LCR - brief aan Min SZW reactie concept besluit modernisering Wsw

Den Haag, 4 mei 2006
Aan Ministerie van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid
T.a.v. de heer A. Feringa
Postbus 90801
2509 LV DEN HAAG
Betreft: concept besluit Wsw in verband met modernisering Wsw
Ref.: LCR/060054/ER/JL/CB/JL
Geachte heer Feringa,
De Landelijke Cliëntenraad, Federatie van Ouderverenigingen en de CG-Raad zijn u zeer
erkentelijk dat u ons in staat stelt om in de voorbereidingsfase reeds een reactie te geven op
het concept Besluit Wsw in verband met de modernisering van de Wsw.
Hierbij willen wij graag gebruik maken van deze mogelijkheid.
Artikel 8 lid 7 Geen arbeidsplaats aanbieden maar wel budget.
In artikel 8 lid 7 wordt geregeld dat het college een geïndiceerde op de wachtlijst geen
arbeidsplaats hoeft aan te bieden indien de geïndiceerde het college schriftelijk heeft mede
gedeeld dat hij in het kader van een PGB zelf op zoek wil gaan naar een begeleid werken plek.
Het spreekt voor zich dat het college geen arbeidsplaats aanbiedt als een geïndiceerde te
kennen heeft gegeven dat hij gebruik wil maken van een PGB ten behoeve van begeleid
werken. Echter voor het zoeken naar een passende arbeidsplaats zal de geïndiceerde over een
deel van zijn budget moeten kunnen beschikken om een begeleidingsorganisatie te kunnen
inschakelen die in opdracht van hem op zoek gaat naar deze passende werkplek.
De gemeente dient dus geen arbeidsplaats beschikbaar te stellen maar wel een deel van het
budget. De LCR, CG-Raad en FvO zijn van mening dat geregeld dient te worden dat
het college indien de geïndiceerde in aanmerking komt voor een dienstbetrekking (er dus
budget beschikbaar is) en betrokkene heeft aangegeven dat hij gebruik wil maken van een
PGB, het college op verzoek van de geïndiceerde een deel van het budget beschikbaar dient te
stellen ten behoeve van het zoeken naar een passende arbeidsplaats.
Als dit niet geregeld wordt dan dreigt het PGB een dode letter in de wet te worden. Immers
slechts weinig geïndiceerden zullen in staat zijn de kosten voor het zoeken naar een
arbeidsplaats voor te financieren. Het is ook zeer de vraag of begeleidingsorganisaties in een
contract met één geïndiceerde het risico nemen van no cure-no pay financiering.
Het beschikbaar stellen van het budget voor arbeidsinpassing kan als volgt worden geregeld.
In artikel 7 lid 2 van het wetsvoorstel tot wijziging van de Wsw wordt het PGB geregeld. In
artikel 7 lid 6 van dit wetsvoorstel wordt geregeld dat krachtens een algemene maatregel van
bestuur nadere regels kunnen worden gesteld met betrekking tot de toepassing van het eerste
t/m het derde lid van artikel 7.

De LCR, CG-Raad en de FvO verzoeken u gebruik te maken van deze mogelijkheid en bij
algemene maatregel van bestuur te regelen dat het college indien de geïndiceerde in
aanmerking komt voor een dienstbetrekking en betrokkene heeft aangegeven dat hij gebruik
wil maken van een PGB, het college op verzoek van geïndiceerde een deel van het budget
beschikbaar dient te stellen ten behoeve van het zoeken naar een passende arbeidsplaats.
Vervallen artikel 12 van het huidige besluit
In het huidige besluit artikel 12 onder lid 2 is nu nog geregeld dat het college de geïndiceerde
in ieder geval toestemming verleent tot het kiezen van een begeleidingsorganisatie indien niet
binnen 6 maanden nadat de opdracht tot het zoeken naar een arbeidsplaats is versterkt, voor
geïndiceerde begeleid werken tot stand is gebracht.
Deze mogelijkheid komt op grond van het gewijzigde besluit te vervallen. Dit verbaast ons
omdat in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel tot wijziging van de Wsw in § 3.2
wordt aangegeven dat de Wsw-geïndiceerde het recht krijgt een begeleidingsorganisatie aan te
dragen als de gemeente onvoldoende resultaat boekt bij het zoeken naar een begeleid
werkenplek. In het gewijzigde concept besluit kunnen wij dit echter niet terug vinden.
De LCR, CG-Raad en FvO verzoeken u als nog zorg te dragen dat de in § 3.2 van de memorie
van toelichting bij het wetsvoorstel tot wijziging van de Wsw genoemde mogelijkheid tot het
aan dragen van een begeleidingsorganisatie wordt geregeld.
