Int. Instituut Soc Geschiedenis Amsterdam No* 508 15 Februari ...

Int. Instituut
Soc Geschiedenis
Amsterdam
No* 508 15 Februari 1935
Adres voor Redactie en Administratie:
L. v. N. O.-Indië 156, Den Haag. (Tel. 770029)
AX/
JZ^^Z
Kort voor zijn dood ontvingen wij onderstaand
artikeltje voor „De Journalist" van onzen geëerden
nestor, die nog geregeld aan het orgaan meewerkte
en die als het ware tot zijn laatsten dag den Kring
en ons blad trouw bleef. Dit stukje over de ganzeveer,
waarvan hij zelf, blijkens zijn mededeelingen,
bij zijn werk zooveel genot had, is het journalistieke
slotwoord van zijn leven geweest, en ongetwijfeld
zullen onze leden er met diepe piëteit kennis van
nemen. Het is ons een weemoedig voorrecht, het
te mogen publiceeren.
In de onderwijs-verslagen wordt jaar op jaar geklaagd
over het slechte schrift van de candidaten voor 't een of
ander examen en bij de jongste jaarwisseling heeft men
zich bij het ontvangen van met hanepoten geschreven
brieven en briefkaarten weer eens kunnen overtuigen,
hoe gegrond die klachten zijn. Men verzuimt echter er
bij te voegen, dat de schuld ligt bij het onderwijs. Was
vroeger het onderricht in het schrijven op de lagere
school no. 1 bij het onderwijs, thans wordt van alle
vakken aan het schrijven de minste zorg besteed. Daar
is de kweekplaats van de slechte schrijvers, die later
er zich te minder om bekommeren, nu zij in de schrijfmachine
een prachtig hulpmiddel hebben om zich leesbaar
te maken.
Het is allerminst mijn bedoeling, om hier voor den
„goeden ouden tijd" een lans te breken. Al dreigt de
kunst van schoonschrijven te loor te gaan, wat op zich
zelf een cultuurverlies is, ik waardeer te zeer alles wat
onze tijd er voor in de plaats heeft gegeven, om over
den achteruitgang van het schoonschrift bij de pakken
te gaan neerzitten. De techniek zorgt voor alles. Als hout
en steen niet meer voldoen voor een moderne woning,
bouwt men van beton, staal en glas. Zoo heeft men ook
jaren geleden de ganzeveer vervangen door de weerbarstige
stalen pen, en toen dat schrijf tuig niet gerief elijk
genoeg was, kwam de vulpen, die den schrijver automatisch
van inkt voorziet. Maar met dat al leerde men
niet beter schrijven.
Hoe anders was het vroeger, toen men nog met de
ganzeveer schreef! Op de Nutsschool, waar ik mijn
eerste onderricht ontving, werd van schrijven nog meer
werk gemaakt dan van lezen en rekenen. Daar het den
Redacteur t
D. HANS
Dit blad verschijnt ten minste
éénmaal per maand.
kinderen tevens leerde zelf doen en werken, waren zij
op het uur schrijven bijzonder gesteld. Om beurten
mochten zij uit de leermiddelenkast de bos pennen en
de voorbeelden halen en die ronddeelen. Vóór schooltijd
had de „meester" de ganzeveeren vermaakt in drie
soorten: klein schrift, middelsoort en groot schrift, waarvoor
aan de punt van de schacht met het pennemes een
diepere of minder diepe snede werd gegeven.
Het voordeel van de ganzeveer was haar lange duur
door het telkens vermaken als de punt versleten was.
Daarbij had de pen een hooge mate van soepelheid, die
mij, lang nadat ik de school verlaten had, buitengewoon
van pas is gekomen bij 't tachygrafisch opteekenen van
het gesproken woord op vergaderingen. Zonder die volmaakte
pen zou het mij niet mogelijk zijn geweest gedurende
vele jaren het verslag van de Handelingen van
den gemeenteraad samen te stellen. De pen vloog over
het papier, bijhoudende den radsten spreker.
Toen kwam de stalen pen en weldra ook de vulpen
en de ganzeveer verdween uit de samenleving en met
haar ook de kunst om ze te snijden voor allerlei soort
van schrift. Hoe dat zoo gekomen is, ik ben er nooit
achter kunnen komen. De ganzen waren niet in aantal
verminderd, de „meesters" die ze sneden en vermaakten
eer vermeerderd, en toch, de veerenpen was niet meer te
krijgen en daarmee verdween spoedig de laatste der
„meesters", die er het soepelste en gemakkelijkst te hanteeren
schrijfmateriaal van wist te snijden.
Vooral voor de journalisten was het uit de mode en
uit den handel geraken van de veerenpen een groot verlies.
Ik schreef vaak een zitting van de Haagsche vroedschap
met één gevleugelde pen en mijn collega B. de
Vries, die er zijn Kamerverslag meê schreef, keerde,
wanneer de binnenkant versleten was, de pen om en
schreef dan verder met den buitenkant.
Thans schrijft ieder met de vulpen en geraken de
stalen pennen ook al uit de mode.
Overigens voorspelt het veelvuldig tikken op de
schrijfmachine den totalen ondergang van de schrijfkunst,
die men dan alleen nog zal kunnen bewonderen
in de modellen van schoon schrift, door onze voorouders
nagelaten.

10 DE J O URN A L I S T
INHOUD: De Ganzeveer. — Oflicieele Mededeelingen: Jaarvergadering;
Jaarverslag Secretaris; Een geschenk voor den Kring;
Jaarverslag van den Penningmeester; Bestuursvergadering; Ledenlijst.
— Aangesloten Vereenigingen: A.P.; H.J.V. — Allerlei Onderwerpen:
P. A. Haaxman. f; C. P. J. M. Schlick.f; Psychologie van
den Journalist IV. — Nederlandsch-Indië: Een perskwestie. —
Buitenland: Belgisch Journalisten-Instituut; De Pers te Berlijn. —
Allerlei Berichten. — Nagekomen copie: Controle op de pers. —
Advertentiën.
officieels Mededeelingen.
JaarÜjksche
Algemeene Vergadering
op Zaterdag 16 Haart 1935
's middags 2 l /2 uur, te Rotterdam,
AGENDA:
(TIVOLI, Coolsingel.)
1. Openingswoord van den Voorzitter.
2. Notulen der Algemeene Vergadering van 27 Oct.
1934.
3. Jaarverslagen van den Penningmeester over 1934.
4. Vaststelling van de bedragen:
a. over 1935 te storten uit de Kringkas in de
Weerstandskas (art. 23 H.R.). Het Bestuur
stelt voor het bedrag te bepalen op 20%.
b. over 1935 te storten uit de Kringkas in de kas
van het Weduwen- en Weezen fonds. Het Bestuur
stelt voor het bedrag te bepalen op
ƒ 100.—.
5. Voorstel van het Bestuur, om de bijdrage der leden
in het Weduwen- en Weezenfonds (ƒ0.50) over
1935 en volgende jaren te continueeren.
6. Begrooting 1935.
7. Benoeming eener Commissie voor het nazien der
Rekening en Verantwoording over 1935.
8. Jaarverslag van den Secretaris over 1934.
9. Verkiezing van een Voorzitter, wegens periodieke
aftreding van den heer D. Hans, die herkiesbaar is.
10. Verkiezing van een bestuurslid, wegens periodieke
aftreding van den heer A. G. Biemond, die herhiesbaar
is.
11. Verkiezing van twee leden der Commissie van Advies,
wegens periodieke aftreding van mej. E. J.
Belinfante en den heer P. Derjeu, die herkiesbaar
zijn.
12. Bespreking van het beleid van den Redacteur van
De Journalist en verkiezing van een Redacteur en
diens plaatsvervanger. (Aftredend, doch herkiesbaar,
zijn resp. de heeren D. Hans en D. Kouwenaar).
13. Voorstel van het Bestuur, om, nu het Weduwenen
Weezenfonds met 1 Januari j.1. in werking is
getreden, het Steunfonds op te heffen (het kapitaal
hiervan wordt in eerstgenoemd fonds gestort).
14. Rondvraag.
* * *
Aangesloten vereenigingen hebben volgens art. 86
H.R. het recht, zich ter vergadering door 1 tot 3 leden,
op kosten van de Kringkas te doen vertegenwoordigen.
I
JAARVERSLAG VAN DEN SECRETARIS,
uit te brengen in de Algemeene Vergadering
van 16 Maart 1935.
Kring en crisis. •— Het jaar 1934 geeft den Kring
evenmin aanleiding tot een juichkreet als tot een klaagzang.
Ware het struisvogelpolitiek te willen voorbijzien, dat
ook in ons vak velen den invloed der tijdsomstandigheden
ondervinden, sommigen zelfs in ernstige mate,
van een massale werkloosheid mag gelukkig niet worden
gesproken. In dit verband moet helaas een klacht van
verleden jaar herhaald worden. Wij hebben ons destijds
verheugd, toen het Bestuur van de Directeurenvereeniging
zich gaarne bereid had verklaard ons verzoek bij
haar leden te steunen om in beginsel werkloos geworden
journalisten bij de voorziening in redactioneele vacatures
te laten voorgaan. Wij moeten thans tot ons leedwezen
constateeren, dat wij ons hebben verheugd over een
doode musch: van toepassing van het als juist erkende
beginsel bleek weinig of niets.
Over den omvang der werkloosheid kunnen wij geen
nauwkeurige cijfers geven. Aan de opwekking, in het
laatste nummer van De Journalist gedaan, dat de werklooze
Kringleden zich bij het secretariaat zouden opgeven,
gaf slechts een enkele gehoor. Mogen wij hieruit
afleiden, dat zich geen gevallen van werkloosheid onder
onze collega's voordoen, welke bij ons niet bekend
zijn, dan is de toestand inderdaad vrij gunstig. Immers,
in totaal bevat de lijst van werkzoekenden thans 15
namen, van wie de meesten slechts gedeeltelijk werkloos
zijn, terwijl de mogelijkheid niet is uitgesloten, dat
enkelen weer een werkkring hebben gevonden zonder
ons daarvan in kennis te stellen.
Het vraagstuk van de werkloozenverzorging hield het
Bestuur langdurig bezig. Er bestond ten deze veel verschil
van inzicht. Een commissie, door het Bestuur ingesteld,
bestaande uit de heeren Hans (voorzitter), Kouwenaar,
Schotting, mr. Joh. J. Belinfante en Hollander
(secretaris) kwam tot een compromis, waarna in de
algemeene vergadering van 27 October de reglementswijziging
tot stand kwam, waardoor bij wijze van proef
een zij 't ook zeer bescheiden uitkeering aan werkloozen
reglementair is vastgelegd. De mogelijkheid van aansluiting
bij de Rijksregeling is daarbij opengelaten.
Ledental. — De stijging van 1932 en 1933 zette zich
in 1934 niet voort. Van een daling was evenmin sprake.
Het topcijfer van 1 Januari 1934, namelijk 626, bleef
precies behouden. Tot den Kring traden in het verslagjaar
toe 34 gewone leden en 2 buitengewone; tezamen
36. Daartegenover stond een even groot verlies, ontstaan
door overlijden, bedanken en royement. Door den
dood ontvielen ons 7 gewone en 3 buitengewone leden;
tezamen 10. Voor het lidmaatschap bedankten 10 gewone
en 6 buitengewone leden; tezamen 16 (de meesten
wegens uittreding uit het vak, anderen uit bezuinigingsnoodzaak
of als gevolg van den wensch der Bisschoppen).
Tet slotte waren wij genoodzaakt 10 leden (9
gewone, 1 buitengewoon) wegens wanbetaling te royeeren.
Vier gewone leden werden naar buitengewone overgeschreven.
Zoo gingen wij het nieuwe jaar in met 4 eereleden,
565 gewone en 57 buitengewone leden; tezamen 626. Een
jaar geleden waren deze cijfers 4 + 561 + 61 = 626.
Zette de stijgende lijn dus in 1934 niet door, het mag,
naar het mij voorkomt, tot voldoening strekken, dat het
hoogste ledencijfer, dat de Kring ooit bereikte, ondanks
den druk van tijdsomstandigheden en den wensch van
het Episcopaat, behouden mocht worden. (In Januari
1935 mocht ik reeds 10 nieuwe leden inboeken).
Bestuur. — In de samenstelling van het Bestuur kwam
geen wijziging. Het Bestuur vergaderde 9 maal en had
ook dit jaar niet over gebrek aan werk te klagen.
Algemeene vergaderingen. — De gebruikelijke vooren
najaarvergaderingen werden op 17 Maart en 27
October gehouden.

