Krant 175 - Schaarsbergen

nummer 175
35 jaar Dorpskrant
dorpskrant 175
herfst 2011
1

De leDen VAn De DorpsrAAD
naam ............................................... functie ...................................... info
wim van droffelaar .......................... voorzitter ................................... f.w.vandroffelaar@ds-advies.nl
karin van helden ............................. secretaris .................................. kfvanhelden@gmail.com
peter offringa .................................. penningmeester ........................ ing nr. 3879256
henny beijer .................................... lid
bert erckens .................................... lid
sjoerd meulensteen......................... lid
gebreken
onderhoudsgebreken aan wegen, stoepen, openbare verlichting
enz., die u in schaarsbergen constateert kunt u doorgeven op
de website van de dorpsraad. uw dorpsraad gaat er mee aan
het werk.
sneeuwoverlast
de dorpsraad heeft contact opgenomen met de gemeente over de
problemen die werden veroorzaakt door de gladheid van de wegen
in ons dorp tijdens de recente winter. het heeft geresulteerd
in de afspraak dat iedere bewoner kan vragen om de plaatsing
in de eigen straat van een container met strooizout.
het telefoonnummer is 0900-1809
Inhoud
Van de redactie .......................................................3
35 jaar dorpskrant schaarsbergen ..............3
Van de dorpsraad ...................................................5
ontwikkelingen rond de bakenberg ..............5
siza en hendrik willem land huis......................7
de Vernieuwde kemperbergerweg .................8
Van zijpendaal tot kemperheide.......................9
triX .............................................................................10
sportpark de bakenberg ..................................10
afscheid Van de redactie ..................................15
uitnodiging ..............................................................15
kerst in de dorpskerk .......................................15
wij spraken met... ..................................................16
de dubbelheid Van kerst ...................................17
waar is dit? ..............................................................18
kerstmarkt .............................................................18
renkumse bossen .................................................19
papier hier ...............................................................19
de schaarsbergen ...............................................20
kunstbeurs .............................................................20
borderitis ................................................................21
column ......................................................................21
zonnebloem Vierde 12,5 jarig bestaan ....22
de schoffelaar .....................................................23
herfst in schaarsbergen .................................23
aan de bak ................................................................24
2 dorpskrant 175
redactie
teun alblas
Yvette bours
hessel van dijk
guus rood
distributie
jeannette de Vries
email
hwvandijk@kramerbv.nl
tel 026 - 4424151
internet-site dorpsraad
www.dorpsraadschaarsbergen.nl
Voor klachten of vragen over de
bezorging van de dorpskrant kunt u
contact opnemen met jeannette de
Vries, telefoon 4424460
rekeningnummer dorpsraad
3879256
opmaak
koos riemersma
druk
drukkerij gerritsen
arnhem
redactieadres
het lage erf 1
6816 rk arnhem
tel.nr. 4424460
de dorpskrant verschijnt 5 x per
jaar, in februari, april, juni,
oktober en december.
sluitingsdatum voor de kopy is
13 januari
de volgende dorpskant verschijnt
in de eerste week van februari

Van de redactIe
in dit decembernummer is natuurlijk veel informatie te
vinden over het programma van de maand december
in en rond de dorpskerk. bovendien wordt stilgestaan
bij het bereiken van het 175e nummer van de dorpskrant.
de redactie kijkt in dat verband terug op het
uiterlijk van de 174 voorafgaande edities en is zich
maar al te zeer bewust van het feit dat deze mijlpaal
alleen kon worden bereikt, dankzij de inspanning van
de vele enthousiaste dorpsgenoten die in de voorafgaande
35 jaar aan het maken van de krant hebben
meegewerkt. de brief van wethouder van gastel over
de rin locatie was ook voor de leden van de redactie
een grote positieve verrassing. over het vervolg van
35 jaar dorpskrant
schaarsbergen
dit is nummer 175 en met een verschijningsritme van
vijf kranten per jaar leidt dit tot de conclusie dat de
dorpskrant inmiddels 35 jaar lang de bewoners van
schaarsbergen informeert over het wel en wee van ons
dorp. Veel enthousiaste redactieleden hebben tijdens
die periode hun bijdrage aan de inhoud geleverd. sommigen
van hen zelfs gedurende tientallen jaren. in die
de ontwikkeling op deze plaats in ons dorp, zullen wij
u natuurlijk ook in 2012 weer uitgebreid op de hoogte
houden. wij beleven dit jaar een milde herfst met veel
mooie dagen en prachtige kleuren in de bossen om
ons heen. wij hebben er dan ook voor gekozen om op
de omslag van dit nummer een bosgezicht te plaatsen
waarin heel duidelijk het getemperde licht is te zien
dat zo kenmerkend is voor deze tijd van het jaar. de
foto is gemaakt op het hoog erf, dichtbij de boerderij
van de familie wijlhuizen.
de redactie wenst u hele prettige feestdagen en een
gezond en voorspoedig 2012.
periode zijn talloze onderwerpen aan bod gekomen.
wie in de gelderse bibliotheek onder de noemer
dorpskrant schaarsbergen de catalogus raadpleegt,
ziet dat de belangrijkste artikelen daar keurig worden
vermeld. alle 174 voorafgaande nummers zijn echter
niet alleen daar te vinden. ook het redactiearchief
heeft ze allemaal in tweevoud bewaard. in het feestelijke
nummer ter gelegenheid van 30 jaar dorpskrant in
2006, is een chronologisch overzicht opgenomen van
de inhoud van de krant in alle voorafgaande jaren. dat
is ook heel toepasselijk in een kroonjaar. deze redactie
wil aandacht geven aan de vormgeving omdat dit
een onderwerp is wat ons de laatste tijd bezighoudt.
het uiterlijk van de dorpskrant heeft in de loop van
jaren namelijk heel wat veranderingen ondergaan.
de eerste veertien nummers hadden qua vorm en
inhoud het voorkomen van een mededelingenblad.
het kende geen speciale omslag en bestond uit een
paar bladzijden die bijeengehouden werden door een
bescheiden nietje. Vanaf oktober 1981 verscheen er
een sfeerfoto met een boszicht op de voorpagina,
maar dat model werd in de loop van datzelfde jaar al
weer opgegeven. de redactie keerde weer terug naar
het uiterlijk van een mededelingenblad. opvallend
onderdeel in de periode daarna, was de getekende
afbeelding van een ouderwetse schrijfmachine als
kop boven de aankondigingen van de redactie. naast
zwart/wit foto’s van belangrijke personen en gebeurtenissen
stonden er veel kleine en grote getekende
illustraties in de krant. een aantal daarvan getuigen
van de grote vaardigheid van de betreffende maker.
Verder was er veel aandacht ingeruimd voor klein
individueel nieuws zoals gouden en zilveren jubilea
van dorpsgenoten en voor de activiteiten van de vele
verenigingen die het dorp kende en kent. al deze
elementen geven aan de dorpskrant uit die jaren
dorpskrant 175
3

een sfeer van intimiteit en van grote betrokkenheid
bij het wel en wee van de dorpsgemeenschap. een
onderbreking hierin vormt het jubileumnummer uit
1987. “tien jaar dorpskrant, tien jaar dorpsraad” was
het thema. het ging gepaard met een tentoonstelling
onder de naam “schaarsbergen te kijk”. deze was
te bezichtigen in het hendrik willem land huis. het
themanummer was van een groene omslag voorzien.
omdat men koos voor de oprichtingsdatum was deze
krant voorzien van nr. 45. aan het vijftigste nummer in
juni 1988 werd geen speciale aandacht besteed. wel
bevatte deze krant een oproep om de namen in te vullen
van de personen die stonden op een foto die was
genomen in 1931. het betrof het bestuur en de gasten
van de school met de bijbel, die met een feestweek de
afronding vierde van een grondige restauratie. beginnend
met nr. 65 in 1990 werd er op de voorpagina een
grote getekende afbeelding geplaatst van de bekende
arnhemse tekenaar dick caderius van Veen. het betrof
een aantal beeldbepalende gebouwen zoals het
jachthuis, de koningshoek, het katholiek gelders
lyceum, het karmelietessenklooster en dergelijke. in
het redactiearchief bevindt zich nog een aantal van de
tekeningen die destijds voor de omslag zijn gebruikt.
op de voorpagina van nr. 84 is een grenspaal te zien
van de hand van dezelfde tekenaar. in dit nummer
werd namelijk aandacht besteed aan het bekende
fenomeen van de schaarsbergse pollen, waarvan er
zo’n 11 in ons dorp zijn te vinden. 1)
pollen zijn plaggenheuveltjes met daarop een grenspaal.
met de tekening van ‘t eilandje op de voorpagina
van nr. 85 komt aan de serie een eind. de redactie
keert weer terug naar de voorpagina met grote foto.
in het februarinummer van 1996 verandert de voorpa-
4 dorpskrant 175
gina in een omslag en krijgt de krant het voorkomen
dat sindsdien vrijwel ongewijzigd is gebleven. in dat
nummer verschijnt ook voor het eerst de naam van
koos riemersma als degene die de kopij verwerkt
tot krant in de vorm zoals deze naar de drukker gaat.
uit een bijgaand artikel blijkt echter dat koos al sinds
februari 1994 de lay-out heeft verzorgd. koos is tot op
de dag van vandaag nog steeds de “opmaker” gebleven.
in februari 1997 verscheen nr. 100. de omslag
is in een lichte bruin/gele kleur uitgevoerd en wordt
opgesierd door een soort toren van babel. in het blad
wordt aandacht besteed aan eventuele toekomstige
piramidebouw in schaarsbergen. op pagina 1 staat
de dorpsraad stil bij al degenen die het mogelijk hebben
gemaakt dat de krant deze mijlpaal kon bereiken.
in oktober 2001 verandert de omslag opnieuw. er komt
een groene boom met daaronder in een groot kader
een foto met een soort inhoudsopgave. de kwaliteit
van het papier verandert, het wordt gladder en de letters
worden daarmee helderder. de “dorpsraadboom”
op zowel de voorpagina en de achterpagina, krijgt bovendien
een kleurtje en er komt een andere verdeling
van de kolommen op de binnenpagina’s. de huidige
omslag in kleur verschijnt voor het eerst in juni 2011.
1) bijvoorbeeld in het boek “Vliegveld deelen, van last
tot lust” (utrecht 2004) van d. Veerman is hierover
meer te vinden.

