Ik ben echt trots op mijzelf! 10 portretten van mensen die ... - PSW
Ik ben echt trots op mijzelf! 10 portretten van mensen die ... - PSW
Ik ben echt trots op mijzelf! 10 portretten van mensen die ... - PSW
Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!
Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.
<strong>Ik</strong> <strong>ben</strong> <strong>echt</strong> <strong>trots</strong> <strong>op</strong> <strong>mijzelf</strong>!<br />
<strong>10</strong> <strong>portretten</strong> <strong>van</strong> <strong>mensen</strong> <strong>die</strong> geleerd heb<strong>ben</strong> met de leerbon
<strong>Ik</strong> <strong>ben</strong> <strong>echt</strong> <strong>trots</strong> <strong>op</strong> <strong>mijzelf</strong>!<br />
<strong>10</strong> <strong>portretten</strong> <strong>van</strong> <strong>mensen</strong> <strong>die</strong> geleerd heb<strong>ben</strong> met de leerbon
Voorwoord<br />
In 2006 is provincie Noord-Brabant gestart met de leerboncampagne.<br />
Vier maanden lang konden laag<strong>op</strong>geleide Brabanders een leerbon<br />
aanvragen <strong>van</strong> maximaal € 250 voor een cursus of <strong>op</strong>leiding naar<br />
keuze.<br />
De reacties waren overweldigend en de telefoon stond roodgloeiend.<br />
Maar liefst 1836 Brabanders ontvingen uiteindelijk een Leerbon. Ze<br />
hadden verschillende motieven om weer te gaan leren: om (weer) aan<br />
het werk te komen, om bij te blijven in hun vak, voor hun eigen<br />
persoonlijke ontwikkeling of om mee te kunnen doen in de maatschappij.<br />
Dit waren ook de doelen <strong>die</strong> we vooraf voor ogen hadden.<br />
Kortom, de leerboncampagne was een groot succes.<br />
In dit boekje staan de verhalen <strong>van</strong> tien <strong>mensen</strong> voor wie de leerbon<br />
een stimulans is geweest om een nieuwe stap te zetten. Stappen zoals:<br />
zelf een bedrijfje <strong>op</strong>zetten, weer perspectief <strong>op</strong> werk en eigen inkomen<br />
krijgen of om ‘’ gewoon’ <strong>trots</strong> kunnen zijn <strong>op</strong> jezelf.<br />
<strong>Ik</strong> ho<strong>op</strong> dat veel <strong>mensen</strong> zich herkennen in deze leerbondeelnemers<br />
en ook de stap zetten om te gaan leren. En… een leerbon aanvragen!<br />
Want in 2009 kunnen laag<strong>op</strong>geleide Brabanders zich weer<br />
aanmelden voor de leerbon. De uitvoering ligt nu in handen <strong>van</strong> de<br />
Servicepunten Leren en Werken.<br />
<strong>Ik</strong> ho<strong>op</strong> dat gemeenten, onderwijsinstellingen, bedrijven en anderen<br />
zich uitgedaagd voelen om mee te werken aan het succes!<br />
Mocht u contact heb<strong>ben</strong> met laag<strong>op</strong>geleiden, maak hen dan attent<br />
<strong>op</strong> de mogelijkheden <strong>van</strong> de leerbon, de website (www.leerbon.nl)<br />
en dit boekje.<br />
Want, leren is gewoon doen!<br />
Annemarie Moons<br />
Gedeputeerde Provincie Noord-Brabant
6<br />
8<br />
12<br />
16<br />
20<br />
24<br />
28<br />
32<br />
36<br />
40<br />
44<br />
Inhouds<strong>op</strong>gave<br />
Inleiding<br />
Wilma <strong>van</strong> Boxmeer<br />
“Een <strong>op</strong>leiding Onderwijsassistent, omdat ik altijd al in het<br />
onderwijs wilde werken”<br />
Cees de Groot<br />
“Een ondernemersdiploma voor mijn eigen bedrijf”<br />
Mirjam <strong>van</strong> den Elshout<br />
“Een <strong>op</strong>leiding beveiliging, om aan het werk te komen”<br />
Nellie Jaspers<br />
“Een cursus Pools om met mijn collega’s te kunnen praten”<br />
Antwan de Groot<br />
“<strong>Ik</strong> wil leren koken omdat ik het leuk vind”<br />
Loes en Francien Vervoort<br />
“Een computercursus omdat we mee willen doen in de samenleving”<br />
Yasmine Demirci<br />
“Een <strong>op</strong>leiding Sociaal Padagogisch Werk, omdat ik heel graag<br />
met kinderen wil werken”<br />
Hugo Bikker<br />
“Een cursus meubels maken voor mijn hobby”<br />
Ellen de Jong<br />
“Een cursus Diabetes voetverzorging om mijn vak bij te houden”<br />
Yvonne Bakkers<br />
“Een cursus Engels voor mijn werk”
Inleiding<br />
De leerbon als <strong>op</strong>stap en duwtje in de rug<br />
Voordat we u kennis laten maken met de tien geportretteerde Brabanders<br />
willen we eerst een algemeen beeld geven <strong>van</strong> de leerbondeelnemer.<br />
Tijdens de leerboncampagne 2006 heb<strong>ben</strong> wij namelijk iedereen bij<br />
aanmelding gesproken. Uit de gesprekken komt het hierna volgende<br />
beeld naar voren.<br />
Voor tweederde <strong>van</strong> de deelnemers heeft de leerbon in zeer belangrijke<br />
mate bijgedragen aan hun keuze om te gaan leren. De deelnemers<br />
gebruiken de leerbon voor allerlei soorten <strong>op</strong>leidingen: cursussen <strong>op</strong> het<br />
gebied <strong>van</strong> computer, talen, administratie, zorg, <strong>die</strong>nstverlening, onderwijs,<br />
maar ook hobbygericht, zoals koken en meubels maken. De duur<br />
<strong>van</strong> de cursus verschilt sterk: <strong>van</strong> een heftruck<strong>op</strong>leiding <strong>van</strong> twee dagen<br />
tot een tweejarige <strong>op</strong>leiding Onderwijsassistent. Afhankelijk <strong>van</strong> de<br />
kosten betalen ze met de leerbon hun gehele cursus of <strong>op</strong>leiding of een<br />
deel er<strong>van</strong>. Leuk om te vermelden is, dat de jongste deelnemer 16 is en<br />
de oudste 75. De meeste zijn <strong>echt</strong>er tussen de 30 en de 55. Bij de<br />
ouderen gaat het vaak om een computer<strong>op</strong>leiding. Uit onze gegevens<br />
blijkt verder dat ongeveer 18 % <strong>van</strong> alle deelnemers valt onder de<br />
nuggers (niet-uitkeringsger<strong>echt</strong>igden), vooral vrouwen, zonder werk <strong>die</strong><br />
vaak wel kunnen en willen werken.<br />
Uit de gesprekken blijkt, dat voor meer dan de helft <strong>van</strong> de deelnemers<br />
de cursus werkgerelateerd is; ze volgen de cursus voor hun huidige werk,<br />
om aan werk te komen of om ander werk te kunnen krijgen. Een aantal<br />
deelnemers noemt ook vrijwilligerswerk als reden om een cursus te<br />
volgen. Veel deelnemers volgen een cursus of <strong>op</strong>leiding in eerste<br />
instantie voor hun eigen persoonlijke ontwikkeling. Dit is een ook belangrijke<br />
doelstelling <strong>van</strong> de leerbon: een impuls voor ‘een leven lang leren’.<br />
De leerboncampagne is <strong>op</strong>gezet als experiment om <strong>mensen</strong> te stimuleren<br />
om te leren. De bedoeling was om ook <strong>die</strong> <strong>mensen</strong> te bereiken <strong>die</strong><br />
normaliter de stap naar leren niet zo snel zouden zetten. De balans<br />
6<br />
<strong>op</strong>makend kunnen we stellen, dat het experiment zeer geslaagd is. Er<br />
zijn in korte tijd meer leerbonnen aangevraagd dan verwacht en de<br />
<strong>mensen</strong> bleven ook tijdens hun <strong>op</strong>leiding/cursus voor leren gemotiveerd.<br />
Er zijn dan ook nauwelijks <strong>mensen</strong> gest<strong>op</strong>t met de <strong>op</strong>leiding, sl<strong>echt</strong>s<br />
3%!<br />
Dit laatste weten we doordat we in 2007 een (representatief) aantal<br />
deelnemers <strong>op</strong>nieuw heb<strong>ben</strong> gesproken. Voor veel <strong>van</strong> hen blijkt de<br />
leerbon een <strong>op</strong>stap te zijn naar werk of naar een vervolg<strong>op</strong>leiding.<br />
Maar liefst 80% <strong>van</strong> de deelnemers is <strong>van</strong> mening dat met de cursus hun<br />
kansen om verder te komen met betaald werk of vrijwilligerswerk zijn<br />
vergroot. Verder geven ze aan dat ze nog wél meer zouden moeten<br />
leren om over voldoende scholing te beschikken.<br />
