31.07.2013 Views

Aug. nr 41 - Oud Bennekom

Aug. nr 41 - Oud Bennekom

Aug. nr 41 - Oud Bennekom

SHOW MORE
SHOW LESS

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.

c<br />

hr<br />

Nr. <strong>41</strong><br />

Àrrarrcf rrc 1AO?<br />

eeYgrvs!<br />

LfuxftÍ-<br />

Gíg<br />

retariaat:<br />

Breman, Grietjeshof 3, 6721 VG <strong>Bennekom</strong>, tel. 14231<br />

actie:<br />

Eykenaar, Knoopkruid 18, 6'121 RA <strong>Bennekom</strong>, te1.<br />

19239<br />

Gironummer: 908980 t.n.v. de penninsmeester <strong>Oud</strong><br />

<strong>Bennekom</strong><br />

dn | ;r v.<br />

rnsïh-il<br />

H,". --=<br />

"o*_b<br />

| Á.,ffiF*- ,*,,. -u*-"*. i:b* _;<br />

,Ln lryat i '{#ff*,YÈ*t"r '*"Ï.'-L<br />

^rE./,<br />

.lL,nLr/o/ tt'<br />

ir,, lt xy.ft&n /' w"11t*" eZ<br />

iáo 14 -__-<br />

,1 ,1 .cdd, oo/r"lucl<br />

lu,un +V oo",íu,,<br />

i.6y^it)[W;i, S<br />

6-) pt9<br />

8\PPN<br />

:'* ^oK::Í<br />

Kaart behorende bij "De Vastenavondtocht" beschreven<br />

door de Heer Van Oort eLders in dit blad.<br />

A'e'<br />

5r<br />

:<br />

,/ -íty7rn 0r!


DE KOSTERSTEEN NR. <strong>41</strong><br />

INHOUD<br />

Àrtikelen<br />

Avond-excursie ( 1 6 september)<br />

Lezing open Monunentendag 1 992<br />

In de kaart gekeken 2<br />

Vondst van een Romeinse handmolen<br />

t'vastenavondtocht "<br />

(In de kaart gekeken 3)<br />

De Kadastrale At1as<br />

(10 september) 4<br />

Geknipt 13<br />

Grafsteen Willem Roseboom 14<br />

Het Leichel-orgel in de oude Kerk<br />

Contributíe 1992<br />

Uit de administratie van de penningrneester btijkt dat<br />

enkele leden hr.rn contributie voor dit jaar nog niet<br />

hebben voldaan of slechts gedeeltelijk hebben voldaan.<br />

Wij verzoeken u on het verschuldigde bedrag alsnog over<br />

te maken op onze girorekening (zíe voorkant<br />

Kostersteen).<br />

Tevens danken wij de vele leden, die hun contributie<br />

per ongaande hebben voldaan.<br />

De Vereniging <strong>Oud</strong> <strong>Bennekom</strong><br />

Het verenigingsorgaan van <strong>Oud</strong> <strong>Bennekom</strong>, de Kostersteen'<br />