Van de dorpsraad
impressie van de dorpsraadvergadering op 13 oktober
jl.
nadat de voorzitter de vergadering heeft geopend
wordt direct ingegaan op de wijkschouw van 4 oktober.
er lag een indrukwekkende lijst en alle punten zijn aan
de orde geweest. de bewoners die zaken hebben
ingediend krijgen allemaal bericht. in de dorpsraad
is nagesproken over het kruispunt schelmseweg/
bakenbergseweg, de ventweg kemperbergerweg/
uitgang van siza, afwatering seijtweg/merkendal
,omheining speeltuintje warnsbornlaan en snelheid
karmelitesselaan
aan de dorpsraad wordt t.z.t. een overzicht verstrekt
van punten waarop maatregelen worden ingezet met
een tijdsplan. er zijn geen nieuwe ontwikkelingen te
vermelden op het gebied van de ruimtelijke ordening.
wel was op 2 oktober de opendag buitenplaats
koningsweg(voormalig kkn/7prov). de dorpsraad
wacht op het bestemmingsplan met hierin een totaalvisie
op het terrein.
bij de dorpsraad is de mededeling binnengekomen
dat het voornemen ter visie ligt een parkeerverbod
in te stellen in combinatie met een maximumsnelheid
op een gedeelte van de kemperbergerweg: het
toenemend parkeergedrag langs het gedeelte van de
kemperbergerweg naar het recreatiepark belemmert
het gebruik van de weg als vluchtroute en de bereikbaarheid
van de hulpdiensten. ook de veiligheid is
reden voor de voorgenomen maximum snelheid.(meer
info op de site)
Voorts kwam ter sprake dat binnenkort op de kemperbergerweg
een nationaal brandweermonument zal
komen ter nagedachtenis aan degenen die tijdens de
dienst zijn omgekomen. de gemeentelijke beschikking
is definitief.
nu sinds geruime tijd een redactielid van de dorpskrant
de vergaderingen van de dorpsraad bijwoont is tevens
besloten, dat een lid van de zijde van de dorpsraad
de vergaderingen van de redactie zal gaan bijwonen.
dit onderstreept de eerder geuite wens van zowel de
dorpsraad, als de dorpskrant tot optimale informatie
uitwisseling en communicatie.
als laatste heeft de dorpsraad haar nieuwjaarsvergadering
vastgesteld op 12 januari. alle inwoners van
schaarsbergen zijn van harte welkom en ontvangen
een uitnodiging. de alV in 2012 is op 12 maart.
hiervoor worden alle leden van harte uitgenodigd.
alle vergaderingen vinden plaats in het dorpshuis. alle
data, agenda’s en verslagen kunt u vinden op www.
dorpsraadschaarsbergen.nl
ontwIkkelIngen rond de bakenberg
onder dat kopje verscheen in dorpskrant nr. 161, het
februarinummer van het jaar 2009, een uitgebreid
artikel over dit mooie park, waar zo ‘n 2000 sportliefhebbers
via de hockeyclub upward en de voetbalclub
sml wekelijks actief zijn. inmiddels is er heel veel
gebeurd en is het goed om even stil te staan bij die ontwikkelingen.
in de gemeentelijke sportnota van 2002
was al het voornemen opgenomen om dit sportpark
drastisch te verbeteren. dat beleid kwam voort uit het
bestuurlijke voornemen om in arnhem meer aandacht
te geven aan topsport. moderne sportaccommodaties
zijn daarbij nu eenmaal onontbeerlijk. concreet werd in
de nota aangegeven dat zowel de hockeyvelden, als
de voetbalvelden moesten worden voorzien van een
kunstgrasmat. de eerste fase bestond uit veel overleg,
met name in de sportsector hockey. er waren namelijk
interessante ontwikkelingen op het gebied van hockeykunstgrasvelden
en vooral het waterveld bood nieuwe
perspectieven. de zand ingestrooide mat -zoals er
nu ca. 500 in ons land zijn aangelegd- heeft als groot
nadeel dat spelers bij valpartijen vaak letsel oplopen
in de vorm van schaaf- en zelfs brandwonden. het
waterveld is een verbetering en bestaat in feite uit een
kunststofveld dat nat wordt gehouden. hiermee wordt
bereikt dat enkele eigenschappen van het grasveld
weer terugkomen, waaronder de mogelijkheid om er
probleemloos over te glijden. de balsnelheid is bovendien
veel groter dan op de traditionele kunstgrasmat,
maar gaat makkelijker omhoog. zowel voor spelers als
voor publiek wordt hockey er aantrekkelijker door. bij
het onderzoek naar de mogelijkheden (vooral ook op
financieel gebied) kwam tijdens de overlegfase ook
het sportbedrijf op papendal in beeld. de beide nationale
teams maakten in het verleden al vaker gebruik
van de trainingsfaciliteiten aldaar, maar er waren bezwaren
tegen het daar liggende veld. het resultaat van
het overleg tussen de gemeente arnhem(eigenaar),
upward (huurder), de koninklijke hockeybond, de
heer max caldas coach van het nationale damesteam
en papendal, was de aanleg van een waterveld op
upward dat op de maandag-, dinsdag- en woensdagmiddag
wordt gehuurd door papendal ten behoeve
van vooral het nationale damesteam. Voor de kleur
blauw is gekozen omdat men bij de aanleg van het
dorpskrant 175
5

olympische hockeycomplex in londen voor deze kleur
had gekozen. door het grotere aantal betrokkenen en
de complexiteit van het ambitieuze plan duurde deze
voorbereidende fase bijna 6 jaar. het resultaat mag
er zijn. met name de gemeente arnhem en vooral de
beide betrokken arnhemse wethouders van gastel
en elfrink verdienen een groot compliment want er
ligt een schitterend sportpark met drie traditionele
kunstgrasvelden en twee voetbalvelden en die blauwe
watermat. Voor het hockeyminnend publiek zijn in de
aanloop naar londen ineens unieke mogelijkheden
ontstaan.
oefenwedstrijden
er wordt op die genoemde middagen niet alleen
getraind door de nationale damesselectie, maar er
vinden ook met enige regelmaat oefenwedstrijden
plaats. zo was er dinsdag 1 november een avondwedstrijd
tussen nederland en belgië, evenals de
woensdagmiddag daarop. Voor de komende maanden
staan er eveneens een aantal oefenwedstrijden op het
programma, grotendeels op de eerste drie middagen
van de week. belangstellenden kunnen via
de website van upward ( te vinden via “arnhemse
hockeyclub upward”) het schema
van die wedstrijden opzoeken. dat er
belangstelling bestaat voor dergelijke wedstrijden
bleek op die eerste dinsdagavond
van november, toen een kleine 2000 kijkers
rond het veld stonden.
lichtoverlast
er is echter nog meer gebeurd. de dorpsraad
van schaarsbergen heeft bij de schouw
in 2009 al aangegeven dat omwonenden
van het sportpark last hadden van de
schijnwerpers rondom de oefenvelden. de
gemeente heeft toen al toegezegd dat er
wat aan gedaan zou worden en heeft ook
op dat punt woord gehouden. er zijn nieuwe
kleinere masten geplaatst met daarin lampen
die het licht heel geconcentreerd en
6 dorpskrant 175
alleen op het veld afgeven. daarmee is de
lichtoverlast tot minder dan de helft teruggebracht.
dat is ook duidelijk in het dorp te
zien. als je in het najaar- en winterseizoen
in de richting van de bakenberg keek, zag
je een enorme hoeveelheid licht boven de
daken hangen. dat dus is dit jaar enorm
verminderd.
Verkeersoverlast
tenslotte is ook de verkeersoverlast
aangepakt. het was al heel lang een
levensgevaarlijke situatie, die nauwe
verbindingsweg tussen de bakenbergseweg
en het sportpark. auto’s werden
slordig langs de weg geparkeerd en
veroorzaakte hinder door overstekende
kinderen en openstaande portieren. andere
auto’s, maar vooral ook fietsers en
brommers reden tegen elkaar in op dat
smalle weggetje met die rare hoek van 90 graden en
botsingen waren dan ook aan de orde van de dag.
het raadslid dick tiemens heeft zich jaar en dag
ingezet om hierin verandering te krijgen. de logische
oplossing voor dit probleem was een scheiding van
de vervoersmiddelen. fietsers en brommers via de
bakenbergseweg en auto’s via de kemperbergerweg.
de ontsluiting vanaf die laatste weg was er al, maar
werd via een groot hek geblokkeerd. het probleem
daarbij was dat er verzet was gekomen van de kant
van de direct omwonenden tegen het voornemen om
de toegang voor auto’s via de kemperbergerweg te
ontsluiten. gelukkig is dat nu ook goed geregeld. er is
een verkeersplatform gekomen voor die toegang naar
de velden en een snelheidsbeperking (30km). alleen
een heldere bewijzering ontbreekt nog. bovendien zijn
er een groot aantal parkeerplaatsen op het sportpark
zelf aangelegd.
de gemeente arnhem, maar ook schaarsbergen is
een schitterend sportcomplex rijker geworden.

