De Europese domiciliëring SEPA (februari 2013) - SEPA Belgium

De Europese
domiciliëring SEPA
Beschrijving
Procedure voor de migratie van de Belgische domiciliëring (DOM’80)
Versie 3.1 – februari 2013

2 De Europese domiciliëring
Deze brochure mag zonder wijzigingen van de inhoud worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt
zonder voorafgaande toestemming van Febelfin mits de bron wordt vermeld. Veranderingen aan de
inhoud mogen enkel met voorafgaande schriftelijke toestemming van Febelfin.
v.u. :, Febelfin | Aarlenstraat 82 | 1040 Brussel

Inhoudstafel
De Europese domiciliëring 3
Voorafgaande opmerking & Historiek van aanpassingen .............................................................................. 5
1 Inleiding ..................................................................................................................................................... 6
2 Definitie en belangrijke verschilpunten met de huidige Belgische domiciliëring ....................................... 7
3 Werkwijze : algemeen ............................................................................................................................... 9
3.1 Commercieel akkoord – Het mandaat ............................................................................................... 9
3.2 De aankondiging (pre-notification) ................................................................................................... 10
3.3 De schuldeiser verzendt bestanden naar zijn bank ......................................................................... 10
3.4 Rol van de bank van de schuldeiser ................................................................................................ 10
3.5 Rol van de bank van de schuldenaar .............................................................................................. 10
Bescherming van de schuldenaar ........................................................................................................... 10
4 Verwerking van de invorderingen ............................................................................................................ 11
4.1 Administratie bij de bank van de schuldeiser................................................................................... 11
4.1.1 Aansluiting van een nieuwe schuldeiser ............................................................................... 11
4.1.2 Wijzigingen/overnames van een schuldeiser ........................................................................ 12
4.1.3 Beëindiging door een schuldeiser ......................................................................................... 12
4.2 Mandatenbeheer .............................................................................................................................. 12
4.2.1 Standaardgegevens mandaat ............................................................................................... 12
4.3 Invorderingen ................................................................................................................................... 13
4.3.1 Afgifte van invorderingen ....................................................................................................... 13
4.3.2 R-transacties .......................................................................................................................... 16
4.3.3 Rechtzetting van invorderingen ............................................................................................. 18
4.3.4 Beheer mandaten cyclus ....................................................................................................... 20
4.4 Uitwisseling berichten tussen bank en klant .................................................................................... 21
4.4.1 Van schuldeiser naar bank .................................................................................................... 21
4.4.2 Van bank naar schuldeiser .................................................................................................... 21
5 Omschakeling van DOM’80 naar Europese domiciliëring. Core ............................................................. 22
5.1 Inleiding ............................................................................................................................................ 22
5.2 Doel van de omschakeling ............................................................................................................... 22
5.3 Principe van de omschakeling ......................................................................................................... 23
5.4 Omschakeling via interbancair migratiebestand mandaten bij de NBB .......................................... 24
5.5 Eerste invordering van een gemigreerde Europese domiciliëring ................................................... 25
5.6 Overgangsperiode DOM’80- Europese domiciliëring ...................................................................... 26
5.7 DOM’70 ............................................................................................................................................ 26
6 Verantwoordelijkheden van de schuldeiser ............................................................................................. 27

4 De Europese domiciliëring
7 Voordelen voor de schuldeiser .................................................................................................................28
7.1 Europese betalingsruimte .................................................................................................................28
7.2 Terugkerende en eenmalige Europese domiciliëring .......................................................................28
7.3 Volledig geautomatiseerde processen .............................................................................................28
7.4 De mogelijkheid om de invorderingsdatum te bepalen ....................................................................28
7.5 B2B Business-to-Business ...............................................................................................................28
7.6 Rechtzetting van invorderingen ........................................................................................................29
7.7 Groter consumentenvertrouwen .......................................................................................................29
8 Elektronische mandaten (‘e-mandates’) ...................................................................................................30
9 Lexicon .....................................................................................................................................................31
Bijlage 1: SDD codes in CODA – gestructureerde mededeling 127 .............................................................34
Bijlage 2: Lay-out van het migratiebestand ...................................................................................................37
Bijlage 3: Vertalingen .....................................................................................................................................39

Voorafgaande opmerking & Historiek van aanpassingen
De Europese domiciliëring 5
De inhoud van deze brochure is gebaseerd op alle gegevens die gekend waren op het ogenblik
waarop ze werd opgemaakt.
Raadpleeg regelmatig uw bank of www.sepabelgium.be voor een stand van zaken en voor bijkomende
algemene informatie.
Dit document is met de grootste zorg opgesteld om de juistheid ervan te garanderen. Febelfin kan echter
op geen enkele wijze aansprakelijk worden gesteld voor verlies of schade veroorzaakt door onjuiste of
onvolledige informatie in dit document.
Deze tekst is ook beschikbaar in het Frans.
Voor meer informatie kan de klant terecht bij zijn bank.
Historiek van de aanpassingen
Versie 2.1 – oktober 2011: aanpassing van bijlage 1 (codes CODA)
Versie 3.0 – november 2012: aanpassingen Verordening N°260/2012 ‘SEPA end date’
Versie 3.1 – februari 2013: verdere aanpassingen Verordening N°260/2012 ‘SEPA end date’

