Klik hier om Intraject 5 te downloaden (pdf). - Trajectum

5
d i t is ee n ui t g a v e v a n tr a j e c t u m; o n t s ta a n ui t ee n s a m e n w e r k i n g s v e r b a n d tu s s e n ha n z e b o r g en ho e v e b o s c h o o r d .
juli 2010
IN DIT NUMMER
• Veiligheid staat voorop
• Vaktherapeuten vullen
elkaar goed aan
• Het verkiezingstheater
En veel meer...
1

Column zijn kerk
Hoe lang blijf je vechten tegen een bepaald imago? Over elk beroep
bestaan wel misverstanden maar over dat van geestelijk verzorger
bij uitstek. Hebben onderwijzers volgens sommigen altijd eindeloze
vakanties, geestelijk verzorgers worden standaard door velen verbonden
met ‘kerk’.
Grofweg kun je zeggen dat een geestelijk verzorger zich bezighoudt
met ‘de zin van het leven’, dit in tegenstelling tot een psycholoog, die
zich vooral bezighoudt met ‘de zin in het leven’. Over de zin van het
leven valt ongelooflijk veel te schrijven en deze is dan ook met heel
wat meer verbonden dan ‘kerk’. En wat versta je onder ‘kerk’?
Onlangs kwam ik iemand tegen die daar naar mijn idee een zeer
ruimdenkende en plezierig aandoende opvatting over had. Openhartig
liet hij mij weten dat ik naar zijn smaak wat te veel aandacht
besteedde aan zijn buurvrouw en wanneer ik nou eens bij
hem kwam? Hij was beslist niet jaloers, dat moest ik niet denken.
Afgesproken werd dat we samen in het zonnetje een broodje zouden
eten. Geestelijk verzorgers eten ook!
Op de vraag van een onwetende begeleider wat zijn plannen waren,
riep hij die dag: ‘Ik heb ook geestelijk voer nodig!’ Hij had een boekje
meegenomen. Een oud bijbeltje uit 1904. Behoedzaam legde hij het
antiquarische exemplaar naast zijn bordje. Of ik wel een shagje voor
hem wilde draaien. Na 37 jaar blijk ik dat tot mijn eigen verbazing
nog te kunnen. ‘Vind je het ook vies als ik aan het vloeitje lik?’ Nee,
dat maakte hem niets uit.
Hij vertelde over zijn leven, over dat wat er voor hem toe doet.
Als het tijd wordt om te gaan, zegt hij zonder enige aarzeling: ‘Ik
kom straks niet naar de bijeenkomst hoor. Dit was míjn kerk.’ Het
boekje lag nog altijd dicht op het tafeltje. Alle woorden en liederen
en gewijde stiltes van die avond slaagden er niet in ‘zijn kerk’ te
overtreffen.
Janni Doeven, geestelijk verzorger
Inhoud
Column - Zijn kerk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Voorwoord . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
‘Voorkomen is beter dan genezen’ . . . . . . . . . . . .
Veiligheid staat voorop . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Nieuwe start voor commissie BOPZ . . . . . . . . . . . .
Vaktherapie: behandelen door ervaren . . . . . . . . . .
Vaktherapie als radertje in de behandeling . . . . . . . .
Vaktherapeuten vullen elkaar goed aan . . . . . . . . .
Interne bezwarencommissie geïnstalleerd . . . . . . . .
De passie van - de acrobaten van Boschoord . . . . . .
Het verkiezingstheater . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
‘Stemmen is hartstikke belangrijk’ . . . . . . . . . . . . .
Sutfene brengt grote verandering in leven cliënt . . . . .
‘Deeltijdbehandeling heeft zich bewezen’ . . . . . . . .
Reikhalzend kijkt Jack uit naar opening . . . . . . . . . .
Prikbord van de organisatie . . . . . . . . . . . . . . . .
2
3
4
5
8
9
10
12
15
16
19
22
23
25
26
28
COLOFON
Intraject is een uitgave van Trajectum voor medewerkers,
cliënten en externe relaties en verschijnt vijf maal per jaar .
Redactie: Elizabeth Honer en Fokko Bosker
Redactieadres: redactie@trajectum .info
Vormgeving en productie: , Steenwijk
Druk: Zalsman Kampen
Ideeën en ingezonden stukken voor Intraject 6 graag voor
31 augustus inleveren op het redactieadres . Het recht tot
plaatsing is aan de redactie voorbehouden .
Voorwoord
Samenwerking versterkt
De vorige Intraject ging voornamelijk over de rechten van cliënten en de organen
die hierbij horen (medezeggenschapsraad, cliëntenraad enz.). Een ander recht dat in
deze editie naar voren komt, is het stemrecht. Iedere Nederlander ouder dan 18 jaar
mag stemmen. Dus ook onze cliënten. Door Trajectum wordt hiertoe gelegenheid
geboden. Stemmen kan ook verwarrend zijn voor cliënten en daarom ondersteunt de
Raad van Bestuur initiatieven als ‘Het verkiezingstheater’ en werkt hier actief aan mee.
Verderop in deze uitgave leest u er meer over.
Trajectum is voortdurend in ontwikkeling en is altijd op zoek naar samenwerkingsverbanden
indien dit ten goede komt aan de zorgbehoefte van de cliënt. Zo bleek dat
er veel behoefte was aan specifieke zorg voor licht verstandelijk beperkten met hersenletsel.
In editie één van Intraject is uitgebreid stilgestaan bij het creëren van zo’n huisvesting
door Trajectum in Oosterstreek, gemeente Westellingwerf. Inmiddels is de
Streekerhof een feit en is er plek voor twaalf cliënten die elk een eigen appartement
krijgen. De Streekerhof is in samenwerking met stichting de Noorderbrug uit Groningen
tot stand gekomen.
Een ander voorbeeld van een goede samenwerking is die van Trajectum met Sutfene,
een verpleeg­ en verzorgingshuis. Er is door Trajectum gezocht naar een meer passende
plek voor cliënten die naast hun reguliere begeleiding op psychisch en sociaal gebied,
ook zijn aangewezen op lichamelijke zorg. Dit blijkt mogelijk in Sutfene, een verzorgingstehuis
in Zutphen. Binnenkort verhuizen er twintig cliënten van Trajectum naar
deze locatie.
Deze voorbeelden van samenwerking komen ten goede aan de zorg voor de cliënt.
Daarom zullen wij altijd zoeken naar soortgelijke samenwerkings verbanden. Samen­
werking versterkt. Door de samenvoeging van Hanzeborg en Hoeve Boschoord in
Trajectum, is dit wel gebleken.
3
De Raad van Bestuur

4
‘Voorkomen is beter dan genezen’
De training Agressie Beheersing is verplicht voor medewerkers van Trajectum met cliëntgebonden functies.
Bij Hanzeborg (nu Trajectum Oost) werd deze training altijd ingekocht en bij Hoeve Boschoord (nu
Trajectum Noord) werd door medewerkers zelf CFB (Controle Fysieke Beheersing) training gegeven. Omdat
Hanzeborg en Hoeve Boschoord nu samen Trajectum vormen is een werkgroep opgericht die zich er op
toelegt dat er een training komt voor heel Trajectum. Harmke van Zwol, plaatsvervangend hoofd P&O van
Trajectum maakt deel uit van deze groep en stelt: ’De training moet gericht zijn op preventie. Voorkomen is
beter dan genezen.’
De werkgroep was breed
samengesteld met hierin
naast het hoofd P&O en het
hoofd Kenniscentrum ook managers en
opleidingsfunctionarissen . De insteek
van de werkgroep was dat medewerkers
van Trajectum zelf als trainers opgeleid
moesten worden . Harmke: ’Binnen Trajectum
is veel kennis beschikbaar over
de doelgroep (SGLVG) dus waarom
zou je niet zelf medewerkers opleiden?
Een ander bijkomend voordeel is dat je
dezelfde taal spreekt als de cursisten
waardoor je elkaar beter begrijpt .’ Drie
aanbieders van trainingen mochten
op uitnodiging van de werkgroep hun
plannen presenteren en hieruit kwam
in de evaluatie Kudding & Partners het
beste uit de bus . ‘De werkgroep vond
dat zij er goed over nagedacht hadden
en in de training rekening hielden met
de positie van de cliënt . Ook toetsen
zij veel waardoor herijking mogelijk is’,
aldus Harmke .
Solliciteren
Er werd een oproep gedaan aan alle
medewerkers zich te melden indien zij
belangstelling hadden trainer te worden
. Boschoord had al drie trainers
die omgeschoold konden worden . Dus
werd gezocht naar uitbreiding met vijf
trainers . Harmke was in de hoedanigheid
als plaatsvervangend hoofd P&O
aanwezig bij alle sollicitatie gesprekken
. ‘Er was veel animo vanuit de organisatie
voor de functie van trainer . Wij
zochten mensen die bereid waren Trajectum
breed trainingen te verzorgen
en zich wilden bijscholen . Daarnaast
moesten zij in staat zijn niet alleen trainingen
te geven aan groepsleiders,
maar ook aan de huishoudelijke
dienst en wetenschappers .
Medewerkers die werken
op een besloten
afdeling hebben
behoefte aan
een andere
training dan
bijvoorbeeld
een medewerker die werkzaam is bij
Begeleid Wonen .’
Verbaal en fysiek
Inmiddels zijn de acht trainers bekend .
Zij zijn momenteel bezig met hun opleiding
tot trainer bij Kudding & Partners .
Harmke benadrukt dat agressie veel
voorkomt op de werkvloer en dat die
niet moet worden onderschat . ‘Agressietraining
is zeer belangrijk . Ook herhalingscursussen
voor cursisten zijn
hierbij onontbeerlijk . Deze herhaling
geeft medewerkers nog meer zelfvertrouwen
. In het geval van agressiesituaties
moet je het toch in eerste instantie
zelf doen .’ Harmke geeft aan dat de training
daarom bestaat uit een verbaal en
fysiek gedeelte . Het verbale gedeelte
is gericht op preventie en overreding .
Eerst met de cliënt in gesprek komen
over de situatie zodat escalatie wordt
voorkomen . Lukt dat niet, dan wordt
pas fysiek ingegrepen . Harmke benadrukt:
’Uiteraard heeft de medewerker
altijd een achterwacht als zaken escaleren
. Zo is er het team waarin je werkzaam
bent en je leidinggevende . Is dat
niet toereikend, dan beschikt Trajectum
zowel in Oost als Noord over een
speciaal getraind opvangteam .’
Veiligheid staat voorop
‘Er is een duidelijk verschil in de houding van medewerkers vóór en na de training. Medewerkers zijn
zekerder van zichzelf en het team durft op hen te vertouwen in agressiesituaties. Dat geeft rust’, zegt Harwin
ten Cate beoogd coördinator van de trainersgroep van Trajectum. Harwin gaf al vier jaar training bij
Hoeve Boschoord (nu Trajectum Noord) en is nu één van de acht trainers die opgeleid worden door Kudding
& Partners in dezelfde methodiek om vervolgens zelf medewerkers van Trajectum Agressiebeheersing
Training te geven.
Harwin had altijd al een grote
interesse voor agressiebeheersing
. Enthousiast
vertelt hij: ’De materie boeit me enorm .
Vooral wat agressie met je doet en hoe
je hierop kunt inspelen . Ook het overbrengen
van deze kennis vind ik super .
Het belangrijkste voor een trainer is
uiteraard het beschikken over inhoudelijke
kennis, maar ook het geloven in je
product en het tonen van je enthousi-
asme zijn onontbeerlijk . Op die manier
motiveer je de cursisten . Een minstens
zo belangrijke eigenschap voor een
trainer is het vermogen tot observeren
. Wat leeft er in de groep cursisten
en hoe speel je hierop in? De ene cursist
heeft in de praktijk veel te maken
met agressie en is geïnteresseerd . Terwijl
een ander er weinig mee van doen
heeft . Ook een gezonde dosis humor
is onmisbaar bij het geven van een trai-
5
ning . Anders duurt de training wel erg
lang .’ Harwin stelt cursisten bij de training
altijd de vraag wat agressie nu
precies is . ‘Dan blijkt altijd weer dat
agressie door iedereen anders wordt
ervaren .’
De training
De training van Kudding & Partners
verschilt wel wat van de oude training .
Voor de trainers afkomstig uit de regio

