Reitdiep 2 - Stichting Het Groninger Landschap

groningerlandschap.nl

Reitdiep 2 - Stichting Het Groninger Landschap

Afsluiting fietspad Harssensbosch

Het fietspad bij Harssensbosch wordt ook de komende jaren

afgesloten tijdens het broedseizoen: van 15 maart tot 15 juni.

Bij de aanleg van het pad is steeds gezegd dat het pad tijdens

de broedperiode zou worden afgesloten, maar toch heeft

de afsluiting tot protesten uit de omgeving geleid: nu het

pad er ligt, wil men er het hele jaar op kunnen fietsen en

de noodzaak van sluiting - voor de broedrust van weidevogels,

met name de grutto - wordt door veel fietsers betwist.

Rayonbeheerder Arjan Hendriks zegt in reactie hierop:

de grutto staat onder grote druk in het Reitdiepgebied. In

de weilanden langs het fietspad tussen Harssenbosch en

de Paddepoelsterweg broedt nog jaarlijks een klein aantal

grutto’s. Willen we de grutto behouden dan moeten er

voldoende jongen groot worden die het jaar erop weer in

Het effect van het weidevogelbeheer van Het Groninger

Landschap in het Reitdiepgebied wordt de komende jaren

nauwgezet gevolgd. In 2008 is een weidevogelkartering

uitgevoerd. Hiermee is een ‘nulmeting’ voor de inrichting

vastgelegd en kunnen de effecten van de optimalisering van

het waterbeheer worden gevolgd. Het Groninger Landschap

besteedt deze inventarisaties uit aan erkende, onafhankelijk

ecologische onderzoeksbureaus. De inventarisaties worden

verricht volgens de zogenaamde BMP-methode. Dit is een

algemeen erkende, intensieve methode van broedvogelinventarisatie

die aan hoge standaardregels is gebonden. In de

periode maart-juni wordt het terrein om de 10 dagen, zo’n

5 tot 10 keer per seizoen volledig geïnventariseerd, vaak bij

zonsopgang en 1 tot 2 keer ’s nachts. Alle vogelwaarnemingen

worden ingetekend op veldkaarten per soort. Aan de

het gebied komen broeden en hun jongen grootbrengen. Zo

groeit de populatie. Verstoring betekent een grotere kans op

predatie en energieverlies van de jongen. Dit is nadelig voor

het broedsucces. Reden om de vogels alle rust te geven om

hun jongen groot te brengen.

Het Groninger Landschap heeft over de afsluiting van het

fietspad overlegd met de dorpsvereniging Adorp. Afgesproken

is dat de komende jaren goed gemonitord wordt hoe de

broedresultaten zich ontwikkelen. Op basis van de resultaten

zal Het Groninger Landschap bezien of het verantwoord

is om het fietspad tijdens het broedseizoen niet af te sluiten.

Dit kan niet eerder dan dat in het gebied sprake is van een

stabiele populatie.

Monitoring

broedvogels

Reitdiep

hand van de waarnemingen wordt bepaald hoeveel territoria

er van de verschillende soorten aanwezig zijn. Er worden

geen nesten gezocht. Het aantal broedparen wordt bepaald

aan het aantal waarnemingen van zang, balts, paarvorming,

ouders met jongen etc. Toevallig gevonden nesten worden

wel meegeteld.

26 en 27 juni

Ontdek

het Reitdiepgebied!

van 10.00 tot 16.00 uur in ons nieuwe bezoekerscentrum

buitenplaats Reitdiep, Wolddijk 103 te Noorderhoogebrug

www.groningerlandschap.nl

Foto’s:

Bert Barelds / Omke Oudeman / Silvan Puijman / Kina

Beleef Het Groninger Landschap

Nummer 2 | april 2010

Nieuwsbrief

over het Reitdiepgebied

Stichting Het Groninger Landschap laat het Reitdiep

weer kronkelen. De oude meanders van de voormalige

oerrivier De Hunze in het oudste cultuurlandschap van

West Europa worden in ere hersteld ten gunste van de

natuur, landschap en cultuurhistorie. In deze nieuwsbrief

vertellen we de stand van zaken van het project.

Laat

het

Reitdiep

weer

kronkelen

INHOUDSOPGAVE

• Stand van zaken project

• Kennismaking Jan Moerkerk

• Samenwerkingsovereenkomst grondeigenaren

• Broedvogelmonitoring

• Afsluiting fietspad Harssensbosch


Beheerder Arjan Hendriks:

Het zijn de laatste loodjes

“Al enkele jaren werken we aan het project ‘Laat het Reitdiep

weer kronkelen’. Het Reitdiepgebied is het oudste cultuurlandschap

van West Europa en de sporen van de geschiedenis

zijn nog prima te zien, voor wie er oog voor heeft. We

proberen de oude meanders weer in ere te herstellen zodat

het gebied meer het beeld weergeeft zoals het vroeger was.