sIza en hendrIk wIllem land huIs
Iedereen kent de termen ‘Siza’ en ‘Hendrik Willem
Land huis’, een van de locaties van Siza. Beide zijn
gevestigd in ons dorp. Siza is een organisatie, die zorg
en diensten verleent aan mensen met een handicap.
Die kan lichamelijk zijn, verstandelijk of meervoudig.
Ook kan het gaan om niet-aangeboren hersenletsel,
of aan autisme verwante stoornissen.
In totaal telt Siza ruim 3000 cliënten, verspreid over
150 locaties in Gelderland. De zorg aan deze mensen
wordt verleend door bijna 2800 medewerkers en honderden
vrijwilligers. De taken zijn in de praktijk: Zorg
aan en ondersteuning van de cliënten, variërend van
ondersteuning thuis, of via het tijdelijk logeren in een
huis van Siza, tot permanente 24-uurzorg. Maar ook
hulp bieden bij scholing en dagbesteding, bij arbeid en
re-integratie, bij activiteiten in de vrije tijd. Daarnaast
investeert Siza in diagnostisch onderzoek en innovatie.
De Raad van Bestuur, de directie en de stafafdelingen,
die de begeleiders en overige medewerkers aansturen,
zijn gevestigd aan de Kemperbergerweg 139.
Op het terrein staat ook het HWL. Zo noemt Marcelle
Beerepoot het Hendrik Willem Land Huis, waar jongelui
met een handicap wonen of logeren. Marcelle
is Hoofd Communicatie van Siza. Met haar had de
dorpskrant een gesprek.
“Hoe groot is jullie organisatie?”
‘wij bestrijken heel gelderland, van winterswijk tot
ede. er ging in 2010 bijna € 111,5 miljoen om aan
inkomsten en iets minder aan uitgaven. die bedragen
komen grotendeels uit de awbz. bij siza draait alles
om de zorg en begeleiding van de cliënt. we verlenen
het hele pallet aan zorg. Van intramurale zorg, dat is
voor mensen, die permanent in een huis van siza
wonen, tot cliënten die we ondersteuning bij hen thuis
geven.’
“Wat voor dorpsgenoten wonen hier in schaarsbergen?”
het zijn niet allemaal dorpsgenoten. sommigen logeren
hier maar een of meer nachtjes in de week. ze
wonen in het ‘wlh’, de verzamelnaam voor de accommodatie
op ons terrein. de meesten wonen hier wel
permanent, maar gaan in het weekend naar ouders
of elders. het zijn zo’n 50 jongeren in de leeftijd van
12 tot 25 jaar. er zijn 5 groepen in twee paviljoens.
daar hebben ze allemaal een eigen kamer. elke groep
bestaat uit jongelui met gelijke mogelijkheden en beperkingen.
bijna allemaal gaan ze naar school, u ziet
de busjes rijden. op mariëndaal aan de heijenoordseweg
krijgen ze speciaal onderwijs. dat varieert van
Vmbo tot haVo. er zijn er ook een paar die al een
baan hebben. bijvoorbeeld bij bakkerij sara op de
jachthoornlaan bij de huisartsen. daar maken ze de
lekkerste appeltaart van arnhem. als de scholieren
hun opleiding afgemaakt hebben, kunnen ze verhuizen
naar een andere locatie.’
“Zelfstandig op een eigen flatje, weer bij Siza of bij
een vergelijkbare organisatie?”
‘dat hangt van hun wensen en mogelijkheden af. ze
krijgen een ‘kamertraining’ daar leren ze omgaan met
geld, koken en wassen, kortom: stapsgewijs op eigen
benen te leren staan. soms kunnen ze het daarna
helemaal alleen, of ze blijven bij een van onze locaties
wonen. anderen krijgen onze ondersteuning thuis.
“Siza doet ook aan onderzoek en innovatie.”
‘klopt. we werken samen met de radboud universiteit
in nijmegen. dat is niet alleen om wetenschappelijk
onderzoek te bevorderen. het is ook voor onze
mensen heel zinvol om te weten te komen waar hun
handicap vandaan komt. waar komen de symptomen
vandaan? als je daar inzicht in hebt, kunnen familie
en begeleiders, maar ook de cliënt zelf er beter mee
omgaan. je stemt de therapie dan optimaal af op de
persoon.
“En wat doet Siza aan innovatie, nieuwe dingen
uitvinden?”
daarvoor werken we samen met bedrijven. bijvoorbeeld
voor het ontwikkelen van apparatuur voor mobiliteit,
meubels en douches. wat de laatste betreft:
de wellnessdouche komt er aan.
dorpskrant 175
7

“De wat?”
de wellnessdouche. een douche die automatisch
begint als je de ruimte binnengaat. er is een soort
robotarm bij, die je helpt bij het wassen. de douche
stopt automatisch en een warm zacht briesje droogt je
lijf. je hebt dus geen hulp meer nodig en meer privacy.
je doet alles zelf en dat leidt ook tot meer zelfrespect.
‘zelfregie’ en ‘zelfstandigheid’ zijn belangrijke trefwoorden
voor zo’n innovatie.
het is een bekend gegeven, dat de vergrijzing toeneemt.
het aantal oudere mensen stijgt, met dito
behoeften aan zorg. straks is er een tekort aan personeel,
ook dat is bekend. met de mogelijkheden van
de nieuwe technieken kun je medewerkers vrij maken
voor andere taken. zo kunnen we het hoge peil van de
zorg en begeleiding in nederland handhaven.’
8 dorpskrant 175
“In het bedrijfsleven heet dat ‘r&D’: research en
Development”
‘dat is waar. bij siza betekent dat het ontwikkelen van
hulpmiddelen door mensen, die zelf in de zorg werken.
dat doen we in samenspraak met degenen om wie het
draait: mensen met een beperking. we doen dit om de
woon-zorg-leef-situatie van cliënten te ondersteunen
en zo hun zelfstandigheid te vergroten. en we investeren
in technieken om de zorgprofessional optimaal te
laten werken. zoals gezegd werken we daarbij samen
met bedrijven, maar ook met revalidatiecentrum groot
klimmendaal en met universiteiten.’
“Wat de toekomst betreft tekenen zich zwarte wolken
af. Bezuinigingen, kortingen, lagere budgetten.
Wat zijn uw grootste zorgen als u in de toekomst
kijkt?”
Ík wil die vraag niet beantwoorden. wel als u vraagt
wat de uitdagingen zijn.’
“Wat zijn de uitdagingen?”
‘de slag maken naar meer eigen regie bij mensen met
een handicap. de zorg niet overnemen. om ze daar
toe in staat te stellen wil siza over de eigen grenzen
kijken. samenwerken met interne deskundigen, maar
ook met externe, zoals welzijn rijnstad, gemeenten,
wijkcentra en het onderwijs. het gaat om het individu.
behoeften zijn voor ieder persoon anders. daar ga je
van uit om vervolgens te bepalen wat je aan expertise
kunt bijdragen en wat elders beschikbaar is. als je dat
zo goed mogelijk doet kan de cliënt de regie in eigen
handen nemen. dat leidt tot zelfrespect en trots. daar
gaat het om bij ieder mens.”
de VernIeuwde kemperbergerweg
het kan werkelijk geen enkele inwoner van schaarsbergen
zijn ontgaan: de kemperbergerweg heeft een
prachtig nieuw jasje gekregen. geruime tijd was de
weg afgesloten voor het verkeer en kon je
slechts ergens komen als je aantoonbaar
op de kemperbergerweg moest zijn, maar
voor het overige was het fietsen (of lopen!)
geblazen. dan merk je pas wat een belangrijke
verkeersader de kemperbergerweg
is. Verwarrend was wel het grote aantal
verkeersborden, dat tijdelijk de berm van
de weg sierde. zo moest je afwisselend 30,
50, 60 en 80 rijden, maar dàt en het overige
ongemak hebben we graag overgehad voor
wat nu bereikt is: een prachtig opnieuw
geasfalteerde en belijnde we. Vanaf eind
oktober kunnen we weer, genietend en wel
van het mooie landschap om ons heen, op
weg gaan naar de tennisvereniging, de kerk,
de pannenkoekenhuizen en natuurlijk onze
nationale achtertuin: park de hoge Veluwe.
soms hebben we een beetje gemopperd
over de toestand van de schaarsbergse
straten, maar ditmaal verdient de gemeente arnhem
een dikke pluim: de kemperbergerweg kan weer jaren
mee!!