Voor de meeste deelnemers is de leerbon inderdaad een nieuwe stap.<br />
Een stap naar nieuwe mogelijkheden: negen <strong>van</strong> de tien spreekt het aan<br />
dat de leerbon bij de werving het toekomstperspectief <strong>ben</strong>adrukt en<br />
driekwart vindt het prettig dat de leerbon uitgaat <strong>van</strong> de potenties <strong>van</strong><br />
<strong>mensen</strong>. Ze zijn ook heel blij dat ze zelf mogen kiezen voor een cursus<br />
en een cursusinstituut. In dit verband is het goed te vermelden dat de<br />
leerbon het leren ook mogelijk heeft gemaakt voor veel <strong>mensen</strong> met<br />
beperkte financiële mogelijkheden: meer dan de helft <strong>van</strong> de <strong>mensen</strong><br />
had deze stap zonder de leerbon om financiële redenen niet gemaakt!<br />
Het is dan ook niet verwonderlijk dat bijna tweederde <strong>van</strong> de deelnemers<br />
aangeeft dat de leerbon hun leven heeft veranderd. De meeste<br />
deelnemers zeggen nu meer gemotiveerd te zijn voor leren en veel<br />
<strong>mensen</strong> heb<strong>ben</strong> dankzij hun <strong>op</strong>leiding/cursus meer zelfvertrouwen<br />
gekregen.<br />
We zijn heel erg geïnspireerd geraakt door alle persoonlijke verhalen<br />
<strong>die</strong> we heb<strong>ben</strong> gehoord. We heb<strong>ben</strong> gemerkt dat zo’n instrument<br />
als de leerbon pas gaat leven door het in te kleuren met échte <strong>mensen</strong>.<br />
De tien leerbondeelnemers <strong>die</strong> we hier portretteren zijn inspirerend en<br />
herkenbaar. Ze heb<strong>ben</strong> allemaal hun eigen verhaal en hun eigen<br />
motieven om te gaan leren. Voor hen is de leerbon een <strong>op</strong>stap en een<br />
duwtje in de rug. De <strong>portretten</strong> zijn de moeite waard om te lezen.<br />
7
“Een <strong>op</strong>leiding Onderwijsassistent,<br />
omdat ik altijd<br />
al in het onderwijs<br />
wilde werken”<br />
Wilma<br />
<strong>van</strong> Boxmeer<br />
Wilma <strong>van</strong> Boxmeer is een <strong>op</strong>gewekte vrouw <strong>van</strong> bijna 50. Ze is<br />
moeder <strong>van</strong> een zoon <strong>van</strong> zeventien en tot voor kort was ze huisvrouw<br />
en “interieurverzorgster”. Met de leerbon volgde ze een <strong>op</strong>leiding<br />
voor Onderwijsassistent. Wilma heeft <strong>op</strong> de Mavo gezeten.<br />
Vroeger wilde ze heel graag kleuterleidster worden, maar dat werd<br />
haar afgeraden. Er waren er <strong>op</strong> dat moment veel te veel, vond haar<br />
docent. Haar ouders gingen erin mee. Toen moest ze iets anders kiezen.<br />
Het werd de kappersschool. Na anderhalf jaar hield ze het voor<br />
gezien. Die wereld paste helemaal niet bij haar. Haar ouders vonden<br />
dat het allemaal genoeg gekost had en dat ze moest gaan werken.<br />
8
Het is nooit bij mij <strong>op</strong>gekomen om te gaan leren<br />
Tijdens een periode <strong>van</strong> ongeveer negen jaar <strong>die</strong> ze bij SLIGRO BV<br />
werkte is ze getrouwd en na een paar jaar overspannen thuis gekomen.<br />
Dit heeft enige jaren geduurd.<br />
“<strong>Ik</strong> zat jarenlang niet lekker in mijn vel, heb af en toe baantjes gehad,<br />
maar het is eigenlijk nooit in mij <strong>op</strong>gekomen om te gaan leren”.<br />
Wilma werkte onder meer als bejaarden verzorgster bij de maat -<br />
schappelijke <strong>die</strong>nstverlening, ook tijdens haar zwangerschap, maar ook<br />
hier was een <strong>op</strong>leiding niet nodig. Toen haar zoon vier jaar oud was, is<br />
Wilma gescheiden en werd ze bijstandsmoeder. “Het was geen vetpot,<br />
maar ik wilde gewoon bij mijn kind zijn. Zo’n scheiding is voor een kind<br />
toch al zo moeilijk”. Inmiddels heeft ze al elf jaar een nieuwe partner.<br />
Het gaat ook heel goed met haar zoon. Hij kan het prima vinden met<br />
haar partner. Ze delen dezelfde interesse: motoren.<br />
In wil niet tot mijn 65 ste Wc’s schoonmaken!<br />
Omdat Wilma graag ook zelf iets bij wilde ver<strong>die</strong>nen, ging ze drie<br />
dagen in de week werken als interieurverzorgster. “<strong>Ik</strong> kon dan mijn eigen<br />
tijd indelen en er zijn voor mijn zoon, wanneer hij thuiskwam uit<br />
school. Maar <strong>op</strong> een gegeven moment dacht ik bij <strong>mijzelf</strong>: ik wil niet<br />
tot mijn 65ste Wc’s schoonmaken!”<br />
Dan is het moeilijk om te weten wat je eigenlijk wilt en kunt. Wilma<br />
heeft er een tijdlang over na l<strong>op</strong>en denken en kwam toch weer uit <strong>op</strong><br />
haar oude droom: iets met kinderen in het onderwijs.<br />
Ze deed eerst een instaptoets bij de PABO, maar zakte <strong>op</strong> één puntje.<br />
Dan maar een niveau lager, onderwijsassistente. In dezelfde periode<br />
hoorde ze via via <strong>van</strong> de leerbon. Dat kwam erg goed uit, want de<br />
stu<strong>die</strong> aan het ROC kostte ruim € 500,- per jaar, dus met een leerbon<br />
<strong>van</strong> € 250,- heb je het schoolgeld voor één jaar al voor de helft<br />
betaald! Uit de instaptoets bij het ROC bleek dat ze de <strong>op</strong>leiding in<br />
twee jaar zou kunnen halen: één dag per week naar school, 20 uur per<br />
week werken, onbetaald. Ze werd stagiaire in groep 8 bij de school<br />
waar haar zoon vroeger <strong>op</strong> heeft gezeten.<br />
<strong>10</strong><br />
Uitdaging<br />
Er was genoeg te doen. “Zo constateerde ik, dat kinderen vast liepen<br />
met breuken. Hier<strong>op</strong> <strong>ben</strong> ik een instructiegroepje breuken gestart.<br />
Verder gaf ik lessen handvaardigheid, hielp mee met de eindmusical,<br />
ging mee <strong>op</strong> kamp en hielp de niveaugroepen”.<br />
Nu zit Wilma in haar tweede en dus laatste stu<strong>die</strong>jaar en ze heeft<br />
ervoor gekozen om in het speciaal onderwijs te werken omdat dit de<br />
kans <strong>op</strong> een baan vergroot. Ze is nu bezig met haar eindscriptie.<br />
Ze lo<strong>op</strong>t stage <strong>op</strong> een school voor speciaal onderwijs in groep D<br />
(groep 4). Op de school zitten kinderen met autistische stoornissen,<br />
ADHD, etc. Wilma begeleidt een rekengroep, geeft handvaardigheid,<br />
begeleidt kinderen bij het leren lezen en surveilleert <strong>op</strong> het schoolplein.<br />
“<strong>Ik</strong> leer er erg veel <strong>van</strong>. Het is geen gemakkelijk werk in het speciaal<br />
onderwijs, maar ik beschouw het als een uitdaging. <strong>Ik</strong> kan heel goed<br />
met deze kinderen werken, maar vind het jammer dat er binnen deze<br />
school een sterke hiërarchie heerst. Als stagiaire sta je hier duidelijk<br />
onderaan. Mijn valkuil is dat ik emotioneel <strong>ben</strong>, maar ik wil dit ook als<br />
kracht kunnen inzetten. <strong>Ik</strong> heb snel een vertrouwensband met de<br />
kinderen. De kinderen vertellen mij heel veel. <strong>Ik</strong> vind deze kinderen<br />
bijzonder en zie een soort kracht in ze”.<br />
Voor het eerst financieel zelfstandig<br />
Wilma is nu aan het solliciteren en mogelijk kan ze na haar stu<strong>die</strong> zelfs<br />
aan de slag bij een Mbo-<strong>op</strong>leiding of in het speciaal basisonderwijs.<br />
“Alles in mijn leven is veranderd! Als alles goed gaat, <strong>ben</strong> ik straks<br />
voor de eerste keer in mijn leven financieel zelfstandig en heb ik een<br />
<strong>echt</strong> beroep. Eindelijk kan ik mijn talenten gebruiken en is mijn droom<br />
verwezenlijkt. <strong>Ik</strong> <strong>ben</strong> enorm gegroeid. En…ik <strong>ben</strong> tóch datgene gaan<br />
doen waarvoor ik koos toen ik jong was, al is het dan niet met kleuters<br />
maar met kinderen in de basisschoolleeftijd. <strong>Ik</strong> kwam laatst <strong>op</strong> een<br />
