Nieuwe campagne rondom milieustraten gestart - Wecycle

wecycle.nl

Nieuwe campagne rondom milieustraten gestart - Wecycle

HET MAGAZINE OVER RECYCLING VAN ELEKTRISCHE APPARATEN

PAPIERLOOS TRANSPORT

Een pilot naar een nog efficiëntere

‘supply chain’

Professionelere

verwerking

koel-vriesapparatuur

CFK’s steeds veiliger en

energiezuinig afgevangen en

gerecycled

DEN HAAG > ZOETERMEER >

bRuSSEL

WEEELAbEX: een nieuwe

meetlat voor de prestaties

van inzamelaars, transporteurs

en recyclingbedrijven

van e-waste

E-waste in

West-Afrika

Zowel Europa als Ghana

kunnen profijt hebben van

e-wasteverwerking

Nieuwe campagne rondom

milieustraten gestart

JAARGANG 6

SEPTEMbER 2010


RECYCLEN DOEN WE SAMEN

We staan aan de vooravond van een spannende periode.

Samen met hopelijk veel gemeenten gaan we de inzameling

stimuleren van gebruikte elektrische apparaten en kapotte

spaarlampen. In september starten we een nieuwe campagne

die de gemeentelijke milieustraat centraal stelt.

‘Jekko,

de inzamelhulp in huis’

De NVMP heeft met nagenoeg alle gemeenten in ons land een inzamelcontract

gesloten. We vinden het belangrijk de consument te stimuleren

zijn apparaten en lampen gescheiden in te leveren. De nieuwe campagne

laat zien dat de gemeentelijke milieustraat hierbij een belangrijke rol

speelt. We zijn al op de goede weg, want in het eerste halfjaar van 2010

zijn de totale inzamelresultaten van de NVMP gestegen met maar liefst

24%. Ook de 1.200 Wecycle-scholen dragen hun steentje hieraan bij.

Zij hebben dit jaar al zo’n 50.000 kleine elektrische apparaten ingeleverd:

het dubbele van vorig jaar. Gemeenten kunnen zich bij ons melden om

een beroep te doen op het speciale Wecycle-fonds. Daaruit worden

pilots gefinancierd voor de gescheiden inzameling van apparaten

en lampen. Ook kunnen gemeenten zich aansluiten bij de landelijke

Wecycle-communicatie. Vanuit het fonds kunnen zij gebruik maken van

communicatie-activiteiten die Wecycle speciaal heeft ontwikkeld voor

lokale initiatieven.

INHOuD

4

7

9

10

Gesprek van de dag

In het inzamelings- en recyclingproces van elektrische apparaten speelt het logistieke

traject een belangrijke rol. Transporteur Van Happen Containers startte samen met de

NVMP een pilot naar een nog efficiëntere ‘supply chain’. Een gesprek over papierloze

transporten.

Praktijk

Nog steeds zijn er talloze koelkasten in omloop die schadelijke CFK’s bevatten.

Inmiddels is het recyclen van koel-vriesapparatuur zo sterk geprofessionaliseerd dat

deze stoffen veilig kunnen worden afgevangen en verwerkt. Een toelichting op de

recycling van koelkasten en diepvriezers.

Inzamelresultaten

4

In oktober start de campagne voor een nieuw inzamelmiddel voor thuis: de

Den Haag > Zoetermeer > brussel

Op Europees niveau werken productstichtingen nauw samen om tot betere standaarden

te komen rondom de inzameling en recycling van e-waste. Een interview met

Pascal Leroy, Secretaris Generaal van het WEEE-forum, over de uitdagingen binnen

Jekko. De Jekko helpt om rondslingerende spaarlampen en kleine elektrische

het WEEELABEX-project.

apparaten te bewaren op één plek en deze zo te behoeden voor de vuilnisbak.

Is de Jekko vol, dan heeft de consument het makkelijk om zijn spullen

gescheiden in te leveren op de daartoe bestemde plekken. Bijvoorbeeld de

milieustraat.

Jan Vlak

directeur NVMP

12

14

Kort nieuws

Onder meer over het nieuwe IT-systeem van de NVMP en de nieuwe

Account Manager Gemeenten.

uitgelicht

In samenwerking met het ministerie van VROM liet de NVMP socio-economisch

onderzoek uitvoeren in Ghana, om inzicht te krijgen in de vele aspecten die 14

COLOFON

16

samenhangen rond de e-wasteproblematiek aldaar.

Wecycle Nieuws

Ook dit jaar gaan talloze Wecycle-scholen weer van start met de inzameling van oude

Retour is het magazine van NVMP

(Nederlandse Verwijdering Metalektro

Producten) voor producenten, leveranciers,

detaillisten en andere betrokkenen bij de

in zameling en recycling van elektrische

apparaten en verlichtingsapparatuur.

Extra exemplaren zijn op aanvraag gratis

verkrijgbaar.

Gedrukt op milieuvriendelijk papier.

Internetadressen

www.nvmp.nl

www.wecycle.nl

Tekst

Creative Venue, Amsterdam

NVMP

Vormgeving

Hansnel Groep, Utrecht

18

apparaten. Een grootscheepse Wecycle-actie startte in augustus om de leraren en

leerlingen te enthousiasmeren. Een overzicht van de campagne en komende Wecycleactiviteiten.

Productenoverzicht

Een overzicht van de actuele verwijderingsbijdragen.

Redactie

Jan Vlak, Jeroen de Roos

en Jacqueline Reinders

Eindredactie

Ted van Hintum

Redactieadres

Stichting NVMP, Postbus 190,

2700 AD Zoetermeer, retour@nvmp.nl,

(079) 353 13 10

Fotografie

Voermans van Bree Fotografie, Arnhem

Oplage

19.000 exemplaren

16

7

Retour 3 • september 2010


Gesprek van

de dag

Snijbloemen, gasbetonblokken, laptoptassen of e-waste: alles wat vervoerd

wordt, moet worden voorzien van wettelijk verplichte begeleidingsdocumenten.

Op initiatief van transporteur Van Happen Containers nam de NVMP

deel aan een pilot om deze zogeheten vrachtbrieven te vervangen door een

digitale variant. Een eerste stap naar een nog efficiëntere ‘supply chain’.