Internationale, — Het comité exécutif van de Federation
internationale des Journalistes vergaderde dit jaar
te Tunis, waar mr. M. C. M. Voorbeijtel den Kring vertegenwoordigde.
Het congres van 22 tot 28 October te
Brussel is voor den N. J. K. door den heer F. Th. Holsboer,
secretaris van onze commissie voor internatonale
aangelegenheden bijgewoond; vóór het congres, van 20
tot 22 October, werd te Brussel een conferentie over de
nieuwe vormen der journalistiek gehouden.
Bemiddelingsraad. — Dit jaar kwam de bemiddelingsraad
tot stand. Voor onzen Kring hebben de bestuursleden
Biemond en Schotting daarin zitting. De bemiddeling
van het nieuwe college werd tot dusver niet
ingeroepen.
Representatiecommissie. — Voor deze commissie was
het geen druk jaar, al werd zij eenige keeren verzocht
een vertegenwoordiger voor de Pers aan te wijzen.
Weduwen- en weezenfonds. — Dit fonds trad in werking.
Tot ons leedwezen achtte de Directeurenvereeniging
de tijdsomstandigheden niet geschikt voor medewerking.
De Kring heeft toen deze verzekering zelve ter
hand genomen en is er in geslaagd met de Nationale
een voor de leden aantrekkelijke verzekering tot stand
te brengen. Het is te hopen, dat deze verzekering op den
duur evenzeer ingang zal vinden en door de Directies
aangemoedigd zal worden als de verzekering voor een
ouderdomspensioen.
Bemiddelend en representatief werk. — Ook deze arbeid
vroeg in het afgeloopen jaar veel aandacht. In dit
verband verdienen de Besturen van de plaatselijke en
gewestelijke vereenigingen onzen hartelijken dank voor
het vele werk, bij tal van gebeurtenissen in het belang
van de Pers verricht. In 't bijzonder mag de Haagsche
Journalisten Vereeniging genoemd worden, die, bijgestaan
door vertegenwoordigers van de Buitenlandsche
Persvereeniging en door den heer H. H. J. van de Pol,
te Delft, uitnemend werk deed ter gelegenheid van het
overlijden van H.M. de Koningin-Moeder en van Z.K.H.
Prins Hendrik. Het Kringbestuur legde een krans bij de
baar van de vorstelijke dooden.
Bij tal van blijde gebeurtenissen in het leven, zoowel
als bij het sterven van leden, gaf het Kringbestuur van
zijn belangstelling blijk.
Een enkele maal mocht met succes voor een ontslagen
lid worden opgekomen.
Orgaan. — De Voorzitter bleef bereid de redactie
van het orgaan De Journalist op zich te nemen. Mede
door zijn verscheidenheid van inhoud wordt het orgaan
zeer gewaardeerd. In April verscheen het 500e nummer.
Noenmaal. — Op 5 Mei waren dr. H. D. van Broekhuizen,
gezant van de Unie van Zuid-Afrika en F. M.
L. baron van Geen, de afgetreden particulier secretaris
van H.M. de Koningin, die vele jaren de Pers zeer ter
wille was geweest, onze eeregasten aan een noenmaal,
Aan den heer Van Geen werd een zilveren gedenkpenning
met inscriptie aangeboden.
Uitstapje. — Op 14 en 15 Juli was de Kring in de
provincie Groningen te gast. De Groningsche Journalisten
Vereeniging, zoowel als autoriteiten en vereenigingen,
die ons ontvingen, brengen wij gaarne nog eens
een hartelijk woord van dank.
Internationale perskaart. — De belangstelling voor de
blauwe kaart van de F. I. J. bleef toenemen.
Adres aan de Kamers. •— Naar aanleiding van de
thans tot stand gekomen aanvulling van het Wetboek
van Strafrecht zond ons Bestuur een adres aan de beide
Kamers inzake opruiende taal in verslagen. Het adres
vond op het Binnenhof welwillende aandacht. Aanleiding
voor vrees schijnt er voor bone fide journalisten
niet meer te bestaan.
Overeenkomsten en besluiten. — Het boekje overeenkomsten,
gegevens en besluiten beleefde een derde, bijgewerkte
uitgave.
Persconferenties en persexcursies. — Het Kringbestuur
nam een motie aan, waarin op beperking van deze con­
DE J O U R N A L I S T 11
ferenties en excursies, welke een euvel zijn geworden,
wordt aangedrongen.
Radio en Pers. — De conferentie, welke aanvankelijk
in Januari zou worden gehouden, is op verzoek van het
Bestuur van de Directeurenvereeniging voorloopig uitgesteld.
Verhouding tot de N. D. P. — Hoewel de verhouding
tot de Directeurenvereeniging goed bleef, wekte het
eenige ontstemming, dat zij somwijlen het redactioneel
terrein betrad, zonder contact met den Kring. Het gaf
dan ook groote voldoening, toen eenige dagen na het
eind van dit verslagjaar uit het Bestuur van de N. D. P.
de wensch opkwam tot instelling van een contact-commissie.
Ons Bestuur heeft zich reeds met het denkbeeld
vereenigd en hoopt, dat deze commissie binnenkort een
feit zal worden.
Alg. Ned. Persbureau. — Het Bestuur volgt met
aandacht de stappen tot stichting van het persbureau der
N. D. P. Het onderwerp leent zich niet tot publieke
bespreking. Voorzoover journalistieke belangen daarbij
in het geding zijn of kunnen komen, is het Bestuur
diligent.
Rusthuis. — Het Rusthuis is verhuurd tot 1 Mei '35
plus een optie-jaar, voor ƒ 700 per jaar. De Penningmeester
van het Fonds, dr. Henri Polak, deelde ons
mede, dat de huurder zeer waarschijnlijk van het optiejaar
gebruik zal maken. Het Fonds bezat op 1 Januari
1934 een kapitaal van ƒ 7610, belegd bij het giro-kantoor
der gemeente Amsterdam a 33^ %, voor een jaar fixe.
Het huis is geschilderd én werd van centrale verwarming,
waterleiding en een tweede W.C. voorzien, hetgeen
noodig was om het te kunnen verhuren. Vóór Mei
1936 zal over de verdere bestemming een beslissing genomen
moeten worden.
Personalia en jubilea. — De leden R. W. Lammers,
H. Tersteeg, J. W. Bouman, Nannes Gorter, dr. Gargas,
J. Vonk, C. van der Pol, jhr. mr. H. Smissaert, mr.
G. Keiler, G. van Loon en het oud-lid mej. L. G. Feith
ontvielen ons door den dood. Hun aandenken houden
wij in hooge eere.
De heeren A. J. Lievegoed en D. J. Lambooy moesten
wij naar de buitengewone leden overbrengen in verband
met hun benoeming bij den regeeringspersdienst;
de Kring behoudt in hen goede vrienden. De heer A.
Pelt werd benoemd tot directeur van de informatie-afdeeling
bij het secretariaat van den Volkenbond.
De volgende leden vierden jubilea: Dr. M. van Blankenstein
en H. A. Meerum Terwogt 25 jaar aan
de N.R.Ct., L. Stolk 25 jaar redacteur van De Maasbode;
B. C. Spoel 25 jaar aan de Haagsche Courant;
C. Schlick 45 jaar journalist (na het verslagjaar overleden);
N. H. Wolf 40 jaar journalist; P. J. Blok 40 jaar
aan het Dagblad van Rotterdam; C. J. Schotel 25 jaar
aan het Handelsblad; C. J. Nauta 20 jaar aan de Preangerbode;
P. Westerbaan 30 j. journalist; J. Leeninga 25
jaar aan het Groninger Dagblad; Jac. P. van Term 50
jaar journalist; L. P. van den Broek 35 jaar journalist
en 60 jaar geworden. Denzelfden leeftijd bereikten de
heeren W. Landré en C. J. A. van Bruggen; M. Wagenvoort
werd ter gelegenheid van zijn 75sten verjaardag
gehuldigd.
De Kamper Ct. bestond dit jaar 100 jaar, het Nieuwsblad
van Friesland 60 jaar, De Nederlander 40 jaar, het
weekblad De Kunst 25 jaar.
Ter herinnering aan het 50-jarig bestaan van de
Haagsche Ct. werd in het gebouw van dit blad een Planetarium
geopend, bij welke gelegenheid de directeurhoofdredacteur
ons lid A. W. Sijthoff werd benoemd
tot officier in de orde van Oranje-Nassau.
Voorts ontvingen Koninklijke onderscheidingen: mr.
G. G. van der Hoeven, hoofdredacteur van de N. Rotterd.
Ct., die zijn 25-jarige werkzaamheid als zoodanig
herdacht, den Nederlandschen Leeuw; H. Nijgh, directeur
van de N. R. Ct. en A. C. de Neeve, redacteur van
de N. R. Ct., officier in de orde van Oranje-Nassau;
J. H. Rogge, redacteur bij het Persbureau Vaz Dias

12 DE J O U R N A L I S T
en voorzitter van het Nederlandsen Persmuseum, G. P.
Bon (Res. Bode) en mr. J. F. van Hanswijk Pennink
(Kamper Ct.) ridder in de orde van Oranje-Nassau.
* *
*
Aan het slot van dit jaarverslag met zijn uiteraard
droge opsomming van feiten gekomen, moge ik met
een woord van meer algemeene strekking besluiten.
Onze Pers, met name onze dagbladpers, beleeft een
zwaren tijd. De journalisten beseffen zulks ten volle en
aanvaarden wat onvermijdelijk is. Het is ook hun trots,
dat de dagbladondernemingen blijven staan in den storm
der tijden. Hun eer is er mee gemoeid, dat de Nederlandsche
dagbladpers hoog staat aangeschreven en haar
vrijheid naar alle kanten ongerept heeft weten te handhaven.
Of dit zoo zal blijven hangt af van hen, die de
leiding hebben over den redactioneelen inhoud van onze
dagbladen. Karaktervastheid zal in de toekomst van hen
geëischt worden, nu de noodzaak om door de branding
heen te komen concessies meebrengt aan wat van commercieel
belang of den wensch van lezers wordt geacht.
De grens zij in ieder geval daar, waar de vrijheid en onafhankelijkheid
der Pers nu of in de toekomst gevaar
kan loopen. Daarom sta onze Pers, die haar waarde
als vrije voorlichtster van de publieke opinie beseft, vierkant
en onbeschroomd tegenover ieder drijven naar dictatuur
in welken vorm ook, tegenover ieder streven naar
een Staatsvorm, die zonder een uniforme, onvrije Pers
onbestaanbaar is. Trap ik open deuren in? Ik hoop het.
Men hoort echter wel eens, dat niet alle directies en
zelfs niet alle journalisten op dit punt even sterk in hun
schoenen staan. Daarom moge hier gewezen worden op
eenige feiten, die ook op hen, die voor de ideëele noodzakelijkheid
van een vrije Pers wellicht minder gevoelen,
eenigen indruk kunnen maken. Ik vond ze in het orgaan
van de Directeurenvereeniging vermeld. Het zijn cijfers
omtrent de Duitsche dagbladpers na haar Gleichschaltung.
Welnu, in de twee jaar van onvrijheid is het aantal
Duitsche dagbladen van rond 2700 tot rond 1100 verminderd.
Van de verdwenen couranten — w.o. bladen
met een groote reputatie als de Vossische Ztg., Börsen
Kurier, Deutsche Tageszeitung, Weser Ztg., enz. —
werden 1248 verboden. De gemiddelde maandelijksche
oplage van de geheele Duitsche pers bedroeg in 1932
1 milliard, thans nog slechts ruim 300 millioen. Het
aantal advertenties is enorm verminderd. Algemeen
wordt erkend, dat de Duitsche pers haar beteekenis en
invloed heeft verloren. Het Duitsche dagbladwezen,
eens een voorbeeld voor de wereld, is vernietigd en tot
een caricatuur verworden. En in de andere dictatuurstaten,
waar de Pers niet vrij kan ademhalen, is het niet
beter.
Is het denkbaar, dat één dagbladdirecteur of één journalist
in Nederland door zulk een perspectief wordt aangetrokken?
Maar laat ons dan ook alles doen om een beïnvloeding
van de publieke opinie te voorkomen, welke de geesten
rijp zou kunnen maken voor dat, waarvan wij allen
gruwen! G. POLAK DANIELS.
GIREEREN VAN CONTRIBUTIE.
In de laatste week van Februari gaan de bewijzen
van lidmaatschap 1935 met de quitantie per fa. R. Mees
& Zoonen bij de collega's rond. Ik mag wel dringend
verzoeken de quitantie bij de eerste aanbieding te betalen.
Wie het mij gemakkelijk wil maken, gireere zijn
contributie vóór 20 dezer op No. 67966 Rotterdam ten
name van H. DEKKING,
Penningmeester.
ALGEMEENE VERGADERING.
Het Kringbestuur wekt de leden dringend op de
algemeene vergadering van Zaterdag 16 Maart te bezoeken.
Een druk bezoek van onze jaarlijksche bijeenkomst
moge getuigenis afleggen van de actieve belangstelling
onzer leden.
EEN GESCHENK VOOR DEN KRING.
Bij den Kring-voorzitter is het volgend schrijven ingekomen
van het Nederlandsch Jongelings-Verbond, de
groote, bekende vereeniging voor jongelieden, op Protestantschen
grondslag:
Amsterdam, 28 Januari 1935.
Hooggeachte Heer.
Op verzoek van de Directie voor de Werkkampen
van het Nederlandsch Jongelings-Verbond, welke op
de Ernst-Sillem-Hoeve worden gehouden, hadden wij
de eer op Vrijdag 25 Januari j.1., een tiental H.H. journalisten
te ontvangen. Wij hadden het genoegen, deze
heeren in kennis te stellen met den bijzonderen arbeid
voor werklooze jongemannen en tevens de resultaten
van dien arbeid te toonen.
Er waren in dat werkkamp 60 jongemannen.
De heeren hebben ons de eer aangedaan, aan onze
gemeenschappelijke tafel het middagmaal te gebruiken.
Er was bij de leiders en de jongemannen bijzondere
dankbaarheid. Een der heeren heeft zijn instemming
uitgesproken met den geest in het kamp en den practischen
arbeid. Alle werkplaatsen werden rondgewandeld,
inzonderheid de timmerwinkel en meubelmakerij.
Op initiatief van de deelnemers aan ons kamp, hebben
wij aan den heer R. J. Raken een verstelbaren eikenhouten
lessenaar aangeboden, welke genoemde heer, namens
u, met een dankwoord heeft aanvaard. De bedoeling
van deze bescheiden vriendelijkheid was, dat
het stuk gebruikt zou worden in den Nederl. Journalisten-Kring,
waarvan u de Voorzitter bent. Zoowel de
overhandiging, als het dankwoord, werden met hartelijk
applaus begroet. Wij hadden daardoor een bijzonder
gezelligen maaltijd en het deed ons allen goed, de belangstelling
en de instemming van de heeren op te
merken. Later mochten wij van deze heeren tezamen
een gift voor het werk ontvangen. In afspraak met den
heer R. J. Raken zenden wij thans dezen lessenaar aan
u met het beleefd verzoek, dezen wel te willen aanvaarden.
U wilt wel zoo vriendelijk zijn, dezen te doen
bezorgen waar u hem gebruiken kunt.
Wij betuigen ook u, als Voorzitter van den Nederl.
Journalisten-Kring, onzen beleefden dank voor het buitengewoon
sympathieke bezoek.
Ik schrijf dit namens Ds. P. Veen te Utrecht, Voorzitter,
den heer A. Ingwersen te Amsterdam, Architect,
en ondergeteekende, Secretaris der Directie van de
Werkkampen.
Met de meeste hoogachting verblijven wij,
Uw dw.
C. TABAK.
* * *
De aan onzen Voorzitter toegezonden lessenaar is een
fraai stuk, in donker eikenhout uitgevoerd, en kan op
drie verschillende manieren worden gesteld en gebruikt.
Natuurlijk is aan de schenkers den hartelijken dank van
het Kringbestuur voor dit zeer op prijs gestelde geschenk
betuigd.
STOPPERS. Een Vraag.
Een artikel in De Groene over het nieuw op te richten
Persbureau begint aldus:
„De pers en meer speciaal de dagbladpers heeft vele
voorrechten. Haar grootste voorrecht is wellicht, dat
zij in aangelegenheden, haarzelve als zoodanig betreffende,
nooit last heeft van ongewenschte nieuwsgierigheid
en ontijdige inmenging van de pers."
Precies.
De opmerking is in onze kringen ook wel eens gemaakt.
De zaken en belangen van a/Ze groepen vinden
in onze bladen op hun tijd ruimte, bespreking, verdediging,
critiek. Maar onze eigen zaken en belangen,
als het eens noodig zou zijn?