Logischer wijs zou dit in artikel 11 dan wel artikel 14 van het gewijzigde besluit kunnen
worden geregeld
Artikel 13 de begeleidingsorganisatie
Dit artikel blijft gehandhaafd. Daarmee blijft de mogelijkheid dat bij ministeriële regeling regels
kunnen worden gesteld met betrekking tot de begeleidingsorganisatie. De LCR, CG-Raad en de
FvO verzoeken u hierbij van de mogelijkheid tot het opstellen van een dergelijke ministeriële
regeling gebruik te maken ten behoeve van kwaliteitseisen aan begeleidingsorganisaties. Wij
verzoeken u hiertoe omdat wij er aan hechten dat er landelijke uniforme kwaliteitseisen aan
begeleidingsorganisaties worden gesteld.
Dit mede in het licht van de transparantie van de markt. Indien iedere gemeente afzonderlijk
kwaliteitseisen gaat stellen, maakt dit het kiezen van een begeleidingsorganisatie door de
cliënt erg gecompliceerd. Immers het stellen van verschillende kwaliteitseisen kan tot gevolg
hebben dat een begeleidingsorganisatie in de ene gemeente wel begeleid werken in het kader
van de Wsw kan uitvoeren en in de andere niet.
De toetreding tot de markt van begeleid werken in het Wsw door begeleidingsorganisaties
wordt hierdoor ook gecompliceerd. Dit is niet in het belang van Wsw-geïndiceerden die gebruik
willen maken van een PGB of zelf een begeleidingsorganisatie kunnen kiezen.
Artikel 14 nieuw lid 2
Hierbij wordt onder andere geregeld dat het college zonder instemming van betrokkene een
andere begeleidingsorganisatie kan inschakelen indien de wijziging noodzakelijk is voor een
adequate begeleiding op de werkplek of zonder wijziging de kosten van de begeleiding niet in
een redelijke verhouding staan tot het resultaat.
Het wijzigen van begeleidingsorganisatie heeft een grote impact voor de werknemer die
begeleid werkt en zijn werkgever. Om die reden zijn de LCR, CG-Raad en de FvO van mening
dat een wijziging van begeleidingsorganisatie nooit zonder instemming van betrokkene zou
moeten kunnen plaatsvinden.
Indien het besluit niet op dit punt wordt aanpast en het college in bepaalde situaties zoals in
artikel 14 nieuw lid 2 wordt voorgesteld zonder instemming van betrokkene de
begeleidingsorganisatie kan wijzigen, dient dit een voor bezwaar en beroep vatbare beslissing
te zijn.
2

Vervroegde herindicatie bij ziekte
De LCR, CG-Raad en de FvO willen hierbij ook uw aandacht vragen voor de voorgestelde
wijziging van de Wet sociale werkvoorziening met betrekking tot het mogelijk maken van
vervroegde herindicatie bij ziekte.
In de toelichting bij dit voorstel wordt aangegeven dat deze mogelijkheid alleen bedoeld is
voor die beperkte gevallen waarin het evident is dat de Wsw-werknemer vanwege
verslechtering van zijn arbeidshandicap duurzaam niet meer in staat is om Wsw-arbeid te
verrichten.
Dit lijkt redelijk echter hoe wordt bepaald dat het evident is dat de Wsw-werknemer vanwege
de verslechtering van zijn arbeidshandicap duurzaam niet meer in staat is om wsw-arbeid te
verrichten. Het risico is dat ondergrens problematiek wordt opgelost door ziekmelding zonder
dat voldoende is onderzocht of andere werkzaamheden nog wel kunnen worden verricht.
Wanneer er sprake is van verslechtering van de arbeidshandicap dient eerst nadrukkelijk te
worden gekeken of er mogelijkheden zijn voor ander werk. De LCR, CG-Raad en FvO zijn van
mening dat de Wet Poortwachter ook voor wsw-werknemers serieus moet worden genomen.
Tevens is het de vraag of de voorgestelde maatregel noodzakelijk is. Immers de wet WIA biedt
de mogelijkheid om na 13 weken ziekte reeds een beoordeling in het kader van WIA te doen
plaatsvinden wanneer sprake is van duurzaam geen arbeid meer kunnen verrichten. Dit
ontslaat de werkgever niet van zijn plicht tot reïntegratie en het loon twee jaar door te
betalen, echter als de WIA-uitkering wordt toegekend, zijn de loonkosten voor de werkgever
aanzienlijk lager omdat hij de WIA-uitkering slechts hoeft aan te vullen. Voor mensen met een
‘slapend’ recht op WAO-, Wajong- of Waz-uitkering geldt dat deze uitkering kan worden
geactiveerd bij langdurige ziekte. Kortom de loonkosten worden voor een belangrijk gedeelte
gecompenseerd. Hetgeen budgettaire ruimte oplevert welke het mogelijk maakt om mensen
van de wachtlijst te plaatsen. Er is dus feitelijk geen probleem wat een oplossing behoeft.
