Nieuwsblad juli 2008 - Bouman GGZ

boumanggz.nl

Nieuwsblad juli 2008 - Bouman GGZ

Cliëntenraad

Nieuwsblad

Adviesprijs D 1,95

Jaargang 1, nummer 4


2

Colofon

IN opdrACht vAN:

Cliëntenraad BoumanGGZ

redACtIe, vormGevING, INtervIews,

fotoGrAfIe, lAyout:

freddy l. oosterwolde

erik van ravenberg

Joost loendersloot

wil Zijlmans

eINdredACtIe:

Cliëntenraad

oplAGe:

1.000 exemplaren

rotterdam, juli 2008

redactieadres:

Cliëntenraad BoumanGGZ

postbusnummer 8549

3009 Am rotterdam

tel. 010 – 272 33 46

fax 010 – 272 33 90

e-mail clientenraad@boumanggz.nl

voorwoord:

u heeft het eerste nieuwsblad van de Cliëntenraad in handen. waarom een Nieuwsblad?

er gebeurt heel veel binnen de Instelling. de Cliëntenraad was op zoek naar een middel om alle cliënten te

bereiken met als doel het geven van informatie en voorlichting. door de vele veranderingen binnen de instelling

is het nodig de cliënten naar behoren te informeren.

een van onze beoogde doelen is om door middel van dit blad meer informatie te verstrekken betreffende het

wel en wee van de Cliëntenraad en alles daaromtrent. Gezien het feit dat het werk binnen de cliëntenraad

geheel op vrijwillige basis is, is ook dit nieuwsblad gemaakt door vrijwilligers die (nog) totaal geen ervaring

hebben in het maken van een blad. Gezien dit feit staan we dan dus ook open voor opbouwende kritiek die

je doormiddel van de antwoordcoupon op het laatste blad kunt invullen en aan ons kunt retourneren.

verder proberen we er ook gewoon grappig “leesvoer” van te maken.

veel lees plezier.

de redactie.


3

Nieuwsblad

rotterdam, juli 2008

Inhoudopgave

wissel trofee “Kikker” ...................................................4

Agressie training .........................................................5

pauluskerk ..................................................................6

Kwaliteitsonderzoek .....................................................8

puzzelrubriek en mop van de maand .............................. 10

medische rubriek: depressie ......................................... 12

voeding: water, zouten en vitamine A ........................... 14

Antwoord kaart Cliëntenraad ........................................ 15

Volgende uitgave

Interview organisatie voedselbank

Interview directie deurwaarderskantoor flanderijn

Aanvraag openen nieuwe bankrekening

voeding: vitamine B en een recept

puzzel - rubriek

het verhaal van een cliënt


“Cliëntenraad Bouman wint wisseltrofee tot “beste” cliëntenraad.

tweemaal per jaar komen de cliëntenraden van alle

instellingen voor verslavingszorg vanuit het hele

land bij elkaar. het doel is elkaar te informeren, van

elkaar te leren.

de cliëntenraad van het BoumanGGZ heeft op 29 - 05

- 2008 “de Kikker” gewonnen.

de kikker is een wisselprijs die op de eerste plaats

bedoeld is als aanmoediging om door te gaan met

het goede werk en bovendien als middel om zowel

binnen als buiten de instelling meer bekendheid te

geven aan (de inspanningen van) de cliëntenraad.

de ‘kikker’ wordt elk half jaar aan een van cliëntenraden

binnen de verslavingszorg uitgereikt, en kan

alleen worden verdient als er aan bepaalde criteria

worden voldaan.

4

de jury sprak zich lovend uit over onze cliëntenraad:

• Inspanningen op breed gebied,

• de constante inspanningen van de groep,

• bezig met cliëntparticipatie,

• empowerment en vernieuwingen.

de komende tijd gaat de kikker langs de verschillende

locaties binnen de BoumanGGZ, om daar een

tijdje te pronken.

ook dit half jaar zal de cliëntenraad er alles aan doen

om de “kikker” te behouden, en zich maximaal in

te zetten, ten behoeve van de clienten van de BoumanGGZ.

Trots nemen (v.l.n.r.), Charlon Wijman Sylvia Kroes, Willem van den Bergh en Patrick Deliën de kikker in ontvangst.