JAARVERSLAG VAN DEN PENNINGMEESTER.
uit te brengen in de Algemeene Vergadering
van 16 Maart 1935.
Ook ditmaal is er reden, om niet al te ontevreden te
zijn over den toestand van de financiën van den Kring.
Er is een batig saldo van ƒ 1588.75, tegen ƒ 1823.63
in 1933 en een raming van ƒ 1463.53.
Zonder den in dit jaar sterk opgeloopen post voor
Hulde- en Eereblijken, dien we natuurlijk nooit in de
hand hebben, want blijde en droevige gebeurtenissen
hebben wij niet te bepalen, en zonder het bedrag van
ƒ 238.98 dat we aan de Haagsche Journalisten-Vereeniging
hadden uit te keeren, als de helft van de onkosten
gemaakt bij de beide vorstelijke begrafenissen, hadden
we het batig saldo aanmerkelijk ruimer mogen boeken.
Bij den post van ƒ 238.98 zij de opmerking gemaakt dat
het hier onkosten gold, die eigenlijk voor rekening van
de dagbladen hadden moeten komen, maar noch de
H. J. V. noch de Kring zouden die gemakkelijk hebben
kunnen omslaan over de in Den Haag en Delft verschenen
verslaggevers.
Bij ontvangsten blijkt dat de geraamde bedragen voor
loopende en achterstallige contributies zijn overtroffen
DE J O U R N A L I S T 13
met ƒ170.91 en ƒ241.49, de totaal begrooting met
ƒ 419.35.
Bij uitgaven valt het volgende op te merken:
Aan het juist verlangen, dat het totaal der contributie
(ook de achterstallige) voor 20 % ten bate van de
Weerstandskas zullen komen is voldaan.
Drukkosten Journalist is met ƒ 119.91 overschreden, de
Redacteur had dit jaar vele hem toegezonden publicaties
en verslagen plaats te verleenen, die hem dwongen
aan De Journalist meer bladzijden te geven.
Over den post drukwerk (ƒ283.14) werd verleden
jaar door een lid een specificatie gevraagd. Voor belangstellenden
liggen de rekeningen ter inzage. Er werd aan
lidmaatschapskaarten ƒ 35.15 uitgegeven, aan 300 boekjes
met mededeeling van allerlei overeenkomsten, gegevens
en besluiten voor leden van belang ƒ 145.60, verder
waren er enveloppen, briefpapier voor voorzitter, secretaris
en penningmeester, nieuwe kaarten voor het kaartsysteem
enz., enz.
De meeste uitgaven vielen beneden de ramingen uit,
of overschreden die slechts matig.
Het blijft intusschen zéér gewenscht ons aan de Begrooting
stipt te houden en deze overschrijdingen te
voorkomen. Ik vrees dat de raming voor ontvangst van
Rekening van den Nederlamdschen Journalistenkring over 1934
ONTVANGSTEN:
Contributie vorige jaren
Contributies loopend jaar .
Depositorente
Advertenties „Journalist" .
Voordeelig saldo vorig jaar
UITGAVEN :
Totaal
Weerstandskas 20 °/0 v. d. contributie
Drukkosten „Journalist"
Drukwerk
Adm. hulp voor den penningmeester .
Vergoeding redacteur
Bureaukosten voorzitter
. . . ' . . .
„ secretaris
„ penningmeester . . .
Telefoon voorzitter
„ secretaris
Persmuseum
Algemeene vergaderingen
Delegaties algemeene vergaderingen
Vergaderingen dag. en alg. bestuur
Reis- en verblijfkosten bestuursleden
Uitstapje
Kringraad
Hulde en eereblijken-
Maaltijden met belangrijke personen
Contrib. Intern. Persvereeniging
Bijwonen verg. Comité Exécutif v. d. Federation .
Hulp vreemde journalisten
Pensioenboekjes, zegelkosten, enz. .
Provisie- incasso- en retourkosten
Onvoorziene uitgaven
.
Onkosten werkloozencommissie
Bijdrage in de onkosten voor de begrafenissen van
f 23,35
Kon. Emma en Prins HendriA: 238.98
Bijdrage aan het weduwen-
Representatie commissie .
Voordeelig saldo . . . ,
en weezenfonds
Totaal
f 262.33
Begrooting
1934
f 400
5750
50
25
63
f 8048 63
Begrooting
1934
f 1230
1800
300
300
300
100
100
100
100
100
100
75
75
400
400
30
50
100
150
250
150
10
50
100
10
100
100
15
1463 53
f 8048 63
Resultaat
1934
t 641 49
5920 91
52 10
29 85
1823 63
f 8467
Resultaat
1934
98
f 1312 48
„ 1919 91
» 283 14
„ 300
„ 300
71 66
46 93
„ 100 53
„ 100
„ 100
„ 100 10
66
„ 108 75
„ 346 20
„ 353 45
30 10
I 239
65
„ 161 11
„ 246 86
„ 185 26
10
„ 55 35
79 42
„ 262 33
„ 100
" 1588 75
ƒ 8467 98~
Begrooting
1935
f 400
5750
50
25
1588 75
f 7813 75
Begrooting
1935
f 1230
1800
200
300
300
100
100
100
100
100
100 10
75
100
400
400
30
50
150
150
250
150
10
50
100
100
100
15
1253 65
f 7813 75~

14 DE J O U R N A L I S T
contributies ditmaal wat optimistisch zal blijken, omdat
er enkele leden, die de hoogste contributie betaalden, uitvielen,
en in dit jaar zijn we in elk geval totaal ƒ 234.88
(ƒ 1823.63 — ƒ 1588.75) achteruitgegaan. De uitgaven
hebben dus de inkomsten overtroffen en dit is zeker
DE WEERSTANDSKAS.
De bezittingen van onze Weerstandskas bedroegen op
31 December 1933 een totaal van ƒ44.189.03. En thans
kan ik een bedrag van ƒ48.089.92 samen tellen. Dit is
dus een zeer bevredigende vooruitgang; ik mag eraan
herinneren dat toen ik ultimo 1927 den eersten staat
opmaakte, het totaal slechts ƒ 29.065 bedroeg. Met onze
Weerstandskas zijn wij dus wel op den goeden weg,
we gingen dit jaar ƒ3900.89 vooruit.
Helaas heeft dit jaar de algemeene converteerwoede
onze rentabiliteit nog al erg aangepakt. Nagenoeg al
ƒ 1000.-
„ 1000.-
„ 500.-
„ 1000.-
„ 500.-
„ 1000.-
„ 2000.-
„ 500.-
„ 2000.-
„ 1000.-
„ 1000.-
„ 500.-
„ 2000.-
„ 1000.-
„ 1000.-
„ 1000.-
„ 1000.-
„ 1000.-
„ 1000.-
„ 1000.-
„ 2000.-
., 500.-
„ 2000.-
„ 2000.-
„ 500.-
„ 1000.-
„ 1000.-
„ 500.-
„ 1000.-
„ 1000.-
„ 1000.-
„ 1000.-
„ 1000.-
„ 1000.-
„ 1000.-
„ 7000.-
., 500.-
„ 500.-
„ 1000.-
„ 2000.-
„ 1000.-
BEZITTINGEN VAN DE WEERSTANDSKAS.
2% % Ned. Werkel. schuld....
4 „ Z. H. Hypot. bank ....
4 ,, Bataafsche Hypb
5 ,, Rott. Scheepshyp.b.
4 „ Utr. Hyp.b
4 „ Utr. Hyp.b
4 „ Zuid Holl. Hyp.b
4 „ Haarl. Hyp.b
4 „ Haarl. Hyp.b
4 ,, Staatsspoor
4 „ Haarlem 1934
4 „ Utrecht 1934
4% „ Ned. Indische Gas Mij.
4 ,, Amsterdam 1931
4 „ Arnhem 1934
4% „ Holl. Spoor
4% « Staatsspoor
4 „ Delft '34
4% „ Den Haag
4 „ Zuid Holland
4 „ Ned. Indië '34
4 „ Ned. Indië '34
4 „ Amsterdam '34
4 „ Westlandsche Hyp.b. •
4 ,, Westlandsche Hyp.b. .
4% ,, Ned. Scheepshyp.b
5 „ Westlandsche Hyp.b. •
5 „ Westlandsche Hyp.b. •
4% „ Rott. Hyp.b
4% „ Bank Ned. Gemeenten •
5 „ Ned. Scheepshyp.b
5% „ Ned. Scheepshyp.b. ••••
414 •• België 1930
4 „ Den Haag 1931
4 „ Rotterdam 1931
4 „ Nederland 1934
4 „ Nederland '31
4 „ Nederland '31
414 „ Nederl. Bankstelling ....
4\4 •' Rotterdam
4 „ Nederl. Indië '34
met een goed financieel beleid niet te verantwoorden.
Voor de Weerstandskas wordt wederom een storting
van 20 % van de ontvangen contributies voorgesteld
en voor het Weduwe- en Weezenfonds een bedrag
van ƒ 100.
onze goede 5 en 4% obligaties gingen er aan en moesten
worden vervangen door 4 % stukken.
Tot de 3% % uitgiften ben ik nog niet overgaan, al
weet ik dat we in 1935 daartoe wel zullen worden verplicht.
Want het zijn juist de meer solide beleggingen
waarvan de rente aldoor wordt verlaagd. Onze inkomsten
uit rente zullen dus niet in verhouding tot het oploopend
bezit stijgen.
De 2% couponbelasting komt mee te onzen nadeele.
De nieuwe belasting voor bezit in de doode hand treft
onze Weerstandskas in 1935 met een bedrag van
± ƒ 90. Het aangiftebiljet heb ik reeds verzonden.
80% %
100
100
66^
100
100
100
99M
99K
97%
IOOV16
101
102
99^
100%
100K
1003/j G
IOO34
100J4
101H
ioiy2
\Q\y2
100
100
eon
100
100
9534
10034
65%
68%
89%
101%
98%
102%
102%
102%
40
100
101%
Totaal
Saldo 1934
De Penningmeester,
ƒ 802.50
„ 1000.—
„ 500.—
„ 665.—
„ 500.—
„ 1000.—
„ 2000.—
„ 497.50
„ 1990.—
„ 977.50
„ 1000.62%
„ 505.—
„ 2040.—
„ 991.25
„ 1003.75
„ 1001.25
„ 1001.87%
„ 1002.50
„ 1002.50
„ 1015.—
„ 2030.—
„ 507.50
„ 1982.50
„ 2000.—
„ 500.—
.. 605.—
„ 1000.—
„ 500.—
„ 952.50
„ 1002.50
„ 656.25
„ 681.25
„ 895.—
„ 1013.75
„ 987.50
„ 7175.—
„ 512.50
„ 512.50
„ 400.—
„ 2000.—
„ 1013.75
ƒ 47423.75
„ 666.17
ƒ 48089.92
H. DEKKING.

Saldo vorig jaar
Uitgelote of geconverteerde effecten
Gekweekte interest
Terugbetaalde voorschotten. .
Contributie vorige jaren . . .
Contributie loopend jaar. . .
20 °/o van de Kringcontributies
DE J O U R N A L I S T 15
REKENING WEERSTANDSKAS 1934.
ƒ 3824 66
., 9621 97
„ 1728 44
„ 147 50
„ 43
,. 844 35
„ 1312 48
{ 17522 40
REKENING WEDUWEN- EN WEEZENFONDS.
Op de beslissing van de Algemeene Vergadering
anticipeerend heeft het Bestuur het Tijdelijk Steunfonds
overgebracht naar het nieuwe Weduwen- en Weezenfonds.
Dat fonds is thans tot stand gekomen en met groote
voldoening mag het Bestuur er op wijzen, dat reeds een
aantal leden bij dit fonds de toekomst van hun weduwen
(en weezen) verzekerden. Pas in een volgend verslag
komen de bedragen voor ontvangsten en uitgaven aan
premies voor boeking in aanmerking, zij bedroegen op
1 Januari reeds ƒ 4667.05 en telkens komen zich nieuwe
gegadigden aanmelden.
Ook met onze pensioenverzekering zijn we met een
klein aantal deelnemenden begonnen en uit ons verslag
daarover kan wederom blijken, hoe ruim hier de deelneming
is geworden.
De Nationale is met sympathieke welwillendheid ons
aldoor tegemoet gekomen bij de bezwaren die den opzet
van een nieuwe verzekering als deze vanzelf veroorzaken.
Ik mag er op wijzen dat de bedoeling van het Fonds
Saldo vorig jaar
Contributies
Bijdrage uit de Alg. Kas . .
Vrijwillige bijdragen en giften
Rente Spaarbank 1934 . . .
Safehuur . .
Effectenmappen
Gekochte effecten
Verstrekte voorschotten
Saldo
REKENING WEDUWEN- EN WEEZENFONDS.
f 3425 35
„ 230
„ 100
„ 80 50
60 66
f 3896 51
DE PENSIOENVERZEKERING.
Nog maar weer eens klage ondergeteekende over de
slordigheid en de onnauwkeurigheid van enkele deelnemers
in de Pensioenverzekering, die voor alle anderen
de afwerking der premieboekingen vertragen.
Op 15 December moeten boekjes en stortingen in mijn
bezit zijn en nog in Januari kwamen er gegadigden aller -
gewoonst zich van dien veel te laat vervulden plicht
kwijten. De Indische leden hadden op 15 Januari nog
niets van zich laten hooren.
De Nationale zal van nu af aan rente berekenen over
mede is, bijslag te geven op de premies voor de oudere
leden die zich nog willen verzekeren — voorloopig kan
die toeslag slechts matig zijn — om in de toekomst de
geheele bate van het fonds naar billijke verdeeling voor
alle deelnemers beschikbaar te houden, zoodat niet alleen
de zeer lage premies van de Nationale den leden van
den N. J. K. worden aangeboden, doch bovendien nog
een vermindering daarvan door een geregelden toeslag
uit het fonds. Wederom wordt per lid een bedrag van
50 cents aan het fonds voorgesteld.
Ik hoop dat in 1935 velen van deze wel buitengewoon
goedkoope verzekering het profijt zullen zoeken 1 ).
Het dagelijksch bestuur richtte tot de directies van
alle bladen, waarvan redactieleden tot onzen Kring behooren,
een met cijfers verlucht verzoek tot deze verzekering
toe te treden.
*) Uit een brief met een aanvrage om toe te treden, van een
Haagsch Kringlid, een citaat: „Ik heb als voorzitter van onze club
al heel wat verzekeringstarieven en verzekeringsmogelijkheden onder
de ogen gezien, doch moet volmondig erkennen, dat hetgeen U
hier voor de Kringleden heeft weten te bereiken, verreweg het voordeligst
is van al wat te mijner kennis kwam. Hulde!"
Gekochte effecten
Uitkeeringen . .
Saldo . . . .
*) Waarvan f 2094.16 op een spaarbankboekje Rotterd.
Spaarbank.
De effecten van het fonds bestaan uit:
f 1000 4"/o Arnhem 1934.
f 500 4% Ned, Indie 1934.
de te laat ingekomen stortingen. Men zij dus gewaarschuwd.
Eén lid bereikte den leeftijd waarop zijn pensioen
ingaat, drie zijn overleden, één trad uit den Kring en
zette met de hoogere premie de verzekering voort.
Vier nieuwe leden traden toe.
Het aantal deelnemers bedraagt thans 165, het totaal
der stortingen (de Indische leden dus niet medegeteld,
die ongeveer ƒ 3000 plegen te storten) ƒ 42.058.66.
De Penningmeester.
H. DEKKING.