6 De Europese domiciliëring
1 Inleiding
De Europese domiciliëring (SEPA Direct Debit) is een van de drie producten (samen met de Europese
overschrijving en de betaling met kaart) die zijn ontwikkeld in het kader van de invoering van SEPA
(Single Euro Payments Area of het gemeenschappelijke eurobetalingsgebied).
SEPA heeft als doel elke Europese bankcliënt de mogelijkheid te bieden binnen heel Europa betalingen in
euro uit te voeren zoals hij dat doet in zijn eigen land, d.w.z. met hetzelfde gemak, dezelfde veiligheid en
dezelfde uitvoeringstermijnen als een binnenlandse betaling. De Europese domiciliëring houdt rekening
met de juridische bepalingen van de Europese Richtlijn betreffende de betalingsdiensten (Europese
Richtlijn 2007/64/EG van 13 november 2007 betreffende de betalingsdiensten in de interne markt – PBEG
van 5 december 2007 L 319/1, de wet van 10 december 2009 betreffende de betalingsdiensten en de EU
Verordening 260/2012 SEPA End date1 .
Momenteel kent elk Europees land één of meer specifieke producten voor een binnenlandse betaling via
domiciliëring. Het bleek onmogelijk om een van de nationale systemen zomaar over te nemen of om te
vormen tot het enige gemeenschappelijke systeem in de SEPA-zone. Dus werd geopteerd voor de
ontwikkeling van een nieuw product – de Europese domiciliëring of SEPA Direct Debit (SDD). Alle
nationale domiciliëringssystemen moeten gemigreerd zijn vóór 1 februari 2014. De SDD is bovendien
grensoverschrijdend.
De migratie verloopt geleidelijk tijdens een overgangsfase waarin de verschillende huidige systemen en
het nieuwe systeem naast elkaar bestaan. De Belgische banken nemen alle nodige maatregelen om de
continuïteit van het bestaande systeem en van de bestaande mandaten te waarborgen en de efficiëntie
van de nieuwe Europese domiciliëring op hetzelfde peil te houden als in het huidige systeem. De migratie
van het Belgische DOM’80 product naar de Europese domiciliëring dient dus voor 1 februari 2014
voltooid te zijn!
Schuldeisers zullen in deze brochure alle nuttige informatie ter voorbereiding van hun migratie en het
gebruik van de Europese domiciliëring kunnen terugvinden. Voor de schuldenaars zijn er flyers
beschikbaar met meer algemene informatie op www.sepabelgium.be
1 Verordening (EU) Nr. 260/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 14 maart 2012 tot
vaststelling van technische en bedrijfsmatige vereisten voor overmakingen en automatische afschrijvingen
in euro en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 924/2009

2 Definitie en belangrijke verschilpunten met de huidige
Belgische domiciliëring
De Europese domiciliëring 7
De schuldenaar geeft aan de schuldeiser een mandaat. Hiermee mag de schuldeiser het initiatief nemen
om via zijn bank één of meer inningen aan te bieden aan de bank van de schuldenaar. De bank van de
schuldenaar debiteert de rekening van de schuldenaar.
Net zoals de huidige Belgische domiciliëring DOM’80 werkt de Europese domiciliëring volgens een
schema met vier partijen: de schuldenaar, de schuldeiser, de bank van de schuldenaar en de bank van de
schuldeiser.
Toch zijn er enkele belangrijke verschillen tussen beide systemen die in deze brochure nader beschreven
worden. Hierna volgt alvast een overzicht:
Belgische domiciliëring Europese domiciliëring
(SEPA Core Scheme)
Naam Domiciliëring of DOM’80 EU : SEPA Direct Debit
in België : Europese domiciliëring
in Nederland : Europees incasso
in Frankrijk : prélèvement européen
in Duitsland: Europäische Lastschrift
Gebruik Alleen binnen België Binnenlands en grensoverschrijdend
In alle lidstaten van de Europese Unie
plus IJsland, Liechtenstein, Monaco
Noorwegen en Zwitserland, (SEPAzone).
Versies Alleen herhaaldelijk Herhaaldelijk (= terugkerende
domiciliëring) en eenmalig (één
debitering)
In gebruik vanaf 01/11/2009
In gebruik tot 31/1/2014
Rekeningnummer
van de persoon die int
12 cijfers:
xxx-xxxxxxx-xx
IBAN + BIC 2
Formulier Niet eenvormig Europees domiciliëringsmandaat
(verplichte gegevens maar vrije lay-out)
Er zijn voorbeelden beschikbaar op
www.nbb.be > betalingssystemen >
betalingsstandaarden
2 De verplichting om de BIC van de schuldenaar mee te geven, vervalt vanaf 1 februari 2014 voor de
Europese domiciliëring binnen België. Vanaf 1 februari 2016 hoeft de schuldeiser de BIC ook niet meer
mee te geven voor de Europese domiciliëring binnen de SEPA-zone.

8 De Europese domiciliëring
Formaat CIRI – bestand met vaste lengte
(zie www.febelfin.be)
Administratie
van de mandaten
Tijdstip aanbieding
van inningen
Door de bank van de
schuldenaar of door de
schuldeiser
XML (zie www.sepabelgium.be en
www.febelfin.be)
door de schuldeiser
Niet eenvormig 5 inter-bankwerkdagen (*) vóór eerste
inning en/of eenmalige inning
2 inter-bankwerkdagen voor
terugkerende inningen
Weigering vóór inning Niet mogelijk Mogelijk. De schuldenaar kan weigeren
vanaf de dag waarop hij de aankondiging
heeft gekregen en uiterlijk op de
vervaldatum van de invordering.
Verzoek tot terugbetaling
door de schuldenaar
Terugbetaling door de
schuldeiser
Geldigheid van het
mandaat
- schuldenaar kan
onvoorwaardelijke terugbetaling
aanvragen tot 8 weken na inning
- in geval van een ongeldig
mandaat, is de terugbetalingsperiode
13 maanden.
- schuldenaar kan onvoorwaardelijke
terugbetaling aanvragen tot 8 weken na
inning
- in geval van een ongeldig mandaat, is
de terugbetalingsperiode 13 maanden.
Is mogelijk Beperkt tot 5 inter-bankwerkdagen en
voor het volledige bedrag (Reversal)
(voor andere bedragen moet een SEPAoverschrijving
worden verstuurd)
Tot herroeping door de
verschillende partijen
Mandaatreferte Gegeven door de bankier van
de schuldenaar
Schuldeisersreferte 12 numerieke posities met
controle
Tot herroeping door de
verschillende partijen of
geen gebruik gedurende 36 maanden na
het laatste incasso
Gegeven door de schuldeiser
Maximum 35 alfanumerieke posities
zonder controle (End-to-End referentie)
(*) inter-bankwerkdagen zijn gebaseerd op de TARGET dag kalender (gepubliceerd door de ECB, zie
www.ecb.int)

3 Werkwijze : algemeen
3.1 Commercieel akkoord – Het mandaat
De Europese domiciliëring 9
Is een akkoord tussen de klant (schuldenaar) en zijn leverancier (schuldeiser) voor de betaling van een
factuur voor een dienst/product door middel van een Europese domiciliëring.
- De leverancier bezorgt de klant een mandaatformulier.
- Indien de klant beslist om via een Europese domiciliëring te betalen, vult hij het mandaatformulier in,
ondertekent het en stuurt het terug naar de leverancier. Hierdoor geeft hij deze laatste de
toestemming om zijn rekening eenmaal (eenmalige debitering) of verscheidene malen (terugkerende
domiciliëring) te debiteren.
- De schuldeiser bewaart het papieren mandaat volgens de nationale wettelijke termijnen die van
toepassing zijn in het land van de schuldenaar.
- Wanneer een schuldenaar zijn mandaat wenst te beëindigen, dan moet hij dit meedelen aan de
schuldeiser.

