Wij zijn trots - Beter Wonen IJsselmuiden
Wij zijn trots - Beter Wonen IJsselmuiden
Wij zijn trots - Beter Wonen IJsselmuiden
Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!
Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.
<strong>Wij</strong> <strong>zijn</strong>
VOORWOORD<br />
<strong>Wij</strong> <strong>zijn</strong> <strong>trots</strong>. Trots op wat<br />
wij als corporatie voor elkaar krijgen in onze samenleving. <strong>Wij</strong> vroegen<br />
u om ons te berichten over bijzondere projecten en initiatieven in uw<br />
omgeving. U reageerde met veel mooie verhalen die wij presenteren in<br />
deze themapublicatie.<br />
De zon schijnt momenteel niet uitbundig over corporatieland. <strong>Wij</strong> moeten<br />
tegenvallers incasseren door verkeerd uitgepakte beleggingsavonturen,<br />
de overheid legt ons de huurtoeslag- en andere heffingen op en de<br />
Europese regels over financiering maken het lastiger om in sociaal- en<br />
maatschappelijk vastgoed te investeren. Maar dat alles brengt u niet van<br />
de wijs, zo horen wij.<br />
U bent praktisch ingesteld, blijkt uit uw verhalen. Als kleine- en middelgrote<br />
corporatie staat u midden in uw omgeving, met beide benen op de<br />
grond. Het werken aan de leefbaarheid in kleine kernen is uw kerntaak.<br />
De lijnen tussen u en de belanghebbende partijen waarmee uw corporatie<br />
samenwerkt, <strong>zijn</strong> kort en effectief. Heeft u een vraag, dan pakt u de<br />
telefoon en vraagt een collega om raad. Heeft u een idee, dan richt u<br />
zich ook tot uw externe netwerk. Zo krijgt u veel voor elkaar, ook als er<br />
tegenwind opsteekt.<br />
<strong>Wij</strong> hopen dat u uit deze MKW themapublicatie 2012 veel energie put om<br />
uw maatschappelijke taak in uw woonomgeving voor te zetten.<br />
Hartelijk groet,<br />
Marinus Kempe, voorzitter MKW-bestuur<br />
Directeur-bestuurder De Kernen, Hedel<br />
3
Verdunning, vergrijzing, krimp<br />
We leven langer, Nederland wordt ouder, maar het platteland – voor een groot deel uw achterland -<br />
verliest bewoners aan de stedelijke gebieden. De krimp bedreigt ook uw regio, zo horen wij van veel<br />
collega’s. Hoe gaat u daarmee om?<br />
Werkt u aan een woonvisie waarin u met andere corporaties en diverse belanghebbenden een plan<br />
van aanpak opstelt? Verdunt u uw woningvoorraad en bouwt u minder huizen voor gezinnen en meer<br />
levensloopbestendige woningen die, als het even kan niet alleen voor ouderen, maar ook voor<br />
jongeren geschikt <strong>zijn</strong>? Wat doen uw collega’s?<br />
Kijk op pagina’s 8, 14, 23, 24, 36, 45 en 47.
6<br />
MKW-CORPORATIES IN 'T LAND<br />
>> Woontij, Den Burg<br />
<strong>Wonen</strong>, werken en zorg midden in de buurt. Lunchroom de<br />
Texelhoeve verleent zorg en is commercieel te exploiteren.<br />
>> AWM, Monnickendam<br />
Brede school als opmaat naar duurzame renovatie<br />
woningvoorraad.<br />
>> Patrimonium, Urk<br />
Scheiden zorg en wonen lastig?<br />
Niet op Urk. Bovendien koopt een<br />
huurder na vijf jaar <strong>zijn</strong> woning.<br />
Heel eenvoudig geregeld.<br />
>> <strong>Beter</strong> <strong>Wonen</strong>, <strong>IJsselmuiden</strong><br />
Na oplevering van veel maatschappelijk<br />
vastgoed ligt de focus op woningen voor<br />
senioren en starters in kleine kernen.
Investeer met een commerciële partij<br />
Door lastenverzwaring en bezuinigingen staat het budget van de corporaties onder druk. Maar investeren in maatschappelijk vastgoed<br />
kan wel. Als je verbinding zoekt met een commerciële partij. Woontij stond zo aan de basis van de Texelhoeve en meer, veel meer.<br />
Jan van Andel van Woontij somt een flinke<br />
lijst initiatieven en projecten op die<br />
<strong>zijn</strong> kleine corporatie ondersteunt in de<br />
kop van Noord-Holland en op Texel: een<br />
wijksteunpunt in Julianadorp; een zorgcentrum<br />
voor Indische ouderen in Den Helder; een campus<br />
voor studenten op Texel.<br />
En de Texelhoeve, een lunchlokaal waarin mensen<br />
met een verstandelijke beperking werken, wonen<br />
en zorg ontvangen. De hoeve in het centrum van<br />
Den Burg huisvest het kantoor van zorgorganisatie<br />
De Waerden en er is ruimte voor dagbesteding en<br />
–opvang van hun cliënten.<br />
De Texelhoeve: de buurt ontmoet de<br />
gehandicapten<br />
“In de directe omgeving wonen ruim 20 mensen<br />
met een verstandelijke beperking. Voorheen gingen<br />
zij ’s morgens met busjes naar een sociale<br />
werkplaats; ze hadden nauwelijks contact met de<br />
veelal oudere buurtgenoten. Nu werken veel gehandicapten<br />
in de lunchroom en ontmoeten er de<br />
oudere buurtbewoners die voor een kopje koffie<br />
en een hapje eten komen.”<br />
Laat de business aan de ondernemer<br />
Subsidie op de investering kwam van Europa,<br />
provincie, gemeente en een lokaal gemeenschapsfonds.<br />
“Er is geen subsidie op de exploitatie.<br />
De verhuur is kostendekkend. Vooral dankzij de samenwerking<br />
met een commerciële ondernemer.<br />
Die is veel beter in het uitvoeren van een goed<br />
businessmodel dan een zorgorganisatie of een<br />
woningcorporatie.”<br />
Het werken met gehandicapten gaat prima in zo’n<br />
omgeving, merkt Van Andel. “Voor de ondernemer<br />
is het een invulling van mvo en een goede<br />
pr. Overdag heeft De Texelhoeve een maatschappelijke<br />
functie en ’s avonds is er ruimte voor vergaderingen,<br />
feesten, enzovoorts.”<br />
Woontij voert meer maatschappelijke projecten<br />
uit, waarbij de sleutel tot succes ligt in samenwerking<br />
met ondernemende partijen. “Vooral de<br />
kleine ondernemer trekt er hard aan. Die is echt<br />
scherp op de centen.”<br />
>> www.woontij.nl<br />
>> www.texel-hoeve.nl<br />
7
8<br />
Actief in kleine kernen<br />
Eengezinswoningen, levensloopbestendige woningen, een zorgcentrum en een<br />
Kulturhus: <strong>Beter</strong> <strong>Wonen</strong> in <strong>IJsselmuiden</strong> was erg actief. Maar meer maatschappelijk<br />
vastgoed zit er niet in. “Aan de vraag is voldaan.”<br />
Directeur Tom de Wal: “Ik weet niet<br />
wat er nog meer nodig is, behalve<br />
een zwembad of sporthal, maar dat<br />
doen wij niet. Er moet altijd een relatie<br />
met wonen <strong>zijn</strong>. Maar we zullen elke vraag<br />
goed op de merites beoordelen.”<br />
De woningstichting gaat ‘terug naar de roots’: het<br />
bouwen van een goede woning in een goede<br />
omgeving. In de pen zitten grondgebonden eengezinswoningen<br />
en levensloopbestendige woningen<br />
die inspelen op de vergrijzing die ook in<br />
<strong>zijn</strong> regio speelt, zij het misschien wat minder dan<br />
in andere gebieden. “Daar richten we onze focus<br />
op, samen met renovatie en verduurzaming van<br />
de bestaande woningen.”<br />
‘Houd volkshuisvesting in stand’<br />
De Wal is <strong>trots</strong> op de Nederlandse volkshuisvesting<br />
in de huursector. “Dat is goed geregeld en<br />
moeten we in stand houden.” De vraag naar een<br />
huurwoning van <strong>Beter</strong> <strong>Wonen</strong> is toegenomen:<br />
De banken <strong>zijn</strong> strenger met hypotheken en de<br />
arbeidsmarkt is onzeker. Maar ook omdat de wo-<br />
ningmarkt in Zwolle, Kampen en omgeving is<br />
samengevoegd. “Mensen kunnen nu in onze dorpen<br />
gaan huren en andersom.”<br />
Levensloopbestendig Zalk<br />
Vier levensloopbestendige woningen: de badkamer<br />
en hoofdslaapkamer op de begane grond.<br />
gelegen. Voor de landelijke sfeer <strong>zijn</strong> de woningen<br />
in de vorm van een boerenerf gebouwd. Het<br />
parkeerplein doet denken aan een mestopslag.<br />
Kulturhus Sonnenburgh<br />
Het Kulturhus Sonnenburgh is bijzonder: achttien<br />
huur -en achttien koopappartementen plus<br />
Foto’s: BWPHOTO-Herman IJssel i.o.v. <strong>Beter</strong> <strong>Wonen</strong><br />
bibliotheek, huisartsen, kinderopvang, apotheek,<br />
muziekschool, cultureel werk en het centrum<br />
voor Jeugd en Gezin.<br />
<strong>Wonen</strong> in Wilsum<br />
Vijf eengezinswoningen die Te Woon worden<br />
aangeboden. Plus appartementen voor senioren<br />
en starters. Ouderen én jongeren blijven in hun<br />
eigen dorp: dat bevordert de leefbaarheid.<br />
Maarlenhof <strong>IJsselmuiden</strong><br />
Samen met Zorgcentrum IJsselheem bouwde<br />
<strong>Beter</strong> <strong>Wonen</strong> 25 huurappartementen, 61 zorg- en<br />
verpleeghuisplaatsen, plaatsen voor dagverzorging<br />
én een kinderdagverblijf.<br />
>> www.bwij.nl<br />
>> www.dewoningzoeker.nl
Brede school en duurzame renovatie<br />
De gemeente Waterland verzocht woningstichting AWM om een brede school te ontwikkelen in de dorpskern Ilpendam (1.900<br />
inwoners). Aantrekkelijk voor AWM dat nog geen maatschappelijk vastgoed in portefeuille had en zo wat afwisseling hierin kreeg.<br />
“Een brede school is een betrouwbare<br />
huurder en bovendien<br />
komt zo’n voorziening de leefbaarheid<br />
in het dorp ten goede”,<br />
zegt Ron Manuel van AWM. De gemeente gunde<br />
AWM de opdracht en de rol van bouwheer<br />
(en eigenaar) die het risico droeg. De gemeente<br />
sluisde de investeringssubsidie van 75% direct<br />
door naar de woningstichting die zo voor het<br />
relatief kleine aandeel van 25% van de investering<br />
van in totaal 5,5 miljoen euro garant moest<br />
staan. De moeilijke tijden die de bouwsector<br />
momenteel kent pakte in de aanbesteding gunstig<br />
uit: het leverde een besparing van 15% in de<br />
aanneemsom op.<br />
De schoolkinderen beschilderen de eerste paal<br />
Zeer energiezuinig schoolgebouw<br />
Met onder andere een warmtekoude-installatie<br />
bouwde AWM een zeer energiezuinig schoolgebouw<br />
voor de openbare en christelijke school<br />
die voorzieningen delen maar hun eigen signatuur<br />
behouden. De Grote Grutto biedt verder<br />
onderdak aan de peuterspeelzaal, kinderopvang<br />
en bso en de bibliotheek.<br />
De Grote Grutto is iets om <strong>trots</strong> op te <strong>zijn</strong>, maar<br />
meer maatschappelijk vastgoed staat niet op<br />
de rol, zegt Manuel. “Een buurthuis van enkele<br />
tonnen kan nog, maar een miljoeneninvestering<br />
als deze kun je als kleine corporatie met 1.000<br />
woningen maar een keer doen. Anders loop je<br />
het risico niet meer in je woningen te kunnen<br />
investeren. Zoals duurzaamheid realiseren bij de<br />
renovatie van bestaande woningen.”<br />
De duurzame brede school is zo de opmaat voor<br />
de duurzame renovatie van bestaande woningen.<br />
Ron Manuel is benieuwd naar hoe collega’s<br />
dat aanpakken en welk resultaat ze daarbij halen.<br />
>> www.awm.nl<br />
9
Van klein naar groter of juist niet?<br />
<strong>Wij</strong> staan als kleine en middelgrote corporaties met beide benen op de grond.<br />
In ons dorp <strong>zijn</strong> de lijnen kort. We weten van aanpakken. “We doen het<br />
gewoon”, zegt u. Zo krijgen we veel voor elkaar. Maar niet alles.<br />
Hoe dan verder? Een commerciële partij erbij betrekken? Een fusie met<br />
een collega? Samenwerking in de bedrijfsvoering om de kosten te drukken?<br />
U onderzoekt alle opties.<br />
Kijk op pagina’s 7, 14, 17 en 19.