reünie <strong>van</strong> de MAVO de docent tegen <strong>die</strong> mij had afgeraden om een<br />
<strong>op</strong>leiding tot kleuterleidster te gaan volgen. <strong>Ik</strong> heb hem nog even<br />
verteld dat dit duidelijk een vergissing was en dat ik alsnog deze<br />
droom ga waarmaken!”<br />
11
“Een ondernemersdiploma<br />
voor mijn<br />
eigen bedrijf”<br />
Cees<br />
de Groot<br />
Cees de Groot (61)uit Bergen <strong>op</strong> Zoom werkt als installateur in de<br />
bouw. Als medewerker <strong>van</strong> een installatiebedrijf legt hij onder<br />
meer gas en waterleidingen aan, vooral bij grote bedrijven.<br />
Cees de Groot wil naast zijn werk (hij werkt nog gemiddeld 32<br />
uur per week) een eigen bedrijf beginnen. “<strong>Ik</strong> wil een bedrijfje<br />
<strong>op</strong>zetten samen met mijn twee zoons. En daarom heb ik de leerbon<br />
aangevraagd om een ondernemersdiploma te halen”.<br />
13
Zoon met handicap<br />
Eigenlijk wilde Cees met vervroegd pensioen, zodat hij <strong>echt</strong> al zijn tijd in het<br />
<strong>op</strong>zetten <strong>van</strong> het nieuwe bedrijf kon steken, maar dat lukte helaas nog niet.<br />
Dus doet hij het nu naast zijn werk.<br />
Zoon Nicky <strong>van</strong> 23 heeft een beperking (eenzijdige verlamming als gevolg<br />
<strong>van</strong> een ziekte <strong>die</strong> hij als baby heeft gehad) en heeft een Wajonguitkering. Hij<br />
staat <strong>op</strong> de wachtlijst <strong>van</strong> de Sociale Werkvoorziening. Nicky is heel<br />
gemotiveerd om te werken, hij heeft helemaal geen zin om te wachten! Cees:<br />
“Het is toch te gek dat een jongen <strong>van</strong> 23 verloren is voor de maatschappij.<br />
Zó hoor je niet jong te zijn. Nicky kan de administratie en de boekhouding<br />
doen voor ons bedrijfje, want daar heeft hij voor geleerd <strong>op</strong> het ROC”.<br />
Repareren en installeren <strong>van</strong> nietmedische hulpmiddelen<br />
Cees wil met zijn twee zoons een bedrijfje <strong>op</strong>zetten dat (tweede hands)<br />
niet-medische hulpmiddelen <strong>op</strong>knapt, aanpast, ombouwt en installeert, zoals<br />
trapliften en invalidentoiletten.<br />
De jongste zoon <strong>van</strong> Cees, Kevin <strong>van</strong> zeventien, is ook belangrijk voor het<br />
nieuw <strong>op</strong> te zetten bedrijfje. Kevin leert nu voor fiets – en brommerreparateur.<br />
“Kevin is heel erg technisch. Wat zijn ogen zien, dat maken zijn handen. Hij<br />
kan niet zo goed leren, want hij is dyslectisch. Maar praktisch is hij heel goed<br />
en hij kan bijvoorbeeld wél technische tekeningen lezen”.<br />
De beide zoons zijn inmiddels aangeschoven en mengen zich regelmatig in<br />
het gesprek.<br />
Nicky en Kevin heb<strong>ben</strong> nog meer ideeën: “Revisie <strong>van</strong> scootmobiels en een<br />
soort ANWB voor rolstoelers, een service<strong>die</strong>nst voor <strong>mensen</strong> met hulpmiddelen,<br />
er is genoeg te doen!”.<br />
“We denken dat er veel vraag naar is….”<br />
Cees en zijn zoons vertellen heel enthousiast over hun nieuwe plannen. Ze<br />
vinden het duidelijk prettig om er met een ‘vreemde’ over te praten. “Het is<br />
prima dat we hier nu over praten en dat we nu gedwongen worden onze<br />
plannen goed uit te leggen. Zo worden ze steeds concreter. We denken dat<br />
er veel vraag naar is, maar we weten niet of er ook <strong>echt</strong> een boterham aan te<br />
ver<strong>die</strong>nen is”.<br />
14<br />
Dat ze juist iets willen gaan doen met niet-medische hulpmiddelen, komt beslist<br />
niet uit de lucht vallen. De familie heeft aan den lijve ondervonden wat het<br />
betekent om afhankelijk te zijn <strong>van</strong> hulpmiddelen: hun kleinkind <strong>van</strong> negen jaar<br />
zit in een rolstoel. “Uit waar we zelf tegenaan gel<strong>op</strong>en zijn, is het idee geboren.<br />
Op een gegeven moment <strong>ben</strong> je er<strong>op</strong> gespitst en zie je hoeveel <strong>mensen</strong>, <strong>die</strong> een<br />
hulpmiddel nodig heb<strong>ben</strong>, daar problemen mee heb<strong>ben</strong>. Als er iets stuk is, dan<br />
<strong>ben</strong> je nergens. Een reparatie duurt erg lang en in de tussentijd kan je niets. Hier<br />
verder<strong>op</strong> is een verzorgingshuis. We spreken geregeld met <strong>mensen</strong> <strong>die</strong> heel<br />
lang wachten <strong>op</strong> een hulpmiddel. Een vriend <strong>van</strong> wie de scootmobiel kapot was<br />
kon drie maanden het huis niet uit. Het zijn <strong>echt</strong> schrijnende verhalen”.<br />
Nooit te oud om te leren<br />
Cees moet met zijn zoons nog wel een goed plan maken: “Het plan is nog niet<br />
klaar. We heb<strong>ben</strong> in ieder geval een werkplaatsje nodig, maar waarschijnlijk<br />
is dat al rond. Daarnaast zoeken we nog een goede bedrijfsauto, een bus of<br />
een stationcar, om de spullen te kunnen vervoeren. Gereedschap heb<strong>ben</strong> we<br />
al, want door de jaren heen heb<strong>ben</strong> we dat allemaal al <strong>op</strong>gebouwd. Maar ik<br />
wil wel meer leren <strong>van</strong> ondernemen en een ondernemersdiploma halen”.<br />
Juist <strong>op</strong> het moment dat hij bezig was met zijn plannen zag hij <strong>op</strong> een abri bij<br />
de bushalte een grote poster, waar<strong>op</strong> stond: “Wil je een cursus of <strong>op</strong>leiding<br />
volgen, vraag de Leerbon aan”. Cees heeft deze raad onmiddellijk <strong>op</strong>gevolgd<br />
en een leerbon aangevraagd bij de Provincie, en gekregen. Hij is een<br />
schriftelijke cursus gaan volgen bij de NHA (Nederlandse Handelsacademie).<br />
Het bedrag <strong>van</strong> de leerbon was nagenoeg voldoende om de stu<strong>die</strong> te<br />
financieren. Cees krijgt het schriftelijk materiaal thuisgestuurd. Hij maakt zijn<br />
<strong>op</strong>gaven meestal <strong>op</strong> zondagochtend en stuurt ze dan terug. Een thuisstu<strong>die</strong><br />
vraagt discipline, maar daar heeft Cees geen moeite mee. “Je <strong>ben</strong>t nooit te<br />
oud om te leren! <strong>Ik</strong> <strong>ben</strong> <strong>van</strong> nature nieuwsgierig, ik wil graag <strong>van</strong> alles weten.<br />
Of het nu gaat over de natuur, of over techniek. <strong>Ik</strong> vind leren hartstikke leuk”.<br />
15
“Een <strong>op</strong>leiding<br />
beveiliging, om<br />
aan het werk<br />
te komen”<br />
Mirjam<br />
<strong>van</strong> den Elshout<br />
Mirjam <strong>van</strong> den Elshout (36) staat haar mannetje als beveiliger,<br />
hoewel ze zelf vindt dat haar zelfvertrouwen nog wel mag<br />
groeien. Miriam is één <strong>van</strong> de 1836 Brabanders <strong>die</strong> is gaan leren<br />
met de leerbon <strong>van</strong> de Provincie NoordBrabant. Ze heeft de<br />
<strong>op</strong>leiding Beveiliging gevolgd.<br />
Na het lhno ging Miriam al snel samenwonen met haar huidige<br />
man en ging ze werken in de koekfabriek in Oosterhout. Dat was<br />
niet <strong>echt</strong> leuk werk.<br />
16<br />
<strong>Ik</strong> dacht: is dit nu alles?<br />
“Aan leren werd bij ons thuis weinig aandacht besteed. <strong>Ik</strong> kende wel een paar<br />
<strong>mensen</strong>, <strong>die</strong> iets deden in de beveiliging, maar ik dacht altijd: dat kan ik<br />
nooit. Maar <strong>op</strong> een gegeven moment ging bij mij de kn<strong>op</strong> om en durfde ik<br />
tóch de stap te zetten. De leerbon was een extra stimulans”.<br />
De man <strong>van</strong> Miriam is afgekeurd en kan helemaal niet werken. Toen Miriam’s<br />
dochter vijftien was kreeg Miriam <strong>echt</strong> de kriebels. Ze wilde iets gaan doen,<br />
niet alleen om het financieel wat beter te heb<strong>ben</strong>, maar ook om iets te kunnen,<br />