10 De Europese domiciliëring
3.2 De aankondiging (pre-notification)
De schuldeiser stuurt een aankondiging met vermelding van het bedrag en de datum van uitvoering naar
de klant. Hij doet dit minstens 14 kalenderdagen vóór de debitering van de factuur (tenzij anders
bedongen met de klant). Die aankondiging kan als afzonderlijk document worden verzonden ofwel samen
met de te debiteren factuur.
De lay-out mag vrij worden gekozen, maar moet de debiteringsdatum en het te debiteren bedrag
vermelden; als het bedrag en de debiteringsdatums gedurende 1 jaar gekend zjin, kan de schuldeiser een
jaarlijkse aankondiging versturen.
3.3 De schuldeiser verzendt bestanden naar zijn bank
De schuldeiser maakt een bestand met inningen, inclusief de mandaatinformatie, op volgens het nieuwe
SEPA-formaat (zie Implementation Guidelines op www.sepabelgium.be) en stuurt dit naar zijn bank
binnen de termijnen vermeld in punt 4.3.
3.4 Rol van de bank van de schuldeiser
De bank van de schuldeiser verwerkt de bestanden en bezorgt de invorderings- en mandaatgegevens van
de cliënten van andere banken aan een verrekenings- en vereffeningssysteem (‘clearing en settlement’).
Het verrekenings- en vereffeningssysteem bezorgt de bestanden vervolgens aan de banken van de
schuldenaars (de klanten van de schuldeiser).
3.5 Rol van de bank van de schuldenaar
De bank van de schuldenaar controleert bij ontvangst van de invordering een aantal gegevens en
debiteert de rekening van haar cliënt.
De bank van de schuldenaar kan een invordering weigeren vóór of na de datum van de verrekening op
eigen initiatief of op verzoek van haar cliënt (zie 4.3.2.).
Bescherming van de schuldenaar
De schuldenaar kan de onvoorwaardelijke terugbetaling vragen van een reeds uitgevoerde invordering
binnen een termijn van acht weken vanaf de inning. Als het mandaat voor Europese domiciliëring niet
geldig is of niet bestaat, kan de schuldenaar tot dertien maanden na de inning terugbetaling van de
invordering vragen.

4 Verwerking van de invorderingen
4.1 Administratie bij de bank van de schuldeiser
4.1.1 Aansluiting van een nieuwe schuldeiser
De Europese domiciliëring 11
De schuldeiser sluit een overeenkomst met zijn bank met betrekking tot de regels en voorwaarden voor
de Europese domiciliëring. Op basis van die overeenkomst zal de bank instructies van de schuldeiser
krijgen en uitvoeren.
De bank van de schuldeiser zorgt voor de toekenning van een SEPA-schuldeiseridentificatienummer. Dat
nummer geldt in alle SEPA-landen, zodat elke schuldeiser voor heel dit gebied slechts één
schuldeiseridentificatienummer nodig heeft.
Het schuldeiseridentificatienummer bevat de volgende elementen:
• Posities 1 en 2: ISO-landcode van de schuldeiser (BE voor België)
• Posities 3 en 4: Controlecijfer (berekend op basis van posities 1 tot 2 en 8 tot 35)
• Posities 5 tot 7: ‘Business code’ van de schuldeiser; (default “ZZZ”)
• Posities 8 tot 35: Landspecifieke identificatie
Specifiek voor België:
A. Ofwel bevat de identificatie het ondernemingsnummer van de schuldeiser (als de schuldeiser dit
heeft)
B. Heeft de schuldeiser geen ondernemingsnummer, dan kent de bank van de schuldeiser zelf een
specifiek nummer toe, met de volgende structuur:
i. Posities 8 tot 10: protocolcode van de bank van de schuldeiser (bankidentificatiecode bestaande
uit 3 cijfers – http://www.nbb.be/pub/07
ii. Positie 11: “D”
iii. Posities 12 tot 20: oplopend cijfer toegekend door de bank van de schuldeiser
Voorbeeld van een schuldeiseridentificatie:
• met ondernemingsnummer (0456 810 810): BE12 001 0456810810
• met specifiek nummer: BE69 ZZZ 050D000000008
De ‘business code’ kan worden gebruikt om binnen een onderneming onderscheid te maken tussen
verscheidene business units. Ze is niet nodig om een mandaat op uniforme wijze te identificeren, maar
bevat wel nuttige informatie voor de schuldeiser (bijv. : nummer van de dochteronderneming, taalcode,
specifieke dienst, enz.). De ‘business code’ heeft geen invloed op het controlecijfer (check digit) en
verandert dus niets aan de geldigheid van het mandaat en aan de identificatiegegevens van de
schuldeiser.