verschijnt ieder kwartaal en wordt aan leden gratis<br />

toegezonden.<br />

De contributie bedraagt f 12,50 per persoon en f 17,50<br />

voor een echtpaar of ander gezinsverband.<br />

Opgave van leden bij het secretariaat. Betalingen via<br />

dè penningmeester (zíe gegevens op de voorkant van de<br />

Kostersteen) .<br />

* NB. Niets uit deze uitgave mag worden gereproduceerd<br />

zonder overleg met redactie en/of bestuur<br />

2<br />

5<br />

8<br />

11<br />

16


Najaarsexcursie<br />

16 septenber 1992, van 19.00 uur tot ca 21.30 uur<br />

De najaarsexcursie gaat dit laar naar het Nederlands<br />

Pluimveemuseum, j-n Barneveld urteraard. Vanaf 1 983<br />

houdt dit rnuseum zich bezig met vragen en problernen<br />

rond de kip en het ei.<br />

Als ik de mij toegestuurde folders bekijk vraag ik me<br />

af waarom ik er als bewoner van de Vel-uwe nog noort<br />

geweest ben. Een diapresentatie, levend p1uJ-mvee en een<br />

eierveiling zullen er een levendig en informatief<br />

geheel van maken, daar heb ik aIle vertrouwen in.<br />

Zo'rt folder maakt me altijd nieuwsgrerig en brengt ne<br />

in de verlei.ding om alvast even een kilkje te gaan<br />

nêmên<br />

Ik doe dat niet. Het bezoek aan een museum, zo drcht in<br />

de buurt en zo vlak na de vakantieperiode, zie ik als<br />

het toetje na de maaltijd: Het maakt de maalt:-1d, de<br />

vakantie, echt af en zet je weer met beide benen op de<br />

grond.<br />

Het heeft iets heel specj-aals om zoÍnaar met elkaar op<br />

een mooi-e na-zomeravond naar een verrassend museum te<br />

gaan dat voor ons open gaat.<br />

We wi1len het zo ongecompliceerd nogelijk houden.<br />

Daarom zullen we proberen een bus te huren voor de<br />

avond.<br />

Omdat het aantal Leden dat mee kan niet onbeperkt 1s<br />

(maximaal 50 personen) en in verband met de bus is het<br />

verstandig dat u zich van de voren aan meldt. Dat kan<br />

bij de voJ-gende bestuursleden:<br />

H. Gijsbertsen, Gasthuisbouwing 9a, tel. 08389-15275<br />

G. Brenan. Grietjeshof 3, tel. 08389-1 4231.<br />

We vertrekken van het parkeerterreintje tegenover het<br />

Kijk- en Luistermuseum; daar kunt u dus eventueel uw<br />

auto achterlaten.<br />

De kosten voor entree en vervoer bedragen f 5,00 pp, te<br />

voLdoen tijdens de excursie.<br />

Gerrit Breman.


Lezing Open Monumentendag 1992<br />

Op 12 september ís het weer landelijke Open<br />

Mónumentendag. In de Gemeente Ede staat dit jaar<br />

Otterlo centraal.<br />

Men kan van 1 0.00 tot 1 7.00 uur terecht in de<br />

Nederlands Hervormde Kerk van Otterlo, die in eerste<br />

aanleg uit de late 14e eeuw stamt.<br />

Dankzij sponsoring kunnen 500 mensen gratis het<br />

Nationàal Park de Hoge Veluwe bezoeken en wordt er een<br />

bouwplaat van het Jachtslot Sint Hubertus vervaardigd.<br />

In het Jachtslot Sint Hubertus zijn op 12 september een<br />

aantal extra rondleidingen ingelast. Ook zullen<br />

rondleidingen worden verzorgd in de tuin rond Sint<br />

Hubertus eh in de beeldentuin van het museum Król1er-<br />

Mi.il1er.<br />

Om 12.30 uur wordt er een speciale lezing gehouden in<br />

het museum Króller-Mi.i1Ier.<br />

Ook het Tegelmuseum te Otterlo zal aan deze dag extra<br />

aandacht besteden.<br />

AIs vanouds zijn de <strong>Oud</strong>e kerk in Ede en de <strong>Oud</strong>e kerk in<br />