iets te doen te heb<strong>ben</strong>, ergens goed in te zijn. Ze wilde meer dan alleen huisvrouw<br />
en moeder zijn. Miriam vertelt: “<strong>Ik</strong> dacht: is dit nu alles? Wil ik hier oud<br />
mee worden? <strong>Ik</strong> werd er gewoon depressief <strong>van</strong>. Toen ik hoorde over de leerbon<br />
heb ik <strong>die</strong> direct aangevraagd. <strong>Ik</strong> dacht: <strong>die</strong> kans moet ik niet voorbij laten<br />
gaan!”.<br />
<strong>Ik</strong> <strong>ben</strong> <strong>echt</strong> <strong>trots</strong> <strong>op</strong> <strong>mijzelf</strong>!<br />
Miriam heeft zich <strong>op</strong>gegeven voor de <strong>op</strong>leiding Beveiliging bij Best Alert in<br />
Best. Dit is een verkorte <strong>op</strong>leiding <strong>van</strong> negen weken. Je hebt twee tot vier<br />
dagen per week les. Daarbij begin je ook al direct te werken in de beveiliging.<br />
En daarnaast moet je een flink aantal examens doen. “Het viel best tegen”<br />
aldus Miriam “maar het is mij wél gelukt, ook al heb ik er iets langer over<br />
gedaan”. Je krijgt als je met de <strong>op</strong>leiding begint een voorl<strong>op</strong>ige legitimatiepas<br />
<strong>van</strong> één jaar <strong>die</strong> je nodig hebt om als beveiliger te kunnen werken. Miriam<br />
werkte voor ASI, een bedrijf dat beveiligings<strong>mensen</strong> uitleent aan bedrijven<br />
en objecten. De eerste maanden werkte zij voor het Waardetransport, “<strong>Ik</strong><br />
was <strong>echt</strong> <strong>trots</strong> <strong>op</strong> <strong>mijzelf</strong>! Je hebt zoveel geld bij je! Het is <strong>echt</strong> heel<br />
verantwoordelijk werk”.. Daarnaast werkte ze als beveiliger in een winkelcentrum<br />
en in een object <strong>van</strong> Essent.. Miriam vindt het prettig ervaring <strong>op</strong> te<br />
doen bij verschillende werkgevers. Zo kan zij uiteindelijk een keuze maken<br />
voor het type werkgever <strong>die</strong> het beste bij haar past. Ze is nog heel nieuwsgierig<br />
naar andere werkgevers. Zo zou ze nog graag baliewerk willen doen<br />
of werken als arrestantenverzorgster in <strong>die</strong>nst <strong>van</strong> Justitie, of bijvoorbeeld in<br />
een Jeugdinrichting. “<strong>Ik</strong> heb dan nog wel een extra <strong>op</strong>leiding nodig, maar ik<br />
weet nu dat ik het kan, dus dat durf ik dan best aan!”<br />
17
Stagebegeleider<br />
Het bedrijf heeft Miriam gevraagd of ze stagebegeleider wil worden, omdat<br />
ze erg goed met <strong>mensen</strong> kan omgaan. Ook hiervoor zou ze dan weer een<br />
korte <strong>op</strong>leiding krijgen. “<strong>Ik</strong> wil dat misschien wel <strong>op</strong> termijn, maar eerst wil ik<br />
zelf meer ervaring <strong>op</strong>doen in het werk. <strong>Ik</strong> weet ook niet zeker of ik het wel kan<br />
hoor, ik <strong>ben</strong> zelf niet zo goed begeleid. <strong>Ik</strong> zou het zelf wel heel anders doen.<br />
En ik vind dat een werkgever <strong>die</strong> met stagiaires werkt ook écht achter <strong>die</strong><br />
begeleiding moet staan, anders schiet je er niets mee <strong>op</strong>”.<br />
Eigen inkomen<br />
Miriam vindt het belangrijk dat vrouwen zelf activiteiten en een eigen inkomen<br />
heb<strong>ben</strong>. Ze spreekt uit eigen ervaring. “Mijn relatie is er beter <strong>van</strong> geworden<br />
en ik <strong>ben</strong> ook weer gaan sporten! <strong>Ik</strong> voel mij <strong>echt</strong> stukken beter”.<br />
19
“Een cursus Pools om<br />
met mijn collega’s te<br />
kunnen praten”<br />
Nellie<br />
Jaspers<br />
Nellie Jaspers (46) uit SomerenHeide volgt met de leerbon een<br />
cursus Pools! Hoe kom je er toch bij om een cursus Pools te gaan<br />
volgen?<br />
Nellie werkt in de kastuinbouw als oogstmedewerker. Ze plukt,<br />
sorteert en verpakt komkommers en tomaten. Komkommers in<br />
de zomer en tomaten in de winter. Het proces is gedeeltelijk<br />
geautomatiseerd. “<strong>Ik</strong> vind het hartstikke leuk werk en ik heb 32<br />
Poolse collega’s, mannen en vrouwen. Een paar daar<strong>van</strong> praten<br />
wat Duits en Engels, maar de meeste praten alleen maar Pools. <strong>Ik</strong><br />
wil toch een beetje met ze kunnen communiceren”.<br />
20
Moeten st<strong>op</strong>pen met eigen varkensbedrijf<br />
Tot zo’n tien jaar geleden hadden Nellie en haar man een varkensbedrijf.<br />
Maar de technologische ontwikkelingen in de varkenshouderij gaan snel.<br />
Boven<strong>die</strong>n is de regelgeving strenger geworden. Zij zouden erg veel moeten<br />
renoveren om nog te kunnen voldoen aan alle eisen. Toen heb<strong>ben</strong> zij en haar<br />
man besloten om te st<strong>op</strong>pen. Dit was een moeilijke beslissing. “Het deed<br />
pijn”, vertelt Nellie, “want mijn schoonvader heeft het bedrijf ooit <strong>op</strong>gezet.<br />
Maar we heb<strong>ben</strong> er nooit spijt <strong>van</strong> gehad! Het was heel hard werken, zeven<br />
dagen per week”.<br />
Nellie’s man is gaan werken in de boomkwekerij <strong>van</strong> de buurman en Nellie<br />
heeft werk gevonden voor vijf ochtenden per week bij een kweker in het dorp,<br />
naar volle tevredenheid. Nu heb<strong>ben</strong> ze <strong>op</strong>eens vrij in de weekends en kunnen<br />
als ze willen ook <strong>op</strong> vakantie. Beiden heb<strong>ben</strong> ook een grote hobby: het<br />
Nederlandse trekpaard. Ze heb<strong>ben</strong> er drie in de wei l<strong>op</strong>en. De foto’s <strong>van</strong><br />
deze prachtige robuuste <strong>die</strong>ren hangen in de keuken aan de muur. “We gaan<br />
ermee naar allerlei shows. Binnenkort zijn er weer de Nederlandse kampioenschappen<br />
voor het Nederlandse Trekpaard in Den Bosch”.<br />
Daarnaast is Nellie nog actief in het lokale KVO-bestuur (Katholieke Vrouwenorganisatie)<br />
en boven<strong>die</strong>n wandelt ze één keer per week met de bejaarden uit<br />
het verzorgingshuis. Nellie: “Dat is toch zulk dankbaar werk!”<br />
Direct <strong>op</strong>gegeven voor de leerbon<br />
Nellie, afkomstig uit een gezin <strong>van</strong> dertien kinderen, is zelf ook <strong>op</strong>gegroeid<br />
<strong>op</strong> een boerderij. Alle kinderen hielpen mee:”We zijn <strong>van</strong> jongs af aan gewend<br />
om te werken”. Ze heeft <strong>op</strong> de huishoudschool gezeten. Evenals haar<br />
man heeft ze daarna nooit meer <strong>op</strong>leidingen of cursussen gevolgd. Van hem<br />
hoorde ze <strong>van</strong> het bestaan <strong>van</strong> de leerbon en ze heeft zich direct <strong>op</strong>gegeven.<br />
Al heel snel wist Nellie wat ze ermee wilde. Ze kreeg namelijk toevallig een<br />
folder <strong>van</strong> de NHA (Nederlandse Handels Academie) in de bus, waarin ook<br />
een cursus Pools werd vermeld. Eigenlijk heeft ze niet langer gezocht, want dit<br />
sprak haar direct aan, ook omdat het een thuisstu<strong>die</strong> is. Met de € 250 <strong>van</strong> de<br />
leerbon kon ze het grootste deel <strong>van</strong> de cursus betalen.<br />
22<br />
Ze weten dat ik Pools leer, dus nu letten ze wel <strong>op</strong> wat ze zeggen...<br />
Nellie is met groot enthousiasme aan de cursus begonnen. Het viel niet mee.<br />
Pools is een moeilijke taal, je hebt weinig houvast. Maar omdat ze het elke<br />
dag om haar heen hoorde ging ze toch steeds meer woorden herkennen.<br />
Nellie maakte huiswerk dat ze via de post <strong>op</strong>stuurde naar haar lerares. Bij het<br />
lesmateriaal zat ook een CD-rom, voor de uitspraak <strong>van</strong> de woorden. “Het is<br />
een moeilijke taal, met zes naamvallen. Heel lastig”, aldus Nellie. “<strong>Ik</strong> hoorde<br />
