PGB) wordt steeds lastiger

door alle betaalsystemen. De administratieve chaos door

de stelselwijzigingen maakt het PGB steeds minder

aantrekkelijk. Een oplossing om het PGB toch een vol-

waardig alternatief te laten zijn in de zorg is PGB-online.

Via internet kan de PGB-houder hiermee zorg bestellen,

betalen, administreren en verantwoorden. Via professioneel

beheer van de eigen geldstroom is de PGB-houder

de enig echte regisseur. De toepassing is bestemd voor alle

PGB-houders in Nederland en levert ook voor de financiers

van het PGB en de zorgaanbieders een win-winsituatie op.

Particulier initiatief

P. Lakerveld

06-22612867

peter.lakerveld@zonnet.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


256 KANDIDA AT

Second Life is First Life voor mensen

met Cystic Fibrosis (CF)

Virtuele ontmoetingsplaats als

alternatief voor lotgenotencontact

Voor mensen met Cystic Fibrosis (CF) is het beter elkaar niet te ontmoeten. Het

risico om elkaar onderling met een gevaarlijke bacterie te besmetten is te groot.

Lotgenotencontact is echter heel erg belangrijk en daarom wordt gezocht naar

een alternatief in de vorm van een ontmoetingsplaats op Second Life. Daar kunnen

mensen met CF elkaar ontmoeten, ervaringen uitwisselen en iets met elkaar beleven.

UITGELICHT

Lotgenotencontact is heel belangrijk voor de her-

kenning en erkenning van CF, het biedt sociale

steun en helpt mensen beter omgaan met hun

chronische ziekte of handicap.

Cystic Fibrosis

De ziekte Cystic Fibrosis (CF), ook wel taaislijmziekte genoemd, is

de meest voorkomende erfelijke ziekte met een beperkte levensverwachting.

De aandoening is chronisch en niet te genezen.

De gemiddelde levensverwachting is momenteel ongeveer 35 tot

40 jaar. Mensen met CF lopen het risico elkaar onderling met de

gevaarlijke bacterie Pseudomonas aueruginosa te besmetten, een

belangrijke veroorzaker van luchtweginfecties. Sinds 2005 geldt

daarom het advies van de Nederlandse Cystic Fibrosis Stichting (NCFS)

om elkaar niet te ontmoeten.

Lotgenotencontact

Voor jongeren en jongvolwassenen met CF heeft dit ingrijpende emotionele

consequenties. Lotgenotencontact is heel erg belangrijk voor

de herkenning en erkenning van CF. Lotgenotencontact biedt sociale

steun en helpt mensen beter omgaan met hun chronische ziekte of

handicap. Daarom wordt gezocht naar een alternatief in de vorm van

een ontmoetingsplaats op Second Life: een virtuele wereld die helemaal

gebouwd en beheerd wordt door de inwoners. Daar kunnen mensen met

CF elkaar ontmoeten, ervaringen uitwisselen en iets met elkaar beleven.

202

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

CF Café

De ontwikkeling van deze community, bekend onder de naam CF Café

(www.cfcafe.nl), is in volle gang. Het doel: een platform bieden waar

CF’ers en hun omgeving elkaar kunnen vinden, ervaringen kunnen

delen, informatie kunnen uitwisselen en emoties kunnen delen.

De functionaliteiten die CF Café onder andere biedt zijn persoonlijke

verhalen (weblogs), thema’s met een professional, een forum, een

evenementenkalender, speciale gebeurtenissen, polls, laatste nieuws

en foto’s. De primaire doelgroep van CF Café zijn mensen met CF vanaf

twaalf jaar, ouders van kinderen met CF, partners van mensen met CF,

nabestaanden (ouders en partners) van mensen met CF.

CF Café wordt geleidelijk aan uitgebreid met meer functionaliteiten.

De wens is om op Second Life een stuk land in te richten voor mensen

met CF. CF Café kan zo op Second Life echt vorm krijgen en de mogelijk-

heid voor mensen met CF om elkaar ‘fysiek’ te ontmoeten wordt hierdoor

beter benaderd. Een CF’er krijgt hier echt een gezicht (en bewegend

lichaam) en kan met anderen leuke dingen ondernemen, waarbij de

beperkingen van CF helemaal wegvallen.

Het dingen beleven met elkaar is iets waarin bijvoorbeeld een forum of

weblog niet voorziet. Ook is het mogelijk om bijeenkomsten met een

bepaald thema te organiseren. Second Life biedt mensen met CF daarmee

de ontmoetingsplaats die voor hen in First Life (het ‘echte’ leven)

niet mogelijk is. Daarmee is de kans op succes van het project erg groot,

een alternatief is niet voorhanden.

Plan

Het project wordt uitgevoerd door de Nederlandse Cystic Fibrosis Stich-

ting (NCFS) en de Stichting FOK. TDX interactive bouwt de applicatie

voor CF Café en kan de inrichting van CF Café op Second Life verzorgen.

Een groep actieve vrijwilligers met CF wordt ingeschakeld om CF Café op

Second Life mee vorm te geven en te testen. In april 2008 wordt CF Café

(de community) op internet officieel gelanceerd, de bedoeling is daarna

met de bouw van CF Café op Second Life te starten.

Nederlandse Cystic Fibrosis Stichting – Baarn

Mr. M.M.A. Broekmans

035-6479257

m.broekmans@ncfs.nl

203

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

204

257

Radarbeeld van kwetsbaarheid

Vooral oudere patiënten kunnen kwetsbaar zijn. Zij hebben

vaak meer chronische aandoeningen tegelijkertijd. Ook ver-

lies van zelfredzaamheid komt veel voor. Als huisartsen,

verpleegkundigen en medisch specialisten dit weten,

leveren ze niet zomaar enkelvoudige ziektegerichte zorg.

Deze gegevens kunnen gratis gebundeld worden in de vorm

van een ‘Radarbeeld van kwetsbaarheid’. Deze gegevens

worden standaard door het CIZ verzameld en zijn te com-

bineren met het aantal ziekten en de gebruikte geneesmiddelen.

Zo is in één oogopslag het kwetsbaarheidsprofiel

én het beloop te zien. Het project realiseert dit elektronisch,

implementeert en evalueert.

Universitair Medisch Centrum St. Radboud – Nijmegen

Prof. dr. M.G.M. Olde Rikkert

024-3616772

M.Olde-Rikkert@ger.umcn.nl

258

Met een briefje naar de dokter

Zorgconsumenten voeren per jaar circa zestig miljoen ge-

sprekken met hun huisarts. Deze kunnen beter. Patiënten

zijn vaak niet mondig of hebben weinig vertrouwen in de

huisarts en de voorgeschreven medicijnen. Dit willen we

veranderen via het simpele, persoonlijke multimediale

patiëntenboekje ‘Met een briefje naar de dokter’. Het

boekje vermindert de angst in de spreekkamer en helpt

de patiënt het gesprek ook zelf te sturen. Dit bevordert

zelfmanagement en therapietrouw. Bijna iedereen die het

boekje in handen krijgt, blijkt ermee te kunnen werken.