6 7
Noord is dit wennen . De trainers van
Oost werkten al volgens de methode
van Kudding & Partners . ‘Bij de nieuwe
training wordt het verbale en fysieke
deel van elkaar gescheiden, in tegenstelling
tot de CFB training . Ook is het
even wennen aan de nieuwe terminologie’,
verklaart Harwin . ‘Kudding werkt
met het ABC systeem (Afleidingstech-
Kudding & Partners
Geeft ook een aantal tips ter voorkoming van agressief gedrag.
Maatregelen die een organisatie of instelling kan nemen ter voorkoming van agressief gedrag zijn:
Het ontwikkelen van een duidelijke visie, het formuleren van gedragscodes en huisregels, het doorvoeren van bouwtechnische
aanpassingen, het opstellen van een opvangprotocol voor medewerkers, het analyseren en evalueren van
situaties aan de hand van rapporten of registratieformulieren en het organiseren van trainingen voor medewerkers.
Suggesties voor preventieve maatregelen op de werkvloer zijn:
• Werken met signaleringsplannen;
• intervisie;
• open communicatie;
• invullen van registratieformulieren;
• eigen kennis en vaardigheden van agressie preventie en hantering vergoten;
• informeren is de-escaleren;
• methodisch toepassen van gespreksmodellen en interventies;
• veiligheidsmaatregelen toepassen;
• privacy;
• anticiperen op stressverhogende factoren: o.a. agressor apart nemen en niet in bijzijn van de groep
zich laten verantwoorden, informeren over wachttijden, wachtruimte comfortabel inrichten;
• respectvolle bejegening.
nieken, Buigtechnieken en
Confrontatietechnieken) . Dit
systeem gaat uit van verschillende
vormen van agressie . De bedoeling
is dat je de technieken indien
mogelijk in gradaties toepast . Uiteraard
heeft preventie prioriteit . Lukt A bijvoorbeeld
eerst niet, dan ga je over naar B .
Is een klant echter al fysiek, dan heeft
A natuurlijk geen zin . Iedere situatie is
anders . Door agressiesituaties te ervaren
en te oefenen, leer je het beste hiermee
om te gaan .’
in de praktijk
Over de praktijk is Harwin duidelijk:
’het is belangrijk dat je de cliënt kent
zodat je weet wanneer de cliënt afwijkt
van zijn/haar reguliere gedrag . Binnen
het team maak je duidelijke afspraken
wie wat bij escalatie doet . In de training
leer je dingen als hoe je de cliënt
moet vastpakken, maar stelregel is dat
je eigen veiligheid en die van je team
voorop staat . Na escalatie bespreek je
binnen je team de situatie zodat je hier
samen weer van leert .’
Trainersgroep
Harwin maakte net als Harmke deel
uit van de sollicitatiecommissie en
V.l.n.r.: Ivar Anbergen, Edward Kudding,
Harwin ten Cate, Ronald Algra, Bert Spin,
Egbert Hendriksen, John Bierhof en Luc
de Vries.
geeft aan dat de groep trainers die
uit de sollicitatieprocedure naar voren
is gekomen enthousiast is en bereid
is tot samenwerken . ‘De trainers die
we hebben gekozen gaven stuk voor
stuk aan dat zij het niet alleen interessant
vonden zelf geschoold te worden
in Agressie beheersing, maar dat zij
de overdracht van die kennis ook heel
belangrijk vonden .’ De trainingsdagen
voor trainers zijn intensief en duren
vijf dagen . Vol vuur vertelt Harwin over
het groepsproces dat dan ontstaat . ‘Je
leert elkaar heel goed kennen . Je moet
je durven open op te stellen . Als je over
agressie praat, heb je het immers ook
over kwetsbaarheid . Op dag één geef
je elkaar een hand en op dag vijf heb
je elkaar in een houdgreep .’ Harwin
vindt het enige nadeel van de groep
het ontbreken van vrouwelijke trainers .
Hij wijt dit gedeeltelijk aan het imago
van agressiebeheersing . ‘Onterecht
associëren mensen het met een vechtsport
. De technieken hiervan worden
gebruikt, maar iedereen kan het leren .
Hier geldt: onbekend maakt onbemind
.’
De toekomst
‘Het is nu zaak dat de Training Agressiebeheersing
een plekje verwerft binnen
de organisatie van Trajectum’, benadrukt
Harwin . ‘Veiligheid is heel belangrijk
en het is goed dat dit wordt ingebed
binnen Trajectum . Hier gaan we met de
groep trainers Agressie beheersing in
de toekomst aan werken .’

8
Nieuwe start voor commissie BOPZ
Een uitvloeisel van de wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (BOPZ) is de installatie van
een commissie die toeziet op een verantwoorde toepassing van middelen en maatregelen. De wet omschrijft
nauwkeurig de rechten van een cliënt tijdens een onvrijwillig verblijf. De eerste geneeskundige, Rob Brouwers,
is verantwoordelijk voor de uitvoering van de bepalingen die voortvloeien uit de wet die in 1994 de oude
Krankzinnigenwet verving.
Vanuit het verleden opereer-
den er twee commissies die
Brouwers assisteerden bij de
naleving van de wetgeving: één in het
oude Hanzeborg, de ander in Hoeve
Boschoord . Met het samengaan van
beide instellingen tot de organisatie
Trajectum was het noodzakelijk ook de
commissie BOPZ op een nieuwe leest
te schoeien . ‘Het is logisch dat de overlegorganen
ook samen gaan’, constateert
de toekomstige voorzitter Hein
Glaubitz . De nieuwe overkoepelende
commissie die zowel voor Trajectum
Oost als Trajectum Noord werkt, telt
straks zeven leden . De samenstelling
is dusdanig dat er vanuit elke resultaatverantwoordelijke
eenheid (RVE) en
elke functie een vertegenwoordiger in
de commissie zitting heeft . ‘Daarmee
hebben we een goede vertegenwoordiging
van de hele organisatie’, meent
Glaubitz . Als hoofd van de behandelkliniek
’t Mastler in Eefde heeft hij ook
makkelijk toegang tot de Raad van
Bestuur .
De commissie buigt zich in haar eerste
bijeenkomst rond de zomer over de
vergaderfrequentie, de wijze waarop
informatie wordt ingewonnen en de
werkwijze . ‘Nu worden de formulieren
nog vooral handmatig verwerkt . We zijn
nu bezig dit proces te automatiseren
zodat we efficiënter en sneller kunnen
werken .’ Als leidraad voor het werk van
de commissie fungeert het reglement
dat door Brouwers in zijn hoedanigheid
als eerste geneeskundige
momenteel
wordt opgesteld .
‘We zijn een signalerend orgaan dat
ook toetst of de wet wel goed wordt
nageleefd . Onze bevindingen kunnen
aanleiding geven om de processen
te verbeteren .’ Volgens Glaubitz is de
kennis over de BOPZ en de uitvloeiselen
daarvan voor de behandeling en
begeleiding van de cliënt nog voor verbetering
vatbaar . ‘We zien het ook als
onze opdracht om de wettelijke kaders
en de consequenties daarvan duidelijker
en consequenter over het voetlicht
te brengen . De nadruk moet niet liggen
bij het droge cijfermateriaal, maar
op de kwalitatieve duiding . Ik vind
het belangrijk dat we onze bevindingen
niet alleen terugkoppelen naar de
betreffende werknemer, maar ook naar
de managers . Zodat zij vervolgens ook
sturing kunnen geven op basis van de
uitkomsten .’
Rob Brouwers
Hein Glaubitz
Vaktherapie: behandelen door ervaren
Trajectum Noord biedt drama -, beeldende - en psychomotorische therapie aan cliënten. ‘Eerder was de
verzamelnaam hiervoor non-verbale therapieën. Tegenwoordig vallen ze allemaal onder vaktherapie’,
legt Karin Frijters uit. Zij is als hoofd Therapieën bij Trajectum Noord (voorheen Hoeve Boschoord)
verantwoordelijk voor het coachen op inhoudelijk vlak, waaronder het begeleiden van intervisie en
deskundigheidsbevordering. Ook is zij werkzaam als psychotherapeut.
Volgens Karin levert vaktherapie
een belangrijke bijdrage
aan de observatie, diagnostiek
en behandeling van de cliënten .
‘Vaktherapie is een krachtig middel
omdat de doelgroep het echt als concreet
ervaart . De kern van de therapieën
is het ervarend behandelen: niet
het praten, maar juist het doen en ervaren
staat op de voorgrond .’
Als psychotherapeut werkt Karin graag
samen met vaktherapeuten . ‘Praten
doet de cliënt bij de psychotherapeut
en het ervaren bij de vaktherapeut . Dit
is een hele sterke combinatie .’
imago
Over het imago van vaktherapie binnen
Trajectum is Karin nog niet tevreden
. ‘De mogelijkheden van deze vorm
van therapie zijn nog te weinig bekend .
Zo is psychomotorische therapie meer
dan alleen sporten en beeldende therapie
meer dan knutselen . Vaktherapie is
een middel om doelgericht te behandelen
. Op dit moment wordt in de evaluatie
van de observatiefase binnen een
multidisciplinair team vastgesteld welke
therapieën het beste bij de behandeldoelen
van de cliënt passen . Het ideale
plaatje zou zijn dat ook als de behandeling
voortduurt en er doet zich een
incident voor in het leven van de cliënt
waardoor bijvoorbeeld rouwverwerking
nodig is, de behandelaar kijkt of aanvullende
vaktherapie nodig is .
Verdieping noodzakelijk
Als ontwikkelingen op het gebied van
vaktherapie geeft Karin aan: ‘Een vaktherapeut
wordt steeds specialistischer
en ontwikkelt zich steeds meer in specifieke
zorgprogramma’s . Zo wordt vaktherapie
ingezet bij cliënten die problemen
hebben met verslaving, agressie,
psychische kwetsbaarheid of seksueel
grensoverschrijdend gedrag . Deze programma’s
zijn ook toepasbaar bij onze
dove cliënten .’ Karin geeft aan dat er
momenteel binnen Trajec tum bijvoor-
beeld een verslavingsmodule geschre-
ven wordt door een dramatherapeut en
een psychomotorisch therapeut . Hieraan
is veel behoefte . ‘Leuk dat er naast
een algemene inzet nu ook een verdiepingsslag
binnen vaktherapie wordt
gemaakt’, vindt Karin .
in de praktijk
Over de toepassingsmogelijkheden van
vaktherapie in de praktijk heeft Karin
genoeg voorbeelden . ‘Vakthera pieën
zijn goed met elkaar te combineren . Als
een cliënt niet goed kan omgaan met
zijn of haar agressie en dit komt voort
uit een trauma, dan zou je psychomotorische
therapie kunnen toepassen
om de agressie te reguleren .
Daarnaast kun je beeldende
therapie gebruiken om het
trauma beeldend vorm
te geven . Eerst ervaren,
dan nabespre-
9
ken met de cliënt, zodat deze bewust
wordt van eigen gedrag, gevoelens en
gedachten . Het geven van een integrale
behandeling; ervaren en behandelen,
dat is vaktherapie .’
De toekomst
‘Vaktherapie moet nog een stevige
poot aan de grond krijgen’, aldus Karin .
Hieraan wordt druk gewerkt . Zo hebben
de vaktherapeuten al workshops
gegeven aan onder andere behandelverantwoordelijken
. Daardoor is bin -
nen Trajectum Noord meer duidelijkheid
ontstaan over de mogelijkheden
die vaktherapie biedt . Ook is zij zeker
van plan de aansluiting met Trajectum
Oost (voorheen Hanzeborg) te zoeken
. ‘Zo kunnen we elkaar aanvullen
op het gebied van kwaliteit en inhoud .’
Ook droomt zij van één gebouw op het
terrein te Boschoord, een therapeutisch
centrum waar alle vaktherapieën
samen gegeven worden en waar ook
een plek is voor dans- en muziektherapie
. Met een glimlach benadrukt
ze: ‘Dat is het ideaal
plaatje .’

