BB 106 lente 2012 - Landelijk Samenwerkingsverband ...

lsabewoners.nl

BB 106 lente 2012 - Landelijk Samenwerkingsverband ...

Het vakblad voor bewoners

Bewoners

berichten

Gemeentegeld is op

Beheren jullie de openbare ruimte?

• Protest in de wijken

• BewonersBedrijven: geen participatie, maar zeggenschap

lente 2012

106


2

Colofon

LSA Bewonersberichten

is een uitgave van het

Landelijk

Samenwerkingsverband

Aandachtswijken

Oudkerkhof 13b

3512 GH Utrecht,

030 2317511

www.lsabewoners.nl

Redactie:

Henk Cornelissen

Kristel Jeuring

Pleuni Koopman

Thijs van Mierlo

Beeld:

Iona Hogendoorn (fotograaf)

Erik Kampherbeek (fotograaf)

Mick Otten (fotograaf)

Berend Vonk (cartoon)

Vormgeving:

Ben Peters, De Hondsdagen

Drukwerk:

Libertas Bunnik

Voor een gratis abonnement

op LSA Bewonersberichten

mail: lsa@lsabewoners.nl

Voor vragen of opmerkingen

over LSA Bewonersberichten

mail: pleuni@lsabewoners.nl

LSA Bewoners Berichten / lente 2012 / nummer 106

in dit nummer:

6 Bewoners, BeHeren jullie

de openBare ruimte?

Gemeenten in krimpgebieden zien bewonersbeheer als

een manier om kosten te besparen. Maar kunnen ze wel

loslaten? En willen bewoners die verantwoordelijkheid?

Hoe gaan BewonersBedrijVen

Het VerscHil maken?

Een antwoord op de meest gestelde vragen over het

LSA experiment BewonersBedrijven.

16

protest!

Er zijn voldoende redenen om eens flink

te protesteren. Een foto-impressie.

10

en Verder

3 Opening 12 Samen deskundiger 13 3x bellen met de nieuwe medewerkers

14 U Schrijft 15 LSA Nieuws 19 Publicaties


Column van Henk Cornelissen

Naamsvacuüm

What’s in a name; Achterstandswijken, Aandachtswijken, Probleemwijken,

Vogelaarwijken, Krachtwijken en 40 plus wijken, het zijn de namen die door de

jaren heen op steeds verschillende groepen van wijken zijn geplakt. Soms door

beleidsnota’s, soms door de volksmond zoals Vogelaarwijken of Aandachtswijken.

Nu zitten we een beetje in een naamsvacuüm. De politieke partijen die in 2008

de (van de Engelsen afgekenen) wijkaanpak lanceerden met Ella Vogelaar als

boegbeeld blijven roepen dat de wijkaanpak doorgaat! Wat is dat toch met die

politiek. Waarom is het zo moeilijk om te bekennen dat zonder de pot met geld en

daarbovenop nog grote bezuinigingen, van de wijkaanpak zoals hij beloofd was

geen sprake meer is? Kern van die wijkaanpak was toch ‘met z’n allen er op af’.

Er is geen bewoner te vinden die dit nog gelooft. Zelfs het ministerie van minister

Spies (BZK) verontschuldigt zich dat wegens technische redenen de kop Wijkenaanpak

nog boven de nieuwsbrief staat. Het moet Woon- en Leefomgeving gaan

heten. De PvdA is opgetogen over een motie die in maart door de Tweede Kamer

is aangenomen waarin staat dat de wijkaanpak doorgaat en dat het Rijk dit blijft

ondersteunen. Is men daar nu zo gehecht aan deze naam?

Ondertussen begint het in het land te bruisen van activiteit. Bewoners zien hun

kans en maken van de nood een deugd door zelf initiatieven te nemen en niet bij

de pakken neer te zitten. Behalve terecht verzet zijn er stiekem links en rechts

zelfs geluiden te horen dat het een verademing is even niet te hoeven participeren

in vergaderingen. Sinds de lancering van ons experiment met BewonersBedrijven

stromen de aanmeldingen binnen van bewonersgroepen die hier verschrikkelijk

enthousiast van worden of er al lang mee bezig zijn en nu hun kans schoon zien.

Die enthousiaste bewoners komen uit het hele land. In gemeenten zoals Alkmaar

en Amersfoort biedt men bewoners aan om hun wijkhuis over te nemen en in het

Limburgse Venray heeft de gemeente zelfs een nota over zelfsturing aangenomen:

de bewoners krijgen een leidende rol, de gemeente faciliteert.

Beste politici tel uw zegeningen; kennelijk was vier jaar wijkaanpak voldoende om

dit nieuw elan los te maken. En heel misschien is dat wel belangrijker dan met een

vergrootglas in de statistieken speuren naar positieve ontwikkelingen die aan de

wijkaanpak zijn toe te schrijven. Deze nieuwe ontwikkeling krijgt u er voor niets

bij: noem het voor mijn part wijkaanpak 2.0. We hebben ‘Vertrouwen in de buurt’

gehad, ‘Vertrouwen in de burger’ (beide WRR adviezen) komt er aan. Zullen we

de invulling van die ouder-kind relatietermen aan het professionele beleids- en

conferentiecircuit overlaten? Bewoners kunnen intussen ongestoord experimenteren

met nieuwe verantwoordelijkheden en dan hoeft deel 3 ‘Vertrouwen in de

overheid’ wellicht nooit te verschijnen.

Henk Cornelissen is directeur van het LSA.

web

Onze website www.lsabewoners.nl

staat nooit stil. In deze rubriek houden

we je op de hoogte van de nieuwste

ontwikkelingen.

Het duurt niet lang meer of onze hele

website is totaal vernieuwd. De nieuwe

website wordt gebouwd in Wordpress.

Dit maakt het makkelijker om up-to-date

te blijven. Meer voordelen van de site

die half mei live gaat:

• een actuele blog

• meer social media-mogelijkheden

• een groot deel voor het project

BewonersBedrijven

• de site van ons project Kan wel!

wordt geïntegreerd in de site

• overzichtelijker nieuwsarchief

• maandelijkse poll

Blijf op de hoogte via

www.lsabewoners.nl

agenda

• 31 maart - Regiodag Onbeperkt Oost

Amsterdam - Indische buurt

• 8, 9 en 10 mei – Themadagen Veiligheid

in Den Haag, Utrecht en Emmen

• 1 juni – Regiodag

Eindhoven - Kruidenbuurt

• 9 juni - Platformvergadering

Utrecht

LSA Bewoners Berichten / lente 2012 / nummer 106 3


4

opening

willen Huurders wel kopen?

Het kabinet heeft gezegd dat zij mensen het recht wil geven hun huidige huurwoning

te kopen tegen de marktwaarde (kooprecht). In een wetsvoorstel dat dit mogelijk

maakt, worden woningcorporaties verplicht minimaal 75% van hun woningen te koop

aan te bieden aan de zittende huurders. Het Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen

heeft onderzocht of mensen dit ook willen.

KOOPgeneidheid huuRdeRs

Heel Vrij Minder

Allen tevreden Tevreden tevreden tevreden

Absoluut huren 35% 25% 23% 33% 53%

Bij voorkeur huren 22% 22% 28% 25% 18%

Neutraal 11% 13% 13% 10% 9%

Bij voorkeur kopen 17% 21% 19% 15% 13%

Zeker kopen 9% 14% 13% 8% 4%

Weet niet/ geen antwoord 6% 5% 4% 9% 3%

Totaal 100% 100% 100% 100% 100%

LSA Bewoners Berichten / lente 2012 / nummer 106

oproep

wijknieuws gezocht

Wij zijn voor dit blad en voor onze

digitale LSA Nieuwsflits altijd op zoek

naar nieuws uit de wijken. Stuur tips,

verslagen, nieuwtjes, foto’s en interviews

naar pleuni@lsabewoners.nl.