“2 daagse training Cliëntenraad agressieregulatie en communicatie, in het

DITOG-opleidingcentrum (DELTA)”

de cliëntenraad van de BoumanGGZ heeft een 2-daagse cursus agressieregulatie en communicatie genoten in

het dItoG - opleidingscentrum op het deltA terrein.

trots nemen (v.l.n.r.) , Charlon wijman sylvia Kroes, willem van den Bergh en patrick deliën de kikker in ontvangst.

door ervaringen in het verleden, is duidelijk geworden, dat ook de leden van de cliëntenraad zo nu en dan blootgesteld

worden aan verschillende vormen van agressie. door dit voor ons moeilijk, maar ook begrijpelijk gedrag,

kregen wij de mogelijkheid aan deze cursus deel te nemen.

het doel van de cursus is uiteindelijk, dat wij als raad, nog beter onze werkzaamheden kunnen uitvoeren, in een

veilig klimaat voor iedereen, en dat wij ondanks de (herkenbare) moeilijke en pijnlijke fasen van de cliënten

tijdens de opnamen, een onafhankelijk oor kunnen zijn voor klachten en ontevredenheid.

5


ons tien koppig team, leerde door middel van droge maar interessante theorie, afgewisseld met soms hilarische

rollenspelen, verschillende vormen van agressie kennen, deze te signaleren, en hier met de nodigende inlevingsvermogen

en “professionaliteit” op te reageren. het was soms confronterend en erg herkenbaar, dit mede dankzij

een erg overtuigende actrice, die zich erg goed in situaties en menselijke gedragingen in kon beelden.

het was erg leerzaam te zien, hoe wij als mensen en als team reageerden , ons zelf en de ander leerden kennen,

ondersteunden en een team vormden. de dank aan de twee trainers, die zich met inspanning, passie en

knowhow, ons begeleid hebben.

deze 2 dagen waren erg gezellig, goed verzorgt, en lieten ons zien dat “niet menselijks ons vreemd is”. het was

een ware spiegel voor ons, en beseften, dat dit soort scholing, voor ons als cliëntenraad een belangrijk element

in ons werk is. we waren het er dus allen over eens: “dit soort trainingsdagen moeten vaker georganiseerd

worden”. het stelt ons in staat bepaalde gevoelens, gedachten en gedragingen van onszelf , als van de clienten

beter te begrijpen, en daarmee om te gaan.

wij zijn geen hulpverleners of maatschappelijk werkers, maar wij stellen ons (vrijwilligers) werk wel ten behoeve

van de clienten van de BoumanGGZ. de cliëntenraad is een belangrijke factor binnen de BoumanGGZ.

veranderingen kunnen we alleen bereiken, door in gesprek te gaan met elkaar: de cliëntenraad, de clienten en

de directies.

de Cliëntenraad bestaat uit in- en uitbehandelde vrijwilligers, die in verbinding staan met het bestuur, directies

en andere zorgverlenende instanties.

6

Pauluskerk

dat de pauluskerk nu gesloten is, is niet echt meer een actueel onderwerp. Je kon het laatste jaar zowat geen

krant of tijdschrift openslaan, of er stond hier wel iets over geschreven. dominee visser heeft volgens mij alleen

al een Burn-out gekregen van alle afgelegde interviews en heeft z’n pensioenrust alleen al de eerste jaren nodig

om hiervan bij te komen. de meningen zijn zoals gebruikelijk verdeeld betreffende de sluiting. de één is er blij

mee, terwijl de ander een traantje weg moet pinken. Na het maken van wat foto’s voor dit blad stapte ik net

in m’n auto toen ik werd aangesproken door iemand die duidelijk nog geen gebruik maakte van de alternatieve

opvanglocaties die de gemeente heeft aangeboden ter compensatie. hij vroeg mij om wat kleingeld omdat hij

niets te eten en geen onderdak had. Ik vroeg aan hem: “Ben je dan niet door de ttC van Co gekomen wat gevestigd

is bij de sozawe?” hij keek mij wat verward aan en ik gaf hem maar een euro om m’n eigen wellicht iets

te sarcastisch grapje weer enigszins recht te zetten. echter in plaats van een vriendelijk bedankje zodat ik weer

voldaan van de goede daad naar huis kon gaan, begon hij een iets wat boze discussie over het feit dat 1 euro

te weinig was en hij er ook wel een bakkie koffie erbij wilde hebben.