10 11
Vaktherapie als radertje
in de behandeling
Vanaf oktober 2008 geeft Harold Jan ten Kate psychomotorische therapie in FPK de Beuken en OBC ‘t Wold
in Boschoord. Hij volgde een HBO studie bewegingsagogie en psychomotorische therapie. Als afstudeerrichting
koos hij voor psychomotorische therapie. De twee richtingen worden vaak door elkaar gehaald,
maar zij verschillen wel degelijk. Harold Jan legt uit:’Bewegingsagogiek gebruikt beweging als doel, terwijl
psychomotorische therapie beweging gebruikt als middel om een doel te bereiken of tot therapie te komen.’
Psychomotorische therapie
(hierna PMT) is naast dramatherapie
en beeldende therapie
één van de vaktherapieën die in Trajectum
Noord worden gegeven . In de
observatiefase worden onder andere
deze therapieën toegepast . Harold
Jan: ‘Tijdens de observatie geven
we de cliënt zes keer PMT in groepsverband
en drie keer individueel . Aan
de hand daarvan maak ik net als de
andere vaktherapeuten een obser-
vatieverslag dat tijdens de evaluatie
met het multidisciplinair team van de
cliënt wordt besproken . Dit team
bestaat uit alle behandelaars van de
cliënt . De behandelverant-
woordelijke stelt vervolgens
een behandelplan op voor
de cliënt waarin vaktherapie
vaak is opgenomen . Ik zie
PMT dan ook als een radertje
in de hele behandeling van de
cliënt .’
een veilige omgeving
Tijdens de therapieën probeert Harold
Jan met iedere cliënt een vertrouwensband
op te bouwen . ‘De eerste stap
is een veilige omgeving te creëren .
Door iets te doen met de cliënt en niet
alleen te praten durft hij/zij zich ook
meer open te stellen . Dit is met de
groepsessies wel veel minder dan op
individuele basis . De doelgroep heeft
moeite woorden om te zetten in emotie
. Het ervaren is voor de cliënt vaak
wezelijker dan het woord . Door te letten
op lichaamsbeweging, de manier van
beweging, lichaamstaal, lichaamsignalen
en lichamelijke spanning richt ik mij
op de problematiek die hierbij
naar voren komt . Zo kan
een cliënt bijvoorbeeld moeite hebben
met grenzen stellen . Door het doen van
lichaams- en bewegings gerichte oefe-
ningen kan dit probleem worden aan-
gepakt .’
Vertrouwen
Harold Jan benadrukt nogmaals hoe
belangrijk de vertrouwensband is . ‘Ik
las ooit een onderzoek over werkbare
factoren . Hierin werd aangegeven dat
het middel, ofwel activiteit slechts een
klein deel hierin is net als de motivatie
en bereidwilligheid van de cliënt .
Het grootste aandeel heeft de vertrouwensrelatie
tussen de therapeut en de
cliënt .’
Ontwikkelingsmogelijkheden
Over zijn ervaringen als PMT’er is
Harold Jan bescheiden . ‘Ik moet nog
veel leren, maar hiervoor krijg ik bij Trajectum
zeker de kans . Zo zou ik bijvoorbeeld
op langere termijn een Masteropleiding
PMT kunnen doen om mij
nog verder te ontwikkelen . Nee, ik heb
het hier prima naar mijn zin .’

12 13
Vaktherapeuten vullen
elkaar goed aan
Bij Trajectum Oost (voorheen Hanzeborg) kunnen cliënten psychomotorische, drama-, beeldende en
muziektherapie (alleen in OBC ’t Mastler) volgen. Mirjam Hoorn is vaktherapeute drama- en beeldende
therapie bij de deeltijdbehandeling op de Dreef in Zutphen. Ook bij Trajectum Oost wordt de cliënt in de
observatieperiode door alle vaktherapeuten gezien. Mirjam licht toe: ‘Een multidisciplinair team bespreekt
na de observatieperiode de resultaten. Er wordt goed gekeken wat de doelstellingen zijn en welke
vaktherapeut hierbij kan aansluiten. Elke cliënt heeft doorgaans een eigen voorkeur. Zo kan een
cliënt meer hebben met drama dan met bewegen.’
Mirjam geeft aan dat na de
toewijzing van vaktherapie,
die individueel of in
groepsverband wordt gegeven, de vaktherapeuten
ook specifieke trainingen
aanbieden . ‘De deeltijdbehandeling
werkt vanuit een cognitief gedragsthe-
rapeutisch kader . Vanuit dit kader worden
theoretische en ervaringsgerichte
trainingen gegeven . Deze trainingen
behandelen dezelfde thema’s . ‘Vertrouwen
in jezelf en in de ander’, ‘Weerbaarheidstraining’,
‘Stress de baas’,
‘In actie komen’ en ‘Impulscontrole’’ .
Deze trainingen worden
vaak gegeven door twee
vaktherapeuten . Mirjam
zegt hierover: ’Iedere vaktherapeut
heeft zijn of haar
eigen specialisme, maar zij
vullen elkaar goed aan .’
Beeldende therapie
Een goed voorbeeld van het nut van
beeldende therapie, meent Mirjam is de
toepassing bij rouwverwerking . ‘Ik merk
dat mensen hierin vaak vast lopen . Wat
dan kan helpen is het maken van een
monument voor diegene die is overleden
. De cliënt hoeft er dan niet
over te praten, maar kan
het uitbeelden . Ik merk dat het vooral
voor mensen met een verstandelijke
beperking moeilijk is om hun emoties
te verwoorden . Tijdens het proces wat
ze aan gaan bij het maken van een
monument voor de overledene, komen
er allerlei emoties los . Mijn taak is dan
deze emoties zowel verbaal als nonverbaal
te kanaliseren .’
Dramatherapie
Voorbeelden indicaties voor vaktherapie:
• negatief zelfbeeld;
• problemen met het hanteren van grenzen;
• klachten ten gevolg van seksueel misbruik;
• psychosomatische klachten;
• teruggetrokken, apathisch of depressief gedrag;
• non-assertief gedrag;
• dwangmatig gedrag;
• angstig, ontwijkend gedrag;
• labiel gedrag, sterk wisselende stemmingen;
• problemen met uiten van emoties;
• problemen met hanteren van agressie;
• moeite met verbaliseren;
In het geven van dramatherapie past
Mirjam vaak het oefenen van alternatief
gedrag toe . Spiegelen noemt ze
dit . ‘Een voorbeeld hiervan is een cliënt
die niet in de gaten had wat zijn gedrag
teweeg bracht bij zijn omgeving . Door
zijn gedrag te spiegelen en hem de rol
te geven van volger in plaats van leider
kon hij ervaren wat dit gedrag betekende
voor de omgeving . Ervaren doet
meer dan erover praten .’
Is iemand angstig om direct een rol aan
te nemen, dan combineert Mirjam vaak
beeldende therapie met drama . ‘Ik
maak dan bijvoorbeeld handpoppen in
de vorm van archetypen . De wolf staat
voor het kwaad en het lammetje voor
angst . De cliënt kiest altijd zijn of haar
eigen archetypen .’ Er zijn ook verschillen
tussen de beide therapieën . ‘Bij
beeldende therapie maak je iets zichtbaar
dat blijvend is en bij drama doe je
iets en daarna is het weer weg .’
Voorbeelden doelstellingen voor vaktherapie:
• verwerken van traumatische ervaringen;
• leren uiten van en vormgeven aan emoties;
• egoversterking;
• ordenen van gedrag en gevoelens;
• opdoen van succeservaringen;
• leren omgaan met spanning en frustratie;
• versterken zelfvertrouwen;
• zwakke kanten leren accepteren en/of hanteren;
• conflictverwerking;
• verminderen van probleemgedrag;
• bevorderen van integratie van denken, voelen en
handelen.

