Oktober 2012 - Protestantse Vrouwen Organisatie

pvo.nederland.nl

Oktober 2012 - Protestantse Vrouwen Organisatie

in gesprek 8

1937 - 2012

75 jaar

SCHIJNWERPERS:

FILEMON

ZIMBABWE

werk- en informatieblad

van de protestantse

vrouwen organisatie

70e jaargang,

oktober 2012


2

In Gesprek

werk- en informatieblad van de

Protestantse Vrouwen Organisatie

Bezoekadres Bureau PVO:

Kon. Wilhelminalaan 21, Amersfoort

Postadres PVO: Postbus 1496, 3800 BL Amersfoort

Telefoon 033 - 465 22 64 (ma., di. en do. 09.00-14.30 uur)

e-mail: bureau@pvo-nederland.nl, Internet: www.pvo-nederland.nl

Gironummer PVO: 515473

Gironummer Kruis en Munt: 3336259, t.n.v. PVO Amersfoort.

Dagelijks Bestuur PVO:

Voorzitter: Tiny van de Biezen-Kamphorst

Albert van Meerveldstraat 5, 3785 LP Zwartebroek. Tel. 0342-462095

Secretaris: Gré Popping-Hoekzema

Veerstraat 45, 8181 VV Heerde. Tel. 0578-697069

Penningmeester: Tjits Rinsma-Kuperus

Marktweg 81/13, 8444 AC Heerenveen. Tel. 0513-632284

Redactie In Gesprek:

Tiny van de Biezen-Kamphorst, eindredactie

Jopie van de Kleut-Waanders

Heleen Koekoek-Dethmers

Titia Lindeboom-Bruning

Jubileumrubriek en Kringberichten:

Jopie van de Kleut, Rondweg 25, 3785 LB Zwartebroek

e-mail: j.kleut@kpnplanet.nl

Overlijdensberichten: bureau PVO,

zie boven

Overige kopij:

6 weken voor verschijnen van het blad bij de eindredactie:

Tiny van de Biezen, Albert van Meerveldstraat 5, 3785 LP Zwartebroek

Tel. 0342-462095. e-mail: g.vdbiezen@upcmail.nl

Lidmaatschap van de PVO: € 16 per jaar.

Daarbij is het abonnement op dit blad inbegrepen.

Opzeggen alleen schriftelijk voor eind december bij het bureau

van de PVO.

Gesproken cd:

In Gesprek verschijnt ook op cd als een uitgave van de CBB,

Christelijke Bibliotheek voor Blinden en Slechtzienden te Ermelo,

tel. 0341-565 499

Doelstelling

Colofon

Druk: Mailfors Amersfoort

ISSN: 0921-447

De Protestantse Vrouwen Organisatie heeft als doel:

- lokale gespreksgroepen en de leden daarvan

te stimuleren, te adviseren en toe te rusten.

- Krachten te bundelen en stem te geven.

- Dit alles om landelijk en plaatselijk te

komen tot ontmoeting en gesprek,

bezinning op Bijbel en persoonlijk geloof,

en een bewuste inzet voor een rechtvaardige

en veelkleurige samenleving.

Soms vloeien de woorden uit je vingers, maar er zijn van die

dagen… Dan lijkt het wel of je hoofd helemaal leeg is wat

dat betreft. Dan spoken er allerlei andere zaken doorheen.

Zoals een afscheidsfeestje en –dienst voor de dominee die

met emeritaat gaat waarvoor de laatste puntjes op de i gezet

moeten worden; het grote landelijke project MEER dat rond

1 september de nodige aandacht en tijd vraagt; de vergaderingen

die weer voorbereid moeten worden; maar gelukkig

ook nog een weekje lekker weg voordat het nieuwe seizoen

begint.

Laat ik voor nu maar even snel verder gaan met ons thema

Schijnwerpers!

- De bijbelstudie

gaat ditmaal over

de kleine brief

Filemon. Ds. Daan

Riemens uit Nijkerk

gaat in op het

verhaal en legt een

diepere betekenis

bloot, waar wij nog

steeds een les uit

kunnen leren.

- Op onze ‘tussenpagina’s

wordt

in Veelstemmig

licht, onze nieuwe column, door ds. Monica Schwarz deze

keer ‘groeien’ op een bijzondere manier belicht. En Op een

kier gunt ons weer een humoristisch kijkje in het leven

van Titia Lindeboom. Ook Vrouwen geloven wereldwijd

ontbreekt hier niet, ditmaal geschreven door Heleen Koekoek.

- In Christenvrouwen in de schijnwerpers staan ditmaal

de vrouwen van Zimbabwe centraal. Mevr. Coby Boesenkool

vertelt over het wel en wee van deze vrouwen.

- Dat de vakantieweek in Zeddam in heel goede aarde

is gevallen, vertelt mevr. Grietje Reitsma-Boesenkool – ja,

inderdaad de zus van Coby Boesenkool – op pagina 10 en 11.

- Op pagina 13 vindt u nogmaals de agenda van de Regiobijeenkomsten

die deze maand in het land gehouden

worden. Heeft u de voor u bestemde datum al in de agenda

gezet en u opgegeven?

Ook op deze pagina de op een na laatste bijdrage in de

reeks 75 jaar PVO.

Voor nu heel veel leesplezier en goede bijeenkomsten op de

groepen gewenst!

Tiny van de Biezen

Hoofdartikelen:

oktober 2012

In dit nummer

Filemon

bijbelstudie over het bijbelsboek Filemon

door ds. Daan Riemens te Nijkerk ......................................................... 4

Christenvrouwen in de Schijnwerpers: Zimbabwe

door mevr. Coby Boesenkool te Masvingo, Zimbabwe ....................... 8


Meditatie

Vrijheid

Hoe is het om een slaaf te zijn? Wij kunnen ons daar - gelukkig - niets bij

voorstellen. Het bezit zijn van een ander. Geen stap kunnen nemen, geen

hap adem kunnen halen, die niet in dienst staat van de mens die over jou

beschikt. Een slaaf zit gevangen in een mensonterend systeem, zelfs als hij

een goede meester heeft getroffen. In het bijbelboek Filemon is de hoofdrol

weggelegd voor zijn slaaf Onesimus. Die naam alleen al! Het betekent

zoveel als ‘nuttig’ of ‘winstgevend’. Wie noemt een baby nu zo? Ik stel mij

Onesimus voor als pasgeborene, een klein ventje dat niet mag uitgroeien

tot wie hij is. Het is de bedoeling dat die mollige armpjes zo snel mogelijk

armen worden die schotels kunnen dragen en voeten kunnen wassen.

Gauw uit de luiers met die jongen, want hij moet voordeel opleveren.

Onesimus kan zich niet schikken in zijn rol. Hij vlucht weg uit het huishouden

van Filemon in Kolosse en riskeert daarmee een zware straf.

Blijkbaar is de vrijheid zo belangrijk voor hem, dat hij dat risico voor lief

neemt. Hij komt waarschijnlijk niet verder dan de havenstad Efeze*, 200

kilometer westelijk van huis. Misschien had hij zich daar willen inschepen

om nóg verder te vluchten, maar een ontmoeting met Paulus behoedt

hem daarvoor. De apostel vertelt Onesimus over de liefde van Jezus en de

vrijheid die Hij aan alle mensen wil geven. Hoewel de weggelopen slaaf

het evangelie ongetwijfeld vaker heeft gehoord bij zijn christelijke meester,

kan hij het pas aannemen van Paulus.

GEZOCHT

Slaaf van Aristogenes

Naam: Hermon alias Nibies

Nationaliteit: Syriër uit Hiërapolis

Leeftijd: ongeveer 18 jaar

Kenteken: kuiltje in kin, moedervlek op linker neusvleugel

Lengte: normaal

Hij heeft 3 gouden munten, 10 parels, een ijzeren ring (om

de nek)…

Wie hem levend terugbrengt, krijgt 2 talenten in brons…

Wie aanwijzingen kan geven, dat hij asiel gezocht heeft

in een tempel, krijgt 1 talent.

BELONING

In een oud document uit ongeveer 150 voor Christus

vinden we het bericht van een slaaf, die uit Alexandrië

is weggelopen.

* Er zijn ook commentaren die er vanuit gaan dat Onesimus

Paulus in Rome ontmoette.

Paulus stuurt de bekeerde Onesimus terug naar

Filemon, maar niet onbeschermd. Hij geeft hem

een krachtige aanbevelingsbrief mee, waarin hij

er bij de meester op aandringt om hem liefdevol

terug te nemen.