12 De Europese domiciliëring
Aan de schuldeiser wordt sterk aangeraden slechts één schuldeiseridentificatienummer waar ook in de
SEPA te gebruiken en gebruik te maken van de ‘business codes’ om interne organisatorische redenen.
4.1.2 Wijzigingen/overnames van een schuldeiser
Bij elke invordering moet de schuldeiser een aantal gegevens betreffende het mandaat meesturen (zie
ook 4.2.1 Standaardgegevens mandaat).
De schuldeiser is verantwoordelijk voor het doorgeven van elke wijziging in zijn gegevens (naam, adres,
schuldeiseridentificatie, …) aan zijn bank en schuldenaars. Hij geeft die wijzigingen door samen met de
eerstvolgende invordering, in hetzelfde XML-bericht.
Bij de volgende invorderingen worden de gewijzigde gegevens telkens meegestuurd in plaats van de
oorspronkelijke gegevens.
4.1.3 Beëindiging door een schuldeiser
Een schuldeiser die geen nieuwe invorderingen onder de Europese domiciliëring meer aanbiedt, blijft
aansprakelijk voor de gevolgen van zijn vroegere invorderingen, zoals beschreven in punt 6.
4.2 Mandatenbeheer
4.2.1 Standaardgegevens mandaat
De schuldenaar ondertekent een mandaat. Dit betekent dat hij ermee akkoord gaat dat:
* de schuldeiser zijn bank verzoekt om de inning uit te voeren
* zijn bank zijn rekening debiteert ter betaling van de inning van de schuldeiser.
Het mandaat moet steeds rechtsgeldig ondertekend zijn en de vereiste juridische clausules alsook de
namen van de ondertekenende partijen bevatten.
Elk mandaat moet verplicht de volgende gegevens bevatten:
• Het woord “SEPA”
• ‘Europese domiciliëring’ of ‘Europese domiciliëring B2B’
• één mandaatreferte (bepaald door de schuldeiser en beperkt tot 35 posities)
• naam en volledig adres (+ land) van de rekeninghouder (schuldenaar)
• naam en volledig adres (+land) van de schuldeiser
• schuldeiseridentificatie
• IBAN en BIC van de schuldenaar
• reden van het onderliggend contract en beschrijving
• type betaling (eenmalig of terugkerend)
• datum en plaats van ondertekening
• handtekening van de rekeninghouder (schuldenaar).
De keuze van de lay-out is vrij, maar de inhoud is verplicht; bovendien moeten alle gegevens op de
voorzijde vermeld worden.

Onderstaande gegevens kunnen toegevoegd worden aan het mandaat ter informatie:
De Europese domiciliëring 13
• De naam en/of identificatie van de uiteindelijke schuldenaar (in te vullen indien rekeninghouder
een betaling doet voor een derde schuldenaar)
• Naam en/of identificatie van de uiteindelijke schuldeiser (in te vullen enkel wanneer een
schuldeiser een betaling invordert namens een uiteindelijke schuldeiser)
Op www.nbb.be > betalingssystemen > betalingsstandaarden kan u enkele voorbeelden van SEPA
mandaten terugvinden.
4.2.2 Afhandeling van het mandaat
Een belangrijke wijziging ten opzichte van het Belgische domiciliëringssysteem (DOM’80) heeft betrekking
op het circuit van het mandaat, dat voortaan door de schuldeiser zelf zal worden gecreëerd, beheerd en
gearchiveerd.
Nadat de schuldenaar het mandaat heeft ondertekend, bezorgt hij het aan de schuldeiser.
De schuldeiser dient het ondertekende mandaat te archiveren. Na annulering of laatste gebruik bewaart
de schuldeiser het mandaat overeenkomstig de nationale wettelijke bewaartermijnen
4.3 Invorderingen
4.3.1 Afgifte van invorderingen
Vanaf het ogenblik waarop de schuldeiser het ondertekende mandaat heeft gekregen, kan hij
invorderingen aanbieden.
• Aankondiging
De schuldeiser stuurt de schuldenaar een aankondiging minstens 14 kalenderdagen vóór de
inningsdatum. De schuldeiser kan ze afzonderlijk versturen of bijvoorbeeld bij een factuur voegen. In
principe is er een aankondiging voor elke invordering.
Schuldeiser en schuldenaar kunnen overeenkomen om de werkwijze voor de aankondiging en de
verzendingstermijn op een andere manier vast te leggen (bijvoorbeeld jaarlijks overzicht van gegevens en
bedragen van invorderingen voor het komende jaar).

14 De Europese domiciliëring
• Invorderingen
De schuldeiser stuurt de invorderingen naar zijn bank, samen met de informatie over de mandaten.
Daarvoor gebruikt hij de bancaire XML-lay-out.

De Europese domiciliëring 15
De bank van de schuldeiser bepaalt de datum voor de uitvoering van de bestanden. Zij houdt daarbij
rekening enerzijds met de door de schuldeiser gevraagde inningsdatum en anderzijds met de
vastgestelde minimumperiodes:
A. voor de eerste invordering (FRST) van een terugkerende reeks of een eenmalige invordering
(OOFF) bedraagt die minimumperiode 5 TARGET dagen bij de bankier van de schuldenaar
(ontvangst).
Het bestaan van een mandaat wordt geregistreerd bij de bank van de schuldenaar na
ontvangst van een correcte eerste invordering. Het doorsturen van een FRST is
noodzakelijk om over te kunnen gaan naar volgende invorderingen.
B. voor terugkerende invorderingen (RCUR) bedraagt die periode 2 TARGET dagen bij de bankier
van de schuldenaar (ontvangst).
De noties FRST en RCUR moeten door de schuldeiser duidelijk vermeld worden in het XMLbericht.
Indien de schuldenaar van rekening verandert naar een andere bank zal de eerstvolgende
inning opnieuw als eerste invordering (Frst) van een terugkerende reeks invordering
verstuurd moeten worden. Deze regel is ook van toepassing bij het gebruik van de
bankoverstapdienst.
• Verrekening
De bank van de schuldeiser stuurt de invorderingen, samen met de informatie over de mandaten, naar de
bank van de schuldenaar. Daarvoor selecteert zij een verrekenings- en vereffeningssysteem. Dat systeem
zal de transacties versturen op basis van de BIC3 (Business Identifier Code) en doorsturen naar de
banken van de respectieve schuldenaars.
• Debet rekening schuldenaar
De bank van de schuldenaar debiteert de rekening van haar cliënt als dat mogelijk is.
3 De verplichting om de BIC van de schuldenaar mee te geven, vervalt vanaf 1 februari 2014 voor de
Europese domiciliëring binnen België. Vanaf 1 februari 2016 hoeft de schuldeiser de BIC ook niet meer
mee te geven voor de Europese domiciliëring binnen de SEPA-zone.