Van daar naar hier…

zonder papier

Nederland is een doorvoerland bij uitstek en de vaderlandse

transportbranche kent dan ook nogal wat bedrijven die in

logistiek opzicht innovaties omarmen. Van Happen Containers

uit Son is zo’n bedrijf. Toen financieel directeur Leo Merks via

de brancheorganisatie Transport en Logistiek Nederland de vraag

binnenkreeg of zijn bedrijf wilde deelnemen aan een pilotproject

‘papierloos transport’ was de beslissing snel genomen. “Dat leek

ons zonder meer interessant”, zegt Merks. “De huidige vrachtbrief

wordt namelijk in viervoud uitgeprint en zowel gearchiveerd bij

ons, als bij de opdrachtgever, als bij de partijen waar de vracht

wordt opgehaald en afgeleverd. Reken daar nog de nodige handling

bij van het inscannen dan wel kopiëren, en je begrijpt dat het

al met al een nogal arbeidsintensief en milieubelastend systeem

is.” De NVMP is voorstander van de overgang naar ‘echt’ papierloos

werken dus zonder ingescande documenten.

Een klein probleem lag er wel: een dergelijke pilot kan alleen

maar opgezet worden samen met alle andere partijen in de transportketen,

de opdrachtgever voorop. Merks: “Voor een pilotproject

als dit heb je een duidelijk afgescheiden vervoersstroom nodig

én een opdrachtgever die vooruitstrevend denkt en bereid is mee

te doen. Je kunt als vervoerder wel van alles willen, maar in je

eentje kun je de kar niet trekken.”

Als erkend NVMP-vervoerder benaderde Van Happen daarom

de NVMP. Manager Operations Frits Verhulst reageerde meteen

enthousiast. Als ketenregisseur wist hij Omrin in Oudehaske als

Regionaal Sorteercentrum en Sims Mirec als verwerker aan te

haken. Het bedrijf Logistiek Zonder Papier leverde het onderliggende

systeem en een extern consultant van bureau Möbius werd

aangetrokken om de benodigde afstemming tussen de partijen in

goede banen te leiden.

Ervaring opdoen

In juli is het systeem geëvalueerd en het draait inmiddels volledig

operationeel, zegt Merks. “We constateerden dat er nog het een en

ander veranderd moest worden en daarvoor hebben we inmiddels

toestemming van het ministerie. Voor ons ligt de weg dus open

om hiermee door te gaan.”

De voordelen voor de transporteur zijn evident: duidelijk lagere

administratieve lasten per gereden rit. Merks schat die in op zo’n

twee tot tweeënhalve euro per keer, voor een vervoerder van de

omvang van Van Happen op jaarbasis een behoorlijk bedrag.

Ook de andere partijen in de keten kunnen efficiëntievoordelen

boeken. Toch hebben de kosten niet de doorslag gegeven, aldus

de financieel directeur. “Als je wilt kun je dit soort projecten

altijd ‘kapot rekenen’. Belangrijk is dat we ervaring opdoen in

nieuwe processen die verder kunnen bijdragen aan een efficiëntere

vervoersketen. Automatisering is een belangrijk issue in de

transportwereld en daar willen zowel wij als de NVMP graag bij

aanhaken.”

Dus dit wordt de toekomst? Merks: “We zijn voorzichtig aan ook

met andere klanten bezig, maar niet iedereen is er al klaar voor.

De NVMP loopt in dit opzicht zeker voorop. Daarnaast moet je

ook als transporteur erop ingericht zijn. Wij rijden met eigen

wagens en dat is vooralsnog een vereiste. Krijgen wij een rit tussendoor,

dan schuift de boordcomputer de geplande rit gewoon

een plaats naar beneden. Maar transporteurs die met vrije rijders

werken hebben dan een probleem, want die hebben vaak een

ander systeem aan boord. Kortom, het duurt nog wel even voordat

dit de standaard is. Maar goed: kijk naar de pakketdiensten. Daar

is het in een paar jaar tijd heel gewoon geworden dat je voor je

zending tekent op een handcomputer.”

‘Automatisering is een

belangrijk issue

in de transportwereld’

Retour 3 2 • september juli 2010 2010 Retour 3 • september 2010

Leo Merks


Stap 1

Stap 2

Stap 3

Stap 4

Stap 5

Stap 6

Zo werkt papierloos transport

Het Regionaal Sorteer Centrum (RSC) meldt een order aan voor

het ophalen van een container met TV’s bij de internetportaal van

de NVMP.

Het NVMP-portaal genereert automatisch een bericht dat wordt

doorgestuurd naar de transporteur.

Dit bericht wordt in rechtstreeks geïmporteerd in het planningsysteem

van de transporteur en van daaruit doorgesluisd naar

LoadIT-systeem. Dit is het centraal archiefsysteem van waaruit alle

betrokken partijen informatie kunnen putten, ook de Rijksdienst

voor het Wegverkeer en de politie.

De transporteur geeft aan het LoadIT-systeem door wanneer de

container wordt opgehaald, met welke vrachtauto en waarheen

deze zal worden vervoerd. Die informatie wordt ook naar de

boordcomputer in de auto verzonden. De vrachtwagen kan gaan

rijden.

Bij het RSC aangekomen, wordt de volle container gewisseld voor

een lege. Daarna volgt een melding aan het LoadIT-systeem dat

vrachtauto x vanaf lokatie y met ordernummer z onderweg is naar

een recyclingbedrijf.

Aangekomen bij het recyclingbedrijf wordt de vrachtwagen gewogen

en gelost. Het gewicht gaat via het IT-systeem van het recyclingbedrijf

naar het NVMP-registratiesysteem en komt uiteindelijk

terecht in het LoadIT-systeem.

‘Papierloos

transport

kan alleen met

alle partijen

in de keten samen’

Verwerking koel-vriesapparatuur steeds geavanceerder

Een erfenis uit

het verleden

Praktijk

Halverwege de jaren tachtig van de vorige eeuw bleek de ozonlaag boven de Zuidpool ernstig aangetast. Grootste boosdoeners

waren de chloorfluorkoolwaterstoffen (CFK’s) die voorkwamen in de drijfgassen van spuitbussen, maar ook in

koelkasten. Het Montreal Protocol uit 1989 maakte succesvol een einde aan het gebruik van CFK’s. Maar nog steeds zijn

er grote hoeveelheden koelkasten in omloop die deze milieuschadelijke stoffen bevatten. Dankzij de sterk

geprofessionaliseerde recycling van koel-vriesapparatuur worden deze vandaag de dag veilig afgevangen

en verwerkt. En mogelijk gaat dat straks ook nog eens op een energiezuinige manier.

Zo’n 25.000 ton koel-vriesapparatuur

zamelde de NVMP vorig jaar in, ofwel ruim

een half miljoen koelkasten en diepvriezers.