Over de ‘oude’ Onesimus schrijft hij trouwens

niet alleen mild. ‘Hij was u destijds niet van nut’,

staat in vers 11. In de Friese vertaling staat het er

sterker: ‘Der hat in tiid west, dat jo neat oan him

hienen’, met andere woorden: die Onesimus, daar

had je vroeger niks aan.

Nu gaat hij terug, Onesimus, een man die zijn

naam eer aandoet. Hij is ‘nuttig’ geworden, niet

als bediende, maar als medestander in het geloof.

Nuttig voor de verspreiding van het Evangelie. Of

Onesimus in Kolosse een vrij man zal worden of

zijn slavenplaats weer moet innemen, zal afhangen

van de goedgunstigheid van Filemon. Maar

zijn vrijheid in Christus kan niemand hem meer

afpakken.

Titia Lindeboom,

werkgroep Redactie

3


4

Wie is Filemon, maar ook: wie

is Onesimus?

Filemon was waarschijnlijk een welgesteld

christen in de gemeente van

Kolosse. Misschien was hij er wel

voorganger. Paulus noemt hem namelijk

een medewerker (vers 1). Het is

niet onmogelijk dat in zijn landhuis

de jonge gemeente bij elkaar kwam.

Misschien heeft Paulus er ook wel

gepreekt. Dat Filemon in Kolosse woonde,

kunnen we opmaken uit Kolossen-

Dr. Daan Riemens

Een ‘bijzondere’ asielzoeker

staat op de stoep

Bijbelstudie over het bijbelboek Filemon

Filemon is één van de kleinste bijbelboeken uit de Bijbel. Toch kom je in dit

kleine briefje van Paulus een levend stuk pastoraal werk tegen. Het lijkt erop

dat het vluchtig en vlot neergeschreven is. Het is ook het enige privébriefje

van Paulus. Wellicht heeft hij meer van dit soort briefjes geschreven, maar

alleen deze is bewaard gebleven en in de Bijbel opgenomen. We leren Paulus

hierin kennen als iemand, die echt wil bemiddelen en zich daarvoor ook bijzonder

inspant.

De weggelopen slaaf Onesimus, vandaag de dag zou je kunnen zeggen ‘de asielzoeker

Onesimus’, wordt teruggestuurd naar zijn meester Filemon. Zeer waarschijnlijk

zal Onesimus met het lood in zijn schoenen daarheen gegaan zijn.

Maar hij doet het, hij moet als het ware. Hij is immers evenals zijn meester, die

christen is, nu ook christen geworden. En ja, dan moet hij gewoon terug. Wat

zal hij blij geweest zijn dat Paulus hem een briefje meegeeft. Een briefje dat

wij nog altijd in handen hebben doordat het in de Bijbel staat. Het behoort tot

de vier ‘gevangenisbrieven’, samen met de brief aan de Efeziërs, de brief aan

de Filippenzen, en de brief aan de Kolossenzen, doordat in de brieven vermeld

wordt dat ze vanuit de gevangenis geschreven zijn (Efeziërs 4: 20, Kolossenzen

4: 3, Filippenzen 1: 7, 13 en17 en Filemon 9). Hij noemt ook de namen van zijn

medegevangenen (Kolossenzen 4: 10 en Filemon 23).

Zoals de meeste aangeven, is het briefje evenals de andere drie brieven

geschreven tijdens Paulus’ gevangenschap in Rome in de jaren 57-62.

zen 4: 9, waar Onesimus ‘die één van u

is’ wordt genoemd.

Onesimus (= de nuttige), één van Filemons

slaven had waarschijnlijk geld

van zijn meester gestolen en was er

toen vandoor gegaan. In Rome kwam

Onesimus met Paulus in aanraking.

Het is best mogelijk dat hij de apostel

al eens eerder in het huis van Filemon

had ontmoet en dat hij nu bij Paulus

asiel zoekt.

De slavernij

Een enkele opmerking over de slavernij

is hier op zijn plaats, lijkt me.

De indeling van de mensen als vrijen

en slaven was in de antieke wereld

een gegeven. Door Aristoteles werd dat

zelfs uit de natuurwet afgeleid. Plato

keurt het gedrag af van meesters, die

hun slaven hard behandelen. In de

tijd van Paulus telde het Romeinse rijk

ongeveer 60 miljoen slaven. Hun plaats

was in het economische leven niet

weg te denken. Velen van hen waren

Ds. Daan Riemens is predikant in de Gereformeerde Kerk van Nijkerk (PKN).

Daarnaast is hij o.a. lid van het hoofdbestuur van het CGB en voorzitter van het CGT,

schrijft mee in het kindernevendienstproject van Vertel Het Maar. Hij was de laatste

voorzitter van de Bond van Gereformeerde Mannenverenigingen in Nederland.

ook bevoorrechte slaven. Volgens dr.

A. Sizoo was de gemiddelde prijs van

een slaaf € 115,--. Voor een beschaafde

en geleerde slaaf werden prijzen tot €

22.500,-- betaald. Bij de Joden was er

inmiddels een aanmerkelijke verzachting

van dit systeem opgetreden.

In het Nieuwe Testament wordt er niet

echt kritiek geleverd op de slavernij.

Lees maar eens 1 Korintiërs 7: 21-24

en Kolossenzen 3: 22 - 4: 1. De oude

kerk was niet revolutionair, noch in

staatkundig, nog in sociaal opzicht. Zij

aanvaardde de bestaande maatschappij

met haar gebreken en probeerde die

langzaam en geleidelijk weg te nemen.

De kerk van die dagen vermeed zorgvuldig

elke actie, elke theorie, die de

sociale vrede zou kunnen verstoren.

Zonder zich echt over de slavernij uit

te spreken, erkende ze de gelijkheid

van slaaf en vrije voor God. Aan slaven

en vrijen werden gewoon dezelfde

rechten toegekend. De kerk pakte de

slavernij niet hardhandig aan, maar

kwam wel met begrippen, die er voor

zorgden dat de slavernij afgeschaft

werd. Misschien kunnen we dit het

beste omschrijven met: de gelijkheid

in Christus gaf de slaven het besef van

geestelijke vrijheid, die uiteindelijk

moest leiden tot sociale bevrijding.

We kunnen gerust stellen dat er een

parallel ligt tussen een weggelopen

slaaf, die zijn toevlucht zoekt in een

tempel en het zoeken van asiel door

Onesimus bij Paulus. In sommige asieltempels

gold als regel, dat de slaaf die


daar bescherming zocht, verplicht was

de daar vereerde god te dienen.

Onesimus zocht in ieder geval asiel

bij Paulus en bij hem is er sprake van

bekering tot Jezus Christus, die hij nu

verder wil gaan dienen.

Wat laat Paulus hier zien?

Als de gevluchte Onesimus bij Paulus in

Rome komt, dan maakt Paulus hem duidelijk

dat zijn vrijheidsideaal een andere

is dan de vrijheid die Christus schenkt.

Het slaaf-zijn van de zonde is erger dan

het slaaf-zijn in het instituut van de

slavernij. Misschien heeft Paulus wel op

zijn boeien gewezen. Echter, het Woord

van God is niet geboeid (2 Timoteüs 2:

9). En dan laat Paulus op drie manieren

het beeld van zijn Zender zien:

- Als geestelijk vader van zijn kind

Onesimus, dat hij in zijn gevangenschap

verwekt heeft. Vol humor

schrijft de ongetrouwde Paulus aan

zijn vrienden: ‘Ik heb ook een kind en

nog wel in de gevangenis gekregen.’

- In de tweede plaats is Paulus hier de

(be)middelaar tussen de meester en

de weggelopen slaaf. Zoals de Here

Jezus de Middelaar is tussen God

en mensen, zo wil Paulus Christus

uitbeelden door ook een middelaar

te zijn. Hiervoor gebruikt Paulus het

volgende argument (vers 17): ‘Als u

met mij verbonden bent, ontvang

hem dan zoals u mij zou ontvangen.’

- Ten derde wil Paulus een borg zijn.

Dat kunnen we lezen in vers 18:

‘Mocht hij u hebben benadeeld of

u iets schuldig zijn, breng het mij

dan in rekening.’ Hier is sprake van

bravoure van Paulus, want financieel

gezien kan hij natuurlijk helemaal

niets doen, maar alleen doordat hij

dit zegt, komt naar voren hoe belangrijk

Paulus het vindt dat Filemon

Onesimus vergeeft en verwelkomt als

zijn broeder in Christus. In vers 19

gaat Paulus zelfs nog een stapje verder:

‘Ik ga er dan maar aan voorbij dat

u mij uw eigen leven schuldig bent.’