16 De Europese domiciliëring
• Vereffening
Het verrekenings- en vereffeningssysteem zorgt voor de vereffening van de invordering op de
vervaldatum. Het systeem debiteert de bank van de schuldenaar voor het bedrag van de invordering en
crediteert de bank van de schuldeiser voor hetzelfde bedrag.
• Credit rekening schuldeiser
De bank van de schuldeiser crediteert de rekening van de schuldeiser.
4.3.2 R-transacties
Wanneer een van de partijen een invordering niet op de normale wijze kan behandelen, start een
uitzonderingsprocedure. Transacties gegenereerd en verstuurd in het kader van dergelijke
uitzonderingsprocedure worden ‘R-transacties’ genoemd.
De bank van de schuldeiser rapporteert deze R-transacties naar de schuldeiser (zie punt 4.3.4).
Sommige R-transacties worden vóór de vereffening gegenereerd, andere pas nadien. De verschillende
R-transacties worden op een gestandaardiseerde manier verwerkt.
Voor de vertaling van alle benamingen in bovenstaand schema, zie het lexicon.

• R-transacties vóór de vereffening
A. Refusal (geweigerde Europese domiciliëring)
De Europese domiciliëring 17
De schuldenaar kan, op basis van de aankondiging, een invordering weigeren vooraleer de inning
heeft plaatsgevonden. Hierbij vraagt de schuldenaar aan zijn bank om de invordering niet te betalen.
De bank van de schuldenaar zal die invordering in dit geval weigeren (en verstuurt een ‘Reject’ naar de
bank van de schuldeiser).
De schuldenaar kan weigeren vanaf de dag waarop hij de aankondiging heeft gekregen en uiterlijk op
de vervaldatum van de invordering.
B. Reject (onuitvoerbare Europese domiciliëring)
‘Rejects’ zijn invorderingen die afwijken van de normale uitvoering vóór de interbancaire verrekening
plaatsvindt, om de volgende redenen:
o technische redenen gedetecteerd door de bank van de schuldeiser, het verrekenings- en
vereffeningssysteem of de bank van de schuldenaar (bijvoorbeeld ongeldig formaat, verkeerd
IBAN-controlecijfer);
o de bank van de schuldenaar kan de invordering niet uitvoeren bijvoorbeeld omdat de rekening is
afgesloten of geblokkeerd, …
o de schuldenaar heeft een ‘refusal’ verstuurd naar zijn bank. De bank van de schuldenaar zal
daarop een ‘reject’ van de invordering opmaken en versturen.
• R-transacties na de vereffening
A. Return (onbetaalde Europese domiciliëring)
Wanneer de bank van de schuldenaar de rekening van de schuldenaar om welke reden ook niet kan
debiteren (bijvoorbeeld wegens onvoldoende saldo, rekening afgesloten of geblokkeerd, …), kan zij de
invordering terugsturen naar het verrekenings- en vereffeningssysteem, samen met de reden voor de
‘return’.
Het returnbericht moet uiterlijk op de vervaldatum + 5 TARGET dagen worden verstuurd.
B. Refund (aanvraag tot terugbetaling)
De schuldenaar kan tot acht weken nadat zijn rekening is gedebiteerd, terugbetaling van het bedrag
van de invordering vragen. De bank van de schuldenaar crediteert de rekening van de schuldenaar; de
bank van de schuldeiser is te allen tijde verplicht het bedrag van de oorspronkelijke invordering terug
te betalen aan de bank van de schuldenaar. De bank van de schuldeiser zal op haar beurt de rekening
van de schuldeiser debiteren. Indien dit uitzonderlijk niet mogelijk is, dan vormt dit een kredietrisico

18 De Europese domiciliëring
voor de bank van de schuldeiser. De bank van de schuldenaar kan aan de bank van de schuldeiser
een interestvergoeding aanrekenen voor onterecht betaalde inningen.
Die aanvraag tot terugbetaling bevrijdt de schuldenaar geenszins van zijn aansprakelijkheid voor de
betaling van het factuurbedrag of om een overeenkomst met de schuldeiser betreffende de betwiste
invordering te bedingen.
Wanneer de betreffende invordering niet door een geldig mandaat wordt gedekt, is het de schuldenaar
toegestaan terugbetaling te vragen tot dertien maanden na de debitering van zijn rekening. Die
procedure4 omvat de volgende stappen en duurt maximum dertig kalenderdagen:
o de schuldenaar vraagt via zijn bank een terugbetaling wegens vermeend ongeldig mandaat;
o de bank van de schuldenaar vraagt een kopie aan de schuldeiser via diens bank;
o Binnen een termijn van 7 TARGET dagen levert de schuldeiser een kopie van het mandaat aan zijn
bank (of aanvaardt meteen de aanvraag tot terugbetaling)
o de bank van de schuldenaar beslist over de geldigheid van het mandaat, indien nodig;
o bij ongeldig mandaat, invoering van de aanvraag tot terugbetaling;
o de bank van de schuldeiser is te allen tijde verplicht de terugbetaling uit te voeren.
4.3.3 Rechtzetting van invorderingen
De schuldeiser en zijn bank kunnen een aantal R-transacties aanwenden om een invordering te
herroepen. De drie hierna vermelde types van R-transacties worden allemaal in dezelfde lay-out
verstuurd. Ze verschillen van naam op basis van het verschil in timing van het bericht.
• Revocation (herroeping)
De schuldeiser kan één of meer invorderingen herroepen vooraleer die invordering(en) naar de
bank van de schuldenaar wordt (worden) doorgestuurd.
• Request for cancellation (verzoek tot annulering)
De schuldeiser of zijn bank kunnen een invordering annuleren uiterlijk tot op het ogenblik waarop
de bank van de schuldenaar gedebiteerd wordt.
• Reversal (rechtzetting)
Wanneer de schuldeiser merkt dat een invordering toch niet hoefde te worden verwerkt
(bijvoorbeeld dubbele invordering), kan hij een rechtzettingstransactie na inningsdatum genereren.
Een rechtzetting kan dus worden gebruikt om aan de schuldenaar het al gedebiteerde bedrag van
de invordering terug te betalen met vermelding van dezelfde oorspronkelijke referentie.
Een rechtzetting kan ook door de bank van de schuldeiser worden verricht.
4 Die procedure gaat als bijlage bij het Rulebook SDD.