Toen kronkelde de oerrivier De Hunze nog ongestoord door

het landschap tot aan de standsrand van Groningen. We

werken hard aan de aanpassing van de waterhuishouding

in het gebied.We willen het regenwater langer vast kunnen

houden zodat de grondwaterstand stijgt en er meer verschillen

in waterpeil ontstaan. Een hogere gemiddelde grondwaterstand

zorgt ervoor dat de grond niet uitdroogt. Droge

grond is ondoordringbaar voor weidevogels als de grutto, de

kievit en de tureluur die dan niet bij hun voedsel kunnen

komen, zoals regenwormen en emelten. In de winter lopen

de laaggelegen beddingen vol met water en komen daardoor

weer zichtbaar in het landschap te liggen. In de zomer

drogen de beddingen weer langzaam op waardoor slikkige

oevers ontstaan. Allerlei steltlopers vinden daar dan hun

voedsel. Dat deze vernatting goed is voor de weidevogels,

van een geweldig project!”

is te zien in het gebied De Koningslaagte ten noorden van

Noorderhoogebrug. In dit gebied is een aantal jaren geleden

maatregelen genomen om het water langer vast te kunnen

houden en meer verschil in zomer- en winterpeil te krijgen.

Met resultaat.Het gebied is uitgegroeid tot de belangrijkste

slaapplaats van de grutto in de provincie. Zo werden er in

het voorjaar van 2009 ruim 700 grutto’s waargenomen. De

Koningslaagte is niet alleen waardevol als rust en voedselplek.

De vochtige weilanden zijn ook in de zomer in trek

om te broeden. Zo broedt er van jaar tot jaar een vrij stabiel

aantal grutto’s, tureluurs en eenden.

Om het water te verhogen en binnen de grenzen te houden

moesten we sloten en dammen aanpassen. Ook hebben we

een groot aantal dammen vernieuwd omdat ze in niet al te

beste staat van onderhoud waren. In totaal hebben we binnen

het project ongeveer 200 dammen hersteld en nieuw

aangelegd. Ook zijn we bezig met de laatste werkzaamheden

voor de aanleg van een ecoduiker bij de Wierumerschouwsterbrug

en een vissluis in het lwerderdiepje, zodat

de vis het Reitdiepgebied zowel in als uit kan.”

Het project ‘Laat het Reitdiep weer kronkelen’ wordt mede mogelijk gemaakt

door een bijdrage van de Nationale Postcode Loterij van ruim 2,5 miljoen euro.

De loterij vindt dat het oudste cultuurlandschap van West Europa behouden

moet blijven en geeft met haar steun een krachtige impuls aan de recreatie en

het natuurherstel in het Reitdiepgebied. Voor de aanpassing van de water-

huishouding hebben we een belangrijke bijdrage gekregen van de provincie

Groningen.

De inrichting van het gebied tussen de Wierumerschouwsterweg

en het Van Starkenborghkanaal is bijna klaar. We

moeten nog een paar dammen herstellen of aanvullen.

Daarna plaatsen we nog enkele hekken. Momenteel liggen

de werkzaamheden echter stil vanwege het broedseizoen.

De vogels krijgen alle rust om te broeden en hun jongen

groot te brengen. Alleen langs de randen van het gebied

wordt nog gewerkt. Half juni gaat aannemer Vos weer verder

met het afwerken van de dammen. Het zijn echt de laatste

loodjes en dan hebben we met zijn allen een fantastisch

natuurgebied vlakbij de stad Groningen en tegen Adorp aan.

Het is zeker de bedoeling om het gebied zoveel mogelijk

bereikbaar te maken voor publiek. Veel van de bewoners van

Adorp hebben nog herinneringen aan tijden dat ze gewoon

het land in konden lopen en tussen de vogels en nesten konden

wandelen. Helaas kan dat niet meer. Landelijk nemen

de aantallen weidevogels af, ook in Groningen. We moeten

zuinig op ze zijn als we ze willen behouden en dit gebied

leent zich er bij uitstek voor om speciaal beheer te voeren op

het behoud van weidevogels.”

Beheermedewerker

Jan Moerkerk:

“Ruige stalmest ideaal voor weidevogels”

Wat een uitzicht. Jan Moerkerk, beheermedewerker van Het

Groninger Landschap, staat in zijn toekomstige woonkamer,

waar tal van bouwvakkers nog druk in de weer zijn. Verloopt

alles naar wens, dan verhuist hij met zijn gezin deze

zomer naar het voorhuis van het nieuwe bezoekerscentrum

Buitenplaats Reitdiep in Noorderhoogebrug.