Kopen na vijf jaar huren<br />
“Keep it short and simple.” Als registeraccountant kwam Johan Oosterhoff in de<br />
boeken van corporaties regelmatig ingewikkelde constructies tegen om de verkoop<br />
van huurwoningen te verantwoorden. “Een heleboel administratief gedoe”, stelt<br />
Oosterhoff die als directeur van Patrimonium in Urk geen zin had in die rompslomp.<br />
Zijn huurders mogen na vijf jaar tegen<br />
negentig procent van de dan geldende<br />
taxatiewaarde hun woning kopen.<br />
Het voordeel: vanaf het begin kunnen<br />
de huurders hun keuken of badkamer al naar<br />
eigen smaak aanpassen en is er geen discussie<br />
over de waardevermeerdering bij de overdracht.<br />
Bovendien scheelt het verhuiskosten, de huurders<br />
kunnen blijven wonen. Oosterhoff is tevreden<br />
over deze regeling. “Ik houd het graag<br />
transparant en duidelijk.”<br />
Slim scheiden en verbinden van<br />
zorg en wonen<br />
Patrimonium nam ook het voortouw bij de ontwikkeling<br />
van Het Ankerlicht, dat zorg en wonen<br />
op een slimme manier scheidt én verbindt.<br />
In totaal 41 nieuwe huurappartementen voor<br />
senioren bij een bestaand zorgcentrum en aanleunwoningen<br />
bieden een breed assortiment<br />
van seniorenhuisvesting: geheel zelfstandig wonen,<br />
wonen met thuiszorg, verzorgingshuiszorg,<br />
psychogeriatrische verpleegzorg en somatische<br />
verpleegzorg.<br />
“De zorginstellingen dragen nieuwe huurders<br />
na indicatie aan, de woningtoewijzing van de<br />
verpleeg- en zorgappartementen gaat altijd in<br />
overleg met de zorginstelling. Zo kunnen echtparen,<br />
van wie één bijvoorbeeld een verpleegindicatie<br />
heeft, toch samen blijven wonen in het<br />
appartement.”<br />
>> www.patrimoniumurk.nl<br />
11
12<br />
MKW-CORPORATIES IN 'T LAND<br />
>> Salland<strong>Wonen</strong>, Raalte<br />
Woningstichting neemt voortouw bij<br />
infocentrum en Kulturhus.<br />
Een maatschappelijk bestemmingsplan<br />
zou van pas komen.<br />
>> Woningstichting Tubbergen<br />
Krimp in de regio. Hoe los je dat op?<br />
Zeventien Twentse corporaties<br />
schreven een gezamenlijke visie.<br />
>> Goede Woning, Rijssen<br />
De inwoners vroegen woningstichting<br />
om hulp bij oprichting hospice dat voor<br />
90% draait op vrijwilligers.
Hospice draait op vrijwillige inzet<br />
van inwoners<br />
Het meest <strong>trots</strong> is Jan van der Spek op de betrokken samenleving die het initiatief<br />
nam voor hospice De Reggestroom, waar mensen met een ongeneeslijke aandoening<br />
in de laatste maanden, weken of dagen van hun leven verblijven. In het hospice<br />
werken 90 vrijwilligers.<br />
De bijdrage van Goede Woning gaf<br />
de fondsenwerving door inwoners<br />
van Rijssen-Holten, Enter, Wierden<br />
en omgeving het beslissende zetje.<br />
De woningstichting nam een flink deel van de<br />
investering voor haar rekening en staat 25 jaar<br />
garant voor de exploitatie en onderhoud. Het<br />
hospice betaalt huur op basis van de overblijvende<br />
rentelast. Zo blijft die laag.<br />
Directeur-bestuurder Van der Spek: “Als kleine<br />
corporatie <strong>zijn</strong> we sterk verankerd in onze om-<br />
geving. De inwoners en huisartsen gaven aan<br />
dat een hospice zeer wenselijk was. Zo’n initiatief<br />
steunen wij van harte.”<br />
Hospice De Reggestroom heeft vier eenheden<br />
met elk een slaapkamer voorzien van een<br />
schuifwand naar de familiekamer, een volledig<br />
toegankelijk badkamer, een kitchenette en eigen<br />
terras. Voor alle bezoekers is er een grote<br />
woonkamer met speelruimte voor de kinderen.<br />
Daarnaast is er nog een stilteruimte ingericht,<br />
waarin mensen zich kunnen terugtrekken.<br />
>> www.dgwrijssen.nl<br />
>> www.hospicedereggestroom.nl<br />
13
14<br />
Woonvisie van 17 Twentse corporaties<br />
Twentse corporaties (verenigd in vereniging WoON: <strong>Wonen</strong> Oost-Nederland) lieten een demografisch onderzoek uitvoeren dat<br />
de basis is voor hun gezamenlijke woonvisie. Harro Eppinga ondertekende deze blik in de toekomst namens Woningstichting<br />
Tubbergen. “De trend is helder: de bevolking gaat krimpen en vergrijzen.”<br />
Om Twente in <strong>zijn</strong> geheel aantrekkelijk<br />
te houden kiezen de corporaties<br />
voor krachtige steden en<br />
een vitaal platteland. Dat klinkt<br />
wat wollig, weet Eppinga, maar ‘de keuze die<br />
erachter ligt is helder: op het platteland gaan we<br />
niet uitbreiden, maar alleen bouwen voor de natuurlijke<br />
groei van het dorp’. De steden Hengelo,<br />
Almelo en Enschede zullen hun grondposities<br />
moeten heroverwegen, want ook daar is geen<br />
massale vraag naar nieuwbouw.<br />
Buffer om druk op te vangen<br />
De woonvisie is geen discussie over aantallen en<br />
percentages, maar een aanbod aan belanghebbenden<br />
om mee te denken: gemeentes, zorg,<br />
wel<strong>zijn</strong> en scholen. “Bijvoorbeeld: een schooldirecteur<br />
in een klein dorp kan gebaat <strong>zijn</strong> bij<br />
een uitbreidingswijk die meer inwoners met<br />
kinderen oplevert. Maar dat belang deelt niet<br />
iedereen.”<br />
De gezamenlijke woonvisie is ook een buffer<br />
om de druk op te vangen die een individuele<br />
corporatie kan ervaren. “Er is vaak discussie door<br />
het korte termijnresultaat dat de gemeente nastreeft<br />
versus de lange termijnidee van een woningcorporatie.”<br />
Om het wonen aantrekkelijk te laten <strong>zijn</strong>, ‘moet<br />
elke woning raak <strong>zijn</strong>’. “We gaan niet per se min-<br />
der bouwen, maar juist op behoefte bouwen. Zo<br />
houden we de dorpen vitaal.”<br />
Deuren open voor meer<br />
samenwerking<br />
Naast de woonvisie werken de zeventien samen<br />
in ‘zonder dak’, dat niemand in Twente zonder<br />
huis wil laten zitten. “Iemand uit Enschede moet<br />
in Tubbergen een woning kunnen krijgen.”<br />
De derde pijler onder WoON is de bouw van<br />
duurzame, energiezuinige huizen, waarvan ze<br />
er circa vijftig van gaan bouwen, verdeeld over<br />
de dorpen.<br />
Samen een woonvisie uitwerken, heeft de deuren<br />
geopend voor meer samenwerking. “Je raakt<br />
intensief met elkaar in gesprek en iedereen<br />
speelt open kaart. Je leert van elkaar en dat gaan<br />
we verder uitbouwen.”<br />
>> www.wstubbergen.nl<br />
>> www.woontwente.nl
Voortouw bij infocentrum en Kulturhus<br />
Het informatiecentrum IJssel Den Nul laat de cultuurhistorie, de natuur en de rol van het water in de IJsseldelta zien.<br />
Ed Penninks van Salland<strong>Wonen</strong> zette de bouw ervan in gang. “De partijen zaten al langer aan tafel, maar ontbeerden de kennis<br />
om te bouwen. Er kwamen genoeg subsidies vrij zodat onze lasten laag waren.”<br />
Maar Salland<strong>Wonen</strong> draagt wel<br />
het risico voor de lange termijn<br />
en kijkt daarom scherp naar de<br />
exploitatie. “We hebben al langer<br />
ervaring met de ontwikkeling en exploitatie<br />
van twee Kulturhusen en een sport- en voorzieningscentrum<br />
in de kleine kernen. Gebleken is<br />
wel dat je goede afspraken met de gebruikers en<br />
huurders moet maken om die voorziening ook<br />
op langere termijn rendabel te houden.”<br />
Huurders als vrijwilligers voor<br />
infocentrum<br />
In IJssel Den Nul verzorgen mensen met een<br />
licht verstandelijke handicap voor een deel de<br />
horeca en het centrum draait op vrijwilligers,<br />
van wie een deel ook huurder bij de corporatie<br />
is. “We hebben gebouwd voor onze huurders<br />
(de stichting voor de gehandicaptenzorg en<br />
onze gewone huurders), zo maakten we voor<br />
het ministerie aantoonbaar dat we voor onze<br />
doelgroep aan het werk waren.”<br />
Prinses Margriet en meester Pieter van Vollenhove openden het infocentrum in de Duursche Waarden.<br />
In IJssel den Nul werken tal van organisaties samen: Het Olster Erfgoed, Staatsbosbeheer, J.P. van de Bentstichting<br />
(gehandicaptenzorg), Stichting Kulturhus Olst<strong>Wij</strong>he en de gemeente Olst<strong>Wij</strong>he.<br />
‘Ontwikkel een maatschappelijk<br />
bestemmingsplan’<br />
“Door onze expertise voor bouw en onderhoud<br />
in te zetten, tonen we onze toegevoegde waarde<br />
en werken we aan de leefbaarheid”, zegt Penninks<br />
die weet dat het rendabel exploiteren van<br />
een infocentrum of Kulturhus kan tegenvallen.<br />
“Om over de lengte van jaren zo’n voorziening<br />
in stand te kunnen houden, zou je een soort<br />
maatschappelijk bestemmingsplan moeten ontwikkelen.<br />
Daarover ben ik nu aan het denken.”<br />
>> www.sallandwonen.nl<br />
>> www.infocentrumijssel.nl<br />
15
16<br />
MKW-CORPORATIES IN 'T LAND<br />
>> Woonpalet, Zeewolde<br />
Open huis in de wijk voor mensen<br />
met een verstandelijke beperking.<br />
De ko e staat klaar voor de buurt.<br />
>> Woningstichting Nijkerk<br />
Woonruimte aan de rand van het stadshart voor<br />
mensen die zorg nodig hebben.<br />
>> De Groene Waarden, Gorssel<br />
Mensen met een verstandelijke beperking<br />
en gedragsstoornis leven midden in de<br />
woonwijk. Ze horen er echt bij.<br />
>> Woningstichting Brummen<br />
De nummer 1 in klanttevredenheid legt<br />
uit. Je hoeft echt niet voor Sinterklaas te<br />
spelen. Maar wel je afspraken nakomen.