de Polen vaak samen lachen en dan wist ik helemaal niet waar ze het over<br />
hadden. <strong>Ik</strong> dacht: heb<strong>ben</strong> ze het soms over mij? Nu <strong>van</strong>g ik soms genoeg<br />
woorden <strong>op</strong> om te weten waar ze het over heb<strong>ben</strong>. Ze weten ook dat ik Pools<br />
leer, dus nu letten ze wel <strong>op</strong> wat ze zeggen!”.<br />
Poolse bruiloft<br />
Vorig jaar kwam plotseling Nellie’s moeder te overlijden als gevolg <strong>van</strong> brand<br />
door kortsluiting. Dat was een grote schok voor Nellie. Haar moeder woonde<br />
nog zelfstandig. Ze kon zichzelf uitstekend redden en Nellie hielp haar met<br />
het schoonmaken <strong>van</strong> het huis en dergelijke. Nellie viel in enorm gat. Eerst<br />
ging ze nog gewoon door met alles, ook haar stu<strong>die</strong>, maar na een maand was<br />
het <strong>op</strong>.<br />
Nu gaat het weer goed met haar. Alles heeft weer een plaatsje gekregen en<br />
ze pakt nu <strong>van</strong> lieverlee de dingen weer <strong>op</strong>, ook haar stu<strong>die</strong>.<br />
Over een paar maanden trouwen twee <strong>van</strong> haar Poolse collega’s en ze zijn<br />
uitgenodigd <strong>op</strong> de bruiloft in Polen. “Dan wil ik wél een mondje Pools kunnen<br />
spreken, dus ik ga er nog even goed tegenaan!”<br />
23
“<strong>Ik</strong> wil leren koken omdat<br />
ik het leuk vind”<br />
Antwan<br />
de Groot<br />
Antwan de Groot (37) uit ’sHertogenbosch is een <strong>van</strong> de eersten<br />
<strong>die</strong> de Leerbon aanvroeg.<br />
Toen hij zich aanmeldde vertelde hij, dat hij de beschikking had<br />
over keukengerei en dat hij met de leerbon graag een kookcursus<br />
wilde volgen. Eigenlijk wilde hij het liefst dat de kookles bij hem<br />
thuis zou worden gegeven. Op ideale hoogte. Maar ja, dat viel<br />
moeilijk te organiseren...<br />
25
Een tweede <strong>op</strong>tie voor hem was de Stichting Anders Bezig Zijn (ABZ) in Vught.<br />
Daar worden ook kookcursussen gegeven en Antwan was daar welkom.<br />
Maar er was wel een probleem. Antwan heeft in 1996 een auto ongeluk<br />
gehad, buiten zijn schuld overigens. Er lo<strong>op</strong>t al twaalf jaar een proces tegen<br />
de tegenpartij. Door het ongeluk is hij lichamelijk gehandicapt. “<strong>Ik</strong> heb een<br />
tijd in coma gelegen en toen ik bijkwam was ik tot en met mijn keel verlamd.<br />
Eten kreeg ik via een slangetje. En dat was zo vies!”.<br />
Een stuk langzamer<br />
Er is sinds<strong>die</strong>n een ho<strong>op</strong> gebeurd. Antwan heeft alles <strong>op</strong>nieuw moeten leren.<br />
Hij lo<strong>op</strong>t weer en is in feite onafhankelijk, maar wel met hulpmiddelen. “<strong>Ik</strong> kan<br />
helemaal voor mezelf zorgen, <strong>mijzelf</strong> aankleden en wassen. <strong>Ik</strong> doe boodschappen<br />
in het winkelcentrum in de buurt. Met de taxi erheen en dan verder<br />
met de rollator. <strong>Ik</strong> ga ook wel eens naar het café of uit eten. <strong>Ik</strong> kan eigenlijk<br />
alles zelf, maar het gaat wel een heel stuk langzamer”, aldus Antwan.<br />
Tekenen<br />
Voordat hij dit ongeluk kreeg was Antwan verko<strong>op</strong>medewerker. Dat kan<br />
nu allemaal niet meer. Maar hij heeft een andere bezigheid: tekenen. “De<br />
therapeut zei dat je het beste je fijne motoriek kon oefenen door tekenen of<br />
schrijven. <strong>Ik</strong> vond tekenen altijd al leuk. Nu zit ik de hele dag te tekenen.<br />
Anton Pieck is mijn grote inspirator”. Hij laat een aantal sprookjesachtige<br />
tekeningen zien. Er zit <strong>van</strong> alles in, soms gebaseerd <strong>op</strong> figuren uit de Efteling,<br />
soms de eigen fantasie; alles heel mooi en secuur uitgewerkt.<br />
Nóg beter leren koken<br />
Naar de cursus toegaan was overigens geen enkel probleem: Antwan gaat<br />
overal heen. Hij maakt gebruik <strong>van</strong> de deeltaxi. Maar de keuken bij de ABZ<br />
is niet ingesteld <strong>op</strong> <strong>mensen</strong> met een handicap. Antwan had een ‘hulpje’ nodig.<br />
Alles moest hem worden aangegeven en daar heb<strong>ben</strong> <strong>mensen</strong> niet altijd zin<br />
in. Bij ABZ zorgde men voor een vrijwilliger <strong>die</strong> Antwan kon helpen. “Dat was<br />
erg fijn, maar ja, <strong>die</strong> man kon ook niet altijd en dan werd het heel moeilijk.<br />
Maar ik vond het een hartstikke leuke cursus. <strong>Ik</strong> heb veel geleerd en ik het was<br />
heel gezellig om samen te koken. Maar ik vind zelf dat ik nog niet lekker<br />
genoeg kan koken. <strong>Ik</strong> wil eigenlijk nog wel beter leren koken”.<br />
26<br />
Kantenklaar maaltijden<br />
En doet hij er ook wat mee? Nee dus! Antwan woont in een speciale woonvorm<br />
voor <strong>mensen</strong> met een handicap. In de algemene ruimte was ook de<br />
mogelijkheid om te koken. Maar onlangs is geheel onverwachts besloten dat<br />
dit niet meer mag. Antwan baalt hier <strong>echt</strong> <strong>van</strong>. “De woonvorm is zomaar<br />
veranderd, zonder de bewoners erbij te betrekken. <strong>Ik</strong> kan nu niet meer koken,<br />
omdat er niet genoeg personeel is om <strong>op</strong> te letten. Doordat de personeelsbezetting<br />
is gehalveerd, kunnen ze zich niet meer bezighouden met dit soort<br />
zaken. Ze worden namelijk steeds weggeroepen voor hulpvragen. <strong>Ik</strong> heb nu<br />
een magnetron en daar st<strong>op</strong> ik elke dag een kant-en-klaar maaltijd in. <strong>Ik</strong> vind<br />
het wel jammer hoor, want koken is erg leuk en ik houd <strong>van</strong> lekker eten. De<br />
cursus was een goed begin, maar écht goed koken leer je alleen door<br />
ervaring”.<br />
27
“Een computercursus,<br />
omdat we mee willen doen<br />
in de samenleving”<br />
Loes en<br />
Francien<br />
Vervoort<br />
De zussen Loes Schroevers Vervoort (60) uit Best en Francien<br />
VijfeijkeVervoort (61) uit Eindhoven heb<strong>ben</strong> de leerbon gebruikt<br />
voor een computer<strong>op</strong>leiding. Loes en Francien heb<strong>ben</strong> samen<br />
de leerbon aangevraagd en zich samen <strong>op</strong>gegeven voor de<br />
computer<strong>op</strong>leiding bij Scheidegger. “Dan kregen we korting”,<br />
aldus Loes “en dat was prettig want het was een hele dure cursus.<br />
De leerbon was niet genoeg, we heb<strong>ben</strong> er zelf ook nog heel wat<br />
aan bij moeten betalen. Maar het was zeker de moeite waard,<br />
want het was een zeer uitgebreide cursus. We moesten ook<br />
huiswerk maken en dat werd online nagekeken”.<br />
Doorleren was er toen <strong>echt</strong> nog niet bij!<br />
“We heb<strong>ben</strong> een hele leuke jeugd gehad. Bij ons kon altijd alles, maar<br />
d oorleren was er toen <strong>echt</strong> nog niet bij”, aldus de zussen Francien en Loes<br />
Vervoort.<br />
Francien: “<strong>Ik</strong> had de huishoudschool gedaan en was net begonnen met een<br />
<strong>op</strong>leiding in de zorg, toen onze oma ziek werd. Ons mam ging toen voor oma<br />
zorgen en ik ging voor het gezin zorgen. Er waren ook nog jongere kinderen,<br />
ons jongste zusje was nog een baby. Ons pap gaf elke week al zijn geld aan<br />
mij af en ik zorgde dan voor het huishouden, alles, boodschappen doen,<br />
koken. En ik was pas 14 jaar oud. Toen ons mam na een tijdje weer terugkwam<br />
wist ik alles beter!”. De jongere Loes ging wel naar school. Ze volgde<br />
een <strong>op</strong>leiding voor verko<strong>op</strong>ster en ging ook in een winkel werken.<br />
Nu of nooit…<br />
“We hadden wel een computer”, vertelt Francien, “maar mijn man zat er altijd<br />
achter”. Francien vroeg hem vaak om <strong>van</strong> alles en nog wat <strong>van</strong> internet af te<br />