Terwijl aan de andere kant bij een verkeerde inschatting van de duurzaamheid van de
arbeidsongeschiktheid, aan betrokkene bij de beoordeling van de WIA, na twee jaar, geen IVAuitkering
zal worden toegekend. In dat geval is betrokkene aangewezen op een andere
uitkering en zal hij op zoek moeten naar werk of kan hij zich opnieuw aanmelden voor de Wsw.
Dit risico vinden LCR, CG-Raad en FvO onwenselijk.
De LCR, CG-Raad en de FvO verzoeken u het voorstel tot vroegtijdige herindicatie bij ziekte in
te trekken.
Geen inzet van reïntegratiemiddelen voor wsw-geïndiceerde op de wachtlijst
Tot slot verzoeken de LCR, CG-Raad en de FvO het voorstel om geen reïntegratiemiddelen in
te zetten voor wsw-geïndiceerden op de wachtlijst te heroverwegen.
Bij de invoering van de nieuwe Wsw in 1998 is onderkend dat de lange wachtlijsten voor
schoolverlaters van het speciaal onderwijs een groot probleem vormden. Daarom is toen in de
Wiw, welke ook in 1998 werd ingevoerd, een sluitende aanpak voor schoolverlaters van het
speciaal onderwijs met een Wsw-indicatie geregeld. Bij de invoering van de Wwb en daarmee
het verdwijnen van de Wiw is deze goede regeling komen te vervallen. Voor de overbrugging
van de wachttijd voor de Wsw kunnen schoolverlaters op de wachtlijst nu nog wel in
aanmerking komen voor de inzet van reïntegratiemiddelen van gemeente of UWV. Dit laatste
gaat nu ook verdwijnen. De Commissie Werkend Perspectief heeft in zijn advies over
jonggehandicapten (een werkend perspectief voor jongeren met een arbeidshandicap, mei
2004) een groot aantal knelpunten gesignaleerd betreffende de maatschappelijke en
arbeidsparticipatie van jonggehandicapten.
3

De commissie werkend perspectief pleit in zijn aanbevelingen o.a. voor een sluitende aanpak
met werkervaringsplaatsen 1 ook voor hen die op de Wsw zijn aangewezen. In dit kader wordt
door de Commissie gepleit voor extra budget.
In het verleden, in de periode voor 1998 toen er ook lange wachtlijsten voor de Wsw
bestonden en er geen sluitende aanpak was geregeld voor schoolverlaters van het speciaal
onderwijs, leidde de lange wachttijd voor de Wsw tot een grote toename van de vraag naar
AWBZ-dagbesteding. Het risico bestaat dat dit nu weer zal gebeuren.
Wellicht is een beperkt alternatief mogelijk en wel dat op verzoek van de wsw-geïndiceerde
werkervaringsplaatsen met behoud van uitkering kunnen worden gerealiseerd waarbij voor de
begeleiding reïntegratiemiddelen kunnen worden ingezet.
Met vriendelijke groet,
Namens Landelijke Cliëntenraad, CG-Raad en Federatie van Ouderverenigingen,
J.P. Laurier
Voorzitter
Landelijke Cliëntenraad
1
Aanbeveling Commissie Werkend Perspectief met betrekking tot sluitende aanpak:
6.2.3. Sluitende aanpak met werkervaringsplaatsen
Sluitende aanpak voor jongeren met een arbeidshandicap vereist maatwerk. Een deel van de
jongeren heeft geen of nauwelijks mogelijkheden tot arbeidsparticipatie en/of
maatschappelijke integratie. Dat zal ook tot uiting komen in hun Persoonlijk Participatie
Plan (zie 6.5.1). Onder sluitende aanpak voor deze doelgroep verstaat de CWP dat alle
jongeren met een arbeidshandicap die over arbeidsmogelijkheden beschikken aansluitend op
school werkervaringsplaatsen of een ander integratietraject worden aangeboden met
ondersteuning op de werkplek. Van groot belang is dat jongeren in een arbeidssituatie
ervaren wat hun mogelijkheden en wensen zijn. Het streven dient te zijn om jongeren voor
te bereiden op arbeid op de reguliere arbeidsmarkt. Voor een deel van de jongeren zal blijken
dat reguliere arbeid niet realiseerbaar is en dat geopteerd zal gaan worden voor arbeid in
WSW-verband, arbeidsmatige invulling van de AWBZ-dagbesteding of vrijwilligerswerk
Om deze sluitende aanpak mogelijk te maken dient het aantal werkervaringsplaatsen fors
uitgebreid te worden. De commissie stelt voor om hiertoe een deel van het extra budget
beschikbaar te stellen.
4