De Europese domiciliëring 19
Het bedrag van de rechtzetting is steeds gelijk aan het volledige bedrag van de oorspronkelijke
invordering. Het rechtzettingsbericht bevat ook telkens een verwijzing naar de originele invordering,
opdat de schuldenaar een verband kan leggen tussen de rechtzetting en de oorspronkelijke inning.
De schuldeiser of zijn bank kan een rechtzettingstransactie genereren binnen vijf interbankwerkdagen
na de vereffeningsdatum.
Opmerking: In het huidige DOM’80-systeem zijn gedeeltelijke terugbetalingen mogelijk of
terugbetalingen die niet verwijzen naar een oorspronkelijke inning. Bij de Europese domiciliëring
kan dit niet meer.
De schuldeiser moet gebruik maken van een overschrijving, als hij werkt met de nieuwe Europese
domiciliëring en op de rekening van de schuldenaar een ander bedrag dan het oorspronkelijk
gedebiteerde bedrag of later dan 5 TARGET dagen na de invordering wil terugstorten.
Belangrijk aandachtspunt:
Voor een weigering (Reject) tot en met de inningsdatum van een FRST, moet de schuldeiser
opnieuw een FRST sturen.

2 0 De Europese domiciliëring
4.3.4 Beheer mandaten cyclus
Voor een weigering (Reject) tot en met de inningsdatum van een FRST, moet de schuldeiser opnieuw
een FRST sturen.
Voor weigering van een FRST ná de inningsdatum (Return of Refund),moet de schuldeiser een RCUR
sturen. Dit is weergegeven in de rapportering ( Coda en/of XML-rekeninguittreksels)
Overzicht inningstype op basis van ontvangen R-transactie
SDD type invordering
verzonden door de
schuldeiser
Type R-transactie
Tot en met de inningsdatum:
• Reject/Refusal (Pain.002,
Pacs.002)
• Request for Cancellation (RFC)
Camt.056
Na inningsdatum:
• Return/Refund (Pacs.004)
Eerste (FRST) Reject/RFC/Refusal Eerste (FRST)°
Volgend type invordering
met hetzelfde mandaat
gebaseerd op de
ontvangen R-transactie
Eerste (FRST) Return/Refund Terugkerende (RCUR)
Terugkerende (RCUR)
Reject/RFC/Refusal/Return/Refund Terugkerende (RCUR)
Laatste (FNAL) Reject/RFC/Refusal Laatste (FNAL)
Laatste (FNAL) Return/Refund Mandaat verlopen.
Eenmalige (OOFF) Reject/RFC/Refusal Eenmalige (One-OFF)
Eenmalige (OOFF) Return/Refund Mandaat verlopen
• Mandaat aanpassingen toegevoegd aan het invorderingsbericht hebben geen impact op het
volgende inningstype indien een R-transactie is ontvangen.
• Indien een collectie met een mandaat aanpassing is geweigerd tot en met de inningsdatum (type,
Reject/RFC/Refusal), zal de volgende aanbieding (FRST) de mandaataanpassingen moeten
herhalen.
• Weigeringscodes ontvangen in de R-transactie hebben geen impact op het volgende inningstype.
• De initiërende partij van het R-transactie bericht heeft geen invloed op het verwachte inningstype
De specificaties van de elektronische informatie-uitwisseling zijn gepubliceerd op: www.febelfin.be > Mijn
geld en ik > Betalingen van a tot z > Betalen in de praktijk
(deze hyperlinks zullen begin 2013 aangepast worden).

4.4 Uitwisseling berichten tussen bank en klant
4.4.1 Van schuldeiser naar bank
De Europese domiciliëring 21
De invorderingen, aanvragen tot annulering en rechtzettingen dienen door de schuldeiser aan zijn bank te
worden verzonden in XML.
4.4.2 Van bank naar schuldeiser
De schuldeiser ontvangt statusinformatie (in XML) van zijn bank vóór de inning.
De rapportering van invorderingen en R-transacties na de inning gebeurt via CODA versie 2.3 of via XMLrekeninguittreksels.
De verschillende redenen die aanleiding kunnen geven tot een R-transactie, staan vermeld in de
weigeringscodes in CODA 2.3 (zie bijlage 1).

22 De Europese domiciliëring
5 Omschakeling van DOM’80 naar Europese domiciliëring.
Core
5.1 Inleiding
DOM’80
Bij DOM’80 is de administratie voor het grootste deel in handen van de bank van de schuldenaar.
De bank van de schuldenaar zorgt voor de bijwerking van de domiciliëringsberichten DOM’80
(uitzondering DOM’70) en voor de toekenning van de domiciliëringsnummers. Het domiciliëringsnummer
is de kern van het DOM’80-systeem. Op basis van dit nummer kan de schuldeiser de invordering
aanbieden, weet het verrekeningssysteem naar welke bank de invordering moet worden gezonden en
weet de bank van de schuldenaar welke rekening moet worden gedebiteerd.
Sommige grote schuldeisers maken daarenboven gebruik van het DOM’70-systeem waarbij zij nu reeds
zelf de mandaten archiveren. De huidige migratieprocedure is niettemin ook op hen van toepassing.
Europese domiciliëring
Bij de Europese domiciliëring verdwijnt het domiciliëringsnummer en staan het IBAN (en de BIC) van de
schuldenaar centraal. De schuldeiser zal dus voortaan zelf die gegevens moeten bijwerken.
Bovendien is de schuldeiser verantwoordelijk voor het beheer van de mandaten en de toekenning van
een mandaatreferte aan elk mandaat. Dit is van toepassing niet alleen op de nieuwe Europese mandaten,
maar ook op de bestaande DOM’80-domiciliëringsberichten.
5.2 Doel van de omschakeling
De Belgische banksector wil voorkomen dat de schuldeiser voor alle lopende domiciliëringen nieuwe
mandaten moet opmaken en door de schuldenaars moet laten ondertekenen. De banken hebben daarom
op Belgisch niveau een migratiescenario uitgewerkt.
De omschakeling is gebaseerd op de wet van 10 december 2009 betreffende de betalingsdiensten. In
artikel 79 van die wet is bepaald dat de gemigreerde mandaten rechtsgeldig blijven (continuïteit van de
mandaten):
“Art. 79. Voor de toepassing van deze wet blijven de lopende mandaten gegeven in het raam van een
domiciliëring rechtsgeldig tot aan hun opzegging of herziening. Verandering in het beheer van de
domiciliëring ingevolge wijzigingen van de beheersovereenkomsten gesloten tussen de betrokken
betalingsdienstaanbieders en desgevallend de begunstigde zijn tegenstelbaar aan de betaler mits naleving
van de procedure en voorwaarden bedoeld in artikel 16, § 1.”