Hoe tevreden bent u met uw woning? Koopgeneigdheid - inkomen Koopgeneigdheid - leeftijd

pluk de stad

Het is lente en wat is er dan lekkerder dan zelf

je fruit en groente te plukken? Daarvoor hoef je

niet op het platteland te wonen. Ook in de steden

groeit er veel lekkers, denk dan niet alleen aan

noten en appels, maar ook aan onkruid. Ja, er is

veel eetbaar onkruid waar je bijvoorbeeld een

lentesalade van kun maken. Elma Roelvink heeft

een site gemaakt waar plukplekken in steden te

vinden zijn, en ze nodigt je uit om plukplekjes toe

te voegen. Ook veel recepten en tips om zelf bij te

dragen aan een eetbare stad!

Kijk op www.plukdestad.nl

100%

80%

60%

40%

20%

0%

< modaal 1-2 modaal 2 modaal < 30 jaar 30-50 jaar > 50 jaar

wel kopen niet kopen

Lees over bewonersbeheer van de openbare ruimte op pagina 6

‘Als een burger een initiatief start, dan heet dat...

een burgerinitiatief. En als een ambtenaar een

initiatief start, hoe heet dat dan?’

Jan Peter Bogers, adviseur, spreker, trainer in een discussie op de Group

Burgerparticipatie | Gemeenten op Linkedin.


zwoegen Voor een

Buurtkamer

De buurtkamer van de Koninginnelaan

in Vlaardingen is geopend. Bewonersvereniging

De Inzet heeft via een voucher

geld toegekend gekregen. Nadat dit gelukt

is, heeft een aantal vrijwilligers wekenlang

gezwoegd om van twee oude schoollokalen

een klein paleisje te maken, voor

de bewoners uit de directe omgeving.

De eerste activiteiten in de buurtkamer zijn

al begonnen. Zo is er iedere dinsdagochtend

een koffie-ochtend en elke woensdagmiddag

een kinderclub. De bewonersorganisatie

heeft grootse plannen voor de toekomst.

284

miljoen euro

heeft de Nationale Postcode Loterij dit jaar

uitgekeerd aan 85 goededoelenorganisaties.

Voor het eerst was het LSA een van deze

goede doelen. Er wordt 1 miljoen (!) euro uitgekeerd

om het project BewonersBedrijven

te ondersteunen. Lees meer over dit project

op pagina 16.

wijktweets

We kennen maar een paar wijktwitteraars en we

willen ze allemaal kennen! Welke wijkkranten en

bewonersgroepen twitteren? Volg @lsabewoners

en wij volgen je graag terug.

kan wél! Nieuws

Kan wél! is een succesvol project

van het LsA. in elke wijk in nederland

wonen mensen met hart voor hun wijk.

Zij hebben ideeën, plannen en zelfs

dromen voor de wijk. Kan wél! daagt

ze uit om dit te realiseren.

Meer informatie: www.kanwel.nl

Van disco naar

cupcakes

Vier jonge tieners benaderden de

buurtcoach Kristel in Delft. Het leek ze

wel leuk om een disco te geven voor hun

jaargenoten (laatste klas basisschool). Tja,

dacht Kristel, het is mooi dat ze iets willen

organiseren, maar dit is niet een project

waar hun wijk iets aan heeft. Ze is met de

meiden gaan praten en heeft hen gevraagd

of ze geen project kunnen verzinnen voor

anderen in de wijk. Al snel veranderde

het project van het organiseren van een

disco tot cupcakes maken met ouderen in

een verzorgingshuis. Een groepje van 10

meiden gaat cupcakes versieren met ruim

45 ouderen.

Ouderen gaan samen met jonge tieners cupcakes versieren

nieuwe BuurtcoacHes

Ons project Kan wél! heeft in zijn bestaan

een enorme piek en een behoorlijk dal

gekend. Toen het LSA met dit bewonersactiveringsproject

begon in 2006, wilden

veel gemeenten en woningcorporaties

deze unieke methodiek voor sociale activering

naar hun wijken halen. Juichend

konden we nieuwe projecten en initiatieven

omarmen. Toen de financiële crisis

kwam en woningcorporaties en gemeenten

moesten bezuinigen, viel het aantal

projecten hard terug. Helaas zagen we

het project steeds kleiner worden.

Nu blijkt het prachtige project weer

wat te groeien. Het is niet zo dat er

ontzettend veel nieuwe projectgebieden

zijn, zoals destijds bij de wervelende

start. Wel merken we dat gemeenten

en corporaties zien hoe goed Kan wél!

werkt en dat ze met het project door

willen gaan of het zelfs willen uitbreiden.

Daarom hebben we net weer twee

nieuwe buurtcoaches kunnen aannemen.

Rismé en Oshin: veel succes met het ondersteunen

en stimuleren van initiatieven

van mensen met plannen en dromen voor

hun wijk.

LSA Bewoners Berichten / lente 2012 / nummer 106 5


6

Bewonersbeheer

Bewoners,

beheren jullie de

LSA Bewoners Berichten / lente 2012 / nummer 106


Het beheren van openbare ruimte kost geld, nu gemeenten

veel moeten bezuinigen zien ze bewonersbeheer als een

goede mogelijkheid om kosten te besparen, zeker in krimp-

gebieden. maar hoe goed zijn gemeenten in loslaten? en

pakken bewoners de verantwoordelijkheid op? in opdracht

van het ministerie van el&i heeft alterra hier onderzoek

naar gedaan in Heerlen en delfzijl. zij schreven dit artikel

voor lsa Bewonersberichten.

Nu veel gemeenten moeten bezuinigen, wordt burgerparticipatie

gezien als een mogelijkheid om kosten te

besparen op groenbeheer. Waar burgers vroeger hun

inzet in het groen moesten bevechten, worden ze nu

uitgenodigd om een grotere rol te nemen. Vooral in

krimpgemeenten gebeurt dit. Krimpgemeenten hebben

minder inkomsten door het dalend aantal bewoners en

doordat er niet meer wordt gebouwd. Hun grond is minder

waard en ze krijgen steeds meer grond in beheer

doordat huizen worden gesloopt. Heerlen en Delfzijl

zijn steden waar het effect hiervan al op grote schaal

zichtbaar is, maar ook in andere steden zijn wijken waar

sloop van huizen dreigt, of waar grond over is omdat

bouwprojecten niet door gaan.

openbare ruimte?

Wat is het perspectief van beheer door burgers van

braakliggende grond? In opdracht van het ministerie

van Economische zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I)

heeft Alterra onderzoek gedaan naar burgerinitiatief

in Heerlen en Delfzijl. Deze gemeenten zijn interessant

omdat krimp ze dwingt tot het verkleinen van hun eigen

rol. Deze steden zijn daarmee ‘proeftuinen van het loslaten’

en een goede plek om te onderzoeken hoe burgers

reageren op de verwachting dat zij meer gaan doen. Dit

artikel is gebaseerd op gesprekken met vertegenwoordigers

van bestaande initiatieven en bewonersorganisaties

op wie nu een beroep wordt gedaan. Daarnaast

hebben de onderzoekers enkele bijeenkomsten bijgewoond

en stukken gelezen.

heerlen en delfzijl

Zowel in Heerlen als in Delfzijl reageren bewonersorganisaties

niet direct positief op de uitnodiging om zelf

groen te beheren. Zij vinden het een gemeentetaak

en staan niet te springen om het probleem van de

gemeente op te lossen. In Delfzijl-Noord heeft dat te

maken met de herstructurering die al meer dan 10 jaar

duurt. De relatie tussen de gemeente en het wijkplatform

is lang moeizaam geweest. Hele buurten zijn daar

gesloopt, met open vlakten en een beschadigde sociale

structuur tot gevolg. Mensen moesten verplicht verhuizen.

De geplande nieuwbouw kwam er grotendeels

niet. Bewoners waren ontevreden over het beheer van

de braakliggende gronden. En de communicatie over

de herstructurering liet volgens hen zeer te wensen

over. Ook in Heerlen reageren bewoners terughoudend.