16 DE J O U R N A L I S T
BESTUURSVERGADERING.
Het Bestuur vergaderde op 12 Januari. Aanwezig alle
Bestuursleden, benevens de Gedelegeerden van den
Bergh en Hoyer; afwezig met kennisgeving de heer
Schraver.
De Voorzitter uit zijn beste wenschen voor den Kring
in het jaar 1935.
Notulen. — De notulen van de vorige Bestuursvergadering
worden goedgekeurd.
Candidaturen. — Verschillende nieuwe leden worden
toegelaten (zie elders in dit nummer).
Ingekomen stukken. — Een aantal ingekomen stukken
worden afgedaan.
Weduwenpensioen. — De Penningmeester deelt mee,
dat hij reeds ruim ƒ 5000.— aan premiestorting voor onze
nieuwe weduwenverzekering heeft kunnen overmaken.
Vooral de Directie van het Alg. Handelsblad werkt
hartelijk mee aan de doorvoering van het weduwenpensioen
(Instemming). Spr. hoopt, dat anderen dit voorbeeld
zullen volgen. Besloten wordt de voor 1934 vastgestelde
bijdrage van ƒ 0.50 per lid voor het weduwenfonds
over '35 te continueeren.
Jaarvergadering. — De jaarvergadering wordt bepaald
op Zaterdagmiddag 16 Maart te Rotterdam. De agenda
voor deze vergadering wordt vastgesteld.
De heer Biemond, aan de beurt van aftreding, deelt
mee voor een jongere te willen plaats maken. Van verschillende
zijden wordt aandrang geoefend op den heer
Biemond, dien men zeer ongaarne in het Bestuur zou
missen, om zich herkiesbaar te stellen; de heer Biemond
geeft aan den algemeenen aandrang gehoor (Applaus).
Werklooze intellectueelen. — De Voorzitter doet
eenige mededeelingen over het werk van het comité
voor werklooze intellectueelen. Besloten wordt voor eenmaal
ƒ 100.— aan dit comité, waarin onze Kring door
den Voorzitter vertegenwoordigd is, bij te dragen.
Radio en Pers. — De Voorzitter verstrekt uitvoerig
mededeelingen over den gang van zaken na het besluit
van de vorige Bestuursvergadering inzake een conferentie
over Radio en Pers. Op verzoek van het Bestuur
van de Directeurenvereeniging heeft het Dageiijksch Bestuur
hierover een bespreking met het Bestuur der Directeurenvereeniging
gehad, bij welke besprekingen ook
andere actueele onderwerpen ter sprake zijn gebracht.
De besprekingen hadden een bevredigend verloop. Besloten
wordt, overeenkomst het verzoek van het Bestuur
der N.D.P., de voorgenomen conferentie inzake Radio
en Pers voorloopig uit te stellen.
Contact-commissie N.D.P. en N.J.K. — Gedurende de
conferentie met het Bestuur van de N.D.P. is van de
zijde der N.D.P. het denkbeeld geopperd, om tot de
instelling van een (niet te groote) contact-commissie tusschen
Directeurenvereeniging en Kring over te gaan ter
bespreking van belangen, welke beide vereenigingen
raken. Van verschillende zijden wordt dit denkbeeld gesteund;
misverstand en ongewenschte wrijving kunnen
langs dezen weg vermeden worden. Besloten wordt aan
het Bestuur van de N.D.P. mede te deelen, dat het
Kringbestuur zich gaarne vereenigt met het denkbeeld
tot instelling van zulk een contactcommissie, dat onzerzijds
de leden van het Dageiijksch Bestuur — subsidiair
twee leden daarvan — den Kring in de commissie zullen
vertegenwoordigen, in het vertrouwen dat het Bestuur
van de N.D.P. weldra zijn vertegenwoordigers zal
aanwijzen.
Persregeling te Amsterdam. — Naar aanleiding van
onzen brief aan het Bestuur van de Buitenlandsche Pers-
vereeniging inzake de persregeling bij de terugkomst
van de „Uiver" te Amsterdam, is een brief van het Bestuur
der B.P.V. ingekomen, waarin een conferentie
wordt gevraagd. Over den datum van deze bespreking
zal overleg met de B.P.V. worden gepleegd.
Alg. Nederl. Persbureau. — De Voorzirrer verstrekt
het Bestuur vertrouwelijk uitvoerige inlichtingen over het
door de N.D.P. te stichten persbureau. Ook hierover is
in de conferentie met het N.D.P.-Bestuur even van gedachten
gewisseld. Er ontspint zich over deze quaestie
een geanimeerde bespreking, als gevolg waarvan besloten
wordt binnenkort een conferentie met den Raad van
Beheer van het A.N.P. aan te vragen over de belangen
van de journalisten, betrokken bij de instelling van het
A.N.P.
F.I.J. — De quaestie van toelating van de vereeniging
van uitgeweken Duitsche journalisten te Parijs tot de
Federation Internationale des Journalistes wordt tot de
e.v. vergadering aangehouden, in verband met een zoo
juist ingekomen rapport over deze quaestie; dit rapport
zal bij de Bestuursleden circuleeren.
Persfotografen. — In die vergadering (9 Februari)
komt ook ter sprake de verhouding tusschen de internationale
journalistenorganisatie en de persfotografen.
* *
*
Het Bestuur vergaderde op 9 Februari wederom.
Aanwezig alle Bestuursleden behalve de heeren Cnossen
en Kouwenaar, benevens de gedelegeerden van den
Bergh, Hoyer en Schraver.
Candidaturen. — Een tiental nieuwe leden wordt
toegelaten (zie elders in dit nummer).
Ingekomen stukken. — Een groot aantal ingekomen
stukken werd afgedaan.
Persfotografen en Filmoperateurs. — Een verzoek van
de Nederlandsche Vereeniging van Persfotografen en
Filmoperateurs om er toe mee te werken, dat haar vereeniging
als groep, dan wel haar leden individueel, tot
den Kring kunnen toetreden, wordt afgewezen.
Werklooze intellectueelen. — Naar aanleiding van ingekomen
stukken van het Nationaal Comité voor Arbeid
aan Werklooze Intellectueelen wordt besloten het Comité
te berichten, dat wij, hoewel sympathiek staande
tegenover het doel van het Comité, er de voorkeur aan
geven, zelf voor onze werkloozen te zorgen en, gezien
den opzet van de werkwijze van het Comité, ons onttrekken
aan practische medewerking, onder verwijzing
naar de bezwaren, door onzen Voorzitter in een bijeenkomst
van het Comité tegen dezen opzet ontwikkeld.
Bijdrage aan Weerstandskas. — Aan de algemeene
vergadering zal worden voorgesteld het percentage van
de contributie voor de Weerstandskas wederom op 20 %
te bepalen.
Verslagen. — Het jaarverslag van den Penningmeester,
benevens de begrooting voor 1935, worden, evenals
het jaarverslag van den Secretaris, onder dankbetuiging
vastgesteld.
Noenmaal en Uitstapje. — Hierover worden voorloopige
besprekingen gevoerd.
Algemeen Nederl. Persbureau. — De Voorzitter doet
vertrouwelijk uitvoerige mededeelingen over den stand

van zaken. In antwoord op een verzoek onzerzijds heeft
de Raad van Beheer van het A.N.P. zich gaarne bereid
verklaard ons te gelegenertijd in zijn midden te ontvangen.
F.I.J. en uitgewekenen. — Na uitvoerige besprekingen
wordt de volgende motie-Santcroos aangenomen:
„Het bestuur van den N.J.K., kennis genomen hebbende
van de beslissing op het jongste congres der
F.I.J., te Brussel, om de te Parijs gevestigde vereeniging
van uitgeweken Duitsche journalisten, onder leiding van
den oud-voorzitter der Federation George Bernhard,
voorloopig niet te laten tot het lidmaatschap der F.I.J.
en deze zaak in handen eener commissie te stellen;
is van oordeel, dat deze beslissing in strijd is met de
opvattingen van internationale broederschap en vakcollegialiteit,
waarvan de F.I.J. bezield behoort te zijn;
spreekt als zijn oordeel uit, dat het wenschelijk is, dat
de Groep-Bernhard, voor zoover zij uit bona-fide journalisten
bestaat, alsnog tot de F.I.J. wordt toegelaten
en dringt er, in volkomen overeenstemming met het gevoelen
van zijn gedelegeerde ten congresse, bij het Comité
Exécutif op aan, alsnog deze toelating te bevorderen."
Elout, in het Handelsblad:
D E J OU R N A L I S T 17
Dutch of Duitsch?
Dat onze ministers het tegenwoordig zoo erg druk
hebben, moet toch maar een legende zijn. Want de een
na den ander vindt tijd tot niet juist dringend noodige,
uitstapjes op taalgebied. Nauwelijks is het rumoer bedaard
dat minister Marchant door zijn linguistische excursie
heeft gewekt, of minister de Wilde trekt er op zijn
beurt opuit. En wel met een aanschrijving, ,,in overleg
met den Minister van Buitenlandsche Zaken", tot het
gebruiken van „Netherland" of „Netherland's" in plaats
van „Dutch" wanneer men, Engelsch schrijvend „Nederlandsch"
bedoelt. En Netherland(s) „subject" voor Nederlander".
Nu, dan zullen we dus in 't vervolg moeten
gewagen van „The Flying Netherland(s) subject" en
een Engelschman of Amerikaan op de vingers moeten
tippen als hij nog spreekt van den „Flying Dutchman".
Maar is het niet gewenscht, dat een Nederlandsch minister,
wanneer hij taalveranderingen uitgeeft, dat doet
in het Nederlandsch? En als wij nu in de circulaire uitdrukkingen
lezen als: „als juist aan te merken woorden"
en: Aangezien de vraag omstreden is " dan vragen
wij ons toch af: Welke taal lezen wij nu? Is dit „Dutch"
of Duitsch? Of zou dit nu misschien... „Netherland(s)"
zijn?
Collega Roosevelt.
President Roosevelt, die, toen hij nog aan de Havarduniversiteit
studeerde, redacteur was van het door deze
universiteit uitgegeven blad, heeft voor een aantal universiteitsjournalisten,
die in het Witte Huis waren bijeengekomen,
medegedeeld, hoe hij destijds bij het verslaan
van een voetbalwedstrijd zijn concurrenten wist te
slaan. Toen de jaarlijksche voetbalwedstrijd tusschen de
Harvard- en Yale-universiteiten weder zou worden gehouden,
was hij vastbesloten de reporters van de Yaleuniversiteit
in snelheid van berichtgeving te slaan, alhoewel
de wedstrijd in Yale zou worden gespeeld. Te dien
einde voerde hij een eenvoudige drukpers met zich mede
en terwijl de wedstrijd aan den gang was, kon hij zijn
verslag drukken. Het resultaat was, dat zijn verslag negen
minuten eerder klaar was dan dat zijner concurrenten.
(N.R.C.).
LEDENLIJST.
Aangenomen als gewoon lid:
Mej. Ch. J. J. F. Noë, Goor en Eeml., v. Miereveldstraat
3, Amsterdam.
J. A. Polak, Het Volk, mr. Sickeszlaan la, Utrecht.
R. Blijstra, versch. bladen. Kromme Mijdrechtstraat
106, Amsterdam.
H. L. Tissot van Patot, Bredasche Ct., Ginnekenweg
58, Breda.
Paul Balazs, Kosmos Press Agency, Nic. Maesstr. 92,
Amsterdam.
J. H. Ritman, Bat. Nieuwsblad, Sluisbrugstraat 23,
Batavia (O).
Aangenomen als buitengewoon lid:
Mej. L. C. A. van Eeghen, De Vrijheid, Huize Aardenberg,
Doorn.
Voorgedragen als gewoon lid:
P. van Zwanenburg, Haagsche Crt., Stuyvesantstr.
140, den Haag.
Ph. Rintel, versch. bladen. Jan v. d. Heydenstr. 6,
Amersfoort.
G. Koopmans, Arbeiderspers, Wollebrandstr. 1,
Alkmaar.
B. Hansen, Alkmaarsche Crt., Spoorstr. 11, Alkmaar.
A. D. Lissauer, Persbureau Vaz Dias, 2e Jan v. d.
Heydenstraat 91, Amsterdam (Z.).
Mr. M. C. Godschalk, Persbureau Vaz Dias, Clematisstraat
29, Amsterdam.
L. de Wolff, Persb. Vaz Dias, Olympiaweg lllhs,
Amsterdam (Z.).
G. A. H. Leenen, Westlandsche Crt., Kruisweg 17,
Naaldwijk.
J. van de Walle, Persbureau Vaz Dias, Kalfjeslaan
44, Amsterdam.
M. Pont van Valckenborgh, Vereen. Persbureaux, 2e
Sweelinckstraat 118, den Haag.
Mr. H. Scholte, verschilt bi, Titiaanstr. 26, Amsterdam
Z.
H. Amberg, buit. bi, Utrechtsche str. 123, Amsterdam.
Mr. M. Kann, De Groene, Jan Steenlaan 40, Naarden-Bussum.
Overleden :
P. A. Haaxman, den Haag.
C. Schlick, Amsterdam.
Adresverandering en -verbetering:
R. J. Brandenburg, naar Paulus Potterlaan 16, Bilthoven.
G. K. Krop, naar Diergaardelaan 44a, Rotterdam.
Dr. P. G. A. de Waal, naar Groenhovenstr. 20, den
Haag.
H. Burger, Standaard, naar Prinsengracht 255, Amsterdam
(O).
Mr. E. Elias, naar Hoekwaterstraat 44, Voorburg.
P. H. de Wit, Haagsche Ct., naar Hoekwaterstraat
36, Voorburg.
^ J. Th. Balk, Alg. Hbld. (niet meer Utr. Nbld.) naar
Snelliuslaan 19, Hilversum.
C. P. Voute, naar Nassaulaan 11, Buitenzorg (O.I.).
G. A. W. Zalsman, naar Torenlaan 56, Overschie.
K. Polak, naar Vijzelstraat 38 III, Amsterdam (O).
H. A. A. R. Knap, Arnh. Crt., naar Mauvestraat 59,
Amsterdam.
Dr. J. Ch. Zuyderhoff, naar Goudenregenplein 13,
den Haag.
Gevraagde adressen :
M. van der Hilst, laatstelijk St. Germain en Laye
(Frankrijk).
S. van der Schaaf, Leeuwarden.
Mej. A. Lepoutre, Amsterdam.
K. S. J. Vos, laatstelijk Medan (O.I.).

