afscheidsrede - Pauw & Witteman

pauwenwitteman.vara.nl

afscheidsrede - Pauw & Witteman

Toespraak Hare Majesteit de Koningin 29 april 2013

In het vooruitzicht van mijn afstand van de troon wil ik mij graag tot u richten. Eenheid

en vrijheid waren van oudsher de drijfveren voor de staatkundige vorming van ons land.

In jaren van strijd en opstand tegen vreemde overmacht klonk het Wilhelmus als lied ter

bemoediging:

‘Den Vaderlant ghetrouwe, blijf ick tot inden doet’.

Deze onvoorwaardelijke trouw van de Vader des Vaderlands is sindsdien ook

waargemaakt door aldegenen die gestreden hebben voor onze vrijheid. Tot op de dag van

vandaag vormt deze trouw de grondslag van onze vaderlandse geschiedenis verbonden

met Oranje.

Sinds 1890 was onze nationale eenheid verweven met vier vrouwelijke dragers van de

Kroon. Na Koningin-regentes Emma, na mijn grootmoeder Wilhelmina – krijgshaftig in

oorlogstijd – en na mijn plichtbewuste moeder Juliana, had ik de opdracht en het

voorrecht uw vorstin te zijn. De verbindende kracht van de vorige generaties is mij

daarbij tot inspiratie geweest. In onze constitutionele monarchie met de grondwet als

fundament staat de Koning voor eenheid, dienstbaar aan een samenleving in beweging.

Bij de inhuldiging zweert de Koning – ten overstaan van de Staten Generaal – de

grondwet te zullen handhaven en de vrijheid en rechten van alle ingezetenen te zullen

beschermen. Tegenover de verantwoordelijkheid van de ministers voor het handelen van

de Koning, heeft de Koning de plicht – binnen de Kroon – zijn handelen met de ministers

af te stemmen. Democratisch tot stand gekomen wetten en besluiten worden door de

handtekening van de Koning bekrachtigd. In het dagelijks leven kan de Koning bijdragen

tot respect voor de democratie, tot stimulering van saamhorigheid in de samenleving en

tot integratie en zelfontplooiing van alle bevolkingsgroepen. Dit vraagt een ongebonden

en volledige inzet voor wat zich – vroeg of laat, groot of klein – aandient als algemeen

belang van onze samenleving. Niet macht, persoonlijke wil of aanspraak op erfelijk

gezag, maar slechts de wil de gemeenschap te dienen kan inhoud geven aan het

hedendaags Koningschap.

De vervulling van deze opdracht is gericht op een gemeenschap waarin mensen zich

verbonden voelen. Tijdens deze 33 jaar heb ik tal van landgenoten mogen ontmoeten die

zich voor medemensen inzetten, zich betrokken tonen en hun beste krachten willen geven

voor ons land. In de meest uiteenlopende omstandigheden heb ik gezien wat creatieve

inbreng en volharding teweeg kunnen brengen. Voor de indrukwekkende prestaties in

wetenschap, kunst en cultuur heb ik grote waardering gekregen. Ruimte voor expressie en

verkenning van nieuwe wegen zijn voor ons allen van wezenlijk belang. Het zoeken van

mensen naar toenadering tot elkaar vanuit verschillende geloofsovertuiging of

levensbeschouwing, heeft mij aangesproken, ook als teken van openheid en tolerantie.

Onmisbaar bij dit alles was het vertrouwen dat U mij in zo ruime mate heeft gegeven.

Vreugde en nationale trots heb ik met U mogen delen. In zorgen en verdriet heb ik

meegeleefd. Met spontane hartelijkheid en tekens van verbondenheid heeft de bevolking


in Nederland en in de Caribische delen van ons Koninkrijk mij gesterkt. Ook buiten de

landsgrenzen zijn internationale contacten waardevol geweest voor beter begrip over en

weer. Het wel en wee in de wereld raakt ons bestaan. Talrijke banden verbinden ons met

bewoners in alle continenten. Dit dwingt ons open te staan voor andere levenswijzen en

culturen.

Het verscheurde Europa droeg lang de littekens uit een verleden van oorlog en geweld. In

de huidige tijd staan vreedzame samenwerking en besef van gezamenlijke belangen

vóórop. Besluiten van de Europese Unie bepalen mede ons dagelijks leven, daar waar dit

nuttig en nodig is. Ons eigen belang brengt de verplichting mee bij te dragen aan het

gemeenschappelijk belang en aan het ruimer perspectief van een gezamenlijke

verantwoordelijkheid in de wereld.

Bij dit alles heb ik het grote geluk gehad mij gesteund te weten door Prins Claus. Door

zijn nuchtere waarneming en relativerende benadering heeft hij bijzonder veel voor mij

betekend. Met zijn inspanning voor ruimtelijke ordening, milieu,

ontwikkelingssamenwerking en cultuur heeft hij de aandacht gericht op essentiële

onderwerpen in de samenleving. Onze zonen heeft hij jong geleerd een open oog te

hebben voor ontwikkelingen in de maatschappij en noden in de wereld. Zo heeft Prins

Claus ook ons Huis dichter bij de tijd gebracht. Wellicht zal de geschiedenis uitwijzen dat

de keuze voor deze echtgenoot mijn beste beslissing is geweest.

Sinds ik mijn voornemen heb aangekondigd te willen terugtreden, ben ik getroffen door

overweldigende blijken van hartelijk medeleven. Daarbij werd ook ruim begrip getoond

voor de wens mijn taak thans over te dragen aan de Prins van Oranje. Door intensief

werkzaam te zijn op nationaal en internationaal terrein en door zijn brede belangstelling

voor ontwikkelingen van deze tijd is hij in alle opzichten goed voorbereid. Tijdens de

ceremoniële inhuldiging in de Nieuwe Kerk in Amsterdam zal Koning Willem-Alexander

de opdracht aanvaarden die wezenlijk is aan het ambt: te handelen met voorbijzien van

eigen voorkeur en te staan boven partij- en groepsbelangen. Voor deze opdracht zal hij

steun vragen en het vertrouwen van het Nederlandse volk. Dat zijn innemende Máxima –

met haar grote hart en zuiver gevoel voor menselijke betrekkingen – daarbij een

bijzondere rol vervult, wordt door ons allen als een zegen ervaren.

Bij het neerleggen van mijn taak als vorstin vervullen mij allereerst gevoelens van diepe

dankbaarheid. Zonder Uw hartverwarmende en bemoedigende tekenen van genegenheid,

zouden de lasten – waarvan zeker ook sprake is geweest – wel heel zwaar hebben

gewogen. Graag wil ik U allen bij dit afscheid laten weten dat Uw aanhankelijkheid mij

draagkracht heeft gegeven. Ook in de toekomst zal Uw blijvende nabijheid mij steeds tot

steun zijn.

Nu mijn oudste zoon deze mooie en verantwoordelijke taak morgen gaat overnemen, is

het mijn innige wens dat ook het nieuwe Koningspaar zich gedragen zal voelen door Uw

liefderijk vertrouwen. Ik ben ervan overtuigd dat Willem-Alexander zich in getrouwe

toewijding zal inzetten voor alles wat een goed Koning verschuldigd is te doen.

More magazines by this user
Similar magazines