Nieuwe locatie:

7

Overwin het kwade door het goede

Pauluskerk Rotterdam

pauluskerk aan de mauritsweg is gesloten en wordt gesloopt, en in het nieuwe complex dat er voor terug komt

zullen geen verslaafden meer worden opgevangen. een kerkgebouw waarin hulp werd geboden aan mensen met

specifieke problemen. de pauluskerk was echt een sociaal menselijk multiculturele opvang voor o.a. daklozen,

zwervers, asielzoekers, verslaafden, vluchtelingen enz. enz.

de nachtopvang van de pauluskerk is verplaatst naar het havengebied.

In het centrum van rotterdam de Couwenburg 69 is een nieuw gebouw uit de grond gerezen in opdracht van

de Gemeente rotterdam. het gaat om een tijdelijke dagopvang aan verslaafden voor een periode van 5 jaar. In

de telefoonboek staat deze nieuwe vestiging vermeld onder de naam “diaconaal Centrum pauluskerk”, en biedt

opvang aan 150 personen, (cliënten) die in het bezit zijn van een pasje. Bezoekers kunnen gebruik maken van

wasmachines en drogers, de gebruikersruimte, en ook de mogelijkheid om te douchen. uit de keuken en tevens

winkeltje kun je dagelijks een kopje soep, tosti’s, drinken, koek en snoep kopen.

Cliënten worden ook bezig gehouden met o.a. creativiteit, spelletjes, en op donderdag film kijken.

we mogen spreken van een prachtig pand. het pand wordt grotendeels onderhouden door enkele bezoekers. Binnen

een straal van 500 meter rondom het gebouw mag niemand blijven rondhangen,

het surveilleren door enkele bezoekers voor de handhaving van orde en tegen het rondhangen en veiligheid is

waarneembaar.

Jammer dat er maar 150 mensen per dag gebruik kunnen maken van deze voorziening. hoe moet het met de rest

van de verslaafden en de andere hulpbehoevende? Komen er nog meer voorzieningen als deze?


op dit moment kan je ze weer tegengekomen op één

van de BoumanGGZ locaties: leden van de Cliëntenraad

met een stapel vragenlijsten onder de arm. voor

het derde jaar zijn we gestart met het onderzoek. In

2006 zijn we gestart met het onderzoek binnen de

ambulante en klinische voorzieningen, dit noemen

we de nulmeting.

Na de ambulante en klinische voorzieningen waren in

het voorjaar van 2007 de woonvormen aan de beurt.

het initiatief voor deze onderzoeken is vanuit de

raad zelf gekomen. Cliënten vinden het belangrijk om

betrokken en gehoord te worden. Zij zijn immers ervaringsdeskundig:

ze ondervinden aan den lijve wat

het is om behandeld te worden.

het onderzoek is een enorme klus, waar door alle

raadsleden aan wordt gewerkt. de Cliëntenraad

neemt een groot deel van de vragenlijst persoonlijk

af. daarbij is een gedegen voorbereiding noodzakelijk.

eerst wordt per locatie geïnventariseerd welke

groepen op welk tijdstip draaien. dan volgt een periode

van plannen, afspraken maken met de locaties,

opnieuw plannen en aankondigingen versturen. ten

opzichte van het eerste jaar bleek onder hulpverleners

de bekendheid van het tevredenheids onderzoek

groter en de medewerking was duidelijk verbeterd.

moest de Cliëntenraad het eerste jaar nog moeite

doen om “binnen” te komen, nu vragen sommige locaties

zelf of ze weer wilden langskomen.