‘Ik heb nu eindelijk een eigen wc!’<br />
Dat riep een van de bewoners van de Hanzeborg toen hij <strong>zijn</strong> appartement bekeek. “Van die woorden kreeg ik veel energie.<br />
Daar doen we het uiteindelijk voor. Passende huisvesting voor mensen die er niet zelf in kunnen voorzien. Daar ben ik <strong>trots</strong> op.”<br />
De Groene Waarden bouwde in een<br />
renovatiewijk in Eefde een appartementengebouw<br />
voor Hanzeborg,<br />
een instelling voor mensen, van<br />
jong tot oud, met een verstandelijke beperking<br />
in combinatie met een gedragsstoornis. De zelfstandige<br />
woningen <strong>zijn</strong>, indien nodig, ook voor<br />
andere huurders geschikt.<br />
“Deze mensen woonden op het terrein van de<br />
instelling in veel te krappe huizen. Daar was<br />
geen ruimte voor nieuwbouw, dus hebben we<br />
de bewoners naar de wijk gehaald”, zegt direc-<br />
teur Yolanda Winkelhorst. De nieuwkomers <strong>zijn</strong><br />
opgenomen door de buurt. “De andere wijkbewoners<br />
nemen hen regelmatig ‘onder de arm’,<br />
ze maken echt deel uit van de gemeenschap.”<br />
De woningstichting nam de hele wijk onder<br />
handen: 29 naoorlogse woninkjes gingen plat<br />
en ervoor in de plaats kwamen 56 woningen<br />
in de vorm van huur – en seniorenwoningen,<br />
koophuizen voor starters en appartementen<br />
voor Hanzeborg.<br />
“Met festiviteiten tijdens de bouwperiode van<br />
vijf jaar – het ging met kleine stappen - hebben<br />
we het buurtgevoel gestimuleerd en dat heeft<br />
geholpen om de cliënten van Hanzeborg te laten<br />
integreren.”<br />
Heffingen en regels dwingen<br />
tot fusie<br />
De Groene Waarden fuseert met Goed <strong>Wonen</strong><br />
Twello in 2013 tot IJsseldal <strong>Wonen</strong>. “Voor een<br />
kleine corporatie met 900 woningen is met alle<br />
heffingen en regels die ons opgelegd worden,<br />
de rek er financieel en organisatorisch uit. Het<br />
gaat niet meer zelfstandig, dus gaan we samen<br />
verder.”<br />
Na de fusie wil de nieuwe corporatie een rol spelen<br />
in het groene hart van de Stedendriehoek<br />
(de regio Zutphen, Apeldoorn en Deventer) en<br />
Winkelhorst sluit niet uit dat met een volgende<br />
partner de MKW-grens van 5.000 woningen<br />
overstegen wordt. “Dat is echter toekomstmuziek.<br />
Laten we eerst maar zorgen dat IJsseldal<br />
<strong>Wonen</strong> op de kaart komt te staan.”<br />
>> www.degroenewaarden.nl<br />
17
18<br />
Uitbreiding woonzorgzone op<br />
loopafstand binnenstad<br />
In Nijkerk nam de woningstichting verzorgingshuis<br />
Arkemheen en aanleunwoningen<br />
in de aanpalende Beatrixflat over van een<br />
kleine, plaatselijke bouwstichting.<br />
Directeur Bertus Rakhorst is er <strong>trots</strong><br />
op dat Woningstichting Nijkerk op<br />
een prima locatie op loopafstand<br />
van de binnenstad de al eerder<br />
ontwikkelde woonzorgzone (voor zelfstandig<br />
wonen met dienstverlening) kan uitbreiden met<br />
wonen, verzorging en verpleging.<br />
Flexibel in gebruik<br />
Het verzorgingshuis Arkemheen gaat in twee<br />
gedeelten tegen de vlakte en herrijst in een<br />
bouwstijl die veel flexibiliteit in het gebruik krijgt.<br />
“Na de nieuwbouw van Arkemheen en renovatie<br />
en ‘optopping’ (vier nieuwe appartementen<br />
erbovenop) van de Beatrixflat kunnen 99<br />
senioren in een prachtig appartement (83) of<br />
groepswoning (tweemaal acht personen) wonen.<br />
Hiermee dragen we weer fors bij aan onze<br />
maatschappelijke opdracht in Nijkerk.”<br />
Verkoop woningen nodig<br />
vanwege heffingen<br />
De extra heffingen die de overheid de corporaties<br />
oplegt en gaat opleggen <strong>zijn</strong> vervelend,<br />
maar niet onoverkomelijk, meent Rakhorst. Wel<br />
nopen ze de woningstichting tot verkoop van<br />
bestaande huurwoningen om investeringen<br />
elders mogelijk te maken. “We bieden allerlei<br />
acties, zoals de startersrenteregeling, aan om de<br />
verkoop te stimuleren. Het gaat niet eenvoudig,<br />
maar we hebben zo’n 75% van de 24 woningen<br />
kunnen verkopen.”<br />
Ontwikkelen met meer partners<br />
In Nijkerk heeft Rakhorst nog wat maatschappelijk<br />
vastgoed in de pijplijn, maar door de verminderde<br />
WSW-borging is dat wel lastiger te realise-<br />
ren. “In bijvoorbeeld een gezondheidscentrum<br />
zou je volgens de nieuwe regels onderscheid<br />
moeten maken tussen sociaal en commercieel<br />
vastgoed, zoals een apotheek. Die wil je in zo’n<br />
centrum toch graag erbij hebben. Een overweging<br />
is dan om het gebouw zo op te zetten dat<br />
je het juridisch en economisch kan splitsen.”<br />
Met meer partijen aan tafel is het beheer van<br />
een gezondheidscentrum toch complexer dan<br />
als de woningstichting alleen aan zet is. “Dat is<br />
nu eenmaal de realiteit, daar kun je wel moeilijk<br />
over doen, maar dat helpt je ook niet verder”,<br />
stelt Rakhorst nuchter vast.<br />
>> www.wsnijkerk.nl<br />
>> www.startersrenteregeling.nl
Behandel bewoner zoals je zelf<br />
behandeld wilt worden<br />
De dienstverlening in Brummen is de beste van Nederland, zo vinden de huurders van de woningstichting. Zeker, ze <strong>zijn</strong> er <strong>trots</strong><br />
op, maar lopen er niet mee te koop. De tip moest komen van een collega uit ’s-Heerenberg.<br />
Sinds 2008 voldoet de woningstichting<br />
aan het KWH-Huurlabel, draagt ze de<br />
goedkeuring van het Kwaliteitscentrum<br />
Woningcorporaties Huursector.<br />
Na twee jaar in de top drie staan ze in Brummen<br />
nu bovenaan de lijst. “Iedere medewerker, ook<br />
de aannemer en de onderhoudsmonteur, weet<br />
dat klantvriendelijkheid voorop staat: je maakt<br />
in overleg met de huurder heldere afspraken en<br />
komt die ook na”, zegt directeur Frans Visschedijk.<br />
Een voorbeeld: “Als je weet dat je over een paar<br />
jaar de ko<strong>zijn</strong>en gaat vervangen, laat je dat zo<br />
snel mogelijk weten aan de bewoners, zodat ze<br />
weten dat ze nog even moeten wachten met het<br />
kopen van nieuwe gordijnen.”<br />
Goed en vriendelijk<br />
Goed en vriendelijk, die twee woorden springen<br />
eruit bij de beoordeling door de bewoners<br />
die de dienstverlening door de verhuurder boven<br />
alles stellen. De woningstichting doet het<br />
Foto: Ton van Vliet, Terborg<br />
in vergelijking met de collega’s erg goed in het<br />
afhandelen van klachten. “Dat is een van de<br />
moeilijkste zaken. Je kunt niet iedereen overal<br />
gelijk in geven. Maar we hebben een medewerker<br />
die alle klachten oppakt en pas loslaat als<br />
de bewoner tevreden is over de uitkomst. We<br />
nemen in een gesprek uitgebreid de tijd om de<br />
bewoner ons standpunt uit te leggen. Dat wordt<br />
gewaardeerd.” De klant is koning, maar de woningstichting<br />
geen Sinterklaas, stelt Visschedijk.<br />
“We hopen dat zo goed mogelijk uit te leggen.”<br />
Mevrouw Geerling-Broijl is blij dat de onderhoudsmonteur<br />
van Woningstichting Brummen de batterijen in de<br />
rookmelder vervangt. Dat doet hij ieder jaar, gewoon service.<br />
“Je wilt toch niet dat onze senioren op een huishoudtrapje<br />
gaan staan balanceren als midden in de nacht de<br />
batterijen leeg <strong>zijn</strong> en de rookmelder gaat piepen.”<br />
‘Niet veel extra voor hoeven doen’<br />
Een plaats in de top kwam niet helemaal uit de<br />
lucht vallen, maar het verraste sommigen wel.<br />
“Een collega-medewerker zei verbaasd: ‘We<br />
hebben er helemaal niet veel extra voor hoeven<br />
doen.’ Dat toont voor mij aan dat wij het als<br />
vanzelfsprekend ervaren dat we onze klanten<br />
vriendelijk behandelen. Daar ben ik <strong>trots</strong> op”, zegt<br />
Visschedijk bescheiden. Collega Arjan ter Bogt<br />
van Woningstichting Bergh tipte de redactie: “Ik<br />
ga zelf een kijkje nemen in Brummen.”<br />
>> www.wstbrummen.nl<br />
>> www.kwh.nl<br />
19
Heffingen, de aanslag van de overheid op uw portemonnee<br />
De mislukte beleggingen van grote corporaties vangen we met <strong>zijn</strong> allen op. Dat is de<br />
grondslag van de solidariteit die ons ook veel goeds heeft gebracht. Akkoord, die<br />
heffing verwerken we wel in ons budget. Maar de huurtoeslagheffing komt er ook aan.<br />
Of een rioolheffing die voortaan via uw corporatie loopt. Dit alles gaat ten koste<br />
van mijn investeringsruimte, zegt u in koor. Hoe kunnen we woningen<br />
blijven bouwen als onze portemonnee niet veilig is?<br />
Kijk op pagina’s 17, 18 en 25.<br />
Foto: Harrie Koelewijn
DE KOFFIE STAAT KLAAR VOOR DE BUURT<br />
‘Open huis’ in de wijk<br />
In Zeewolde klopte zorginstantie Philadelphia aan bij Woonpalet voor een nieuw<br />
woonzorgcentrum voor mensen met een meervoudige beperking. Voor de corporatie<br />
een mooi moment om haar portefeuille te verbreden.<br />
kerntaak is om woningen<br />
aan te bieden aan mensen<br />
die daar zelf niet voor<br />
“Onze<br />
kunnen zorgen. Bovendien<br />
<strong>zijn</strong> er in deze jonge gemeente niet veel zorgplaatsen<br />
dus uitbreiding was welkom”, zegt de<br />
Jos Knol geniet van <strong>zijn</strong> nieuwe woning<br />
manager vastgoed van Woonpalet, Rudi Hol.<br />
Corporatie, zorginstelling, de buurt en vooral de<br />
bewoners zelf <strong>zijn</strong> blij met hun woningen.<br />
Iedereen bracht expertise in<br />
Aan de Houtwal verrees een woonzorgcentrum<br />
waarin iedereen <strong>zijn</strong> stem kon laten horen.<br />
De lijnen waren kort in Zeewolde, stelt<br />
Harry Luykx, vader van een van de bewoonsters.<br />
“Ik wilde meedenken. Niet alleen voor haar, maar<br />
voor alle bewoners. Gelukkig boden Woonpalet,<br />
Philadelphia en andere betrokken partijen mij<br />
de kans dit te doen. Regelmatig kwamen we<br />
bij elkaar om onze ideeën over de realisatie aan<br />
Houtwal te bespreken. Dat was zinvol, want elke<br />
partij keek vanuit <strong>zijn</strong> eigen expertise. Woonpalet<br />
berekende bijvoorbeeld of het financieel<br />
haalbaar was, de architect bedacht een mooi en<br />
functioneel gebouw, Philadelphia bekeek of de<br />
nodige zorg goed geboden kon worden. En ik<br />
keek of het ook fijn wonen is.”<br />
Het woonzorgcentrum bestaat uit twee vleugels<br />
in twee bouwlagen gekoppeld door een<br />
centrale entree met lift en trappenhuis. In het<br />
geheel <strong>zijn</strong> er 29 cliënten verdeeld over vier<br />
zorggroepen gehuisvest. Elke groep heeft een<br />
huiskamer met keuken, snoezelruimten en overige<br />
voorzieningen.<br />
Op de begane grond wonen onder begeleiding<br />
de mensen die redelijk zelfredzaam <strong>zijn</strong>. Op de<br />
verdieping die voorzien is van een tilliftsysteem,<br />
hebben de bewoners permanente zorg nodig.<br />
De vader die <strong>zijn</strong> dochter een prachtige woning<br />
zag betrekken, hoopt dat het open gebouw een<br />
uitnodiging voor de buurt vormt om ‘eens een<br />
kopje koffie te komen drinken’.<br />
Aan de Houtwal staat het woonzorgcentrum<br />
niet los van de wijk, maar er juist middenin. De<br />
koffie wordt vers gezet.<br />
>> www.woonpalet.net<br />
21
22<br />
MKW-CORPORATIES IN 'T LAND<br />
>> Woningbouwvereniging Reeuwijk<br />
Medisch centrum en dorpswinkel <strong>zijn</strong> speerpunten<br />
in leefbaar houden van kleine kernen.<br />
>> Goed <strong>Wonen</strong> Zederik<br />
Huren of kopen. De keuze<br />
is aan de klant. En het werkt<br />
prima, zegt het onafhankelijke<br />
rapport.<br />
>> Rhenense Woningstichting<br />
Grote inhaalslag om vergrijzing op te<br />
vangen. Woningstichting doorbreekt<br />
impasse bouwproces.<br />
>> Jutphaas <strong>Wonen</strong>, Nieuwegein<br />
Geen grote broek aantrekken, maar wel<br />
grootse dingen doen. Het ombouwen van lege<br />
kantoren tot starterswoningen bijvoorbeeld.