<strong>Bennekom</strong> de gehele dag open.<br />

In het Historisch Museun Ede is er verder van 9 tot 20<br />

september de tentoonstelling "Jongere Bouwkunst in<br />

Gelderland" te zien, over de Gelderse architectuur uit<br />

de periode 1850-1940.<br />

Voorafgaande aan de Open Monumentendag 1992 zal er in<br />

drie plaatsen een lezing worden gehoudenl in Bennekon<br />

op 10 septenber in "De Brink" (aanvang 20.00 uur). Àan<br />

dè hand van dia's zaI mevrouw Drs. B.H.H.M. Giesen-<br />

Geurts (coórdinator monunentenzorg Gemeente Ede, tevens<br />

secretaris van het Cornité Open Monumentendag nde) een<br />

korte inleiding houden over het fenorneen Jongere<br />

Bouwkunst. Daarna za\ zíi ingaan op het centrale thema<br />

van de Open Monumentendag 1992: De Hoge Veluwe en de<br />

denkbeeldèn van mevrouw Helene KróIler-Miiller over de<br />

relatie tussen natuur, architectuur en beeldende kunst.<br />

On te noteren:<br />

Op 19 November a.s. zal de heer H. Westendorp voor ons<br />

een dialezíng verzorgen in de Brink.<br />

4


In de kaart gekeken 2<br />

Bij de afdeling Landmeten van de Gemeente Ede bevindt<br />

zich een archief van "oude" kaarten van de gehele<br />

gemeente. De collectie beslaat een periode van t 1850<br />

tot heden. De heer Van Oort behandelt verschillende<br />

kaarten uit deze collectie.<br />

Ducatus Gelriae Arnhemiensis<br />

De kaartuitsnede die we dit keer zien is een deel uit<br />

de "Ducatus Gelriae Arnheniensis sive Velavia" van<br />

Nicolaas van Geelkercken ( 1 585-1 656) .<br />

De kaartschaal is 1 : 180.000 (dus elke cm op de kaart<br />

stelt in werkelijkheid 1800 neter voor).<br />

In 1 630 is Nicolaas van Geelkercken door het Hof van<br />

Gelderland tot landmeter van Gelre en Zutphen benoemd.<br />

zt)n grootste bekendheid heeft hij verkregen door de<br />

aanmaak van de kaarten van Gelderland voor de atlas<br />

"Historiae Gelrica" (uitgave 1638).<br />

Dit was een omvangrijk werk. Het is bekend dat hij<br />

langs de wegen afstanden heeft gemeten. Met behulp van<br />

kompasrichtingen werd de onderlinge J-igging van de<br />

steden en dorpen zo goed mogelijk bepaald. Ondanks dit<br />

vele meetwerk (let wel t 1630) blijken er toch veel<br />

verschillen te zí1n in de onderlinge afstanden en<br />

liggingen.<br />

Niettemin geven de kaarten -zíj het grof- toch een<br />

redelijk beeld van de wegen en waterlopen, de soort van<br />

begroeiing, de heuvels en de veengronden.<br />

op het kaartdeel zien we o.a. de steden Wageningen en<br />

Rhenen, beide met een gracht en vestingwerken er om<br />

heen. Links daarvan vinden we <strong>Bennekom</strong>. Bekijken we de<br />

kaart goed dan valt het op dat er melding wordt gemaakt<br />

van een molen tussen <strong>Bennekom</strong> en kasteel Hoekelum. Het<br />

gebied rond de Grift tekent zich af als veenland. zo te<br />

zien was de wegenstructuur rond ons dorp in die tijd<br />

minimaal. Verder ook hier weer de namen van de dorpen,<br />

gehuchten en versterkte huizen die ons bekend<br />

voorkomen.<br />

Kopie film in archief oude kaarten van de afdeling<br />

Landmeten, Gemeente Ede.<br />

F.G. van Oort


'+t<br />

>:II<br />

';',<br />

'<br />

/' .)<br />

è-<br />

È-<br />

l|<br />

I<br />

(<br />

i ,trr<br />

tl<br />