Wat gebruikt Paulus hier een argumenten

om Filemon over te halen Onesimus

te vergeven en als een geliefde broeder

weer in dienst te nemen. Hij treedt echt

op als een bemiddelaar. Op nog vele

andere manieren ontdek je dat in dit

briefje. Lees het er maar op door!

Wat zal Onesimus blij geweest zijn met

het briefje van Paulus.

Onesimus had zijn naam (= de nuttige)

nou niet direct eer aan gedaan. Hoe

zal Filemon reageren op de bekering

van Onesimus? Onesimus kan in ieder

geval het briefje, dat wij nu hier aan de

orde stellen, overhandigen: ‘Alstublieft,

meneer Filemon, van Paulus uit Rome.’

Filemon en zijn vrouw Apfia en hun

zoon Archippus zullen bij het lezen

van het briefje wel eens geglimlacht

hebben.

Waaraan moeten wij dan

denken?

Tenslotte kunnen we stellen dat we

hier in ieder geval in aanraking komen

met de kern van het Evangelie: vervang

in vers 18 Onesimus door ‘zondaar’

en Paulus door ‘Christus’ dan lezen

we: wat de mens u schuldig is, o God,

breng dat Mij in rekening.

Gespreksvragen

1. Wat is de waarde van ‘dit briefje’

voor de kerk van alle eeuwen?

2. De slavernij was in die tijd een

groot maatschappelijk probleem.

Hoe verklaar je dat Paulus de slaaf

Onesimus toch naar zijn meester

terugstuurde?

Kapstok

Wat is het fijn om vandaag weer samen te zijn. Laten we elkaar even bijpraten

over wat ons zoal bezighoudt.

Zingen: Prijst de Heer

Evangelische Liedbundel lied 218: 3

Prijst de Heer, de weg is open naar de Vader, naar elkaar.

Jezus Christus, Triomfator, mijn Verlosser, Middelaar.

Vader met geheven handen breng ik U mijn dank en eer.

’t Is uw geest die mij doet zeggen: Jezus Christus is de Heer!

Lezen: 1 Timoteüs 2: 1-7

…en maar één bemiddelaar tussen God en mensen, de mens Christus Jezus,

die zichzelf gegeven heeft als losgeld voor allen…

Gebed:

Almachtige Vader in de hemel,

Dank U wel, dat wij vandaag

met elkaar in gesprek kunnen

gaan.

Dank U wel voor uw Zoon,

onze bemiddelaar.

Als wij van uw weg afwijken,

stuurt hij ons terug.

De schuld, die wij op ons laden

door niet te leven zoals U dat

graag hebt, betaalt hij voor

ons.

Wat is het geweldig om te

weten dat wij door hem als

bevrijde mensen mogen leven.

In die vrijheid, Heer, mogen we er zijn, ieder op onze eigen plaats.

Wilt U daar met ons zijn, in Jezus’ naam.

Amen.

Zingen: Ik wil zingen van mijn Heiland

Evangelische Liedbundel lied 346: 1

Ik wil zingen van mijn Heiland, van zijn liefde wondergroot,

Die zichzelven gaf aan ’t kruishout en mij redde van de dood.

Zing, o zing van mijn Verlosser, met zijn bloed kocht Hij ook mij.

Aan het kruis, schonk Hij genade, droeg mijn schuld en ik was vrij

Wensen wij elkaar een gezegend samenzijn.

TB

3. Paulus laat zien dat heel ons leven

bepaald moet worden vanuit de

gemeenschap met Christus. Zie

daarvoor de verzen 16, 17, 20 en 23.

Dit zijn de kenmerken voor deze

gemeenschap: geloof, liefde, gebed

van heiligen, rijken en armen, slaven

en vrijen. Denk ook aan de groeten.

Lees deze verzen en bespreek ze met

elkaar. Wat zegt het u?

4. In vers 15 laat Paulus de vlucht

van Onesimus in hoger geestelijk

licht zien. Wat zegt ons dit over de

verhouding tussen de vrijheid in

Christus en de strijd om nationale,

politieke en sociale vrijheid?

5


6

Veelstemmig licht

Bomen

Ze liggen er weer: die prachtige glimmende

bruine vruchten van de kastanjeboom.

Ik kan het niet laten ze op

te rapen, net als toen ik een kind was.

Ik weet dat de kastanjes gauw dof en

rimpelig zullen worden, maar nu zijn

ze warm-bruin en glanzend. Ik houd er

een in de holte van mijn hand en besef:

ik heb een boom in mijn hand!

Ik ben opgegroeid in een streek met

veel bomen. Ook mijn kinderen bouwden

hutten in het bos en schommelden

aan de dikke tak van de oude kastanjeboom

in onze tuin. In de bossen waar

ik vaak wandel, staan allerlei bomen:

jonge boompjes maar ook heel oude

waar wind en onweer hun sporen op

hebben nagelaten. Het is een bijzonder

idee dat die oude bomen daar al generaties

lang staan en al zoveel hebben

meegemaakt. Bomen blijven terwijl

mensen komen en gaan. Zo hebben

bomen iets van eeuwigheid.

Bomen zijn altijd belangrijk geweest

voor mensen. Een boom geeft schaduw

en er nestelen vogels in. Je kunt

onder een boom schuilen en van zijn

vruchten eten. Je kunt erin klimmen

en aan zijn takken schommelen. Van

het hout van de boom maken we sterke

planken en stoken we vuurtjes. Zo is de

boom symbool geworden voor leven,

voor kracht, voor geborgenheid en voor

overvloed. Daarnaast zijn bomen symbool

geworden van verbondenheid met

het hemelse, met God. Want een boom

wortelt in de aarde, maar reikt tot in

de hemel. Hans Andreus besluit zijn

gedicht ‘Bomen’ met: …een boom, een

boom is een bruiloft.

Een van de bijzondere dingen van een

boom is dat hij verandert met de seizoenen.

Het is dezelfde boom, maar hij

is zo anders: kale takken in de winter,

lichtgroen in het voorjaar, één grote

diepgroene bladerpracht in de zomer

en vol zware takken met vruchten in

de herfst. In het leven van een boom

volgen de verschillende tijden elkaar

op: tijd van verwachten, tijd van een

nieuw begin, tijd van groei, van storm,

van bloei en van vrucht dragen.

De kastanje in mijn hand staat aan het

begin. Het is bijzonder hoe dat gaat:

in het diepe donker van de aarde ligt

de kastanje te wachten tot het licht

van de zon hem tot leven wekt. En dan

gaat hij groeien: naar boven, naar het

licht en tegelijkertijd naar beneden,

naar het water. Het enkele stammetje

gaat zich vertakken en wordt dikker

en dikker. De stam is sterk, maar ook

veerkrachtig. De boom buigt mee met

de wind, zodat hij niet breekt. In de

winter laat de boom zijn

bladeren vallen en lijkt

hij wel dood. Maar in

de stam maakt de boom

zich, vol verwachting

en vol vertrouwen, klaar

voor de terugkeer van het

licht en de warmte. In de

winterkoude groeien de

knoppen al aan de takken.

Straks, in het voorjaar

zullen ze zwellen

en openbarsten. Dan zal

de boom groen worden

en bloeien... en er zullen

vogeltjes in zijn takken

nestelen, er zullen kinderen

onder spelen en

mensen schuilen voor de

regen.

Terwijl ik de kastanje in

mijn hand houd, bedenk

ik dat een mens op een

boom lijkt. Net als een

boom is een mens gebonden

aan het aardse, maar

reikend naar de hemel.

Ook in een mensenleven

wisselen tijden van groei

en bloei zich af met tij-

den van stille verwachting of vechten

in de storm. Wij mensen mogen ons

ook richten op het licht om te groeien,

en wij mogen zoeken naar bronnen

die ons voeden. Ook wij moeten sterk

en buigzaam zijn om de storm te doorstaan.

En we mogen vrucht dragen:

ieder zijn of haar eigen vruchten, eigen

daden.

Behoedzaam leg ik de kastanje terug.

Ik wens dat wij allebei mogen groeien:

deze kastanje en ik. En dat we vrucht

mogen dragen: tot vreugde van velen.

Monica M Schwarz

is predikante en creatief theologe.

Zij heeft een werkplaats voor aardse

spiritualiteit, Veelstemmig licht, waarin

zij zoekt naar de verbinding tussen het

dagelijks leven en geloof en spiritualiteit.