Inspelen op vergrijzing<br />
Vergrijzing is ook in Rhenen een punt van zorg. De woningstichting maakte een inhaalslag en leverde 32 seniorenwoningen in het<br />
plan De Rank, negen gelijkvloerse appartementen aan de Stationsweg en het zorgcentrum De Tollekamp op.<br />
Evenals elders in het land moesten<br />
zorgverleners en corporatie hier ook<br />
‘elkaars taal leren spreken’. Directeur<br />
Eep van Dijk van de Rhenense<br />
Woningstichting: “De zorg kijkt, mede door de<br />
politieke ongewisheid over budgetten, anders<br />
tegen vastgoed aan. Maar wij kunnen niet bouwen<br />
zonder de lange termijn in het oog te houden.<br />
<strong>Wij</strong> moeten de risico’s beheersen, terwijl<br />
zorgverleners graag het vastgoedrisico bij de<br />
corporatie leggen.”<br />
Bij De Tollekamp duurde het liefst zeventien jaar<br />
voordat de sleutel overhandigd kon worden.<br />
“Pas toen zorgverlener Charim, die zelf ook vastgoed<br />
bezit, instapte werd het gesprek eenvoudiger<br />
en dat versnelde het bouwproces.”<br />
Het eigendom is gedeeld: de woningstichting<br />
is eigenaar van de woningen, Charim bezit het<br />
zorgdeel op grond in erfpacht (dertig jaar).<br />
Scheiding wonen en zorg<br />
Van Dijk vraagt zich af hoe de overheid de plannen<br />
rondom het scheiden van zorg en wonen<br />
gaat uitvoeren. “Er liggen nog veel punten die<br />
om een antwoord van het Rijk vragen.” Hij koos<br />
daarom bewust niet voor speciaal zorgvastgoed.<br />
Maar voor aangepaste huizen waarin senioren<br />
‘tot de laatste ademtocht’ kunnen wonen.<br />
Niets dan lof voor dure tuin<br />
De seniorenwoningen op De Rank kijken deels<br />
uit op een grote tuin. “De gemeente was eigenaar<br />
maar had er geen plan voor. <strong>Wij</strong> hebben<br />
de grond overgenomen en er een tuin van gemaakt.<br />
Een dure tuin op deze manier, dat klopt,<br />
maar we krijgen er van de bewoners niets dan<br />
lof over.”<br />
In zorgcentrum De Tollekamp <strong>zijn</strong> 34 extramurale<br />
huurwoningen, 25 intramurale woningen<br />
voor mensen die zelfstandig wonen maar wel<br />
regelmatig zorg nodig hebben en 50 woningen<br />
voor mensen die verpleging behoeven, zoals<br />
dementerende en mensen met een lichamelijke<br />
handicap. De Tollekamp huisvest verder een<br />
tandarts, fysiotherapeut, ergotherapeut, kapper,<br />
een winkel, restaurant en er is een multifunctionele<br />
ruimte gerealiseerd.<br />
>> www.rhenensewoningstichting.nl<br />
23
24<br />
Een <strong>trots</strong>e Vincent van Luit stelt: “De<br />
toenemende vergrijzing vraagt om<br />
een goede, bereikbare eerstelijnszorg.<br />
We <strong>zijn</strong> erg tevreden dat we dit medisch<br />
centrum gerealiseerd hebben.” Het centrum<br />
is letterlijk het middelpunt van het woonzorggebied<br />
en een geweldige voorziening voor<br />
Reeuwijk.<br />
Leningen duurder door Brussel<br />
Maar Van Luit weet dat de veranderde regelgeving<br />
over staatssteun het erg moeilijk voor<br />
de woningbouwvereniging maakt om nog zo’n<br />
investering te doen. “Brussel ziet het medisch<br />
centrum als commercieel en dus als een niet-<br />
DAEB-activiteit. Daarom worden de leningen<br />
duur en borgstelling via het WSW onmogelijk.”<br />
Nu gaf de Bank Nederlandse Gemeenten wel<br />
een lening, maar dan ben je duurder uit, zegt<br />
directeur Van Luit. “Een ongeborgde financieringsaanvraag<br />
kost veel voorbereidingstijd en er<br />
wordt erg veel informatie opgevraagd. Dat kost<br />
Leefbaarheid in dorpen<br />
Woningbouwvereniging Reeuwijk heeft een schoolgebouw geheel ver(nieuw)bouwd<br />
tot een medisch centrum voor huisartsen, apotheek, enkele therapeuten en ‘priklab’.<br />
Voor nieuwe maatschappelijke projecten is wellicht geen ruimte meer.<br />
zeker een half jaar extra, de rente is ongeveer<br />
een procent hoger en bovendien is hiermee<br />
slechts twee derde van de investeringen gefinancierd.<br />
Verder is de looptijd voor de lening<br />
vooralsnog maar tien jaar.”<br />
Voor nieuwe maatschappelijke projecten is het<br />
beslag op het eigen vermogen groot, wellicht te<br />
groot in relatie met de andere plannen, meent<br />
Van Luit. Maar hij kijkt graag met een positieve<br />
blik vooruit. De focus ligt voortaan op de vernieuwing<br />
en verbetering en verduurzaming van<br />
de bestaande woningen. “In onze omgeving zal<br />
de vergrijzing verdubbelen. Daarop moeten we<br />
onze voorraad aanpassen, nu hebben we na-<br />
genoeg alleen eengezinswoningen. We zullen<br />
seniorenwoningen gaan bouwen.”<br />
Zonder woningbouwvereniging<br />
geen winkel<br />
De vereniging heeft in Driebruggen een nieuwe<br />
dorpswinkel gebouwd. Zonder de investering<br />
van de woningbouwvereniging was de winkel<br />
in deze kleine dorpskern verleden tijd geweest.<br />
Nu kunnen de inwoners gewoon te voet hun<br />
dagelijks boodschappen blijven halen. “Zo zorgen<br />
we voor het behoud van prettig wonen in<br />
leefbare kernen. Daar <strong>zijn</strong> we <strong>trots</strong> op.”<br />
>> www.wbvreeuwijk.nl
VOORSPRONG OP KOOPRECHT HUURDER<br />
Keuze uit huren of<br />
kopen met zekerheid<br />
“Het meest <strong>trots</strong> ben ik dat Goed <strong>Wonen</strong> Zederik een Te Woon-corporatie is”, zegt Kees<br />
Braat. “Te Woon houdt in dat de (nieuwe) bewoner zelf kan kiezen of hij de woning<br />
huurt of koopt. De korting op de koopprijs kan oplopen tot wel dertig procent.”<br />
Dat klanten deze keuzevrijheid waarderen,<br />
blijkt volgens Braat uit de<br />
toekenning van het KWH-Huurlabel,<br />
het keurmerk van Kwaliteitscentrum<br />
Woningcorporaties Huursector.<br />
Goed <strong>Wonen</strong> Zederik uit Lexmond heeft veel<br />
gebouwd in alle prijsklassen en voor alle doelgroepen.<br />
De cijfers <strong>zijn</strong> indrukwekkend: de corporatie<br />
voegde 200 nieuwbouwwoningen en<br />
appartementen aan de voorraad van 1.100 woningen<br />
toe. Er <strong>zijn</strong> en komen nog ruim 50 woningen<br />
in aanbouw. Het aanbod is ruim en de<br />
corporatie probeert de woningmarkt op gang<br />
te houden: een huurder mag <strong>zijn</strong> woning kopen.<br />
“We hebben een voorsprong genomen op het<br />
kooprecht van de huurder”, legt de directeur uit.<br />
“De vraag van de klant staat voorop: het systeem<br />
is neutraal qua doelgroep en eigendom.”<br />
Verkochte woningen verdwijnen<br />
niet uit de markt<br />
Het argument dat huurwoningen uit de markt<br />
verdwijnen, weerlegt de directeur met de wederzijdse<br />
verplichting tot terugkoop. “Bij terugkoop<br />
kunnen we dan altijd bepalen of de woning<br />
in de verhuur gaat of weer verkocht wordt.”<br />
Dat maakt de woning betaalbaar en geeft de koper<br />
de zekerheid dat hij <strong>zijn</strong> woning altijd weer<br />
van de hand kan doen.<br />
Patrijs, blikvanger in De Weide<br />
De corporatie heeft in Meerkerk de Patrijs neergezet,<br />
een appartementengebouw met 48<br />
wooneenheden met zes verschillende woningtypen.<br />
Alle woningen <strong>zijn</strong> via Te Woon in de aanbieding<br />
gegaan: de helft is verkocht, de andere<br />
helft verhuurd.<br />
De Patrijs voldoet aan de Woonkeur SKW certificaten.<br />
De woningen <strong>zijn</strong> levensloopbestendig<br />
en rolstoeltoegankelijk; voldoen aan de eisen<br />
van groenfinanciering; <strong>zijn</strong> energiezuinig en<br />
duurzaam. “Een hoogtepunt”, meent Braat.<br />
Mooi rapport van OpMaat<br />
Goed <strong>Wonen</strong> Zederik heeft van Stichting Op-<br />
Maat, dat Te Woon keurt, een prima rapport<br />
gekregen: uitstekende praktische uitvoering;<br />
tevreden klanten en belanghouders; ruimste<br />
keuzevrijheid; kasstromen perfect op orde; elk<br />
project met opbrengst vorige gefinancierd.<br />
>> www.goedwonenzederik.nl<br />
>> www.opmaat.nl<br />
>> www.kwh.nl<br />
25
26<br />
Kantoren ombouwen tot<br />
starterswoningen<br />
Terwijl de grote broeders investeringen afzeggen en projecten stopzetten,<br />
is Margaret Zeeman, directeur van Jutphaas <strong>Wonen</strong> in Nieuwegein er <strong>trots</strong> op dat haar<br />
kleine corporatie gewoon door bouwt. “We hebben ons nooit groter voorgedaan dan we <strong>zijn</strong> en<br />
we <strong>zijn</strong> nuchter met ons geld omgesprongen.”<br />
Nuchterheid tekent de corporatie<br />
ook in de manier waarop ze aanbestedingen<br />
uitschrijft. In Nieuwegein<br />
staat 26% van de kantoren<br />
leeg en een deel daarvan gaat Jutphaas <strong>Wonen</strong><br />
ombouwen tot starterswoningen. De belegger<br />
vroeg 1,9 miljoen voor een twee verdiepingen<br />
hoog gebouw aan de rand van een woonwijk,<br />
Jutphaas <strong>Wonen</strong> bood 9 ton en kreeg de koop<br />
rond voor dat bedrag.<br />
“Het kantoor wordt niet omgetoverd tot loftachtige<br />
woningen, maar gewoon tot verticale<br />
woningen met de slaapkamer boven en een<br />
tuintje. Daar bleek de voorkeur van de potentiële<br />
huurders naar uit te gaan.” Deze huurders<br />
heeft Jutphaas <strong>Wonen</strong> tevoren uitvoerig bevraagd.<br />
“<strong>Wij</strong> hebben direct contact met onze<br />
klanten. Zo bouw je wat zij wensen, niet wat<br />
ons idee daarover is. Dat willen we niet voor hen<br />
invullen.”<br />
Aanbesteding niet dichtgetimmerd<br />
De aannemers die deze verbouwing voor hun<br />
rekening willen nemen hebben een kort wensenlijstje<br />
gekregen. Ze kunnen scoren op prijs,<br />
duurzaamheid enzovoorts. De keuze is aan hen.<br />
“We timmeren de aanbesteding niet van voor<br />