\r I t.<br />

,t<br />

''\, /f,<br />

I<br />

,\J<br />

,'\<br />

L<br />

'7r<br />

-n)ÊF<br />

hÊ'l!<br />

i'ri t<br />

ilu<br />

\rj<br />

-ffi<br />

?<br />

.,t<br />

rt,<br />

'F'<br />

rl'èl-<br />

*-<br />

Il| ;<br />

s.<br />

r,<br />

I<br />

í"1<br />

í<br />

E'l<br />

\?<br />

!/t./ ,n'<br />

í li:P"<br />

tb l, \*\<br />

'l' ,vt<br />

('y, l<br />

:;ví<br />

x)2<br />

F<br />

t ]<br />

;-


Een RomeinscheÍr handnolen qevonden te <strong>Bennekom</strong><br />

In oktober vorig jaar maakte ik een doos leeg, die in<br />

het museum stond. Tot nijn verbazing vond ik tussen van<br />

alles en nog wat een kaartje met de volgende gegevens:<br />

"Gevonden te <strong>Bennekom</strong> in 1860 een Romeinschen<br />

handmolen, beschreven in de Algerneene Konst- en<br />

Letterbode van dat jaar."<br />

Nu begon voor mij een spannende speurtocht.<br />

Wie heeft het briefje geschreven?<br />

ïemand die van archeologie houdt?<br />

Niemand in onze omgeving van medewerkers van het museum<br />

komt het bekend voor.<br />

Waar wordt die Konst- en Letterbode van 1860 bewaard?<br />

Natuurlijk zí1n er lezers van de Kostersteen, die<br />

zoiets we1 weten, maar voor mij was het het bekende<br />

zoeken van een speld in een hooiberg.<br />

Na ettelijke telefonische pogingen en even zo vele<br />

raadgevingen, die op niets uitliepen, kwam ik weer<br />

terecht bij de R.O.B. (Rijks <strong>Oud</strong>heidkundig<br />

Bodemonderzoek) te Amersfoort.<br />

Een tijdelijke medewerker stond mij te woord en zeí:<br />

"rk kom uit Leiden, heeft u de bibliotheek van de R.U.<br />

te Leiden aI gebeld? Ik belde de bibliotheek en de<br />

dame, die mijn verhaal aanhoorde antwoordde: "wij<br />

hebben het en ik stuur u een kopie van de Algemeene<br />

Konst- en Letterbode van 1 0 maart 1 860. "<br />

Hierin staat o.a. dat een arbeider van de heer Mr.<br />

T.C.w. Koker te Quadenoord in <strong>Bennekom</strong> een Roneinschen<br />

handmofen vond en dat deze door de heer Koker aan de<br />

archeologische afdeling van het Leidse Museum is<br />

geschonken.<br />

Toen werd het tijd om zaken te doen.<br />

Namens ons museum schreef ik een brief met het verzoek<br />

om de voorwerpen, die in 1839 en 1860 in <strong>Bennekom</strong> waren<br />

opgegraven aan de Stichting Kijk- en Luisterrnuseum in<br />

bruikleen af te staan.<br />

Als antwoord ontving het museum een kopie uit de leidse<br />

inventarislijst van augustus 1860 met beschrijving en<br />

de tekeninq van de vondst.<br />

Tot zover liep het fantastisch maar..... er was een<br />

mededeling bij ingesloten met de volgende inhogd: rn de<br />

collectie- bevindt zich de door u genoemde handmolen<br />

onder BÍ 2.3. Het depot waarin de stukken zich bevinden<br />

is in reorganisatie. De werkzaamheden zullen geruime


tijd vergen. zodra de door u bedoelde stukken<br />

beschikbaar zí1n stel ik u daarvan op de hoogte. Dat<br />

schrijft Drs. M. Brouwer, conservator van de<br />

provinciaal Romeinse afdeling van de R.M.O. te Leiden.<br />

Na 132 jaar wachten we rustig af.<br />

Belangrijke gegevens zijn nu binnen gekomen en- a1s je<br />

de iÁventarisbladzijde 1 03 van augustus 1 860 ziet<br />

opgemaakt door de conservator Dr. L.J.F. Janssen dwingt<br />