14
Het gebruik van maskers bij drama-
therapie is volgens Mirjam niet altijd
handig . ‘Het is dan lastig de mimiek
te zien . Hier hebben cliënten sowieso
al veel moeite mee . In zo’n situatie is
het beter maskers te gebruiken die de
vijf b’s weergeven van bang, boos, blij,
bedroefd en beschaamd . Ik gebruik
alleen maskers voor cliënten die het
moeilijk vinden om emoties te herkennen
of bang zijn hun emoties met anderen
te delen . De maskers dienen als
hulpmiddel om uiteindelijk te komen
tot het daadwerkelijk durven tonen van
emoties .’
Samenwerking
Over de samenwerking met Noord
is Mirjam positief . ‘Binnenkort ga ik
samen met Jan Enserink in de leer bij
Pieter Schut, een dramatherapeut die
in FPK de Beuken werkt . Hij heeft een
module ‘Delictscenario’ ontwikkeld die
gericht is op het geven van drama voor
daderbehandeling . We gaan kijken hoe
dit kan worden toegepast op deeltijdbehandeling
. Kennisuitwisseling is heel
belangrijk . Steeds opnieuw het wiel uit
vinden kost immers veel tijd .’ Over de
toekomst zegt Mirjam: ’Op de deeltijdbehandeling
is vaktherapie goed ingebed
. Op de poli wacht ons de schone
taak om ons daar meer te profileren . Er
is al een voorzichtige stap gemaakt en
ik heb er alle vertrouwen in dat dit in de
toekomst dit nog meer zal gebeuren .’
Net als Karin en Harold Jan vindt ze dat
vaktherapie niet altijd goed begrepen
wordt . ‘Het moet gewoon standaard
in het systeem van iedereen worden
opgenomen .’
Interne bezwaren commissie geïnstalleerd
Trajectum heeft sinds kort een nieuwe interne bezwarencommissie (IBC). Met het samengaan van Hanzeborg
en Hoeve Boschoord onder de paraplu van Trajectum was het nodig om de bezwaren commissie op een bredere
leest te schoeien. De oude reglementen zijn waar nodig herschreven. Volgens Harmke
van Zwol van de afdeling personeel en organisatie maakten de recente
organisatorische veranderingen het wenselijk de IBC ook
opnieuw op te tuigen.
De nieuwe commissie (inclu-
sief reserveleden) bestaat
uit negen leden waarvan drie
door de Raad van Bestuur zijn voorgedragen
en zes door de centrale
ondernemingsraad . Als voorzitter
fungeert Paulien van der Meulen .
Zij was voorheen hoofd personeel
en organisatie bij Hoeve
Boschoord en fungeerde na
haar vertrek naar een nieuwe
werkgever ook al als voorzitter
voor de IBC van Hoeve
Boschoord . ‘Ze kent het werkveld
goed, werkt extern en is onafhankelijk’,
aldus Van Zwol . Als vicevoorzitter
is Henk Veldkamp benoemd
die als hoofd personeel en organisatie
werkzaam is bij een collega-instelling
van Trajectum in Oost-Nederland .
De commissieleden hebben inmiddels
een training gevolgd en zullen binnenkort
nog eens bijeenkomen om een zitting
te oefenen . ‘Het is belangrijk om
goed op elkaar ingespeeld te raken’,
aldus Van Zwol . In concept is al een
nieuwe procedure voor de behandeling
van bezwaren tegen de functiebeschrijving
of functie-indeling op papier
gezet . Daarin staat ondermeer binnen
welke termijn de IBC haar advies
moet geven . De Raad van Bestuur
mag alleen op zwaarwegende gronden
afwijken van het advies maar moet dit
dan wel stevig motiveren . Ook enkele
noodzakelijke aanpassingen vanwege
de nieuwe cao’s zijn verwerkt .
De oude IBC’s die voorheen werkzaam
waren binnen Hoeve Boschoord en
Hanzeborg leidden al enkele jaren een
slapend bestaan . In 2003 toen er nieuwe
functiebeschrijvingen van kracht werden,
is er wel vaak gebruik gemaakt
van de mogelijkheid om in bezwaar te
gaan bij de commissie . Van Zwol sluit
dan ook niet uit dat de nieuwe IBC het
de komende tijd wat drukker krijgt nu er
een nieuwe functiebeschrijving voor de
groepsleiders in de maak is . Een werkgroep
komt binnenkort daarover met
15
een advies naar buiten . ‘Het is goed om
daar alvast op voor bereid te zijn .’ Die
nieuwe functiebeschrijving op grond
van de harmonisatie van alle functies
betreft iets meer dan een derde van de
in totaal 1300 werknemers van Trajectum
. De harmonisatieoperatie voor alle
functie beschrijvingen en functie-inde-
lingen moet op 1 januari 2012 afge-
rond zijn . Van Zwol: ‘Het zijn allemaal
stapjes om de samenwerking verder in
te richten .’ De IBC komt op afroep bijeen
als er daadwerkelijk bezwaren zijn
ingediend .

16 17
De passie van
de acrobaten van Boschoord
Een kwestie van vertrouwen en de juiste balans
‘Niet zo diep zitten, gewoon doorgaan naar vleermuis. Heel relaxt. Dan door naar staan in de handen en niet
teveel spitzen met de voeten.’ Voor wie niet vertrouwd is met de acrobatiek, zijn de aanwijzingen die Jeanette
Brandsma haar collega’s geeft volkomen abracadabra. De groep oefent vandaag buiten op de grasmat voor het
Boschkantoor op het terrein van Trajectum Noord in Boschoord. Het is een hecht clubje dat al tien jaar samen
aan acrobatiek doet. Een verslag van een prettige verslaving, maar dan een zonder ernstige bijverschijnselen.
Het et begon allemaal tijdens
een zonovergoten teamdag
van de behandelverantwoordelijken
van Boschoord in 2000
naar Vlieland . De zeelucht maakt wel
vaker ongekende krachten in mensen
los, zo ging het hier ook vertelt Peter
Fransen enthousiast . Op het strand
leerde Jeanette de psychologen een
aantal basistrucs . Zij deed al jarenlang
in Groningen op de circusschool aan
acrobatiek . Eerst met het gezelschap
Hooghoudt, later met De Sterke Jurken
. De spontane training op het Waddeneiland
bleek een groot succes . Niet
alleen was het een
V.l.n.r. en van voor naar achter:
Toon Snelder en Joke Slagter,
Peter Fransen en Jeanette Brandsma,
Eddy Kiestra en Anne Harms.
hilarisch intermezzo, de ontspannen
manier van samenwerken in combinatie
met fysiek bezig zijn, sloeg ook
aan . ‘We hadden gelijk het leuke idee
om er meer mee te doen en dan ook
niet alleen met behandelverantwoordelijken
maar met iedereen die er lol
in heeft’, vult Joke Slagter aan . Portier
Eddy Kiestra aarzelde nog even of hij
met zijn lijf wel in staat zou zijn dergelijke
kunststukjes uit te halen . Maar uiteindelijk
viel hij ook als een blok voor
het aanstekelijke enthousiasme van de
initiatiefnemers . Inmiddels is hij alweer
bijna tien jaar lang als onderman een
onmisbare schakel in de figuren die
de acrobaten met elkaar bouwen . ‘Ik
dacht dat ik te stijf en harkerig zou zijn .
Dat viel gelukkig alles mee .’ Directeur
Cees Hesse was er als
de kippen bij toen hij
lucht kreeg van de acrobatische toeren
van medewerkers . Hij vroeg hen voor
een optreden tijdens het vijftigjarig
bestaan van Hoeve Boschoord . Peter
herinnert zich dat de groep die toen uit
acht acrobaten bestond al een toren
kon bouwen . ‘Dat zag er waanzinnig
uit . Heel spannend ook om te doen .’
Een collega spreekt Jeanette nog altijd
aan op het hoogkomische karakter van
de show . ‘We hadden kleurige streepjespakken
aan, flippers aan de voeten,
een badmuts op . Toen we opkwamen
kwamen een aantal toeschouwers niet
meer bij . Die bleven het hele optreden
slap van de lach . Het zag er ook heel
vrolijk uit .’
Cadeautje voor Cees
De groep acrobaten van Boschoord
bereidt zich momenteel voor op een
kersverse, spetterende show tijdens
de aanstaande Open Dag in oktober
op Boschoord . Dan wordt tevens het
zestigjarige bestaan van de locatie van
Trajectum gevierd . Bijkomende bijzonderheid
is dat Cees Hesse, die met zijn
verzoek om op te treden aan de wieg
van het gezelschap stond, dan ook
afscheid neemt van zijn werk . Ze zullen
voor hem nog eens een keer hun
beste beentje voorzetten . ‘Het is een
cadeautje voor Cees’, zegt Joke . De
Daf waarop eerder de Sterke Jurken
een gedurfde, maar ook aanstekelijke
supermanact uitvoerden, is inmiddels
door cliënten van Zeuvenakkers onder