Van zIjpendaal tot kemperheIde
kleine kweek
als er sprake is van een “grote kweek”, moet er ook
een “kleine kweek” zijn. dat dit inderdaad zo is zal bij
de meeste schaarsbergers wel bekend zijn. de naam
“kleine kweek” prijkt nog steeds op de voorgevel.
opvallend is de typische vormgeving van de letter k. het
adres luidt: harderwijkerweg 1, iets wat wellicht minder
voor de hand ligt. Vlakbij de “kleine kweek” staat in een
bocht van de (huidige) harderwijkerweg een fraaigevormde
historische gietijzeren richtingwijzer met daarop
de aanduidingen “harderwijkerweg naar den koningsweg
2 km”, respectievelijk “harderwijkerweg oosterbeek 3,3
km”. harderwijk was vroeger een dermate belangrijke
plaats dat er in arnhem al naar werd verwezen. op een
kadasterkaart uit 1821 is te zien dat de harderwijkerweg
vroeger ter hoogte van “klein warnsborn” aftakte van
de amsterdamseweg. Vanaf hier liep hij in ongeveer
rechte lijn langs warnsborn naar de plek waar nu de
oude wegwijzer staat. Van daar liep hij rechtdoor langs
het huidige tracé richting otterlo, kruiste de “koningsweg
van doorwerth naar het loo”, en kruiste vervolgens de
“koningsweg van de ginkel naar dieren”. ter hoogte van
‘’s koonings jaght is dit nog goed terug te vinden, zelfs
tot achter het hek van de “hoge Veluwe” aldaar vindt men
ook de toegang naar “de heidepol”, met als huisnummer
harderwijkerweg 37. Voor de volledigheid zij vermeld
dat de oude harderwijkerweg thans gekruist wordt door
de a 12. op het punt waar de nieuwe harderwijkerweg
linksaf gaat naar de koningsweg, liep de oude weg dus
rechtdoor. Vroeger waren er dus twee koningswegen;
de huidige koningsweg bestaat uit een deel van de ene
oude koningsweg en uit een deel van de andere oude
koningsweg.
“Oude Kleine Kweek”
de “kleine kweek” komt voor het eerst voor op een
landmeterschets van 27 maart 1852, en wel als perceel
i 200, “huis en erf” ter grootte van 0,015 ha. eigenaar is
christiaan hendrik de bruijn, heer van warnsborn. kadastraal
gezien gaat in 1896 de kleine kweek, inclusief
0,726 ha bouwland, als perceel i 646, over naar joseph
steeg, houthandelaar in blerick. deze verkoopt het 1 jaar
later al aan pieter h. proost te doetinchem. in 1912 vindt
de kadastrale overgang plaats van perceel i 646 naar mr
hinno fockema te arnhem, om 5 jaren later in handen
te komen van mari paul Voûte, koopman te amsterdam..
Tenslotte vindt in 1930 de “bevrijdende” (“Thorhem” !)
overgang plaats naar het geldersch landschap. in 1992
wordt, tot eind 2009, een uitgifte van erfpacht geregeld
met ir johannes baptista thate, bewoner van de kleine
kweek op harderwijkerweg 1.
Van de vroegere bewoning van de kleine kweek op
harderwijkerweg 1 is bekend dat van 1897 tot 1905 jan
blijjenberg er heeft gewoond, om vervolgens terug te
keren naar de “hienenkamp” aan de kemperbergerweg.
zijn opvolger is evert jan van de craats, die vroeger als
tolgaarder bij de “ligtenbeek” aan de amsterdamseweg
woonde. evert jan, geboren 1858 in ede, trouwt daar in
1891 met dirkje hol en verhuist naar arnhem. evert jan
woont tot 1916 als landbouwer op de kleine kweek. hij
wordt opgevolgd door jan gijsbert van harskamp, die
in 1869 eveneens te ede werd geboren. deze trouwt
in 1891 in arnhem met de schaarsbergse aaltje van
rootseler. in 1940 wordt de kleine kweek bewoond door
melkslijter leen boer; dit is ook nog het geval in 1963,
al staat hij dan te boek als landbouwer. het adresboek
arnhem vermeldt in 1972 johannes baptista thate als
bewoner; deze heeft er tot ongeveer 2005 vertoefd.. na
een korte periode van verhuur, wordt het bebouwde gedeelte
(opstallen) van de kleine kweek aangekocht door
christiaan de zwart, projectontwikkelaar en belegger in
vast goed. de omringende grond blijft bij het geldersch
landschap. de familie de zwart krijgt te maken met veel
achterstallig onderhoud, maar het zij gezegd, de kleine
kweek is prachtig opgeknapt. christiaan, janneke en de
kinderen kunnen ervan genieten.
dorpskrant 175
9

trIX
met veel belangstelling volgen we de vorderingen bij
de herbouw van het afgebrande restaurant triX op
de hoek van de bakenbergse- en de schelmseweg.
logisch, want velen komen dagelijks er langs en bij
het wachten voor de stoplichten gaat menige blik in
de richting van het gebouw-in-wording. het gaat snel
en de verwachting, dat binnen enkele maanden daar
weer zoals vanouds de biefstukken kunnen worden
geconsumeerd, lijkt dan ook alleszins gewettigd. gelukkig
maar, want van veel inwoners horen we, dat het
restaurant node wordt gemist. ten eerste vanwege de
mogelijkheid om daar gezellig te lunchen of te dineren,
maar ten tweede omdat het afgebrande karkas heel
lelijk was om tegen aan te kijken. het gaat dus weer
de goede kant op en we hopen voor de werklieden die
daar aan het werk zijn dat ze droog “onder de kap”
komen. bijgaande foto geeft de bouwsituatie weer
van eind oktober.
sportpark de bakenberg
het is alweer even geleden dat wij u berichtten over de
aanleg van een mooie parkeerplaats op sportpark de
bakenberg met een aanrijroute naar die parkeerplaats
vanaf de kemperbergerweg. een en ander was bedoeld
om de parkeeroverlast en de daarbij behorende
verkeersonveiligheid aan de bakenbergseweg op de
dagen, waarop er veel gesport wordt (met name dus
de zaterdag en de zondag) weg te nemen. en dus
toog uw fotograaf op een mooie zaterdagmorgen per
fiets naar de Bakenbergseweg om met eigen ogen
eens waar te nemen of een en ander het gewenste
succes heeft opgeleverd. en zowaar, er stonden maar
een gering aantal auto’s geparkeerd en het was er
10 dorpskrant 175
volmaakt rustig. een succes dus? nou, niet altijd is
het zoals op deze zaterdag. Veel ouders van hockeyende
kinderen vinden het nog wel zo gemakkelijk
om de bakenbergseweg maar vol te zetten, met alle
ongewenste neveneffecten van dien. misschien moet
de gemeente arnhem nog eens overwegen om voor
de zaterdag- en zondagmorgen een parkeerverbod op
het bewuste gedeelte van de bakenbergseweg in te
stellen. per slot van rekening is het een drukbereden
weg en rijdt ook de bus met regelmaat over dit traject.

dorpskrant 175
11

12 dorpskrant 175
voor iedereen die fitness of
Spinning wil doen
of fysiotherapie nodig heeft
Oremusplein 58-60
6815 DS Arnhem
sport: 026 389 35 00
sport@lifeinmotion.nl
fysiotherapie: 026 389 39 52
fysiotherapie@lifeinmotion.nl
internet: www.lifeinmotion.nl
openingstijden
maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag van 9.00 tot 21.30 uur
woensdag van 12.00 tot 21.30 uur
zaterdag van 9.00 tot 12.00 uur