dàÈ respect af voor de wijze waarop dit werk in die<br />

tijd verricht werd.<br />

H. van Diermen<br />

In de kaart gekeken <strong>nr</strong>.3<br />

Dit keer aandacht voor een kaart met een bepaald thena.<br />

Dit thema is het visueel weergeven van de opmars en de<br />

vlucht van de Spaans-gezinde troepen onder leiding van<br />

Graaf Hendrick van den Berch.<br />

Het hele gebeuren heeft plaatsgevonden in de<br />

sprokkelmaand (februari) van het jaar 1624 en wordt ook<br />

wèt de "Vastenavondtocht" genoemd.<br />

De kaart zel-f geeft een overzicht van het zuidelijk<br />

deel van de Veluwe, een deel van het Graafschap Zutphen<br />

en een noordelijk deel van de Betuwe.<br />

weergegeven worden de hoofdwegen en -watergangen, de<br />

heuvèIà ziln als zodanig getekend, terwijl de bossen<br />

met boompjes worden voorgesteld. Over de gehele kaart<br />

z!1n de steden, dorpen en versterkte huizen en<br />

boérderijen bij naam genoemd. Vele komen ons bekend<br />

voor, zeker voor het kaartdeel welke hierbij is<br />

afgedrukt. Door de "troepen" in te tekenen kunnen we<br />

van het begin tot het eind de route vo1gen.<br />

Zie de kaart op de voorpagina van deze Kostersteen.<br />

Langs de randen van een kaart werden door de<br />

kaaitenmakers vaak sierranden ontworpen die zowel een<br />

decoratieve als een informatieve functie hadden. In de<br />

1 ?e eeuw dienden de ornamenten die rondom een kaart<br />

konden worden aangebracht ook om deze groter te maken.<br />

De afbeeldingen die in de sierranden worden voorgesteld<br />

hebben attijd betrekking op het in kaart gebrachte<br />

gebied. Ook- bij deze kaart bevinden zich langs de<br />

8


anden prachtige illustraties net voorstellingen die<br />

ons een blik gunnen op het verloop van de velds1ag.<br />

On het geheel te completeren is met een oud gotisch<br />

lettertype de gehele troepenverplaatsing nog eens<br />

schriftelijk opgrenomen als aanhangsel bij de kaart.<br />

In het kort luidt het verhaal a1s vo19t.<br />

Het tijdstip is februari 1624. De langdurige vorst<br />

heeft de moerassen, alsmede de grote rivieren,<br />

waaronder de rJssel, doen dichtvriezen. De Spaansgezinde<br />

troepen onder leiding van de bevelhebber Graaf<br />

Hendrick van den Berch, benutten deze situatie door met<br />

ruiters, wagens, grootgeschut en voetvolk via het<br />

Graafschap Zutphen nabij Doesburg de lJssel over te<br />

steken.<br />

Vervolgens ging de tocht van Dieren, via Middachten en<br />

Àrnhem naar Ede, een spoor van geweld, plundering en<br />

brandstichting achterlatend. In Ede werden o.a.16<br />

huizen verbrand en zijn vrouwen en kinderen "schandalig<br />

misbruikt en bedorven" aldus het verhaal.<br />

Omdat het vastenavond was wilde Graaf Hendrick dit<br />

rustig vieren en alles was daarvoor in gereedheid<br />

gebracht. Op een gegeven moment werd hem aangezegd dat<br />

men trompetten had gehoord. Naar aanleiding van deze<br />

mededeling is hij direct van tafel opgestaan, "latende


het gebraad", en is met z!1n troepen spoorslags op de<br />

prijkt dan ook het opschrift "de<br />

vlucht geslagen.<br />

Bovenaan de kaart<br />

Vastenavondstocht " .<br />

Het aardige is nu dat de schrijver A.C.w. Star:.ng in<br />

zí1n boek kLeine verhalen (uitqever Nijhoff, 1837)<br />

vertelt over "het Wilhelmus te Eede, ene<br />