Voor wie verder wil lezen:

www.veelstemmiglicht.nl

http://mmschwarz.blogspot.nl/

en de facebookpagina Veelstemmig licht.


Op een kier...

Vroege Sint

VROUWEN - GELOVEN - WERELDWIJD

Voor u dook ik op het internet in het nieuws van het

Werelddiaconaat. Al zoekende kwam ik ook bij Stichting

Open Doors terecht. Zij hebben heel veel informatie over

vervolgde christenen en christenvrouwen. Zij hebben een

actie ‘Women to women’, Vrouwen voor vrouwen, waarbij je

van alles kunt doen om vrouwen die onder moeilijke

omstandigheden moeten leven vanwege hun

geloof te helpen. Zo zijn er gebedslijsten te

vinden met actiepunten en zaken

waarvoor u kunt bidden en/of

doneren. Het kan je als christen

maar zo gebeuren dat iemand

zegt dat jij de profeet gelasterd

hebt of dat je een stuk van de

Koran verbrandt hebt. Dat is voldoende

om ter dood veroordeeld

te worden, als er niet op enige

manier iemand voor je opkomt.

Moet u zich eens voorstellen: je

bent je van geen kwaad bewust en

je wordt in de gevangenis gezet.

Onder vaak zeer benarde omstandigheden.

Gelukkig geloven wij in God en zijn

Geestkracht. Die moeten wij geenszins

onderschatten. Wanneer wij van harte bidden voor iemand

dan gaat daar kracht van uit, zeg maar Kracht. Dat is het

ongrijpbare van ons geloof. We zouden het daar vaker over

Herfst, o die herfst! Het is met stip mijn lievelingsseizoen!

De temperaturen zijn mild en de aarde laat haar

zoetste geuren vrij. De bladeren vlammen op en vallen

af. De bomen onthullen hoe schitterend hun takken getekend

zijn. Toch krijgt de herfst er altijd van langs als het

beroerd weer is. Ik kan daar niet goed tegen. Regent het?

Dan zeggen ze: het lijkt wel herfst. Terwijl de meeste plensbuien

in de zomer vallen. Waait het hard? Dan roept men:

het lijkt wel najaar. Terwijl februari toch de stormmaand

bij uitstek is. En wat ik het toppunt vind? Als de najaarszon

schijnt, dan hoor ik om mij heen: het lijkt wel zomer.

Nou ja, zeg!

Neem nu die eerste zondag van de herfst van 2011. Het was

buiten uitbundig zonnig; geen weer om binnen te zitten.

Tot verbijstering van de kinderen drukte ik de televisie uit.

‘Schoenen aan! We gaan wandelen in het Axelse bos.’ Een

drievoudig protest steeg op. ‘Saai!’ ‘Mama, ik ben heel erg

moe hoor.’ ‘Ah nou! Ik wil Spongebob kijken!’

Maar omdat ik mij verbeeld te weten wat goed voor ze is,

liepen we een kwartiertje later met z’n vijven tussen de

bomen. De kinderen kwebbelden vrolijk met elkaar over...

Sinterklaas. In september nota bene! ‘Hoe oud is de Sint

eigenlijk?’ hoorde ik vragen. ‘Komt dit jaar de echte op

school?’ En het allerbelangrijkste: ‘Wat zullen we dit jaar

krijgen?’

‘Sinterklaas weet altijd precies wat wij willen hebben!’ zei

Anna van zeven bewonderend.

‘Ja, hij zoekt altijd vééél betere cadeaus uit dan papa en

mama,’ zei oudste van elf met een valse knipoog naar ons.

‘Jahaa,’ beaamde kleine Sam. ‘Ik vind Sinterklaas lief!’

moeten hebben, ook onderling, want het bouwt ons op. Ik

mag weleens voorgaan in een kerkdienst. Dan vraag ik altijd

of er ook mensen of toestanden zijn waarvoor we met elkaar

zullen bidden. Vaak komen er hele waslijsten. Het is ook

weleens dat een brommerig iemand zegt: dat moet u

zelf maar bedenken. Met andere woorden:

u wordt er voor betaald! Maar

het is zo iets van samen doen, met

elkaar bedenken wie we voor Gods

Aangezicht willen brengen, het is het

mooiste moment van de dienst. Het

geeft ons allemaal een beetje vleugels.

Een mij bekende gemeente is daar erg

goed in. Daarom had iemand bedacht

dat er wel een boek bij de ingang

gelegd kon worden waar je het kon

opschrijven. En wat denkt u, in diezelfde

gemeente stond er niemand in het boek.

Spontaniteit geeft spiritualiteit een kans.

Wij hebben tegenwoordig gastvrouwen in

de kerk om mensen die moeilijk ter been zijn

een beetje te helpen. Ik zag het en dacht: hè, wát

aardig, ik wist niet dat ze zo behulpzaam zijn. Maar

dat was omdat ze gastvrouw waren. Toen ik, helemaal aangestoken,

een stoel voor een oude broeder haalde dacht hij:

geen aanstellerij, jij bent geen gastvrouw, ik ben geen oude

man. Die zit. Of niet.

HK-D

Zo liepen we een uur lang door het bos, terwijl de kinderen

alvast liedjes oefenden voor het grote feest. ‘Sinterklaas is

jarig.’ ‘Zie ginds komt de stoomboot.’ De wandeltijd vloog

voorbij. Vlak bij huis staken we een rotonde over. Er was

geen verkeer en Sam maakte opeens een spurt naar het bloemenperkje

in het midden. ‘Kom eens even gauw terug!’ riep

ik boos. ‘Waarom?’ riep hij uitdagend.

‘Omdat je van mij niet zomaar de straat over mag rennen.’

En om mijn woorden kracht bij te zetten improviseerde ik:

‘En bovendien mag het niet van de koningin.’

Terwijl Sam terugliep zei hij schamper: ‘Ach mama, ik ben

al vijf hoor! Ik weet allang dat de koningin niet bestaat!’

Titia Lindeboom

7


Zimbabwe, oftewel officieel de Republiek

Zimbabwe, voorheen Rhodesië,

is een land in Afrika dat grenst aan

Zambia, Mozambique, Zuid-Afrika en

Botswana. Het is ongeveer 111/2 keer zo

groot als Nederland en telt ongeveer

11,5 miljoen inwoners. De Victoria

Watervallen in de Zambezi op de grens

met Zambia zijn wereldberoemd en

heel indrukwekkend. Het land is rijk

aan mineralen, zoals: goud, platina,

diamanten, steenkool en nikkel. Er

wonen twee hoofdstammen, de meerderheid

wordt met 82% gevormd door

de Shona, de tweede groep is de Ndebele

met 14%.

In 1980 werd Rhodesië onafhankelijk

en werd het Zimbabwe. Sindsdien is de

economie achteruit gegaan. Na 2000

volgde de landbouw, vooral toen begonnen

werd met de onteigening van de

boerderijen die de blanken ontwikkeld

hadden.

Tegen het einde van de 19e eeuw kwamen

er verschillende Zendinggenootschappen

naar Zimbabwe. Aanvankelijk

met weinig succes, maar later vond

het christendom meer aanhang. Het

is echter vaak een kwestie van meerdere

generaties, voordat een algehele

omkeer plaatsvindt. Ook nu is er nog

vermenging van de oude, animistische

godsdienst en het christendom. Aanbidding

van voorvadergeesten en vrees

voor boze geesten komt nog veel voor,

8 Coby Boesenkool en de manager van Christian Care.

Christenvrouwen in de schijnwerpers

Zimbabwe

Door Coby Boesenkool

vooral in de sektekerken. Deze hebben

veel aanhang en groeien geweldig.

Daar zijn geen regels, geloofsbelijdenissen

of onderwijs aan kinderen.

Iedere leider probeert zoveel mogelijk

lidmaten te krijgen, zodat er meer geld

binnenkomt. De mensen zijn heel godsdienstig,

ook de niet-christenen vereren

een opperwezen, die alles geschapen

heeft. Maar omdat die te heilig en verheven

is, zijn er tussenpersonen nodig,

dat zijn de voorvadergeesten.

De positie van de vrouw is ondergeschikt,

ze is er voor de man, om hem

te bedienen, op het land te werken en

kinderen te baren zodat de ouders later

een verzorgde oude dag hebben. De

man bouwt een huis van een kamer en

er wordt meer bijgebouwd naarmate

de familie zich uitbreid. Bij een huwelijk

wordt de vrouw lid van de familie

van de man. De zonen blijven later

met hun gezinnen ook allemaal daar.