Uit steekproeven blijkt dat ruwweg de helft

daarvan nog de beruchte CFK’s bevatten,

dat wil zeggen CFC (chlorofluorocarbon),

HCFC (hydrochlorofluorocarbon), of HFC

(hydrofluorocarbon). Die stoffen zijn niet

alleen ‘ozone depleting’, ofwel schadelijk

voor de ozonlaag, ze dragen bovendien

(sterk) bij aan de opwarming van aarde.

Voor een goed begrip: één kilo CFK in de

lucht heeft ongeveer hetzelfde effect als een

paar duizend kilo CO2!

Met het oog op de zeer negatieve impact

op het milieu is het gebruik van CFK’s in

de afgelopen tien jaar effectief uitgebannen.

De nieuwe generaties koel-vries-

apparaten maken gebruik van koolwater-

stoffen (VOC’s) zoals isobutaan en

cyclopentaan. Deze tasten de ozonlaag niet

aan en dragen bij het vrijkomen ervan in

mindere mate bij aan de opwarming van

de aarde. Minder, maar toch: ook VOC’s

moeten uiteindelijk worden gerecycled.

Zoals gezegd zijn er op dit moment nog veel

koelkasten en diepvrieskisten in omloop die

CFK’s bevatten – een erfenis uit het verleden.

Die CFK’s zijn ofwel aanwezig in de

koelvloeistof van het compressorsysteem,

ofwel in het isolatieschuim dat in de deuren

en wanden is verwerkt en soms in beide.

Retour 3 • september 2010 Retour 3 • september 2010

Rogier de bode


Lastige materie. Daarom heeft de NVMP twee recyclingbedrijven

geselecteerd die over hoogtechnologische technieken beschikken

om CFK’s af te vangen en onschadelijk te maken. In Nederland is

dat de firma CoolRec.

Mechanische recycling

Het recyclen van koel-vriesapparatuur gebeurt mechanisch. Eerst

worden etensresten, glasplaten en kabels en eventuele kwikschakelaars

verwijderd. Vervolgens worden de koelvloeistoffen

(CFK’s of VOC’s) uit het apparaat ‘getrokken’. Omdat het logistiek

ondoenlijk is per apparaat te bepalen welk type koelvloeistof erin

zit (en of er mogelijk CFK’s in de wanden en deur zitten) wordt er

geen verder onderscheid gemaakt. Beide typen koelvloeistof raken

dus tijdens het recyclingproces vermengd. Het mengsel wordt in

zijn geheel vernietigd.

Het kale apparaat wordt vervolgens verkleind in een maalmolen.

In verschillende stappen worden de metaalfracties, non-ferro’s

(aluminium en koper) en plastics gescheiden en teruggewonnen.

Tijdens het verkleiningsproces wordt ook de polyuretaanisolatielaag

vermalen. De CFK’s die daarin aanwezig zijn, worden eveneens

teruggewonnen voor verdere verwerking of gecontroleerde

verbranding. Helaas ontbreekt nogal eens de (metalen) compressor

bij koelkasten die in het NVMP-systeem terecht komen. In

zo’n 4 tot 5% van de gevallen is deze afgeknipt om als oud ijzer

te kunnen worden verhandeld. Omdat nu niet duidelijk is waar in

het proces mensen (tijdelijk) de hand kunnen leggen op afgedankte

koel-vriesapparatuur, doet de NVMP hier verder onderzoek

naar. Feit is dat het illegaal verwijderen van compressors zeer

milieubelastend is, aangezien de koelvloeistof dan zonder meer

het milieu instroomt.

Energie besparen

Intussen staat de techniek niet stil. Het Nederlandse bedrijf

RBPrecycling ontwikkelt op dit moment het zogeheten TripleE

concept. Hiermee kan het in het afgezogen koelmiddel aanwezige

Retour 3 • september 2010

‘Het illegaal verwijderen

van compressors is zeer

milieubelastend’

150.000 300.000

isobutaan (circa 70% van het mengsel) en het cyclopentaan

afkomstig uit het verwerkte isolatieschuim zodanig worden terug- 100.000 250.000

gewonnen dat het gebruikt kan worden om energie op te wekken.

Want anders dan CFK’s bevatten VOC’s een hoog energiepotenti- 50.000 200.000

eel en dat kan nuttig worden toegepast, zegt bedenker KOEL-VRIES Rogier De

Bode van RBPrecycling. “Het mes snijdt aan twee kanten. Door 150.000 0

dit energiepotentieel van de VOC’s te benutten daalt de ‘energy

footprint’ van het recyclingproces en bovendien hoef je alleen nog 100.000

de CFK’s te vernietigen. Dat laatste blijft belangrijk totdat onomstotelijk

vaststaat dat deze gassen niet meer voorkomen”, aldus 50.000

De Bode. Voor de vinding van De Bode is speciale technologie KOEL-VRIES

nodig die op dit moment wordt geoctrooieerd. Uiteindelijk kunnen 0

volgens hem alle bestaande lijnen worden omgebouwd. Mocht

dat realiteit worden, dan kan recycling van koel-vriesapparatuur 300.000

straks veel energie-efficiënter plaatsvinden.

Gezamenlijke

standaard

300.000

250.000

200.000

250.000

200.000

150.000 300.000

100.000 250.000

50.000 200.000

150.000 0

100.000

Sinds 2008 bestaat er een gezamenlijke Europese stan-

50.000

daard voor de inzameling, het transport, de opslag en de

recycling van koel-vriesapparatuur die CFK’s bevat. Dit

0

is een spin-off van het zogeheten WEEELABEX-project, 6.000.000

waarover meer in het interview met Pascal Leroy in deze

Retour op pagina 10 en 11. Eerder al werd de industrie 5.000.000 het

eens over standaarden met betrekking tot koel-vriesapparatuur

die VOC’s bevatten.

4.000.000

Dit type industriestandaarden zijn met name belangrijk 3.000.000 6.000.000

voor de recyclingbedrijven, omdat ze een langetermijnkader

bieden op basis waarvan bepaalde investerings- 2.000.000 5.000.000

beslissingen mogelijk zijn. Maar ook de producenten zijn

gebaat bij regelgeving die voor alle Europese landen geldt, 1.000.000 4.000.000

VERLICHTINGSzodat

ze niet per lidstaat aan uiteenlopende voorschriften

APPARATUUR

moeten voldoen.