halen. Ze had er nooit aan gedacht om dat zelf te gaan leren, want hij vond<br />
het heel leuk om dingen voor haar <strong>op</strong> te zoeken, zoals naaipatronen. Toen<br />
haar man kwam te overlijden merkte ze dat ze bepaalde zaken altijd aan hem<br />
had overgelaten. “Mijn zoons vonden dat ik dat <strong>echt</strong> zelf moest gaan leren<br />
‘anders wordt je een oude doos’, zeiden ze. <strong>Ik</strong> dacht: ze heb<strong>ben</strong> gelijk. Nu of<br />
nooit…”.<br />
Jullie leren het toch nooit!<br />
“Onze zus <strong>die</strong> veertien jaar jonger is, had al tegen ons gezegd: ‘jullie leren<br />
het toch nooit’.<br />
Nou, we heb<strong>ben</strong> het wel geleerd en nu doen we niet anders!” vertellen de<br />
zussen enthousiast. Beide dames zijn erg blij dat ze de cursus heb<strong>ben</strong><br />
gevolgd. Ze kunnen nu alles: Word, e-mail, internet, fotosh<strong>op</strong>. “En dat laatste,<br />
daar maak ik ook veel gebruik <strong>van</strong>”, vertelt Francien, “want ik schilder.<br />
<strong>Ik</strong> maak foto’s <strong>van</strong> mijn schilderijen en <strong>die</strong> bewerk in dan weer om te<br />
bekijken wat voor effect je dan krijgt, bijvoorbeeld met een andere kleur<br />
achtergrond”.<br />
28 29
Vrijwilligerswerk<br />
Francien en Loes doen beide vrijwilligerswerk en daar kunnen ze hun<br />
computervaardigheden goed voor gebruiken. Loes, <strong>die</strong> vroeger in de horeca<br />
heeft gewerkt (maar helaas is afgekeurd) notuleert de vergaderingen <strong>van</strong> de<br />
Horecabond.<br />
Toen hun moeder in het verpleeghuis lag, kwamen ze er vaak helpen: koffie<br />
schenken, de <strong>mensen</strong> met eten helpen, liedjes zingen, etc. Ze zagen de<br />
verpleegkundigen steeds achter de computer zitten terwijl de patiënten hun<br />
hulp nodig hadden. Ze vonden dat maar niets, dat werk zou eigenlijk niet<br />
door het verplegend personeel gedaan moeten worden, vonden ze: “dat zou<br />
eigenlijk heel goed werk zijn voor herintreedsters <strong>die</strong> goed met de computer<br />
kunnen omgaan. Wij zouden dat ook moeten kunnen”, zeiden ze tegen<br />
elkaar.<br />
Mijn wereld is groter geworden.<br />
Wat vinden ze dat er in hun leven is veranderd sinds ze met de computer<br />
kunnen omgaan?<br />
Loes: “De wereld buiten Best is dichterbij gekomen, mijn wereld is gewoon<br />
groter geworden”.<br />
Francien: ”Wie niet met de computer kan omgaan, <strong>die</strong> doet gewoon niet meer<br />
mee. Er komt een tweedeling tussen <strong>mensen</strong> <strong>die</strong> er wel en <strong>die</strong> er niet mee<br />
kunnen omgaan. <strong>Ik</strong> vind dat je het gewoon moet kunnen, ook voor als je<br />
alleen komt te staan”. Loes en Francien zijn heel blij met hun computer en<br />
hun internet en e-mail. Ze maken heel veel gebruik <strong>van</strong> e-mail en heb<strong>ben</strong><br />
<strong>op</strong> deze manier veel contact met hun familie in Australië en Zuid-Afrika.<br />
30
“Een <strong>op</strong>leiding Sociaal<br />
Pedagogisch Werk, omdat<br />
ik heel graag met kinderen<br />
wil werken”<br />
Yasmine<br />
Demirci<br />
Yasmine Demirci is 30 jaar oud en ze is druk bezig met haar<br />
<strong>op</strong>leiding Sociaal Pedagogisch Werk (SPW3) aan het ROC<br />
Nijmegen. Ze lo<strong>op</strong>t stage bij De Schaapskooi, een kinderdagverblijf<br />
in Oss. Yasmine trouwde in 1996 met haar huidige man<br />
<strong>die</strong> in Oss woonde en zo kwam ze hier dus ter<strong>echt</strong>. Haar eigen<br />
familie woont in Turkije. “Dat is wel moeilijk soms”, zegt Yasmine,<br />
“maar binnenkort is het vakantie en dan gaan we met z’n allen<br />
zes weken naar Turkije. Dan zie ik ze weer”. Yasmine heeft twee<br />
kinderen, een jongen <strong>van</strong> acht en een meisje <strong>van</strong> zes. Ze kwam in<br />
aanraking met de leerbon via het IVC (internationaal Vrouwencentrum)<br />
in Oss.<br />
32
Eigenlijk wist ik wel wat ik wilde: met kinderen werken<br />
Toen Yasmine naar Nederland kwam heeft ze Nederlandse les gehad. Ze<br />
werkte bij Philips en kon de taal met collega’s oefenen. Maar toen ze na twee<br />
jaar wegens reorganisatie haar ontslag bij het bedrijf kreeg, ging haar<br />
Nederlands door gebrek aan oefening snel achteruit.<br />
Yasmine wilde niet thuis blijven zitten. Ze is zich gaan oriënteren en kwam toen<br />
ter<strong>echt</strong> bij het IVC. Daar is ze <strong>op</strong>nieuw met Nederlandse taallessen begonnen<br />
en Sociale redzaamheid. Vervolgens is ze doorgegaan met Nederlands bij<br />
ROC De Leijgraaf en heeft ze haar NT2-diploma (Nederlands als tweede taal)<br />
gehaald <strong>op</strong> niveau 3. “In Turkije heb ik alleen <strong>op</strong> de basisschool gezeten. Om<br />
door te kunnen leren had ik in ieder geval dit niveau nodig!”.<br />
Want Yasmine wilde meer. “Mijn begeleidster <strong>van</strong> het IVC, Chérie Peters, had<br />
al een paar keer aan mij gevraagd wat ik hierna wilde gaan doen. Eigenlijk<br />
wist ik wat ik wilde: met kinderen werken. <strong>Ik</strong> was er wel onzeker over of ik het<br />
zou kunnen halen”.<br />
De leerbon vergoedde een deel <strong>van</strong> mijn <strong>op</strong>leiding<br />
Van haar begeleidster kreeg Yasmine de tip om een leerbon aan te vragen.<br />
“De leerbon vergoedde een deel <strong>van</strong> mij <strong>op</strong>leiding. Het grootste deel moest<br />
ik wel zelf betalen, maar <strong>die</strong> € 250,- is voor mij écht een duwtje in de rug<br />
geweest. Gelukkig stond mijn man achter mij. Hij heeft me gestimuleerd en de<br />
rest <strong>van</strong> mijn <strong>op</strong>leiding betaald”. Yasmine gaat één dag in de week naar<br />
school en lo<strong>op</strong>t drie dagen per week stage. Het gaat erg goed <strong>op</strong> school en<br />
ook bij het kinderdagverblijf. In februari 2009 ho<strong>op</strong>t ze haar diploma te<br />
krijgen. Ze wil daarna graag aan het werk blijven bij het kinderdagverblijf.<br />
Ze vindt haar vak erg leuk en ze vindt het belangrijk dat er professioneel met<br />
de kinderen wordt omgegaan. “De activiteiten <strong>die</strong> we met de kinderen doen<br />
zijn stimulerend en belangrijk voor hun ontwikkeling. De kennis en ervaring<br />
<strong>die</strong> ik in mijn <strong>op</strong>leiding en werk <strong>op</strong>doe, heeft ook invloed <strong>op</strong> hoe ik zelf mijn<br />
kinderen <strong>op</strong>voed. <strong>Ik</strong> <strong>ben</strong> me steeds meer bewust <strong>van</strong> de ontwikkeling <strong>die</strong> een<br />
kind doormaakt. Bij veel allochtone vrouwen bestaat een vooroordeel tegenover<br />
de kinder<strong>op</strong><strong>van</strong>g. Ze vinden het zielig voor hun kinderen om ze erheen<br />
te brengen, terwijl ik zie hoeveel plezier de kinderen heb<strong>ben</strong>. Het leuke is dat<br />
ik nu in een positie zit, dat ik vooroordelen bij andere (allochtone) vrouwen in<br />
mijn omgeving tegenover kinder<strong>op</strong><strong>van</strong>g kan wegnemen”.<br />
In de toekomst toch weer verder leren<br />
Yasmine heeft een positief gevoel over de toekomst. Ze ho<strong>op</strong>t een vaste baan<br />
te krijgen in het kinderdagverblijf. Het liefst zou ze twee en een halve dag<br />
werken. Haar man werkt in vijf ploegen<strong>die</strong>nst en is vaak overdag thuis om de<br />
kinderen <strong>op</strong> te <strong>van</strong>gen.<br />
Op de vraag of haar leven veranderd is door haar stu<strong>die</strong> denkt Yasmine<br />
even na, om te zoeken naar een goede formulering: “<strong>Ik</strong> heb veel meer<br />
sociale contacten gekregen, met allerlei soorten <strong>mensen</strong>: niet alleen familie en<br />