Alle inkomsten behoren aan de man

en ook al verdient de vrouw zelf, dan

nog moet ze toestemming vragen van

de man om iets te kopen. Toch maakt

een eigen inkomen de vrouw meer

onafhankelijk. Dat is de reden waarom

je overal langs de straten vrouwen ziet

zitten die groenten en fruit verkopen.

Familieleden regelen met wie je gaat

trouwen en na lang onderhandelen

wordt de bruidsprijs bepaald, die

gedeeltelijk betaald moet zijn voordat

man en vrouw mogen gaan samenwonen.

De bruidsprijs is hoger naarmate

de vrouw een hogere opleiding heeft

genoten.

De vrouwen met wie ik een onderhoud

heb gehad zijn oprechte christenen. De

kerk en de vrouwenvereniging spelen

een belangrijke rol in hun leven.

Een van deze vrouwen is de dochter

van een evangelist. Zij werd voor haar

opvoeding naar Zimbabwe gestuurd

om de Sjonataal en -cultuur te behouden.

Ze zingt in het kerkkoor, is penningmeester

voor de streek van de


vrouwenvereniging, zit in het bestuur

van het kinderhuis en regelt geldinzamelingen.

Bijvoorbeeld voor de auto

van de predikant, een muur om de

kerk enz. Het was vooral in de vrouwenvereniging

waar ze leerde wat het

werkelijk betekent om christen te zijn.

Deze vrouw leerde haar kinderen ook

uit de Bijbel en er werd tijd gemaakt

om als gezin samen te lezen, te zingen

en te bidden. Haar dochter is nu Streekleider

van World Vision in Zuidelijk

Afrika. Zij zelf was lerares huishoudkunde,

maar is nu met pensioen.

Twee andere vrouwen trouwden alleen

op de traditionele manier en niet in

de kerk. Er is dan geen trouwbewijs en

het huwelijk kan gemakkelijk ontbonden

worden. De ene vrouw werd niet

zwanger en werd door haar man weggestuurd.

De andere vrouw hoorde van

haar man dat hij een tweede vrouw

wilde trouwen. Zij aanvaardde dat niet

omdat zij christen was, maar ook deze

man stuurde zijn vrouw weg. De mannen

nemen dan verder ook geen enkele

verantwoordelijkheid om voor hun

vrouw en/of kind(eren) te zorgen.

Op een vrouw die niet getrouwd is of

geen kinderen heeft, wordt neergekeken.

Vooral als ze de oudste is in de

familie wordt haar verweten dat ze een

slecht voorbeeld geeft aan haar jongere

zusters. De familie, grootmoeders en

ooms, vraagt haar dan ook vaak wat

er aan haar mankeert, wat natuurlijk

heel pijnlijk is. De vrouw in kwestie

zou een medisch onderzoek moeten

hebben, maar daarvoor heeft ze geen

geld. Ze had een goedbetaalde baan

als hoofdklasser, maar ze wilde graag

met kinderen werken, omdat ze die

zelf niet heeft. Ze gaf haar goede baan

op om kinderverzorgster te worden in

een tehuis, maar daar is geen geld voor

een goed salaris. Haar ouders begrijpen

haar verlangen, maar haar familie

neemt het haar kwalijk dat ze nu niet

voor de jongere kinderen van de familie

zorgt.

Er zijn veel weeskinderen in Zimbabwe,

vooral door de aidsepidemie en nu

moeten de oudere verdienende familieleden

voor deze kinderen zorgen.

Een voorbeeld daarvan is een vrouw

die voor vijftien kinderen voor kleren,

voedsel, schoolgeld enzovoort zorgde,

terwijl ze zelf maar een kind had. Haar

broers en zussen waren allemaal jong

overleden. Zij was onderwijzeres, later

schoolhoofd en nu gepensioneerd.

Een andere vrouw is verpleegster,

hoofd van het bejaardencentrum. Het

salaris is niet erg goed, maar toch doet

ze niet wat zovelen doen: het land verlaten

om elders meer te verdienen. Ze

voelt dat God haar hier wil gebruiken.

Ze heeft vrede en vreugde in haar hart,

omdat ze op Gods weg is. Zo neemt

ze, mede door haar getuigenis in het

dagelijkse leven, deel aan het werk

voor christenen en niet-christenen van

de kerk.

Christenvrouwen voelen zich heel vrij

om over hun geloof in God en Christus

te spreken. Overal, in de bus, het vliegtuig

of op straat beginnen ze daar vaak

een gesprek over. Ook tegenover onverschillige

familieleden houden ze zich

niet stil. In de kerk nemen de vrouwen

nu ook leidersposities in als predikant,

ouderling of diaken. Ze doen ook veel

vrijwilligerswerk, maar in de samenleving

nemen de vrouwen meer en meer

een betekenisvolle positie in: een van

deze vrouwen was gemeenteraadslid.

Toch worden er nog veel vrouwen misbruikt,

vaak omdat ze niet weten wat

hun rechten zijn. Sommige vrouwen

mogen van hun man niet naar de kerk

of vrouwenvereniging gaan, omdat ze

bang zijn dat hun vrouwen daar zullen

horen wat hun rechten zijn. Vooral

vrouwen zonder eigen inkomen hebben

niets te vertellen. Zoals te verwachten

is in een zich ontwikkelend land

veranderen de oude tradities wel, maar

eerder in de steden. Op het platteland

worden deze gebruiken nog in stand

gehouden.

Dan is er nog een andere categorie

vrouwen, n.l. de blanke, al zijn er niet

veel meer. In 1972 had de gereformeerde

kerk in Masvingo 672 lidmaten, nu

nog 37. Masvingo is een plattelandsgemeente,

400 km lang en 200 km breed.

De meeste leden waren boeren. Hun

vrouwen deden veel voor de verbetering

van de positie van de vrouwen van

de werknemers. Zij leerden hen hygiene,

handwerken, kinderverzorging

enz. Vanaf 2000 zijn de meeste boerderijen

echter in beslag genomen en aan

de inheemse bevolking gegeven. Helaas

wordt er nu heel weinig geproduceerd,

terwijl in het Zimbabwe van voor de

onafhankelijkheid zoveel voedsel werd

geproduceerd dat er heel wat uitgevoerd

kon worden. Nu moet er veel

maïs (hoofdvoedsel) en tarwe ingevoerd

worden.

De meeste blanken zijn geëmigreerd,

slechts een enkeling heeft nog een

boerderij met een klein beetje grond

of zelfs helemaal geen grond. Er zijn er

ook die een goede opleiding hadden,

zo waren de hoofden van de lagere en

middelbare scholen allebei boer.

Het is opmerkelijk dat deze vrouwen,

die hun levenswijze zo zagen veranderen,

toch geen wrok koesteren. Ze

aanvaarden dat God hun leven leidt

en vertrouwen erop dat alles ten goede

uitwerkt.

We geloven dit ook voor Zimbabwe.

God heeft een doel met alles. Samen

met God, geleid door zijn Heilige Geest

gaan we de toekomst tegemoet.

Coby Boesenkool woont al meer dan

50 jaar in Masvingo, Zimbabwe.

Zij werkt daar in de zending voor

Christian Care, het diaconale orgaan

van de Raad van Kerken in Zimbabwe.

9


10

Vakantieweek in Zeddam

Deze zomer ging de PVO-reis naar het in de Gelderse Achterhoek gelegen Zeddam. Daar werd vakantie gevierd door

50 vrouwen o.l.v. Tjaarda Meindertsma, Tjits Rinsma en Hetty van Weeghel. Zaterdag 9 juni begon de pret en zaterdag

16 juni keerde iedereen voldaan huiswaarts. Grietje Reitsma-Boesenkool uit Werdum maakte er een verslag van.

‘Op zaterdag 9 juni arriveerden 50 dames voor een vakantieweek

in hotel ‘Ruimzicht’ in Zeddam, tussen 15.00 en

17.00 uur. We werden welkom geheten door het ‘reiscomité’

en installeerden ons in de kamers. Na een ontmoeting met

‘oude bekenden’ onder het genot van een kopje koffie, volgde

om 18.00 uur het diner.

In de conversatiezaal die onze groep voor de komende week

mocht gebruiken, werden ons de huisregels uitgelegd en

nam Hetty met ons het programma van de week door. Met

gezellig bijpraten werd de avond gevuld en daarna hield

Hetty een avondsluiting. Zij stak daarvoor eerst een aantal

kaarsen aan en gaf uitleg van de betekenis ervan. De woorden

van de avondsluiting sloten daarbij aan. Na het zingen

van een lied, kregen we allemaal van Hetty een vaasje met

een prachtige roos bij het verlaten van de zaal. Zij deed dat

omdat zij na vijf jaar organiseren van de vakantieweken een

punt zet achter dat werk, deels om gezondheidsredenen,

wat ons allemaal ontroerde.