Het kost maar € 0,40 per persoon. Het traject is: onderzoek,

pilot in Utrecht, pilot in Eindhoven en Amsterdam,

landelijke invoering.

Met een briefje naar de dokter – Achterveld

A.G. Sandig

0342-452300

ton@sandig.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

205

259

Nationale WegWijs in Zorgland

De ene zorginstantie weet vaak niet van de andere dat ze

in een behoefte voorzien. Soms is gewoon onbekend

wat er allemaal aan zorg mogelijk is in de regio of stad,

zowel voor zorgvragers als voor zorgverleners. Daarom stel

ik voor een website te laten maken door een stichting

waar je voor heel Nederland kunt nagaan welke zorg-

instellingen er zijn in de eigen regio en of die in even-

tuele zorgbehoeftes kunnen voorzien. Een domeinnaam

www.zorgenwelzijn.org is aangevraagd.

Willem Arnsthuis, onderafdeling TransMuraal – Utrecht

A.A. Kers/T. Nijhoff

030-2674704

arjankers@yahoo.com

260

Doen Wat Werkt: online counseling

Het effect van online geestelijke begeleiding blijkt in

de VS vergelijkbaar met face-to-face begeleiding. Ook in

Nederland zijn de eerste ervaringen met online therapie

succesvol. ‘Doen wat werkt’ wil via e-mailcontact tussen

cliënt en counsellor krachtige, kortdurende en evidence

based interventietechnieken inzetten. Zo kan vroegtijdig

snelle hulp worden geboden bij afgebakende levens-

problematiek. De dienstverlening wordt in beginsel aan-

geboden via huisartsen middels verwijzing. In een later

stadium is dienstverlening aan werkgevers via preventie-

pakketten mogelijk. Financiering is mogelijk door POH-

GGZ-gelden, de zorgverzekeraars en middelen uit de WMO

en de particuliere sector.

HorusConsult – Haarlem

Drs. S. van Hesteren

023-5459770

vanhesteren@horusconsult.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


261 KANDIDA AT

Van gameboyduim naar cyberconditie

Een Lifestyle Volg Systeem

In ons digitale tijdperk zien we groepen die steeds minder bewegen. De lifestyle is

bepalend voor dat minder bewegen. Kinderen besteden een groot gedeelte van hun

tijd achter de computer, veelal met spelletjes. Door deze verandering in lifestyle

neemt onder andere de algemene conditie af. Dat heeft financiële gevolgen voor de

gezondheidszorg. We zien ook patiëntengroepen met chronische aandoeningen zoals

(kinder)diabetes en obesitas, waarbij minder bewegen eveneens centraal staat.

UITGELICHT

Lifestyle betrouwbaar monitoren

Fysiotherapeuten moeten gerichte informatie en adviezen geven met

betrekking tot gedragsveranderingen aan specifieke chronische

patiënten, zoals patiënten met diabetes, COPD en artrose. Hoe kunnen

we de lifestyle van onze (chronische) patiënten betrouwbaar moni-

toren? Onze oplossingen denken we te vinden in het ontwikkelen van

een volgsysteem, een apparaatje dat lifestyle kan checken: het SMCN

Lifestyle Volg Systeem.

SMCN Lifestyle Volg Systeem

Het Lifestyle Volg Systeem verzamelt data via een apparaatje, een soort

horloge met sensoren. Geregistreerd wordt: beweegruimte (afgelegde

kilometers ten opzichte van leefomgeving), voetbewegingen, verhou-

ding arm- en voetbewegingen en hartslag. De kracht van de meting

door het Lifestyle Volg Systeem ligt niet in de afzonderlijke componenten,

maar in de combinatie van alle factoren.

Het monitoren van de motorische activiteiten gedurende de dag draagt

bij tot het verzamelen van objectieve gegevens. Met behulp van die

gegevens kan een hulpverlener een behandelplan op maat formuleren

om veranderingen in lifestyle tot stand te brengen, gericht op meer

bewegen. Patiënten krijgen door het volgsysteem antwoorden op

vragen over hun lifestyle. De patiënt kan met het systeem vaardig

worden in zelfmanagement.

Het Lifestyle Volg Systeem verzamelt data via een

apparaatje, een soort horloge met sensoren.

206

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Stappenplan

1. Netwerk creëren

Om ons eindproduct te realiseren, is een netwerk noodzakelijk. Met een

stuurgroep van fysiotherapeuten, huisartsen, praktijkondersteuner,

diabetesverpleegkundige thuiszorg, internist, bewegingswetenschapper,

ICT-deskundige en een adviesgroep met Diabetes Vereniging Nederland,

huisarts, fysiotherapeut, innovatieafdeling Rabobank, Agis Zorg-

verzekering N.V., Bureau Raedelijn, internist. Op dit moment zijn

verschillende mensen reeds benaderd.

2. Implementatie

Het gehele project wordt in eerste instantie geïmplementeerd binnen

het Zorgprogramma Diabetes binnen drie gezondheidscentra in

Nieuwegein met ongeveer 50.000 klanten. Dat is een multidisciplinair

samenwerkingsverband met een specifiek bewegingsprogramma voor

diabetici. Als dit goed verloopt, wordt het ook een onderdeel van

andere beweegprogramma’s zoals COPD, depressiviteit, chronisch

pijnsyndromen en hart- en vaatziekten.

Voordelen

Voor veel mensen met een (chronische) aandoening is het van belang te

weten hoe hun lifestyle eruit ziet. Maar ook of die lifestyle is veranderd

door een therapeutische interventie. Een betrouwbaar en objectief

volgsysteem biedt vele voordelen:

– Beter inzicht in eigen lifestyle.

– Lifstyle ‘meten is weten’.

– Duidelijkere in- en exclusiecriteria voor bewegingsprogramma’s

van zorgverzekeraars.

– Minder directe en indirecte medische kosten door onder andere

gerichte financiële inzet beweegprogramma’s vanuit de zorgver-

zekeraars en minder kans op ziektedagen en arbeidsongeschiktheid.

– Activering: mensen zitten minder lang achter de computer, hebben

meer sociale contacten, er is gerichte inzet van trainers bij blessures,

en optimalisatie van fysieke voorwaarden op weg naar topsport.