geschiedkundige Anekdote van het jaar 1 624" .<br />

De strekki-ng van het verhaal is hetzelfde, alleen wordt<br />

hier de trompetter, die de vijand de schrik om het lijf<br />

doet jagen, voorgesteld door ene Sander.<br />

Sandei - was "op2iener van beproefde braafheid" en<br />

behartigde de lopende zaken voor de afwezige Heer van<br />

het huis Harseloo.<br />

Wanneer hij aan het werkvolk op grote afstand iets te<br />

melden had deed hij dit vaak met een qeblazen deuntje<br />

op zijn trornpet waarvan de uitleg en de bedoeling van<br />

het gespeelde van te voren bekend was.<br />

De buurt was er dan ook aan gewend om op alle uren van<br />

de dag en de avond dan hier en dan daar het<br />

getrompetter te vernemen.<br />

Deze Sander nu was verliefd op ene Willemine en ziln<br />

genegenheid was ook door het meisje niet onbeantwoord<br />

gelaÈen. Echter de vader van WiIlemine verbood<br />

gemeenzame omgang. De verliefdheid was niet te stuiten<br />

en de jonge lieden ontnoetten elkaar toch regelmatig.<br />

10


Van zí1n muzikale begaafdheid maakte hij - dankbaar<br />

gebruik-on aan zíjn meisje vanuit de verte mededelingen<br />

Ée doen zonder argwaan op te wekken.<br />

Toen craaf nendriêk het dorp Ede had overvallen bevond<br />

de nietsvermoedende Sander zich in een uitgebreid<br />

hakhoutbos nabij de Hanepol. Met fíillenine had |tii<br />

afgesproken dat -als het dónker werd hiJ lcts van zich<br />

zou laten horen.<br />

En zo gebeurde het dat hij het Wilhelrnus een drietal<br />

keren Íiet klinken. De vijand, die zich te Ede had<br />

ingekwartierd, schrok hier zo van dat een haastige<br />

vlucht werd ingezet.<br />

Nadat de vader van Willemine van het gebeurde had<br />

gehoord qaf hij zí1n vetzet tegen het huwefijk op.<br />

Én, u báqrijpi neÉ a1... ze leefden nog lang<br />

en gelukkig!<br />

Een kopiekàart is aanwezig in archief oude kaarten,<br />

afdeling Landneten gemeente Ede.<br />

F.G. van Oort<br />

Bron<br />

- A.C.Ví. Staring - kleine verhalen 1837<br />

- Gelderse VoLksal-manak voor 1 859<br />

Kadastrale Àtlas<br />

Met enige schroom schrijf ik dit artikeltje. Door<br />

allerlei- oorzaken is het verschijnen van de Kadastrale<br />

Atlas <strong>Bennekom</strong> behoorlijk vertraagd en het zou erg<br />

vervelend zí1n wanneer u, a1s belangstellende<br />

<strong>Bennekom</strong>mers blij werd gemaakt met een dode mus.<br />

Toch durf ik het risico te nenen, want hij zít er nu<br />

echt aan te komen. Het duurt nog even' we moeten op de<br />

eerste helft van 1993 rekenen, maar toch.<br />

om te beginnen wil ik u wijzen op een aantal artikelen,<br />

die al eérder over dit onderwerp in de Kostersteen zijn<br />

verschenen.<br />

Mevrouw Veldhorst publiceerde in de Kostersteen <strong>nr</strong> 35<br />

van januari 1991 over de Kadastrale Atlas Víageningen.<br />

Oe héer van Oosten Slingeland schreef in Kostersteen <strong>nr</strong><br />

33, augustus 1 990, gètiteta "Kadastrale Atlas van<br />

BennekoÁ in Aantocht". Het artikel heeft nog niets aan<br />

actualiteit ingeboet en is de moeite van het herlezen<br />

waard.<br />

11


In Kostersteen <strong>nr</strong> 27, januari 1989 verscheen het eerste<br />

artikeltje over de Kadastrale Atlas. Naar aanleiding<br />