Zondagmorgen vulden we met ons allen de kerk in Zeddam

en dronken daarna koffie, met gebak, op het terras. De middag

was vrij en het weer was mooi, goed voor een wandeling.

’s Avonds kregen we een diaserie te zien van de omgeving.

Vorig jaar op onze reis naar Zorgvlied was Coby Boesenkool,

mijn zus, uit Zimbabwe ook te gast. Zij werkt al meer dan

50 jaar in de zending in dat land in het onderwijs. Nu is zij

bezig in dat uitgeputte land de scholen weer op te starten.

Veel ouders kunnen het verplichte schoolgeld niet betalen,

daarnaast zijn veel kinderen wees omdat hun ouders gestorven

zijn door AIDS. Die kinderen gaan dan niet naar school.

Via allerlei acties probeert zij geld in te zamelen voor dat

scholenproject. In Zorgvlied verkocht ik zelfgemaakte kaarten

voor dat doel en ook nu had ik dozen vol kaarten meegenomen

die vlot verkocht werden. Van Coby werd nog en

e-mail voorgelezen, waarin zij bedankte voor het prachtige

resultaat van € 500,-- van vorig jaar.

We gingen elke middag op stap met een grote bus en hadden

deze week twee chauffeurs: Sander en Gerard. Vooral

Sander strooide een spraakwaterval over ons uit, maar

allebei wisten ze veel van de omgeving. We leerden de Achterhoek

kennen als een prachtig, glooiend landschap met

leuke, kleine dorpjes en heel veel kastelen in een bosrijke

omgeving. We gingen die week drie keer ‘over de IJssel’ zoals

Sander het noemde.

Maandagmiddag gingen we naar Alphen waar we een tingieterij

bezochten en één van ons verrast werd met een mooie

tinnen vaas, die ter plekke werd gemaakt.

Dinsdag gingen we naar het ‘Kijk en Luister Museum’ in

Bennekom en hoorden daar hoe muziekplaten ontwikkeld

worden, heel interessant.


Woensdag maakten we een uitstapje naar een kaasboerderij

in Lievelde, een prachtige locatie. We kregen uitleg over het

kaasmaken en mochten ook proeven. Natuurlijk was er ook

een winkeltje bij.

Donderdag gingen we weer ‘over de IJssel’ naar Terschuur

naar het ‘Oude Ambachten en Speelgoedmuseum’. Daar was

veel te zien en te ontdekken.

Vrijdag konden de ‘Oranjeklanten’ onder ons hun hart ophalen.

Kamers vol portretten en kleding van de Oranjes vanaf de

eerste tot nu toe. Ook waren er veel wand- en gedenkborden

en kasten vol tafellinnen en serviezen en mooie kristallen

glazen. Dat was in Diepenheim in het ‘Oranjemuseum’. Op al

die plekken werden we eerst verwend met koffie en gebak.

De avonden werden gevuld door de leiding: een bingospel,

Hein met zijn trekzak en oud Hollandse spelen. Bij dat laatste

konden we punten scoren. Dat lukte de een beter dan

de ander en Bernard kreeg de taak om uit te zoeken wie de

meeste punten behaald had.

Nieuws uit de Regio’s

Agenda

In het kort vermelden wij nogmaals de geplande Regiobijeenkomsten.

Voor meer informatie en opgave: zie pagina

11 in het septembernummer van In Gesprek.

Regio Noord

Dinsdag 9 oktober in de Oosterkerk, Leeuwerikstraat 35

te Hoogeveen.

Donderdag 11 oktober in de Trefpuntkerk, Nieuwe

Schoolweg 5 te Glimmen.

Regio Friesland

Donderdag 18 oktober in de Kurioskerk, Julianalaan 38

in Leeuwarden.

De laatste avond werd door de deelnemers gevuld en Lena

had zich bereid verklaard dat gebeuren in goede banen te

leiden. Verscheidene van ons droegen hun steentje bij, maar

applaus was er voor Titia. Zij deed voor de 25e keer mee

aan een vakantieweek en vertelde er enkele leuke anekdotes

over. Eerder die week had zij uit handen van Hetty al een

mooi aandenken gekregen voor die 25 jaar: een hand met

een parel (een parel in Gods hand), heel fijn.

Daarna kwam Bernard met de uitslag van de Hollandse

spelen. Er waren vijf prijzen en een poedelprijs. Het hoogste

aantal punten was boven de duizend, het laagste ruim

honderd. Na het uitreiken van de prijzen werd ook bekend

gemaakt hoeveel de kaartenverkoop voor Coby opgebracht

had. Bernard had die week de stand bijgehouden en alle

zelfgemaakte kaarten waren verkocht en de opbrengst was

€ 800,--! (Een bedankje van Coby vindt u in het kadertje

elders deze pagina’s.) We stuurden haar een kaart met alle

handtekeningen toe.

Tjaarda, Tjits en Hetty werden hartelijk bedankt voor de

begeleiding deze week (met een gevulde envelop). Daarna

namen we afscheid van Hetty, en natuurlijk ook van Bernard,

die samen zoveel moeite gedaan hebben in al die jaren

om ons een fijne vakantie te geven. We zullen hen node missen!

Een ontroerde Hetty sloot de avond en de week met ons

af. Zaterdagmorgen gingen we voldaan naar huis.’

Lieve PVO vakantiegangers,

Toen Grietje mij liet weten dat ze weer kaarten kon verkopen

tijdens de vakantieweek in Zeddam, was ik heel

blij. Ik droomde dat ze misschien wel € 300,-- bij elkaar

zou krijgen, gezien het feit dat u vorig jaar € 500,-- kon

bijdragen aan mijn scholenproject. Wat was ik verbaasd

en dankbaar toen zij mij vertelde dat er € 800,-- binnengekomen

was!

Heel, heel hartelijk bedankt voor uw milde bijdrage!

Er is grote belangstelling voor meer geld bij de scholen.

Bij een school zeiden ze, dat ze wel € 2000,-- konden

gebruiken. Inmiddels is het geld al uitgedeeld en er zullen

heel wat meer kinderen kunnen profiteren in de laatste

schooltermijn. Dit termijn waren er 135 kinderen.

Christian Care, dit is een organisatie van de Wereldraad

van Kerken, is ook heel dankbaar voor deze ondersteuning.

Gods rijkste zegen toegewenst.

Met hartelijke groeten van

Regio Oost

In samenwerking met de HVG

Overijssel: donderdag 4 oktober

in Wijkcentrum S.I.O. Adventskerk,

Thorbeckelaan 2 te Zwolle.

Coby Boesenkool

Regio Oost – Regio West

Woensdag 14 november in De Goede Herderkerk, Stationsweg

4 te Nijkerk.

Regio West

Dinsdag 6 november in de Maranathakerk, Gedempte

Haven 1 in Werkendam.

11


12

Kees Roest, Nico van der Voet e.a.

Zorgen voor anderen

Hoe mantelzorgers in balans blijven

Onder redactie van Gerrie Ham-

Willemsen

Mantelzorg is onmisbaar!

Er zijn 2,6 miljoen mensen

die meer dan 8 uur in

de week zorgen voor een

ander. Door vergrijzing

zal die zorg nog verder

toe gaan nemen. Maar

hoe blijft de mantelzorger

zelf gezond? Vaak begint men vol goede

moed, maar soms is de zorg zo intensief,

dan wordt het een zware last. Zelfs

zo dat gezin en huwelijk eronder gaan

lijden. Dit boek wil steun bieden aan

mantelzorgers en hen helpen ‘in balans’

te blijven, het geeft ook praktische informatie

en beschrijft valkuilen waar mantelzorgers

in kunnen stappen. Wat mist

zijn de verhalen van de mantelzorgers

zelf. Het lezen van dit boek kan dan ook

een goede aanleiding zijn voor gesprekken

tussen mantelzorgers zelf over het

vinden van evenwicht en ruimte.