Zodra de patiënt het gevoel heeft op eigen kracht verder te kunnen

en over vaardigheden beschikt om zelf het gezondheidsprobleem op

te lossen, is de interventie door ons systeem eigenlijk al geslaagd.

Particulier initiatief

R.W.E. Hendriks

030-6044122

rwehendriks@casema.nl

207

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

208

262

E-mentalhealth systeem na schokkende

gebeurtenissen

Het Trimbos Instituut wil een E-Mental Health systeem

ontwikkelen dat de communicatie met getroffenen en

professionals in de zorgketen ondersteunt na ernstige

gebeurtenissen. Voorbeelden hiervan zijn beroepstrauma’s

bij veteranen, politie en/of machinisten en getroffenen

bij rampen. Het systeem zal bestaan uit relevante appli-

caties voor screening, diagnostiek en behandeling van

psychische klachten in een zorgketen. Opzet is om effectief

aan te sluiten bij de hulpbehoeften en wensen van ge-

troffenen zelf.

E-health wordt gekoppeld aan een geautomatiseerde vorm

van besluitvorming op basis van pre-consent inhoud.

Trimbos Instituut, Organisatie en Beleid – Utrecht

Drs. R. Boomstra

030-2971100

rboomstra@trimbos.nl

263

Spelenderwijs voedings- en

beweegcontrole via internet

Een te ontwikkelen interactieve internetomgeving biedt

ouders/verzorgenden, hulp- en zorgverleners en kinderen

de mogelijkheid om gewicht-, eet- en beweegpatronen

te controleren en te verbeteren. Dit gebeurt op een leuke

en doeltreffende manier. Gebruikers creëren hun eigen

personage ofwel avatar in een virtuele wereld. Uitgaande

van ingevoerde persoonlijke gegevens stelt het personage

zich een doel. Al spelenderwijs wordt de gebruiker zo geconfronteerd

met opdrachten rond voeding en beweging.

Een virtuele personal coach geeft advies op maat.

Particulier initiatief

E. Kok

06-13046692

erwin.kok@adviesvoorzorg.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

209

264

Interactieve diabeteseducatie

De diabetes mellituspatiënt speelt een actieve rol in zijn

eigen behandeling. Daarom is educatie van belang.

Eerder heeft onze projectgroep al het programma DIEP

ontwikkeld om de theoretische kennis over diabetes en

de behandeling daarvan bij te brengen. Door dit te combineren

met een educatieve diabetessimulator via internet

kan de diabetespatiënt zichzelf trainen. Zo krijgt hij sneller

adequate kennis over de ziekte, inzicht in de eigen situatie

en leert hij met de ziekte te leven. De kern van de simulator

is een wiskundig model. Dit simuleert de invloed van

bijvoorbeeld hoeveelheden insuline en koolhydraten op

de bloedglucoseregulatie bij diabetespatiënten.

Máxima Medisch Centrum, Interne Geneeskunde –

Eindhoven

Ir. I. Saadane

06-17844167

i.saadane@mmc.nl

265

Buddy en ICT vanuit het ziekenhuis

Patiënten die gediagnosticeerd worden met een tumor

in het hoofd-halsgebied gaan een intensieve periode

tegemoet. Binnen de hoofd-halsoncologie in het Erasmus

MC willen we de formele zorg in het ziekenhuis en de

mantelzorg thuis met elkaar verbinden door een buddy

die contact houdt via ICT-voorzieningen. De buddy biedt

psychosociale en emotionele ondersteuning in de diverse

fasen van diagnostiek, behandeling, genezing of palliatie.

Door diens ondersteuning via ICT zal de patiënt een betere

kwaliteit van leven ervaren. Buddyzorg wordt uitgevoerd

door vrijwilligers met affiniteit met de patiëntencategorie

en vult de mantelzorg en de formele zorg aan.

Erasmus MC – Rotterdam

Drs. H.G. Jansen

010-7033504

h.g.jansen@erasmusmc.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

210

266

E-health triage

van voedselallergieklachten

Via een te realiseren digitaal portaal kunnen patiënten

met een voedselallergie snel digitaal begeleid worden.

Eerste doel is de actuele problemen van een voedsel-

allergiepatiënt te analyseren aan de hand van een digitaal

triageformulier. Hiermee is snel duidelijk op welke fronten

(medische behandeling, dieet, verdachte product) advies

of actie nodig is. Tweede doelstelling is om de patiënt

24 uur per dag toegang te geven tot zijn dossier met daarin

de gestelde diagnose, de voorgeschreven behandeling en

het vastgestelde dieet. Derde doel is het bevorderen van

zelfmanagement middels training door een verpleegkundig

specialist, via een e-consult.

Universitair Medisch Centrum Utrecht, Dermatologie –

Utrecht

Drs. P.C.M. Eland

030-2507348

pkok@azu.nl

267

Veilige zorg op zak met PDA’s

In het Vlietland Ziekenhuis worden oudere patiënten standaard

gescreend op kwetsbaarheid en veel voorkomende

complicaties. Dit vergroot de veiligheid en zorgt voor

een korter verblijf in het ziekenhuis. Verpleegkundigen

gebruiken voor het screenen papieren lijsten. Deze hebben

nadelen. Beter is het verpleegkundigen uit te rusten met

een Personal Digital Agenda (PDA) met daarin protocollen,

risicoscreeningslijsten en behandelplannen. Ingevoerde

informatie wordt zo voor alle medewerkers inzichtelijk,

stuurt actief het verpleegkundig handelen en is op elk

aggregatieniveau beschikbaar voor analyse. Zo dragen PDA’s

bij aan een veiliger en doelmatiger verpleegkundige zorg.

Vlietland Ziekenhuis, Kwaliteit – Schiedam

Drs. A.W. de Raad

010-2044983

adraad@ssvz.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

211

268

Website voor aanschaf kleding voor

dementerenden

Kleding kopen voor mensen met dementie is een enorme

opgave. Door de zorgvraag is er behoefte aan een ander

soort kleding. Informatie en mogelijkheden om bij specifieke

leveranciers te kopen is via internet slecht ontsloten.

Een website die de aanschaf van kleding voor dementerenden

makkelijker maakt, bespaart mantelzorgers tijd.

Dat is nodig, omdat het aantal dementerenden de komende

jaren sterk toeneemt en de beschikbare tijd van mantelzorgers

afneemt. De site zal informatie en advies bieden

en een database met leveranciers met extra service en een

postorderservice. In de planfase worden middelen gezocht

om het toekomstig beheer te realiseren.

Particulier initiatief

Drs. M. Groenewegen

06-22103183

martine.groenewegen@planet.nl

269

High Risk Webportaal

Binnen het Universitair Medisch Centrum Utrecht werken

de afdelingen Kinder- en Jeugdpsychiatrie en Volwassen

psychiatrie met elkaar in een nieuwe polikliniek.

