Het stationsgebouw van Ka

More Magazines

Recommendations

Info

Het stationsgebouw van Kalmthout uit 1854 werd al in 1866 uitgebreid met kleine wachtruimten. Aan de ene kant waren reizigers 1 e en 2 e klasse welkom en aan de andere kant reizigers 3 e klasse of arbeiders. In 1894 maakte het schamele onderkomen plaats voor een nieuwbouw van een type dat tot aan de Eerste Wereldoorlog ook volop elders in het land werd gebouwd. Foto, collectie Gemeentearchief Kalmthout. legkosten te vermijden moest de spoorweg op een flinke afstand ten westen van het moerassige dal van de Molenbeek blijven. Vervolgens lag het voor de hand om gebruik te maken van de goedkope heidegronden ten westen van Nispen, zodat het tracé als vanzelf Essen moest passeren ten westen van de ‘Oude Baan’ tussen Nispen en Kalmthout. Bovendien hield men dan de hoge gronden aan tussen de stroomgebieden van de Kleine A en de Spillebeek. Dat dan het dorp Essen zelf verstoken bleef van een gunstig gelegen station, vormde in 1854 nog geen enkel probleem (zie kaart 2). De spoorweg De overweg op het Noordeind van Kalmthout was in vroegere jaren voorzien van rolschuifbomen. Links staat de wachtpost voor de dienstdoende overwegwachter (of aflosser) en rechts de wachterswoning voor de vaste man op deze plek. Recht passeert een trein uit Essen. Ansichtkaart uit circa 1910, collectie Gemeentearchief Kalmthout. 8 diende immers vooral voor het internationale reizigers- en goederenvervoer. Pas na 1880 zouden meer lokale belangen om de hoek komen kijken. Een feestelijke openingsrit De aanleg van de spoorweg tussen Antwerpen en Roosendaal verliep zonder vertragingen. Vanuit Antwerpen werden de rails en dwarsliggers aangevoerd. Voor het ophogen van de lage gedeelten werd zand gehaald uit de heide bij Kalmthout. Al op 17 april 1854 kon er een proefrit tot Roosendaal plaatsvinden. Toen werd het ook mogelijk om vanuit de haven van Roosendaal bouwmaterialen aan te voeren. Uiteindelijk werd de officiële opening bepaald op 26 juni 1854. Zowel de betrokken gemeenten als de spoorwegmaatschappij hadden hun best gedaan om op alle stations langs de lijn versieringen aan te brengen. Op die dag vertrok rond half negen ‘s morgens vanaf het station Brussel Noord een speciale trein met vele hoge autoriteiten. Zij waren even tevoren verwelkomd door Louis Gihoul. Een uur later arriveerde de trein in Antwerpen, waar de directie van de spoorwegmaatschappij en vele plaatselijke gezagsdragers het gezelschap stonden op te wachten. Vervolgens stapten allen in de eigenlijke ‘inhuldigingstrein’, die vooraf werd gegaan door een ‘éclaireurlocomotief’ (eclaireur = verkenner of padvinder). Een drietal ‘chars à banc’ (letterlijk: jan plezier) was gereserveerd voor het muziekgezelschap uit Merksem, dat de muzikale opluistering bij elk station zou verzorgen. Een artilleriesalvo vreugdeschoten weerklonk vanaf de stadswallen, waarna het vertreksein werd gegeven en de trein zich langzaam maar zeker in beweging zette. Een kwartier later kwam het station van Ekeren in zicht. Het was getooid met het gemeentelijke wapenschild en verschillende Franstalige opschriften. Na een kort maar vrolijk oponthoud, waarbij de plaatselijke veldwachter drie geweerschoten loste, werd de reis voortgezet naar Kapellen. Ook hier klonken vreugdeschoten na aankomst, waarbij het gezelschap begroet werd door de burgemeester onder luide toejuichingen van het publiek. Vervolgens werd opgestoomd door het heidelandschap naar het landelijke en zeer schilderachtig versierde station van Kalmthout. Hier liet een peloton van vier man eveneens vreugdeschoten weerklinken, waarna er een gejubel opsteeg uit ‘een groep schoonste meisjes van het dorp, opgesteld in onberispelijke rijen en