18 19
leiding van docente kunstzinnige vorming
Mieke Baneke gepimpt . De auto
zal in elk geval tijdens het komende
optreden van de acrobaten een centrale
rol vervullen . Vijf jaar geleden was
de groep in een iets andere samenstelling
ook al van de partij tijdens een
Open Dag . Daaraan deed Toon Snelder
ook mee . Net als Jeanette doet hij
in zijn vrije tijd wel vaker aan acrobatiek,
zo bezoekt hij jaarlijks het Nederlandse
acrobatiekfestival . Voor beiden
is dat een inspiratiebron . De aangeleerde
trucs kunnen ze vervolgens
weer toepassen in de oefeningen op
Boschoord .
Volgens Jeanette denken veel mensen
ten onrechte dat acrobatiek niet voor
hen is weggelegd . Dat blijkt in de praktijk
nogal mee te vallen, beklemtonen
de overigen . ‘Iedereen kan meedoen .
Het gaat er vooral om dat je moet kunnen
samenwerken en op een ander
durft te vertrouwen . Het is een kwestie
van samen naar balans zoeken in de
trucs .’ Het tweede optreden voor een
groot publiek zag er volgens Peter al
aanmerkelijk professioneler uit dan het
eerste . ‘Er stond echt iets . Je kon zien
dat we verder waren gegroeid door te
oefenen . De afwerking was ook heel
mooi . Twee collega’s hadden de kleding
gemaakt en een ander duo verzorgde
livemuziek tijdens de show .
Het zag er meer gelikt uit .’ Tussendoor
verzorgde de groep ook optredens op
verzoek tijdens bruiloften en partijen
van collega’s . De afgelopen tien jaar
vergezelden een paar acrobaten steevast
Sinterklaas tijdens het feest op
Boschoord en op de basisschool in
Boijl . Een ingewikkelde acrobatische
truc met de staf is uitgegroeid tot een
hoogtepunt van het bezoek van de
goed heiligman . Vooral als een van de
ouders uit het publiek wordt gevraagd
om het kunstje na te doen en al snel in
de knoop komt te zitten .
Ontspannen speelkwartier
Acrobatiek mag dan een laag instapniveau
hebben, knap blijft het wel
om te zien tot welke kunststukjes het
gezelschap in staat is . Veiligheid staat
voorop . Ook tijdens de training staan
er steeds vangers klaar om de trucs te
begeleiden . Toon: ‘We zijn verantwoordelijk
voor elkaar . Dat voelt heel ver-
trouwd . Iedereen mag fouten maken,
daardoor durven we ook nieuwe dingen
te oefenen .’ Dat het leuk is, blijkt
ook wel uit het feit dat de vaste kern
nu al bijna tien jaar elke woensdag een
uur inruimt om met elkaar te bouwen .
‘Het is een beetje uitgegroeid tot ons
speelkwartier . Binnen 15 minuten ben
je heel ontspannen omdat je zo geconcentreerd
met elkaar bezig bent dat
je nergens anders aan kunt denken .
Het verschilt ook zo van ons werk op
Boschoord dat het een heerlijke uitlaatklep
is’, legt Jeanette uit .
Anne Harms trad het laatst toe tot het
gezelschap . Zij kwam ruim twee jaar
geleden bij Trajectum Noord werken .
Degene die ze opvolgde zat bij de
acrobaten . Al tijdens haar sollicitatiegesprek
werd half schertsend gezegd
dat zij haar dan ook in die rol moest
vervangen . ‘In het begin vond ik het wel
eng dat je wordt getild en op de kop
hangt, niet op de grond staat en soms
hoog in de lucht moeilijke trucs doet .
Dat is nog altijd spannend, maar het is
ook heel gezellig en een uitdaging om
samen iets moois te maken . Uit mezelf
zou ik dit nooit hebben bedacht . Nu
ben ik alweer een paar jaar samen met
collega’s zo bezig en vind ik het super
leuk .’
Het verkiezingstheater
‘Ik wil ook nog iets zeggen in de microfoon!’ Een lachsalvo volgt. De cliënten stellen veel vragen en soms
wordt er heftig gedebatteerd in de kantine van Groot Hungerink, een locatie van Trajectum in Eefde. Dit
is het scenario van het verkiezingstheater voor cliënten van Trajectum. Elke grote partij, SP, VVD, PvdA
PVV en D66 wordt vertegenwoordigd door iemand van Trajectum. Groen links zou ook aanwezig zijn maar
moest helaas afzeggen. Elke partij geeft zijn of haar standpunt volgens hun partijprogramma waarna aan de
hand van een drietal onderwerpen, waar cliënten zelf mee te maken hebben, het debat wordt gevoerd. Deze
onderwerpen waren: De zorg, werk en uitkering en medezeggenschap en zelfbeschikking. Het begeleiden en
het orde houden is in goede handen bij Elsz de Roos, geestelijk verzorger bij Trajectum, die zich voorstelt als
Clary Polak. Laurien Woudhuizen zelf in de rol van Job Cohen van de PvdA, maar in het dagelijks leven
werkzaam als Coördinator Medezeggenschap Cliënten bij Trajectum, is samen met Elsz initiatiefnemer van
deze bijzondere avond.
Aan het begin van de avond
vertelden Johan en Joop,
beide werkzaam bij de
gemeente Lochem hoe het stemmen
precies werkt . ‘Aan het eind van de
avond kan er gestemd worden .’ Alle
aanwezigen kijken hiernaar uit . Alleen
het stemhokje ontbreekt omdat volgens
eigen zeggen Johan een arme ambtenaar
is met een klein autootje waardoor
het stemhokje er niet in paste . Daarvoor
in de plaats kwamen de heren
met een grijze container met
hierop een briefje ‘stemhokje
.’ Door Elsz, de
gastvrouw werd
hierbij uitdrukkelijk gezegd dat het
stemmen die avond niet echt was en
dat het debat een rollenspel betrof . Dit
was ook wel zichtbaar aan de pruiken
die enkele partijvertegenwoordigers
op hadden en hun overdreven acteerwerk
. Zo was Joeri Bats continu in de
weer met een partijblaadje van zijn partij
SP en was Jacques Martini wel heel
erg politiek correct door vaak aan
te geven
hoe erg hij overal in het midden zat als
CDA’er . Na afloop van de avond zijn
Elsz en Laurien zeer tevreden over het
verloop . ‘Iedereen zat goed in de rol
en alle lagen van de organisatie waren
vertegenwoordigd . Van voorzitter Raad
van Bestuur tot groepsleider en geestelijk
verzorger’, aldus Elsz .

20 21
De Aanleiding
Over de aanleiding vertelt Laurien het
volgende: ’Ik werd als Coördinator
Medezeggenschap Cliënten gevraagd
of er nog iets gedaan werd voor de
cliënten met betrekking tot het stemmen
. Dit was in het verleden ook wel
eens georganiseerd . Daarop heb ik
Elsz benaderd om te vragen of we er
samen niet iets mee konden .’ Elsz vult
aan: ’Het aandachtsgebied van een
geestelijk verzorger richt zich onder
meer op levensbeschouwing en de
politiek ligt hier dicht tegen aan .’ Daarnaast
waren Laurien en Elsz geraakt
door een nieuwsartikel dat ging over
het onzorgvuldig handelen met betrekking
tot stembiljetten van cliënten bij
een andere zorginstelling . ‘Deze avond
was bedoeld om cliënten duidelijk te
maken dat ook zij stemrecht hebben’,
aldus Laurien . Elsz vertelt dat zij vaak
cliënten heeft die hun ongenoegen
uiten als het gaat om hun dagelijks
leven . ‘Zij leggen dan niet de connectie
naar de politiek . Deze avond heeft hen
bewust gemaakt dat ze door te stemmen
dit ongenoegen kunnen uiten .’
De zorg
Eén van de onderwerpen die in het
debat naar voren kwam, was de zorg .
Over dit onderwerp hadden alle aanwezigen
een duidelijke mening . Neem
Danny die te weinig AWBZ uitkering
kreeg . ‘Het is gelukkig opgelost,
maar dit was zonder mijn mentrix Willy
(Hamerslag) niet gelukt . Ik ben zo blij
met haar .’ Elsz vertelt: ’Net als Danny
zijn veel cliënten afhankelijk van de
AWBZ . Ze snappen dan ook de
bezuinigingen in de zorg
niet en denken dat hun
verblijf bij Trajectum
ook niets
Laurien Woudhuizen (links) en Elsz de
Roos.
te maken heeft met zorg . Zij verstaan
onder zorg bijvoorbeeld het gaan naar
de dokter omdat je een wondje hebt .’
Werk en uitkering
Over een ander onderwerp van de
avond, Werk en uitkering zegt Laurien:
’De cliënten hebben het idee dat
ze voor niets werken omdat ze een
uitkering krijgen . Ook is het moeilijk
voor hen te verkroppen dat de ene
cliënt minder doet en kan dan de ander,
maar dezelfde uitkering krijgt .’ Elsz: ’Ze
willen gewoon werk dat bij hen past en
dat leuk is . Maar dit is niet altijd mogelijk
. Wat zij ook belangrijk vinden is het
behalen van het hoogst haalbare werk .’
‘De cliënt wil zich nuttig voelen
en meetellen, aldus
Laurien .
Medezeggenschap
en zelfbeschikking
‘Zelf kiezen welke zorg je wilt krijgen’,
daar gaat het om als het gaat over zelfbeschikking
geeft Laurien aan . Natuurlijk
weet zij wegens haar functie ook
hoe belangrijk medezeggenschap is .
‘Binnen Trajectum is dit één van de
speerpunten . Het is voor de cliënt een
groot goed om zijn mening te geven .’
Elsz geeft aan dat er binnen Trajectum
ook een klachtencommissie is waarbij
cliënten hun klacht kunnen indienen en
dat deze ook serieus wordt behandeld .
Dit blijkt ook wel als Angelique, een
bezoeker van de avond, hierover zegt:
’Ik had een klacht omdat ik het ergens
niet mee eens was en ik kreeg een brief
waarin stond dat ik gelijk had! Dit vond
ik heel fijn om te horen .’
Op de vraag of de avond nog een vervolg
krijgt zijn de beide dames het volledig
met elkaar eens . ‘Het kan nog beter,
maar de cliënten waren zo enthousiast
en stelden zich zo open op door vragen
te stellen in de microfoon en te vertellen
over hun eigen situatie’, begint Laurien
. Elsz vult aan: ’Mijn feestje van de
avond is dat cliënten duidelijk begrepen
dat de politiek ook over hen gaat .
Het is zeker voor herhaling vatbaar .’ De
PvdA kwam die avond als grote winnaar
uit de bus . Bij het ter perse gaan
van deze editie van Intraject was de uiteindelijke
echte verkiezingsuitslag niet
bekend . Duidelijk was wel dat het stemmen
nog wel wat onduidelijkheden met
zich mee brengt . Zo hadden enkele
cliënten meerdere keuzes ingevuld en
was er in plaats van het inkleuren van
een rondje, een cirkel gezet om een
partij . Gelukkig waren er de heren van
de gemeente Lochem om uit te leggen
hoe het nu wel moest en beantwoordden
zij vragen . Hiervan werd door alle
aanwezigen gretig gebruik gemaakt .
Jacques Martini (links), Ineke van Ouwerkerk
en Joeri Bats.