Deze ‘High Risk poli’ richt zich op vroegdiagnostiek en

behandeling van jongeren van tien tot dertig jaar met een

verhoogd risico op het ontwikkelen van psychotische of

stemmingsstoornissen. De jongeren en direct betrokkenen

doen over een langere periode mee aan follow-uponderzoeken.

Wij vragen subsidie voor het bouwen en onderhouden

van een ‘High Risk Webportaal’. Dit is onmisbaar

voor een toegankelijke, laagdrempelige polikliniek.

Het vergroot de therapietrouw en voorkomt ongewenste

uitval.

Universitair Medisch Centrum Utrecht, Psychiatrie –

Utrecht

J. van Driesum

088-7557470

j.vandriesum@umcutrecht.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


270 KANDIDA AT

www.stopangstvoorterugkeerkanker.nl

Training in het omgaan met angst

voor terugkeer kanker

Angst voor terugkeer van kanker kan constructief zijn en motiveren om onder controle

te blijven, waakzaam te zijn en wellicht gezonder te leven. Te grote of langdurige angst

kan echter de slaapkwaliteit verstoren, vermoeidheid instandhouden en het reïntegratieproces

frustreren. In extreme gevallen kan de angst uitmonden in een paniekstoornis

of hypochondrie. Maar ook wanneer dat niet het geval is hebben mensen veel

last van de angst.

UITGELICHT

Mensen kunnen leren hun angst te hanteren en

verminderen

Groeiend probleem

Angst voor terugkeer van kanker (recidief) hangt zo’n 30% van de

mensen, die succesvol behandeld zijn voor kanker, als een zwaard

van Damocles boven het hoofd. KWF Kankerbestrijding verwacht de

komende tien jaar bijna een verdubbeling van het aantal mensen dat

succesvol voor kanker wordt behandeld. De angst voor recidief is dus

een groeiend probleem.

Hulp bij deze angst

Aangezien de angst begrijpelijk is, denken ex-patiënten en zelfs

zorgverleners vaak niet aan de mogelijkheid van hulp bij deze angst.

Of de drempel om zelf hulp te zoeken bij een instelling voor psycho-

sociale oncologie is te hoog. Een gemiste kans, want mensen kunnen

wel degelijk leren beter met de angst om te gaan en er minder last van

te hebben.

Internettraining

Met een aantal interventies, zoals psycho-educatie, cognitieve gedrags-

therapie en ontspanningsoefeningen, kunnen mensen leren hun angst

te hanteren en te verminderen. Er is behoefte aan laagdrempelige en

toegankelijke hulp voor grote groepen. De kennis en ervaring om

daarbij te helpen hebben wij in huis. Door een internettraining te

ontwikkelen kan een grote groep mensen hiervan profiteren.

212

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Uit onderzoek blijkt dat heel veel Nederlanders informatie over gezondheid

zoeken op internet. Eerdere internetinterventies gericht op

subklinische depressie is goedkoop en effectief gebleken.

Vier modules

Aan de hand van vragenlijsten wordt een advies gegeven over welke

onderdelen van de training effectief zijn voor de deelnemer. Mensen met

ernstige angst adviseren we om contact op te nemen met hun huisarts

of een e-therapeut. De training bestaat uit vier modules.

1 Module ontspanning: Deelnemers kunnen audiofragmenten van

ontspanningsoefeningen beluisteren en downloaden. Actief leren ontspannen

is vaak onderdeel van begeleiding bij angst om de negatieve

effecten van langdurige spanning tegen te gaan en mensen beter te

laten slapen. Actief ontspannen kan ook ingezet worden om geconditioneerde

angstreacties op te heffen, of op het moment dat mensen

situaties die ze vermijden, weer op moeten gaan zoeken.

2 Module psycho-educatie: Kennis van de fysiologie van angst en de

relatie tussen kanker en angst helpt om de symptomen die mensen ervaren

te normaliseren. Door deze lichamelijke symptomen te normaliseren,

wekken de symptomen zelf in ieder geval geen angst meer op.

3 Module cognitieve gedragstherapie: Na uitleg over hoe gedachtes

angst kunnen opwekken en wat daarvan de gevolgen zijn, kunnen

mensen aan de slag met huiswerkopdrachten. Door het bijhouden van

gedrag en gedachtes op momenten van angst in zogenaamde logboeken,

krijgen mensen zicht op wat helpend is en wat niet.

4 Module angst en acceptatie: Aangezien de ervaring leert dat angst

voor terugkeer van kanker wel kan verminderen maar vaak niet helemaal

weggenomen kan worden, wordt in deze module aandacht besteed aan

het leren leven met deze resterende angst. Dit wordt gedaan met aandachtgerichte

therapie en verhalen en metaforen.

Stappenplan

1 Voorbereiding training: overleg met ex-patiënten, partners,

therapeuten, tekstschrijver, vormgevers en filmmaker.

2 Bouw website en zorgen voor goede vindbaarheid.

3 Deelnemers werven.

4 Evaluatie website, aanpassingen, overdracht en zorg voor continuïteit.

Helen Dowling Instituut – Utrecht

Dr. M.L. van der Lee

030-2524020

m.vanderlee@hdi.nl

213

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

214

271

Regionaal internetportaal geestelijke

gezondheidszorg

Voor de geestelijke gezondheidszorg in de regio Maastricht

Heuvelland wil de ‘zorggroep’ een internetportaal ont-

wikkelen, aangestuurd door de huisartsvereniging

Maastricht in overleg met de regionale GGZ-instellingen.

Het portaal sluit aan bij het MediX-portaal voor chronisch

zieken. Het heeft drie doelen: e-zelfzorg realiseren door

de cliënt uitgebreid voor te lichten, de e-communicatie

tussen hulpverleners verzorgen en een interactief

e-informatieloket. We vatten het uitwerkingsproces samen

in een transparant werkboek dat als blauwdruk kan dienen

voor andere regio’s die een soortgelijk portaal ontwikkelen.

Academisch Ziekenhuis Maastricht, Transmurale Zorg –

Maastricht

Dr. drs. I.G.P. Duimel-Peeters

043-3876283

idu@bze7.azm.nl

272

Digitaal Medisch Paspoort

Patiënten presenteren zich in het ziekenhuis meestal zonder,

met incomplete of niet recente medische gegevens, zeker als

zij per ambulance arriveren. Helaas resulteert dit meestal in

vertraagde, minder optimale medische hulpverlening en kost-

baar tijdsverlies van de arts en verpleging om de medische

gegevens te achterhalen. Soms kan het fataal aflopen als

bijvoorbeeld medicijnen worden toegediend waar de patiënt

allergisch voor is. Dit kan allemaal voorkomen worden met

een digitaal medisch paspoort. De patiënt draagt een pasje

bij zich met daarop gebruikersnaam en wachtwoord,

waarmee de medische informatie via internet te openen

en uit te printen is.