de <strong>mensen</strong> in de buurt, maar ook collega’s, de kinderen, de ouders,<br />
medestudenten. Juist dit sociale stuk is in mijn <strong>op</strong>leiding heel erg belangrijk.<br />
Verder <strong>ben</strong> ik nu goed in staat om mijn gedachten in het Nederlands om te<br />
zetten. En….ik <strong>ben</strong> veel zekerder geworden. Vroeger was ik bang dat het niet<br />
zou lukken met mijn <strong>op</strong>leiding. En nu <strong>ben</strong> ik bijna klaar!. Vroeger was ik me<br />
<strong>van</strong> heel veel dingen niet bewust, maar nu weet ik dat ik enorm <strong>ben</strong><br />
gegroeid!”.<br />
Als Yasmine haar <strong>op</strong>leiding heeft afgerond wil ze eerst eens een paar jaar<br />
werken en het geleerde toepassen. Maar het zit er dik in dat ze daarna tóch<br />
weer verder wil leren: “ik vind het vak enorm interessant en ik weet zeker dat<br />
er nog heel veel te ontdekken is”.<br />
34 35
“Meubels leren maken<br />
voor mijn hobby”<br />
Hugo<br />
Bikker<br />
Hugo Bikker (29) woont in Drunen en werkt als aankomend<br />
hovenier bij de WML (Werkvoorzieningschap Midden Langstraat).<br />
Hugo hoorde <strong>van</strong> de leerbon <strong>op</strong> de radio, of in de plaatselijke<br />
krant, of misschien wel allebei! Hij heeft de leerbon snel aangevraagd,<br />
want hij wist al direct wat hij ermee wilde gaan doen:<br />
een cursus meubels maken.<br />
37
Country and Western<br />
Zodra je de kamer binnenstapt bij Hugo zie je het al. Hugo houdt <strong>van</strong> hout!<br />
Het zijn niet zomaar houten meubels <strong>die</strong> bij hem in huis staan, het zijn<br />
meubels met een geschiedenis! Ze brengen je naar Amerika, naar de tijd <strong>van</strong><br />
de settlers. Je waant je in een huisje <strong>op</strong> de prairie. Hugo houdt niet alleen <strong>van</strong><br />
meubels in Western Style, hij is ook liefhebber <strong>van</strong> de muziek <strong>die</strong> daarbij<br />
hoort: Country and Western. En in zijn boekenkast staan allerlei prachtige<br />
boeken met informatie en foto’s over Amerika, de Indianen, de meubels en de<br />
muziek. En over de natuur, want dat is ook een hobby <strong>van</strong> Hugo. Hij is<br />
bepaald niet iemand <strong>die</strong> stil zit. Zo is hij bijvoorbeeld lid <strong>van</strong> de jongerenafdeling<br />
<strong>van</strong> een landelijke natuurvereniging. Een weekend per maand gaan<br />
ze met elkaar <strong>op</strong> kamp ergens in Nederland om <strong>die</strong>ren of planten te bekijken,<br />
afhankelijk <strong>van</strong> het thema.<br />
Noorwegen<br />
Na zijn school (Voortgezet Speciaal Onderwijs, Werkenrode) werkte Hugo<br />
eerst drie jaar bij de WML en daarna vier maanden <strong>op</strong> Camphill in<br />
Noorwegen. Dit is een instelling waar <strong>mensen</strong> met en zonder handicap samen<br />
leven en werken. ”<strong>Ik</strong> was verantwoordelijk voor de groenteteelt. Dat was <strong>op</strong><br />
zich best leuk. Maar ik vond het leven in <strong>die</strong> instelling zwaar. Je leeft eigenlijk<br />
in één grote familie, je kunt je niet terugtrekken. <strong>Ik</strong> heb wel af en toe een<br />
beetje rust nodig”. Hugo is vervolgens een jaar in Noorwegen naar school<br />
gegaan, een soort tussenschool voor <strong>mensen</strong> <strong>van</strong> 20 tot 28 jaar, waarin je<br />
kunt ontdekken wat je leuk vindt en waar je goed in <strong>ben</strong>t. Doel is om je handvaardigheden<br />
aan te leren en je sociale vaardigheden te vergroten en om je<br />
te stimuleren en te motiveren. Je kunt uit vier hoofdvakken kiezen. Hugo koost<br />
voor Overleven en Natuur. Hij heeft daar ook Noors leren spreken. “Gewoon<br />
door het te doen. Er was geen andere mogelijkheid. Je praatte er de hele tijd<br />
Noors”.<br />
Buitenmens<br />
Hugo werkt sinds een aantal jaren weer bij de WML als hovenier voor<br />
40 uur per week. De WML heeft ook gezorgd voor een <strong>op</strong>leiding tot aankomend<br />
hovenier. Hij zit in de ‘regi<strong>op</strong>loeg’ en werkt zowel bij bedrijven in<br />
Waalwijk als bij particulieren in Tilburg. “<strong>Ik</strong> <strong>ben</strong> <strong>echt</strong> een buitenmens.<br />
Wij <strong>van</strong> de regi<strong>op</strong>loeg werken heel zelfstandig. Maar nu zijn er allerlei<br />
nieuwe mogelijkheden, zoals begeleid werken in het vrije bedrijf. Op zich zit<br />
ik prima bij de WML, maar het liefst zou ik een vaste baan heb<strong>ben</strong> bij een<br />
heemkundetuin of bij Natuurmonumenten of het Brabants Landschap. Maar ja,<br />
er zijn wel meer <strong>mensen</strong> <strong>die</strong> dat graag zouden willen”.<br />
Originele shakers tafel<br />
Met de leerbon heeft Hugo een cursus Meubels maken gevolgd in Drunen, bij<br />
de Alev, een plaatselijk educatief centrum. “<strong>Ik</strong> vond houtbewerking altijd al<br />
erg leuk. Hout is mooi materiaal. <strong>Ik</strong> maak ook houtsneden. Daarbij gebruik ik<br />
onderwerpen <strong>die</strong> met Amerika en de tijd <strong>van</strong> de settlers te maken heb<strong>ben</strong>.<br />
Indianen vind ik trouwens ook erg interessant”.<br />
Hugo heeft <strong>op</strong> de cursus een prachtige tafel gemaakt. Het is eigenlijk ook een<br />
soort bureau met lades. Het blijkt een originele Shakers tafel te zijn, naar een<br />
model uit 1800. Hugo toont een boek met bouwtekeningen <strong>van</strong> meubels in<br />
Amerika uit <strong>die</strong> tijd: ‘Authentic Shakers furniture’. Hij heeft, geholpen door de<br />
leraar <strong>van</strong> de cursus, deze tekening gebruikt voor zijn tafel. En dat is erg goed<br />
gelukt!<br />
38 39
“Een cursus Diabetes<br />
voet verzorging om mijn<br />
vak bij te houden”<br />
Ellen<br />
de Jong<br />
Ellen de Jong* (35) woont samen met haar man en haar drie<br />
dochters (15, 13, en 11) in Deurne. Ze zag een programma over de<br />
Leerbon <strong>op</strong> Omroep Brabant en heeft zich aangemeld voor een<br />
leerbon via de website. “<strong>Ik</strong> dacht: zou ik <strong>die</strong> leerbon ook mogen<br />
aanvragen? Zou ik <strong>die</strong> zomaar kunnen krijgen? Die leerbon was<br />
voor mij <strong>echt</strong> een uitkomst. Bij het uitgeven <strong>van</strong> geld denk ik altijd<br />
het allerlaatste aan <strong>mijzelf</strong>. Die leerbon was voor mij een<br />
cadeautje”. Ze volgde met de leerbon de cursus Diabetes voetverzorging.<br />
40<br />
Je eigen tijd indelen<br />
Na de mavo ging Ellen naar het mbo (activiteitenbegeleiding), maar na twee<br />
jaar hield ze het voor gezien. “Achteraf jammer, maar ik kon werk krijgen bij<br />
een kampeerboerderij <strong>van</strong> kennissen <strong>van</strong> mijn ouders en dat leek me toen heel<br />
erg leuk. Achteraf gezien was het <strong>echt</strong> niets voor mij. <strong>Ik</strong> heb daar wél mijn<br />
man leren kennen”.<br />
Een jaar later kreeg Ellen verkering en toen ging het allemaal heel snel. Ze<br />
ging trouwen en binnen het jaar kreeg ze al haar eerste kind. In het begin<br />
vond ik het heerlijk, maar al gauw kreeg ze de kriebels. “Omdat ik tóch iets<br />
wilde doen, ging ik een <strong>op</strong>leiding voor pedicure volgen. Dat leek mij een<br />
geschikt beroep, ook omdat je dan <strong>van</strong> huis uit kan werken en je eigen tijd kan<br />
indelen. En ik wilde heel graag <strong>mensen</strong> helpen”.<br />
Voeten zijn belangrijker dan veel <strong>mensen</strong> denken<br />
Ellen heeft inmiddels al jaren haar eigen kleine pedicure praktijk. Ze behandelt<br />
veel oudere <strong>mensen</strong> met diabetes. “Voeten zijn belangrijker dan veel <strong>mensen</strong><br />
denken. Oudere <strong>mensen</strong> kunnen hun eigen voeten niet verzorgen, omdat ze<br />