tot achter dicht. Dat kost onnodig veel tijd en,<br />
erger nog, ontzettend veel geld. Daarom streven<br />
we een zo groot mogelijke transparantie na.”<br />
Legolisering bouw<br />
Zeeman liet zich inspireren door de zienswijze<br />
over aanbestedingen van Hennes de Ridder,<br />
professor Methodisch en Integraal Ontwerpen<br />
aan TU Delft. “Hij spreekt over legolisering van de<br />
bouw. Met legoblokjes kun je alles heel flexibel<br />
bouwen. Waarom hanteer je dit principe dan<br />
niet in de echte stenen?”<br />
Een retorische vraag, vindt Zeeman. “De aannemers<br />
<strong>zijn</strong> niet gewend aan deze wijze van<br />
aanbesteden en dat vereist ook van hen anders<br />
denken en doen.”<br />
>> www.jutphaas.nl
Scheiding zorg en wonen<br />
Waar het kan wordt de zorg thuis verleend en niet in een instelling. Dat levert<br />
een bezuiniging op. Maar ook vragen over de praktische uitvoering van<br />
deze scheiding.<br />
En dat juist op het moment dat u voor mensen die zorg behoeven<br />
een ‘open’ huis in de wijk bouwt. Waar zij midden in de<br />
samenleving kunnen leven en wonen.<br />
Kijk op pagina’s 7, 8, 17, 18, 21, 23, 33, 38, 41, 43, 44 en 47<br />
voor mooie projecten in zorg en wonen.
28<br />
MKW-CORPORATIES IN 'T LAND<br />
>> Woningstichting Bergh, ’s-Heerenberg<br />
Duurzaamheid zit in de genen van de woningstichting.<br />
Het succes van PassiefHuis wordt uitgebouwd.<br />
>> De Kernen, Hedel<br />
Kleinschalige woonvoorzieningen<br />
in kleine kernen. De mensen met<br />
een beperking leven er gelukkig.<br />
De hele familie is er blij mee.<br />
>> Wonion, Ulft<br />
Energieneutrale buurt als opmaat<br />
naar 2030. De corporatie wil dan<br />
onafhankelijk <strong>zijn</strong> van gas en<br />
niet-groene stroom.<br />
>> Destion, Gennep<br />
Leefbaarheid in kleine kernen.<br />
Van multifunctionele centra tot<br />
knusse huiskamer voor de buurt.<br />
Met jeu de boules voor de deur.
Trots op energieneutrale Bomenbuurt<br />
In het Gelderse Ulft bouwde Wonion een energieneutrale buurt met 39 sociale<br />
huurwoningen. Een opmaat naar 2030. “Dan willen we als corporatie volledig<br />
energieneutraal <strong>zijn</strong>.”<br />
energieneutrale buurt van<br />
deze omvang is vrij uniek in Nederland,<br />
helemaal binnen de so-<br />
“Een<br />
ciale huursector”, zegt directeur<br />
Harrie Kuypers. “De woningen wekken zelf de<br />
energie op voor de verwarming, de ventilatie en<br />
het warme water.”<br />
Dat gebeurt met zonnepanelen en –collectoren.<br />
“Die leveren ook de extra energie voor verlichting<br />
en overige apparaten. Of het genoeg is,<br />
hangt ook af van het gedrag van de bewoner.<br />
Wat er aan stroom over is, vloeit op zonnige dagen<br />
terug in het elektriciteitsnet.”<br />
Mevrouw Ineke Tiek<br />
woont in een energieneutraal huis<br />
Kuypers schets het belang voor de toekomst.<br />
“De energieprijzen blijven waarschijnlijk stijgen.<br />
Deze zeer goed geïsoleerde woningen moeten<br />
de woonlasten voor onze bewoners betaalbaar<br />
houden en het milieu meer ontzien.”<br />
Overheid aan zet<br />
De Bomenbuurt is een van de eerste stappen<br />
die Wonion heeft gezet. Vastgoedmanager Roderik<br />
van Lith slaat de volgende mijlpalen: “In<br />
2014 moet onze nieuwbouw al energieneutraal<br />
<strong>zijn</strong>. In 2017 willen we ons hele bezit op minimaal<br />
energielabel C brengen.”<br />
Volledig onafhankelijk <strong>zijn</strong> van gas en niet-<br />
groene stroom in 2030 is het doel. “Dat is ambitieus<br />
en daarvoor hebben we ook de overheid<br />
nodig. Maar die wees onlangs onze aanvraag<br />
voor een ‘solarpark’ af omdat ze, ik zeg het maar<br />
cru, vreesden te veel belastinginkomsten mis te<br />
lopen”, vertelt Kuypers.<br />
De renovatie van de Vogelbuurt staat nu op de<br />
rol. Van Lith: “We strippen 115 woningen tot het<br />
casco en bouwen ze op op tot het niveau van<br />
het energielabel A en A+, zodat ze minimaal<br />
vijftig jaar meekunnen.”<br />
Of de overheid nu wel of niet over de brug komt,<br />
het brengt ze in Ulft niet van de wijs. “<strong>Wij</strong> blijven<br />
zoeken naar innovatieve oplossingen om onze<br />
doelen te realiseren.”<br />
>> www.wonion.nl<br />
29
30<br />
Duurzaamheid zit in de genen van<br />
Woningstichting Bergh<br />
Arjan ter Bogt van Woningstichting Bergh is <strong>trots</strong> op de nieuwbouw aan de Steegseweg in Beek. Hier staan de eerste dertien<br />
PassiefHuis-gecertificeerde nieuwbouwwoningen in de sociale huursector in Nederland: twee blokken van vier levensloopbestendige<br />
woningen en vijf eengezinswoningen.<br />
Door vernieuwing in de bouwketen<br />
waren de woningen betaalbaar:<br />
een bouwconsortium zorgde voor<br />
het hele proces van ontwerp tot en<br />
met uitvoering. “De dorpsraad Beek - Loerbeek<br />
was naast de gemeente en de woningstichting<br />
deelnemer in het selectieproces en had een<br />
doorslaggevende stem in de keuze voor het<br />
bouwconsortium.”<br />
Energierekening huurder echt lager<br />
“De woningen <strong>zijn</strong> zeer energiezuinig, zodat<br />
huurders – en de eerste resultaten bewijzen het<br />
- echt een lage energierekening hebben. We<br />
monitoren met behulp van een energiedisplay<br />
via het internet drie jaar lang hoe bewoners het<br />
wonen in een PassiefHuis ervaren. De mensen<br />
leren steeds beter hoe met energie om te gaan.<br />
Ze kunnen hun ervaringen delen en wij leren<br />
ervan voor toekomstige projecten.”<br />
Een PassiefHuis onderscheidt zich door de bijzondere<br />
combinatie van een zeer hoogwaardig en aangenaam<br />
binnenklimaat en een zeer laag energieverbruik.<br />
‘Cradle tot cradle’<br />
Zoveel mogelijk duurzaam bouwen, uit zorg om<br />
onze aarde maar ook zodat de energielasten<br />
voor toekomstige huurders laag <strong>zijn</strong>; daar het<br />
is de kleine corporatie (1.500 woningen) om te<br />
doen.<br />
“Het succes van zeer energiezuinig bouwen, al<br />
dan niet in combinatie met PassiefHuis, zetten<br />
we voort in nieuwbouw in Zeddam, ’s-Heerenberg,<br />
Stokkum en Kilder, waarop we bovendien<br />
zonnepanelen aanbrengen. In Kilder voeren we<br />
ook het ‘cradle to cradle’-principe door.”<br />
>> www.wsbergh.nl<br />
>> www.passiefhuis.nl
Bouwen aan leefbaarheid<br />
in kleine kernen<br />
Destion bouwde een brede school in Nieuw Bergen en een ‘huiskamer’ voor de<br />
inwoners van het kerkdorpje Ven-Zelderheide. Meer maatschappelijk vastgoed is<br />
onderweg. “Laat ons de exploitatie en het beheer maar doen, dat is ons vak.”<br />
De belanghouders zien dat het beheer<br />
van de brede school bij de woningcorporatie<br />
in goede handen is.<br />
Destion uit Gennep heeft inmiddels<br />
samen met de gemeente Mook en Middelaar het<br />
voortouw genomen voor de bouw van een volgende<br />
brede school met gymzaal in Molenhoek,<br />
waarin onder andere basisschool, bibliotheek, kinderopvang<br />
en buitenschoolse opvang deelnemen.<br />
“De gemeente zet geld in van de verkoop van de<br />
Essent-aandelen en wij nemen het beheer op ons.<br />
Na 40 jaar is het gebouw een gezamenlijk eigendom<br />
van de gemeente en de corporatie.”<br />
Geen Sinterklaas, maar verstandig<br />
beheer<br />
Directeur Wilbert Pothoff is er <strong>trots</strong> op dat <strong>zijn</strong> corporatie<br />
wil en kan bouwen om de leefbaarheid in<br />
14 kleine kernen te behouden. Inmiddels staan<br />
er in drie jaar tijd drie multifunctionele gemeen-<br />
schapshuizen. “We betrekken de gebruikers vanaf<br />
het begin bij het project, maar weten dat je als<br />
exploitant anders naar een gebouw kijkt dan als<br />
huurder.”<br />
Destion speelt niet voor Sinterklaas, ze brengt<br />
geen zak met geld. De corporatie investeert mee<br />
en neemt de exploitatie van het gebouwbeheer<br />
op zich. “Onze kernkwaliteit is het beheer en de<br />
instandhouding van gebouwen. Door ondeskundig<br />
beheer gaat veel maatschappelijk vastgoed<br />
verloren. Daarom zeggen wij: laat ons het doen, wij<br />
<strong>zijn</strong> er goed in.”<br />
De Huuskamer in Ven-Zelderheide<br />
In het kerkdorpje Ven-Zelderheide kunnen 60-plussers<br />
koffie drinken, een spelletje doen, televisie kijken,<br />
een hapje eten en uiteraard bijkletsen in De<br />
Huuskamer. Er ligt een jeu de boulesbaan voor de<br />
deur. “Een mooie bijdrage aan de leefbaarheid in<br />
deze kleine kern”, zegt Ilse de Bokx van Destion.<br />
De dorpsbevolking was zeer betrokken bij deze<br />
woningbouw inclusief gezamenlijke huiskamer en<br />
weet die ook voor andere activiteiten te vinden.<br />
Het lokale draagvlak is groot: inwoners, woningbouwvereniging,<br />
gemeente en wel<strong>zijn</strong>sorganisatie<br />
staan er vierkant achter. “Een doorslaggevend succes”,<br />
meent De Bokx. “We zien dit als een voorbeeld<br />
voor ons hele werkgebied en willen dit concept op<br />
meer plaatsen toepassen.”<br />
>> www.destion.nl<br />
31
Duurzaam wonen<br />
Als u bouwt en renoveert, levert u bij voorkeur energiezuinige of<br />
zelfs energieneutrale woningen op. Dat scheelt in de stookkosten<br />
voor de bewoner. En is goed voor het milieu.<br />
Maar investeren in energiebesparing kost geld, het leidt vaak tot<br />
een onrendabele top. Als corporaties hebben we ons echter tot<br />
doel gesteld om de uitstoot van CO2 te verminderen. Velen van u<br />
hebben de handschoen opgepakt. U nog niet?<br />
Lees inspirerende verhalen op pagina’s 9, 29, 30 en 36.