Academisch Medisch Centrum, Cardiologie –

Amsterdam Zuid-Oost

S. Somi

06-16451703

s.somi@amc.uva.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

215

273

Medstick Cardio voor zwakkere groepen

De reeds bestaande Medstick is een soort usb-stick met

daarop het hele medische dossier van de patiënt,

toegankelijk via een wachtwoord. De afgelopen maanden

is hiervoor een cardiomodule ontwikkeld. Deze ‘Medstick

Cardio’ is onmisbaar voor hartpatiënten, zeker als zij

ook maatschappelijk kwetsbaar zijn, zoals ouderen,

lager opgeleiden en allochtonen. Doel van de subsidie

is om van de Medstick Cardio in samenwerking met

een groot academisch ziekenhuis een medium te maken

met landelijke dekking, zodat de patiënt zich weer vrij

kan bewegen.

Particulier initiatief

A.A.J. Vogelaar

06-24822574

dianavogelaar@hotmail.com

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


274 KANDIDA AT

E-motions

Een mobiele audiovisuele studio

Multimedia is overal om ons heen. De huidige jongerencultuur is hier meer mee bezig

dan ooit tevoren. Muziek, televisie, internet, gaming. Deze kanalen kunnen worden

ingezet om jongeren inzicht te bieden in zichzelf. Daarom heeft Stichting Frequency

het project E-motions in het leven geroepen: een nieuwe vorm van muziektherapie.

In dit project willen we een mobiele studio opzetten. Dit rijdende leslokaal wordt

voorzien van professionele audiovisuele apparatuur. We bieden jeugdzorginstellingen

en scholen voor speciaal onderwijs hiermee een innovatief dagbestedingsprogramma

op audiovisueel gebied.

Werkervaringsplaats voor jongeren

De mobiele studio is een werkervaringsplaats voor en door jongeren,

waarmee studiepunten worden verdiend. De audiovisuele sector wordt

gebruikt als instrument. Een oude Amerikaanse schoolbus wordt samen

met jongeren omgebouwd. Er wordt gewerkt in lesmodules van zes

weken waarbij gekozen kan worden voor het maken van een muziek-

productie of videoanimatie. Ook het maken van online radio behoort

tot de mogelijkheid. Gevoelige onderwerpen worden bespreekbaar

gemaakt.

E-motions speelt in op de belevingswereld van kinderen en jongeren in

de leeftijd van 4 t/m 17 jaar en op de hedendaagse jongerencultuur.

De deelnemers:

– ontdekken vanuit hun eigen perspectief hun mogelijkheden en

grenzen

– raken gemotiveerd om creatief met deze mogelijkheden aan de slag

te gaan

– krijgen meer zelfinzicht door het gebruik van sociale competentie-

modellen

– zetten emoties om in beeld en geluid

We gaan per onderdeel stap voor stap te werk om kennis te verbreden

en audiovisuele techniek aan te leren.

Rol van muziek

Onderzoek door de universiteit van Berlijn heeft de positieve effecten

van muziekgebruik binnen het onderwijs aangetoond. Het algehele

welbevinden van kinderen en jongeren nam toe. Muziek in het onderwijs

bevordert integratie, stimuleert de intelligentie, verbetert sociaal

216

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

UITGELICHT

gedrag, bevordert schoolprestaties en vermindert concentratieproblemen.

Dit levert de deelnemers enorme voordelen op in het

dagelijks leven. De emotionele waarde en vooruitgang op gebied

van sociale competenties op lange termijn is van onschatbare

waarde.

Innovatief

De mobiele studio is innovatief door de combinatie van een vernieuwende

audiovisuele methodiek en de reeds gehanteerde

begeleiding. Deze apparatuur is voor deze doelgroep normaliter

moeilijk toegankelijk. We zetten (inter)nationale audiovisuele

artiesten in als gastdocent/coach vanuit het brede netwerk dat

Frequency inmiddels heeft opgebouwd. Het concept ‘De mobiele

studio’ heeft in 2007 de landelijke Baanbrekerprijs van

Startfoundation gewonnen.

Het project wordt ondersteund door het Projectbureau Albeda

College. De jongeren bieden een wezenlijke bijdrage aan het

project. Samenwerkende partners zijn: SBAW, Startfoundation,

Albeda college, Mentorraad, jeugdzorginstellingen en speciaal

onderwijs.

Stichting Frequency – Rotterdam

C.E. Fernandes

06-24881074

stichtingfrequency@hotmail.com

De mobiele studio is een werkervaringsplaats voor

en door jongeren, waarmee studiepunten worden

verdiend. De audiovisuele sector wordt gebruikt

als instrument.

217

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


218

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

rubriek

Overig

In de categorie ‘Overig’ zijn zo’n negentig projectvoorstellen ingediend. Hiervan zijn

zeven voorstellen genomineerd voor de Nationale Zorgvernieuwingsprijs.

Genomineerd zijn twee projecten voor mensen met een licht verstandelijke beperking:

één gericht op les over het gebruik van psychofarmaca, één gericht op leefstijlverandering

op het gebied van voeding en bewegen. Ook genomineerd: de Brilliantbox

met ‘zinnenprikkelende’ projecten in de gezondheidszorg, Diva Dichtbij met muziektheater

voor mensen met een langdurige ziekte of beperking, ‘Stop waste, stop aids!’

dat verspilling in de zorg te lijf gaat en investeert in de verspreiding van gezondheid

wereldwijd, ‘2-2Tango!’ voor contact- en relatievorming voor mensen met een

chronische psychiatrische of psychosociale beperking, en 113Online voor hulp en

ondersteuning gericht op het verminderen en voorkómen van suïcidaliteit.

De variatie in projecten uit deze categorie is zeer groot. De onderwerpen variëren van

‘Safe Hands’ tegen ziekenhuisinfecties tot een cursus ‘thuis reanimeren’, van de

therapeutische robot PARO voor dementiepatiënten tot de Talentendag voor mensen

met psychische of verslavingsproblemen, en van de tv-serie ‘Zicht op mantelzorg’ tot

het project ‘Van je familie moet je het hebben’ dat nierpatiënten helpt familiedonatie

bespreekbaar te maken.