Heerlen heeft een netwerk van buurtorganisaties die

nauw samenwerken met de buurtregisseurs van de

gemeente. Dit netwerk is echter nog jong en moest

worden opgebouwd in een wantrouwende omgeving.

Parkje in heerlen

Een van de projecten die in Heerlen lopen op dit gebied

is het beheer van groen in een parkje op een pleintje.

Voor het opknappen van een pleintje in Heerlen benaderde

de gemeente kunstenares Karin Peulen. Haar

eerste idee was om er een moestuin van te maken maar

bewoners zagen daar niets in. Ze heeft toen met een

buurtwerker bij 100 gezinnen aangebeld met een vragenlijst

om erachter te komen wat mensen wel wilden.

Ook organiseerde ze bijeenkomsten. Het lukt haar om

de wensen van alle groepen bewoners (van ouderen tot

hangjongeren) in kaart te brengen. In haar uiteindelijke

ontwerp heeft iedere groep een eigen plek op het plein

gekregen. Het parkje werd ingericht met onder meer

bomen, een veldje, speeltoestellen, smulhagen, een

krijtplek en een stilteplek. Peulen betrok ook de gemeenteambtenaren,

vanwege hun expertise en omdat

zij hen medeverantwoordelijk wilde maken voor het

resultaat en het na-traject. Ze had echter ook conflicten

met de gemeente. Het bleek dat vanuit het budget dat zij

had gekregen ook de grond gesaneerd moest worden.

En de gemeente vond dat bewoners van meet af aan

het beheer op zich moesten nemen. Peulen verzette

zich daartegen: ze vond het een oneigenlijke vraag. Ook

de bewoners wilden zich niet ‘voor dat karretje laten

spannen’. Na afloop van het project waren de bewoners

echter zo trots en betrokken bij het park dat ze het nu

wel zelf onderhouden, met hulp van de gemeente.

Verzoek in delfzijl

Ook de gemeente Delfzijl probeert bewoners te interesseren

voor het nemen van een grotere rol in het beheer

van open ruimten die in de wijk zijn ontstaan door de

LSA Bewoners Berichten / lente 2012 / nummer 106 7


8

Voor burgers is de ruimte voor

initiatieven nu wellicht groter

dan zij denken

LSA Bewoners Berichten / lente 2012 / nummer 106

grootschalige sloop. Onlangs heeft de gemeente het

wijkplatform gevraagd om opdrachtgever te worden

voor inrichting en beheer van een aantal gebieden

dat braak is komen te liggen. Het wijkplatform heeft

immers geld gekregen vanuit de 40+ regeling van het

ministerie, aldus de gemeente. De gemeente hoopt dat

het wijkplatform van dit geld adviseurs zal inhuren voor

het maken van een ontwerp en een bedrijf zal inhuren

om de aanleg uit te voeren. De gemeente wil dan ‘aanschuiven’,

expertise inbrengen, meebetalen en helpen

aanvullende financiering te vinden. Het wijkplatform

staat niet afwijzend tegenover het verzoek. Het past in

de lijn van de ‘verzelfstandiging’ die de betrokkenen nastrevenin

de vorm van de bewonersstichting die ze los

van de gemeente willen oprichten, en bij hun zoektocht

naar het eventueel oprichten van een wijkonderneming.

Ze zijn zich nu aan het beraden op wat opdrachtgeverschap

precies (juridisch) inhoudt en welke nieuwe

verhoudingen ontstaan tussen bewoners en gemeente.

Het lukt soms om burgers een grotere rol in het beheer

van de openbare ruimte te geven. In Heerlen zijn nu

enkele projecten in uitvoering. Naast het parkje op

het pleintje is er in dezelfde buurt op initiatief van de gemeente

een moestuin gestart op een plek waar flats zijn

gesloopt. Aanvankelijk leidde de grote diversiteit aan

mensen qua afkomst en denkbeelden tot conflicten binnen

de bewonersgroep. Maar de rust keerde terug toen

men met hulp van een buurtwerker en een werkgroep

elkaar beter leerde kennen.

Deze moestuin onder bewonersbeheer kreeg navolging

in Kerkrade. Hier namen bewoners het initiatief om

voor een zo laag mogelijk budget en met een milieu en

mensvriendelijke aanpak (op basis van permacultuur)

een moestuin te beginnen. De gemeente Kerkrade

ondersteunt het initiatief met een kleine subsidie en met

materialen als houtsnippers en stenen.

nieuwe taakverdeling bewoners en gemeente

Een andere taakverdeling tussen gemeente en bewoners

bij het beheer van de openbare ruimte gaat niet

zonder slag of stoot. Voor bewoners is deze nieuwe rol

niet vanzelfsprekend en gemeenten moeten erg wennen

aan loslaten. Het voorstel van de gemeente Delfzijl aan

het wijkplatform is daarvan een voorbeeld. De gemeente

bakent de rol van het wijkplatform af en kleurt die alvast

in. Eisen die vanuit de gemeente aan het opdrachtgeverschap

worden gekoppeld zijn bijvoorbeeld dat het

plan budgetneutraal en representatief moet zijn, dat er

een participatieplan moet worden gemaakt en een visie

op de lange termijn. De gemeente stelt dus een aanpak

voor die zij zelf zou kiezen als opdrachtgever. Maar misschien

past de bewoners een andere aanpak beter? De

keuzes voor de schaal, aard en wijze van aanpak van

het proces en de plannen zouden logischerwijs vanuit

de bewoners moeten komen. De gemeente kan daarbij

helpen als de bewoners daar behoefte aan hebben. De

bewoners van het Wijkplatform Delfzijl-Noord gaven

aan behoefte te hebben aan kaders. Vooral om duidelijk

te krijgen waar de gemeente op hoofdlijnen staat.

In Heerlen gaf de gemeente een deadline mee aan het

pleinparkproject. Maar volgens Peulen kan juist de tijd

nemen en aandacht geven het eigenaarschap opleveren

dat wordt nagestreefd. Grip houden op de haalbaarheid

en uitvoerbaarheid van een project is voor een gemeente

kennelijk van groot belang. Zeker als de ideeën

van bewoners komen, kent de gemeente onzekerheid

over een goede afloop. De ideeën van bewoners passen

vaak niet in het denkraam van de gemeente. Gemeenten

moeten zich een andere manier van samenwerken nog

eigen maken en ze missen de instrumenten daarvoor

nog. Daarom grijpen ze terug op wat ze al kennen: het

formele, het planmatige en het juridische.

Onderling vertrouwen

Er is niet één recept voor succes bij meer bewonersparticipatie

in het groen. Soms is de gemeente initiator,

soms een bewonersgroep. Beide vormen tonen mooie

voorbeeldprojecten. Persoonlijk contact en de tijd

nemen om initiatieven te laten groeien, blijkt steeds

essentieel voor het bouwen van vertrouwen.

Volgens de Heerlense buurtregisseurs is het bijna altijd

nodig geweest dat de gemeente het initiatief nam of

ondersteunde. Sommige buurten hebben volgens hen

een gebrek aan sterke mensen die verantwoordelijk-


heid en leiding kunnen nemen als vrijwilliger in een

buurtorganisatie. Een stevige buurtorganisatie is een

goed begin voor meer buurtverantwoordelijkheid. De

gebiedsregisseurs zien een rol voor zichzelf als aanjager

om mensen met kleine stapjes meer betrokken te

krijgen bij hun buurt. Zij helpen met ideeën en met de

uitvoering. Het zijn langzame processen die tijd kosten.

Tijd nemen en luisteren naar de bewoners worden ook

door kunstenares Peulen en wijkbeheerders in Heerlen

genoemd als belangrijke factoren. Wijkbeheer Vrieheide

bijvoorbeeld organiseert tentbijeenkomsten om

ideeën van bewoners te verzamelen ten aanzien van de

openbare ruimte.