22
‘Stemmen is hartstikke belangrijk’
Voor het eerst in haar leven gaat Petra Benjamins (30) stemmen. Het is belangrijk dat haar stem nu eens niet
verloren gaat, meent ze. Op woensdag 9 juni gaat ze met een begeleider vanaf locatie Groot Hungerink van
Trajectum in Eefde naar het plaatselijke bejaardentehuis dat als stemlokaal dienst doet. ‘Ik vind stemmen
hartstikke belangrijk en ik weet precies op welke partij ik die dag ga stemmen.’ Ze is zich volop bewust van het
belang van die keuze.
Het stemmen is een belang-
rijk grondrecht . Zelf heeft
Petra wel ervaring met ver-
kiezingen en het op de bres staan voor
het algemeen belang . Ze is lid van de
clustercliëntenraad van Groot Hungerink
en van de centrale cliëntenraad
Trajectum Oost . ‘Eigenlijk doe ik
daar een beetje hetzelfde werk als een
Tweede Kamerlid’, zegt ze stellig . Zo
voert zij namens de cliëntenraad actie
tegen het te hard rijden op het terrein
van de instelling . Petra heeft spandoeken
gemaakt en ondanks het commentaar
van medebewoners en medewerkers
dat het toch allemaal wel meevalt,
zet ze door . ‘Sommige cliënten wandelen
op het terrein en één is zelfs slechtziend
. Ik vind dat auto’s niet harder
dan 15 kilometer per uur mogen rijden .
Stapvoets dus .’
De cliëntenraad heeft ook geholpen
bij de organisatie van de voorlichtingsavond
over het stemmen . Petra
is tevreden over de opkomst . ‘De zaal
zat vol, dus dat is goed .’ Zij heeft haar
oren goed de kost gegeven . ‘Door de
uitleg die werd gegeven door de vertegenwoordigers
van alle partijen heb ik
een keuze kunnen maken . Ik vind het
belangrijk dat politieke partijen mensen
die een beperking hebben toch
zoveel mogelijk bij de samenleving willen
betrekken . Sommige politici vinden
het wel best dat wij in een hoekje zitten,
die willen ons geen kans geven om
aan werk te komen of een goede uitkering
te krijgen .’ Wat haar familie stemt,
weet Petra niet, maar zelf is ze er na de
bijeenkomst wel uit . Het wordt SP . ‘Ik
moet nog wel er over nadenken achter
welke kandidaat ik het vakje inkleur .’ Ze
heeft de boodschap goed in de oren
geknoopt hoe het er in het stemlokaal
aan toe gaat . ‘Ik wist niet dat er maar
een persoon in het stemhokje mag, wel
dat het stemmen met de computer weer
is afgeschaft .’ Het zal haar niet gebeuren
dat haar stem ongeldig wordt verklaard
omdat ze meerdere kandidaten
heeft aangekruist .
Betaalde baan
De inspanningen van de SP om mensen
met een uitkering aan een baan te
helpen, geven bij Petra de doorslag .
‘’t Liefst zou ik een betaalde baan willen
. Maar dat is voor mensen die op
Groot Hungerink wonen niet makkelijk,
we zitten hier niet voor niets . We
hebben allemaal iets .’ Ze is gewend
om haar handen uit de mouwen te steken
. Op het activiteitencentrum maakt
ze verjaardagsslingers bestaande uit
vlaggetjes met mooie gekleurde patronen
of tekeningen . Soms werkt ze op
bestelling maar heel veel vaantjes worden
verkocht in de andere vestigingen
van Trajectum Oost waar spullen van
cliënten te koop worden aangeboden .
Daarnaast werkt ze als vrijwilligster
elke woensdagavond op het paviljoen
Tuba . ‘Daar help ik de groepsleiding en
geef ik de cliënten wat te drinken . Zulk
vrijwilligerswerk vind ik leuk .’
Petra verwacht dat door de voorlichtingsavond
meer cliënten gaan stemmen
dan voorheen . ‘Dat vind ik belangrijk
. Als je een stemkaart hebt, moet je
hem eigenlijk ook gebruiken .’ Wat haar
in de SP ook aansprak was het tolerante
beleid jegens minderheden zoals
buitenlanders . Met afgrijzen: ‘Van Geert
Wilders moet ik helemaal niets hebben .
Van Balkende trouwens ook helemaal
niet .’ Haar mening deelt ze overigens
niet met andere cliënten . ‘Iedereen
mag lekker zelf weten op wie hij of zij
stemt . Dat is gelukkig een vrije keus .’
Sutfene brengt grote verandering
in leven cliënten Trajectum
Voor twintig cliënten van Trajectum Oost die op leeftijd zijn en met lichamelijke beperkingen
kampen, breken spannende tijden aan. Zij maken zich na de zomer op voor
de verhuizing vanaf de paviljoens Fagot en Tuba op Groot Hungerink
naar Sutfene in Zutphen. Het verpleeg- en verzorgingshuis
en Trajectum werken al enkele jaren nauw samen.
De banden zijn nog verder aangehaald nu ook Werk
en Activiteiten van Trajectum aanhaakt bij het
initiatief. Cliënten gaan onder begeleiding in
het atrium De Singel een bruin café en het
restaurant beheren.
Bij Trajectum Oost groeide de
afgelopen jaren de behoefte
aan woongelegenheid voor
cliënten die vanwege lichamelijke
gebreken bedlegerig worden . Gesprekken
met zorginstelling Sutfene die voor
haar verpleeghuis aan de Coehoornsingel
nieuwbouwplannen had, verliepen
vruchtbaar . Herman Reinders die
bij Trajectum Oost werkzaam is als
hoofd Orthopedagogische Woonbegeleiding
en de overgang van zijn cliënten
naar Sutfene coördineert, was vanaf
het begin nauw betrokken bij het initiatief
. ‘De nieuwbouw levert een grote
winst op in vergelijking met vroeger .
De accommodatie is prachtig en door
de aanwezigheid van tilsystemen in
de plafonds helemaal aangepast aan
de wensen en noden van de cliënten .’
Toch zal het voor de toekomstige bewoners
ook wel even wennen zijn, meent
hij . ‘Het is een grote verandering omdat
de cliënten voor het eerst op vier hoog
komen te wonen . Ze kunnen een heel
eind over de stad uitkijken . Vanaf een
besloten terrein, buitenaf in de natuur
komen ze in een parkachtige setting in
het stadscentrum . Dat is ook nieuw .’
De twee units bieden elk ruimte aan tien
cliënten met een eigen zit- slaapkamer .
Per vijf bewoners is er een huiskamer
gerealiseerd . Herman: ‘Een aanwinst
is atrium De Singel waarin voorzieningen
zitten zoals een kapper, restaurant
met binnen- en buitenterras, tandheelkundige
hulp, bruin café, winkeltje en
recreatieruimte . Voor de cliënten, maar
ook voor hun bezoek is dat hartstikke
leuk .’ Daarnaast kan Trajectum gebruik
Francy Smit (links) en Maaike Vaartjes.
23
maken van de specialistische kennis
van het verpleeghuis op het gebied van
de ouderenzorg . Een gespecialiseerde
verpleegkundige, specifieke diabeteszorg
en de paramedische dienst staan
ter beschikking . ‘De samenwerking
biedt veel voordelen, maar ook voor de
medewerkers die meeverhuizen naar
de nieuwe werkplek is het natuurlijk
een hele verandering’, aldus Herman .