18
Aangesloten Vereenigingen.
DE AMTERDAHSCHE PERS.
De vereeniging „De Amsterdamsche Pers" hield op
21 Januari haar jaarlijksche algemeene vergadering.
De Voorzitter, de heer D. Kouwenaar, zeide in zijn
openingswoord dat de vereeniging in het afgeloopen jaar
zware verliezen geleden had. Hij herdacht het heengaan
van de collega's H. Tersteeg, G, van Loon, mr. G. Keiler,
Ch. Schlick en W. Nieuwenhuis, welke laatste vóór
de afscheiding der katholieke journalisten zeer lang lid
van de vereeniging is geweest. Wat collega Schlick betreft,
spr. rekende hem tot de oude garde der Amsterdamsche
journalistiek, die in Palais Royal aan de tafelronde
deelnam. Met hem is tevens een bekwaam jourlist
heengegaan. Aan mr. G. Keller's jovialiteit hebben
nog vele collega's aangename herinneringen; evenals
Schlick maakte ook hij vroeger deel uit van het bestuur.
DE J O U R N A L I S T
Jaarverslagen.
De Secretaris, collega J. C. E. Sand, bracht daarna het
volgende jaarverslag uit:
„In het jaar dat achter ons ligt trof de vereeniging twee
maal een zware slag. Op den twintigsten Februari droegen
wij onzen voorzitter, collega H. Tersteeg, ten grave
en in de helft van November ontviel ons het lid, collega
G. van Loon. Onze waarnemende voorzitter, collega J.
J. F. van den Bergh, heeft op Zorgvlied collega Tersteeg
herdacht en zoowel in een bestuurs- als in een
ledenvergadering van zijn verdiensten jegens onze vereeniging
getuigd.
Voorts verloren wij een onzer vroegere voorzitters,
mr. G. Keiler, voor de oudere Amsterdamsche journalisten
geen onbekende.
In de vacature-Tersteeg werd candidaat gesteld collega
D. Kouwenaar. De ledenvergadering koos hem met
vrijwel algemeene stemmen en zoo keerde een goede
bekende weer in het midden van het bestuur terug.
Collega J. C. de Wit, een onzer bestuursleden, vertrok
naar Den Haag, in zijn plaats werd benoemd collega H.
D. F. Meiners.
1934 werd een der drukste jaren voor onze vereeniging.
De keeren, waarbij regelend en bemiddelend moest
worden opgetreden, waarbij zitting moest worden genomen
in comité's en eerecomité's, de jubilea en eenige
geschillen met autoriteiten en particulieren, volgden elkaar
met groote snelheid op. De drukte wordt eenigszins
geïllustreerd door het aantal vergaderingen. Er werden
vijf ledenvergaderingen gehouden, terwijl het bestuur
één en twintig maal bijeenkwam. Het bestuur betreurt
het ten zeerste, dat de ledenvergaderingen zoo slecht bezocht
worden. In verband daarmede zint het bestuur op
middelen om het bezoek der leden op te voeren.
Om met het prettigste te beginnen, De Amsterdamsche
Pers deed van haar belangstelling blijken bij de jubilea
van de collegaa's Alb. Keiler, Meerum Terwogt en van
den Broek, bij den 60sten verjaardag van den directeur
van het Handelsblad ir. A. Heldring, bij den 50sten verjaardag
van collega J. Hoven en bij het jubileum van het
weekblad De Kunst. Voorts was zij vertegenwoordigd
bij het afscheid van den commissaris van politie J. J.
Hulsenboom en van den hoofdbrandmeester M. Brunet
de Rochebrune, terwijl een schriftelijk blijk van belangstelling
werd gegeven bij de pensionneering van collega
van Loon van De Standaard en bij het vertrek van baron
van Geen als particulier secretaris van H.M. de
Koningin.
Namens het bestuur werden voorts de rouwregisters
ten Paleize te Amsterdam geteekend ter gelegenheid van
het overlijden van H.M. de Koningin-Moeder en van
Z.K.H. Prins Hendrik.
Eenige malen moest bij conflicten worden geïntervenieerd.
Zoo was er een stekelige correspondentie tusschen
den president van een der strafkamers en het bestuur,
omdat eerstgenoemde een journalist ter openbare zitting
had gekapitteld vanwege in diens blad verschenen foto's.
Bij een brand, die plaats vond aan boord van het mailschip
J. P. Coen, werden een aantal journalisten op kinderachtige
wijze door een chef der maatschappij „Nederland"
behandeld. Het bestuur had in verband daarmede
een onderhoud met de directie die mededeelde, dat bij
brand voortaan de pers op vertoon van den penning op
het emplacement zou worden toegelaten. Andere journalisten
hadden kwesties met tooneelspelers en tooneeldirecteuren,
terwijl de A.P. zelf bij de aanvragen voor
kaarten voor de Uiverhuldiging en voor perspenningen
moeilijkheden ondervond van de Buitenlandsche Persvereeniging.
Deze zaak is door ons bestuur aanhangig
gemaakt bij het bestuur van den N. J. K. Bij het einde
van dit jaar was de kwestie nog niet geregeld.
Een andere gebeurtenis was eveneens van onaangenamen
aard. Het bleek dat vertrouwelijke mededeelingen,
welke in een persconferentie waren gedaan door den
officier van justitie in zake het proces Onnes en wat
daarmede verband hield, waren oververteld aan een
hoofdinspecteur van politie hier ter stede, die zijdelings
bij de zaak betrokken was. Het onderzoek, door het bestuur
ingesteld, vermocht niet met zekerheid den loslippigen
collega aan te wijzen.
Regelend en bemiddelend werd opgetreden bij de autotentoonstelling,
bij de Amato, welke regeling ons, eerlijk
gezegd, min of meer uit de hand liep, bij de Almitento
waar het verre van vlot ging, bij de Luto, bij de Heemschut-tentoonstelling,
bij de Stadionconcerten en bij de
Uiverhuldiging, welke laatste gelegenheid tot ieders
tevredenheid verliep en waarbij wij groote medewerking
ontvingen van de K.L.M., den luchthavenmeester, de gemeente-telefoon
en de rijkstelefoon. Dat van deze beide
laatste diensten geen al te druk gebruik is gemaakt,
mag tot gevolg gerekend worden van een zeer vlotten
koeriersdienst, ingesteld door de A. P.
In dit verslag moet uiting gegeven worden aan onze
vreugde over den goeden afloop van een ongeval, dat
ons bestuurslid Bakker overkwam. Een bloemstuk, naast
het ziekbed van onzen makker geplaatst, was daar de
tolk van.
Daar de collega's Pinkhof {Telegraaf), Geudeker
(Volk) en Thomas (De Tijd) door den Kring geroyeerd
werden wegens wanbetaling, moest de A. P. hen als lid
afschrijven. Met de R.K. journalisten-ver. „Noord-Holland"
en met de Amsterdamsche Sportpers werden overeenkomsten
gesloten inzake regelend en bemiddelend
optreden.
Er traden in het verslagjaar 10 nieuwe leden toe, 8
bedankten, 3 werden er geroyeerd en 2 overleden,
zoodat het nieuwe jaar begonnen werd met 88 leden.
Hiervan behooren er 18 tot de redactie het Handelsblad.
17 tot de redactie van Het Volk, 12 tot de redactie van
De Telegraaf, 9 tot de redactie van De Standaard en 8
tot de redactie van het persbureau Vaz Dias..
Het aantal in omloop zijnde perspenningen bedroeg
aan het einde van het jaar 47. De bladen werden door
de bemiddeling van de politie 79 maal gewaarschuwd
voor branden, ongevallen en hulpverleeningen.
Lest best: op Oudejaarsdag kwam de benoeming, tot
ridder in de orde van Oranje-Nassau, af van onzen penningmeester,
collega J. H. Rogge, die straks in cijfertaal
tot u zal spreken, doch die wij in gewone taal op
een bestuursvergadering van harte hebben gelukgewenscht."
De rekening en verantwoording van den pennigmeester,
collega J. H. Rogge, sloot met een bedrag aan inkomsten
en uitgaven van ƒ 768.52.
Beide jaarverslagen werden goedgekeurd.
Naar aanleiding van de overeenkomst, welke getroffen
was met de Amst. Sportpers, merkte collega Schotting op,
dat het een onaangenamen indruk maakt, dat het bestuur
der A. P. moet confereeren met den voorzitter der

A. S. P., den heer Geudeker, die wegens wanbetaling
door den Kring en dientengevolge ook door de A. P. is
geroyeerd. Spr. vroeg of dat niet eigenlijk beneden de
waardigheid van onze vereeniging was.
De Voorzitter antwoordde hierop, dat ook in het bestuur
deze opmerking was gemaakt. De overeenkomst
is er nu eenmaal en het goede daarvan is dat de A. P.
een wakend oog op bepaalde regelingen kan houden.
Het bestuur zal zich echter nog over deze kwestie-Geudeker
beraden.
De bestuursverkiezing had tot resultaat, dat de aftredende
functionarissen Sand, secretaris, Rogge penningmeester
en Bakker, bestuurslid herkozen werden. Uitgebracht
werden 18 geldige stemmen. Hiervan kreeg
collega Sand er 17, voorts 1 blanco, collega Rogge 17,
collega Posch 1, collega Bakker 16, 1 blanco, 1 op collega
J. J. F. v. d. Bergh.
De gedelegeerde en pl.v.v. gedelegeerde, resp. coll.
v. d. Bergh en Bakker, werden met vrijwel algemeene
stemmen herkozen.
* *
*
Voor het lidmaatschap van onze vereeniging heeft
zich aangemeld collega P. Balazs (Kosmos Press Agency)
en mej. Ch. J. }. F. Noë (Gooi- en Eemlander).
Bezwaren kunnen binnen acht dagen worden ingebracht
bij den secretaris J. C. E. Sand, Johannes Verhulststraat
123, Amsterdam Zuid.
HAAGSCHE 30URNALISTEN-VEREENIGING.
Voor het buitengewoon lidmaatschap onzer vereeniging
hebben zich opgegeven de heeren J. C. A. Bannink
en J. B. de Gou. Eventueele bezwaren binnen 8 dagen
bij de secretaresse, Mej. S. J. Belinfante, Schuytstr. 172.
STOPPERS. Regeerings-Persdienst.
Uit de Memorie van Antwoord betreffende Buitenlandsche
Zaken aan de Eerste Kamer:
,,De vraag, of naast den Regeeringspersdienst nog
behoefte bestaat aan een door het Rijk gesubsidieerd
Nationaal Bureau voor Documentatie, heeft ondergeteekende
zich reeds bij de oprichting van eerstgenoemden
dienst gesteld. Daarbij kwam hij tot de slotsom,
dat tengevolge van de instelling van den Regeeringspersdienst
het Nationaal Bureau niet langer als onmisbaar,
doch wel nog steeds als nuttig viel te beschouwen.
Inmiddels is onder den drang van zoover mogelijk door
te voeren bezuiniging, waarbij ook nuttige instellingen
moeten worden opgeofferd, door ondergeteekende besloten
de subsidie aan het hierbedoelde bureau voor volgende
jaren niet verder te verlengen. De geuite veronderstelling,
dat de in de Nederlandsche pers verschenen
tegenspraak van het Belga-bericht omtrent Nederlandsche
wapenleveringen aan Bolivië en Paraguay van den
Regeeringspersdienst is uitgegaan, is juist; niet juist is
de in dit verband geopperde meening, dat dergelijke tegenspraken,
en met name de onderhavige, zich tot de
Nederlandsche pers zouden beperken. De Regeeringspersdienst
overweegt voor elk geval, waarin ook het
buitenland betrokken is, lang welken weg hij publicatie
in de buitenlandsche pers zal bevorderen; in het gegeven
geval is de tegenspraak dadelijk ook doorgegeven aan
Belga en Havas De Regeeringspersdienst zou zijn doel
voorbijstreven, indien hij het erop toelegde alle onjuiste
berichten, welke ook, tegen te spreken; hij moet zich
uiteraard beperken tot berichten van ernstigen aard.
Het wapen der tegenspraak verliest trouwens zijn
kracht, indien er overmatig gebruik van wordt gemaakt.
Het moet duidelijk zijn, dat het voeren van polemiek
over waardeering van bepaalde feiten in buitenlandsche
organen minder op den weg van den Regeeringspersdienst
ligt; ten eenenmale uitgesloten is zulk een polemiek,
wanneer de beschouwing in een vorm is gesteld,
welke de perken van zakelijke critiek te buiten gaat.
DE J O U R N A L I S T 19
P. A. HAAXMAN. t
Allerlei Onderwerpen.
Eindelijk — op 19 Januari 1935 .— vijf dagen na zijn
88en verjaardag, werd hij geroepen.
Geroepen.
Ergens op een klein kerkhof staat een steen op een
kinder-graf, en op dezen steen zijn slechts drie woorden
gebeiteld: „Freddy?" — „Ja Heer!" Een roep en een
antwoord.
Nu kwam dezelfde roep tot dezen geloovige, dezen
hoog-bejaarde, onzen lieven ouden man. En hij is met
vertrouwen gegaan, na een lang leven van gestagen
arbeid en nobele godsvrucht, die zijn sterke innerlijke,
nooit opzettelijk-gedemonstreerde kracht was. Ja, nu
moest hij gaan, ofschoon onze verbeelding hem eigenlijk
een beetje onsterfelijk waande in zijn groenen, frisschen
ouderdom, die zelfs door een operatie verleden jaar
niet blijvend werd gestoord. Zijn kinderen verloren een
hoog-vereerden vader; wij ons eere-lid; de eenige, die
van de oprichting af deel van den Kring had uitgemaakt;
onzen nestor
Pieter Anne Haaxman was op 14 Januari 1847 te
Delft geboren. Hij bezocht in die stad de H.B.S. en het
gymnasium en trad op 21-jarigen leeftijd de journalistiek
in als redacteur van het toenmalige Dagblad van Zuid'
Holland en 's-Gravenhage, een functie, welke hij van
1868 tot 1901, dus 33 jaar lang, vervulde, om toen op
te treden als redacteur van de Nieuwe Courant. Dit blad
heeft hij tot 1922, het reorganisatie-jaar, gediend, maar
ook daarna heeft zijn onverflauwde werkkracht zich, tot
zijn dood toe, in tal van bijdragen in Het Vaderland
en elders doen kennen. Bovendien was hij van 1870
tot 1903 officieel verslaggever van den Gemeenteraad
van Den Haag, waarvan hij de officieele Handelingen
samenstelde. Zijn opstellen, ook in Elseviers Maandschrift,
over schilderkunst, genoten een verdiende vermaardheid
en toen hij in 1918 een halve eeuw arbeid
achter den rug had, verscheen er een bundel Haagsche