3.000.000 0

2.000.000

JAN - JUN

2009

277.000

JAN - JUN

2009

131.000

277.000

JAN - JUN

2009

131.000

JAN - JUN

2009

5.857.000

JAN - JUN

2009

7.000

300.000 150.000

250.000 100.000

200.000 50.000

KOEL-VRIES

150.000 0

JAN - JUN

2010

100.000

269.000

KOEL-VRIES

JAN - JUN

2010

268.000

269.000

JAN - JUN

2010

268.000

JAN - JUN

2010

5.370.000

50.000

50.000

0

300.000 150.000

250.000 100.000

200.000 50.000

150.000 0

100.000

17.500.000

14.000.000 0

6.000.000

7.000.000

6.000.000 3.000.000

5.000.000 3.500.000 2.000.000

4.000.000 1.000.000

VERLICHTINGS- totaal in kilo’s 0

APPARATUUR

3.000.000 0

JAN - JUN

2010

2.000.000

0.000

De inzameling door de NVMP van elektrische apparaten is in het

eerste half jaar van 2010 enorm gestegen. In totaal werd meer dan 51

miljoen kilo ingezameld: een stijging van 24% ten opzichte van de

eerste vijf maanden in 2009. Deze toename is vooral toe te schrijven

aan de gestegen inzameling bij wit- en bruingoedwinkeliers. Ook de

inzameling bij gemeentelijke milieustraten liet een stijging zien. De

300.000

3.000.000

NVMP heeft inzamelcontracten gesloten met vrijwel alle gemeenten

en inmiddels heeft meer dan de helft van de detaillisten zich geregis-

250.000

2.500.000

treerd voor een afgiftevergoeding.

200.000

300.000

250.000

200.000

10.500.000 5.000.000

4.000.000

JAN - JUN

2009

277.000

JAN - JUN

2009

JAN - JUN

2009

131.000

131.000

JAN - JUN

2009

5.857.000 12.195.000

7.000

277.000

JAN - JUN

JAN 2009-

JUN

2009

JAN - JUN

2010

269.000

JAN - JUN

2010

JAN - JUN

2010

268.000

268.000

JAN - JUN

2010

5.370.000 11.835.000

0.000

269.000

JAN - JUN

JAN 2010-

JUN

2010

(OWEB)

13.009.000

(OWEB)

JAN - JUN

2009

2.000.000

1.500.000 3.000.000

1.000.000 2.500.000

500.000 2.000.000

1.500.000 0

1.000.000

500.000

10.509.000

0

500.000

400.000

300.000

500.000

200.000

400.000

100.000

300.000

0

200.000

100.000

JAN - JUN

2010

0

2.695.000

JAN - JUN

2009

2.695.000

JAN - JUN

2009

376.000

JAN - JUN

2009

376.000

JAN - JUN

2009

7.953.000

JAN - JUN

2009

2.551.000

(OWEB)

1.500.000 0

JAN - JUN

2010

1.000.000

2.551.000

(OWEB)

JAN - JUN

2010

441.000

JAN - JUN

2010

KOEL-VRIES

0

JAN - JUN JAN - JUN

De stijging is het meest zichtbaar bij groot witgoedapparaten

2009 2010

(wasmachines, vaatwassers, magnetrons). Meer dan twee keer

zoveel van deze apparaten werd ingezameld, wat een gewichtstoename

betekent van 84%. Hiermee is deze fractie de grootste binnen

het totale inzamelvolume van de NVMP. De NVMP is verheugd over

de forse stijging omdat zij garandeert dat alle apparaten die in het

3.000.000

systeem komen, verantwoord worden gerecycled. Hierdoor hoeven

minder grondstoffen te 300.000 worden onttrokken aan de natuur. De NVMP

2.500.000

rapporteert hierover aan het ministerie van VROM.

441.000

JAN - JUN

2010

16.630.000

JAN - JUN

2010

2.000.000

3.000.000 1.500.000

2.500.000 1.000.000

2.000.000 500.000

500.000

400.000

300.000

500.000

200.000

400.000

100.000

1.000.000

300.000 VERLICHTINGS-

APPARATUUR 0

JAN - JUN

0

JAN - JUN JAN - JUN

200.000 2009 2010 2009

100.000

0

JAN - JUN

2009

2.695.000

2.695.000

376.000

JAN - JUN

2009

50.000

JAN - JUN

2010 0

JAN - JUN

2009

2.551.000

2.551.000

0

JAN - JUN JAN - JUN

2009 2010

500.000

6.000.000

8.901.000

JAN - JUN

2009

376.000

10.100.000

JAN - JUN

2010

150.000

100.000

50.000

250.000

200.000

150.000

100.000

5.000.000

4.000.000

3.000.000

2.000.000

441.000

441.000

JAN - JUN

2010

Inzamelresultaten

1.104.000

131.000

JAN - JUN

2009

277.000

5.857.000

JAN - JUN

2010

1.091.000

268.000

JAN - JUN

2010

269.000

5.370.000

JAN - JUN

2010

Retour 3 • september 2010


WEEELABEX:

een win-win-win-winsituatie

Retour 3 • september 2010

Het woord levert niet alleen

24 punten op bij Scrabble,

het is ook nog eens een heus

acroniem. WEEELAbEX staat voor

WEEE Label of Excellence en dat

is precies wat het project beoogt:

het creëren van standaarden die

gelden als ‘best of class’ bij het

inzamelen, transporteren, opslaan

en recyclen van e-waste. Pascal

Leroy, Secretaris Generaal van het

WEEE-forum en WEEELAbEXprojectleider,

over een klus die

nooit afgerond zal zijn.

Pascal Leroy

‘We ambiëren te verhelderen

dat wat onduidelijk is in de Richtlijn’

In het WEEE-forum wisselen Europese inzamelsystemen onderling

kennis en ervaringen uit. Bij de deelnemers begon in de loop van de

tijd overeenstemming te ontstaan over de best mogelijke aanpak van

het e-waste probleem en ontstond de behoefte zich met die aanpak

te onderscheiden van de rest van de markt. “De stap naar een set

van standaarden is dan niet groot meer”, zegt Pascal Leroy, Secretaris

Generaal van het WEEE-forum en tevens projectleider van het

WEEELABEX-project. “We wilden in feite een nieuwe meetlat waarlangs

we de prestaties van inzamelaars, transporteurs en verwerkers

konden leggen, zodat het mogelijk zou worden te zeggen: dit is een

marktpartij waarvan de processen voldoen aan alle eisen die eraan

gesteld mogen worden.”

Met financiële ondersteuning van de Europese Gemeenschap werd

in 2009 het WEEELABEX-project gestart en voortvarend opgepakt.

Leroy: “We zijn nu anderhalf jaar bezig en ik heb goede hoop dat

we tegen het eind van dit jaar het normeringsgedeelte kunnen

afronden. De jaren 2011 en 2012 worden gebruikt voor het ontwikkelen

van een ‘conformity assessment’ methodiek, dat wil zeggen een

instrumentarium op basis waarvan je kunt nagaan of marktpartijen

zich ook daadwerkelijk aan de normen houden.”