Stimulans voor zelfstandiger leven<br />
“We bieden jongeren met beperkingen een serieus woonperspectief. Ze hoeven niet noodgedwongen bij hun ouders te blijven<br />
wonen. Een zekere zelfstandigheid helpt bij de ontwikkeling van hun leven.”<br />
In La Grostraat in Ammerzoden en De Fontein<br />
in Aalst bouwde De Kernen kleinschalige<br />
woon- en leefvoorzieningen voor mensen<br />
met een beperking. Directeur Marinus<br />
Kempe is er <strong>trots</strong> op: “Zij hebben immers net zo<br />
veel recht op een passende fijne woonruimte als<br />
ieder ander. Het stopt niet bij de stenen; deze<br />
mensen en hun families <strong>zijn</strong> zeer gelukkig met<br />
de nieuwe situatie. Dat maakt ons werk zo waardevol.”<br />
Verbinding in het dorp<br />
De Fontein ontstond in samenwerking met zorginstelling<br />
Syndion en La Grostraat met de zorgverleners<br />
van Cello. De Kernen, de naam zegt<br />
het al, bestrijkt in het zuiden van Gelderland een<br />
regio van 35 kleine dorpen. “In vier daarvan hebben<br />
we zes van dit soort huizen. De bewoners<br />
komen vaak uit het dorp zelf, de vrijwilligers <strong>zijn</strong><br />
hun dorpsgenoten; de verbinding komt welhaast<br />
automatisch tot stand.”<br />
Het min of meer zelfstandig wonen voelt voor<br />
deze jongeren als een warm bad, leert de er-<br />
varing. “Ze woonden vaak nog thuis bij hun op<br />
leeftijd rakende ouders. Het loslaten van hun<br />
kind is voor hen nog het moeilijkst. Dat gaat<br />
makkelijker als ze zien met hoeveel plezier de<br />
jongere leeft in dit huis.”<br />
Vragen over scheiden zorg<br />
en wonen<br />
De Kernen steunt van harte initiatieven die zorg<br />
en wonen mogelijk maken. “Het <strong>zijn</strong> telkens<br />
weer andere constructies, waarover wij graag<br />
meedenken.” En het denkwerk zal nog toenemen<br />
als de overheid de scheiding tussen zorg<br />
en wonen duidelijker aanbrengt.<br />
“Dat wordt nog een dingetje”, zegt Kempe met<br />
gevoel voor understatement. “Even voor de vuist<br />
weg: Hoe verreken je de energiekosten in het<br />
gebouw? Wat doe je met een door het gebouw<br />
‘zwervende’ zorgvrager die eigenlijk geen recht<br />
daarop heeft? En zo <strong>zijn</strong> er nog veel meer vragen.”<br />
>> www.dekernen.nl<br />
33
34<br />
MKW-CORPORATIES IN 'T LAND<br />
>> Woningbouwvereniging Poortugaal<br />
Woningbouwvereniging werkt stevig aan historisch<br />
dorpsgezicht. Volgende stap: meer sociale huisvesting<br />
in de dorpskern.<br />
>> Woningstichting Hulst<br />
Duurzame investering in renovatie<br />
naoorlogse wijk. Er moet wel geld bij,<br />
maar de woonstichting heeft gespaard<br />
om het tekort op te vangen.<br />
>> Omnivera,<br />
Hardinxveld-Giessendam<br />
Stimulans woningmarkt door<br />
vlotte verkoop nieuwbouwwoningen.<br />
Met de opbrengst<br />
kan de corporatie elders<br />
investeren in huizen.<br />
>> Woonservice Meander, Werkendam<br />
Kleine corporatie trekt groot woon-zorgproject<br />
vlot. Korte lijnen, duidelijke afspraken en goede<br />
communicatie zorgen voor succes.
De Dyckgraaf, renovatie van<br />
bepalende boerderij in dorpsgezicht<br />
René Kouters van Woningbouwvereniging Poortugaal is <strong>trots</strong> op het unieke project De Dyckgraaf. De authentieke kopgevels van<br />
de boerderij uit 1862, waarvan het voorhuis in gebruik is bij de woningbouwvereniging, <strong>zijn</strong> gerestaureerd. Het gehele<br />
binnenwerk is vernieuwd, maar wel afgestemd op de kopgevels.<br />
De boerderij staat in de historische<br />
dorpskern van Poortugaal en is<br />
voor de Albrandswaardse gemeenschap<br />
behouden. “Deze restauratie<br />
heeft ons veel lof van de bevolking opgeleverd.”<br />
Historisch en toch modern wonen<br />
De acht, unieke appartementen, vooral bedoeld<br />
voor senioren, hebben allemaal authentieke elementen.<br />
“De originele houten balken <strong>zijn</strong> gerestaureerd,<br />
teruggebracht en zichtbaar boven<br />
de vides. Het is dus echt historisch wonen met<br />
alle moderne voorzieningen.” Doordat de kosten<br />
van de ingrijpende restauratie – alleen de gevel<br />
bleef overeind, hoog uitvielen gaan de acht appartementen<br />
allemaal in de verkoop.<br />
Volgende stap: herontwikkeling<br />
dorpskern<br />
De volgende stap die Kouters wil zetten om<br />
Poortugaals dorpsgezicht te behouden, is de<br />
herontwikkeling van de dorpskern. “In de gezamenlijke<br />
woonvisie hebben we vastgelegd dat<br />
daarin een flink deel sociale huisvesting moet<br />
terugkomen. Vooral seniorenwoningen <strong>zijn</strong> gevraagd.”<br />
Kouters zit om de tafel met de gemeente en<br />
vertrouwt erop dat zij wat de van de grondprijs<br />
afhaalt om deze doelstelling mogelijk te maken.<br />
“In de huidige economische situatie is het voor<br />
ons anders niet mogelijk om zonder onrendabele<br />
top te bouwen. En die wil ik liever in <strong>zijn</strong><br />
geheel voorkomen.”<br />
>> www.wbvpoortugaal.nl<br />
35
36<br />
Forse investering in milieu en kwaliteit<br />
Woonstichting Hulst is de oude wijk Nieuw Hulst in een nieuw jasje aan het steken. Wat heet. De naoorlogse huizen gaan tegen de<br />
vlakte en zeer energiezuinige, levensloopbestendige woningen komen ervoor in de plaats. De eerste twaalf sleutels <strong>zijn</strong> overhandigd<br />
aan de huurders.<br />
huizen besparen we veel<br />
energie en passen we duurzame<br />
energie toe”, zegt directeur Jos<br />
Valckx. Voor nieuwe gebouwen geldt<br />
een EPC-grenswaarde van 0,6. “Onze woningen<br />
liggen met een energieprestatiecoëfficiënt van<br />
0,3 aanzienlijk onder de landelijke norm. Ze <strong>zijn</strong><br />
klaar voor de toekomst.”<br />
“In deze<br />
Wennen aan installaties<br />
Iedere woning heeft veel energiebesparende installaties<br />
en voorzieningen. Alle buitenko<strong>zijn</strong>en<br />
Wethouder Diana van Damme overhandigt de sleutels<br />
aan de eerste vier bewoners<br />
hebben drie lagen glas. Voor de verwarming<br />
zorgt een warmtepomp die is aangesloten op<br />
vloerverwarming. Elk dak heeft twee zonnecollectoren<br />
die warm water bufferen. Energiezuinig<br />
is ook de balansventilatie met warmteterugwinning.<br />
En goed geïsoleerde woningen<br />
hebben weinig zon nodig om op te warmen.<br />
De ramen <strong>zijn</strong> daarom voorzien van elektrisch<br />
bedienbare zonwering.<br />
“Een optimaal gebruik van de installaties vraagt<br />
om een ander stookgedrag. Dat zal in het begin<br />
ongetwijfeld wat gewenning vragen”, weet<br />
Valckx. “We hebben de huurders uitgebreid<br />
voorgelicht en wij zullen regelmatig aankloppen<br />
om te zien of het systeem goed wordt gebruikt.”<br />
Onrendabele top afgeboekt<br />
Met 12 huizen is Nieuw Hulst nog niet af. In<br />
totaal sloopt de woonstichting 93 huizen en<br />
bouwt er ongeveer 60 terug. “Door de verdunning<br />
<strong>zijn</strong> er minder nodig.” Alle woningen <strong>zijn</strong><br />
tot op de oude dag bewoonbaar; de badruimte<br />
en een slaapkamer liggen op de begane grond.<br />
Deze investering kost geld, maar dat heeft de<br />
woonstichting over voor het milieu. “Op elke<br />
woning zit een onrendabele top van ongeveer<br />
een ton. In totaal boeken we dus circa zes miljoen<br />
af. Daarvoor hebben we gespaard.”<br />
>> www.wshulst.nl
Snelle verkoop woningen geeft<br />
impuls aan de woningmarkt<br />
Omnivera bouwde in de oudere wijk Over ’t Spoor in Hardinxveld-Giessendam achttien nieuwe woningen. Binnen een half jaar<br />
verkocht zij die aan achtereenvolgens elf ‘scheefwoners’, vijf starters en twee anderen.<br />
Directeur Benno Gruijters is er <strong>trots</strong><br />
op dat dankzij deze snelle verkoop<br />
de lokale woningmarkt een kleine<br />
impuls gekregen heeft. “Met het<br />
geld dat we hier verdienen kunnen we elders<br />
wat meer investeren, bijvoorbeeld om niet-<br />
DAEB-projecten van de grond te krijgen.”<br />
Gemeente draalde, ramen lang<br />
dichtgespijkerd<br />
Het duurde nogal lang voor de gemeente de<br />
vergunningen om achttien woningen te slopen<br />
en te herbouwen afgaf. De gemeente draalde en<br />
de ramen bleven dichtgespijkerd. De regelgeving<br />
was inmiddels danig veranderd waardoor<br />
‘Bouwen voor de verkoop’ meer voor de hand<br />
bleek te liggen dan bouwen voor de verhuur.<br />
“Door de nieuwe regelgeving en onze eigen<br />
rendementsberekening zouden we een huur-<br />
prijs van boven € 650 moeten vragen. Dan hoor<br />
je deze investering op de kapitaalmarkt te financieren,<br />
wat de huren zou doen stijgen naar<br />
€ 750. Geen prijs die mensen in deze wijk willen<br />
betalen. Dus bouwen om te verkopen en zo je<br />
middelen aan te vullen voor ander maatschappelijk<br />
vastgoed of woningbouw voor je doelgroep,<br />
bleek de beste optie.”<br />
Alles goed: locatie, architectuur<br />
en prijs<br />
Dit smaakt naar meer? “Ja, als kleine corporatie<br />
kun je met gerichte projecten tot zo’n twintig<br />
woningen een goede woning in een mooie<br />
buurt voor een kleine beurs bouwen.” Een kleinschalig<br />
project op een goede locatie en aansprekende<br />
architectuur voor een redelijke prijs heeft<br />