24
Hij verwacht dat de kennisuitwisseling
en samenwerking de zorg verder ten
goede zal komen .
Maximale integratie
Werk en Activiteiten van Trajectum was
al in een vroeg stadium betrokken bij
de nieuwbouw in Zutphen omdat een
goede dagbesteding voor de fysiek
beperkte cliënten heel belangrijk is .
‘De uitdaging was om hen maximaal te
integreren en betrekken bij de nieuwe
woonomgeving’, vertelt hoofd Aad van
Duijn . ‘Het gaat om soosachtige bezigheden
zoals muziek maken en luisteren,
samen zingen, lezen en knutselen .
Waar mogelijk kunnen onze cliënten en
de bewoners van het verpleeghuis over
en weer activiteiten van elkaar volgen .
Op die manier benutten we de specifieke
kwaliteiten die deze samenwerking
biedt, optimaal .’
Terwijl Aad betrokken was bij de invulling
van de dagbesteding kreeg hij ook
lucht van de wens van Sutfene om de
horeca in het verpleeghuis uit te besteden
. ‘Ik heb toen ingetekend met de
vraag of wij zouden mogen onderzoeken
of het haalbaar zou zijn om die
voor onze rekening te nemen .’ De uit-
komsten van die haalbaarheidsstudie
waren positief . ‘Een prachtig project
dat goed past bij het maatschappelijk
ondernemen waar wij met Werk en
Activiteiten voor staan . Juist de horeca
biedt onze cliënten goede kansen voor
hun verdere ontwikkeling .’ De nieuwe
clustermanager voor Werk en Activiteiten
bij Trajectum Oost, Jos van Keeken,
deed ervaring op met de horeca als
bedrijfsleider van het Volkscafé dat in
Zutphen jarenlang onderdeel was van
Trajectum Oost . ‘Hij kan het mooi vanaf
het begin begeleiden . Daarnaast zorgen
twee activiteitenbegeleiders van
ons die beschikken over papieren in
de horeca, voor de begeleiding in het
atrium .’ Een ideale kans . Francy Smit
en Maaike Vaartjes kijken al uit naar
de klus die hen na de zomer wacht .
Zij hebben al een keer rondgekeken
in hun zeer waarschijnlijk toekomstige
werkomgeving . Het staat ze wel aan .’
Samenwerking pakt gunstig uit
Volgens Aad is de kans groot dat meer
zorginstellingen cliënten gaan verwijzen
. Niet alleen omdat het financieel
goed uit kan, maar ook omdat de
samenwerking voor alle partijen gunstig
uitpakt . ‘We werken inmiddels
nauw samen met Tactus (verslavingszorg)
en Rentray . Ook de gemeente
Zutphen, het regionale opleidingscentrum
en de praktijkschool zijn erg geïnteresseerd
.’ Het project kan uitmonden
in een leerwerkbedrijf, zoals de wasserij
Lips dat is op het bedrijventerrein in
Zutphen . ‘Dit werk stelt hogere eisen
aan cliënten en begeleiders en biedt
daarom een belangrijke vervolgstap
in hun dagbesteding .’ In het atrium
zijn eveneens een huisartsenpraktijk,
kinderopvang en fysiotherapie gevestigd
. Ook wijkbewoners kunnen in en
uitlopen en volop gebruik maken van
de horecafaciliteiten . Het buitenterras
leent zich voor het organiseren van
feesten . ‘De doelstelling van Sutfene is
dat de nieuwbouw niet alleen bestemd
is voor de eigen bewoners, maar ook
voor de omwonenden . Aan die integratie
wil Trajectum graag vanuit haar specifieke
kennis en ervaring een steentje
bijdragen . Mogelijk is dit een eerste
stap in een verdere samenwerking tussen
de zorgverleners . Deze ontwikkeling
is voor ons heel interessant .’
‘Deeltijdbehandeling heeft bestaansrecht bewezen’
Binnen het geschakeerde aanbod van behandelmethodieken voor sterk gedragsgestoorde licht verstandelijke
gehandicapten, heeft de deeltijdbehandeling van Trajectum Oost haar waarde bewezen. Dorry Menkveld
meent wel dat deze vorm van behandeling beter tot haar recht komt in Dreefstate in Zutphen dan in de
villa bij ’t Mastler in Eefde. ‘Vooral de slechte bereikbaarheid van OBC ’t Mastler blijkt voor veel potentiële
cliënten een beletsel. Deze verhuizing is een uitkomst.’
Doordat veel ondersteunende
diensten van Trajectum uit
het kantorenpand Dreefstate
zijn verhuisd naar de nieuwe centrale
huisvesting in Zwolle, kwam er
ruimte in Zutphen vrij . De polikliniek die
jaarlijks zo’n 290 cliënten adviseert en
begeleidt, was al in het complex gevestigd
. ‘Het is een logische gedachte
om beide onderdelen die vallen onder
dezelfde resultaatverantwoordelijke
eenheid extramurale begeleiding en
behandeling, onder één dak te brengen
. Daardoor kan er efficiënter worden
gewerkt en is het ook mogelijk om
de deskundigheid van elkaar beter te
benutten . In sommige gevallen zie je
cliënten ook van de ene vorm van begeleiding
en behandeling doorschuiven
naar de andere’, aldus Dorry .
De deeltijdbehandeling voldoet in een
behoefte bij cliënten voor wie de poliklinische
hulp te licht is, maar een klinische
opname weer te zwaar . Het
is daarom een belangrijke schakel in
het zorgpalet van Trajectum . ‘De koppeling
aan alle producten die de poli
nu al biedt, verruimt ook de mogelijkheden
voor de deeltijdbehandeling’,
verwacht ze . Vooral het aanhaken
bij de methodieken van de psychomotorische
therapeut en de dramatherapeut,
acht Dorry kansrijk . ‘Voor
deze groep is de non-verbale therapie
belangrijk .’ De ambulante woonbegeleiding,
eveneens een onderdeel van
de extramurale behandeling en begeleiding,
blijft ook in Dreefstate gehuisvest
. ‘Daarmee wordt dit gebouw het
gezicht van de extramurale behandeling
en begeleiding binnen Trajectum
Oost .’ Per dagdeel komen er acht
cliënten voor deeltijdbehandeling
met een intensiteit van
twee tot acht dagdelen
per week . Dat betekent
dat er gemiddeld
zo’n zestien cliënten
geholpen kunnen
worden . Een
behandeling duurt
gemiddeld veertien
maanden .
Succesvol
Door de betere bereikbaarheid
verwacht Dorry een toename
van het aantal hulpvragen van cliënten .
‘We krijgen nu al veel verwijzingen van
collega-instellingen en organisaties die
zich even geen raad weten met een
cliënt . De inzet van een multidisciplinair
team met gespecialiseerde deskundigheid
maakt dat onze geïntegreerde
behandeling behoorlijk succesvol is .’
Ze verwacht dat de verhuizing in het
najaar haar beslag krijgt . Intern zijn
binnen het kantoor wat aanpassingen
nodig om groepsruimten en een lokaal
voor psychomotorische therapie te realiseren
. ‘De deeltijdbehandeling dient
soms ook als overbrugging tot er een
25
behandelplaats in een kliniek vrij komt,
of wordt ingezet na verblijf in een kliniek
. Wij staan dus zowel aan de voorals
aan de achterdeur . Vaak wordt een
traject afgesloten in een poliklinische
setting . Door alles in een pand te huisvesten
ontstaan kortere lijnen waardoor
de zorg voor de cliënt beter aansluit
. Het is niet alleen efficiënter voor
de organisatie, maar vooral een verbetering
van de geboden behandeling’,
constateert Dorry .

26 27
Reikhalzend kijkt Jack uit
naar opening Streekerhof
Hij had geluk. Jack kon kiezen tussen twee appartementen in de net opgeleverde woonvoorziening Streekerhof
van Trajectum in Oosterstreek. ‘Ik heb de mooiste gekozen met uitzicht naar achteren over de weilanden.
Het voelt alsof ik eindelijk weer een thuis heb’, vertelt Jack met een brede glimlach. Hij verwacht veel van zijn
verhuizing naar de speciale voorziening voor mensen met niet aangeboren hersenletsel. Na twintig jaar heeft
hij eindelijk zijn plek gevonden. Reikhalzend kijkt hij uit naar de aanstaande verhuizing.
jack komt net terug van een bezoek
met zus Cuny en zijn zwager aan
de Streekerhof . Hij woont tijdelijk
in behandel- en wooncentrum
Zeuvenakkers in Appelscha, maar erg
naar zijn zin heeft hij het daar niet . In
1989 liep hij als gevolg van een hersenvliesontsteking
blijvend hersenletsel
op . ‘Helemaal beter word ik nooit meer .
Geestelijk mankeert me niet zo veel,
maar ik weet dat er iets schort . Het
spoort niet helemaal .’ Zijn hand rust
even op de arm van zijn zuster . ‘Zelfs
mijn zus heeft er vrede mee .’ Cuny ver-
telt dat het voor de familie eerst heel
moeilijk te accepteren was dat Jack
nooit meer de oude zou worden . ‘We
zien nu in dat het nooit anders wordt .
Dat was al een hele belangrijke stap
voor het herstel van onze relatie .’
Tegenwoordig hebben ze goed contact
. Aan een half woord hebben ze
soms genoeg .
Met zijn persoonlijk begeleider Erik
kan Jack het ook prima vinden . Hij
omschrijft hem als ‘een topgozer’ . Voor
de voormalige bloemist is de omgang
met mensen heel belangrijk . Er moet
een band zijn . En juist daar schortte
het aan . Het klikt niet met de medebewoners
op Zeuvenakkers die vaak een
heel andere achtergrond en problematiek
hebben . ‘Ik heb niets met ze en
daardoor ben ik niet ‘echt’ gelukkig . Op
de Streekerhof komen meer mensen
van mijn niveau . Ik zit nu alweer twee
jaar hier in Appelscha . Dat is me veel
te lang . Ik voel me hier echt niet prettig
en op mijn gemak .’ Het liefst zou hij
gisteren al zijn verhuisd . Zijn begeleider
Erik verwacht dat Jack op de Streekerhof
veel beter op zijn plaats is . Op
Zeuvenakkers moet hij nogal eens op
zijn tenen lopen en dat uit zich in zijn
gedrag . ‘Hij is onrustig . Twee weken
geleden ben ik voor het eerst met hem
op de Streekerhof wezen kijken . Het is
een mooie omgeving, lekker rustig . Het
is helemaal wat Jack leuk vindt . Hij was
ontzettend blij en had een erg goed
gevoel toen we daar vandaan kwamen .
Mooi is dat .’
‘Dit is mijn thuis’
De kleinschalige woonvoorzienig ligt
midden in de landerijen en telt twaalf
appartementen . Jack: ‘Ik keek mijn
ogen uit, zo luxe ziet het er uit .’ Alleen
zijn badkamer is qua afmeting al de
helft van zijn huidige kamer . ‘Jammer
dat ik er geen zitbad in heb, maar daar
ga ik dan maar voor sparen’, zegt Jack
grappend . ‘Ik beschouw de Streekerhof
nu al als mijn thuis en dat is voor
het eerst sinds lange tijd . Het geeft me
meer rust .’ Bij mooi weer kan hij de
achterdeur van zijn appartement open
zetten en genieten van het plattelandsleven
. ‘Ik kan er doen wat ik zelf wil . Op
Zeuvenakkers kan ik niet zomaar naar
buiten . Op de Streekerhof wel . Aan die
vrijheid ben ik toe .’ Cuny is blij voor
haar broer die na een lange gang
langs allerlei instellingen eindelijk
zijn plek lijkt te
hebben gevonden . ‘We zijn al jaren
bezig om een goede voorziening te vinden
. Jack heeft een behoorlijke beperking
maar hij is absoluut niet gek . Hij
heeft wel mensen om hem heen nodig
die goed met zijn hersenletsel om kunnen
gaan . Al met al heeft het 21 jaar
geduurd voordat hem behoorlijke zorg
geboden kan worden .’
‘Streekerhof is hard nodig’
In 1996 kwam Jack op Hoeve
Boschoord . Nadat hij op deze locatie
van Trajectum uitbehandeld was,
zat hij drie jaar op een ontslagafdeling
bij gebrek aan een adequaat vervolg .
‘Niemand wist waar hij heen moest’,
vertelt Cuny . Ze juicht het initiatief
van Trajectum toe om een gespecialiseerde
woonvoorziening te realiseren
voor mensen met hersenletsel en
emotionele- en gedragsproblematiek .
‘Dat was hard nodig .’ Dat blijkt wel uit
het verhaal van Jack . Haar broer blijft
voorlopig op Zeuvenakkers nog wel
tuinwerk verrichten, maar hoopt dat
hij in de toekomst op het terrein rond
de Streekerhof aan de slag kan . ‘Ik
wil ook graag beesten gaan houden
en een vijver onderhouden . Die had
ik vroeger ook .’ Jack groeide als kind
op in polder Purmer op een boerderij .
‘Straks kijk ik weer over de landerijen
uit . Er graasden nu al koeien in het weiland
. Dat zie je niet zo vaak meer . Ik
vind het er fantastisch .’
Op 6 juni zullen de eerste bewoners
naar de Streekerhof verhuizen . Op 16
juni verwacht Jack zijn intrek te nemen
in de woonvoorziening . ‘Hier heb ik een
kamer en daar een eigen appartement’,
typeert hij het verschil . Daarnaast zijn
er in het complex ook nog twee groepsruimten
. Eén voor rust en een met de
mogelijkheid voor gezamenlijke activiteiten
zoals koken of een spel . Op de
eerste verdieping bestaat logeermogelijkheid
voor familie, partners of vrienden
die ook zoveel mogelijk betrokken
worden bij de behandeling en begeleiding
. Jack hoopt dat er ook nog een
opening komt voor alle bewoners . ‘Ik
ben dol op feestjes .’