20 DE J O U R N A L I S T
Schetsen, vol aardige herinneringen, van zijn hand.
Van tal van groote congressen was hij tientallen
jaren de gewaareerde verslaggever; in verschillende vereenigingen
buiten de journalistiek heeft hij zich bewogen
en viel hem het eere-lidmaatschap ten deel.
Met diep leedwezen werd dan ook allerwege het bericht
van Haaxmans overlijden vernomen.
In Haaxman is een ras-journalist van den ouden
stempel heengegaan, die zich niettemin aan de nieuwere
journalistiek uitnemend heeft weten aan te passen. Hij
was sinds een aantal jaren „in ruste", met pensioen,
maar hij is blijven schrijven en herhaaldelijk zag men
nog artikelen van zijn hand in kranten en periodieken.
Dit was in hem het vuur, dat nooit werd uitgebluscht;
onder zijn collega's, bezat hij, om zijn geestelijke en
physieke frischheid (wat kon hij nog lenig en flink door
de Haagsche straten voortstappen) de reputatie der
eeuwige jeugd. Haaxman wordt maar niet ouder! zeiden
wij tegen elkaar, en het was weinig minder dan een
wonder, dat hij verleden jaar, na een vrij ernstige operatie,
weer frisch en opgewekt onder ons terugkeerde.
Ontbrak hij ooit op belangrijke oogenblikken in onze
vereeniging? Maar in den laatsten tijd begon het oude,
goede hart te verzwakken
Haaxman, die zich, gelijk wij reeds zeiden,' ook op
ander gebied (in de wereld der kunst en in de Maatschappij
van Nijverheid) verdienstelijk heeft gemaakt,
was een onuitputtelijke bron voor de geschiedenis van
Den Haag, gedurende een lange periode. Ook wat de
handelingen van de Haagsche vroedschap betreft. Hij
is 33 jaar lang, in een tijd dat er van stenografie nog
geen gebruik werd gemaakt, de officieele verslaggever
van den Raad geweest. Wat kon hij daar sappig over
vertellen. En wat deed hij het graag. Wat ging hij er
in op. Bij hoeveel gelegenheden (het laatst bij ons gouden
feest) heeft hij ons geboden uit den onuitputtelijken
schat zijner herinneringen en hoe graag ging hij nog,
tot eer-verleden jaar toe, met onze uitstapjes mee. Aan
zijn beroep en aan den Kring bleef hij innig gehecht.
En schrijven moest' hij. Hij kon er niet buiten. Talloos
zijn de artikelen en beschouwingen, gewoonlijk op het
gebied van kunst en historie, van zijn hand in periodieken
verschenen, maar de hoofdzaak in dit rijke en werkzame,
door godsvrucht gedragen leven (Haaxman behoorde
tot de Remonstrantsche Broederschap) blijft de
omvangrijke arbeid, met groote bekwaamheid en grenzenlooze
liefde voor zijn beroep, in en voor de dagbladpers
verricht, met ongerepte eerlijkheid en gaafheid.
Dit mooie, nobele leven verdwijnt nu in de eeuwigheid,
maar er zal voor allen, die er mee in aanraking kwamen,
een glans van blijven uitgaan.
De begrafenis.
Op Woensdag 22 Augustus is onze nestor op Oud-
Eik en Duinen ter aarde besteld, nadat in het sterfhuis
een rouwdienst had plaats gehad.
Het is ondoenlijk, in dit orgaan de namen der aanwezigen
op te noemen. Zeer velen, uit alle kringen, waren
gekomen om een laatsten groet te brengen. Kring
en H. J. V. waren door hun voorzitter en secretaris vertegenwoordigd.
De Kringvoorzitter:
De Kringvoorzitter heeft in de rouwkamer de volgende
rede gehouden:
„Lieve oude vriend. Mag ik, nu ik u een afscheidsgroet
kom brengen namens den Nederlandschen Journalistenkring
en de Haagsche Journalisten-Vereeniging, nog
eenmaal doen of gij mij hooren kunt? Ik heb tot u mogen
spreken op mooie en gelukkige oogenblikken van uw
rijke leven. Ik moet het nu doen aan uw doodsbaar; maar
laat mij u dan ook ditmaal mogen toe-spreken. Dit is
iets gemakkelijker ook in dit smartelijke oogenblik, want
wij kunnen het ons nog niet voorstellen, dat gij, die nog
zulk een levende figuur onder ons waart, en die op onze
bijeenkomsten en hoogtijdagen, nooit ontbrak, van ons
zijt heengegaan — gij, die in uw ouderdom onder ons
den roep hadt van een eeuwige, groene, frissche jeugd.
Gevoelen wij deernis in dit oogenblik? Ja. Maar niet
met u. Och, gij hebt een lang leven gehad, langer dan
dat der „zeer sterken"; en gij hebt, ondanks zorg en
leed, ook een mooi leven gehad, op de handen gedragen
door de uwen, vereerd door ons, uw collega's, een leven
van prachtigen, sterken arbeid. Deernis echter voelen wij
met uw kinderen. Hoeveel liefs moeten zij missen. Deernis
voelen wij met ons zelf; wij moeten onzen vereerden
nestor afstaan; ons eere-lid; de eenige figuur, de eenige
schakel die voor onze vereeniging de verbinding vormde
met den dag harer oprichting; in u gaat een stuk historie
voor ons heen. En voor ons is ook uw laatste werk geweest,
uw laatste artikel, dat in het volgend nummer
van ons orgaan zal verschijnen als het journalistisch slotwoord
van uw leven.
Maar klagen doen wij niet. Zoo een mensch tegenover
de majesteit van den dood al ooit tot klagen recht heeft,
nu niet.
Men klaagt, indien de kiele strandt.
Maar niet wanneer, ze rijk gelaen,
Uit den verbolgen oceaan
In een behouden haven landt.
Men klaagt, indien de balsem stort
Om 't spillen van den dieren reuk,
Maar niet, zoo 't glas bekomt een breuk
Als 't edel nat geborgen wordt.
Daar wordt vandaag met u wat edels, dat wij lang
hebben mogen bezitten, geborgen. Dit is niet onze zaak.
Wij klagen niet. Gij zelf zoudt ons in uw stille vroomheid
toeroepen: berust.
Maar wij willen u in dit oogenblik van diepen weemoed
nog eens danken voor twee dingen.
In de eerste plaats roor den schat van uw werk. Uw
loopbaan laat ik rusten, zij is op vele plaatsen vermeld.
Maar wij moeten er hier getuigenis van afleggen, nu gij
ons voor goed verlaat, dat gij tot aan uw dood toe uw
taak, die van veelzijdigen rijkdom was, hebt vervuld op
een zoo bekwame, zoo nobele, zoo ongerepte wijze, dat in
en door u de journalistiek in ons vaderland tot een hoogtepunt
is gestegen. Dit is uw glorie bij uw graf. In de
wijze, waarop gij uw beroep hebt uitgeoefend, onkreukbaar-eerlijk,
hoogst bekwaam, met gave en grenzenlooze
toewijding, daaruit spreekt tot ons niet alleen de geboren
journalist in de perfectie van zijn werk, maar ook een
daadwerkelijke religie van het hoogste peil. Gij hebt niet
alleen uw beroep, gij hebt de gemeenschap, gij hebt uw
volk gediend!
In de tweede plaats danken wij u voor den schat van
uw persoon. Daar staan er hier velen, en ik reken mij
zelf daaronder, die in verscheidene, zoowel moeilijke als
lichte oogenblikken van hun leven, in hun werk en in
hun gezin, uw eenvoudige, trouwe, gul toestroomende
hartelijkheid hebben ondervonden. Ónze groote oude
man waart gij, maar ook onze lieve oude man. Hebben
wij u genoeg teruggegeven in dit haastige, drukke leven?
Vergiffenis, zoo wij hierin te kort schoten.
Straks gaan wij van hier. Gij blijft. En toch gaat ge
met ons mee. Ik dacht dezer dagen aan een lied, dat gij
in uw kerk wel zult hebben meegezongen:
't Leven van Gods eedle kindren
Leert ons, hoe men heerlijk strijdt.
Hoe men eens een voetspoor nalaat
In den zandzoom van den tijd.
Voetspoor, dat misschien een ander
Die op 's levens golven zweeft
Of aan 't strand wordt neergeworpen
Als hij 't ziet, den moed hergeeft.
Zulk een voetspoor laat gij onder ons na. Wij zullen
er dikwijls naar staren. Nu gij zijt opgenomen in de be-

houden haven der eeuwigheid, nu uw groote, goede hart
heeft opgehouden te kloppen, zeggen wij: en toch gaat
gfij met ons mee terug, de drukke dagen in. Uw gestalte
blijft ons lichtend voor oogen staan. Gij zult onder ons
blijven leven, ook nadat gij gestorven zijt. Rust zacht,
lieve oude vriend!
De heer A. J, Bothenius Brouwer:
De heer Bothenius Brouwer, oud-hoofdredacteur der
Nieuwe Courant, bracht een groet van dankbare, vriendschappelijke
herinneringen over van allen, die behooren
tot het bedrijf van Nieuwe Courant en Vaderland. Toen
spreker in 1922 de hoofdredactie aanvaardde, was de
heer Haaxman juist gepensionneerd, doch jarenlang
heeft hij hem zien verschijnen als een welkom vriend,
belangstellend in alles wat den redactioneelen arbeid
aanging en herhaaldelijk zijn vaardige pen leenend, wanneer
hem — en hoe gaarne! — nog opdrachten werden
verstrekt, die eigenlijk hij, met zijn groote kennis van
Den Haag en Haagsche toestanden, alleen kon uitvoeren.
Zijn naar het uiterlijk zoo blijmoedige persoonlijkheid
gaf licht en warmte waar hij kwam en hij had het
voorrecht aan zijn gesprekken steeds de belangrijkheid
te geven, die het gevolg was van zijn veelzijdigheid en
zijn voor alle verschijnselen geopenden geest. En wij
staarden op hem als op den immer jonge, den onverwoestbare,
en wij zagen in hem het lichtende voorbeeld
van een geest, die niet verzwakte, van een hart, dat niet
ophield met warm te kloppen. Toch had hij den strijd,
den zeer moeilijken strijd om het bestaan gekend als
geen onzer. Zoo de mond, die nu gesloten is, zoo de
hand, die nu geen pen meer voeren kan, nog kon bewegen,
welk een tafereel van worstelen en zich boven
water houden, welk een wilskracht, welk een moed, welk
een geloof zouden we aanschouwen, als een smartelijke
herinnering uit de dagen, lang geleden, toen de journalistiek,
die, naar men zegt, tot alles leidt, zeker niet
behoedde voor kommer en gebrek. Maar hij groeide
onder den druk, hij bleef krachtig en zijn elastische gestalte
en zijn intelligent handschrift bleven getuigen van
een natuur, die in zich een schier onvernietigbare levenskracht
had, omdat hij het geloof bezat in het leven en
in de waarde van den arbeid en zoo is hij den jongeren
ten voorbeeld geweest. De mannen van de Nieuwe
Courant en Het Vaderland zullen hem missen om zijn
persoonlijkheid en zijn arbeid. Zijn kinderen hebben
hem de laatste jaren een zonnigen levensavond bezorgd
en daarvoor danken wij hen. Rust in vrede, beste vriend!
Nog verscheidene personen buiten de journalistiek
hebben het woord gevoerd. Toen werd er onder zacht
orgelspel (het slotkoor uit de Mattheus Passion) de
baar, van een schat van bloemen bedekt en vergezeld,
naar de groeve gedragen. Hier bad dr. Fetter, Remonstrantsch
predikant, het „Onze Vader".
Aan een mooi en nobel leven is een einde gekomen.
Zoo kenden wij hem op onze uitstapjes!
DE J O U R N A L I S T
C. P. 3. M. SCHLICK. t
Behoorde hij tot de oude garde? Daar was hij toch
eigenlijk nog niet oud genoeg voor, onze collega O P.
J. M. Schlick, directeur van het Nederlandsch Telegraaf-
Agentschap, die op 64-jarigen leeftijd is overleden.
Schlick, die onder ons een welbekende en geziene
figuur was, begon zijn journalistieke loopbaan op 17jarigen
leeftijd als verslaggever van het toenmalige Dagblad
voor Z.-Holland en 's-Gravenhage in de residentie,
voor welk blad hij o.m. verslag uitbracht over de zittingen
van den Hoogen Raad. Na eenige jaren werd hij
geplaatst bij het
Reuter-Agentschap
te Amsterdam,
waar hij
weldra met de
leiding der redactie
werd belast.
Op 1 Januari
1925 werd hij
directeur van dit
bureau. In deze
functie heeft
Schlick in de
journalistieke
wereld algemeene
bekendheid
verworven. Aan
verschillende buitenlandschecongressen
en conferenties
heeft hij
deelgenomen.
Tijdens de revolutie
in Duitschland
in 1918 ging hij ten behoeve van de Engelsche
en Amerikaansche pers als onpartijdige berichtgever
naar Duitschland en vertoefde in dezen gevaarlijken
tijd eenige weken te Berlijn. Over deze reis zijn in
de buitenlandsche bladen uitvoerige berichten verschenen.
Bij zijn vijf-en-veertigjarig jubileum als journalist in
1933 werden zijn verdiensten door de Nederlandsche regeering
erkend door zijn benoeming tot ridder in de
Orde van Oranje-Nassau; in 1928 ontving hij reeds
van de Fransche regeering de benoeming tot officier de
1'instruction publique. Tevens was hij drager van het
ridderkruis in de orde van den Witten Leeuw van Tsjechoslowakije.
Ook organisatorisch heeft Schlick gewerkt. Hij was
een van de oprichters van „De Amsterdamsche Pers"
en had van 1903 tot 1908 zitting in het Kringbestuur.
Toen Schlick in 1928 zijn 40-jarig jubileum vierde,
had het Handelsblad een interview met hem, waarin hij
o.a. het volgende vertelde:
„Ik begon aan het Dagblad. Het deftige Dagblad yoor
Zuid-Holland en 's-Gravenhage, dat een halve eeuw
geleden in de residentie en daarbuiten, gelezen werd
door ieder, die voelde voor stand, familie, traditie. F.
baron van Hogendorp, eens de speelgenoot van 's konings
oudsten zoon; oud-redacteur van de Figaro; bekend
in de kringen van de Parijsche aristocratie en van
andere, mondaine milieux, was directeur-hoofdredacteur.
De relaties van het Dagblad maakten, dat wij de autoriteiten
in hun eigen milieu gemakkelijk konden bereiken.
Maar als er officieele plechtigheden waren: groote diners,
gala-banketten ten Hove, een Casinobal, dan
maakte de verslaggever van het deftige orgaan zijn aanteekeningen,
angstvallig weggescholen achter een groep
palmen, zóó, dat geen van de genoodigden hem kon zien.
Zeker, baron Van Hogendorp bewoog zich onder de
gasten. Hij kreeg, als particulier, zijn invitaties, maar
niemand zou er in de verste verte aan hebben gedacht
om hem als journalist, als vertegenwoordiger van zijn
krant te nooden.
21