8

Kwaliteitsonderzoek

In een periode van 5 weken bezoekt de Cliëntenraad

52 groepen op 20 locaties. een grote inspanning,

maar met resultaat: de respons ligt op 97% tot 98%.

daarnaast zijn er 400 enquêtes per post verstuurd

naar mensen in de outreachende zorg o.a. in leerdam

en Gorinchem. verder zijn er in totaal 350 enquêtes

verspreid op de pieter de hoochweg en metroplein,

waar de receptie een vragenlijst meegeeft en de behandelaar

ingevulde formulieren weer inneemt.

de raad is druk bezig geweest met het verwerken

van de enquêtes. Alles moet worden ingevoerd en

geanalyseerd. de Cliëntenraad bespreekt de uitkomsten

van het onderzoek met het bestuur en de directeuren

en op basis daarvan worden verbeterplannen

gemaakt. want het uiteindelijke doel is natuurlijk:

vanuit cliëntenperspectief de kwaliteit van de zorg

verbeteren.

Inmiddels zijn wij voor het laatste jaar met het tevredenheids

onderzoek in deze vorm bezig.

wij van de raad hopen dan weer op jullie enthousiasme

en medewerking te kunnen rekenen .want uit

eindelijk gaat het om jullie mening.

wil Zijlmans, ondersteuner Cliëntenraad.


het onderzoeken van tevredenheid levert veel informatie

op. deze informatie wordt omgezet in een 4 tal

rapportage’s, namelijk:

1. Klinische voorzieningen

2. Ambulante voorzieningen

3. overzicht ambulant en klinisch

4. Begeleid en beschermde woonvoorzieningen.

de rapporten zijn door de Clientenraad met de raad

van Bestuur besproken. de Cr heeft een aantal

speerpunten aangedragen waarop de directies verbeterplannen

heeft geschreven en waar op de werkvloer

aan gewerkt wordt.

de punten waarop de BoumanGGZ het slechts scoorde

zijn als eerste aan bod. dit zijn: de modules, het

activiteiten aanbod en de informatie stromen. om

binnen de zorg een aantal zaken veranderd te krijgen

kost dit veel tijd. de resultaten van de veranderingen

zijn niet altijd direct zichtbaar.

9

Kwaliteitsonderzoek

In de visie van de cliëntenorganisaties in de GGZ / verslavingszorg is kwaliteit van zorg nauw verbonden

met een menswaardig bestaan, een menswaardige bejegening/behandeling, evenwichtige machtsverhoudingen,

een sterkere rechtspositie en met een volwaardige medezeggenschap van cliënten.

Inloopspreekuur

Acties die voortgevloeid zijn van het onderzoek:

- modules krijgen meer vorm.

- clienten krijgen een certificaat als ze een therapie

hebben gevolgd.

- er wordt gewerkt aan meer/beter aanbod activiteiten.

- de informatie map is in een vergevorderd stadium

- personeel wordt beter geschoold (professionalisering)

- de methadon tap is een poli centrum

deze veranderingen brengen ook onrust met zich

mee. we zagen tijdens het onderzoek dat de klinische

locaties in het tweede onderzoek lager scoorde dan

in het eerste onderzoek. dit terwijl het op de ambulante

hulpverlening een punt gestegen was.

wil je meer weten over het resultaat van het onderzoek,

neem dan contact op met de cliëntenraad. ook

op het internet is het verslag te lezen, www.boumanggz.nl

onder publieksinformatie/Cliëntenraad.

wij hopen weer op jullie steun te mogen rekenen.

In januari zijn wij gestart met het houden van openspreekuren. Als pilot starten wij op drie locaties van de Bouman

namelijk; pieter de hoochweg, hoornbrekerstraat en Kuipershaven in dordrecht. er wordt nu een evaluatie

gehouden en wellicht volgen er ook op andere locaties inloopspreekuren. wordt vervolgd.


Horizontaal

1, Geestelijke stoornis. 9, Bloem. 14, te overwinnen weerstand. 15, straallicht. 16, steen. 17, Jongensnaam. 18, ptt verhuisservice.

19, Nomen Nescio(de naam weet ik niet). 20, Aan het genoemde of bedoelde. 22, Adelaar(engels). 26, stichting Ideële reclame.

28, Kenmerkende gesteldheid. 30, Astronomische eenheid. 31, Algemeen dagblad (afk.) 33, Zeer dringend. 37, schoeisel. 40, Knap.

41, Kleverige natte massa. 43, Beoefening van de danskunst. 45, Groot rotterdams Jongeren Koor. 47, meisjesnaam. 48, recht van

voren (van gezichten). 49, Kopie. 51, Buurtschap ten Z.o. van Assen. 53, Karakter. 54, spaar Bank. 56, Kegeldragende naaldboom.