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

220

275

Project Saartje

Veel cliënten die gemotiveerd zijn voor een opname worden

hierin belemmerd door het hebben van een huisdier:

opvang hiervoor is moeilijk tot niet te realiseren. Vaak

hebben cliënten door langdurige problematiek haast geen

sociaal netwerk meer en ook de financiële middelen zijn

veelal nihil. Dit maakt het moeilijk om te kiezen voor

een klinische opname als dit geïndiceerd is. Er zijn geen

middelen om het huisdier onder te brengen.

Dit project heeft als doel een opvangmogelijkheid te creëren

voor deze huisdieren. Door vrijwilligers of door dierenasiels

en -pensions, zodat cliënten hun (noodzakelijke) klinische

behandeling kunnen starten.

Meerkanten – Almere

S.M.I. Schaap

0321-323640

schakeltje@hotmail.com

276

Werkplekbegeleiding praktijk-

ondersteuners in huisartsenpraktijk

Dit project heeft als doel medewerkers in de huisartsenpraktijk

ondersteuning te bieden bij het uitvoeren van

een astma/COPD-spreekuur. De aansluiting op de praktijk

is maximaal door integratie van de leerresultaten onder

begeleiding van een senior praktijkondersteuner met

ervaring in astma/COPD-zorgverlening.

Particulier initiatief

E.J.B.M. van der Hoeven

06-14456685

mirja.van.der.hoeven@partnerinzorg.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

221

277

Safe Hands

Van alle mensen die in een ziekenhuis opgenomen worden,

krijgt ongeveer tien procent een ziekenhuisinfectie.

De kosten hiervan worden geschat op 400 miljoen euro

en minimaal 1000 mensen overleven dit niet. Ziekenhuisinfecties

worden voor een groot deel veroorzaakt door

het overbrengen van bacteriën via handcontact. De ont-

wikkelde mini-dispenser (patent is aangevraagd) kan dit

probleem op een goedkope en snelle manier reduceren.

De mini-dispenser is handig te bedienen en in kleding te

dragen als een pen. Prof. Ph.J. van den Broek (Leids

Universitair Medisch Centrum en werkgroep Infectiepreventie)

wil met wetenschappelijk onderzoek aantonen

dat de minidispenser de zogenaamde kruisbesmetting

enorm zal terugdringen.

4.2. Safe Hands – Leiden

R. Veeger

06-53666887

r.veeger@casema.nl

278

’En morgen gezond weer op’

(Sonja Barend)

Voor mensen die leven in armoede of tegen de armoede-

grens aan zijn heel veel sociale activiteiten niet bereikbaar.

Gewoon simpelweg omdat het geld ontbreekt. Dit project

wil deze doelgroep mogelijkheden bieden om iets aan

gezonde beweging toe doen. Met als perspectief: duurzame

deelname aan een sportactiviteit, al dan niet in verenigingsverband.

In de eerste fase vindt begeleiding plaats

door professionele fysiotherapeuten.

Stichting Stunt – Delft

B.A. Holt

06-43907499

dick@stichtingstunt.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


279 KANDIDA AT

Diva Dichtbij,

Diva Dichtbij biedt muziektheater aan mensen met een langdurige ziekte of beperking.

Voor mensen met somatische aandoeningen in verpleeghuizen is (vrijwel) geen

professioneel cultureel aanbod op maat, terwijl de behoefte groot is. Stichting Diva

Dichtbij wil hierin verandering brengen. De praktijk leert dat een optreden met

muziek en poëzie van de Diva Dichtbij bewoners van verpleeghuizen niet alleen een

fijn dagdeel bezorgt, maar dat zij zich vaak na afloop ook gemakkelijker emotioneel

uiten en zich meer open durven te stellen.

Wie is Diva Dichtbij?

Initiatiefneemster Pieternel van Amelsvoort, sopraan en theatermaakster,

is op dit moment de Diva Dichtbij. Zij ontdekt dat zij door zang en direct

contact (zieke) mensen kan raken en dichterbij hun gevoelens kan

brengen. In 2007 wordt stichting Diva Dichtbij opgericht om minivoor-

stellingen in de intieme sfeer aan de rand van het bed mogelijk te maken.

De stichting wil door muziek, theater en andere kunstvormen mensen

met een ziekte of anderszins kwetsbaren zich weer mens laten voelen.

Contact maken via muziek en poëzie

Bewoners verblijven vaak langdurig op een somatische afdeling en kunnen

afgesloten raken van de normale dagelijkse gang van het leven. Juist voor

deze doelgroep maakt een optreden waarbij je als mens wordt aange-

sproken een verschil. Het verwerken van ingrijpende veranderingen zoals

het krijgen van een ziekte is niet gemakkelijk. Erover praten kan helpen,

maar vaak is het beleven van de emoties die erbij horen het moeilijkst.

Muziek en poëzie maken het mogelijk dit soort emoties te ervaren en te

verwerken.

Werkwijze Diva Dichtbij

Een projectmedewerker van Diva Dichtbij bespreekt met een activiteitenbegeleider

de situatie en behoeftes in het verpleeghuis. Aandachtspunten

zijn de culturele achtergrond van bewoners, individuele mensen en hun

wensen, specifieke onderwerpen en actuele situaties. De verzorgenden

observeren de dagen na het optreden extra op veranderingen in gedragskenmerken.

Het optreden zelf gebeurt in een persoonlijke en informele sfeer. Tussen

de liederen en gedichten in kan een gesprek ontstaan. Aan bod komen

serieuze muziek en gedichten waarin diep menselijke emoties worden verwoord,

maar daarna wordt de sfeer weer lichtvoetig en maken bewoners

(al dan niet in een rolstoel) een dansje met de Diva. Zo trekt de Diva van

(huis)kamer naar (huis)kamer.

222

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

UITGELICHT

zingen aan de rand van je bed De stichting wil door muziek, theater en andere

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

kunstvormen mensen met een ziekte of anderzins

kwetsbaren zich weer mens laten voelen.

Effecten van de optredens

Persoonlijke effecten van een optreden zijn evident, maar vaak moei-

lijk meetbaar. Verzorgenden en activiteitenbegeleiders zien dat het

optreden mensen raakt en plezier geeft. Zij signaleren ook effecten die

langer aanhouden: sommige bewoners tonen emoties terwijl dat voor

het optreden niet lukte, of ze stellen zich meer open. Ook noemen zij

effecten voor het verpleeghuis. Het welbevinden van de bewoners en

de uitstraling van het verpleeghuis verbetert.

In de toekomst willen we de waardering en effecten systematisch gaan

onderzoeken. Naast de waardering van bewoners en kwalitatieve effecten

hopen we ook financiële voordelen aan te kunnen tonen.

Verbeterd welbevinden bij patiënten kan bijvoorbeeld het medicijn-

gebruik verminderen.