In de dagen dat de leiders van de oude socialistische
beweging hoofdstad en residentie met rumoer vervulden,
in het jaar 1892, heeft Schlick het Dagblad verlaten, om
in Amsterdam emplooi te vinden bij Reuter's Bureau,
waar hij, die, volgens het oordeel van wie de krantenwereld
kenden, begrip had van moderne reportage, den
dienst zou helpen reorganiseeren.
* *
Onder groote belangstelling is onze bekwame collega
Vrijdag 18 Januari op de katholieke begraafplaats ,,Buitenveldert"
bij Amsterdam ter aarde besteld.
De regeeringspersdienst was vertegenwoordigd door
den heer D. J. Lambooy; de vereeniging van directeuren
van dagbladen De Nederlandsche Dagbladpers door
den heer R. Peereboom; de Nederlandsche Journalisten-
Kring, door den heer L. Schotting; „De Amsterdamsche
Pers", door de heeren D. Kouwenaar, J. C. E. Sand,
J. H. Rogge en S. e Vries; Reuter door zijn Europeeschen
directeur, den heer Murray; Havas door den heer
Henry Asselin, die tevens aanwezig was als voorzitter
van de vereeniging De Buitenlandsche Pers; het persbureau
Vaz Dias door zijn directeuren, de heeren M. S.
Vaz Dias en J. J. Da Silva. Van de bekende journalisten,
leden van de oude garde, die aan den heer Schlick de
laatste eer bewezen, noemen wij de heeren C. K. Elout
en R. C. Verweijck.
Vele kransen dekten de baar, o.a. van de reeds genoemde
journalistieke corporaties, het Deutsche Nachrichten-Buro
en de Nieuwe Rotterdamsche Courant, het
Handelsblad en de Telegraaf.
Na de gezongen Heilige Mis van Requiem, in de kapel
van het kerkhof, had de beaarding plaats.
De oudste zoon van den overledene heeft, mede uit
naam van zijn moeder, broers en zusters, ontroerd dank
gezegd voor de vele blijken van belangstelling.
PSYCHOLOGIE VAN DEN JOURNALIST.
IV.
Koren en kaf scheiden. Eenige onmisbare
voorwaarden voor beroepsgeschiktheid.
Een der middelen, die men wel eens gebruikt om na te
gaan of een leerling eenig inzicht heeft in de structuur
van getallen, is dit: de leerling krijgt een papier voor zich,
waarop staat: 1—2—3—4—5— en de opdracht luidt
dan, de reeks langer te maken. De leerling of zooals
men bij experimenteel onderzoek zegt de proefpersoon,
afgekort pp heeft dan op te schrijven: 6—7—8 en de
onderzoeker ziet dan al gauw, of de pp de opdracht begrepen
heeft en die goed kan uitvoeren. Het daarop
volgende experiment verlangt, dat de pp de reeks verlengt
als gegeven is: 2—4—6 en gemakkelijk is in te
zien, dat de reeks aldus verder moet gaan: 8—10—12
enz.
De opgaven klimmen op in moeilijkheid en zoo moeten
de pp ook reeksen als 1—7—13—19 en 1—4—9—16
langer te maken.
Om te weten te komen of een pp in staat is hoofdzaken
van bijzaken te scheiden legt men hem een verhaaltje
voor, met de opdracht, het zoo kort mogelijk
te vertellen of op te schrijven, met weglating van alle
uitweidingen en niet ter zake dienende dingen.
Zeer waarschijnlijk is deze proef ontleend aan ons
métier. Het beste middel om vast te stellen of een candidaat-journalist
eenig flair heeft is, hem een verslag
te laten maken. Hij moet dan aan anderen zoo kort
en zakelijk mogelijk vertellen, wat hij door lezen, hooren
of zien is te weten gekomen. Een jongmensch, dat een
brand bijwoont, het beruchte „brandjeverslaan" van menschen,
die op zijn hoogst een krant min of meer kunnen
lezen en verder geen besef van journalistiek hebben en
dan een heel lange tirade opschrijft over de als gulzige
tongen van uitgehongerde wilde beesten hun prooi be-
DE ]'OURN AL I S T
lekkende vlammen die met dood en verderf dreigen en
het werk van mensenhanden vernietigen willen, uiting
van tot revolt gekomen elementen en die dan beschrijft
hoe de vier elementen: vuur, water, lucht en aarde met
elkander in strijd zijn of die noteert, dat een der omstanders
zegt: het brandt flink, of dat een ander geruststellend
verzekert dat de assurantie wel over de brug
zal moeten komen en niet let op het blusschingswerk en
nalaat te informeeren naar de oorzaak van den brand,
deugt niet al of althans nóg niet voor het vak.
Het aloude spreekwoord der Romeinen dat wie goed
onderscheidt, goed onderricht (qui bene distinguit bene
docet) blijkt een goede psychologische les in te houden,
zooals alle spreekwoorden, die men immers kan beschouwen
als gekristalliseerde volkswijsheid door ervaring
verworven. Hoofdzaken van bijzaken kunnen onderscheiden
en dat vooral vlug en scherp te doen is een
blijk van intelligentie. En als er iets is, dat de journalist,
die immers het groote publiek, ook de ontwikkeldsten
moet voorlichten, noodig heeft, dan is het wel intelligentie,
dat beteekent hier: scherpzinnigheid, inzicht,
analyseerend vermogen. Een verslag maken van een rad
sprekenden orateur die zich niet strikt aan zijn onderwerp
houdt, vele voorbeelden geeft ter verduidelijking
van zijn bedoeling, is moeilijker, dan een voordracht in
elkander spijkeren, zooals de ervaring leert, vooral dan,
als het verslag persklaar moet zijn en b.v. onmiddellijk
doorgeseind moet worden. Alleen wie wel eens zooiets
gedaan heeft, kan daarover een oordeel uitspreken.
Een der vele definities van intelligentie luidt, dat ze
is het vermogen, om zich snel aan een nieuwen toestand
aan te passen. Welnu, als die definitie bruikbaar is, dan
heeft de journalist een zeer groot, veelzijdig intellect
noodig. Nu eens moet hij een verslag maken van
een voordracht over ongeslachtelijke voortplanting van
schimmels en niet meenen, wat een zeer hooggeplaatst
Nederlander eens overkwam, dat het gaat om een soort
van parthenogenesis van witte merries, een volgenden
avond over ideo-plastiek en physioplastiek in teekeningen
van het kind, daarna weer over de weder invoering van
den gouden standaard in Engeland, maar met hetzelfde
gemak waarmee hij het publiek vertelt, wat de spreker
heeft beweerd, moet hij in staat zijn, een spreker te volgen
die over parapsychologie of over ademhalingstechniek
of over den aetherwind spreekt, maar ook moet hij
analytische Kamerverslagen kunnen maken, een buitenlandschen
minister kunnen interviewen en een internationaal
congres, waar het Fransch op veertig verschillende
manieren wordt uitgesproken, op zijn gemak
verslaan. Dat hij in staat moet zijn een intree-rede van
een hoogleeraar over een wetenschappelijk, gedetailleerd
onderwerp zoo in te korten, dat de hooggeleerde niet
zegt, dat zijn schoone voordracht, waarop hij zoo bloedig
gezwoegd heeft, totaal verminkt is, dat de ontwikkelde
lezers goed begrijpen wat hij betoogd heeft en dat
de hoofdredacteur niet zegt dat het stuk veel te lang
is geworden en dat met de helft volstaan had kunnen
worden, is bij het kunnen van een geschikten journalist
inbegrepen.
Dat zijn slechts enkele van de dingen, die de journalist
moet kunnen doen en nu en dan ook doet. Daarbij
is het voor hem te hopen, dat hij een persoonlijke liefhebberij
heeft en van tijd tot tijd lust heeft, iets te schrijven
over een zaak, die hem zelf ter harte gaat, misschien
houdt hij van munten en penningen en koopt hij boeken
over numismatiek of liefhebbert hij in sterrenkunde of
in schilderkunst of iets anders. Het is wel goed voor
den mensch in zijn vak als er behalve de vele dingen
die hij moet doen, ook eens iets is, dat hij mag doen.
* * *
FRITS VAN RAALTE.
(Wij hebben op het laatste oogenblik wegens plaatsgebrek
dit artikel moeten afbreken; het vervolg er van
komt in het volgend nummer).

