04.09.2013 Views

Lichaamseigen therapieën: - paarden - DAP Bodegraven

Lichaamseigen therapieën: - paarden - DAP Bodegraven

Lichaamseigen therapieën: - paarden - DAP Bodegraven

SHOW MORE
SHOW LESS

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

40

Gezondheid

Door: DAP Bodegraven B.V

Lichaamseigen therapieën:

nieuwe ontwikkelingen in de orthopedie

De paardengeneeskunde maakt spannende ontwik-

kelingen door: steeds meer stappen worden gezet

in de richting van het sneller en beter helen van

de orthopedische blessures bij paarden. Recente

ontwikkelingen richten zich voor een groot deel

op lichaamseigen therapieën. Het concept van een

lichaamseigen therapie is aantrekkelijk voor zowel

eigenaar als dierenarts: het idee om het eigen

herstelvermogen van het paard te vermenigvuldigen

en vervolgens te gebruiken in de genezing, komt

steeds meer in de richting van de ideale therapie.

De ontwikkelingen gaan snel, omdat er geen lange

procedures nodig zijn zoals in de farmaceutische

industrie. De veiligheidsmarge van autologe (van

het eigen lichaam afkomstige) producten is groot

en bovendien direct van het paard zelf beschikbaar.

De ervaringen in de praktijk zijn positief, en er volgt

steeds meer onderzoek dat de praktijkresultaten

ondersteunt. Al deze factoren hebben ertoe geleid

dat het gebruik van autologe producten in een ver-

snelling is gekomen. In dit artikel zullen twee behan-

delingen, namelijk PRP / ACP en IRAP, besproken

worden. Het zijn beide biologische therapieën, maar

van een duidelijk verschillende samenstelling en met

een verschillend toepassingsgebied.

IRAP

Bij paarden wordt IRAP het meest gebruikt in de be-

handeling van osteoarthritis (overbelasting van het

gewricht). Osteoarthritis is de ontstekingsreactie in

een gewricht, die leidt tot schade aan het kraakbeen.

De progressieve beschadiging van het kraakbeen

leidt tot een verminderd vermogen om schokken

op te vangen en een verminderde beweging van het

gewricht, wat uiteindelijk leidt tot kreupelheid. De

kraakbeenschade wordt veroorzaakt door een aantal

stoffen die vrijkomen bij een ontstekingsreactie

in een gewricht. De belangrijkste stof die leidt tot

kraakbeenschade is interleukine-1 (IL-1). Onder-

zoeken hebben aangetoond dat antistoffen tegen

deze destructieve stof IL-1 verdere kraakbeenschade

een halt toeroepen. En dat is precies wat IRAP doet.

Traditionele behandelingen van osteoarthritis

bestaan uit aanpassingen van het bewegingsregime,

het geven van ontstekingsremmers via de mond

Figuur 1: De spuit wordt gedurende 24 uur in een stoof geplaatst

(zoals Metacam®) en behandelingen in het gewricht

met corticosteroïde ontstekingsremmers en kunst-

matige gewrichtssmeer. Hoewel deze therapieën al

jarenlang goede resultaten geven, en zeker ook nog

gebruikt zullen blijven, hebben ze hun beperkingen.

Sinds enkele jaren is de behandeling met IRAP bij

Hippisch West Nederland - november 2011 - jaargang 1

paarden mogelijk. IRAP wordt gemaakt van het ei-

gen bloed van het paard. Met een 50 ml spuit wordt

bloed afgenomen en in die spuit zitten circa 200

kleine glazen bolletjes. De spuit wordt in een warme

stoof (37°C) geplaatst gedurende 24 uur (figuur 1).

In die tijd vermenigvuldigen de monocyten (één van

de soorten witte bloedcellen) zich op het oppervlak


ACTIE! Proefabonnement voor maar € 7,50 www.hippischwestnederland.nl

Figuur 3: Een steriele injectie in een

hoefgewricht.

Figuur 2: Het IRAP-rijke serum wordt behan-

deld met een bacteriefi lter

Gezondheid

van die bolletjes. Daarbij komen grote hoeveelheden van de antistoffen tegen

IL-1 (Interleukine-1 Receptor Antagonist Protein = IRAP) vrij. Nadat de spuit

uit de stoof is gehaald wordt hij gecentrifugeerd, waardoor de rode bloedcellen

worden gescheiden van het bloedserum. Het bloedserum met daarin de hoge

concentratie IRAP kan dan worden opgeslagen in spuitjes, nadat het behandeld

is met een bacteriefi lter (fi guur 2). Het eerste spuitje kan direct gebruikt worden

en de overige spuiten worden bewaard in de vriezer voor later gebruik. Wanneer

een paard wordt behandeld met IRAP, wordt de IRAP op steriele wijze (ook weer

met een bacteriefi lter) ingespoten in één of meer gewrichten (fi guur 3). Met een

tussenperiode van enkele weken wordt de behandeling herhaald. Meestal wordt

in het therapieplan een schema van twee tot drie behandelingen aangehouden.

