we zijn geen machines - Schone Kleren

schonekleren.be

we zijn geen machines - Schone Kleren

14

organisatie moeten organiseren. Tegen januari

2002 kon de arbeidster onmogelijk nog verder

protesteren tegen haar ontslag en had daarom

een ontslagpremie aanvaard. Opnieuw verklaarden

leden van haar vakbond dat “de weg te lang

was”.

In een andere fabriek waren de arbeiders ervan

overtuigd dat het beslissingsproces over wie

werkloos wordt gedurende een minder goede

periode, aan de fabrieksleiding veel ruimte laat

om zich van actieve vakbondsleden te ontdoen.

Bij die gelegenheden kiezen de opzichters persoonlijk

welke arbeiders van hun lijn hun werk

verliezen. Dit geeft aan de opzichters een grote

mate van vrijheid om leden van onafhankelijke

vakbonden of arbeiders die af en toe klagen over

slechte arbeidsomstandigheden, te verwijderen.

Op de checklist van alle opzichters staat vermeld

welke arbeiders lid zijn van de onafhankelijke

vakbond, en dat vergroot de vrees van de arbeiders.

Arbeiders door mij geïnterviewd, hadden

hun opzichters gevraagd waarom hun vakbondslidmaatschap

op die lijsten vermeld was, maar

ze hadden geen afdoend antwoord gekregen.

Een had gegrapt dat, indien die informatie

bedoeld was om de opzichters eraan te herinneren

wie een premie en een loonsverhoging

moest krijgen, ze dan zeer dankbaar zou zijn,

maar dat ze daar op een of andere manier aan

twijfelde. Onlangs ontsloeg die fabriek 600 arbeiders

maar nu wel geen disproportioneel groot

aantal leden van de onafhankelijke vakbond.

Niettemin zijn de arbeiders ervan overtuigd dat

de fabriek met de vakbondsleiders zou moeten

onderhandelen om een eerlijker methode te

zoeken om te bepalen welke arbeiders hun werk

verliezen.

In de meeste onderzochte fabrieken zijn de

bestellingen van schoenen onlangs beduidend

verminderd. Aan de arbeiders in deze fabrieken

is verteld dat dit komt doordat de economische

inzinking in de VS na de terroristische aanval van

11 september de vraag drastisch heeft doen

dalen. Naast de fabriek die in december 2001

600 arbeiders ontsloeg, is een andere Nike

onderaannemer in maart 2002 van plan om 400

arbeiders te ontslaan. De twee onderzochte fabrieken

waar de bestellingen niet verminderd

zijn, zijn PT Nikomas Gemilang en PT Panarub.

Het is bijzonder zorgwekkend dat bestellingen

van Nike verminderen in fabrieken waarin

onafhankelijke vakbonden ingeburgerd zijn geraakt,

terwijl bestellingen stabiel gebleven zijn in

PT Nikomas Gemilang, een fabriek die vakbondsactiviteiten

radicaal heeft onderdrukt. Mensenrechtengroeperingen

hebben Nike al vaak opge-

roepen om geregeld het niveau van zijn bestellingen

bij elke fabriek bekend te maken zodat elke

discriminatie van fabrieken met vakbonden nagespoord

kan worden. De onderneming blijft dat

weigeren.

Persberichten suggereren dat ook andere factoren

dan de economische inzinking in de VS een

rol kunnen spelen. Op 11 februari publiceerde

Business Week een artikel waarin Anton Supit,

de voorzitter van de Indonesische Schoenindustrievereniging,

werd geciteerd met de verklaring

dat de politieke instabiliteit en de hogere kosten

als gevolg van de inflatie “Nike, Reebok, Adidas

en anderen” ertoe aanzetten om bestellingen in

China en Vietnam te plaatsen. In januari 2002

had de auteur een ontmoeting met vertegenwoordigers

van 2 fabrieken in Vietnam die

sportschoenen produceren voor Nike. In die fabrieken

stegen de bestellingen sterk. In tegenstelling

tot Indonesië, is in Vietnam de enige bij

wet toegelaten vakbond de officiële vakbond van

de communistische regering.

Een individueel dossier - Leily’s

verhaal

(Dit is een vertaling van een rapport opgesteld

door Julianto, zelf een ex-werknemer van de

Nikomas fabriek, die nu werkt als vakbondsvrijgestelde

in Serang op West-Java.)

Op zondag 4 november 2001 interviewde ik een

Nikomas arbeidster. Het interview vond plaats in

haar huis. Ze stemde ermee in dat haar verhaal

zou worden gepubliceerd, op voorwaarde dat ik

haar een andere naam gaf. Ze verklaarde dat het

gebruik van haar echte naam gevaarlijk zou kunnen

zijn voor haar wanneer het rapport in handen

kwam van de fabrieksleiding.

Leily begon bij Nikomas te werken in 1997, van

zodra ze haar diploma van de middelbare school

had behaald. De job werd haar gesuggereerd

door een vriendin die daar werkte. Eerst was ze

zeer blij dat ze zo gemakkelijk een job had gevonden

en ze hoopte dat ze haar ouders zou kunnen

helpen. Maar haar loon was zo laag dat ze

nauwelijks zichzelf kon onderhouden. Ze moest

wonen in de slaapzaal van de fabriek, zodat ze

haar ouders in Centraal Java wat geld zou kunnen

opsturen om te helpen betalen voor de

school van haar 2 zussen. De slaapzaal was heel

oncomfortabel, ze moest een kamer van 3 bij 6

meter delen met 11 andere arbeidsters. Het toilet

was op 80 meter van haar kamer en ze

moesten ervoor in de rij staan.

More magazines by this user
Similar magazines