In Heerlen worden vaak kunstenaars betrokken bij

projecten in relatie tot krimp en de open ruimtes. Karin

Peulen ziet haar rol als kunstenaar niet als een sociaal

werker en ook niet als ‘een pias’. Het materiaal voor

haar werk bestaat uit communicatie, de bewoners en

het ontwerp. Door haar onafhankelijke positie en budget

is zij in staat haar bijdrage grotendeels te richten op het

opbouwen van betrokkenheid. Het voordeel van werken

met kunstenaars is dat zij ‘vrije actoren’ zijn die minder

afhankelijk zijn van een institutionele missie zoals een

gemeente die heeft.

niet alleen in krimpgebieden

Niet alleen in Heerlen en Delfzijl verandert de taakverdeling

tussen gemeente en bewoners. Ook andere

gemeenten hebben te maken met bezuinigingen op het

openbaar groen en braakliggende grond. Voor burgers

is de ruimte voor initiatieven nu wellicht groter dan zij

denken. Veel gemeenten denken na over alternatieven

en staan open voor nieuwe ideeën. Het zoeken

naar de vorm waarop die ideeën goed kunnen worden

gestimuleerd is begonnen. In eerste instantie zullen

initiatiefnemers geduld moeten opbrengen, omdat de

gemeente minder bekend is met tijdelijkheid, flexibiliteit

en veranderende verantwoordelijkheden. Ook zullen er

tips VOOR bewOneRs die ieTs meT

heT OPenbARe gROen wiLLen:

1. Denk na over de rol die je wilt nemen

2. Wees proactief

3. Draagvlak hoeft geen voorwaarde te zijn (enkele actieven is ook genoeg)

4. Ook tijdelijke ideeën voor groengebruik zijn van belang

5. Informeer naar de bestaande ondersteuningsregelingen

6. Denk ook buiten de kaders die de gemeente aanreikt

7. Heb geduld met de gemeente, zij moet ook nog wennen

8. Persoonlijke en informele contacten met gemeenteambtenaren zijn belangrijk

Dit pleintje is ontworpen door een kunstenares

en wordt geheel beheerd door bewoners

hindernissen opduiken die initiatieven vertragen of

stilleggen. Het is zoeken naar mensen die bereid zijn om

initiatieven van buiten de gemeentelijke organisatie te

ondersteunen en helpen met opstarten en doorbouwen.

Wethouders zijn bijvoorbeeld vaak op zoek naar positief

nieuws. Voor bewoners die willen en kunnen volhouden,

zijn er veel mogelijkheden.

Wat kunnen bewoners met onderzoek?

De onderzoekers van Alterra zijn vaker betrokken

geweest bij groene bewonersinitiatieven. We proberen

kennis en ervaring te verwerven en te delen in de

transitie naar meer burgerkracht. Behalve dat wij veel

voorbeelden kennen die kunnen inspireren, willen wij

ook graag leren van nieuwe initiatieven, door samen

met bewoners aan de slag te gaan. Voor bewonersorganisaties

met onderzoeksvragen is er bovendien de

Wetenschapswinkel van Wageningen UR. Projecten

van de Wetenschapswinkel worden altijd samen met de

betrokkenen uitgevoerd. Zie www.wetenschapswinkel.

wur.nl en www.alterra.wur.nl of neem contact op met

Pat van der Jagt: Pat.vanderjagt@wur.nl.

Dit artikel is geschreven door Judith Westerink, Irini

Salverda, Pat van der Jagt, Bas Breman, Alterra

Wageningen UR, ingekort door het LSA. Het volledige

artikel is te vinden op www.lsabewoners.nl/publicaties/

bewoners-berichten

LSA Bewoners Berichten / lente 2012 / nummer 106 9


10

Fotopagina

ProtesT!

LSA Bewoners Berichten / lente 2012 / nummer 106

Van wijkhuizen die moeten sluiten,

bibliotheken die dichtgaan, welzijnswerkers

die ontslagen worden, bezuinigingen op

cultuur, tot parkeer- en hondenpoepproblemen:

bewoners hadden veel redenen om te

protesteren de afgelopen tijd. een impressie.


De fotografen zijn Jos van Zetten, Wilna Bron, Fret van der Gonnetscher,

Geertje Nieland en Luc van Berlo en anderen.

LSA Bewoners Berichten / lente 2012 / nummer 106 11


12

project

stel je voor: de flat waarin je woont wordt gesloopt en je bent het er niet mee eens. wat zijn

je rechten? waar ga je heen voor informatie en steun? een mogelijkheid is je te richten tot de

lsa Bewonersdeskundigen

samen deskundiger

LSA Bewoners Berichten / lente 2012 / nummer 106

Bewoners zijn de deskundigen in de wijk, dat roept het

LSA al lang. Maar dat betekent natuurlijk niet dat elke

bewoner of elke bewonersgroep alle deskundigheid in

huis heeft. Met elkaar hebben we dat wel. Dat is precies

het idee achter het project Bewonersdeskundigen.

Het LSA zet een netwerk van ervaren bewoners op die

andere bewoners kunnen adviseren. Dit netwerk heeft

op dit moment tien Bewonersdeskundigen. Allemaal

mensen die al jaren actief zijn in hun wijk. Ze hebben

ieder hun eigen expertise en kunnen en willen andere

bewoners adviseren. De bewonersdeskundigen zijn vrijwilligers

uit het hele land die van het LSA een training

coachingsvaardigheden hebben gehad.

Simpel

Het project werkt heel simpel. Een bewoner met een

vraag stuurt een mailtje naar info@lsabewoners.nl en

het secretariaat van het LSA zoekt dan een bewonersdeskundige

die de ervaring en de expertise heeft om de

vraag te beantwoorden.

Om een beeld te geven van wat bewonersdeskundigen

voor andere bewoners kunnen betekenen, hier een

aantal voorbeelden van wat ze al hebben gedaan:

• De bewonersdeskundige uit Eindhoven is, samen met

wat mensen uit haar wijk, naar Heerlen geweest om

daar een bewonersgroep te adviseren over onder

meer hun rechten en de inspraakmogelijkheden bij de

sloop van meerdere flats in hun wijk.

• Twee bewoners uit Rotterdam hebben een bewonersgroep

uit Schiedam geadviseerd hoe ze hun

achterban kunnen verbreden, hoe ze beter kunnen

communiceren met de achterban en meer bekendheid

kunnen krijgen in hun wijk.

• Bewonersdeskundigen uit Eindhoven ontvingen

regiegroepleden uit Bergen op Zoom om kennis uit

te wisselen over het vouchersysteem en de manier

waarop een regiegroep werkt.

gemiste kans

Het gaat dus om uiteenlopende onderwerpen die zich

kunnen aandienen rond herstructurering, wijkaanpak

en bewonersparticipatie. Naast dit advieswerk kunnen

onze bewonersdeskundigen ook worden ingezet op

congressen en seminars op het gebied van bewonersparticipatie.

Zo vaak wordt er op dat soort evenementen

over bewoners gepraat, maar is er geen actieve bewoner

te vinden. Een gemiste kans: want bewoners zijn de

deskundigen in de wijk!

Gepokte en gemazelde bewoners gezocht

Ook gepokt en gemazeld als actieve bewoner? Of heb je

een bijzondere expertise die nuttig is voor ons netwerk?

En wil je tijd vrijmaken om je opgedane deskundigheid

door te geven? Schrijf of bel ons en wij kijken of we je

op kunnen nemen in ons netwerk. Het gaat een vrijwillige

functie. Je onkosten zullen worden vergoed en het

LSA zal je helpen om je te zo goed mogelijk te ontwikkelen

als coach. Wil je meer inlichtingen over Bewonersdeskundigen,

mail dan naar info@lsabewoners.nl.