59, Beddengoed. 61, tijdperk. 63, onderdelen van een boom. 65, stad in Italië. 66, stand die de puntenscore van een set aangeeft.

68, Gallium. 70, In de zelfde richting. 71, Algemeen dagblad. 72, Zo openen dat er een opening ontstaat. 78, speciaal paasgebak.

79, Aanstootgevend.

Verticaal

2, paradijs. 3, Zoon binnen een vorstenhuis. 4, muzieknoot. 5, vat voor het vervoeren van water. 6, Kinderen activiteit. 7, muziek

teken in de psalmen. 8, meisjesnaam(boerin). 9, terzijde gelegen. 10, spaans. 11, Been(engels). 12, Ingenieur. 13, loofboom.

21, plaats in marokko. 23, muzieknoot. 24, om uit te eten. 25, vruchtenvocht. 27, land. 29, Zuur middel. 32, Jongensnaam.

34, openbaar ministerie. 35, deel van het lichaam. 36, hoogtepunt bereiken. 38, Begin. 39, Geheim(engels). 42, vullen van de longen.

44, tiener. 46, Zonder haar. 50, tegenwerping, bedenking. 52, Kostuum. 55, Gemeente in Nederland. 58, muzieknoot.

60, plaatst in gemeente Berkelland. 62, Astatium. 64, Boot die men met een peddel voortbeweegt. 67, Als noodsein. 69, omhoog.

73, persoonlijk Begeleider. 74, historisch merk van motorfietsen(Keller dorian). 75, persoonlijk voornaamwoord (frans).

76, Algemeen Nederlands(afk.) 77, penitentiaire Inrichting.

10

P U Z Z E L R U B R I E K


11

P U Z Z E L R U B R I E K

Oplossing puzzel

vul de letters in de vakjes, dan ontstaat een zin. stuur vóór 1 oktober 2008 je oplossing op de antwoordkaart

(zie achterste pagina) naar de redactie van de cliëntenraad, en maak kans op een prijs.

mop van de maand!

de prijzen worden verloot tussen de goede inzenders en uitgekeerd in bonnen.

Los onderstaande rebus op:

Pastoor op sterfbed

een pastoor lag op zijn sterfbed en hij riep een dokter en advocaat. deze kwamen en de pastor zei tegen de

advocaat ga aan de rechterkant zitten en de dokter aan de linkerkant . de dokter vroeg hem waarom. de pastoor

zei: Jezus stierf tussen 2 misdadigers en dat wil ik ook.


de medische rubriek zal meer benut worden door artsen

voor het geven van voorlichting en adviezen met

betrekking van middelen gebruik(drugs). Als ex-cliënt

van Bouman en ervaringsdeskundige wil ik vanuit

mijn ervaring een veelkomende psychische stoornis

omschrijven, namelijk Depressie.

depressie wordt gekenmerkt door langdurige somberheid,

neerslachtigheid en gedachten aan de dood.

12

Medische rubriek: “Depressie”

we onderscheiden verschillende typen depressie zoals

de manisch-depressieve stoornis en de winterdepressie.

mensen met een milde depressie hebben hooguit

enkele van de hieronder beschreven verschijnselen.

mensen die aan een zware depressie lijden hebben

last van veel van de hieronder genoemde klachten.

Behandeling loopt uiteen van het gangbare alternatieven

als antidepressiva en cognitieve therapie tot

lichttherapie, ”elektroshocks” en sint-janskruid. hoe

gaat dat in zijn werk en wat kun je zelf doen om uit

je depressie te komen?

Belangrijkste verschijnselen:

• Somberheid

• Gebrek aan interesse en plezier

• Concentratieproblemen, vergeetachtigheid en besluiteloosheid

• Schuldgevoelens, zelfverwijten en het gevoel niets waard te zijn

• Gevoelens van leegte, machteloosheid, wanhoop, angst en onzeker

• Grote vermoeidheid

• Sterke neiging tot piekeren

• Huilen zonder dat het oplucht of graag willen huilen en dat niet kunnen

• Traagheid in praten, denken en bewegen of lichamelijke onrust

• Eetlustverandering met duidelijk gewichtsverlies of juist overdreven eetlust en gewichtstoename

• Moeite met slapen of doorslapen of juist niet uit bed kunnen komen

• Weinig of geen zin in vrijen

• Lichamelijke klachten als hartklopping, duizeligheid, verstopping, mond- of rugpijn.