Uitgeverij Boekencentrum, Zoetermeer,

2011. 154 pagina’s

ISBN 978 90 239 2029 8. Prijs € 14,90

Nel Benschop

Echte liefde kan niet sterven

De geheime liefdesgedichten

In deze poëziebundel van

de bekendste dichteres

van Nederland (1928-

2005) staan vijftig niet

eerder gepubliceerde

gedichten. Nel Benschop

beleefde tijdens de jaren

vijftig van de vorige

eeuw tweemaal een liefdesrelatie met

een getrouwde man. Ze schreef over het

verlangen, de liefdesontmoetingen en

de hartstocht, maar ook over de pijn van

het gemis. Ze komt in deze liefdesgedichten

naar voren als een authentieke

dichteres die gepassioneerd stem geeft

aan wat een mens ten diepste raakt. Dit

zijn haar mooiste gedichten en het lezen

hiervan maakt het tot een unieke ervaring:

poëzie die leeft!

Uitgeverij Kok, Utrecht, 2011.

117 pagina’s

ISBN 978 90 435 1801 7. Prijs € 17,50 JK

Frans van Houwelingen en Marijke

ten Cate

Oma, vertel eens

Een aardig boekje om allerlei informatie

over je eigen jonge jaren aan je

In-druk

kleinkinderen door te

geven. Er is al een opzetje

gegeven in de binnenkant

van de omslag met

jaartallen waarin iets

bijzonders plaatsvond

bijvoorbeeld: 1958 eerste boek van

Pietje Puk, 1959 de eerste barbiepop.

En nog veel meer. In het boekje kunt u

als oma vertellen waarom u verliefd op

opa werd, wat u deed naast het moederschap,

hoe u 5 mei vierde, of u de

lagere school leuk vond, of u vakantiebaantjes

had. Er valt dus heel wat over

uzelf te vertellen.

Het boek is aantrekkelijk vorm gegeven,

met leuke plaatjes, gedichtjes en

makkelijke en moeilijke vragen. Bijvoorbeeld

wanneer God heel dicht bij u

was en wanneer God heel ver weg leek.

Het zal nog hoofdbrekens kosten om

goede antwoorden te vinden. En wat

doet u bij het volgende kleinkind?

Uitgeverij Callenbach, Kampen, 2009.

29 pagina’s

ISBN 978 90 266 1540 5. Prijs € 15,95

Sid Bachrach

Zo zoet als honing

Meditaties met het alefbeet

Dit boek begint met een

voorwoord van Awraham

Soetendorp.

De gedachte is, om door

naar de Hebreeuwse

letter te kijken al een

verband te leggen tussen

God, de mens en de hele

schepping door de tijd

heen. We worden dus in een veel groter

geheel gebracht om na te denken over

het zijn in het algemeen. Ik vind het

heel mooie meditaties. Het raakte iets

aan wat zich nog niet eerder aangesproken

voelde. Er zit een opbouw in,

om ons echt iets te laten ontdekken.

Bovendien zijn er verwijzingen naar

muziek die naar het idee van de schrijver

bij het onderwerp past.

Ik vind het een frisse benadering en

het ontroert mij. Dat heb ik nog niet

eerder van een boek gezegd, dus ik hou

het nog even.

Uitgeverij ten Have, 2011. 165 pagina’s

ISBN 978 90 259 6130 5. Prijs € 14,95

Rien van den Berg

Psalm zoekt jou

Bijbelstudies bij Psalmen voor Nu

De Heer heeft nieuwe wonderen gedaan.

Dat vraagt om nieuwe psalmen.

Dus zing voor Hem dit lied.

Psalm 98, berijming Liesbeth Goedbloed.

Dit voorproefje zegt al

iets over hoe de Psalmen

van Nu dichtbij

ons komen. Rien van

den Berg schrijft met

verstand van zaken over

hoe psalmen opgebouwd

zijn, waar hun kracht in

zit, in contrasten, in herhalingen. De

Psalmen van Nu zijn in woorden van

deze tijd geschreven, in spreektaal,

zeg maar. We zouden ze meer ingang

moeten geven in onze diensten. Voor al

die mensen die zich diep aangesproken

(willen) voelen door de Psalmen is dit

boek zeker een poging waard.

Boekencentrum Uitgevers, Zoetermeer.

2011. 105 pagina’s

ISBN 987 90 239 2406 7. Prijs € 12,50 HK

Wynette Schouten

Dichterbij

Gedichten en gedachten uit de praktijk van het

pastoraat aan verstandelijk gehandicapten

Wynette Schouten werkt

als pastor in de HartenbergGeloofsgemeenschap

te Wekerom, een

gemeenschap van verstandelijkgehandicapten.

Geïnspireerd door

de mensen die zij ontmoet, heeft zij de

dichtbundel ‘Dichterbij’ geschreven.

Achterop het boek schrijft Schouten:

‘Ik mag ze bijna dagelijks ontmoeten.

Dat is mijn werk. En dat is mijn leven.

Want ze kleuren mijn leven. Ook mijn

geloofsleven. Zij leren mij wat het is

om te geloven. Om te leven met God. Te

midden van alle gebrokenheid.’

De gedichten zijn eenvoudig, en roepen

soms een glimlach, soms een moment

van herkenning op. Ik vond het gedicht

‘Truckersdag’ erg ontroerend:

Het is zijn laatste rit met jou,

de tiende, telt hij uit

Maar ach, het afscheid nadert nou:

de VUT - hij moet er uit

‘Ik heb het met plezier gedaan’,

hij schraapt een keer zijn keel

jij zoekt hem op, komt naast hem staan,

het wordt hem haast teveel

Daar staat hij:

zo’n gewone man

zo zeer met jou bewogen

Daar gaat hij:

- ‘t afscheid grijpt ‘m aan

met tranen in zijn ogen

Uitgeverij Narratio, Gorinchem 2012,

56 pagina’s

ISBN 978 90 5263 835 5. Prijs € 7,50 TL


1937 75 jaar

2012

Protestantse Vrouwen Organisatie

voorheen

Gereformeerde Vrouwenbond

Dit jaar vieren we feest, want 2012 staat in het teken van

het 75-jarig bestaan van onze organisatie.

Helaas is het niet gelukt de ons toegestuurde foto’s en collages

in Nijkerk tijdens de Ledenontmoetingsdag opgehangen

te krijgen. We gaan proberen dat volgend jaar alsnog goed

te maken, maar hier zijn nog een paar inzendingen.

Op een van de foto’s die wij toegestuurd kregen staan de

dames van de groep Roeping en Belofte uit Bolsward (Fr)

met de logo’s van de GVB en de PVO!

De dames van de Vrouwencontactkring Opbouw uit Utrecht

hebben allemaal een MAX-petje op. Zij vertellen waarom:

‘In de wijk Overvecht in Utrecht was een verwendag voor

ouderen en door omroep MAX werd een roadshow gehouden.

Wij hebben ons daarvoor opgegeven en kregen het

hele pakket thuisgestuurd. Zo konden wij het bij ons op de

groep ook laten zien. Het ging over 60 jaar televisie, met

allerlei fragmenten uit de jaren ’60, ’70, ’80 en ’90. Daarbij

waren ook een aantal vragen en moesten de dames het petje

opzetten als het antwoord goed was en petje af bij een fout

antwoord. Van omroep MAX kregen we ook vijf appeltaarten

gratis. Het was een gezellige middag.’

In zowel Eemdijk (Utrecht) als uit Woubrugge (Zuid-Holland)

gingen de leden van Door onderzoek tot kennis een

dagje met elkaar op pad en werden deze vrolijke foto’s

gemaakt.

We sluiten ditmaal af met het gedicht dat door een van de

leden van vrouwengespreksgroep Rondom Gods Woord uit

Berlikum (Friesland) werd geschreven.

De Levensweg

(naar psalm 139)

In de moederschoot geweven

Zo bracht God mij tot leven.

De afgesneden band,

Gij naamt die in de hand.

De prille jeugd, het stamelend begin,

Het kinderlijk geloof, Gij gaaft het zin.

Vol vertrouwen: Here, houd ook deze nacht

Over mij getrouw de wacht.

Als een veulen dartelend in de wei,

Zo zijn de jonge jaren, vrij en blij.

Vol overmoed en zelfverzekerdheid

Op weg naar de volwassenheid.

De Heer trok aan de onzichtbare band,

Maar, ach, ook aan de andere kant

Liep het kwade mee te waken.

‘k Moest altijd weer een keuze maken.

Op de levensweg, met blijdschap en verdriet,

Was Hij het die mij niet verliet.

Ja, in vreugde en in donkerheid

Gaat Hij mee op weg naar d’eeuwigheid.