De stelling:

3xmet

drie nieuwe

medewerkers van het lsa

bellen

De grootste uitdaging voor het LSA de aankomende jaren is:

Annemarie van nieuwamerongen,

Projectmedewerker LsA

“te zorgen dat de omslag van standaard

aanbod- en organisatiegericht werken

naar bewonersgericht werken bij gemeenten

écht van de grond komt. Zorgen dus

dat gemeenten er écht in gaan geloven en

het niet inzetten als een verkapte manier

van bezuinigen (dus alleen maar omdat

er op die manier minder welzijnswerkers

nodig zijn).

Graag wil ik hieraan bijdragen door

bijeenkomsten te organiseren waarbij

er veel ruimte is voor kennisuitwisseling

en discussie tussen bewoners onderling,

gemeenten onderling en organisaties

onderling. Maar vooral ook door

bewoners(organisaties) en gemeenten

met elkaar in contact te brengen en het

dan niet alleen over koetjes en kalfjes te

hebben, maar gelijkwaardig met elkaar te

spreken over actuele thema’s en zaken

die er echt toe doen in de wijk. Dit heb ik

met plezier vijf jaar lang in Rotterdam-Zuid

gedaan en dat ga ik nu graag voor alle

aandachtswijken doen!”

Kristel Jeuring, Projectmedewerker

LSA BewonersBedrijven*

“om bewoners te ondersteunen financieel

onafhankelijker te worden. Subsidies

voor bewonersactiviteiten zijn geen

vaststaand gegeven meer. Zeker niet als

bewoners de vrijheid willen hebben om

de regie te nemen over het wat, waar en

hoe van hun activiteiten. Dat is precies

waarom ik gestart ben als projectmedewerker

bij het Experiment BewonersBedrijven.

Ik geloof dat BewonersBedrijven

de potentie hebben om bewoners echt

zelfstandig en onafhankelijk hun wijk

economisch en sociaal te laten ontwikkelen.

Om zelf inkomen te genereren

moeten activiteiten naadloos aansluiten

bij de wensen van de wijk. En als er dan

een, van de gemeente onafhankelijke,

inkomensstroom is, kunnen bewoners

ook zelf bepalen aan welke activiteiten dit

geld wordt besteed. Voor het LSA is het

nu de uitdaging om samen met de eerste

experimentele BewonersBedrijven te ontdekken

op welke manier we duurzame en

succesvolle BewonersBedrijven kunnen

opzetten en beheren.”

nicole estejé, Projectleider

LSA BewonersBedrijven*

* Informatie over het experiment BewonersBedrijven op pag. 16.

“om koers te houden in turbulente tijden.

De steeds luider klinkende roep van mensen

om het heft in eigen hand te nemen,

komt in een tijd van diepe economische

crisis. Kansen voor bewoners (eigen

zeggenschap) worden zo opeens ook

kansen voor de overheid (bezuinigingen).

Het experiment BewonersBedrijven staat

daardoor vol in de aandacht. Het opzetten

van een BewonersBedrijf vereist van

bewoners inzet en uithoudingsvermogen.

Maar het vereist ook dat de overheid de

bakens verzet zodat bewoners de ruimte

krijgen om zaken ook echt zélf te regelen.

Met zijn jarenlange ervaring kan het LSA

een belangrijke voortrekkersrol spelen

om de overheid deze keer ook echt zover

te krijgen. Ik zie ernaar uit om samen het

tij voorgoed te keren!

LSA Bewoners Berichten / lente 2012 / nummer 106 13


14

Heeft u interessant nieuws uit uw wijk? schrijf het ons!

Bewoners zorgen voor bijen

Ingezonden bericht

Wijkvereniging Spaland in Schiedam heeft van het braakliggende

terrein bij de trambaan een mooie groenzone

gemaakt, inclusief een ‘bijenbaan’. De strook langs de

Slimme Watering wacht al jaren tevergeefs op de tram,

die er maar niet komt. Dus wilde de bewonersvereniging

het hele stuk voorzien van bijenvriendelijke struiken en

bomen. De Wijkvereniging Spaland had op een zaterdag

een heleboel bewoners gemobiliseerd die zin hadden om

te tuinieren en de gemeente heeft de struiken betaald.

Waarom een ‘bijenbaan’? Vele soorten wilde bijen zijn in

gevaar. In de afgelopen jaren heeft er een onrustbarende

bijensterfte plaats gevonden in Nederland. Dat is in meerdere

opzichten vervelend. Zo is onze voedselvoorziening

bijvoorbeeld voor een belangrijk deel afhankelijk van de

bestuivende arbeid door bijen.

Opening Elthetokerk brengt iedereen

onder één dak

door Mirry Dijkstra

in de Javastraat in Amsterdam Oost is op 9 maart de elthetokerk feestelijk

heropend. de protestantse kerk in de indische buurt heeft een totale renovatie

ondergaan. de bouw van de kerk lijkt nu samen te vallen met haar belofte: ze is

transparant, ruim, modern en herbergt ook een eetlokaal waar iedereen

binnenkort welkom is.

Bij de opening was iedereen voor even onder een dak herenigd: politici, raadslieden,

stadsambtenaren, sponsoren, participatiemakelaars, buurtgenoten, vrienden

van de Elthetokerk, gospelkoor Deliverance en de mensen van de kerk zelf.

Minister Liesbeth Spies was speciaal voor de gelegenheid naar de kerk

afgereisd. Zij ontleende in haar toespraak aan de kerk nog een belangrijke

boodschap waarmee de predikant uit haar jeugd altijd de dienst afsloot: uw

taak begint waar de mijne eindigt. Met andere woorden: wees ook als u de kerk

verlaat een goede burger voor uw medeburgers. Naar dit voorbeeld wil ook de

leefgemeenschap die boven de Elthetokerk zijn intrek heeft genomen te werk

gaan. Het is haar missie om de buurt in te trekken en haar bijdrage te leveren

daar waar nodig.

Ook het verleden van de Elthetokerk was vandaag aanwezig. Het werd vertegenwoordigd

in het kunstwerk dat vandaag werd teruggegeven aan de kerk. Hierop

prijkten de leistenen die de kunstenaar wijlen nog van het dak van het voormalige

kerkgebouw aan de Kramatweg heeft gered alvorens het gesloopt werd.

De opening van de Elthetokerk maakt zichtbaar waar wij in de Indische Buurt

met man en macht aan werken: leefbaarheid en participatie van iedereen: de

inclusieve samenleving waarin iedereen erbij hoort, zoals de stadsdeelvoorzitter

nog eens benadrukte. Zo herinnerde de feestelijke opening van de kerk

weer eens aan vanzelfsprekende, maar soms vergeten humanitaire normen en

waarden.

LSA Bewoners Berichten / lente 2012 / nummer 106

U schrijft...

Stut’s Surprise party

Ingezonden mededeling

Het is 35 jaar geleden dat Wijktheater

Stut is begonnen. Stut Theater maakt

theater met en voor bewoners, over hun

eigen leven. Hun verjaardag is grondig

gevierd. Stut’s Surprise party was een

avond vol verrassingen, een spannend

en lekker viergangendiner en veel

bomenaan tafels gemaakt van bomen

uit Utrecht Overvecht.


lsa nieuws

Het maniFest en de agenda BurgerscHap

Op 6 maart gingen minister spies (bZK) en de leden van de Tweede Kamercommissie

wijkenaanpak in debat over de wijkenaanpak. Afgesproken is

onder meer: niet te stoppen met de wijkaanpak en eindelijk met de Agenda

Burgerschap te komen.

In die Agenda Burgerschap zal er veel aandacht zijn voor de ondersteunende

rol die professionals zouden moeten hebben bij burgerparticipatie. De minister

vertelde dat ze met het LSA wil spreken zodat het LSA dan zijn visie kan

geven op de rol van de burgers in het wijkenbeleid. Voor het grootste

deel staat deze visie beschreven in Manifest van Actieve Wijkbewoners.

Het manifest dat honderden bewoners op en voorafgaand aan de Landelijke

Bewonersdag 2011 hebben gemaakt. Destijds beloofde toenmalig minister

Donner al dat er op elk punt van het manifest wordt teruggekomen in de Agenda

Burgerschap. Minister Spies sprak nu af in mei met deze agenda te komen.