“Een prachtplek”, zegt Moerkerk, turend uit het raam van het

voorhuis. “Kijk, daar in de verte zie je de Martinitoren, en

vlak voor ons huis kronkelt een oude meander van het Reitdiep.

Een onbetaalbare locatie.” Moerkerk is sinds oktober

2009 in dienst bij de Stichting Het Groninger Landschap.

Hij gaat in het voorhuis van de voormalige boerderij wonen.

In de grote schuur, komt het nieuwe bezoekerscentrum Buitenplaats

Reitdiep. “Er komt een tentoonstelling, een winkel,

een filmzaal en een uitkijkpunt waar bezoekers prachtig over

de weilanden kunnen kijken. Ook het rayonkantoor verhuist

van Pieterburen naar deze locatie”, vertelt Moerkerk.

Moerkerk is straks onder andere verantwoordelijk voor de

verzorging van het vee dat bij het bezoekerscentrum komt te

lopen. Hij is bezig met de aankoop van Groninger blaarkoppen,

een echt Groninger koeienras, met karakteristieke

witte hoofden. De blaarkoppen zullen in de zomer in de

weilanden bij het bezoekerscentrum grazen. In de winter

staan ze op stal in de potstal. “Blaarkoppen zijn sterke

koeien, die in het veld weinig aandacht vergen.” Behalve

koeien, komt er ook kleinvee, wat schapen, varkens, geiten

en kippen. “Bezoekers mogen er volop van genieten. Van

boven kunnen ze in de stal kijken. Kinderen mogen buiten

tussen de schapen en geiten spelen en lopen.”

De verzorging van het vee is Moerkerk op het lijf geschreven.

Zijn vader heeft een boerderij in Zuidhorn, mét een

potstal. “Op onze landerijen in Zuidhorn stikt het van de

weidevogels, vooral op de weilanden met ruige stalmest.

Juist daar zitten veel nesten.” Nadat Moerkerk in 2007 uit

de maatschap stapte, had hij diverse banen, waaronder één

op kantoor. Dat nooit meer. “Ik ben een buitenmens. Dit is

voor mij echt een superbaan. Hier ben ik weer elke dag in

het veld.”

Als het aan Moerkerk ligt, woont hij straks niet alleen in de

boerderij. De oude bewoners, namelijk een kerkuilenfamilie,

zijn na de verbouwing van harte welkom. “We zullen

voor hen een kerkuilenkast ophangen.”

Potstal

De potstal bij het nieuwe bezoekerscentrum in Noorderhoogebrug

is zo goed als klaar. De voorkant van de stal

blijft open, dat is gezond voor de koeien. De potstal levert

een belangrijk product voor het weidevogelbeheer: vaste

stalmest. Ideale mest voor weidevogels, maar het is tegenwoordig

moeilijk te verkrijgen. Eén of twee keer per jaar

wordt de potstal ‘geoogst’ en wordt de waardevolle mest, die

vermengd is met stro, over de weilanden verspreid. Ruige

stalmest brengt de bodem tot leven. Er zitten meer en dikkere

regenwormen in. En daar houden de weidevogels van.

Onlangs kocht Het Groninger Landschap nog een boerderij

aan de Paddepoelsterweg. Hier wordt een beheerboerderij

opgezet met een grote potstal.

Unieke samenwerking grondeigenaren

voor weidevogels Reitdiepgebied

Het Groninger Landschap en de Vereniging Duurzame

Landbouw Stad en Ommeland gaan samenwerken om de

weidevogelstand in het Reitdiepgebied te behouden en te

verbeteren. Daarvoor is vrijdag 12 maart jl. een samenwerkingsovereenkomst

ondertekend op het borgterrein Harssensbosch

in Adorp, in aanwezigheid van gedeputeerde

Douwe Hollenga.

Het Reitdiepgebied is een belangrijk weidevogelgebied in

de provincie Groningen. Maar net als in heel Nederland

dalen ook in dit gebied de aantallen en soorten weidevogels.

Volgens de vereniging Duurzame Landbouw Stad en

Ommeland en de Stichting Het Groninger Landschap is

een ééndrachtige samenwerking tussen de eigenaren in

en rondom het gebied een belangrijke voorwaarde om de

daling tegen te gaan. Met de samenwerking geven de beide

partijen bovendien een impuls aan het provinciale beleid

‘Meer doen in minder gebieden’ als het gaat om de akker- en

weidevogels in Groningen.

In de overeenkomst is vastgelegd dat gronden van Het

Groninger Landschap worden verpacht aan leden van de

Vereniging Duurzame Landbouw Stad en Ommeland.

Naast afstemming in beheer trekken de natuurbeheerders

en de boeren ook samen op waar het gaat om beïnvloeding

van overheidsbeleid, ruimtelijke en planologische procedures,

waterbeheer, predatie en monitoring.

More magazines by this user
Similar magazines