5.3 Principe van de omschakeling
De Europese domiciliëring 23
In essentie komt het omschakelingsplan erop neer dat de schuldeisers – voor iedere individuele
schuldenaar – een link krijgen tussen het IBAN (en de BIC) enerzijds en het vroegere DOM’80-nummer
anderzijds.
Vervolgens moeten de banken van de schuldenaars weten welke gemigreerde schuldenaar overeenstemt
met het vroegere DOM’80-mandaat in hun archieven.
Het algemene schema van de overschakeling is als volgt:
• de schuldeiser tekent een nieuw schuldeiserscontract met zijn bank;
• de schuldeiser krijgt een nieuw schuldeiseridentificatienummer van zijn bank volgens Europees
formaat;
• de schuldeiser verkrijgt via zijn bank het IBAN en de BIC van al zijn actieve DOM’80- schuldenaars,
ongeacht de bank van de schuldenaar;
• de schuldeiser kent zelf aan elk mandaat een uniek mandaatnummer toe;
• de schuldeiser moet de schuldenaar op de hoogte brengen dat hij voortaan Europese
domiciliëringen zal aanbieden. De ervaring leert ons dat het aangeraden is om te melden dat de
schuldenaar hiervoor niets hoeft te ondernemen en dat zijn mandaat automatisch zal worden
omgeschakeld;
• naar aanleiding van de eerste invordering van Europese domiciliëring deelt de schuldeiser via
hetzelfde invorderingsbericht zijn nieuw mandaatnummer èn de oude DOM’80-gegevens
(domiciliëringsnummer en schuldeiseridentificatie) mee;
• de bank van de schuldenaar houdt die ‘link’ bij;
• de oude originele domiciliëringsberichten (papier), wat bij SDD ‘mandaat’ wordt genoemd, blijven bij
de bank van de schuldenaar en de bank van de schuldenaar blijft aansprakelijk;
• de schuldeiser heeft de juridische zekerheid dat de domiciliëringsberichten die dateren van vóór de
overstap naar SEPA, geldig blijven;
• de in SEPA gemigreerde domiciliëringsberichten (mandaten) zijn uitsluitend ‘Core scheme’mandaten;
• voor alle nieuwe mandaten en wijzigingen van vroegere domiciliëringsberichten wordt vervolgens
uitsluitend de nieuwe SEPA-werkwijze gevolgd;
Voor elke wijziging van een gemigreerd domiciliëringsbericht zorgt de schuldeiser voor het nodige
akkoord van de schuldenaar.

24 De Europese domiciliëring
5.4 Omschakeling via interbancair migratiebestand mandaten bij
de NBB
De Belgische banken hebben samen met de NBB een mechanisme uitgewerkt om de schuldeisers te
helpen bij de migratie van de bestaande domiciliëringsberichten (op vraag van de schuldeiser om te
zetten in Europese domiciliëringsmandaten).
De procedure loopt als volgt:
Elke bank geeft maandelijks een lijst aan de NBB (uiterlijk de 10 de van elke maand). Deze lijst bevat de
link van alle lopende DOM’80-nummers enerzijds met de IBAN+BIC en anderzijds met de naam en het
adres van de schuldenaar. De NBB houdt dit migratiebestand met de mandaten bij.
Daarnaast geven de banken elkaar toelating om hun DOM’80-nummers in dit bestand op te vragen en
door te geven.
Wanneer een schuldeiser wenst over te stappen op de Europese domiciliëring, contacteert hij eerst zijn
bank om de gegevens van alle voor hem bestemde mandaten met betrekking tot zijn DOM’80schuldenaars
te kennen. Zijn bank vraagt dan (op basis van zijn schuldeiseridentificatie DOM’80) bij de
NBB de betrokken domiciliëringsgegevens alsook de BIC en het IBAN van zijn schuldenaars op. De bank
stuurt dit bestand dan door naar de schuldeiser.

De Europese domiciliëring 25
Is de schuldeiser cliënt bij verscheidene banken, dan kiest hij zelf één bank uit, die dan de gegevens van
zijn schuldenaars zal doorsturen.
De lay-out van het migratiebestand vindt u in bijlage 2.
5.5 Eerste invordering van een gemigreerde Europese domiciliëring
De allereerste invordering van een gemigreerd mandaat gebeurt door middel van het bericht ‘eerste
invordering’(FRST).
In dat bericht wordt het oude DOM’80-domiciliëringsnummer meegegeven samen met het vroegere
schuldeisernummer.
Technisch: De wijzigingscode (Amendment Indicator; pain008, Tag 2.50) wordt op ‘TRUE’ gezet en in de
zone voor het vroegere mandaat (Original Mandate ID; pain008.001.02; Tag 2.52) komt het vroegere
DOM’80-nummer. Als wijzigingsdatum neemt men de dag van de migratie.
Opdat te allen tijde duidelijk is dat het gaat om een gemigreerde Belgische DOM’80, staan de letters
‘DOM’80’ vóór het DOM’80-nummer en vóór het vroegere schuldeisernummer (Original Creditor Scheme
ID / Identification; pain 008.001.02; Tag 2.53).
Die procedure moet strikt worden gevolgd, want correctie in een later stadium is niet meer mogelijk.
Niet-naleving van de procedure heeft tot gevolg dat de bank van de schuldenaar geen link kan leggen
tussen het nieuwe mandaatnummer en het vroegere DOM’80-nummer. Als een klant-schuldenaar later de
geldigheid van zijn mandaat betwist, kunnen geen sporen meer worden teruggevonden en ligt het
kredietrisico bij de schuldeiser. Dat moet worden voorkomen.
Die procedure maakt het ook mogelijk dat het vroegere bericht van domiciliëring rechtsgeldig blijft voor
een Europese domiciliëring.
Alle volgende invorderingen gebeuren via het bericht ‘terugkerende invordering’ (RCUR). (Opgelet: hier
wordt geen melding meer gemaakt van de vroegere DOM’80-gegevens).
Aan de schuldeisers wordt ten stelligste aangeraden vooraf testen uit te voeren samen met hun bankier
vóór de feitelijke migratie.
Ter info : Migratiedatum = datum van verzending van de eerste SDD invordering om het DOM80 mandaat
te migreren

