Naar een verdraagzamer Nederland. - KOMPAS

pidkompas.nl
  • No tags were found...

Naar een verdraagzamer Nederland. - KOMPAS

Hopelijk werkt dit vredesvuur aanstekelijk en zorgt het voor een klimaat dat verdraagzaam is, dat ruimte

geeft,

en dat om weet te gaan met spanningsbogen, zodanig dat zij elkaar stutten en ruimte biedt om in

vrede te leven.

Laat het congres daar vandaag een steentje toe bijdragen.

Met

dank aan allen die dit congres hebben georganiseerd en die daar hun medewerking aan verlenen. U

allen een inpsirerende en verrijkende dag toegewenst.

III

Verdraagzaamheid in Nederland. Door minister Piet Hein Donner

Dames

en heren, het is zorg die u hier vanochtend bijeen brengt; zorg en verantwoordelijkheidsbesef. Zorg

om de tekenen van toenemende onverdraagzaamheid in Nederland. Zorg over de wijze waarop

in het

bijzonder de Islam thans object is van

beeldmisvorming. Zorg over politiek die soms angst en

vrees voor vreemdelingen lijkt te voeden

en uit te

willen buiten. Zorg en het besef dat godsdienstig

fundamentalisme die angst mede voedt. Vandaar de

vraag of door een nieuw bondgenootschap tussen de

spirituele tradities in Nederland de verdraagzaamheid

in onze samenleving kan worden versterkt?

Interreligieuze dialoog is zeker zinvol. Zeker als dit

komt van de religies die ieder ook een verleden

hebben van onverdraagzaamheid. `Gelijke tolerantie

jegens alle geloven … is hetzelfde

als atheïsme`

schreef

Leo XIII nog in 1885. Het oude testament is

doorweven met de boodschap dat Jahweh een na‐

ijverige God is, die geen andere goden naast zich

duldt. De Koran is niet veel zachtzinniger als het gaat

om de ongelovigen en afgodendienaars. En

Montesquieu zei ooit: ´In geen Koninkrijk hebben

zoveel burgeroorlogen gewoed als in dat van

Christus´.

Ik ben onvoldoende ingevoerd in andere hier vertegenwoordigde

levensbeschouwingen, maar ik sluit niet

uit

dat ook daar binnen en daar tussen voorbeelden van onverdraagzaamheid zijn te vinden jegens ketters

en ongelovigen. En dat is ook niet helemaal vreemd. Ligt onverdraagzaamheid niet besloten in de aard van

levensbeschouwingen en geloofsovertuigingen. Het gaat immers om zekerheid op basis van geloof omtrent

waarheid die zich aan zintuiglijke waarneming onttrekt. Dan laten verschillen daartussen zich niet op een

gemeenschappelijke noemer brengen en acht ieder de eigen waarheid als de enige. Nederlanders hebben

daar altijd al een scherp gevoel voor gehad. ´Eén Nederlander dat is een geloof, twee Nederlanders dat is

een kerk en drie Nederlanders dat is een kerkscheuring´ zeggen de Fransen. Ik geloof dat de overtuiging

waar ik uit voortkom, de Gereformeerden, dat beeld altijd hebben bevestigd. En ook dat is niet vreemd. De

protestanten zijn voortgekomen uit de boekdrukkunst. Waarheden die gedrukt staan zijn altijd veel

scherper, dan waarheden die in kleur, beelden en verhalen worden verkondigd, waar de kerk zich voordien

van bediende.

Tolerantie zat niet

in onze volksaard. We behoorden liever tot een minderheid die gelijk heeft, dan tot een

meerderheid

die de macht heeft. Kijk slechts naar de politieke verbrokkeling in alle vertegenwoordigende

organen. Dat tolerantie desondanks eeuwen in deze landen stond, was niet in de laatste plaats te danken

aan de inzet van Willem de Zwijger die al in 1564 in de Raad van State tegenover de landvoogdes stelde dat

vorsten niet over de consciëntie van hun onderdanen hebben te heersen. De noodzaak van de strijd tegen

Spanje vormde overigens een sterke stimulans om godsdienstige verschillen niet op de spits te drijven in

een land waar ondanks het beeld van Calvinisme de Rooms Katholieken altijd in de meerderheid zijn

geweest. Nadien vormde de strijd tegen het water ook een goede stimulans. We konden ons eenvoudig

11

Similar magazines