dorpskrant 175
13

14 dorpskrant 175

afscheId Van de
redactIe
dit is mijn laatste bijdrage aan de dorpskrant. ik moet
zeggen dat me dat spijt. drie jaar geleden kwamen
mijn man en ik in schaarsbergen wonen en las ik met
interesse de dorpskrant die bij ons in de bus viel. de
eerste indruk was zo positief dat ik reageerde op de
oproep voor medewerker van de redactie. daar werd
ik op zeer prettige wijze verwelkomd. ik heb drie jaar
lang met veel plezier deel uitgemaakt van de redactie.
door mijn werkzaamheden bij de dorpskrant leerde ik
schaarsbergen kennen. ik heb een aantal mooie huizen
mogen
bekijken en
heb interessantemensen
ontmoet.
zo was o.a.
ik te gast in
het karmelitessenklooster,
kreeg een
interessante
rondleiding
in de bunker
diogenes,
mocht een
kijkje nemen
in het
atelier van
klaas gubbels
en op
het landgoed
de menthenberg.
ook mocht ik tijdens een interview op vliegveld
terlet een tochtje maken in een zweefvliegtuig. dit
is slechts een greep uit de leuke ervaringen die ik
heb opgedaan. de reden dat ik nu stop is dat ik met
ingang van 1 juli jl. weer aan het werk ben voor drie
dagen in de week in Veenendaal. dit zijn lange dagen.
ook ben ik werkzaam als distributeur van de
producten van herbalife, voedingsproducten op het
gebied van gewichtsbeheersing, welzijn en vitaliteit.
daarnaast ben ik voorzitter en waarnemend secretaris
van de stichting Vrienden van givat haviva,
een joods-arabisch centrum voor vredesonderwijs
om de joodse en arabische israëlische bevolking
dichter bij elkaar te brengen. last but not least heb
ik sinds half mei een prachtige kleinzoon, waaraan ik
graag aandacht wil besteden, maar die helaas niet
in de buurt woont. alles bij elkaar blijft er weinig tijd
over voor een beetje ontspanning. daarom heb ik
een keuze moeten maken. en dat is het stoppen met
de werkzaamheden voor de dorpskrant. het is leuk
”werk” met hele prettige “collega´s”. ik beveel deze
“functie” dan ook van harte aan. ook wil ik graag de
overige leden van de redactie bedanken voor de erg
prettige samenwerking. zelf hoop ik nog vele jaren de
dorpskrant te mogen lezen en te blijven genieten van
het feit dat ik in schaarsbergen woon. dit is zonder
meer één van de beste beslissingen die mijn man en
ik in ons leven hebben genomen.
Yvette bours
uItnodIgIng
12 januari 2012 20.30 uur nieuwjaarsreceptie
dorpsraad
het is inmiddels traditie: de nieuwjaarsreceptie van
de dorpsraad.
de happening is op donderdag 12 jan a.s. in het
dorpshuis, kemperbergerweg 804, schaarsbergen.
u bent hiervoor van harte uitgenodigd.
de vergadering van de dorpsraad begint om 19.30 uur
en zal wat korter zijn dan gebruikelijk en aansluitend
is er vanaf 20.30 uur onze nieuwjaarsreceptie.
namens de dorpsraad schaarsbergen
wim van droffelaar, voorzitter
kerst In de
dorpskerk
Zoals iedereen weet zijn alle filialen van de kerk elke
zondag open…. maar op de christelijke hoogtijdagen
pakken we als kerk bijzonder uit. de geboorte van
jezus wordt over de hele wereld gevierd en ook in
schaarsbergen zetten we als kerk graag de deuren
extra wijd open rond deze feestdag.
op 24 december, kerstavond, zijn er maar liefst twee
kerstdiensten. de eerste kerstviering begint om 19:30
uur en is een gezinsdienst. ook dit jaar wordt er weer
een kerstspel opgevoerd voor de kinderen en natuurlijk
zingen we samen bekende kerstliederen en drinken
we na afloop van de dienst warme chocolademelk voor
de kerk. het thema is dit keer: ‘op zoek naar de ware
koning’. Iedereen is van harte welkom!
de tweede dienst op die avond is de kerstnachtdienst
die begint om 22:00 uur. er worden diverse kerstliederen
gezongen, ook voorafgaand aan de dienst en er
is verschillende kerstmuziek om van te genieten. de
cantorij, onder leiding van haar nieuwe dirigent michiel
Vanhoecke, zal ook meewerken aan deze feestelijke
dienst. in de overdenking gaat het tijdens de kerstnacht
over je toevertrouwen aan het licht, zichtbaar
geworden in een mensenkind. na deze dienst is er
warme chocolademelk en glühwein voor de kerk. Van
harte welkom!
ds. wilma hartogsveld
dorpskrant 175
15

wIj spraken met...
(Onder deze titel plaatst de redactie een aantal artikelen
in de Dorpskrant, waarin we iedere keer oudere
inwoners van Schaarsbergen opzoeken om hen aan
het woord te laten over ons dorp in vroeger tijden en
hun eigen belevenissen daarin)
Ditmaal spraken
we met ....
Jan en Freddie
Schep.
als ik het merkendalbinnenwandel,
valt me op
dat er veel aandacht
wordt besteed
aan keurig
verzorgde voortuinen.
bij een
mooi beeld, dat
ik in de voortuin
van het merkendal
nr.5 aantref,
blijf ik staan. daar
moet ik zijn en de
oplettende lezer
van de dorpskrant
kent dat beeld ook, want het vormde het onderwerp
van de rubriek “Waar is dit?” uit de vorige aflevering.
Het (uiterst goed verankerde!) beeld toont een zittende
vrouw, die peinzend de voortuin inkijkt, alsof zij nadenkt
over de vraag, wie die voortuin elke keer weer moet
bijhouden.
de familie schep ontvangt mij hartelijk en éénmaal
gezeten, komen de tongen los. over, hoe ze dit jaar al
51 jaar in schaarsbergen wonen en hoe het merkendal
er uit zag, toen ze daar arriveerden. half verhard en
maar voor de helft bebouwd, met een grote zandhoop
op de plaats, waar de weg gewoon ophield. ze hebben
het merkendal steeds verder zien oprukken, toen
het een na het andere huis daar werd gebouwd en
benadrukken dat het in het merkendal goed toeven
is. er heerst gezelligheid en buren hebben wat voor
elkaar over. en dat is veel waard in een straat waar ook
langzamerhand een behoorlijke vergrijzing is ontstaan.
freddie is geboren in haren (gr.) en jan in amerongen,
maar gelukkig gingen wederzijdse ouders op tijd in
zeist wonen, waarmee ze de jongelui in de gelegenheid
stelden elkaar te leren kennen. helaas kwamen
beide vaders om in de oorlog als gevolg van hun werk
in het verzet tegen de duitse overheerser, hetgeen
uiteraard voor veel verdriet zorgde.
jan en freddie trouwden in zeist en kregen daar een
16 dorpskrant 175
dochter monique en later in schaarsbergen nog een
zoon rob. beide kinderen wonen in het midden van
het land en jan en freddie genieten uiteraard van de
fijne kontakten met hen en met de beide kleinkinderen.
nadat jan zijn studie in utrecht planologie had afgerond
en zijn militaire dienstplicht had vervuld kreeg
hij een benoeming in arnhem aan het economisch
technisch instituut voor gelderland. hij reisde aanvankelijk
zo’n 5 jaar heen en weer. toen een collega
hem vertelde dat er op het merkendal een aardig huis
te koop stond en freddie daarover ook enthousiast
bleek te zijn, was de koop snel beklonken en vertrok
het gezin in 1960 naar schaarsbergen. daar ontwikkelde
freddie, die naast de zorg voor haar gezin, zich
ook graag verder wilde bekwamen in de schone kunst
van het boetseren, haar aanleg voor de kunst. na een
eerste boetseercursus ter plaatse, ging ze naar de
Vrije Academie in Nijmegen, waar haar de fijne kneepjes
van het vak werden bijgeleerd. als je nu in huize
schep rondgaat zijn allerwege in en rond de woning
de producten van haar kunst te bewonderen. middels
diverse exposities zijn haar beelden in nederland,
maar ook in de ons omringende landen, verkocht.
terug even naar jan. dat hij als protestant benoemd
werd in voorgenoemde functie, waarbij hij een katholiek
iemand opvolgde, was in die tijd voor veel subsidiërende
katholieke gemeenten uiterst bezwaarlijk.
hij maakte het nog mee, dat een aantal van hen als
gevolg daarvan hun subsidiebedragen aan het instituut
introkken. overigens was dit van korte duur, want toen
jan eenmaal “onder stoom lag” en zijn adviezen aan
de gelderse gemeenten goed vielen, behoorde die
subsidiekwestie snel tot het verleden.
na zo’n 10 jaar werd jan mede-direkteur van een
stedebouwkundig adviesbureau in amsterdam. het
betekende opnieuw elke dag de trein in. gelukkig