Verschillende typen depressie

de ene depressie is de andere niet. een belangrijk

onderscheid is of een depressie uniepolaire of bipolaire

is.

een uniepolaire depressie is een ‘gewone’ depressie,

waarbij iemand zich langere tijd zeer somber voelt.

In de groep uniepolaire depressies zijn er twee specifieke

soorten depressie die worden onderscheiden

omdat ze een afwijkende oorzaak (en behandeling)

hebben. de eerste is de seizoensgebonden depressie.

vaak gaat het hier om mensen die juist in de

winter depressief raken, om in de lente weer op te

knappen. Zomerdepressies komen ook voor, maar zijn

zeldzamer.

een bipolaire depressie worden deze perioden van

somberheid afgewisseld met periode waarin iemand

zich extreem energiek, opgewekt en rusteloos voelt.

dit noemen we ook wel een manische episode, vandaar

dat iemand met een bipolaire depressie vaak

manisch-depressief wordt genoemd.

een postnatale depressie, ook wel post-partum depressie

genoemd. dit type komt voor bij vrouwen die

net een kind hebben gekregen. sommige psychologen

denken dat dit komt door de grote hormonale

veranderingen die een vrouw net na de geboorte

meemaakt. dit kan tot neerslachtigheid leiden, die

bij een kleine groep vrouwen langdurig wordt en zich

tot depressie ontwikkeld.


De oorzaken van een depressie

een depressie kan een duidelijke oorzaak hebben (een

dierbare overlijdt, een echtscheiding of ontslag). In

dat geval spreken we van ‘omgevingsfactoren’ die leiden

tot een depressie. deze omgevingsfactoren hebben

één grote gemene deler: ze leiden tot stress. In

een stressvolle situatie maakt je lichaam zich klaar

om te vechten of weg te rennen. Na een tijdje komt

je lichaam weer tot rust. Bij mensen die depressief

worden gebeurd dat niet: zij blijven ‘hyper van de

stress’. duurt dit te lang, dan ontwikkelt zich een depressie.

ook erfelijkheid speelt een belangrijke rol bij

het ontstaan van een depressie. onderzoekers denken

dat depressie voor ongeveer 40% erfelijk bepaald

wordt. het ‘zit in je genen’. ook zijn er aanwijzingen

dat persoonlijkheid een rol speelt.

De behandeling van depressie

Bij veruit de meeste depressies zijn er twee mogelijke

behandelingen, die zowel los als samen worden toegepast:

cognitieve therapie en het slikken van zogenaamde

antidepressiva.

Bij cognitieve (gedrag’s)therapie is dat anders. hierin

wordt iemand met een depressie geholpen bij het

doorbreken van het negatieve gedachtepatroon dat

hoort bij het hebben van een depressie. praten of

pillen? Beide behandelingen hebben hun voor- en

nadelen, en worden soms gecombineerd om depressie

tegen te gaan. Bij lichttherapie wordt iemand

(meestal een half uur per dag) blootgesteld aan extra

licht door middel van een lichtbak. Bij 80% van

de mensen met een winterdepressie is lichttherapie

effectief. In zeer uitzonderlijke gevallen wordt depressie

in Nederland nog behandeld met elektroconvulsietherapie

(ECT), beter bekent onder de engelse

term (‘electroshocktherapy’).

Antidepressiva omschreven door een andere wetenschapper.

Antidepressiva zijn medicijnen die de verschijnselen

onderdrukken die bij een depressie horen. wie depressief

is, heeft te weinig serotonine, het stofje dat

zorgt voor de prikkeloverdracht in onze zenuwen.