Mededelingen
vanuit alle geledingen
28 29
Hoeve Boschoord
in beweging
Vergaderen, draaiboeken maken, pers-
berichten versturen, Hoeve Boschoord
maakt zich weer op voor de open dag
op 9 oktober 2010 ter gelegenheid van
het 60-jarig bestaan . Eens in de vijf jaar
is er een open dag om de mensen uit
de omgeving en andere belangstellenden
een kijkje “in de keuken” van
Hoeve Boschoord te geven . Een dag
waarop toekomstige personeelsleden
en omwonenden kennis kunnen maken
met het behandelcentrum en familie
van cliënten en personeelsleden de
kans krijgen uitgebreid over het terrein
te lopen om met eigen ogen te zien hoe
bijzonder het is om op Boschoord te
wonen en te werken . Kortom een dag
van nieuwe en van “oude vertrouwde
dingen” .
Bij de organisatie van zo’n dag, past
een terugblik naar vijf jaar geleden . De
plattegrond van het terrein toont heel
wat veranderingen . Niet alleen is Hoeve
Boschoord zelf uitgebreid met meer
woonafdelingen en kantoren, maar ook
gaat Hoeve Boschoord in een samenwerkingsverband
met Hanzeborg verder
onder de naam Trajectum .
Op 9 oktober kan iedereen kennis
maken met Trajectum en al haar locaties
.
Wat begonnen is met ‘kleine voorzich-
tige stapjes’ zal uiteindelijk uitgroeien
tot ‘Trajectum in beweging’ . Een open
dag die bol staat van de activiteiten én
een dag die veel informatie biedt over
hoe we op het terrein in Boschoord
werken en wonen .
Wat kun je in ieder geval verwachten
op deze dag:
• Informatie over werken bij
Trajectum .
• Informatie over wonen.
• Informatie over arbeid.
• ‘Traject um te kuiern’ is een bewegwijzerde
wandelroute over het terrein
die je zelfstandig of met een gids kunt
lopen .
• Workshops; Mensen uit het werkveld,
zorgaanbieders of toekomstige
personeelsleden kunnen compacte
work shops volgen . Bij deze workshops
wordt intensief op verschillende aspec-
ten van de behandeling ingegaan .
En natuurlijk ludieke activiteiten zoals
optredens van de Boschoordband,
het Boschoordkoor en de acrobatengroep
.
Kom in beweging en laat je op 9 oktober
van 10 .00 - 16 .00 uur verrassen
op het terrein van Trajectum Noord in
Boschoord!
Namens de Open Dag Commissie,
Tanja Kijl
Symposium
Op 14 oktober 2010 houdt Trajectum
een symposium ter gelegenheid van het
afscheid van Cees Hesse, lid Raad van
Bestuur Trajectum . Het symposium met
de titel: ’Gewoon Bijzonder’ is bedoeld
voor managers, beleidsmakers, hulpverleners
en andere geïnteresseerden
in forensische zorg en behandeling van
mensen met een (lichte) verstandelijke
beperking .
Tijdens het symposium zal aan de
hand van enkele plenaire lezingen en
een tiental workshops, de problematiek
van mensen met een lichte verstandelijke
beperking en ernstige gedrags- en
psychiatrische stoornissen (SGLVG),
vanuit verschillende invalshoeken worden
belicht .
Voor het plenaire gedeelte in de ochtend
hebben de volgende personen
hun medewerking toegezegd:
• Mr. Niek Heidanus, advocaat te
Groningen en kritisch ten aanzien van
strafrecht en TBS;
• Dr. James Haaven, psycholoog te
Portland (Oregon, VS) en expert op het
gebied van behandeling van seksueel
grensoverschrijdend gedrag bij verstandelijk
beperkten;
• Dr. Ad Verbrugge, universitair
hoofddocent aan de Vrije Universiteit
Amsterdam, waar hij sociale filosofie
en culturele filosofie doceert .
Ook voor de workshops heeft Trajectum
een aantal gerenommeerde experts
weten te vinden, zoals: prof . dr . Wil-
liam Lindsay (Criminal thinking styles),
dr . James Haaven (Sexual offenders),
prof . dr . John Taylor (Agression), drs .
Els van Daele (Seksueel grensoverschrijdend
gedrag) en prof . dr . Robert
Didden (Persoonlijkheidsstoornissen
en LVB) .
Locatie: Regardz Nieuwe Buitensociëteit
Zwolle
Tijd: 14 oktober van
09:00 - 16:30 uur
Kosten: € 195,- Dit is incl . koffie,
thee, lunch en borrel
Informatie: www .trajectum .info
Aanmelden: bij Congrescoördinator
Louky Bos,
lbos@trajectum .info

30
Mededelingen
vanuit alle geledingen
Ondernemingsraad en Instemmingsrecht
In de vorige Intraject hebben we uit-
leg gegeven over het adviesrecht van
de ondernemingsraad . Samen met het
adviesrecht is het instemmingsrecht
een belangrijk middel om invloed te
hebben op de besluitvorming binnen
de organisatie . In deze aflevering zullen
we iets vertellen over het instemmingsrecht
. Ook zullen we de instemmingsaanvraag
Arbodienstverlening Trajectum
bespreken die de OR in 2009 heeft
ontvangen .
Het instemmingsrecht zou ook het recht
om ‘mee te beslissen’ genoemd kunnen
worden . Op basis van het instemmingsrecht
kan de ondernemingsraad
een bindend oordeel uitspreken over
een aantal onderwerpen van sociaal
beleid . Daarbij gaat het om belangrijke
veranderingen van arbeidsvoorwaarden
of van arbeidsomstandigheden .
Enkele voorbeelden zijn:
• regelingen over een pensioenverzekering
en spaarregeling;
• regelingen over werktijd- of vakantieregeling;
• beleid ten aanzien van personeelsbeoordeling,
functiewaardering, aanstelling
en ontslag
• regelingen op het gebied van de
veiligheid, de gezondheid of het welzijn
in verband met de arbeid inclusief het
ziekteverzuim;
• regelingen op het gebied van de
behandeling van klachten .
Evenals bij de adviesaanvragen stelt de
Wet op de Ondernemingsraden (WOR)
een aantal eisen aan de instemmingsaanvraag
.
De Raad van Bestuur moet het voor-
genomen besluit over een onderwerp
dat betrekking heeft op sociaal beleid
schriftelijk aan de OR voorleggen met
een duidelijke uitleg waarom men dit
besluit wil nemen en wat de gevolgen
zijn voor medewerkers .
Na de bespreking in een overlegvergadering
mag de OR beslissen of zij
instemt of niet . De OR moet het eventuele
onthouden van instemming goed
en duidelijk motiveren . Daarbij dient de
OR te laten weten onder welke voorwaarden
hij wel akkoord kan gaan met
het plan . In de meeste gevallen zal
de Raad van Bestuur het voorgenomen
besluit aanpassen en opnieuw ter
instemming voorleggen aan de OR .
Evenals bij een negatief advies zijn
er op grond van de WOR juridische
stappen mogelijk in geval van het niet
geven van instemming voor zowel de
Raad van Bestuur als de OR .
Instemmingsaanvraag Arbodienstverlening Trajectum
Er waren tot 2010 twee arbodiensten
werkzaam binnen Trajectum, één bij
Hoeve Boschoord en één bij Hanzeborg
. De Raad van Bestuur heeft medio
2009 het verzoek aan de OR gedaan
om mee te denken over de keuze van
één arbodienst voor heel Trajectum . De
OR is daarbij vroeg in het traject meegenomen
. Zo was de OR afgevaardigd
Trajectum gaat samenwerken met
LSG-Rentray en is voornemens een
intentieovereenkomst te tekenen voor
de behandeling van LVG jeugdigen,
jongvolwassenen en volwassenen met
ernstige gedragsproblemen . Trajectum
zal hiervoor capaciteit realiseren op de
locatie Rekken .
Achtergrond
Op 12 maart jl . maakte het Ministerie
van Justitie bekend dat enkele justitiele
jeugdinrichtingen (JJI’s) “tijdelijk”
buiten gebruik zouden worden gesteld,
waaronder de jeugdinrichting Rekken .
Dit gezien de afname van het aantal
jongeren met een justitiële maatregel .
Concreet betekent dit dat er in LSG-
Rentray Rekken geen jongeren meer
worden geplaatst met een strafrechtelijke
maatregel . Hierdoor ontstaat leegstand
in Rekken .
tijdens de presentaties van twee overgebleven
kandidaten . Daarbij deelde
de OR de eerste voorkeur van de Raad
van Bestuur . Vervolgens heeft de OR de
benodigde stukken ter instemming ontvangen
. Na bespreking in de overlegvergadering
heeft de OR positief gereageerd
op dit voorgenomen besluit van
de Raad van Bestuur . Daarbij heeft de
Capaciteitsuitbreiding
Trajectum
Omdat het verkrijgen van een financie-
ring voor de vervangende nieuwbouw
van ’t Mastler in Eefde als ook het verwerven
van de vereiste vergunningen
veel tijd vergt, heeft de RvB van Trajectum
contact gehad met LSG-Rentray
. Tijdens dit contact is gesproken
over een vergaande samenwerking op
het gebied van behandeling van jeugdige,
jongvolwassenen en volwassen
(SG)LVG’ers . Daarbij is ook de mogelijkheid
van het gebruik van huisvesting
door Trajectum in Rekken aan
bod gekomen . Trajectum kan daarmee
de behandelcapaciteit van forensische
SGLVG cliënten realisteren . En
daarnaast in samenwerking met het
31
OR een aantal voorwaarden genoemd,
die de Raad van Bestuur heeft ingewilligd
. Zo zal de OR ondermeer betrokken
worden bij de evaluatie van de
dienstverlening in september 2010 .
Mede op basis van deze evaluatie zal
besloten worden om de verbintenis
met de betreffende arbodienst in 2011
voort te zetten .
Samenwerking Trajectum
en LSG-Rentray
LVG behandelcentrum van LSG-Rentray
werken aan specialisatie van de
hulpverlening aan cliënten die van het
jeugdsysteem overgaan in de volwassen
hulpverlening . Dit sluit aan bij de
intentie van Trajectum om de breuklijn
tussen jeugd en volwassen hulpverlening
te overbruggen . Momenteel wordt
de intentieovereenkomst uitgewerkt .