VERKEER en VERVOER in ESSEN, KALMTHOUT en ROOSENDAAL op hun paasbest uitgedost’. Na een kort oponthoud in Essen werd de triomftocht voortgezet naar Roosendaal. De speciale trein, bestaande uit ‘twee locomotieven en zeventien nieuwe zeer elegant ingerigte deligences, chars à banc en wagons’ werd hier uitgebreid met drie rijtuigen, waarin de twee Roosendaalse muziekgezelschappen zaten, die even tevoren nog het Belgische volkslied hadden gespeeld. Na een bezoek aan het voorlopige eindpunt bij Etten, waar nog enige Nederlandse genodigden werden opgenomen, reed de trein via Roosendaal weer naar Antwerpen. Hier nuttigde men een keurig feestmaal. Menige heildronk op het welslagen van de onderneming werd uitgesproken. Pas om acht uur ‘s avonds keerden de Nederlandse genodigden en de beide Roosendaalse muziekgezelschappen met een extra trein terug uit Antwerpen. Op 3 juli 1854 werd de spoorweg voor het publiek opengesteld, voorlopig slechts van Antwerpen tot Roosendaal, vanwaar er gelegenheid was om per diligence Bergen op Zoom, Breda en Moerdijk te bereiken. Op 1 mei 1855 kwamen de laatste gedeelten in dienst, zodat alle leed van overstappen op tijdelijke omnibusdiensten was geleden. De lijn was vooral bedoeld om de haven van Antwerpen een rechtstreekse verbinding met Rotterdam te geven. 3 In de arme streken rond Kalmthout, Essen en Roosendaal viel immers niet veel vervoer te verwachten. Naar een volwassen spoorwegnet Over het algemeen werden tot 1880 dagelijks vier treinen tussen Antwerpen en Roosendaal ingelegd. Zij stopten op alle stations en gaven goede aansluitingen op de treindienst van de ‘chemins de fer de l’Etat Belge’ (EB) te Antwerpen. Al vóór 1860 stond het voor de Nederlandse regering vast, dat de AR Rotterdam nooit per trein zou Rond 1900 staken de spoorwegmaatschappijen elkaar naar de troon met fraaie stationsgebouwen. In die tijd hadden zij een sleutelpositie verworven met het absolute monopolie in het reizigersvervoer. Het stationsgebouw van Essen is nog steeds een getuige uit die tijd. Boven de hoofdingang prijkten (behalve ‘het gevleugeld wiel’) de opschriften ‘Staatsspoorweg’ en ‘Chemins de fer de l’Etat’. De Franse naam moest later het veld ruimen krachtens taalwetgeving. Foto’s <strong>Marius</strong> <strong>Broos</strong>, 7 september 1988 (boven en onder). 9 bereiken. In 1860 werd in Nederland besloten tot de aanleg op staatskosten van de lijnen Roosendaal - Vlissingen en Breda - Rotterdam. Het stuk Roosendaal - Bergen op Zoom kwam op 23 december 1863 gereed. Op nieuwjaarsdag 1872 werd de spoorwegbrug bij Moerdijk met een lengte van 1470 meter in gebruik genomen. De doorgaande treindienst van de AR eindigde voortaan in Breda. Vanaf hier reed de ‘Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen’ (SS) naar Dordrecht (en in 1877 naar het hart van Rotterdam).
Page 1 and 2: VERKEER en VERVOER in ESSEN, KALMTH
Page 7: VERKEER en VERVOER in ESSEN, KALMTH

Download - Marius Broos

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Download - Marius Broos

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Delete template?

Save as template ?