13

Antidepressiva zorgen ervoor dat serotonine langer

in de zenuw blijft en dus langer prikkels kan overdragen.

tot slot kan de behandeling van depressie ondersteund

worden door het innemen van sint-Janskruid.

dit plantje heeft in de vorm van thee of pillen een

antidepressieve werking. een nadeel is dat het ook de

werking van de anticonceptiepil en sommige andere

medicijnen vermindert.

heeft u naar aanleiding van dit stuk vragen of denkt

u hiervan last te hebben? Neemt u dan kontact op

met uw huisarts of hulpverlener.


Waarom het geven van voorlichting over voeding? Door het gebruik van middelen zoals hard- en softdrugs,

maken wij ons geestelijk en lichamelijk erg kwetsbaar. Door het gebruik wordt de voeding van de

eerste plaatst verschoven waardoor het lichaam niet de juiste brand,- bouw,- en beschermentstoffen kan

beschikken met alle gevolgen van dien. “Gezonde voeding is het beste geneesmiddel.” Het lijkt mij zinvol

om in elke uitgaven van het nieuwsblad een bepaalde voedingstof te behandelen. Vanaf de volgende

editie van het nieuwsblad gaan wij ook kookrecepten behandelen. Het worden recepten over gezonde

voeding en die door iedereen te volgen moet zijn.

In deze uitgave willen wij het hebben over: water, zouten en vitamine A.

Water, is een bouwstof. het lichaam is voor 80% uit water opgebouwd. dorst betekent dat het lichaam water

nodig heeft. door te drinken of waterrijke voedingsmiddelen, zoals vruchten, te gebruiken wordt het tekort

aangevuld.

Zouten, ook wel mineralen genoemd, behoren tot de bouwstoffen. het lichaam heeft vele mineralen nodig

zoals; kalk, ijzer, natrium, kalium, jodium en fluor.

Kalk Kalkzouten heeft het lichaam nodig voor de vorming van het bot en dus van het skelet.

Bronnen; bruin brood, havermout en peulvruchten.

IJzer IJzerzouten heeft het lichaam nodig voor de vorming van het bloed. Bronnen; lever, vlees, eidooier,

tomaten, bladgroenten en appelstroop.

Natrium een van de in het lichaam voorkomende natriumzouten is keukenzout. Als de nieren niet goed

werken is minder zout belangrijk. Bronnen; zoute pinda’s, zoute haring, rookvlees kaas en zuurkool.

Kalium Kaliumzouten komen in alle lichaamcellen voor. Bronnen; vlees, bouillon, soep, groenten, fruit en

vruchtensappen.

Jodium een kleine hoeveelheid jodium is nodig voor de goede werking van de schildklier.

Bronnen; jodium is toegevoegd aan al het broodzout.

fluor fluor is nodig voor de vorming van tandemail; het wordt toegevoegd aan het drinkwater.

Vitamine A.

vitamines zijn stoffen die in zeer kleine

hoeveelheden nodig zijn voor het goede

verloop van de stofwisselingsprocessen.

een gebrek aan vitamine A kan tot gevolg

hebben; oogziekte, groeistoornissen bij

kinderen en verhoogde vatbaarheid voor

infectie. Bronnen; lever, eidooier, melk,

room, boter, vette kaas en levertraan.

In plantaardige voedingsmiddelen komt

een stof voor die geel van kleur is en

caroteen genoemd wordt. In het lichaam

wordt uit caroteen vitamine A gemaakt.

Bronnen; groene groenten, wortelen, tomaten,

abrikozen en sinaasappels.

14

Voeding: “Water, zouten en vitamine A.”

Foto: De dode zee


15

moeilijk Iets moeilijker

hier valt niets mee te verdienen, maar leuk om te doen.

Antwoorden op de laatste pagina.

> hier knippen <

oplossing puzzel:

Naam:

Adres:

postcode: plaats:

telefoon:

dit was ons eesrte “maandblad”. Graag zien we uw reactie tegemoet. wilt u ook iets opsturen, een gedicht,

verhaaltje of anders, stuur het naar ons adres. Alle suggesties zijn welkom. de redactie behoudt het recht te

bepalen wat ze publiceren.


16

Cliëntenraad

oplossing sudoku puzzel:

moeilijk Iets moeilijker

> hier knippen <

Cliëntenraad Bouman GGZ

Antwoordnummer 858

2900 WB Capelle a/d IJssel

een

postzegel

is niet

nodig

More magazines by this user
Similar magazines