Deelname verpleeghuizen en evaluatie

Voor deelname aan het project bestaat veel interesse bij de verpleeg-

huizen. Vijf verpleeghuizen in het midden van het land willen graag

meedoen. Uiteindelijk is het onze bedoeling het project landelijk in

te voeren. Gedurende dit project voeren we evaluatieonderzoek uit

onder de bewoners en de betrokken stafleden. Als dit positief uitvalt,

wordt daarna een effectonderzoek uitgevoerd. Hiervoor hebben wij

contact met psycholoog dr. Adriaan Visser, onderzoeker op het terrein

van complementaire zorgvormen.

Stichting Diva Dichtbij – Utrecht

P.A.M. van Amelsvoort

030-6705011

info@muziektheaterprodukties.nl

223

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

224

280

Authenticiteit in de arts-patiëntrelatie

Dit project heeft als doel het schrijven en publiceren van

een boek over de toekomst van de (authentieke) relatie

tussen arts en patiënt in Nederland. In het boek willen

we het hebben over de (communicatieve) ‘grondhouding’

in die relatie, vooral kijkend naar emotieve (en wellicht

intuïtieve) aspecten, zoals vertrouwen, aandacht, contact,

verbinding en empathie. Zowel van de kant van de zorg-

vrager als de zorgaanbieder. Kijkend vanuit het verleden

naar de toekomst, en geplaatst in een maatschappelijk,

cultureel, psychologisch en filosofisch perspectief.

Het boek wordt opgevolgd door een (openbaar) debat

én dient als middel om een cultuurtransformatie in gang

te zetten.

Particulier initiatief

E.A.M. Bastiaansen

0162-450144

lisettebastiaansen@planet.nl

281

Zicht op mantelzorg –

dertiendelige tv-serie

Dit project wil een documentaireserie maken voor de regio-

nale omroep(en). Te beginnen bij Omroep Brabant en

landelijke spreiding via bijvoorbeeld E-tv. De serie is ook

inzetbaar bij bijeenkomsten en discussies. In iedere film

van maximaal dertig minuten staan verschillende mantelzorgers

centraal. De volgende vragen komen aan bod:

1. Waar kunnen mantelzorgers terecht met hun vragen?

2. Welke respijtzorg is mogelijk?

In iedere film staat deze zoektocht en hoe er afstemming

gevonden kan worden tussen de informele en professionele

zorg centraal.

Brabants Ondersteuningsinstituut Zorg – Tilburg

R.G.G. van Asten

013-5441440

rasten@zet-brabant.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

225

282

Goed Geïnformeerd:

toegankelijke informatievoorziening

gezondheidscentra

Gezondheidscentra zijn bedoeld voor iedereen die zorg

nodig heeft. Dit betekent dat deze centra toegankelijk

moeten zijn voor iedereen. Inclusief bijvoorbeeld blinden,

slechthorenden en mensen met niet-aangeboren hersenletsel.

Informatievoorziening speelt hierin een cruciale rol:

zowel voor het eerste bezoek als tijdens de afspraak die

is gemaakt. Hoe goed geïnformeerd zijn de (potentiële)

bezoekers van de gezondheidscentra in de provincie

Utrecht? CliëntenBelang Utrecht wil een instrument

ontwikkelen waarmee gezondheidscentra hun informatie-

toegankelijkheid kunnen verbeteren.

CliëntenBelang Utrecht – Utrecht

Drs. G. de Witte

030-2628024

t.dewitte@clientenbelangutrecht.nl

283

Sociale netwerkontwikkeling:

werkboek voor kwetsbare burgers

Dit project heeft als doel het maken van een praktisch metho-

disch werkboek, digitaal en gedrukt. Hiermee kunnen

‘kwetsbare burgers’ zelfstandig aan de slag om de kwaliteit

van hun leefsituatie te verbeteren en hun sociale integratie

te bevorderen. De inzet is uitsluiting tegengaan én moge-

lijkheden creëren voor mensen om nieuwe ervaringen op

te doen in een sociale en maatschappelijke omgeving,

zoals bedoeld in het concept activerend burgerschap.

Hogeschool Zuyd – Maastricht

A.C.M. van den Berg

043-3466634

a.c.m.vandenberg@hszuyd.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


284 KANDIDA AT

‘Stop waste, stop aids!’

Bevorder duurzaamheid in de

organisatie door solidariteit wereldwijd

‘Stop waste, stop aids!’ gaat verspilling in de zorg te lijf en investeert de

besparing in de verspreiding van gezondheid, wereldwijd.

Ons idee, ons ideaal

Onze Nederlandse gezondheidszorg kost nu jaarlijks rond de 65 miljard

euro. Stel nou eens dat we door het vermijden van verspilling op termijn

1,5% besparen? Is er dan een goede bestemming voor dat miljard?

De wereld heeft zichzelf in het jaar 2000 een belofte gedaan: acht millenniumdoelen,

te bereiken in 2015. Het zesde doel luidt ‘Combat HIV/AIDS,

malaria and other major diseases’. De millenniumdoelen lijden echter

onder gebrek aan middelen, geld en aandacht. Ook in Nederland. Met dit

project willen we hier iets aan doen.

Ons project is een motivator

Zuiniger aan doen vraagt gedragsverandering en dat vereist een sterke

motivatie. Ons project ís een motivator. We motiveren onszelf met de

afspraak dat we de besparing van het eerste jaar investeren in het ver-

spreiden van gezondheid wereldwijd. Onze besparing komt dus ten goede

aan zorg waar die het hardst nodig is. De wijze waarop dat gebeurt wordt

in overleg met het projectteam en de opdrachtgever bepaald. We motiveren

werkgevers met de afspraak dat de opbrengst van de gedragsverandering

in alle volgende jaren ten goede komt aan de eigen organisatie.

Is leuk bezuinigen ook zorgvernieuwing?

Jazeker. Het is een grote uitdaging om werkwijzen te veranderen, goedkoper

te werken en daarbij ook aan kwaliteit te wínnen. Dat kan alleen als

creatief nadenken over verspilling, hand in hand gaat met innovatie en

slim gebruik van nieuwe techniek en media. Met ‘Stop waste, stop aids!’

willen we dat denken in gang zetten.

De opzet is simpel

Met de Zorgvernieuwingsprijs geven we bekendheid aan ons ideaal om

vervolgens vijf zorgorganisaties bereid te vinden een project uit te voeren

waarin besparingen worden doorgevoerd door verspilling tegen

te gaan. Zoveel mogelijk wordt gezocht naar makkelijke, maar structurele

en meetbare veranderingen in werkwijzen. We kiezen in eerste instantie

voor materiele verspilling zoals minder papierverbruik omdat deze

makkelijk meetbaar is.