Invullen en verhelderen

Binnen het project zijn diverse werkgroepen actief die zich op

specifieke e-waste categorieën richten. Zo is er een werkgroep

CRT-televisies, een werkgroep Flat Pannel Displays, een werkgroep

energiezuinige lampen en een werkgroep CFK-houdende koel-vriesapparatuur.

In elke werkgroep zitten specialisten met veel technische

expertise en praktijkervaring “Bijzonder is daarnaast dat we normen

ontwikkelen in samenspraak met wat we in België ‘het middenveld’

noemen, dat wil zeggen de betrokken stakeholders zoals de

verwerkers verenigd in EERA en de producenten verenigd in CECED.

Dat maakt het een stuk complexer, maar leidt wel tot standaarden

die door alle betrokkenen worden geaccepteerd”, zegt Leroy. Een

veelgehoorde misvatting over het WEEELABEX-project is dat de ontwikkelde

standaarden strenger zouden zijn de WEEE-Directive zelf.

“Dat is zeker niet het geval”, zegt Leroy. “Wij ambiëren veeleer dat

wat onduidelijk blijft in de Richtlijn in te vullen en te verhelderen.

Dus schrijft de Richtlijn een recyclingpercentage voor van 80%, dan

maken wij daar niet 90% van. Wél schrijven we normen die leiden

tot een dusdanig goede rapportage dat ook verifieerbaar is dat je

die 80% haalt.” Een goed voorbeeld van wat WEEELABEX beoogt,

vindt Leroy de Flat Pannel Displays. “Over de behandeling daarvan

zegt de Richtlijn relatief weinig. Terwijl het niet correct inzamelen,

transporteren, opslaan en verwerken van deze kwikhoudende

schermen en TV’s gemakkelijk kan leiden tot milieuschade. Wij zien

het als onze taak te bedenken hoe je op een goede manier met platte

schermen om moet gaan en dat in toetsbare voorschriften neer te

leggen. En dat niet alleen voor één lidstaat of markt, maar voor de

hele Europese markt.”

Concrete voordelen

Op de vraag of er ook daadwerkelijk ‘labels of excellence’ komen voor

de betrokken partijen zegt Leroy: “We denken nog na over wat de

beste methode is. Wellicht komen we uit op een op internet gepubliceerd

register of op een ander alternatief. We moeten voorkomen dat

er allerlei dure administratieve systemen opgetuigd moeten worden om

dit te laten werken. De zaken moeten simpel en eenvoudig blijven.”

Hoe abstract het project voor de buitenstaander misschien ook mag

lijken, de voordelen ervan zijn heel concreet en meervoudig. “Dit is

een echt win-win-win-winproject”, zegt Leroy. “Voor de verwerkers

is er het grote voordeel dat zij straks met één Europees geaccepteerde

standaard kunnen werken. Nu nog ziet vrijwel ieder contract er

anders uit en dat maakt efficiënt werken moeilijker. Voor de producenten

is WEEELABEX interessant omdat ze daarmee hun ‘corporate

responsibility’ inhoud kunnen geven. De collectieve inzamelsystemen

die zij hebben opgericht werken immers alleen met de ‘best

of class’ partijen. De consument is ook beter af, omdat hij erop kan

vertrouwen dat e-waste zo goed mogelijk verwerkt wordt tegen zo

laag mogelijke kosten. En ook de overheid heeft er baat bij, want een

dergelijk kwaliteitssysteem scheidt het kaf van het koren. In plaats

van alles en iedereen te controleren kunnen overheden hun beperkte

controleapparaat nu effectief inzetten op niet aangesloten partijen.”

De normen die in het kader van WEEELABEX worden ontwikkeld

worden tevens aangemeld bij de officiële Europese normalisatie-

instituten zoals CENELEC, het European Committee for Electrotechnical

Standardisation. Dat betekent, zegt Leroy, dat er een regelmatige

‘update’ zal moeten plaatsvinden. Maar ook los daarvan zal

deze klus nooit helemaal afgrond kunnen worden: er komen immers

steeds weer nieuwe technieken op de markt waarvoor mogelijk

nieuwe normen nodig zijn. “Ik hoop en verwacht dat WEEELABEX

ook na 2012, het officiële projecteinde, een eigen leven gaat leiden”,

zegt Leroy. “We leggen nu een fundament neer dat zeker nog verfijnd,

uitgebreid en aangepast zal worden. De voordelen voor mens

en milieu zijn gewoonweg te evident.”

Retour 3 • september 2010


Kort nieuws

V.l.n.r. De heer van Aelst (President & General Manager) en Ronald Crombosch (Assistant Chief Engineer en Milieu Coördinator) van het Hotel Okura

Amsterdam ontvingen een taart uit handen van Frits Verhulst (Manager Operations NVMP) ter gelegenheid van het nieuwe IT-systeem van de NVMP.

Introductie

nieuw IT-systeem

De NVMP nam 1 juli 2010 haar nieuwe

IT-systeem in gebruik waarmee ophaalverzoeken

kunnen worden ingediend. Het

systeem biedt gebruikers meer inzicht dan

voorheen in hun activiteiten, zodat zij

beter grip hebben op hun eigen proces. In

het nieuwe systeem zijn de onderdelen van

Retour 3 • september 2010

het inzamelings- en recycleproces zoveel

mogelijk verbonden met elkaar en met

de financiële afwikkeling ervan. Zo kan

een recyclingbedrijf precies zien wat de

aanvoer van materialen is en kan een geregistreerde

detaillist zijn vergoeding voor

afgifte na opgave snel tegemoet zien.

Er maken ongeveer 6.000 mensen gebruik

van het IT-systeem die de NVMP verzoe-

ken elektrische apparaten en/of verlichtingsapparatuur

op te halen. Ook zijn er

bedrijven die vanwege hun omvang zelf

een ophaalverzoek indienen om TL-buizen

en spaarlampen bij hen op te halen.

Hotel Okura in Amsterdam is hiervan

een voorbeeld en was één van de eerste

gebruikers van het systeem. Het hotel werd

daarom verrast met een taart.

Nieuwe accountmanager

gemeenten voor NVMP

Eric van der Schans is per 1 juli 2010 bij de

NVMP gestart als accountmanager om de

inzameling van gebruikte elektrische apparaten

via de gemeentelijke milieustraten en de

kringloopbedrijven een extra impuls te geven.

Hij is het eerste aanspreekpunt voor deze

organisaties om met een gezamenlijke aanpak

de inzamelresultaten verder te verbeteren.

