we zijn geen machines - Schone Kleren

schonekleren.be

we zijn geen machines - Schone Kleren

26

BESLUIT

In Indonesië leven Nike en Adidas arbeiders in

extreme armoede. Zelfs indien er heel veel

overgewerkt kan worden, blijven de lonen zo laag

dat ze gezinnen uit elkaar halen en veel arbeiders

ertoe dwingen gescheiden van hun kinderen te

leven. In tijden als deze, wanneer de combinatie

van een economische inzinking in de VS en stijgende

inflatie in Indonesië, de bestellingen en het

aantal overuren doet teruglopen, wordt de

economische situatie van de arbeiders zeer hachelijk.

Velen moeten schulden aangaan om te overleven.

Door de massale afdankingen als gevolg van

die terugloop, hebben al vele honderden de nu al 40

miljoen werkloze Indonesiërs moeten vervoegen.

Het leven van die arbeiders wordt ook beheerst

door vrees. Ze zijn terecht bang dat vrijuit spreken

over de omstandigheden in hun fabriek of meewerken

in een actieve vakbond hun baan in gevaar

zal brengen. De arrestatie, de gevangenneming en

het proces tegen Ngadinah Binti Abu Mawardi van

de PT Panarub fabriek, die levert aan Adidas, heeft

de bezorgdheid gewekt dat betrokkenheid bij een

actieve vakbond hun vrijheid in gevaar kan brengen.

Aanvallen op mondige arbeiders van de PT Nikomas

Gemilang fabriek, die zowel aan Nike als aan Adidas

levert, hebben de 23.000 arbeiders van die fabriek er

bang voor gemaakt dat betrokkenheid bij vakbondsactiviteiten

hun levens in gevaar kan brengen.

Die armoede en angst worden direct veroorzaakt

door de wijze van zakendoen waarvoor Nike en

Adidas gekozen hebben. Ze werken met mondiale

aannemingssystemen die de kosten van de onstabiele

consumentenmarkten afwentelen op wie

het zich het minst kan veroorloven – jonge arbeidsters

uit doodarme plattelandsgebieden in zich

industrialiserende landen. Om ondernemingen als

Nike en Adidas de flexibiliteit en de lage kosten te

bieden die ze vragen, houden de werkgevers het

voltijdse loon lager dan wat een ongehuwde arbeider

nodig heeft om in zijn basisbehoeften te

voorzien. Daardoor moeten de arbeiders in hun

wanhoop zoveel mogelijk overwerken. Op die

manier kan de werkgever gelijk wanneer de

bestellingen vlug afwerken. De dwang tot maximum

flexibiliteit en minimale kosten verplicht de

fabriekseigenaars ook de groei van actieve vakbonden,

die zouden kunnen staken of hogere lonen

eisen, te onderdrukken. Indien de onderaannemers

hun arbeiders niet onder controle kunnen houden

en hun kosten laag houden, kunnen Nike en Adidas

gemakkelijk hun bestellingen plaatsen bij andere

ondernemingen die daar wel toe bereid zijn.

Nike en Adidas zijn niet de enige in dit geval, maar

ze er meer dan andere ondernemingen toe in staat

om er iets aan te doen. In de mondiale kleding- en

schoenindustrie is aanneming en onderaanneming

van productie heel gebruikelijk geworden. Als

gevolg daarvan zijn extreem uitbuitende arbeidsomstandigheden

de norm geworden. Mensenrechtenorganisaties

hebben reuzenondernemingen

als Nike en Adidas tot doelwit gekozen omdat

ze het met hun winstniveaus gemakkelijker kunnen

veroorloven de arbeiders die hun goederen

produceren een waardig leven te waarborgen.

Nikes nettowinst voor 2001 bedroeg US$ 589,7

miljoen. Adidas’ winst voor het jaar 2000 bedroeg

US$ 160 miljoen. Beide ondernemingen zijn uiterst

gul wanneer het gaat om steun aan atleten. Nike

heeft een contract met Tiger Woods dat hen ertoe

verplicht hem gedurende vijf jaar wekelijks US$

385.000 te betalen (Los Angeles Times 2000) en

een contract met Lleyton Hewitt ter waarde van

US$ 15 miljoen over dezelfde periode. (Business

Review Weekly 2001).

Ondanks hun rijkdom weigeren beide ondernemingen

structurele hervormingen door te voeren om

fatsoenlijke lonen en arbeidsomstandigheden te

verzekeren. Beide weigeren zich te engageren tot

een loonnorm die in de basisnoden van een klein

gezin zou voorzien. Geen van beide is bereid om de

door activisten gevraagde onafhankelijke controleen

inspectiesystemen voor fabrieksomstandigheden

in te voeren. Daarenboven heeft Nike

gedurende de laatste 12 maanden geweigerd een

aantal concrete voorstellen van Oxfam Community

Aid Abroad, de Schone Kleren Campagne en Global

Exchange geweigerd. De bedoeling van die

voorstellen was de vrijheid van de arbeiders om

zich te engageren in vakbondsactiviteiten en om

vrijuit te spreken over de arbeidsomstandigheden

in bepaalde fabrieken, te versterken.

Dat betekent niet dat er geen verbeteringen merkbaar

zijn in die fabrieken. Voor dit rapport geïnterviewde

arbeiders wezen erop dat ze door hun

opzichters minder vaak toegeschreeuwd en

vernederd worden dan 18 maanden geleden en dat

seksueel misbruik minder voorkomt. In enkele fabrieken

zijn sommige soorten van discriminatie

tegen leden van vrije vakbonden verminderd,

alhoewel het cruciale probleem van discriminatie

tegen leden van onafhankelijke vakbonden bij

ontslag nog niet is aangepakt.

Er zijn enkele verbeteringen op het vlak van

gezondheid en veiligheid, alhoewel die moeten

geplaatst worden tegenover de blijvende gevaren

voor de gezondheid van de arbeiders. Een positieve

ontwikkeling is dat het nu gemakkelijker is

More magazines by this user
Similar magazines