Tijdens het debat werd verder afgesproken dat er meer mogelijkheden

moeten komen om huiseigenaren aan te pakken die hun bezit verwaarlozen,

denk hierbij met name aan huisjesmelkers. De minister heeft toegezegd voor

de zomer te komen met een evaluatie van de Rotterdamwet oftewel de veel

bekritiseerde Wet Bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek. Ook

zegde de minister toe voorstellen te leveren voor een Rotterdamwet 2.0.

nieuwe Bestuursleden gekozen

Op zaterdag 17 maart werden twee bestuursleden

gekozen tijdens de LSA jaarvergadering. Het LSA bestuur

bestaat uit bewoners uit de aandachtswijken en toegevoegde

leden die vanwege hun kwaliteiten en netwerken

zijn gevraagd. Nu waren twee functies verkiesbaar, beide

voor het bewonersbestuur.

Er waren zes kandidaten. En na een spannende verkiezing

is Harry Binkerink uit Deventer, Rivierenwijk herkozen als

algemeen bestuurslid en Maria Yigit uit Enschede, Velve

Lindenhof is gekozen als secretaris.

Beiden van harte gefeliciteerd! En grote dank voor de

afgelopen jaren aan de aftredend secretaris Arie van

Diepen uit Alkmaar, Overdie.

landelijke Bewonersdag 2012

Natuurlijk komt er ook dit jaar weer een grote Landelijke

Bewonersdag. En wel in Amsterdam Zuid-Oost op zaterdag

3 november. Houd onze site in de gaten voor nieuws

rond de grootste bewonersconferentie van het jaar!

Publicist Van der Lans reikte het Manifest van de actieve Wijkbewoners

uit aan toenmalig minister Donner op de Landelijke Bewonersdag 2011

wat kunnen Bewoners doen

aan een Veilige wijk?

In mei organiseren we drie bijeenkomsten rondom het

thema Veiligheid. In deze bijeenkomsten gaan we steeds op

zoek naar een antwoord op dezelfde vragen: wat wil en kun

je als bewoner doen aan het verhogen van de veiligheid in

je wijk? En: wat heb je daarvoor wel en niet nodig?

In het programma komt onderzoek naar bewonersparticipatie

bij veiligheid aan bod. We kijken naar landelijke en

lokale voorbeelden. Er zullen verschillende sprekers zijn die

kritisch ondervraagd mogen worden. Zij zullen ook vragen

stellen aan de deelnemers. Iedereen in het LSA-bestand

ontvangt nog een uitnodiging.

data (onder voorbehoud)

• 8 mei: Den Haag

• 9 mei: Utrecht

• 11 mei: Emmen

LSA Bewoners Berichten / lente 2012 / nummer 106 15


16

experiment

Hoe gaan

BewonersBedrijven

het verschil maken?

een antwoord op de meest gestelde vragen over

dit spannende nieuwe experiment van het lsa.

LSA Bewoners Berichten / lente 2012 / nummer 106

Er klinken spannende verhalen over het nieuwe

project van het LSA, maar wat zijn BewonersBedrijven

eigenlijk. Zijn dat bv-tjes?

Nee, BewonersBedrijven die het LSA gaat helpen

opzetten zijn organisaties van actieve bewoners die

in een bepaald gebied diensten en projecten ontwikkelen

en uitvoeren, met als doel de inwoners vooruit

te helpen. Belangrijk hierbij is dat BewonersBedrijven

ontstaan van onderop: op initiatief van bewoners. Ze

zijn onafhankelijk en werken samen met anderen

wanneer dat past in hun activiteiten. Ze verwerven

inkomsten door projectsubsidies, exploitatie van

gebouwen, activiteiten, deelnemersbijdragen en bijdragen

uit fondsen. BewonersBedrijven zullen zoveel

mogelijk hun eigen geld gaan verdienen en daardoor

losser komen te staan van subsidies en hun verstrekkers.

Bewoners zullen de bestuurlijke leiding hebben in

BewonersBedrijven en zij zullen beslissen of en zo ja,

welke beroepskrachten ingehuurd moeten en kunnen

worden.

Kunnen die bewoners in dat bestuur daar een lekker

zakcentje aan overhouden?

Nee, een BewonersBedrijf kan geld verdienen en als

maatschappelijke organisatie winst maken. Het geld

dat verdiend wordt, wordt echter nooit aan personen

uitgekeerd, maar geïnvesteerd in de eigen wijk, bijvoorbeeld

door projecten of activiteiten te organiseren.

Het LSA raadt de BewonersBedrijven sterk aan om een

beroepskracht in te huren die financiële kansen ziet en

grijpt, een zogeheten zakelijk leider. Deze beroepskracht

zal in dienst werken van het BewonersBedrijf.

Maar wat gaan ze doen dan, die BewonersBedrijven?

Er bestaat geen blauwdruk van een BewonersBedrijf.

Elke buurt is uniek en veruit de belangrijkste factor van

dit experiment is de individuele inzet van personen.

De mensen die deze experimenten opzetten, moeten

veel ruimte krijgen om naar eigen inzicht te kunnen

handelen.

Ja maar wat zijn de activiteiten van een Bewoners-

Bedrijf? Waarmee gaan zij het verschil maken in de

wijk?

Ook de activiteiten zijn niet eenduidig. Heel vaak gaat

het om het goedkoper aanbieden van diensten die er

nu ook al zijn, maar die te duur zijn voor bewoners van

aandachtswijken. Denk aan lokaal vervoer, kinderopvang,

taallessen, verhuur van ruimten voor bruiloften

en partijen, cursussen e.d. BewonersBedrijven kunnen

zich toeleggen op het vergroten van de economische

kansen van de bewoners, of het duurzamer maken

van de buurt, of zich richten op de sociale cohesie. De

kans is groot dat, zeker op termijn, BewonersBedrijven

zich met een mix van activiteiten bezighouden.

Waarom wordt er steeds over gebouwen gesproken,

wat heeft vastgoed met dit project te maken?

Het bezit of het in bruikleen hebben van een gebouw

kan voor een BewonersBedrijf van belang zijn. Immers:

met het exploiteren van dit gebouw kan het inkomen

genereren. In een BewonersBedrijf kunnen bewoners

dus zelf diverse buurtfuncties organiseren en vervullen.

Zo wordt het BewonersBedrijf een verzameling van

diensten en ondernemingen, bij voorkeur samengebracht

in één gebouw in de wijk. Een organisatie die de eigen

broek ophoudt en die wordt bestuurd door bewoners zelf.

Waar komt dit idee van het LSA opeens vandaan?

Bewoners die zelf de regie voeren over de verbetering

van hun wijk, is waar het LSA al jaren voor pleit. Wij

hebben het idee afgekeken uit Engeland waar meer

dan 500 development trusts bestaan. Meer informatie


daarover is te vinden op de site van het LSA: www.lsabewoners.nl.

Het LSA onderhoudt ook een nauwe samenwerking

met Locality, dat is de parapluorganisatie

voor development trusts en de community enterprise.

Nu is het toch ‘het project van één miljoen’

geworden? Het LSA heeft toch dat enorme bedrag

gekregen van de Nationale Postcode Loterij?

Ja met dit geld van de Nationale Postcode Loterij

kunnen de BewonersBedrijven een startkapitaal verkrijgen.

En ook Aedes Fonds Werken aan Wonen heeft

hiervoor een bijdrage geleverd, namelijk 7 ton. Het

LSA heeft daarbij van het ministerie van Binnenlandse

Zaken en Koninkrijksrelaties een tweejarige subsidie

ontvangen om dit innovatieve experiment op te zetten.

Indrukwekkend. Maar waarom is het project nu

nodig? We hadden toch de wijkaanpak? Moeten de

successen van de wijkaanpak niet gewoon meer

aandacht en navolging krijgen?