bijgedragen aan het succes.<br />
>> www.omnivera.nl<br />
37
38<br />
Koningin Beatrix opende <strong>Wij</strong>kestein in<br />
oktober 2011. Het fraaie atrium is het<br />
hart van 43 eenheden voor verzorging,<br />
16 voor verpleging en 32 voor<br />
psycho-geriatrische verpleging. Plus 97 seniorenappartementen,<br />
praktijken voor fysiotherapie,<br />
tandheelkunde, jeugd- en gezondheidscentrum,<br />
winkel, restaurant en nog veel en veel<br />
meer. Nagenoeg alles is aanwezig voor oud en<br />
jong.<br />
Goede communicatie en korte lijnen<br />
Ap van Toor van Woonservice Meander in<br />
Werkendam trok het project vlot na de fusie<br />
in 2004 van twee woningbouwverenigingen.<br />
“Het dreigde vast te lopen op communicatie<br />
en financiën.” Woonservice Meander realiseerde<br />
<strong>Wij</strong>kestein (dat volledig rendabel is) vervolgens<br />
in verschillende fases. Van Toor zette persoon-<br />
Kleine corporatie trekt<br />
groot project vlot<br />
“De woon-zorglocatie <strong>Wij</strong>kestein in <strong>Wij</strong>k en Aalburg (een van de zeven dorpen<br />
in de gemeente Aalburg in het Land van Altena) is een groot, veelzijdig project<br />
met meerdere woonvormen, dat zo speciaal is omdat er mensen met diverse<br />
zorgbehoeften samenleven.”<br />
lijk <strong>zijn</strong> schouders eronder: “Het succes kwam<br />
toch omdat ik alle partijen met een positieve<br />
blik aan tafel kon houden. Je hoeft niet iedereen<br />
<strong>zijn</strong> zin te geven, maar je moet wel zorgen voor<br />
een goede harmonie. Negentig procent van het<br />
welslagen hangt puur af van communicatie en<br />
doen wat je zegt.”<br />
Geen bureaucratische rompslomp<br />
Dat een kleine corporatie zo’n groot project kan<br />
‘wegzetten’ komt door de korte lijnen. En door<br />
ieder lid van de stuurgroep verantwoordelijkheid<br />
te geven, stelt Van Toor. “We <strong>zijn</strong> niet verzand<br />
in bureaucratische rompslomp, wat al snel<br />
kan gebeuren als je met grote zorgpartijen in<br />
zee gaat.” <strong>Wij</strong>kestein verleent zorg aan een regio<br />
van ruim 12.000 inwoners.<br />
>> www.woonservicemeander.nl
Stagnatie woningmarkt<br />
Mag uw klant altijd kiezen tussen huren of kopen?<br />
Dan biedt u uw woningen Te Woon aan. “Het gaat prima”,<br />
zegt de ene collega. “Bij mij werkt het niet, ik had er<br />
meer van verwacht”, stelt een ander. Met de opbrengst<br />
uit de verkoop kunt u in nieuwe woningen investeren.<br />
Dat is belangrijk voor u. Hoe stimuleert u de woningmarkt?<br />
Kijk op pagina’s 11, 25, 26, 35, 37 en 45.<br />
39
40<br />
MKW-CORPORATIES IN 'T LAND<br />
>> Peelrand<strong>Wonen</strong>, Boekel<br />
Geen zorgen meer voor de partner van<br />
een demente bejaarde, voor hem of haar<br />
wordt in huis gezorgd. Het dagelijks leven<br />
kan zo gewoon doorgaan.<br />
>> Goed <strong>Wonen</strong>, Gemert<br />
Soepelere omgang met regels van<br />
toewijzing helpt mensen aan een<br />
passende woning.<br />
>> <strong>Wonen</strong> Meerssen<br />
Jongeren met een beperking wonen midden in de buurt.<br />
Hun huis was betaalbaar door snelle bouwmethode.<br />
>> Woningbouwvereniging<br />
Bergopwaarts, Deurne<br />
Ouderen wonen er als ‘studenten’,<br />
zeggen ze met een knipoog. In het<br />
eerste ‘thuishuis’ van Nederland.<br />
>> Woningstichting Kessel<br />
Dag en nacht zorg in een klein dorp?<br />
Het kan . Als je er maar je schouders<br />
onder zet.
Het eerste Thuishuis in Nederland<br />
Chris Theuws van Woningbouwvereniging Bergopwaarts is <strong>trots</strong> op de nieuwe woonvorm het Thuishuis, een primeur in<br />
Nederland. “Het is een unieke woonvorm gebouwd in Deurne voor zeven alleenstaande senioren, die niet alleen willen wonen.<br />
<strong>Wij</strong> noemen het met een knipoog een studentenhuis voor ouderen.”<br />
In het Thuishuis staan huiselijkheid, gezelligheid<br />
en zelfredzaamheid voorop. De bewoners<br />
hebben elk hun eigen woonruimte<br />
met een woonkamer, slaapkamer, badkamer<br />
en pantry. Met elkaar delen de bewoners<br />
een gezamenlijke keuken en woonkamer, een<br />
bijkeuken, een hobbyruimte en logeerkamer.<br />
Thuishuis Deurne is een initiatief van Bergopwaarts<br />
en Stichting Thuishuis Deurne in samenwerking<br />
met Thuis in Wel<strong>zijn</strong>. Er <strong>zijn</strong> negen<br />
vrijwilligers getraind die de bewoners ondersteunen<br />
in hun zelfredzaamheid.<br />
De Koning van Helmond in ere<br />
hersteld<br />
Naast de primeur van het Thuishuis heeft Bergopwaarts<br />
ook het uit 1930 daterende monument<br />
Christus Koning (een internaat waar<br />
jongens werden opgeleid voor het ambt van<br />
priester) volledig gerenoveerd en aangepast aan<br />
de specifieke gebruikerswensen.<br />
De unieke details van het voormalig kleinseminarie<br />
met herkenbare elementen die kenmerkend<br />
<strong>zijn</strong> voor de Amsterdamse School, zoals<br />
het glas-in-lood, de kapel en de betegeling in de<br />
centrale hal en gangen <strong>zijn</strong> zoveel mogelijk in<br />
oude stijl hersteld. Ook de buitenzijde is volledig<br />
aangepast maar niet veranderd.<br />
Het monument biedt nu voorzieningen voor<br />
jeugd en jongeren in en om Helmond. Het gaat<br />
hier om 28 appartementen voor jongeren die<br />
zelfstandig willen wonen, 29 kamers voor jongeren<br />
die tijdelijk <strong>zijn</strong> vastgelopen en niet zelfstandig<br />
kunnen wonen, centrum voor kinder- en<br />
jeugdpsychiatrie Herlaarhof en speciaal (voortgezet)<br />
onderwijs De Zwengel.<br />
>> www.bergopwaarts.nl<br />
41
Regeltjes, regeltjes, regeltjes<br />
“De overheid komt steeds met meer regels, ik moet er een fiscalist<br />
voor in dienst nemen. Het is te ver doorgeslagen.” Velen van u<br />
hebben grote moeite om aan alle regels en andere administratieve<br />
verplichtingen te voldoen. Hoe pakt u de regeldruk aan? Door<br />
samen met een collega een fiscalist in te huren, bijvoorbeeld.<br />
Foto: Karel Curvers
Snelle bouw houdt woning betaalbaar<br />
Het begeleid wonenproject Ut Zunneke is de <strong>trots</strong> van <strong>Wonen</strong> Meerssen. Het woonhuis<br />
dat ruimte biedt aan zeven bewoners met een verstandelijke beperking, is gebouwd<br />
met het ‘Plug & Play’-bouwsysteem. De basis stond er in een flinke werkdag.<br />
deze innovatieve bouwmethode<br />
met prefab-delen<br />
was de bouwsnelheid hoog,<br />
“Door<br />
terwijl de bouwkosten laag<br />
bleven. Zo konden we voor deze specifieke doelgroep<br />
betaalbare woonruimte realiseren, met<br />
alle zorg die de bewoners nodig hebben. Ut Zunneke<br />
is daarmee een mooi voorbeeld van ketensamenwerking<br />
op het terrein van wonen, zorg<br />
en wel<strong>zijn</strong>”, zegt directeur Luc Van den Bergh.<br />
‘Laat de mensen zien dat er wat<br />
gebeurt’<br />
<strong>Wonen</strong> Meerssen is verder van plan om 32 woningen<br />
te slopen en er 28 voor terug te bouwen.<br />
“Met het snelle bouwsysteem dat we ook bij de<br />
nieuwbouw van deze woningen willen gebruiken,<br />
zien de mensen bij een renovatieproject dat<br />
er wat gebeurt en hoeven ze niet erg lang in een<br />
vervangend huis te zitten. Dat scheelt een hoop<br />
weerstand van hun kant en ons ook veel geld.”<br />
Maar de instemming vanuit het gemeentehuis<br />
laat op zich wachten; de ambtelijke molen draait<br />
langzamer dan de woningstichting lief is. “Ik snap<br />
het wel, de gemeente wil de hele wijk revitaliseren<br />
en dan komen er veel partijen aan tafel. Dat<br />
vertraagt.”<br />
Kansen om krimp tegen te gaan<br />
Vergrijzing en krimp van de bevolking. Overal<br />
in Nederland hoor je erover in de regio. In Zuid-<br />
Limburg doken deze trends als eerste op. Maar<br />
er <strong>zijn</strong> in de ogen van Van den Bergh kansen om<br />
de krimp in de drielandenstreek wat te temperen.<br />
“Aan de technische hogeschool van Aken<br />
studeren 35.000 studenten. Dat schept kansen<br />
voor de hele euregio. Kijk eens om je heen: Aken<br />
in Duitsland, Genk en Hasselt in België groeien.<br />
Dat moet toch ook in en om Maastricht kunnen.”<br />
>> www.wonenmeerssen.nl<br />
>> www.utzunneke.nl<br />
Foto: Karel Curvers<br />
43
44<br />
Dagelijks leven gaat door<br />
in Doe maar Gewoon<br />
“Eindelijk kan ik mijn vrouw weer eens met een gerust hart thuislaten”, hoorde Sjraar<br />
Canjels van een bewoner. Hij loopt graag binnen bij Doe maar Gewoon waar echtparen<br />
wonen van wie de partner dementeert. “Deze mensen <strong>zijn</strong> zo blij met hoe ze nu<br />
wonen en leven.”<br />
In huize Doe maar Gewoon in Boekel hoeft<br />
niks, maar kan van alles. De oudere echtparen<br />
wonen er samen met lotgenoten.<br />
Sjraar Canjels van Peelrand<strong>Wonen</strong>: “Als van<br />
een echtpaar een partner gaat dementeren, zie<br />
je het busje naar de dagopvang al voorrijden.<br />
Omdat de gezonde partner de zorg niet meer<br />
alleen aan kan en ook eens tijd voor zichzelf nodig<br />
heeft. <strong>Wij</strong> hebben dit patroon in deze woonvorm<br />
omgedraaid: de dementerende oudere<br />
kan naar de dagopvang in huis gaan. Hij of zij<br />
hoeft niet steeds uit de vertrouwde woonsfeer<br />