226

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

UITGELICHT

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

We motiveren onszelf met de afspraak dat we

de besparing van het eerste jaar investeren in

het verspreiden van gezondheid wereldwijd.

Programma voor organisaties

Binnen de organisaties gaat een projectteam aan de slag. Wij ondersteunen

deze teams door ze een programma aan te bieden. In dit pro-

gramma zit een trainingsdag voor het team dat het project binnen de

organisatie gaat trekken. Deze dag gaat over doelen, bespaarmoge-

lijkheden binnen de gezondheidszorg en strategieën om besparingen

binnen de eigen organisatie te bereiken. We bieden daarnaast ondersteuning

bij: motiveren van de achterban, verzamelen van ideeën,

inventariseren van goede doelen, maken van een projectplan, meten

van de uitgangssituatie en besparingen, en bij communicatie.

Ook monitoren we de voortgang van het project in de vorm van adviesgesprekken,

mailcontact en telefonische interviews.

Werken aan een netwerk van organisaties

Om een breed scala aan goede doelen aan te bieden, gaan wij in gesprek

met hulpverleningsorganisaties die iets met onze besparingen kunnen

doen. Wij brengen relaties tot stand tussen internationaal opererende

NGO’s, werkzaam op het gebied verspreiding van gezondheid en de

organisaties die deelnemen aan het project ‘Stop waste, stop aids!’.

‘Stop waste, stop aids!’ = 5 x winst

1 minder verspilling, dus minder kosten

2 grotere duurzaamheid door minder materiaalgebruik

3 aandacht, middelen en menskracht voor de verbetering van

gezondheid wereldwijd

4 betrokken medewerkers door zinvol bezig zijn met milieu en

solidariteit

5 een uitstekend imago voor de organisatie

BvanB.net – Bilthoven

S.H. Berdenis van Berlekom MBA

06-46213491

stevenvanberlekom@bvanb.net

227

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

228

285

Choose2live

Vanuit maatschappelijke betrokkenheid, idealisme en

realisme heeft een aantal partners het initiatief genomen

tot het ontwikkelen van een nieuw woon- en leefconcept:

Choose2live. De inspiratie en betrokkenheid van alle

partners in dit project heeft geleid tot de overtuiging dat

burgers (met en zonder beperking) samen willen wonen

en leven én moeten werken aan het verbeteren van wijk of

dorp. Voor MEE Noordwest-Holland een reden om burger-

initiatieven te stimuleren en initiëren en Choose2live

verder te ontwikkelen. Als antwoord op leefbaarheid,

veiligheid en sociale cohesie in wijken en dorpen.

Een vergaande mix van doelgroepen bestaat nog niet,

het is tijd voor andere oplossingsrichtingen.

MEE Noordwest-Holland – Alkmaar

John van den Oord

06-52497050

jvandenoord@meenwh.nl

286

Cursus thuisreanimeren

Op de poliklinieken Cardiologie, Hartrevalidatie en Hartfalen

willen wij partners en familieleden van hartpatiënten

een reanimatiecursus bieden. Na het volgen van de cursus

kunnen zij bij een circulatiestilstand adequaat handelen

totdat de professionele hulpgroepen zijn gearriveerd.

De cursus wordt verzorgd door gespecialiseerde verpleegkundigen

die ook geregistreerd reanimatie-instructeur

zijn. Aan het eind van de cursus krijgt de cursist een certificaat

en krijgt hij/zij de mogelijkheid om zich na één jaar

voor een opfriscursus aan te melden om zo de technieken

bij te houden.

BovenIJ ziekenhuis – Amsterdam

J.I. Grauwde

020-6346202/06-17474847

grauwde1970@hotmail.com

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

229

287

Trefpunt De Bilt

Trefpunt De Bilt is actief als kwartiermaker in De Bilt.

Tijdens koffiemomenten waar iedereen welkom is, vindt

ontmoeting plaats. Ook heeft de kwartiermaker zorg en aan-

dacht voor individuele contacten. Zij probeert ‘vergeten’

mensen te ondersteunen door oprechte aandacht aan hen

te besteden, en ze eventueel door te verwijzen. Inmiddels

zijn 200 mensen bereikt door de activiteiten van het tref-

punt en begint er een duurzame samenwerking te ontstaan

tussen zorg- en hulpverlenende instanties en de kwartiermaker.

Het Trefpunt is niet meer weg te denken uit De Bilt,

maar op korte termijn zijn er te weinig financiën om deze

manier van werken zorgvuldig voort te zetten, over te

dragen en te delen.

Stichting Trefpunt De Bilt – De Bilt

F. van Loock

06-14591465

fiene@vanloock.nl

288

Telemonitoring kankerpatiënten in

thuissituatie

Patiënten met kanker hebben vaak last van pijn en andere

symptomen. Factoren die een rol spelen bij inadequate

pijn– en symptoombestrijding in de thuissituatie zijn

onderrapportage, kennistekorten en therapieontrouw

van de patiënt, en gebrek aan monitoring van symptomen

door artsen en verpleegkundigen. In dit project wordt een

tweezijdig elektronisch monitoringsyteem ontwikkeld

en getoetst. Via dit systeem worden pijn, symptomen en

medicatiegebruik van kankerpatiënten in de thuissituatie

gemonitord, behandelaars worden geïnformeerd en

patiënten krijgen van hulpverleners instructie en voor-

lichting over hoe zelf met symptomen kunnen omgaan.

Academisch Ziekenhuis Maastricht – Maastricht

Dr. A.M. Courtens

043-3877548

aco@bze7.azm.nl

Nationale Zorgvernieuwingsprijs 2008 | Verlichte ideeën


Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

Organisatie

Naam

Telefoon

E-mail

230

289

Patiëntgerichte communicatie bij start

antidepressivagebruik

Veel gebruikers van antidepressiva staken voortijdig hun

medicijngebruik. Dit project stelt een patiëntgericht

communicatiemodel voor tussen apotheker en de startende

antidepressivagebruiker. Hierbij werken apotheker en

patiënt samen als partners. De patiënt krijgt op basis van

voldoende informatie een grote betrokkenheid bij de be-

slissingen over de volgen therapie en spreekt zelf een voor-

keur uit over welke therapie acceptabel is. De verwachting

is dat door deze communicatie de therapietrouw verbetert.

Na een communicatietraining voor de apotheker wordt

onderzoek gedaan naar de patiëntgerichtheid in het contact

tussen depressieve patiënt en apotheker.

Universiteit Utrecht – Utrecht

Dr. R van Hulten

06-51174635

r.p.vanhulten@uu.nl

290

Critical Time Intervention:

methodische handreiking voor

laagdrempelige opvang