In de afgelopen twintig jaar is veel onderzoek gedaan

naar de resultaten en tekortkomingen van deze

vormen van achterstandsbeleid. Deze laten een aantal

hardnekkige knelpunten zien. De belangrijkste zijn: de

samenhang ontbreekt en de coördinatie is zwak. De

bewoners participeren gebrekkig. Successen zijn voornamelijk

afhankelijk van persoonlijk commitment van

individuen. De vele partijen werken slecht samen.

In 2011 concludeerde de visitatiecommissie wijkaanpak

dat ook binnen de huidige aanpak op deze problemen

wordt gestuit. Een van de belangrijkste aanbevelingen

is dat echt moet worden doorgepakt met zeggenschap

voor bewoners. Bewoners worden wel betrokken,

maar van werkelijke invloed is weinig tot geen sprake.

Met veel financiële inzet is het dus niet gelukt om de

bekende knelpunten weg te nemen. Anders gezegd

komt het geld niet terecht bij de bewoners waar het

voor bedoeld was maar bij salarissen voor professionals.

En de aankomende tijd zullen er veel minder

financiële middelen zijn. Daarom is juist nú het moment

dat veranderingen een grote kans van slagen hebben.

Op de conferentie ‘Ruimte voor burgers’ in 2011 zegde minister Donner

toe te willen experimenten met BewonersBedrijven.

geen participatie

maar zeggenschap

Oke, maar er zijn natuurlijk al zóveel inititiatieven

en er is al zo veel geprobeerd. Wat maakt het

Experiment BewonersBedrijven nou zo bijzonder,

nieuw en innovatief?

• Omdat bewoners werken op basis van reële behoefte

van wijkbewoners. Met periodieke wijkenquêtes

worden de behoeften van wijkbewoners in kaart

gebracht waarop het aanbod kan worden afgestemd.

BewonersBedrijven houden continue de vinger aan

de wijkpols.

• Omdat het BewonersBedrijf het gebouw dat ze in

bezit heeft, pacht of huurt, gaat exploiteren om geld

mee te verdienen. Zo krijgen de organisaties toegang

tot kapitaal en daarmee de mogelijkheden om zelf

economische waarde te ontwikkelen.

• Omdat het BewonersBedrijf niet gebaseerd is op

bewonersparticipatie maar bewonerszeggenschap.

• Omdat het BewonersBedrijf een organisatie is met

een gezonde afstand tot subsidies.

• Omdat beroepskrachten in dienst van bewoners gaan

werken. Bewoners voeren een eigen agenda, een

agenda die dus kan afwijken van die van een landelijke

welzijnsorganisatie of van de gemeente.

Als ik het goed begrijp moeten bewoners het zelf

gaan doen, wat is dan de rol van het LSA?

Het LSA is als vereniging van bewoners initiatiefnemer

en aanjager van dit project. Dit projectplan is ontstaan in

overleg met de aangesloten bewonersorganisaties. Het

LSA heeft bewezen realistische innovaties landelijk te

kunnen invoeren, zoals: Kan wél!, Vouchers voor bewoners

en Wijkontwikkeling op eigen kracht (ABCD).

Dat werd mede mogelijk gemaakt door samenwerking

met buitenlandse partners. Hierbij is het toepassen in, en

aanpassen van concepten uit die landen aan de Nederlandse

context een specialiteit van het LSA geworden.

Dit experimentele project zal in de praktijk met vallen

en opstaan vorm moeten krijgen en net als bij de

andere projecten zullen er problemen, weerstand en

teleurstellingen opdoemen. Daarom is het van belang

dat de initiatiefnemers vanaf de beginfase met en van

elkaar leren, elkaar helpen te ontwikkelen en ondersteuning

krijgen. Het LSA voorziet in die rol, zowel naar

de bewonersbesturen met hun nieuwe verantwoordelijkheden,

als ook naar de professionele kartrekkers

met hun pioniersrol.

Dus het project is er, het geld is er, de groepen

bewoners zijn er, wat nu?

Nu stellen de kandidaat-BewonersBedrijven zelf een

meerjarig ondernemingsplan op. Het LSA ondersteunt

de kandidaat-BewonersBedrijven in het maken van

deze plannen.

En het LSA gaat nu juryleden benaderen. Zo’n onafhankelijke

jury kan de door het LSA voorgestelde

LSA Bewoners Berichten / lente 2012 / nummer 106 17


18

BewonersBedrijven zullen zoveel

mogelijk hun eigen geld gaan verdienen

“Ons plan is om het gebouwtje Noorderpoort

in handen te krijgen. Dit gebouw is

nu in handen van de gemeente en komt vrij

omdat de welzijnsonderneming die erin zit,

gaat vertrekken. Ik zou graag zien dat het

teruggegeven wordt aan de bewoners. In

het verleden is dit gebouw ook een buurthuis

geweest.

We willen dan vanuit dit gebouw geld verdienen

met diensten die ook nog eens erg

nuttig zijn voor de wijk. Ten eerste willen

we werkplekken verhuren aan zelfstandige

ondernemers. In onze wijk zijn daar namelijk

erg veel van, en er is behoefte aan

betaalbare werkplekken.

Daarnaast willen we een horecagelegenheid

maken in het gebouw, om preciezer

te zijn: een lunchroom. Sinds de renovatie

van het winkelcentrum hier is alle horeca

namelijk vetrokken. Omdat er nog twee

grote winkels zitten (de Lidl en de Action)

zijn hier wel veel mensen op de been. Die

LSA Bewoners Berichten / lente 2012 / nummer 106

kandidaat-BewonerBedrijven al dan niet de status

BewonersBedrijf kunnen geven. We vragen drie

externe juryleden die we uitnodigen vanwege hun

kennis, vaardigheden en maatschappelijke positie. Zij

zullen de bedrijfsplannen beoordelen op haalbaarheid.

Behalve een degelijk ondernemingsplan zullen voor de

experimenten een aantal aanvullende voorwaarden

van toepassing zijn.

En wat zijn de stappen die daarna komen?

Dan moeten de besturen van de BewonersBedrijven

formeel worden gevormd en beëdigd. Het LSA biedt

de besturen een training aan. Het bestuur kan worden

uitgebreid met mensen met bijzondere kwaliteiten of

een voor het bedrijf belangrijk netwerk, bijvoorbeeld

een schoolhoofd of een raadslid. Ook moet op dit moment

begonnen worden met het aantrekken van een zakelijk

leider. Hierbij kan het LSA een ondersteunende rol spelen.

mensen hebben dus niet de mogelijkheid

om even samen een kop koffie te drinken,

daarin kan dit buurtgebouw dan voorzien.

Met het geld dat we met deze activiteiten

gaan verdienen, kunnen we de exploitatiekosten

van dit BewonersBedrijf dragen. En

in de toekomst kunnen we met verdiend

geld activiteiten organiseren voor de

buurt. Welke? Wat ik wil is niet van belang.

Het is aan de bewoners. Is er behoefte

aan ondersteuning bij het opzetten van

een vereniging of willen bewoners liever

plantjes voor de buurt, alles kan! De vraag

is wel of we veel geld gaan verdienen,

we moeten nu eerst flink investeren. Er

moet een verbouwing komen, ook om het

gebouw gastvrijer eruit te laten zien. Ook

computers en een keukeninventaris: alles

moet er nog komen. Wat dat betreft hoop

ik erg dat we het startkapitaal via het

LSA zullen krijgen. Maar dat moet de jury

natuurlijk gaan beoordelen.

Op dit moment moet de gemeente nog

beslissen of wij als bewoners inderdaad

het gebouw in handen krijgen. Maar ik heb

wel al begrepen dat de gemeente zelf ook

geïnteresseerd is om van ons te huren als

het inderdaad in handen is van bewoners.

Want zij zijn ook geïnteresseerd in een

laagdrempelige plek om wekelijks een

inloop te houden bijvoorbeeld.