van dit artikel hebben een aantal leden van onze<br />

vereniging zích als voorintekenaar aangemeld.<br />

Tot zover deze kleine terugblik, die meteen duidelijk<br />

maakt hoezeer het werk aan de atlas vertraagd is. In<br />

mijn correspondentie zijn aantekeningen en brieven te<br />

vinden van vroeger datum. Het is gemakkelijk om daar<br />

kritiek op te hebben, maar iedereen die wel eens a1s<br />

vrijwilliger geprobeerd heeft een groot en<br />

professioneel uitgevoerd project van de grond te<br />

krijgen weet hoe lastig dat is. Het zal u nu we1<br />

duidelijk zí1n waarom ik met een zekere schroom het<br />

vierde artikel schrijf .<br />

AI schrijvend betrap ik me erop dat ik al teruglezend<br />

en schrijvend ongeduldig ben geworden. ongeduldiger nog<br />

dan de voorintekenaars, die me met een zekere regelrnaat<br />

aan mijn jasje getrokken hebben. Dat komt omdat ik een<br />

aantaf van die atlassen gezien heb; -die van Lunteren<br />

heb ik thuis liggen. lÍie van u belangstelling heeft<br />

moet maar eens komen kijken.<br />

De fraaie uitvoering alleen aI, het royale formaat, de<br />

prachtige kaarten, aI die bekende Lunterse nanen, de<br />

gedetailleerde gegevens van alle percelen.<br />

Bij het openslaan van zo'n boekwerk heb je onmiddellijk<br />

de neiging om er een goede stafkaart of toeristenkaart<br />

bij te nemen. "Loopt dat weggetje nu nog net zo ?".<br />

"Stond die boerderij, waar ik laatst langs ben gefietst<br />

er toen, in 1830, ook al ?" En dan te bedenken dat dit<br />

watertanden al begon bij de Atlas van Lunteren. Het<br />

uitblijven van de <strong>Bennekom</strong>se Atlas wordt zo bijna een<br />

tantalische kwe1ling.<br />

À1Leen dit al: de mogelijkheid om op een natte<br />

winteravond met een mooie kaart op tafel' een reis te<br />

maken in heden en verleden van je eigen streek, zou<br />

voor mij voldoende aanleiding zí1n om de aanschaf van<br />

de atlas te overwegen.<br />

Maar er is veel meer.<br />

Met de kadastrale atlas als basis krijgen veel<br />

hi.storische gegevens samenhang en worden nieuwe bronnen<br />

I2


toegankelijker. Het verschijnen van de Atlas is denk ik<br />

voor mensen die zich bezíg houden met regionale<br />

geschiedenis -en dat zí1n we tenslotte als leden van<br />

<strong>Oud</strong> <strong>Bennekom</strong>- een unieke kans om hun kennis van de<br />

streek te verdiepen en te verbreden. Goed bekeken geeft<br />

zo'n atlas een nieuwe impuls aan regionaal historisch<br />

onderzoek.<br />

Moet ik nog meer reclame maken ?<br />

Vooruit dan: Wanneer u a1s lid intekent op een atlas<br />

hoeft u niet de vollediqe prijs te betalen, die 1i9t<br />

rond de f 75,00. Bij voorintekening ligt die prijs<br />

ongeveer een tientje lager.<br />

Leden van <strong>Oud</strong> <strong>Bennekom</strong> betalen een speciale ledenprijs,<br />

die nog beduidend lager zal zí)n.<br />

Nog een ding: Zo'n atlas is een unieke uitgave. Als u<br />

spiit krijgt omdat u niet hebt ingetekend en de<br />

beperkte uitgave is uitverkocht, hebt u pech gehad; een<br />

heruitgave is hoogst onwaarschijnlijk.<br />

rntekenen kunt u zowel mondeling als schriftelijk, bij<br />

mij '<br />

G. Breman<br />

Geknipt<br />

Als vereniging <strong>Oud</strong> <strong>Bennekom</strong> zijn we geabonneerd op een<br />