De voordelen van een behandeling met IRAP is dat het direct de ontstekingsme-

diatoren aanpakt en zorgt voor een normalisering van de ontstekingsreactie. Het

is een veilige behandeling, en bovendien goed te gebruiken met paarden die actief

zijn in de sport (geen doping). In de praktijk zijn inmiddels veel goede resultaten

behaald. Het wetenschappelijke onderzoek is nodig voor ondersteuning in de

praktijk. In een studie uitgevoerd in Amerika, waar bij paarden osteoarthritis

werd veroorzaakt en vervolgens behandeld, waren de resultaten positief. Er zal

echter nog meer onderzoek verricht moeten worden om de exacte doseringen en

methodes te optimaliseren. Optimale patiënten voor deze therapie zijn paarden

met osteoarthritis, zonder onderliggende oorzaken als chips of fragmenten in het

gewricht. Door de behandeling met deze individuele specifi eke therapie trachten

we een gezond en pijnvrij gewricht te behouden gedurende de gehele atletische

carrière.

Hippisch West Nederland - november 2011 - jaargang 1 41


PRP / ACP

Voor verdere vragen kunt u uiteraard altijd terecht bij een van de dierenartsen van onze kliniek.

Linda van den Wollenberg, specialist Inwendige Ziekten Paard, DAP Bodegraven B.V.

www.dapbodegraven.nl, Telefoonnummer: 0172 - 650107

42

Gezondheid

Pees- en bandblessures zijn een zeer frequent

voorkomend probleem bij (sport)paarden. Er zijn

vele risicofactoren die kunnen bijdragen aan het ont-

staan van peesblessures bekend, zoals conformatie

(bouw en beenstand), beslag en voetbalans, trai-

ningsregime, etc. Een toegenomen besef van het be-

lang van een vroegtijdige diagnose, routinecontroles

van sportpaarden en de hoogwaardige kwaliteit

van moderne echoapparatuur hebben ertoe geleid

dat peesblessures in een vroeger stadium kunnen

worden vastgesteld. Een vroegtijdige diagnose leidt

tot minder schade en, met de juiste behandeling, tot

een beter herstel. Het blijft echter een frustrerend

fenomeen dat band- en peesblessures van nature

traag genezen (weefsel met weinig bloedvaten) en

dat er bij de heling littekenweefsel wordt gevormd.

Dit littekenweefsel is zwakker en minder elastisch

/ straffer, waardoor mogelijk weer eerder een

blessure kan ontstaan (meestal net naast het oude

litteken). PRP richt zich door de aanwezigheid van

een hoog gehalte aan groeifactoren op een versnel-

ling van de heling.

PRP is de afkorting van platelet-rich plasma, ofwel

bloedplasma dat rijk is aan bloedplaatjes. Een

tweede soortgelijk product is ACP, autologous

conditioned plasma. Bloedplaatjes zijn één van de

soorten cellen in het bloed. Zij spelen een belang-

rijke rol in de bloedstolling. Wanneer er schade is

aan een bloedvatwand maken zij onderdeel uit van

het bloedstolsel dat de bloeding stopt. Aangezien

bloedplaatjes op plekken in het lichaam terecht

komen waar schade is, is het niet verwonderlijk

dat plaatjes een hoog gehalte aan groeifactoren en

andere eiwitten maken die herstel stimuleren.

PRP en ACP zijn vergelijkbare producten die

worden gemaakt van bloed dat van het paard wordt

afgenomen. Uit het bloed worden specifiek de

bloedplaatjes geconcentreerd door middel van een

filtratiesysteem (PRP) of een centrifugatiemethode

(ACP). De bewerking van het bloed op de kliniek

kan dezelfde dag plaatsvinden (het hoeft niet in de

stoof). Het product kan niet, zoals bij IRAP, worden

ingevroren vanwege de aanwezigheid van cellen in

het product. Voor elke behandeling is dan ook een

nieuwe bereiding nodig.

Contact

Figuur 4: Injectie in de collateraalband van een

hoefgewricht onder echobegeleiding.

Wanneer het product klaar is wordt het onder echobegeleiding ingespoten (figuur 4), zodat het exact op de

beschadigde plaats in de band of pees terechtkomt. Vaak is een eenmalige behandeling afdoende, maar dit

wordt afgestemd op de individuele patiënt.

PRP en ACP zijn zeer geschikte therapieën in de behandeling van pees- en bandblessures, ook bij blessures

die niet goed reageren op andere therapieën. Vanwege de hoge concentratie aan groeifactoren die herstel be-

vorderen worden ze ook in toenemende mate gebruikt in de behandeling van gewrichten waarin schadeherstel

moet plaatsvinden. Concluderend kan worden gezegd dat er interessante nieuwe behandelmethodes zijn in de

behandeling van orthopedische problemen.

Hippisch West Nederland - november 2011 - jaargang 1

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!