EEN PERS-KWESTIE.
Nederlandsch-Indië.
Onze leden zullen zich misschien herinneren, wat er, eenige
maanden geleden, in de pers heeft gecirculeerd aangaande de
reukwaren van de firma Dralle. Er zouden namelijk verboden
grondstoffen bij de vervaardiging van lotion's e.d. zijn gebruikt.
In het Soer. Hbl. van 23 en 24 November werd deze aangelegenheid
uitvoerig besproken. Naar aanleiding van dit artikel
werd door de firma Dralle een ingezonden stuk aan dit blad
aangeboden, dat dermate persoonlijk en voor den hoofdredacteur,
den heer Boon kwetsend en beleedigend was, dat opname werd
geweigerd. Wel werd, in het blad van 27 November, opgenomen
een meer zakelijk schrijven, waarbij de hoofdredacteur van
het Soer. Hbl. aan de firma Dralle een aanwijzing gaf, hoe zij
in deze recht kon verkrijgen. Het weigeren van opneming van
een ingezonden stuk kan in bepaalde gevallen strafbaar zijn. De
firma Drabbe sloeg dezen weg in en daarom had de heer Boon
zich 17 Januari tegenover den Landrechter te verantwoorden.
Ter zake lezen wij in het Soer. Hbl.:
„De landrechter ving aan, met den heer Boon te vragen, zijn
bezwaren tegen het bewuste stuk te willen uiteen zetten; hieraan
voldeed de heer Boon door er op te wijzen, dat het bewuste stuk
meer weg had van een smaadschrift, dan van een zakelijke weer-,
legging van zijn artikel. Ware dit stuk geplaatst, dan zou de
schrijver daarvan zich ongetwijfeld aan smaadschrift hebben
schuldig gemaakt, en volgens de wet mag geen misdaad worden
uitgelokt of toegelaten. Had hij dit stuk opgenomen, dan zou hij
dus zelf ook in overtreding gekomen zijn. De landrechter voerde
hiertegen aan, dat de wet voorschrijft, dat een ingezonden stuk
onvoorwaardelijk moet worden opgenomen; de heer Boon gaf
als zijn meening te kennen, dat dit een zeer vreemde bepaling is.
Op die wijze zou ieder stuk, dus ook een, waarin b.v. een categorie
lezers op de grofste wijze zou worden beleedigd, plaatsing kunnen
vinden! Hij deelde nog mede, het resumé, ofschoon ook daarin
een onprettige toon werd gebruikt, niet te hebben willen weigeren,
daar hij de firma Dralle de volle kans wilde geven om zich in
de oogen van het publiek te rechtvaardigen. — De heer Dralle
gaf nog als zijn meening te kennen, dat de pers door concurrenten
der firma zou zijn beïnvloed. — Verder bleek nog, dat zoowel
het ingezonden als het resumé tegelijkertijd bij het Handelsblad
werden aangeboden, terwijl werd medegedeeld, dat het resumé
toen reeds bij het parket was ingediend. — De heer Dralle vermoedde
dat hier een vergissing in het spel is: mr. Matthes echter
was van oordeel, dat de heer Dralle wel vooraf begrepen had,
dat het ingezonden stuk toch zou worden geweigerd.
De heer mr. Matthes, verdediger van den heer Boon, had het
niet moeilijk. Hij toonde aan, dat het geïncrimineerde artikel van
het Staatsblad hier niet van toepassing kon zijn. Want, dat artikel
slaat op persoonlijke beleedigingen, terwijl de beleediging van
een rechtspersoonlijkheid niet mogelijk is. Het artikel van den
heer Boon was niet gericht tegen een persoon, maar tegen een
N.V. Toch stelde de verdediger deze principieele vraag: „In
hoeverre is een hoofdredacteur verplicht artikelen op te nemen,
die voor hem persoonlijk beleedigend zijn?'
*
In verband met het bovenstaande schrijft de Indische redacteur
van De Avondpost:
„Inderdaad, die vraag dient nu eens te worden uitgemaakt. Het
is niet de eerste maal, dat in Indië een dergelijk conflict ontstaat.
Ook wij hebben het desbetreffende artikel steeds zóó opgevat,
dat het de bedoeling had, iemand, wie ook, te beschermen tegen
aanvallen in de pers. In zooverre, dat men hem het recht toekende,
in het blad, dat hem had aangevallen van repliek te dienen.
Wij moeten aannemen, dat de uitgever daarbij het oog gericht
heeft geha'd op een behoorlijke wijze van polemiek voeren en het
lanceeren van persoonlijke beleedigingen buiten beschouwing heeft
gelaten. Immers, zou een redactie verplicht worden een voor haar
beleedigend artikel op te nemen, dan zou zij inderdaad zoo al niet
een strafbaar feit uitlokken, dan toch het strafbare element verzwaren.
Er is nog eens, naar wij ons herinneren, iets dergelijks
voorgekomen, al was daarbij misschien geen beleediging in het
spel. Een der bladen ontving een ingezonden stuk naar aanleiding
van een ten nadeele van een bepaald persoon, schrijver van dat
stuk, in het blad gepleegde uitlating. De redactie moest dus dat
stuk opnemen. Ze deed dat ook. Maar hoe?
Onder liet hoofd „Ingezonden", kwamen een paar regels voor.
De rest van den inhoud werd over de 20 kolommen van het eerste
blad verspreid. Hier één regel, daar twee regels, enz. Zoo werd,
volgens de letter, het stuk geplaatst, doch op zoodanige wijze,
dat het een puzzle werd om het te lezen en het blad althans de
lachers op zijn hand had.
De uitspraak in eerste instantie van deze rechtspraak is ons
nog niet bekend.
Zij lijkt ons over deze principieele quaestie heel moeilijk, omdat
zij een rechterlijke interpretatie van een staatsbladbepaling moet
geven. Zelfs al wordt de heer Boon ontslagen van rechtsvervolging,
dan nog is deze aangelegenheid niet opgelost. Zij betreft
n.o.m. een van die moeilijke gevallen, waarbij elk geval naar eigen
omstandigheden moet worden be-oordeeld."
*
D E J O U R NA.LTST 23
Later ontvangen bladen deelen mede, dat de heer Boon is vrij'
gesproken, aangezien op beklaagde geen rechtsplicht rustte tot opname
van het door de firma Dralle hem toegezonden antwoord en
derhalve het aan bekl. ten laste gelegde feit niet oplevert eenige
overtreding van het drukpers-reglement, zoodat bekl. terzake van
alle rechtsvervolging behoort te worden ontslagen.
Hierbij teekent het Bat. Nbl., aan:
„Nu de uitspraak gevallen is, hebben wij nog een klein appeltje
te schillen met den heer Dralle. Deze gaf als zijn meening te kennen,
toen hij gehoord werd, dat de pers beïnvloed moest zijn door
zijn concurrenten. Men moet wel in een eigenaardige sfeer leven
om op een dergelijke gedachte te komen als de pers slechts blijk
geeft, meer vertrouwen te hebben in officieele mededeelingen van
Justitie en douane, dan in de tegenspraak van een N.V., die reeds
eerder met de justitie in aanraking is geweest, terzake van knoeierijen
om zich aan het betalen van invoerrechten te onttrekken!"
Buitenland.
BELGISCH JOURNALISTEN-INSTITUUT.
Teneinde onzen leden een indruk te geven van het
„Instituut voor Journalisten", dat in België bestaat, ontleenen
wij aan het desbetreffend prospectus het volgende.
Het Instituut werd opgericht in 1922 ingevolge een
besluit van een congres van den Algemeenen Belgischen
Persbond, is gevestigd in het Pershuis, Markiesstraat
4, te Brussel en bestaat uit een Vlaamsche
en een Fransche afdeeling. De lessen hebben driemaal
per week plaats en duren telkens 2 uur. De leergangen
omvatten twee jaar „en worden gevolgd door kandidaats-examens
in de journalistiek". Het Instituut wordt
beheerd door een Raad, gekozen door de algemeene
vergadering van den Algemeenen Belgischen Persbond.
De kandidaten, die zich regelmatig willen laten inschrijven,
„dienen een getuigschrift van oude of moderne
humaniora voor te leggen of een bekwaamheidsexamen
te ondergaan". Het lesgeld bedraagt 200 fr.
per jaar, te betalen bij de inschrijving. De leerlingen
moeten de examens doorstaan op de vooraf bepaalde
tijdstippen. De Raad van Beheer kan in dit opzicht geen
afwijkingen toestaan.
Leergangen in de Vlaamsche afdeeling: Algemeene
letterkunde — Persrecht — Rechtsgeschiedenis — Hedendaagsche
geschiedenis — Oorlogs- en na-oorlogsche
vraagstukken — Grondwettelijk recht — Beginselen
van gerechtelijke geneeskunde — Staathuishoudkunde
— Geldwezen — Politieke en parlementaire geschiedenis
— Koloniale geschiedenis — Maatschappelijke inrichting
— Nieuwe vormen van de pers — Praktische
lessen in de journalistiek — Geschiedenis van het dagbladwezen
— Karakter en inrichting van de pers in
binnen- en buitenland.
Gespecialiseerde leergangen. — (Deze leergangen behelzen
een examen tot het bekomen van een bijzonder
diploma. De studenten betalen een door den Raad van
Beheer vastgesteld extra lesgeld). — Kunstgeschiedenis
— Muziekgeschiedenis — Tooneelgeschiedenis — Zeevaartrecht.
De Raad van Beheer heeft het recht, de gespecialiseerde
leergangen slechts in te richten wanneer het
aantal inschrijvingen toereikend is.
De studenten van de Vlaamsche afdeeling kunnen
leergangen van de Fransche afdeeling volgen, en omgekeerd.
Overigens worden de Vlaamsche leergangen
uitgebreid wanneer een voldoend aantal belangstellenden
zich aanmelden. Voordrachten door vooraanstaande
Belgische en buitenlandsche journalisten en geleerden
kunnen worden ingericht in den loop van het jaar.
DE PERS TE BERLIJN.
Op 26 Januari hield (naar wij in het Hand. lezen)
de „Verein der Auslandischen Presse zu Berlin" haar
jaarlijksche vergadering in het Hotel Adlon, waar binr
nenkort ook het bureau der Vereeniging zal ondergebracht
worden.
Aan het jaarverslag van den secretaris, den heer Karl

24
A. Mayer (Holland) zij ontleend, dat de verhouding van
deze organisatie der buitenlandsche correspondenten tot.
de Duitsche regeering, die in 1933 zeer veel te wenscheri
liet, in 1934 beter geworden is, en dat ook de noodzakelijkheid
voor het bestuur om voor de rechten van met
gevangenis en uitwijzing bedreigde leden in te springen,
in het afgeloopen jaar minder is voorgekomen dan in het
vorige. In vele gevallen kon de vereeniging de hechtenis
van leden opgeheven krijgen, zonder intusschen meestal
uitwijzing te kunnen verhinderen. Met de Geheime
Staatspolitie kon overeengekomen worden, dat de Vereeniging'
van alle uitwijzingen en arrestatie van buitenlandsche
correspondenten onmiddellijk op de hoogte
gesteld wordt.
Het aantal leden verminderde van 110 op 109.
Het bestuur is voor 1935 als volgt samengesteld: Louis
P. Lochner (Ver. Staten) voorzitter; F. Bojano (Italië)
ondervoorzitter; L. Vermassen (België) secretaris; E.
Journiac (Frankrijk) 2e secretaris; L. Suss (Frankrijk)
penningmeester en dr. R. Frucht (Tsjechoslowakije)
controleur. Tot bijzitters werden gekozen miss S. Schultz
(Ver. Staten), N. Ebbutt (Engeland), J. Tamahi
(Japan), G. ridder de v. d. Schueren (Holland), dr.
R. Carath (Zwitserland) en K. Hoffmann (Sowjet-
Rusland).
Vertegenwoordigers der vereeniging bij de „Federation
Internationale des Journalistes" zijn dit jaar de
heeren Lochner (Ver. Staten) en Ravoux (Frankrijk).
Allerlei Berichten.
Int. bloemententoonstelling te Heemstede.
De Algemeene Vereeniging voor Bloembollencultuur
organiseert een internationale bloemententoonstelling
„Flora" te Heemstede, van 15 Maart tot 19 Mei a.s.
Onze leden hebben gratis toegang tot deze tentoonstelling
op vertoon van hun lidmaatschapskaart. Slechts
behoudt de Burgemeester van Heemstede zich voor, op
bepaalde dagen of oogenblikken het recht van vrijen
toegang op te heffen.
Nieuwe Directeuren-Vereeniging.
—Op Woensdag 6 dezer, werd te Utrecht gehouden
de oprichtingsvergadering van de „Nederlandsche Vereeniging
van Protestantsch-Christelijke Dagbladdirecteuren".
Staande de vergadering traden de directeuren
van de navolgende bladen tot het lidmaatschap toe:
Amsterdammer, Friesch Dagblad, Nederlander, Nieuwe
Haag sche Courant, Nieuwe Provinciale Groninger Courant,
Nieuwe Utrechtsche Courant, Rotterdammer,
Standaard, Zeeuw.
In het bestuur werden benoemd de heeren H. Diemer,
voorzitter; G. C. de Vlugt, secretaris-penningmeester
en W. Wagenaar.
— Ook collega A. C. de Neeve (N.R.C.) is op Oudejaarsdag
onderscheiden. Hij is bevorderd tot Officier in
de Oranje-Nassauorde, met de zwaarden.
Het officieele orgaan der Koninklijke Nederlandsche
Vereeniging voor Luchtvaart Het Vliegveld, dat
zijn 19den jaargang is ingegaan, zal niet langer eens
per maand, maar elke week verschijnen onder directie
van A. J. G. Strengholt's Uitgevers Mij. NV., Amsterdam.
— Het Persbureau Vaz Dias te Amsterdam zond ons
een bundel met allerlei documenten toe, waarin de directie
mededeelingen doet van onderhandelingen en correspondentie,
gevoerd met den Raad van Beheer van
het „Algemeen Nederlandsch Persbureau". De onderhandelingen
zijn vastgeloopen.
— Het Zweedsche blad Karlskrona Tidningen, dat
182 jaar oud is, zal de uitgave gaan staken. Het blad
werd voor het eerst in 1783 verspreid.
DE J O U R N A L I S T
Nagekomen Copy.
Controle op de pers ?
In de Eerste Kamer heeft prof. van Embden een
onderzoek gevraagd naar de wapenfabricage en haar
invloeden in ons land. Hij zei daarbij ook dit:
„Ook over de financiën van persorganen zou de eoquête
zich moeten uitstrekken. De pers maakt voor een
belangrijk deel de openbare meening, en tegenover de
openbare meening weet deze Regeering, naar zij erkend
heeft, niet altijd stand te houden. En wie maakt de pers?
Is het zeker, dat te onzent althans haar belangrijke organen
alle vrij zijn van de mercantiele invloeden in quaestie?
Laten wij niet te gerust zijn. De heer Rutgers had
met zijn woorden over de pers niet verre, exotische landen
op het oog. Het staat vast, dat er zg. aanzienlijke
bladen zijn in Frankrijk, in België, in Zwitserland zelfs,
die in bezit of onder controle zijn geraakt van wapenfabrikanten.
Is dit uitgesloten in Nederland? Het is ten
volle de moeite waard, zich zekerheid te verschaffen.
Indien een persorgaan voor opvoering onzer bewapening
pleit, kan ik dit betreuren, maar indien oprechte overtuiging
spreekt, zal ik het als zoodanig respecteeren. Maar
indien deze invloed op onze openbare meening zou zijn
gekocht en vervalscht door wapenfabrikanten uit baatzucht,
dan is de aandrang erger dan waardeloos, dan
is het een afzichtelijke uitwas en een publiek gevaar.
Eigenlijk moesten de financiën der persorganen evenzeer
openbaar zijn als die van andere gemeenschapsorganen.
Want die functie vervult de pers sinds lang. Hier ware
eigenlijk nog meer vereischt dan een enquête voor éénmaal:
hier moest duurzaam een perswet haar bestendige
eischen stellen van openbaarheid."
— Tot zoover prof. van Embden. Is er — zoo zouden
wij willen vragen — werkelijk reden om in ons land
daarop aan te dringen? Wij voor ons achten het vrijwel
uitgesloten, dat eenig Nederlandsch blad zich op de
wijze, als hier in het geding was, door wapen-fabrikanten
zou laten beïnvloeden. Zulke dingen komen, gelukkig,
onder ons niet voor.
Wij hebben daarom met groot genoegen den Minister-
President het volgende antwoord hooren geven:
„De geachte afgevaardigde wilde zelfs het onderzoek
uitstrekken tot de afhankelijkheid van de Nederlandsche
pers, dus tot de vraag, of die niet stond onder den invloed
van buitenlandsche wapenleveranciers. Mijnheer
de Voorzitter! Ik heb over de Nederlandsche pers voorshands
een te gunstig oordeel om ook maar een oogenblik
te kunnen aannemen, dat dat het geval zou kunnen zijn."
Dit lijkt ons afdoende. Men gaat maar eens niet in
't wilde weg iets onderzoeken, als er geen enkele aanwijziging
of' geen gerechtvaardigd vermoeden voor is.
Advertentiën.
Allround Journalist
door de tijdsomstandigheden
zonder werk
zoekt arbeid.
Brieven aan de „De journalist"
motto „Arbeid".