Specialist in presenteren met Diasec - Wilcovak

wilcovak.nl

Specialist in presenteren met Diasec - Wilcovak

38 PF 3-2008 FOTOGRAFIE

Wilcovak

Specialist in presenteren

met Diasec

[tekst] Fred van der Ende

Het is koud maar zonnig op die tweede dag van het

nieuwe jaar. De straten in Hoogeveen zijn, net als de rest

van Nederland overigens, nog bezaaid met de resten van

het massaal afgestoken vuurwerk. In de lange winkelstraat

lopen vooral dagjesmensen en op het ijsbaantje hebben

kleine kinderen volop schaatspret. Wat doet een hoofdre-

dacteur van P|f op zo'n vrije dag – zo'n dag waarop het jaar

nog niet echt begonnen is – eigenlijk in het afgelegen

Hoogeveen? De aanleiding was een persbericht over een

expositie die werd georganiseerd door Wilcovak in het

stadhuis van Hoogeveen...

© Miles Aldridge,

The Glow of Impact:

Vogue Italia

Courtesy Reflex

New Art Gallery

8 © Ruud van Empel -

World Courtesy Flatland

Gallery

Als om 5 uur de duisternis invalt, stroomt het karakteristieke

Hoogeveense stadhuis vol met ambtenaren en politiefunctionarissen

om de traditionele nieuwjaarsreceptie bij te wonen. Tussen dit

publiek bevinden zich ook enkele beroemde fotografen/kunstenaars.

Zo is Anton Corbijn aanwezig, die in zijn standaard shabby

outfit lekker dissoneert tussen de nette pakken en uniformen. Ook

treffen we Ruud van Empel hier met een glas in de hand, al heeft hij

voor de gelegenheid een stemmig zwart colbertje aangetrokken.

Burgemeester Urlings opent tijdens zijn nieuwjaarstoespraak de expositie

die opgehangen is in de raadszaal, en roemt daarbij initiatiefnemer

Wilcovak als toonaangevend Hoogeveens ondernemer.

Vijf bekende fotografen werkten mee aan de expositie, Naast foto's

van de aanwezige Anton Corbijn en Ruud van Empel, hangt er ook

werk van Erwin Olaf, Ellen Kooi en Margriet Smulders. Allemaal

vaste klanten van het bedrijf in Hoogeveen dat zich heeft gespecialiseerd

in het Diasec-procédé voor museale presentaties. En inderdaad,

in dat zaaltje in Hoogeveen hangt dan ook een prachtige

presentatie van grote glanzende foto's, die in plexiglas gegoten lijken

en zonder frame een eindje voor de muren lijken te zweven...

Eind jaren zestig ontwikkelde de Zwitser Heinz Sovilla-Brulhart

een procédé waarbij foto's met de beeldzijde achter helder acrylaat

(plexiglas) worden geplakt. Het procédé wordt in 1974 onder

de naam Diasec® gepatenteerd en slechts enkele licentiehouders

mogen ermee werken. Daardoor kreeg de naam Diasec een exclusieve

klank en hangt er nog altijd een waas van geheimzinnigheid

rondom het procédé. De van oorsprong Amsterdamse Willem van

de Poll kwam bij de licentiehouder in België in aanraking met Diasec

en besloot een licentie aan te vragen. Nieuwe licentiehouders

werden met zorg gekozen, waarbij een kennismakingsbezoek aan

Lausanne onvermijdelijk was en de toekomstige Diasec-verwerker

moest worden getraind. Die zorg heeft alles te maken met de

kwaliteitsbewaking van het procédé, waarbij gebruik wordt gemaakt

van speciale ingrediënten, zoals de lijm en primer die door

een 'geheim gehouden' Zwitsers bedrijf worden geproduceerd.

Wilcovak

Als trotse en enige licentiehouder voor Nederland beginnen Willem

en zijn vrouw Corrie in 1982 gezamenlijk aan het opbouwen van het

bedrijf Wilcovak. Ze maken een moeizame start door, waarbij het

lastig blijkt het exclusieve systeem aan de man te brengen. De doorbraak

komt als ze de expositie Eye to Eye van Paul Huf met Diasec afwerken. De

reizende expositie ontvangt niet alleen lovende kritieken qua inhoud, maar

ook vanwege de prachtige strakke afwerking. Langzamerhand vinden

steeds meer exposerende fotografen, galeries en musea hun weg naar Hoogeveen

en het bedrijf groeit gestaag. Willem komt in de jaren negentig in

contact met Erik Stoffers, die als laborant bij Souverein en VB Fototechniek

werkte en veel ervaring heeft met grootformaatprints. In hem ziet hij een


FOTOGRAFIE PF 3-2008

39


40 PF 3-2008 FOTOGRAFIE

De hier beschreven

werken zijn te

bewonderen bij de

volgende gelegenheden:

Miles Aldridge

Acid Candy

Reflex New Art Gallery

Amsterdam

19 april t/m 7 juni

Go China

Groninger museum

23 maart t/m

26 oktober

© Miles Aldridge, The

Vagaries of Fashion:

Vogue Italia

Courtesy Reflex New Art

Gallery

waardig opvolger van het bedrijf, en Erik wil eigenlijk ook wel weer terug

naar z'n Drentse geboortegrond. Na een periode van vijf jaar samengewerkt

te hebben, nemen Erik en zijn vrouw Sandra het bedrijf in 2007

over. Ook zij moesten hun opwachting maken in Lausanne, ditmaal bij

de weduwe van de inmiddels overleden Heinz Sovilla-Brulhart. "Een echt

warme ontvangst", dat herinneren ze zich nog goed. "We hebben een

hele dag zitten praten en we houden nog steeds goed contact. De weduwe

bewaakt het 'geheim' goed, ze noemt dat zelf haar 'Coca Cola recept',

maar ze heeft wel wat problemen met de zakelijke invulling. Zo

zijn we nu bezig om hier in Hoogeveen een trainingscentrum te worden

voor nieuwe licentiehouders, omdat zij eigenlijk niet zo goed weet hoe

ze dat moet aanpakken."