Dit komt bijvoorbeeld tot uiting in het initiëren

van pilot- en communicatieprojecten en

het meedenken over een plan van aanpak

Eric van der Schans,

accountmanager NVMP

voor de inzameling via de milieustraat.

Gemeenten of kringloopbedrijven die contact

met Eric zoeken, kunnen een e-mail sturen

naar eric.vanderschans@nvmp.nl

of bellen naar 06 22 79 86 42. Voor

meer informatie over de afspraken met

gemeenten en de kringloopbedrijven, zie

www.nvmp.nl/gemeente.

Minister Huizinga

bevestigt gemaakte afspraken

verwijderingsbijdrage

Minister Huizinga (VROM) bevestigt in

haar brief naar de Tweede Kamer van 3

augustus 2010 de gemaakte afspraken over

de zichtbare verwijderingsbijdrage.

Voor de meeste

elektrische apparaten geldt

tot en met 12 februari 2011 een

verwijderingsbijdrage. Voor groot

witgoedapparaten is dit tot en met

12 februari 2013. Deze afspraken liggen

vast in de wettelijke Regeling beheer

elektr(on)ische apparaten. Ook bevestigt

de minister in haar brief dat er een

verkeerd beeld is ontstaan over de hoogte

van de opgebouwde voorziening. Deze

voorziening (220 miljoen euro) wordt gebruikt

om de verantwoorde inzameling en

recycling mee te financieren van apparaten

die in de Nederlandse huishoudens aanwezig

waren vóór 2005. Met de minister

van VROM zijn destijds afspraken gemaakt

over de opbouw van de voorziening en de

afbouw naar nul euro in 2020. De inzamelresultaten

van de NVMP zijn in de eerste

helft van dit jaar gestegen met 24%. De

verwachting is dat deze stijging aanhoudt,

zodat de uitputting van de voorziening ook

sneller verloopt.

Nieuw e-mailadres

Operations

De afdeling Operations van de NVMP heeft

een nieuw e-mailadres: operations@nvmp.nl.

Inzamelresultaat

stijgt fors

De inzameling door de NVMP van elektrische

apparaten is in de eerste zes maanden

van dit jaar enorm gestegen. In totaal werd

bijna 50 miljoen kilo aan consumentenapparatuur

ingezameld: een stijging van

24% ten opzichte van het eerste half jaar

van 2009. Deze toename is vooral toe te

schrijven aan de gestegen inzameling bij

wit- en bruingoedwinkeliers. Ook de inzameling

bij gemeentelijke milieustraten liet

een stijging zien. De stijging is het meest

zichtbaar bij groot witgoedapparaten (wasmachines,

vaatwassers, magnetrons). Meer

dan twee keer zoveel van deze apparaten

werd ingezameld, wat een gewichtstoename

betekent van 84%.

Jaarverslag LightRec

Het jaarverslag LightRec 2009 is

verschenen. U kunt het verslag bekijken

op www.lightrec.nl.

Retour 3 • september 2010


Uitgelicht

E-waste uit Europa zorgt

voor problemen in Ghana

Afrikaanse landen

krijgen steeds meer

problemen met

gebruikte elektrische

apparaten. De import

van gebruikte apparatuur

en de illegale

import van end-of-life

apparatuur (e-waste)

van geïndustrialiseerde

landen draagt

hieraan bij. Ghana

is hierbij een in het

oog springend land.

De NVMP en het

ministerie van VROM

werken samen om het

complexe probleem

van e-waste aldaar te

onderzoeken. André

Habets (bestuurslid)

en Jan Vlak (directeur)

zijn namens de NVMP

hierbij betrokken.

‘Samenwerking kan

profijtelijk zijn voor

Ghana en Europa’

Een deel van de ingevoerde elektrische apparaten

wordt gerepareerd in de plaatselijke

revisie-industrie. Daarnaast blijken echter

aanzienlijke hoeveelheden elektronica niet te

repareren of zijn op het moment van binnenkomst

al e-waste. De behandeling hiervan

laat veel te wensen over. Er wordt slechts

een greep gedaan naar het koper, ijzer en

aluminium. De rest van het e-waste wordt

als brandstof gebruikt, verbrand of gewoon

gedumpt. Deze praktijken leiden tot ernstige

vervuiling, die de gezondheid van zowel

mens als milieu in gevaar brengt. Daarnaast

betekent het een groot verlies aan waardevolle

(edel)metalen en kunststoffen, omdat

deze niet worden hergebruikt.

Compleet beeld

De industrie rond e-waste in West-Afrika

heeft grote sociale en economische functies:

leveren van inkomen, verlichten van

armoede en bijdragen aan de plaatselijke

economie. Het is daarom belangrijk bij alle

beleidsvoornemens rekening te houden met

mogelijke neveneffecten. Om een compleet

beeld van de e-wastesector in Ghana te

krijgen, is in opdracht van de NVMP en het

ministerie van VROM socio-economisch

onderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek richtte

zich op zowel positieve als negatieve sociale,

milieukundige en economische gevolgen.

Het Öko-Institut uit Duitsland voerde het

onderzoek uit in samenwerking met de

Ghanese organisatie Green Advocacy. De

betrokkenheid van Green Advocacy zorgde

voor een goede toegang tot lokale informatiebronnen

en stakeholders.

Controle ontoereikend

André Habets: “Ons bezoek aan Ghana

bracht ons in contact met de hoogste

ambtenaren van het Environmental Protection

Agency van Ghana en met de minister

van Milieu & Techniek.

We hebben meerdere

keren ‘scrap markets’

bezocht waar apparatuur

wordt gerepareerd,

verkocht of

gesloopt. Het

gemiddelde inkomen

in Ghana ligt

op zo’n $2 per

dag. Dan begrijp

je waarom het

e-waste probleem

hier bestaat. Vanuit

Nederland is er

geen enkele reden

om afval naar bijvoorbeeld

Ghana te verschepen.

De systemen

in ons land zorgen voor een

verantwoorde inzameling en recycling.

Het is belangrijk om alleen nog

zeer goed bruikbare apparatuur naar Afrika

te sturen, die daadwerkelijk nog jaren kan

worden gebruikt. Alle andere zaken moeten

we proberen in Europa te houden en hier te

recyclen.”

Van deur tot deur

“Het verzamelen van betrouwbare gegevens

had heel wat voeten in de aarde,” zegt Jan

Vlak. “Er zijn enorm veel mensen betrokken

bij het e-waste. Naar schatting halen alleen

al in de hoofdstad Accra ongeveer 20.000

mensen hun inkomen uit het inzamelen

en ‘recyclen’ van e-waste. Voor heel Ghana

wordt dit geschat op zo’n 200.000 mensen.