worden gehaald. Iets wat vaak voor veel onrust<br />
zorgt.”<br />
De partner heeft zo tijd en de gelegenheid om<br />
boodschappen te doen, een rondje te fietsen,<br />
de hengel uit te werpen of te buurten met vriendinnen.<br />
“Iedereen kan in dit huis veel beter <strong>zijn</strong><br />
dagelijkse ritme houden.”<br />
In eigen ritme blijven<br />
Peelrand<strong>Wonen</strong> heeft Doe maar Gewoon samen<br />
met BrabantZorg en Brabant<strong>Wonen</strong> gerealiseerd.<br />
Het <strong>zijn</strong> twaalf appartementen voor<br />
dementerenden en hun partner.<br />
Bewoners kiezen voor thuis koken en eten of<br />
voor het gezamenlijk bereiden van de maaltijd<br />
en eten in de algemene ruimte. De gezonde<br />
partner doet mee aan de dagactiviteiten of gaat<br />
iets anders doen: kaarten, kienen, biljarten.<br />
“Echtparen werden door deze ziekte op een<br />
gegeven moment van elkaar gescheiden, omdat<br />
ze naar Veghel moesten voor een adequate<br />
voorziening. De gezonde partner was voor<br />
vervoer vaak van anderen afhankelijk; en na elk<br />
bezoek moesten ze afscheid van elkaar nemen,<br />
wat vaak tot hartverscheurende taferelen leidde.”<br />
Samen met locatiemanager Wil van de Laar van<br />
zorgcentrum Sint Petrus in Boekel is Canjels in<br />
2007 gestart met de ontwikkeling van dit plan<br />
dat zo goed is aangeslagen. “We bekijken nu de<br />
opties voor de tweede en derde fase.”<br />
>> www.peelrandwonen.nl
VAN GROOT NAAR BETER<br />
Medewerkers stimuleren huurders<br />
in keuze goede woning<br />
Hans Vedder van Goed <strong>Wonen</strong> in Gemert is <strong>trots</strong> op de inventiviteit en creativiteit van de medewerkers van Goed <strong>Wonen</strong>. Zij helpen<br />
op vooral informele wijze huurders aan een beter passende woning. “Je moet de ruimte in woningtoewijzing durven pakken.”<br />
onderhoudsman spreekt tijdens<br />
werkzaamheden met de<br />
huurster die zegt dat de woning<br />
“Een<br />
eigenlijk te groot geworden is.<br />
De kinderen <strong>zijn</strong> allang de deur uit en zij nadert<br />
de pensioenleeftijd. Dat verhaal grijpen we nu<br />
aan om die mevrouw een betere woning aan<br />
te bieden.”<br />
Wars van alle bestaande regeltjes over woningtoewijzing<br />
stelt Goed <strong>Wonen</strong> <strong>zijn</strong> medewer-<br />
kers in staat om huurders te verleiden om in<br />
het goede huis te gaan wonen. “Dit geldt met<br />
name voor onze oudere huurders. Medewerkers<br />
hebben regelruimte gekregen om mensen te<br />
helpen. Letterlijk: tot en met de verhuisdozen<br />
toe. Maar je moet die ruimte wel durven pakken.<br />
Zo is onze pilot van ‘groot naar beter’ ontstaan.”<br />
Gelijkwaardigheid boven gelijkheid<br />
De regelgeving rondom toewijzing is strikt,<br />
rechtvaardigheid het uitgangspunt. Vedder nuanceert:<br />
“Het principe moet niet <strong>zijn</strong> gelijkheid,<br />
maar gelijkwaardigheid. Mijn collega’s vullen dat<br />
in. Ik zeg hen: ‘Je moet hier voor het kantoor voor<br />
het oog van de camera kunnen uitleggen, waarom<br />
je het zo hebt aangepakt. Als je dat kunt, is<br />
het in orde.’”<br />
En de huurders die nog zelden zelf het initiatief<br />
nemen, <strong>zijn</strong> blij met deze doortastendheid:<br />
Meneer en mevrouw Rooijackers <strong>zijn</strong> onlangs verhuisd<br />
naar een passende woning aan de Ark in Gemert.<br />
Ze krijgen uit handen van Antoinette van Grinsven,<br />
klantconsulent bij Goed <strong>Wonen</strong>, nog enkele papieren<br />
van de woning. De familie Rooijackers is erg gelukkig<br />
met het ‘nieuwe thuis’.<br />
“Fantastisch en als wij niet waren benaderd, hadden<br />
we hier niet gewoond.”<br />
>> www.goedwonengemert.nl<br />
45
46<br />
24/7 ZORG IN KLEIN DORP IS WEL MOGELIJK<br />
‘Geit neet besteit neet!’<br />
Voor 24/7 zorg is een dorp als Kessel te klein, kreeg Sjef Keijsers te horen. Maar daar<br />
namen de belanghebbenden waaronder Woningstichting Kessel geen genoegen<br />
mee. “Het kan wel”, stelt Keijsers nu De Merwijck <strong>zijn</strong> deuren heeft geopend.<br />
Het dorp beschikt over een multifunctioneel<br />
centrum. Het bevat<br />
een ver pleeghuis (veertien kamers<br />
in twee woningen), gehandicaptenzorg<br />
(twaalf kamers in twee woningen),<br />
dertien huur en acht koopappartementen, een<br />
regionale tandartspraktijk die mensen in hun<br />
eigen rolstoel kan behandelen, een bibliotheek,<br />
een kinderdagopvang en een gemeenschappelijke<br />
ruimte.<br />
Uniek voor klein dorp<br />
“Het is een uniek project voor een dorp met<br />
4.000 inwoners.” De schotten tussen de verschillende<br />
soorten zorg wegnemen, over grenzen<br />
heen kijken, verschillende financieringsstromen<br />
in kaart brengen. Dat was allemaal nodig om<br />
De Merwijck tot stand te kunnen brengen, zegt<br />
de directeur van de woningstichting die negen<br />
miljoen uittrok voor dit centrum en erin slaagde<br />
de financiële balans gezond te houden.<br />
Kantelen refereren aan markante<br />
burgruïne<br />
Met een totale hoogte van negen meter is het<br />
complex slechts een halve meter hoger dan een<br />
eengezinswoning en zo blijft het dorpsgezicht<br />
van het historische Kessel aan de Limburgse<br />
Maas intact. “De kantelen op de bovenste verdieping<br />
refereren aan de markante burgruïne in<br />
het centrum.”<br />
>> www.wskessel.nl<br />
>> Tandarts De Wit heeft een unieke rolstoelkantelaar.<br />
Kijk op www.dewitkessel.nl
DAEB of niet-DAEB, dat is de vraag<br />
De Europese regelgeving verbiedt het geven van korting op de<br />
lening voor maatschappelijk vastgoed als daarin ook commerciële<br />
ondernemers onderdak vinden. Althans, zo strikt is het op papier.<br />
In de praktijk betekent dat je in het gebouw goed de zaken tussen<br />
de commercie en de maatschappelijke voorziening moet scheiden.<br />
De strenge regels kunnen de aanleiding <strong>zijn</strong> om te stoppen met<br />
niet-DAEB-activiteiten. Wat doet u?<br />
Lees meer over projecten die een sociaal maatschappelijke<br />
bijdrage leveren op pagina’s 7, 8, 9, 13, 15, 17, 18, 21, 24, 31, 33, 38,<br />
41, 44 en 47.<br />
47
Leefbaarheid in de kernen<br />
Een Kulturhus is populair in de kleine kernen. Een prima<br />
ontmoetingsplek om de dorpsgemeenschap een thuis te geven.<br />
De inwoners vragen u om raad en daad. Her en der ontstaan er<br />
zo prima initiatieven die de leefbaarheid stimuleren.<br />
U ondersteunt deze met plezier. Maar vaak bent u de enige partij<br />
aan tafel die de lange termijn in het vizier heeft: hoe houden we<br />
met <strong>zijn</strong> allen een dorpshuis voor vele jaren exploitabel?<br />
Lees meer op pagina’s 8, 9, 15, 24, 31, 33, 35 en 37.<br />
Foto: Vincent Hartman, Het Communicatiegilde
OVER HET MKW PLATFORM<br />
MKW-corporaties <strong>zijn</strong> ondernemingen, met de schaal van hun bedrijf<br />
als gemeenschappelijk kenmerk. Het <strong>zijn</strong> allemaal kleine tot middelgrote<br />
corporaties. Alle corporaties hebben een maatschappelijke taak:<br />
het huisvesten van de financieel minder draagkrachtigen. Daarnaast<br />
dragen ze ook bij aan een plezierig woon- en leefklimaat, en nemen ze<br />
initiatieven op het gebied van leefbaarheid en wijkontwikkeling.<br />
Het voordeel van kleine(re) woningcorporaties is vooral dat de omgeving<br />
en de ontwikkelingen daarin direct zichtbaar <strong>zijn</strong>. Met belanghebbende<br />
partijen kunnen ze adequaat inspelen op de dynamiek van de (lokale)<br />
maatschappij. MKW-corporaties hechten veel belang aan samenwerking<br />
tussen corporaties onderling, en tussen corporaties en andere instellingen<br />
om hun maatschappelijke doelstellingen te realiseren.<br />
Het MKW zoekt actief de samenwerking met Aedes om in gezamenlijke<br />
activiteitenprogramma’s en in de belangenbehartiging te komen tot een<br />
goede vertegenwoordiging van MKW-corporaties.<br />
Iedereen die zich thuis voelt bij het MKW kan lid worden, mits voldaan<br />
wordt aan de Aedes Code.<br />
Als deelnemer ondersteunt u de doelstellingen van het MKW en draagt<br />
u het bestaansrecht van midden- en kleine woningcorporaties uit. Ook<br />
ontvangt u uitnodigingen voor de activiteiten van het MKW, kunt u<br />
participeren in projecten van het MKW en heeft u toegang tot het MKWnetwerk.<br />
Jaarlijks vinden in ieder geval twee deelnemersbijeenkomsten<br />
plaats alsmede een ‘Kijk bij elkaar! Dag’.<br />
Wilt u meer weten?<br />
Meer informatie over het MKW vindt u op www.mkwplatform.nl en<br />
is te verkrijgen bij Lilian van Zandbrink, netwerkmanager MKW, via<br />
l.vanzandbrink@aedes.nl<br />
49
50<br />
COLOFON<br />
UITGAVE MKW, PLATFORM VOOR MIDDEN- EN KLEINE WONINGCORPORATIES © 2012<br />
Redactie en productie<br />
Timo van Zandbrink, proMagazine.nl<br />
Vormgeving<br />
Ilse Vesters, Grafisch bureau Brust<br />
Drukwerk<br />
Van der Wiel & Rosmalen Drukkers B.V.<br />
Projectbegeleiding<br />
Erik Kolkman, MKW Platform binnen Aedes, Den Haag<br />
Fotografie<br />
MKW-corporaties<br />
BWPHOTO Herman IJssel p. 8<br />
Harrie Koelewijn p. 18 & 20<br />
Ton van Vliet p. 19<br />
Karel Curvers p. 42 & 43<br />
Vincent Hartman, Het Communicatiegilde p. 15 & 48