waren die toen nog niet zo druk en onpersoonlijk als
vandaag-de-dag. als hij ’s morgens om een paar minuten
vóór half acht het perron opstoof om de trein van
half acht te halen, wist hij al, dat de pannenkoek van de
stationschef niet omhoog ging alvorens hij de trein was
ingestapt. Kom daar nu nog eens om! Helaas moest
jan op zijn 59 e al stoppen met werken als gevolg van
gezondheidsklachten en kwam hij vrij plotseling thuis
te zitten. dat was even wennen, ook voor freddie, die
zich graag op de stille uren van de dag wijdde aan de
edele boetseerkunst. maar toen jan weer opknapte
bleef hij niet bij de pakken neerzitten maar vond hij
met vrijwilligerswerk een goede invulling van zijn tijd.
maar liefst 10 jaar was hij (eerst lid, maar al spoedig)
voorzitter van de dorpsraad schaarsbergen. in die tijd
werd de dorpsraad nog in hoofdzaak bezet door autochtone
schaarsbergers en kon jan, met zijn ervaring
in het bedrijfsleven, op goede wijze sturing geven aan
de dorpsraad. hij organiseerde in die hoedanigheid
een fototentoonstelling over schaarsbergen in de
toenmalige hendrik willem landstichting, waar veel
inwoners van ons dorp naar kwamen kijken. bij zijn
afscheid organiseerde hij een rondwandeling door de
bossen van schaarsbergen onder leiding van 2 boswachters,
waar heel wat mensen aan deelnamen. jan
kijkt er met veel plezier op terug. naast zijn activiteiten
voor de dorpsraad was hij ook druk voor de arnhem-
se societeit, over
de geschiedenis
waarvan hij een
boek schreef. hij
toont mij trots een
prachtige kaart
uit 1731 van de
heerlijckheid roosendael
en ik verbaas
me met hem
over de omvang
van dat toenmalige
landgoed, dat
zelfs tot voorbij
renkum reikte.
de dubbelheId Van kerst
als kind kon ik intens genieten van kerst. niet dat wij
cadeautjes kregen, dat was in die tijd niet gebruikelijk.
ook niet bij mensen die niet zoveel met het werkelijke
thema van kerstfeest (de geboorte van jezus) hadden.
maar kerst betekende ’s avonds met het gezin
naar de kerk, in het donker. en dan in de pyjama bij
de kerstboom met kaarsjes aan warme chocolademelk
drinken. en het kerstontbijt natuurlijk. op tweede
kerstdag, want eerste kerstdag gingen we ’s morgens
naar de kerk.
in 2000 begon ik als dominee in mijn eerste gemeente
in twente. kerst in haaksbergen/buurse betekende
voor mij vooral veel kerstliederen zingen. het begon al
half december, als de eerste van zo’n acht kerstvieringen
zich aandiende. “stille nacht”, zongen we midden
op de dag en ook “de herdertjes lagen bij nachte”.
en dat dus niet één of twee keer, maar acht keer of
vaker. er is een tijd geweest dat ik die liederen niet
meer kon horen, laat staan zingen. maar playbacken
als dominee….
de kerstversiering thuis stelde ik zo lang mogelijk uit.
het optuigen van de kerstboom liet ik maar al te graag
aan man en kinderen over. beleefde ik er dan helemaal
niets aan? zeker wel. op kerstavond beklom ik de
preekstoel van de prachtige kerk in haaksbergen met
aan het eind van
het gesprek krijg
ik nog een kleine
rondleiding langs
alle kunst, die in
het huis, maar ook in de tuin staat opgesteld en ik
bewonder de mooie beelden, die ik overal waarneem.
als ik hoor, dat het echtpaar naar de huisarts moet voor
de griepprik, weet ik dat het tijd is om snel afscheid te
nemen. dat doe ik dan ook, maar niet, nadat ik hen
hartelijk bedankt heb voor dit leuke gesprek.
overtuiging en veel plezier. heerlijk, zo’n volle kerk en
fijn dat ik opnieuw mocht proberen de boodschap van
kerst voor vandaag te vertalen. op die avond zong ook
ik de liederen uit volle borst mee.
ik ben inmiddels 11 jaar verder. diverse kerstdiensten
heb ik geleid. ‘stille nacht’ is daarin een terugkerend
item. inmiddels ben ik dominee in schaarsbergen waar
het aantal kerstdiensten gehalveerd is. dat scheelt. en
de kinderen zijn nu zo groot dat ze meehelpen met
versieren van het huis, koken van het kerstdiner en
dekken van de tafel voor het kerstontbijt op tweede
kerstdag.
het vreemde is dat ik steeds meer plezier krijg in
kerst. nu ben ik degene die al een week voor kerst
enthousiast de boom optuig. al begin november ben
ik bezig met het voorbereiden van de diverse kerstdiensten.
de uitdaging om het bekende verhaal van
lang geleden ieder jaar weer als nieuw te laten klinken
pak ik graag op. het is toch ook een geweldige boodschap
die ik mag vertellen?! Van dat kind geboren in
de stal, dat licht en liefde geeft aan de mensen en ons
uitdaagt om datzelfde te doen. ook hier in ons kleine
Schaarsbergen!
ds. wilma hartogsveld
dorpskrant 175
17

waar Is dIt?
de vorige opgave was kennelijk een hele moeilijke,
want slechts één goede oplossing bereikte de redactie.
Vooral voor de bewoners van het merkendal moet
het een bijna onoverkomelijk probleem zijn geweest,
alhoewel het prachtige beeld, dat getoond werd in de
vorige dorpskrant, in één van haar voortuinen stond.
en het staat er al jaren, dus mag sommige inwoners
van schaarsbergen enige luiheid of ongeïnteresseerdheid
worden verweten, omdat zij niet de moeite namen
deze iedere keer weer spannende puzzel op te lossen.
het beeld staat prominent in de voortuin van het
pand merkendal 5 en is vervaardigd door de vrouw
des huizes, mevrouw freddie schep. het draagt de
naam la penseuse, een vrije vrouwelijke interpretatie
van het bekende beeld van rodin de denker. al deze
bijzonderheden wist de oplosser ons te vermelden,
reden waarom de redactie hem in het bijzonder lof
toezwaait voor zijn goed gedocumenteerde inzending.
ongetwijfeld heeft e.e.a. te maken met het reeds
eerder genoemde uitlaten van het huisdier, waarbij al
deze straten regelmatig worden doorkruist en waarbij
je onmogelijk voorbij kunt lopen aan dit soort mooie
kunstwerken. en als dan de heer des huizes ook nog
net naar buiten komt, als je passeert (met zijn nieuwe
hondje), tja, dan zijn de bijzonderheden van dat beeld
snel en uitvoerig uitgewisseld. winnaar dus ditmaal
de heer theo theijse, die wij al enkele keren eerder
mochten verrassen met een heerlijk flesje wijn en wij
nemen aan, dat ook nu weer deze attentie van de
dorpsraad in goede aarde zal vallen (niet letterlijk
bedoeld!).
18 dorpskrant 175
en dan nu de nieuwe opgave. onderstaande foto
vertoont duidelijk een geit, daarover kan geen misverstand
bestaan. en geiten lopen er hier en daar
wel meer rond in schaarsbergen. toch is de locatie,
waarop deze geit leeft, een bijzondere. de vraag dan
ook is niet of dit een geit is, maar waar deze geit altijd
is te zien. een kleine tip: onze gehandicapte medeburgers
weten er meer van!.
stuur uw oplossing per brief of e-mail aan de redactie
van de dorpskrant, p/a het lage erf 1, 6816rk arnhem
of aan j.nachtegeller@12move.nl
kerstmarkt
op zaterdag 17 december kunnen jong en oud weer
genieten van de sfeervolle kerstmarkt in ons dorp. de
kraampjes zijn open van 17:00 uur tot 20:00 uur en
daaromheen is er van alles te beleven.
Voor de kinderen hebben we dit jaar wel heel veel
leuke dingen! Natuurlijk de traditionele lampionoptocht
(start 17:00 uur bij ’t pannekoekhuis kemperbergerweg)
onder begeleiding van muziekvereniging eendracht.
maar ook een voorstelling van theatergroep
ranja (in het dorpshuis), broodjes bakken, ezeltje
rijden en een arresleetocht.
in de kerk is het gezellig en warm en daar zullen in
een doorlopende voorstelling de volgende koren voor
u optreden: on score, bsur arnhem en de dolphin
barber mates. en natuurlijk hebben we ook voor de
inwendige mens gezorgd, op het terrein zijn heerlijke
hapjes en drankjes te koop. kortom, het belooft weer
een geweldige kerstmarkt te worden en we hopen u
allemaal te zien!
de kerstmarktcommissie

enkumse bossen
de zusters trappistinnen staan regelmatig in het
nieuws. het is een kloosterorde van katholieke religieuzen.
het aantal kloosterlingen neemt gestaag af;
jongeren treden nauwelijks in. het aantal kloosters dat
zijn deuren sluit is dan ook sterk gestegen.
toch werd nog onlangs een nieuw klooster gebouwd.
de trappistinnen moesten hun vroegere tehuis in
berkel enschot verlaten vanwege bouwplannen van
de gemeente. ze besloten hun pand en gronden te
verkopen en elders een nieuw klooster te bouwen.
ze vonden een terrein. in de pers werd de plek consequent
aangeduid als ‘de bossen van renkum’. het
ontwerp stond in de krant, de televisie besteedde ruim
aandacht aan de verhuizing en later ook aan de gewenning
van de bewoners. ook in deze reportages van
rkk werd alleen maar gesproken over ‘het klooster
in de renkumse bossen’.
in vorige edities van onze dorpskrant is al eens beschreven
hoe het antwoord van de gemeente renkum
was op onze vraag in welke gemeente het klooster nu
precies ligt. de bouwvergunning was immers verleend
papIer hIer
op de tweede zaterdag van elke maand halen vrijwilligers
het oud papier op in schaarsbergen. de opbrengst
is voor verenigingen. eind 2011 is de inkoopprijs
gelukkig weer fors gestegen. bijgaande plaatje,
gemaakt ergens in Schaarsbergen, laat een flinke
stapel kranten zien. nog steeds keurig gesorteerd op
datum. nu aan de straat gezet. jarenlang bewaard
als naslagwerk? is de krantenlezer overgegaan op het
digitale systeem van zoekmachines of is hij/zij gepensioneerd
en kan alles heerlijk opgeruimd worden? we
houden het op het laatste
door de gemeente arnhem en ook andere afdelingen
van onze stad waren er bij betrokken. is het nu renkum
of arnhem? dus eigenlijk schaarsbergen.
onze dorpskrant wilde het naadje van de kous weten
en ging op pad. er volgde een perfecte ontvangst op
het gemeentehuis in oosterbeek, zonder wachttijd
en door een zeer vriendelijke receptioniste. zij belde
een ambtenaar van de afdeling ‘ruimtelijke ordening’,
die met een grote plattegrond de trap afdaalde. uw
verslaggever en de beambte bogen zich over de kaart
en trokken de volgende conclusie.
eerst zoeken we het bekende pand ‘Vrijland’ van
de oud-missionarissen. dat zal wel invloed hebben
gehad op de keuze van de zusters, want priesters
zijn zeldzaam geworden. maar de bejaarde paters
zullen nog wel bereid zijn om dagelijks de mis op te
dragen bij de trappistinnen. huize Vrijland, ooit op
onze eigen koningsweg, staat nu ten noorden van de
dreijenseweg op grond van oosterbeek, deel van de
gemeente renkum. de grens met arnhem loopt op
de dreijenseweg vanaf restaurant pinoccio richting
station schuin naar het noorden tot de spoorlijn. ten
zuiden van die weg ligt landgoed lichtenbeek. dat
is arnhems. of schaarsbergs, zo u wilt. Vlak voor
het ‘engelse kerkhof’ ligt de grens met oosterbeek.
hij loopt daar dan naar het noorden en passeert de
dreijenseweg nog voor de (dure) huizen ter linkerzijde
vanaf arnhem. die huizen staan dus in oosterbeek,
maar de bedrijven te noorden ervan liggen in arnhem.
de grens loopt vervolgens vlak langs het tehuis van
mill hill tussen beide kloosters door. iets verder raakt
de grens de spoorlijn. de bossen ‘aan onze kant’ staan
dus op arnhems gebied, net zoals de ‘greens’ van de
Edese (!) golfclub.
de trappistinnen wonen in arnhem en kijken uit op
arnhemse bossen. zo zit het. maar je kunt het ze niet
kwalijk nemen. ze wijden zich niet aan het aardse,
maar uitsluitend aan het hogere.
dorpskrant 175
19