Dergelijke onduidelijkheden maken het verkrijgen

van hard cijfermateriaal erg moeilijk.

Onderzoekers moesten van deur tot deur

gaan om een beeld te verkrijgen wie welke

Kathalijne Minister de Kruif Huizinga

activiteiten ontplooit en welke inkomens

daaruit voortvloeien.”

Profijtelijk

Het onderzoek geeft een richting aan hoe

Ghana zou kunnen samenwerken met

Europese landen, waarbij beide profijt hebben.

Vlak: “Ghana zou de eerste, belangrijke

stap in het recyclingproces kunnen

uitvoeren, die Westerse landen in staat stelt

om daarna waardevolle metalen terug te

winnen. Het onttrekken van grondstoffen

aan de natuur kost immers heel veel geld

en levert milieuschade op. Bovendien zijn

hier de technieken om gevaarlijke stoffen

verantwoord te verwijderen. Het geld dat

dit oplevert, kan Ghana investeren in goede

recyclingfaciliteiten en besteden aan goede

arbeidsomstandigheden. Die laatste zijn

natuurlijk belangrijke voorwaarden, net als

een goede monitoring.” De NVMP en het ministerie

van VROM presenteren op een nader

te bepalen moment de uitgebreide resultaten

van het onderzoek.

Retour 3 • september 2010 Retour 3 • september 2010


Wecycle Nieuws

Wecycle najaar 2010

De Wecycle-campagne is in het najaar

van 2010 weer veelvuldig te zien. Op TV,

op school, op straat of zelfs in huis!

www.wecycle.nl/kids | Recyclen doen we samen

Scholencampagne

De scholencampagne beet eind augustus

de spits af. Het inmiddels bekende

Wecycle-meisje Puck zal ook nu weer

ouders, docenten en kinderen oproepen om

met hun school mee te doen met Wecycle:

goed voor het milieu en je spaart voor

mooie spullen! Extra trigger deze keer: een

gratis Jekko-lespakket en Jekko’s om uit te

delen! De Jekko, het handige inzamelhulpje

van Wecycle, kan vanaf oktober via de

basisscholen gratis worden besteld, samen

met een leuk lespakket. Ook is er een

wedstrijd aan verbonden met leuke prijzen.

Scholen die belangstelling hebben voor

deze handige hulp, kunnen dit aanvragen

via www.wecycle.nl.

Welke school wint dit jaar de Jekkowedstrijd?

Retour 3 • september 2010

Naar de milieustraat ermee

Bij een verhuizing of grote schoonmaak

staat er bij de meeste mensen ook een

ritje naar de milieustraat op de agenda.

Helaas worden kleine elektrische apparaten

en spaarlampen dan vaak vergeten.

Ook komt het nog regelmatig voor dat

apparaten met inhoud en al worden ingeleverd:

een vriezer met inhoud, oud vet

in de frituurpan of een volle stof-

zuigerzak. Bah! In de nieuwe Wecyclespot

komt dit aan de orde. Bij de voorbereidingen

van een tripje naar de

milieustraat, betrappen we leden van de

Wecycle-familie erop dat er wat spullen

zijn vergeten. Op www.wecycle.nl kan

iedereen snel de milieustraat van zijn of

haar gemeente terugvinden. De spot is

vanaf begin september op TV te zien.

Meer Wecycle nieuws

op www.wecycle.nl

Wecycle presenteert:

Jekkooooooo!!!

Na een uitgebreide testpilot in twee gemeenten

en 60 basisscholen kan dit najaar

heel Nederland kennismaken met Jekko:

het handige inzamelhulpje in huis. Met

een vrolijke TV-spot uit het huis van de

Wecycle-familie, abri’s, online-activiteiten,

een grote scholenactie en een uitgebreide

instore campagne bij een aantal elektrospeciaalzaken,

wordt iedereen opgeroepen een

Jekko in huis te halen en te gaan gebruiken-

Waarom de Jekko?

In ieder huis slingeren kapotte spaarlampen

en kleine elektrische apparaten rond die

niet meer worden gebruikt en na verloop

van tijd in de afvalbak verdwijnen. De

Jekko zorgt voor een centrale opbergplaats

van dit kleine e-waste. Ook batterijen

kun je er in kwijt. Bij een bezoek aan de

milieustraat, winkel of scholenactie kunnen

de spullen dan eenvoudig en snel worden

meegenomen.

Zo werkt de Jekko

De Jekko heeft een zakje voor kleine

elektrische apparaten en twee bakjes

voor spaarlampen en batterijen. De

Jekko is snel in elkaar gezet, vele malen

herbruikbaar en kan worden geplaatst

in de gangkast, keukenkast, bijkeuken

of garage. Is de Jekko of één van de

bakjes vol? Leeg deze dan bij een erkend

inleverpunt.

Hier is de Jekko te krijgen:

• Via de webstore tegen verzendkosten

• Te winnen met de online Jekko-game

• In één van speciaalzaken met een

Jekko XL

• Via een basisschoolactie

Op wwww.wecycle.nl/jekko staat alle

informatie.

Wecycle-scholen boeken

succes

De inmiddels 1.200 Wecycle-scholen

in Nederland hebben dit jaar al 50.000

kleine elektrische apparaten ingezameld.

Dat is al net zoveel als in heel 2009.

Nieuwe basisscholen zijn altijd welkom

via www.wecycle.nl. Want recyclen doe

je samen!

Retour 3 • september 2010


Consumentenapparatuur

In dit productenoverzicht ziet u in één oogopslag alle sleutelproducten waarover nu een verwijderingsbijdrage wordt geheven.