vrij groot aantal tijdschriften op het terrein van de<br />

regionale geschiedenis en het natuurbeheer. Uiteraard<br />

zí1n daar de ruilabonnementen bij van onze<br />

zusterverenigingen in de buurt: Wageningen, Ede, Lunteren<br />

en Veenendaal, maar ook andere periodieken.<br />

Onlangs heeft de Stichting Veldecologie Midden-<br />

Nederland een nieuw blad het licht doen zien, de<br />

"Eemvallei". we meenden als bestuur, dat we de<br />

vereniging dit tijdschrift, over natuur en landschap in<br />

de Gelderse VaIlei, niet mochten onthouden.<br />

Jaargang 1 <strong>nr</strong> 2 bevat een interessant artikel van Taeke<br />

Stol getiteld "Meentgronden in de Gelderse Vallei; in<br />

het bijzonder de Bennekonmer neent". StoI gaat in zijn<br />

artikel, zoals de titel ook al duidelijk naakt, in op<br />

het ontstaan en verdwijnen van de gemeenschappelijke<br />

gronden.<br />

13


Het zou in verband rnet de beschikbare ruimte in de<br />

Kostersteen veef te ver gaan om uitgebreid uit z:-jn<br />

artikel te citeren. Dat is ook niet nodig, want Leden<br />

kunnen het blad inzien op de bibliotheek van het Kijken<br />

Luisternuseum. Het aitikel is, zoals dat behoort,<br />

voorzien van een uitgebreide literatuurlijst. Een deel<br />

van de werken i.s ook in het Kijk- en Luistermuseum<br />

cldtLwvL -^.^,.^-.1 Lv ^ .<br />

Nu het toch over de Getderse Vallei gaat: in het<br />

Iaatste nummer van "<strong>Oud</strong> Veenendaal" (juni 1992) zíin<br />

een aanlal artikelen hieraan gewijd. "De zuiderlijke<br />

Gelderse Val1ei in voor-historische en historische<br />

ri -idon" rioor D - phi I r nq: "Een 16de-eeuwse turf grif LIJUsrr svv!<br />

t ten<br />

ooÁten van Maarsbergen" door Taeke Stol en Wim A.<br />

Ligtendag en de boekbegpreking van - T. De l!ot,<br />

veónkolonie Veenendaal, "Een goed stuk werk", door<br />

J.A.J. Vervloet. Ook dit nummer van <strong>Oud</strong> Veenendaal is<br />

in de bibliotheek in te zien.<br />

Beide bladen zijn ook voor Bennekonmers geknipt.<br />

Gerrit Breman<br />

Een merkwaardige Grafsteen<br />

Op de oude begraafplaats aan de Kerkhoflaan staat een<br />

merkwaardige graf steen.<br />

Enige tijd geteden werd ik hieroP<br />

ons lid mevrouw Mantel.<br />

Het opschri-ft op deze steen luidt n.<br />

1+<br />

Hier rust<br />

Willem Roseboom<br />

Geb. 26 Nov. 1851<br />

Overl. te <strong>Bennekom</strong><br />

19 sept. 1931<br />

26 nov. 1935<br />

en<br />

Geertruida Roseboom<br />

- Rozeboom<br />

Geb. te <strong>Bennekom</strong><br />

30 dec. 1861<br />

Overl. te Zeist 1 4 oct . 1944<br />

attent gemaakt door<br />

1. als volgt:


:i$N<br />

Ni,<br />

ii\<br />

$ri<br />

N\'*<br />

i, I<br />

,N.-***<br />

15


Wat is de betekenis van de twee overlijdensdata op deze<br />

steen, n.L. 19 sept. 1931 en 26 nov. 1935?<br />

Bij een herbegrafenis wordt dit meestal vermeld.<br />

De opzichter van de begraafplaats die ik hier naar<br />

vroeg, kon mij geen antwoord geven.<br />

Wie kan voor mij dit "raadsel" oplossen?<br />

Het Leichel-orgel in de <strong>Oud</strong>e Kerk<br />

In 1878 werd er in de Ned. Herv. Kerk aan de<br />

Dorpsstraat een orgel geplaatst, gebouwd door de uit<br />

Diisseldorf afkomstige orgelbouwer F. Leichel.<br />

Bij restauraties in 1925 en 1940 werd het orgel<br />

uj-tgebreid, waarmee evenwel geen aansluiting werd<br />

bereikt met het oorspronkelijke instrument.<br />

Dit jaar is een derde restauratie en uitbreiding van<br />

het orgel uitgevoerd. Tevens werd hierbij het nateriaal<br />

uit 1925 en 1940 vervangen.<br />

Het vernieuwde orgel heeft hierdoor nu de status van<br />

Rijksrnonument gekregen.<br />

Op 10 septernber a.s. zal met een orgelconcert dit orgel<br />

opnieuw in gebruik worden genomen, waarbij<br />

belangsteflenden van harte welkom zLin.<br />

Op zaterdag 12 september zal, tijdens de Open<br />

Mónumentendag, het orgel de gehele dag worden bespeeld.<br />

(Kerk open van 10-17 uur).<br />

Hiervoor worden ook bekende organisten uit de regio<br />

uitgenodigd. Nadere gegevens hierover zullen via het<br />

<strong>Bennekom</strong>s Nieuwsblad bekend gemaakt worden.<br />

Het is de bedoeling om in een volgend nummer van de<br />

Kostersteen een artikel van organist W. Hol met meer<br />

technische gegevens over dit orgel te plaatsen.<br />

u ci i chor{- qon

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!