de schaarsbergen
de kadastrale atlas gelderland 1832 biedt een overzicht
van de 14 secties die tezamen de gemeente
arnhem vormen. de secties zijn aangeduid met de
letters a tot en met o, uitgezonderd de letter j. sectie
a wordt gevormd door “de schaarsbergen” , met een
totale oppervlakte van ruim 1600 ha. sectie a wordt
aan de noordzijde begrensd door de gemeente otterlo,
aan de westzijde door sectie i “kemperberg”,
aan de zuidzijde door sectie l “bakenberg” en sectie b
“Valkenhuizen” en aan de oostzijde door de gemeente
rosendaal. sectie a bestaat in zijn geheel uit heide, in
eigendom van de gemeente arnhem zelf. het gebied
wordt doorsneden door een groot aantal wegen, zoals
de weg van zijpendaal naar de delensche start, de
weg van bakenberg naar delen, de weg van zijpendaal
naar rosendaal, de weg van de galgenberg naar
terlet en de straatweg van arnhem naar apeldoorn.
dwars daar doorheen loopt, midden in de schaarsbergen,
van west naar oost de koningsweg van de
ginkel naar dieren.
de straatweg van arnhem naar apeldoorn vormt in
grote lijnen de oostgrens van de schaarsbergen. in
20 dorpskrant 175
herfst In
schaarsbergen
de noordoostelijke punt loopt de weg langs grenspaal
nr 13 bij terlet. Van daar naar het zuiden gaand loopt
de grens ruim 1 km langs deze weg, om vervolgens
geleidelijk meer naar het oosten te gaan. bij de koningsweg
is de afstand ongeveer 400 m; bij de huidige
schelmseweg is dat al ongeveer 1 km. deze lijn vormt
nog steeds de grens van de gemeente arnhem ter
plaatse.
Op een topografische kaart uit 1874 is nog nauwelijks
iets te zien van wat later het dorp schaarsbergen zal
zijn. in een gebied dat zich uitstrekt tussen papendalsche
Veld en arnhemsche heide en tussen kemperberg
en bakenberg staan verspreid ongeveer 70
huizen. Van een cluster om de rond 1870 gestichte
kerk is géén sprake; wel wordt op die plek de naam
schaarsbergen vermeld. met name in het oostelijk
deel van het gebied is het onduidelijk wat men wel
en wat men niet tot schaarsbergen zou kunnen rekenen.
wel ligt het voor de hand dat een, al dan niet
fictieve, oostgrens van het dorp Schaarsbergen niet
zal samenvallen met de werkelijke oostgrens van
gemeente arnhem.

orderItIs column
laken
zoals u hebt gemerkt zing ik graag de lofzang op ons
prachtige dorp. Vooral als je na langere tijd weer over
de schelmseweg rijdt en bij het bord ‘schaarsbergen’
afslaat, geniet je steeds opnieuw van de prachtige natuur
en de fraaie huizen. ook in de donkere dagen van
december. zelfs de doorgaande wegen zoals bakenbergseweg,
strolaan en kemperbergerweg zijn eindelijk
opgeknapt. nu nog de binnenstraatjes.
dat laatste onderwerp zal ook meegenomen zijn bij de
‘gemeentelijke schouw’ op 4 oktober jl. we hadden een
brief in de bus gehad van de gemeente om punten aan
te dragen, die de schouwers van de gemeente zouden
kunnen bekijken.
ik had zo’n 15 opmerkingen ingediend. bovenaan stond
de overvloed aan verkeers-, verwijs- en reclameborden
in ons dorp. nog elke maand komen er borden bij, nooit
gaat er een weg. dat is te laken, een mooi oud woord
voor afkeuring.
toch verdient de gemeente arnhem een dikke pluim.
Ja echt! Niet de ‘bordenbedenkers’, maar de afdeling
communicatie. meteen na het verzenden van mijn
aandachtspunten voor 4 oktober ontving ik namelijk
een e-mail met dank voor de genomen moeite. sterker
nog: na enkele weken kreeg ik opnieuw een e-mail. de
wijkschouw was achter de rug en de familie groen zou
snel mogelijk bericht zou krijgen over wat er nu “met uw
opmerkingen”gebeuren gaat.
dan word ik weer sceptisch. er zal wel heel veel tijd
verstrijken voor actief gehandeld wordt. en als dan een
start wordt gemaakt met het werk, gaat dat vaak nog
eens enorm traag. zoals bij het asfalteren van de wegen,
die ik net noemde. het was een machtig gezicht om de
grote asfaltmachines, walsen en vrachtauto’s aan het
werk te zien. met stoere mannen aan het stuur, die tot
23.00 uur doorgingen in het felle licht van de machines.
het is wel vreemd dat er dan ook altijd zo’n drie tot
vijf mannen in oranje jasjes in een kringetje bij staan.
die doen niks, ze praten wat, shagje in de hand. een
opzichter, die het proces in de gaten houdt, is nog te
verklaren, maar een heel kwintet? ook de dagen en
weken daarna zag je dat. over de hele lengte van het
nieuwe wegdek moesten nog bushaltes en opritten
toegankelijk gemaakt worden. een hele klus voor de
tientallen aansluitingen. toch werd meestal op slechts
een of hooguit twee plaatsen gewerkt. net als eerder
op de bakenbergseweg. het duurde dan ook nog vele
weken voor de klus echt geklaard was. hinderlijk, dat
moet toch allemaal sneller kunnen?
“het is ook nooit goed” zult u denken. inderdaad, een
kritische blik blijft altijd nodig. zo werkt een democratie.
het houdt onze overheid en opdrachtgevers scherp.
zoals Vondel al schreef over onze bestuurders “Het is
niet te maecken dat niemant het sal laecken’ ofwel: je
kunt het nooit iedereen naar de zin maken.
kees groen
dorpskrant 175
21

zonnebloem VIerde 12,5 jarIg bestaan
afgelopen 10 juni bestond de zonnebloem afd.
alteveer/’t cranevelt/schaarsbergen, die zich o.a. tot
doel heeft gesteld het sociale en fysieke isolement van
mensen te verlichten) 12,5 jaar. op 28 mei jongstleden
vierde zij dit heugelijke feit middels een bustocht
naar de heideroos te eerbeek, alwaar de gasten een
verrassingsprogramma aangeboden kregen. in zijn
openingsspeech ging de voorzitter uitgebreid in op het
ontstaan van en belangrijke feiten binnen de afdeling:
het is allemaal begonnen op 10 december 1998:
alteveer/’t cranevelt splitste zich af van de afdeling
arnhem noord van de zonnebloem en jan kuiperij,
afkomstig uit doetinchem en toenmalig districtshoofd
van de zonnebloem, leidde in het alteveltje de eerste
vergadering als voorzitter van de afdeling alteveer/’t
cranevelt. de potentiële gasten uit die wijken kregen
een brief, waarin verteld werd, dat ze voor de kerst van
dat jaar bezoek van een vrijwilligster zouden krijgen.
dezen zouden dan kennis maken en het kerstnummer
van het tijdschrift de ”de zonnebloem“ brengen
en een kerstster. en natuurlijk ook om te vragen of ze
gast van de zonnebloem wilden worden.
in het begin werden voornamelijk bezoeken afgelegd
en waren er slechts enkele activiteiten, zoals koninginnedagen
en kerstmiddagen. in die beginperiode
maakte Schaarsbergen officieel nog geen deel uit van
de afdeling, al werden er wel gasten uit schaarsbergen
bezocht. en niet te vergeten: in die tijd gebeurde
alles voornamelijk door twee personen: bezoek en de
organisatie van activiteiten en secretariaat zowel op
bestuurlijk als op praktisch niveau kwam neer op de
schouders van rietje groenen en nellie van rookhuisen,
later geholpen door sonja boesveld. bestuurlijk
werden zij in die beginfase ondersteund door
riet v eijde (vz afd noord, toen nog een
bloeiende afdeling). het leuke is dat van dat
allereerste begin er nog steeds 2 mensen, die
ook jarenlang bestuurslid zijn geweest: nellie
van rookhuijsen (een voortreffelijk penningmeester)
en sonja boesveld (niet te stuiten
activiteitenorganisator) actief zijn.
pas op 6 juni 2004 is schaarsbergen formeel
opgenomen in de afdeling en heeft deze zijn
huidige vorm en naam gekregen. alteveer/’t
cranevelt/schaarsbergen.
sinds de oprichting zijn heel veel gasten regelmatig
door vrijwilligers bezocht. de coördinatie
daarvan is veelomvattend en gebeurt door
het bestuurslid bezoekwerk. Vanzelfsprekend
zijn en worden voor de gasten ook activiteiten
georganiseerd ( hetgeen heel veel werk met
22 dorpskrant 175
zich mee brengt): de bezoeken op de nationale ziekendagen
aan het verpleeghuis de braamberg om oa
een bloemetje te brengen (met name in de begintijd),
bezoeken aan het openlucht museum, huifkarrentocht,
busreis naar de blauwe kamer, etc etc. maar
de grote vaste gebeurtenissen zijn toch ieder jaar
weer: de strobalendag bij de familie Varekamp aan
de koningsweg en de sinterklaasviering.
het allerbelangrijkst binnen de zonnebloem zijn natuurlijk
de vrijwilligers, zonder hen zou de zonnebloem
niet eens bestaan en zouden alle goede dingen niet
eens gedaan kunnen worden Voor deze vrijwilligers en
de gasten was het feestprogramma dan ook bedoeld:
’s morgens een spectaculaire show met roofvogels
, waaraan de toeschouwers zelf mee konden doen
en na een gezamenlijke lunch een middag met oudhollandse
spelletjes, waarin een ieder zich geheel
kon uitleven. er was zelfs een heuse eerste prijs te
verdienen, terwijl iedereen een leuke attentie
overhandigd kreeg. Na afloop waren de gesprekken in
de bus dan ook zeer geanimeerd en kon de afdeling
alteveer/’t cranevelt/ schaarsbergen terugzien op een
zeer goed georganiseerde en geslaagde dag.
overigens: men is naarstig bezig om de vacature van
secretaris/esse opgevuld te krijgen. Voor geïnteresseerden
of gewoon inlichtingen over de zonnebloem:
u kunt contact opnemen met de afdeling via telefoon
026-4428725.