Zoals u ongetwijfeld weet, zijn er ook nog vele producten waarvoor geen verwijderingsbijdrage verschuldigd is, maar die wel

onder het retoursysteem van de NVMP vallen. Wilt u weten welke dit zijn, kijk dan op www.nvmp.nl

PRODuCTCLuSTER:

Groot Witgoed

Verwijderingsbijdrage*

Productcategorie: groot witgoed

incl.BTW

Sleutelproduct

excl.BTW

Absorptiekoelkast

Airconditioner (excl. splitsystems

F 17,00 F 14,29

& vast ingebouwde) F 17,00 F 14,29

Koel- en vriescombinatie F 17,00 F 14,29

Koelkast F 17,00 F 14,29

Luchtontvochtiger F 17,00 F 14,29

Vrieskast en soortgelijke apparatuur F 17,00 F 14,29

Wijnkoeler (wijnkast) F 17,00 F 14,29

IJsblokjesmachine F 17,00 F 14,29

Sleutelproduct

Afwas- en droogautomaat F 5,00 F 4,20

Combi-oven (groot) F 5,00 F 4,20

Fornuis (incl. gasfornuis)

Gasgrill (incl. infraroodgrill)

F 5,00 F 4,20

met kookplaat 4-pit of meer F 5,00 F 4,20

Magnetron (incl. combi) F 5,00 F 4,20

Oven F 5,00 F 4,20

Oven met kookplaat 4-pit of meer F 5,00 F 4,20

Was/droogautomaat F 5,00 F 4,20

Wasautomaat

Zonneapparatuur combi

F 5,00 F 4,20

(zonnebank + -hemel) F 5,00 F 4,20

Zonnebank F 5,00 F 4,20

Zonnehemel F 5,00 F 4,20

PRODuCTCLuSTER:

Verlichtingsapparatuur

Verwijderingsbijdrage*

Productcategorie: gasontladingslampen incl.BTW** excl.BTW

Sleutelproduct

Compact Fluorescentielampen (spaarlampen) F 0,14 F 0,12

Fluorescentielampen (TL-buizen) F 0,14 F 0,12

Hogedruk kwikdamplamp F 0,14 F 0,12

Hogedruk natriumlampen F 0,14 F 0,12

Lagedruk natriumlampen F 0,14 F 0,12

Metaalhalogenide lampen F 0,14 F 0,12

Retour 3 • september 2010

PRODuCTCLuSTER:

Huishoudelijke apparaten

Verwijderingsbijdrage*

Productcategorie: Klein huishoudelijk incl.BTW

Sleutelproduct

excl.BTW

Espresso/koffiezetapparaatcombinatie F 1,00 F 0,84

Espresso apparaat F 1,00 F 0,84

Friteuse F 1,00 F 0,84

Koffiezetapparaat F 1,00 F 0,84

Koffiezetapparaat/waterkokercombinatie F 1,00 F 0,84

Stofzuiger (incl. nat-, droog- en stoomstofzuiger) F 1,00 F 0,84

PRODuCTCLuSTER:

bruingoed

Verwijderingsbijdrage*

Productcategorie: bruingoed

Sleutelproduct

incl.BTW excl.BTW

Digitale plasma-TV F 8,00 F 6,72

Interactief plasmabeeldscherm excl. tuner F 8,00 F 6,72

LCD-televisie F 8,00 F 6,72

LED-televisie F 8,00 F 6,72

Televisietoestel F 8,00 F 6,72

TV-DVD-combinatie F 8,00 F 6,72

TV-tunercombinatie F 8,00 F 6,72

TV-video-computercombinatie F 8,00 F 6,72

TV-videocombinatie F 8,00 F 6,72

TV-zakformaat F 8,00 F 6,72

Sleutelproduct

DVD-recorder F 3,00 F 2,52

BD-Blu-Ray Speler / Recorder

DVD-speler (behalve ICT-omgeving

F 3,00 F 2,52

(computer) resp. caraudio) F 3,00 F 2,52

Video-DVD-combinatie F 3,00 F 2,52

* Wijzigingen voorbehouden.

** Afronding, volledig bedrag F 0,1428.

Professionele apparatuur

In dit productenoverzicht ziet u in één oogopslag alle sleutelproducten waarover nu

een verwijderingsbijdrage wordt geheven. Producten zonder verwijderingsbijdrage

worden in dit overzicht niet vermeld.

PRODuCTCLuSTER:

Medische- en gezondheidsapparatuur

Verwijderingsbijdrage*

Productcategorie: Tandartsapparatuur

excl.BTW

Sleutelproduct

Röntgenapparaat F 50,00

Behandelstoel F 70,00

PRODuCTCLuSTER:

Verlichtingsapparatuur

Verwijderingsbijdrage*

Productcategorie: gasontladingslampen excl.BTW

Sleutelproduct

Fluorescentielamp (buislamp) F 0,12

Compact fluorescentielamp (spaarlamp) F 0,12

Metaalhalogenide lamp F 0,12

Hogedruk kwiklamp F 0,12

Hogedruk natriumlamp F 0,12

Lagedruk natriumlamp F 0,12

Verwijderingsbijdrage*

Productcategorie: Verlichtingsarmaturen** excl.BTW

Sleutelproduct

Armatuur met één lichtpunt F 0,42

Armatuur met meerdere lichtpunten F 0,42

Lichtlijn of -vlak (samen te stellen) per armatuur F 0,42

* Wijzigingen voorbehouden.

** Voor aansluiting op netspanning, bedoeld voor lichtbronnen die functioneren met een

magnetisch- of elektronisch voorschakelapparaat.

Productcategorie:

drank- en voedselautomaten

Sleutelproduct

Productenoverzicht

Een overzicht van alle

producten die onder de

regeling “oud voor nieuw”

vallen kunt u vinden op

www.nvmp.nl

PRODuCTCLuSTER: Verkoopautomaten,

koeling en voedselverwerkende apparatuur

Verwijderingsbijdrage*

excl.BTW

Automaat zonder koeling < 100 kg F 3,00

Automaat zonder koeling > 100 kg F 7,50

Automaat met koeling < 100 kg F 7,50

Automaat met koeling > 100 kg F 12,50

PRODuCTCLuSTER:

Meet- en controle-instrumenten en andere

professionele apparatuur

Productcategorie: garageapparatuur

Sleutelproduct

PRODuCTCLuSTER:

Centrale ventilatoren

Verwijderingsbijdrage*

excl.BTW

Motordiagnose apparaat F 5,00

Verwijderingsbijdrage*

Luchttechnische apparatuur

Sleutelproduct

excl.BTW

Muur/raamventilator (capaciteit > 150 m3 /h) F 2,10

Buis/kanaalventilator (capaciteit > 150 m3 /h) F 2,10

Centrifugaal ventilator (capaciteit > 150 m3 /h) F 2,10

Dakventilator (capaciteit > 150 m3 Productcategorie:

/h) F 2,10

Indirect gestookte luchtverhitter/verwarmer F 4,20

Luchtgordijn

Luchtbehandelingskast met een factuurwaarde

F 8,40

- < F 5.000,00 F 10,50

- tussen F 5.000,00 en F 10.000,00 F 21,00

- > F 10.000,00 F 42,02

Ventilator convectoren F 4,20

Retour 3 • september 2010


Oktober 2010:

Wecycle presenteert: Jekko, de inzamelhulp in huis

voor kleine elektrische apparaten, spaarlampen en batterijen

Gooi nooit weg, maar lever in! www.wecycle.nl

More magazines by this user
Similar magazines