er niet meer bij kunnen. Soms heb<strong>ben</strong> ze ontstekingen bij de tenen. Als<br />
pedicure probeer ik allerlei problemen aan de voeten te voorkomen. Aan<br />
voeten <strong>van</strong> <strong>mensen</strong> zie je heel veel. <strong>Ik</strong> heb een signalerende rol, ik raad<br />
<strong>mensen</strong> regel matig aan om naar de dokter te gaan”. Ellen wilde zichzelf<br />
blijven ontwikkelen in haar vak. Daarom heeft ze ook de cursus Diabetes<br />
voetverzorging gevolgd. “Het was pittig. Heel veel theorie over het menselijk<br />
lichaam. <strong>Ik</strong> zag het ook als een soort herhaling, want in mijn pedicure-<br />
<strong>op</strong>leiding had ik er al veel <strong>van</strong> gehad. Maar ik vind dit erg interessant”.<br />
Je bouwt geen pensioen <strong>op</strong><br />
Het zorgen voor <strong>mensen</strong> zit Ellen in de genen, dat is duidelijk. “Het gaat <strong>op</strong><br />
zich allemaal heel erg goed. Een eigen praktijk is heel mooi, maar er zitten<br />
ook wel nadelen aan. Zo zijn de kosten best hoog, bijvoorbeeld voor allerlei<br />
verzekeringen, de aansluiting bij een branchevereniging, certificering en dat<br />
soort zaken. En je bouwt geen pensioen <strong>op</strong>. Zelfstandig ondernemerschap is<br />
een hele verantwoordelijkheid en soms vind ik het wel jammer dat ik geen<br />
collega’s heb. <strong>Ik</strong> doe alles zelf, ook de boekhouding. Daar heb ik een tijdje<br />
geleden een cursus voor gevolgd”.<br />
41
Nieuwe fase<br />
Ellen is niet iemand <strong>die</strong> graag stil staat. Ze denkt, zeker de laatste tijd, vaak<br />
na over haar toekomst. Hoewel haar huidige werk haar erg bevalt, wil ze<br />
misschien tóch ooit nog iets anders gaan doen, bijvoorbeeld werken in een<br />
zorginstelling. Het heeft geen haast, maar toch….Er zijn daar erg veel <strong>mensen</strong><br />
nodig. “<strong>Ik</strong> zit <strong>echt</strong> in een nieuwe fase. Nu mijn kinderen groter zijn - de jongste<br />
gaat straks al naar het voortgezet onderwijs – denk ik vaak na over werken<br />
buitenshuis. Het werken in de zorg trekt mij aan. <strong>Ik</strong> zou daar best nog voor<br />
willen leren, maar dan wil ik wel dat mijn ervaring ook wordt meegenomen.<br />
<strong>Ik</strong> werk al jaren met ouderen, doe steunkousen aan en uit. <strong>Ik</strong> heb inmiddels<br />
ook een behoorlijke dosis medische kennis <strong>op</strong>gebouwd en flink wat ervaring.<br />
En het lijkt me ook wel eens prettig om collega’s te heb<strong>ben</strong>. <strong>Ik</strong> <strong>ben</strong> <strong>ben</strong>ieuwd<br />
wat de toekomst mij brengt”.<br />
* De naam en andere gegevens <strong>van</strong> Ellen de Jong zijn veranderd voor dit boekje. Ook<br />
de persoon <strong>op</strong> de foto’s is niet Ellen de Jong.<br />
42
“Een cursus Engels<br />
voor mijn werk”<br />
Yvonne<br />
Bakkers<br />
Yvonne Bakkers (57) woont in Breda en werkt in de administratie.<br />
Toen ze in een plaatselijk krantje over de leerbon las dacht ze meteen:<br />
“Dit is iets voor mij!”. Ze wilde graag haar kennis <strong>van</strong> de<br />
Engelse taal verbeteren, omdat ze dat nodig had voor haar werk<br />
in de administratie.<br />
44
Altijd gewerkt!<br />
Direct na de huishoudschool ging Yvonne werken bij een modezaak. Na drie<br />
jaar, ze was toen negentien, kreeg ze een baan voor drie dagen per week bij<br />
een Brabants busvervoersbedrijf. Yvonne trouwde en kreeg een zoon, <strong>die</strong> nu<br />
23 is en nog thuis woont. “<strong>Ik</strong> was de eerste bij het bedrijf <strong>die</strong> een kind kreeg<br />
en bleef werken. Dat was toen helemaal niet gebruikelijk. Er waren zelfs nog<br />
bedrijven waar je als vrouw weg moest als je ging trouwen! <strong>Ik</strong> had geluk want<br />
mijn zus, <strong>die</strong> vlak daarvoor ook een zoontje had gekregen, vond het prima om<br />
<strong>op</strong> mijn kind te passen. Als ik ging werken bracht ik mijn zoontje naar haar<br />
toe”.<br />
Engels als voertaal<br />
Yvonne werkte eerst als receptioniste, maar zeven jaar geleden kwam er<br />
een nieuwe baan vrij en daar heeft ze <strong>op</strong> gesolliciteerd. Het was een<br />
administratieve baan waarin zij <strong>van</strong> alles moest regelen rond mobiele<br />
telefonie voor de medewerkers. Yvonne had het erg naar haar zin. “Het was<br />
een familiebedrijf, heel sociaal. De sfeer was er altijd heel goed, heel<br />
gemoedelijk”. Intussen is het bedrijf samengegaan met een groot buitenlands<br />
bedrijf. Omdat Engels de voertaal werd, verzorgde de werkgever een cursus<br />
voor de medewerkers. Yvonne vond de cursus interessant, maar moest er hard<br />
voor werken. Haar Engels <strong>van</strong> de huishoudschool was al grotendeels weggezakt.<br />
Na aflo<strong>op</strong> <strong>van</strong> de cursus <strong>van</strong> haar werk realiseerde zij zich dat zij<br />
nog lang niet genoeg wist <strong>van</strong> het Engels. Ze had <strong>echt</strong> de smaak te pakken<br />
gekregen en wilde verder. En precies <strong>op</strong> dat moment kwam de leerbon<br />
voorbij. Ze vroeg de leerbon aan en gaf zich <strong>op</strong> voor een cursus Engels bij<br />
educatief centrum De Brede Aa in Breda.<br />
Alles is veranderd<br />
Er is intussen heel wat veranderd voor Yvonne. Ze heeft kort geleden gehoord<br />
dat ze, na 37 jaar, weg moet bij het bedrijf en dat doet pijn. Haar man<br />
had kortgeleden ook al zoiets meegemaakt, dus het hakte er extra in. De<br />
oorzaak ligt bij de nieuwe regelgeving. Het busvervoer moet tegenwoordig<br />
‘aanbesteed’ worden. Meerdere busmaatschappijen dingen mee naar de<br />
uitvoering <strong>van</strong> het busvervoer in een bepaalde regio en maar één krijgt de<br />
<strong>op</strong>dracht. Het kan dus zomaar zijn dat een busmaatschappij een regio<br />
kwijtraakt en dat is hier gebeurd. Daarom moet er nu een groot aantal <strong>mensen</strong><br />
weg, waaronder Yvonne. “Dat aanbesteden klinkt leuk, maar het brengt heel<br />
veel onrust met zich mee. Het heeft ook een negatieve invloed <strong>op</strong> je binding<br />
met het bedrijf. De <strong>mensen</strong> <strong>die</strong> weg moeten, worden overgenomen door het<br />
bedrijf dat de <strong>op</strong>dracht kreeg. Voor de buschauffeurs betekent het niet zoveel,<br />
ze blijven gewoon <strong>op</strong> hun traject rijden. Maar voor de medewerkers <strong>op</strong> het<br />
hoofdkantoor heeft het grote gevolgen. <strong>Ik</strong> raak mijn collega’s kwijt. Nu woon<br />
ik <strong>op</strong> vijf minuten afstand <strong>van</strong> mijn werk, maar dan moet ik helemaal naar<br />
Eindhoven. Daar zie ik wel tegen<strong>op</strong>”.<br />
Wandelen<br />
Gelukkig heeft Yvonne naast haar werk (en haar gezin) ook nog andere bezigheden.<br />
Ze heeft een grote passie en dat is wandelen. “<strong>Ik</strong> wandel elke zondag<br />
25 km met mijn zus. We doen ook mee aan allerlei wandeltochten, zoals de<br />
Bloesemtocht in de Betuwe, de Kennedymars, de Nijmeegse Vierdaagse. In<br />
wandelen vind ik mijn rust”.<br />
46 47
Colofon<br />
<strong>PSW</strong><br />
Arbeidsmarktadvies<br />
<strong>PSW</strong><br />
Stationsplein 4<br />
Postbus 1228<br />
5200 BG ’s-Hertogenbosch<br />
Telefoon (073) 612 4325<br />
Telefax (073) 612 8575<br />
E-mail info@psw.nl<br />
Samenstelling en redactie<br />
Saskia Weddepohl<br />
Fotografie<br />
Saskia Holtjer<br />
Grafisch ontwerp<br />
Van Riet Ontwerpers, ‘s-Hertogenbosch<br />
’s-Hertogenbosch, december 2008<br />
Deze uitgave is mede mogelijk gemaakt door de Provincie Noord-Brabant
Stationsplein 4<br />
Postbus 1228<br />
5200 BG ’s-Hertogenbosch<br />
telefoon (073) 612 43 25<br />
telefax (073) 612 85 75<br />
e-mail info@psw.nl