de schoffelaar
schaarsbergen als achtertuin
Beste dorpsgenoten ... wat een prachtige herfst! Wat
een mooie kleuren. bomen die dapper nog hun groene
kleur proberen te behouden, daar waar anderen zich
makkelijker overgeven in doorschijnend geel, doorleefd
bruin en hier en daar zelfs dieprode tinten blad laten
zien. een machtig bladerdek bedekt ons dorp, een
beeld om in je herfstplakboek voor altijd te bewaren.
Schaarsbergen als achtertuin! Gelukkig hebben we zelf
niet zo’n hele grote tuin. met licht genoegen kijk ik naar
het droeve leed van de groottuinbezitters in herfstige
tijden .... met of zonder bladblazers. De stakkers!
ik maak me er niet zo druk om en heb zin in herfst. ik
heb zin in peertjes, urenlang in rode wijn gestoofd en
die alleen zo hun intense volle smaak hebben kunnen
verkrijgen. ik kijk uit naar lange wandelingen door het
bos met daarna een lekkere pannenkoek in ’t pannekoekhuis
of lekker thuis voor de houtkachel hangen.
of om op zondagochtend hard te lopen, bijvoorbeeld
een rondje kweek. dat is na camping warnsborn het
pad op richting Van loenen en dan rechtdoor langs het
heitje van maasdijk tot voorbij het jachthuis, langs de
hei van de kleine kweek en doorlopen tot je weer via de
boerderijen terugkomt bij hotel warnsborn. heel even
wandelen en dan omhoog tot voorbij de witte pilaren ...
Finish! Ongeveer 5 km om overtollige calorieën weer
kwijt te raken.
op de tuin is alles winterklaar, ik heb alleen nog boerenkool.
en als u nu denkt dat ik hier een recept ga
geven voor een nostalgische boerenkoolstamppot?
nee, iets anders dus ... maar wel erg lekker en ook
nog eenvoudig!
de schoffelaar
Caldo Verde: portugese ‘Groene’ soep (4 personen)
benodigdheden: scheutje olijfolie, paar teentjes knoflook,
3 bloemige grote aardappels in plakken van 6
mm geschild, 1,5 liter water, een paar theelepels zout,
350 gram fijngesneden boerenkool, chorizoworst in
plakken, piri-pirisaus .. naar smaak.
Bereiding: Knoflook persen en in olie zachtjes verwarmen,
aardappels toevoegen en enkele minuten op een
middelhoog vuur bakken. water en zout toevoegen
en zachtjes 20 minuten laten koken. ondertussen
boerenkool wassen en taaie stelen verwijderen. bladeren
opstapelen, oprollen, in dunne repen snijden
en wegzetten. chorizo circa 10 minuten bakken in de
koekenpan. soep van het vuur af pureren met staafmixer,
plakken chorizo en boerenkool toevoegen. drie
minuten zachtjes verwarmen en op smaak brengen met
zout en peper. soep in (voorverwarmde) soepkommen
scheppen. besprenkel iedere portie met een beetje piripirisaus
en een scheutje olijfolie om het af te maken.
Smakelijk eten!
kunstbeurs
op zaterdag 10 en zondag 11 december is er in de
voormalige school op de kemperbergerweg 5a een
kunstbeurs. tussen 11. 00 en 19.00 uur kunt u werk
zien van verschillende ontwerpers en kunstenaars.
het aanbod is heel divers o.a. schilderijen, keramiek,
handbedrukte t shirts, objecten en tassen.
dorpskrant 175
23

Centraal Informatie en Adviespunt van swoa
ouderen in schaarsbergen kunnen hier terecht met
vragen over wonen, welzijn, zorg en financien op
werkdagen van 900-12.00 uur onder telefoonnummer
026-4459999
Wijkagent
de heer theo Vermaas is de gebiedsagent voor
schaarsbergen. hij is telefonisch bereikbaar via 0900-
8844, indien u dan het gripnummer 5248 noemt wordt
u direct met de heer Vermaas verbonden. mobiel 06
51332194, theo.vermaas@gelderland-midden.politie.
nl
hij houdt elke dinsdag van 14.00 tot 15.00 uur spreekuur
in het gebouw van de swoa aan de lisztstraat
11 in de wijk alteveer. in uitzonderlijke gevallen zal
dit spreekuur geen doorgang vinden. u kunt hierover
bij het swoa-steunpunt informatie opvragen onder
telefoonnummer 026-4456339.
servicenummer gemeente Arnhem
Voor al uw vragen of klachten over de openbare ruimte
kunt u dagelijks, 24 uur per dag, bellen met telefoonnummer
0900-1809. ook kunt u mailen naar: servicelijn@
arnhem.nl.
de dorpsraadvergaderingen vinden plaats op donderdag
12 januari, 9 februari en 8 maart
aan de bak
de regeling voor het ophalen van vuilnis blijkt nog vaak
onduidelijk te zijn. op dagen van ‘de grijze bak’ zie je
groene kliko’s aan de straat staan. en omgekeerd.
ook het ophalen van de zakken met plastic afval gaat
nogal eens mis. dat komt misschien omdat de sita het
plastic met een andere wagen inzamelt dan de auto,
die de grijze bak leegt.
doorgaans komt de auto voor het plastic vroeg in
schaarsbergen en de andere auto vrij laat. dan zie
je mensen zo tegen de middag nog plastic zakken
buiten zetten naast de grijze bak, die nog geleegd
moet worden. tevergeefs, het plastic blijft dan staan.
daarom een tip: zet zowel de kliko’s als de plastic zakken
zo tegen 8.00 uur aan de straat. liefst niet een of
meer dagen tevoren! Dat is verboden, het staat lelijk
en zet criminelen wellicht op het spoor, want: “daar
is niemand thuis”. dat geldt natuurlijk ook voor het terugplaatsen
van de geleegde kliko’s. Vraag desnoods
uw buren om te helpen.
24 dorpskrant 175
uItnodIgIng
12 januari 2012, 20.30 uur
nieuwjaarsreceptie dorpsraad
het is inmiddels traditie:
de nieuwjaarsreceptie van de dorpsraad.
de happening is op donderdag 12 jan a.s.
in het dorpshuis, kemperbergerweg 804,
schaarsbergen.
u bent hiervoor van harte uitgenodigd.
de vergadering van de dorpsraad begint
om 19.30 uur en zal wat korter zijn dan
gebruikelijk en aansluitend is er vanaf 20.30 uur
onze nieuwjaarsreceptie.
we hopen u daar te ontmoeten om gezamenlijk
het glas te heffen op schaarsbergen in 2012.
namens de dorpsraad schaarsbergen
wim van droffelaar, voorzitter
de afvalwijzer van de gemeente geeft het schema
van ‘groene en grijze maandagen’ en om de 4 weken
op de ‘grijze maandag’ ook de inzameling van zakken
met plastic knip onderstaand schema uit en bewaar
het. Veel succes.
5 december grijze kliko en zakken plastic afval
10 december (zaterdag): oud papier
12 december groene kliko met gft, organisch afval
19 december grijze kliko
24 december (zaterdag voor Kerst!): groene kliko
2 januari 2012 grijze bak en zakken plastic afval
9 januari groene kliko
14 januari (zaterdag): oud papier
16 januari grijze kliko
23 januari groene kliko
30 januari grijze kliko en plastic afval
6 februari groene kliko
13 februari grijze kliko
20 februari groene kliko
27 februari grijze kliko en plastic afval