we zijn geen machines - Schone Kleren

schonekleren.be

we zijn geen machines - Schone Kleren

INLEIDING

WE ZIJN GEEN

MACHINES

Ondanks enkele kleine stappen vooruit,

wordt het leven van de arbeid(st)ers die in Indonesië

voor Nike en Adidas werken

nog altijd beheerst door armoede en angst

In september 2000 publiceerde Oxfam Community

Aid Abroad een rapport waarin de naleving

van het recht van de arbeiders op vrijheid

van organisatie in drie sportschoenenfabrieken in

Indonesië werd onderzocht. Twee van die fabrieken

produceerden voor Nike en één voor

Nike en Adidas. Het rapport, Like Cutting

Bamboo. Nike and Indonesian Workers’ Right to

Freedom of Association 2 , stelde zeer ernstige

schendingen van dat recht vast. Het ging om

dreiging met geweld tegen arbeiders die opkwamen

voor vakbondsrechten, het lastig vallen van

leden van onafhankelijke vakbonden en het

gebruik van voorwendsels om hen te ontslaan.

In één van de fabrieken waren de arbeiders dikwijls

het slachtoffer van verbaal misbruik door

fabrieksopzichters, die scheldwoorden gebruikten

als “hond”, “aap” en “varken”. In twee van

de fabrieken moesten arbeidsters zich onderwerpen

aan vernederende lichaamsonderzoeken

door fabrieksdokters vooraleer ze het wettelijk

menstruatieverlof konden nemen. De arbeiders

moesten vaak meer dan 60 uur per week

werken en, indien ze weigerden, werden ze

ofwel vernederd in aanwezigheid van andere

arbeiders ofwel bedreigd met ontslag. Het allerbelangrijkste

voor de geïnterviewde arbeiders

was dat in alle drie de fabrieken het normale

weekloon veel lager was dan wat ze nodig

hebben om in hun individuele basisbehoeften te

voorzien. Als ze veel overuren werkten, zorgde

het bijkomende loon voor overwerk ervoor dat

de arbeiders zonder kinderen zich met hun loon

konden voeden, kleden en wonen en een klein

bedrag konden sparen. De arbeiders met

kinderen waren er financieel slecht aan toe, zelfs

met overuren.

Op de dag waarop dat rapport werd bekendgemaakt,

beloofde Nike dat het de situatie zou

onderzoeken, maar het heeft nooit de resultaten

2

“Zoals bamboe hakken. Het recht van Nike arbeiders in Indonesië op vrijheid van vereniging.”

van zo’n onderzoek vrijgegeven. De bedoeling

van dit rapport is te onderzoeken of sinds de

publicatie van het vorig rapport 18 maanden

geleden de arbeidsomstandigheden in de

sportschoenenfabrieken die in Indonesië voor

Nike en Adidas produceren, verbeterd zijn.

Er staat veel op het spel. Het onderwerp van één

van de hevigste debatten van onze tijd is de

vraag of de huidige aanpak van de globalisering

van de wereldhandel het welzijn van de armen in

deze wereld verbetert dan wel ondermijnt. De

sportkledingsector heeft als geen ander in het

middelpunt van de belangstelling gestaan. Ze is

het voorwerp geweest van een decenniumlange

anti-sweatshopcampagne van activisten, vakbonden

en organisaties uit het maatschappelijk

middenveld. De bezorgdheid omtrent arbeidsmisbruiken

in de sportkledingfabrieken is uitvoerig

onder de aandacht van de mondiale media

gekomen.

Als de twee ondernemingen met het grootste

marktaandeel (zij controleren samen 49% van

de winstgevende sportschoenenmarkt in de VS)

kunnen Nike en Adidas het zich gemakkelijk

veroorloven om programma’s in te voeren om

de rechten te beschermen van de arbeiders die

hun producten maken. Beide ondernemingen

hebben gedragscodes aangenomen en controlesystemen

ingevoerd die, zo beweren ze,

hen tot voortrekkers maken op het vlak van

duurzaam ondernemen. Samen met Reebok zijn

beide ook lid van de Fair Labor Association, een

multi-stakeholder organisatie voor fabriekscontrole.

Daarenboven heeft Nike het Global

Compact van de Verenigde Naties ondertekend,

en zich dus ertoe geëngageerd om een waaier

van mensenrechten te bevorderen, met inbegrip

van het recht van arbeiders op vrije vereniging.

De mate waarin de initiatieven die deze ondernemingen

hebben genomen het respect voor de

5

More magazines by this user
Similar magazines