En bewonersgroepen die nu nog bij het project willen

aansluiten, wat moeten die doen?

Wegens grote belangstelling hebben we een wachtlijst

aangemaakt voor initiatieven die mogelijk later deel

kunnen nemen aan het experiment. Zij kunnen ons

informatie sturen over hun plannen en hun project,

zodat wij hen op deze wachtlijst kunnen opnemen. Het

uiteindelijke doel van dit tweejarig experiment is om

bewoners te inspireren, informeren en enthousiasmeren

om zelf met dit soort initiatieven in hun eigen

wijk aan de slag te gaan. Het LSA zal daarom informatiebijeenkomsten

organiseren om alle kennis en

ervaring die we opdoen te delen met geïnteresseerden

en overig betrokkenen. Via onze site en een speciale

nieuwsbrief kan iedereen ook op de hoogte blijven van

de actuele stand van zaken.

Als je vragen nog niet beantwoord zijn na dit artikel,

surf dan naar www.bewonersbedrijven.nl voor nog

veel meer informatie!

“Er is geen welzijnsorganisatie die zich op de wijkeconomie richt”

Ruud sikking wil een bewonersbedrijf beginnen in de hambaken, den bosch.

Dat we bij de eerste veertien initiatieven

zitten die in aanmerking komen voor een

startsubsidie van het LSA komt omdat ik

er al een tijd mee bezig ben. Ik was begin

2011 bij een bezuinigingsavond van de

gemeente. Daar werd verteld dat zij graag

taken en verantwoordelijkheden over wil

dragen aan burgers. Ja, pleitte ik toen al:

maar dan wel in combinatie met zeggenschap.

Als platformlid van het LSA werd

ik ook uitgenodigd voor de conferentie:

Ruimte voor burgers, waar LSA zijn plannen

uiteenzette voor het experiment BewonersBedrijven.

Ook had ik al de wens om

het gebouwtje Noorderpoort terug te geven

aan de bewoners en dus combineerde

ik alles met elkaar.

Nu zie ik veel mooie mogelijkheden om een

economisch gezondere buurt te maken.

Van bewoners die af en toe hun hapjes

kunnen verkopen in de lunchroom tot zaterdagwinkels

voor bewoners die de stap

naar een eigen winkel nog niet kunnen

of durven zetten. Er is geen welzijnsorganisatie

die zich op de wijkeconomie richt,

terwijl dit belangrijk is voor een wijk. Mijn

hoop is dan ook dat onze wijk er over een

paar jaar economisch en sociaal sterker

voor staat, dankzij een florerend Bewoners-

Bedrijf!”


publicaties

Het lsa selecteert voor u

oVer Bijzondere

rotterdammers

Het boek Thuis in Rotterdam west verhaalt

over bijzondere mensen en plekken in

Rotterdam West, zoals meneer Rafiek de

kleermaker, Brenda en haar pony Dolly en

de legendarische Rotterdamse danspionier

Stalusa Pera. Het zijn verhalen die samen

een wijk vormen waarin vele oude en

nieuwe Rotterdammers zich thuis voelen.

Het boek is geschreven om de bewoners bij

elkaar te brengen en ouders te stimuleren

om hun kinderen voor te lezen. Het boek is

dan ook onderdeel van een voorleesproject.

Thuis in Rotterdam West werd bedacht

en samengesteld door bewoonster Margi

Geerlinks. Geerlinks: “Het Nieuwe Westen is

een heel fijne plek om te wonen, maar komt

vaak negatief in het nieuws. Aan de hand

van verhalen uit de wijk wilde ik laten zien

wat er allemaal voor bijzondere mensen en

plekken zijn.”

Thuis in Rotterdam west, Idee: Margi Geerlinks,

Tekst: Pieter van Oudheusden, Illustraties

Caroline van Pelt, Fotografie: Margi Geerlinks,

Druk Veenman+, ISBN 978 90 818572 0 8, te

downloaden via ThuisinRotterdamwest.nl

Bizarre BuurtVerHalen

Waarom zwerven peuters ‘s avonds om tien

uur nog op straat, gijzelt een man zijn vrouw,

slaat een vader zijn kind verrot en hebben

kinderen van elf jaar seks in de plaatselijke

speeltuin? Wijkagenten werken in buurten

waar mensen elkaar soms nauwelijks meer

kennen. Ze bestrijden misdaad, en handhaven

de breekbare vrede. Van burenruzies tot

sterfgevallen: ze komen in de wijkagent -

bizarre buurtverhalen allemaal voorbij. Journalist

Mickelle Haest sprak in Amsterdam

met verschillende vrouwelijke wijkagenten.

In totaal heeft dit 44 korte hoofdstukjes

opgeleverd. Dit boekje geeft op een toegankelijke

manier een beeld van het werk dat

deze politievrouwen doen. De journaliste

gaat niet diep op de verhalen in, maar door

de korte beschrijvingen wordt wel duidelijk

hoe zwaar én hoe zinvol het beroep is.

De wijkagent - bizarre buurtverhalen,

Auteur: Mickelle Haest, Uitgever: Thomas

Rap, ISBN10 9060058844, Prijs 12,90

Fitte aandacHtswijken

Het CBS heeft al vaker geconcludeerd dat

de gezondheid en de leefstijl van mensen

in aandachtswijken minder goed is dan die

van de gemiddelde Nederlander. Het was de

belangrijkste reden om het project Gezonde

Wijk uit te voeren in dertien steden. In de

digitale publicatie gezonde wijk in Praktijk

zijn de uitkomsten en ervaringen van de

steden gebundeld. Deze publicatie is een tussentijdse

balans. Het is mede uitgebracht om

andere steden en gemeenten te inspireren

om meer samen te werken aan gezondheid in

de wijk. In de digitale publicatie vind je veel

voorbeelden en successen uit de praktijk. Het

geeft lessen en tips aan geïnteresseerden die

hun wijken en hun bewoners sneller in con-

ditie willen laten komen. In de persberichten

over het boek wordt vooral de Utrechtse

wijk Overvecht aangehaald: daar heeft de

aanpak dan ook veel resultaten geboekt: er

is minder overgewicht onder kinderen, volwassenen

bewegen meer en er zijn lagere

zorgkosten.

Het e-boek ‘Gezonde Wijk in Praktijk,

gemaakt in opdracht van het Ministerie

van BZK/WWI, is te downloaden via

www.experimentgezondewijk.nl

doet kei Het goed?

Kenniscentrum Stedelijke Vernieuwing KEI

bestaat tien jaar. Nu gaat het binnenkort

fuseren met andere kenniscentra, te weten

Nirov, Nicis Institute en SEV. Op het laatste

moment heeft het centrum zichzelf eens

stevig tegen het licht gehouden en zich laten

evalueren. Daartoe besloten het KEI-bestuur

en het toenmalig ministerie van VROM. Twee

onafhankelijke onderzoekers concludeerden

in de kern van Kei onder meer het volgende

• KEI moet meer aandacht hebben voor

sociale en economische aspecten van de

stedelijke vernieuwing.

• KEI moet meer aandacht hebben voor

het strategische spel in de stedelijke

vernieuwing

• KEI moet zich moderner presenteren

• KEI moet huurders meer als stakeholder

in de stedelijke vernieuwing behandelen

• KEI is een gemotiveerd netwerk van professionals

en bestuurders

• KEI is actueel en weet de relevante

thema’s op te pikken

• De werkvormen van KEI zijn lichtvoetig,

verrassend en nodigen uit tot gesprek

De kern van KEI, Auteurs: Herman Schartman

en Eric van Dorst, te downloaden via de

site van KEI: www.kei-centrum.nl

LSA Bewoners Berichten / lente 2012 / nummer 106 19


Buurten in

de regio

Eindhoven

Kruidenbuurt

Vrijdag 1 juni 2012

Op www.lsabewoners.nl vind

je de volledige uitnodiging

Landelijk Samenwerkingsverband Aandachtswijken

More magazines by this user
Similar magazines