Als ik later het bedrijf zelf bezoek, valt me op dat het zo klein behuisd

is. Ergens op het industrieterrein werken de mensen van Wilcovak in

een veel te klein atelier aan enorm grote prints van Miles Aldridge voor

een expositie in de Reflex New Art Gallery en de expositie Go China

voor het Groninger Museum. De studio staat vol met grote montagetafels

voorzien van een wals. Het is soms passen en meten om die

grote platen te verplaatsen. Erik Stoffers legt uit dat ze bezig zijn met

een ander pand en dat het inderdaad soms behelpen is. In het naastgelegen

magazijn staan twee grote zaagtafels en een stellingkast met

grote platen plexiglas en dibond. "Het plaatmateriaal heeft een maximale

afmeting van twee bij vier meter, dus dat is de grootste maat die

we kunnen verwerken", legt Erik uit. "We hebben wel eens groter gemaakt,

maar dan moet je gaan monteren en dat is lastig. Het grootste

probleem bij zulke afmetingen zit in het doorbuigen van het materiaal.

Standaard monteren we Diasec-materiaal op een aluminium frame,

dat in de hoeken met klinknagels wordt vastgezet. Daarmee krijgt het

stevigheid en hangt de plaat een aantal centimeters van de muur."

Bij het monteren wordt de foto met de beeldzijde op transparant of

gematteerd plexiglas geplakt, maar over de gebruikte materialen mag

Erik uiteraard niet veel vertellen. Die plaat plexiglas met opgeplakte

foto wordt vervolgens op 4mm dik dibond gelijmd, waarachter dan het

aluminium frame wordt geplakt. Het geheel wordt op de zaagtafel

schoon gesneden en zo ontstaat een aflopende foto die zo op het eerste

gezicht in plexiglas lijkt gegoten. Het geheel is dus volledig luchtdicht

en de gebruikte lijmen zorgen ervoor dat de foto absoluut niet

gaat bobbelen of trekken. Het plexiglas geeft een diepe glans en een

verhoogde contrastindruk en inderdaad, de kleurrijke foto's van Miles

Aldridge komen zo nog beter tot hun recht. Volgens Erik is het het allermooist

als je Cibachrome-prints in Diasec afwerkt: "Dan heb je echt

een prachtige presentatie..."

Houdbaarheid

Naast het feit dat het fotomateriaal luchtdicht wordt gesandwiched

tussen de plexiglasplaat en het dibondmateriaal, houdt het

acrylaat ook schadelijke UV-straling tegen, zodat foto's minder snel

verkleuren. Volgens het patent van Heinz Sovilla wordt vanwege

het uitdrogen van de luchtdicht gesealde foto het aandeel zuurstof

en watermoleculen verminderd, waardoor er minder ozon wordt

geproduceerd zodat de schadelijke UV-straling minder grip heeft

op het verouderingsproces. De gebruikte rubberlijm en de primer

bevatten een chemisch stabiele samenstelling, waardoor verkleuring

van de lijm zelf niet aan de orde is. Het materiaal is bestand

tegen temperatuurschommelingen en wisselende luchtvochtigheid.

In een artikel van het American Institute for Preservation

wordt de Diasec face-mounting techniek nader bekeken en onderzocht.

Het Instituut stelt dat het patent in essentie klopt, maar zet

hier ook een paar vraagtekens bij. Zij menen dat alle luchtdicht afgesloten

presentatietechnieken in ieder geval het gevaar bevatten

dat de chemicaliën van een slecht gespoelde print eveneens opgesloten

worden en op den duur het werk zouden kunnen beschadigen.

Daarnaast waarschuwen ze conservatoren om met grote

omzichtigheid te werk te gaan bij het reinigen van stof omdat

acrylaat nogal gevoelig is voor krassen. Op verschillende werken

zijn typisch cirkelvormige krassen aangetroffen, die het gevolg zijn

van zeemen. Daarbij moet de conservator zich wel bedenken dat

een in Diasec afgewerkte foto in z'n geheel een object is geworden

en het hier niet een losse bescherming betreft. Het feit dat het instituut

de techniek zo serieus onderzoekt, is natuurlijk te danken

aan de populariteit. In veel musea staat dan ook vol trots bij de

werken vermeld dat het hier een Diasec-afwerking betreft.

Nu veel kunstenaars en musea de weg naar Hoogeveen hebben gevonden,

ontstaan er volgens Erik ook nieuwe uitdagingen. Steeds

vaker krijgen ze inkjetprints aangeboden en daarbij kunnen zich

wel problemen voordoen. Hij laat een paar tests zien waarbij diverse

inkjetpapieren met de beeldzijde op plexiglas zijn geplakt. Bij

veel papieren laat de beeldlaag die de inkt bevat los van het papier,

en zit het beeld vastgeplakt aan het plexiglas. Alleen bij Photoragpapieren

lijkt het goed te gaan. Ander inkjetmateriaal zal eerst

moeten worden voorbehandeld met een coating om ze in Diasec te

kunnen monteren. Gelukkig leveren de meeste klanten hun werk in

dergelijke grote formaten nog altijd als traditionele print aan.

Meer informatie www.wilcovak.nl

Similar magazines