Roeping en Belofte uit Bolsward (Fr)

Vrouwencontactkring Opbouw uit Utrecht

Door onderzoek tot kennis uit Eemdijk (Utrecht)

Door onderzoek tot kennis uit Woubrugge (Zuid-Holland)

13


14

Achterklap

Niks nieuws onder de zon

Ik zit te wippen op de stoel. Niet van

spanning, maar omdat een klein

sterk meisje van 14 maanden op een

klein stoeltje achter mij zit en uit

alle macht probeert mij in beweging

te brengen. Na een poosje gaat ze

naast het stoeltje staan, draagt het

voor zich uit en gaat kijken of er

bij opa meer te beleven valt. Maar

onderweg wordt ze opgehouden

door een speeldoosje. Dat ziet er

allerliefst uit. Het is gemaakt naar

een figuurtje van Beatrix Potter,

Hunca Munca, een konijn dat met

een bezem in de weer is. ‘Zij maakt

het huis schoon voordat er iemand

wakker is!’ staat er bij te lezen. Ze

staat op een stapeltje boeken van

dezelfde schrijfster, het is super

romantisch. En dit is de tweede

kleindochter die er helemaal voor

valt. Het konijn draait in het rond

wanneer de muziek speelt. Maar dat

wordt haar niet gegund. De meisjes

kunnen er niet vanaf blijven. Het

konijn moet er perse uit en dat

kan niet. Hun klein sterke handjes

passen er prachtig om, de eerste

kleindochter heeft hem al ontwricht

en de tweede is minstens zoiets van

plan. Dat is kennelijk het lot van iets

snoezigs. De kleinzonen heb ik het

veel eerder afhandig kunnen maken.

Daar had ik zoiets wel van verwacht,

maar de dames verrassen mij. Misschien

omdat ze net zo poezelig

zijn als Hunca Munca. Wacht eens,

Hunca Munca heeft een muizenstaart,

zie ik. Het is dus een muis.

Sorry. Een poezelige muis, gekker

moet het niet worden. Het muziekje

uit een speeldoosje is altijd erg aantrekkelijk.

Waarschijnlijk door het

altijd wat stuntelige en haperende

geluid zodat je niet weet wanneer

het stopt. Mijn vader kreeg vroeger

eens een sigarendoos waar ook eentje

inzat. Ik

was er weg

van, net als

zij.

Het volgende nummer van

in gesprek

verschijnt op 5 november

In dit nummer zijn

de schijnwerpers gericht op:

Het bijbelboek Habakuk

Kerstliturgie

Mevrouw M. de Boer-Huizinga - Twijzelerheide

Mevrouw Ria van Delft-van Egmond - Rijnsburg

Mevrouw L. Domburg-van Vliet - Zevenhoven

Mevrouw J. Faber-de Jong - Burgum

Mevrouw H. Kalksma-Bloemink - Arnhem

Mevrouw L. Klei-Lettink - Spijkenisse

Mevrouw R. Pouwels - Nijkerk

Mevrouw R. Renkema-Groenveld - Drogeham

Mevrouw H. Toonstra - Bolsward

Mevrouw Mineke Verburg-den Braber - Mijdrecht

Door God bijeen vergaderd,

één volk dat Hem behoort,

als kinderen van één Vader.

Oktober maand van:

Wij herdenken

Gezang 303 uit vers 2

vallende bladeren paddenstoelen

herfstluchten storm en regen


Kruis en Munt

Een laat ingeloste belofte…

Onlangs ontmoette ik in Moldavië de 43-jarige Galina. Samen met haar man leidt ze het dagcentrum van de kerk in

Crocmaz, een dorpje in het uiterste zuiden van Moldavië. In dit dagcentrum krijgen kinderen uit arme gezinnen huiswerkbegeleiding,

warme maaltijden, kleding en vooral liefdevolle aandacht. Galina gaat met veel liefde en warmte met

de kinderen om. Als ik Galina vraag waar die liefde voor kinderen vandaag komt, zegt ze dat dat met haar geloof te

maken heeft. Ik vraag hoe ze tot geloof is gekomen. ‘Laten we maar even gaan zitten,’ zegt ze, ‘want dat is een lang verhaal.’

We pakken beiden een stoel en Galina begint te vertellen.

‘Zo’n twintig jaar geleden leidden mijn

man en ik een losbandig leven; we hadden

het goed en we gingen meerdere

keren per week naar feestjes toe. Hoewel

we twee kleine kinderen hadden,

kwamen we vaak heel laat en dronken

thuis. Op een zaterdagmorgen – we

sliepen onze roes uit van het feest op

de avond ervoor – kwam ons 4-jarig

zoontje, Viktor, huilend de slaapkamer

binnen. ‘Ik kan niks meer zien!’ riep

hij. Mijn man sprong uit bed en rende

zo snel hij kon met Viktor naar de

medische kliniek in het centrum van

het dorp. Ik volgde op blote voeten; ik

rende zo hard ik kon. Ik was helemaal

in paniek en bang dat Viktor blind

zou blijven. Uit wanhoop begon ik al

rennend te bidden en deed ik God een

belofte: ‘Heer, als Viktor weer zal kunnen

zien, dan zal ik me bekeren en U

de rest van mijn leven dienen!’

In de kliniek ontdekte de arts de oorzaak

van de plotselinge blindheid van

Viktor. Het kereltje had een flesje met

een medicinaal drankje leeggedronken. De arts stelde ons gerust en zei dat de blindheid slechts tijdelijk was en vanzelf

weer over zou gaan. We gingen naar huis en inderdaad, een dag later kon Viktor weer zien. Maar ik dacht niet meer aan

mijn belofte…

Vier jaar later, eind 1995, kon Irina, ons dochtertje van anderhalf, plotseling niet meer praten. Ze maakte alleen nog maar

wat vreemde geluiden. Wat we de weken en maanden daarna ook probeerden, niets hielp. We bezochten allerlei artsen,

maar zonder resultaat. Irina zei niets meer. We waren ten einde raad.

Een half jaar later, het was 24 mei 1996 – ik weet het nog heel goed, het was de verjaardag van mijn man – herinnerde ik

me ineens de belofte die ik ruim vier jaar daarvoor gedaan had. Ik zei tegen mijn man: ‘Ik ga naar de kerk om mijn belofte

in te lossen. Ik ga me bekeren en God dienen!’

Op het moment dat ik de kerk binnen kwam, waren de kerkgangers net bezig met het zingen van het laatste lied. ‘Is er

geen oproep tot bekering?’ vroeg ik aan een vrouw naast me. ‘Nee, vandaag niet. Kom volgende week maar terug.’

‘Nee,’ zei ik, ‘misschien ben ik er dan niet meer. Ik wil me nú bekeren!’

Ik liep naar voren en zei tegen de voorganger dat ik mijn zonden wilde belijden en me wilde bekeren. De voorganger knielde

met mij neer en in een emotioneel gebed heb ik mijn zonden beleden en mijn leven aan God toevertrouwd. Ik voelde me

bevrijd en gelukkig.

Onderweg naar huis kwam mijn man mij huilend tegemoet. ‘Irina kan weer praten!’ riep hij. Ik was stomverbaasd. Precies

op het moment van mijn bekering, was Irina weer gaan praten. Ik weet het heel zeker: Het was een Godswonder!’

Enkele maanden later kwam ook Galina’s man tot geloof. Ze dienen nu samen God en werken voor de kerk. Sindsdien zijn

door hun getuigenis en hun liefdevolle zorg voor de arme kinderen in het dorp, verscheidene mensen tot geloof gekomen.

De tijdelijke blindheid en stomheid van hun kinderen hebben ertoe geleid dat Galina en haar man de grootheid van God

nu dagelijks zien en daar openlijk van getuigen in woord en daad. Inderdaad, een Godswonder.

Ds. Egbert van Beesten

Stichting Mensenkinderen

De opbrengst van Kruis en Munt was per 31 augustus niet veranderd t.o.v. 31 juli en bedroeg € 1965,61

15


Filemons antwoord

Kom maar naar huis, Onesimus

geen reden voor verlegenheid

ik weet allang dat het je spijt.

Sta niet te dralen maar kom vlug

ik wil jou aan mijn tafel terug

en ik houd voet bij stuk.

Kom maar naar huis, Onesimus

ik toon je mijn genegenheid

wat was, dat is verleden tijd.

Ik maal niet meer om wat jij deed

pas nu besef ik hoe jij leed

onder jouw slavenjuk.

Kom maar naar huis, Onesimus

geen betere gelegenheid

mijn armen heb ik uitgespreid.

Kom thuis - al voelt het onverdiend -

niet als een knecht maar als een vriend

die deelt in Gods geluk.

Titia Lindeboom

More magazines by this user
Similar magazines