26 De Europese domiciliëring
5.6 Overgangsperiode DOM’80- Europese domiciliëring
Tijdens de overgangsperiode kan een schuldeiser zowel DOM’80 als Europese domiciliëringen
aanbieden. Let wel, de migratie van een mandaat is onherroepelijk. Terugkeren naar het DOM’80systeem
zal dus niet meer mogelijk zijn. Zodra een schuldeiser het mandaat van een bepaalde
schuldenaar heeft gemigreerd, mogen alle volgende aanbiedingen voor datzelfde mandaat alleen nog via
het SEPA-systeem van Europese domiciliëring gebeuren. Grote schuldeisers hebben de mogelijkheid om
hun klanten in verschillende fases te migreren naar de Europese domiciliëring (bijvoorbeeld al naargelang
de vervaldata van de contracten).
Schuldeisers kunnen het best eerst een test doen met een beperkt aantal Europese domiciliëringen.
Na een test volgt niet noodzakelijk een migratie. De schuldeiser bepaalt zelf zijn migratiemoment.
Hij kan de beslissing nemen tot gedeeltelijke of volledige migratie, maar in elk geval moet hij de verschillende
betrokken partijen op de hoogte brengen, in de eerste plaats om te voorkomen dat nog nieuwe mandaten in
het DOM’80-systeem worden ingevoerd.
Het gebruik van DOM’80- berichten is toegestaan tot UITERLIJK 31/01/2014. De dom’80
nummers gebruikt voor de SDD migratie zullen 36 maanden aanvaard worden na 01 februari
2014 (tot 31 janvier 2017).
5.7 DOM’70
Gebruikers van het DOM’70-systeem dienen eveneens aan de migratie deel te nemen.
Ook zij krijgen een nieuwe schuldeiseridentificatie, dienen hun invorderingen aan te bieden via IBAN en
BIC en moeten eigen mandaatnummers toekennen.
De procedure verloopt geheel identiek.

6 Verantwoordelijkheden van de schuldeiser
• Mandatenbeheer
De Europese domiciliëring 27
o de schuldeiser deelt aan de schuldenaar mee dat hij gebruik wenst te maken van de
Europese domiciliëring;
o het ter ondertekening aanbieden van het mandaat aan de schuldenaar;
o toekennen van een mandaatreferte aan elk mandaat;
Voor elk mandaat is er één uniek nummer in combinatie met de schuldeiseridentificatie.
o archiveren van de mandaten – rekening houdende met de wettelijke termijnen van
toepassing in het land van de schuldenaar;
o op verzoek van de schuldenaar (via de betrokken banken) een kopie van het mandaat
bezorgen;
o wijzigen en stopzetten van het mandaat op vraag van de schuldenaar.
OPGELET: Een mandaat vervalt automatisch na 36 maanden zonder inning.
• Invorderingen
o versturen van de aankondiging binnen de vastgestelde of met de schuldenaar
overeengekomen termijnen ;
o afgeven van invorderingen aan de bank samen met informatie over het mandaat;
o wijziging mandaatgegevens doorgeven samen met de eerstvolgende invordering.
• Aanvaarden R-transacties

28 De Europese domiciliëring
7 Voordelen voor de schuldeiser
7.1 Europese betalingsruimte
Met een Europese domiciliëring zal een schuldeiser via zijn bank kunnen invorderen op alle schuldenaars
binnen het SEPA-gebied. Dat betekent dat hij niet langer – zoals onder DOM’80 – een rekening hoeft te
openen in elk land waar hij klanten/schuldenaars heeft.
Bovendien zijn de procedure en regelgeving inzake de Europese domiciliëring eenvormig in heel het
SEPA-gebied.
7.2 Terugkerende en eenmalige Europese domiciliëring
SDD biedt een schuldeiser de mogelijkheid om gebruik te maken van zowel een terugkerende als een
eenmalige Europese domiciliëring.
Bij een terugkerende Europese domiciliëring geeft de schuldenaar aan de schuldeiser de toestemming om
zijn rekening meermaals te debiteren, bijvoorbeeld voor het betalen van zijn telefoonrekening.
Bij een eenmalige domiciliëring (nieuw) geeft de schuldenaar aan de schuldeiser de toestemming om zijn
rekening slechts eenmaal te debiteren.
7.3 Volledig geautomatiseerde processen
Aan de hand van een schuldeisersreferte (de ‘End-To-End reference’) kan men elke transactie die aan de
bank van de schuldeiser wordt afgegeven, op een eenduidige manier identificeren. Die referte wordt van
begin tot eind doorgegeven. Bij uitzonderingen (R-transacties) zorgt dit nummer ervoor dat de
oorspronkelijke transactie wordt teruggevonden.
7.4 De mogelijkheid om de invorderingsdatum te bepalen
In vergelijking met overschrijvingen biedt de Europese domiciliëring het voordeel dat de schuldeiser de
gewenste uitvoeringsdatum zelf kan bepalen.
7.5 B2B Business-to-Business
Business-to-Business (B2B) is een apart schema dat enkel tussen een schuldeiser en een schuldenaar
die niet als consument handelt, kan worden toegepast. Alle inningen, eenmalige of terugkerende, moeten
aangeboden worden bij de bank van de schuldenaar op inningsdatum -1 inter-bankwerkdag (in de praktijk
betekent dit dat de invorderingen meestal 2 inter-bankwerkdagen vooraf door de schuldeiser aan zijn
bank worden afgegeven).
• Onbetaalde invorderingen (Return) moeten uiterlijk op inningsdatum +2 inter-bankwerkdagen
worden teruggestuurd;

De Europese domiciliëring 29
• Het recht voor de schuldenaar op onvoorwaardelijke terugbetaling (Refund) gedurende 8 weken
voor verrichtingen is niet van toepassing;
• Specifiek B2B-mandaat;
In het B2B-schema moet de schuldenaar zijn bank op de hoogte brengen van het bestaan van het
mandaat voordat er een inning kan plaatsvinden.. Op deze manier bevestigt de schuldenaar ‘expliciet’ het
ondertekende mandaat. Ook een eventuele wijziging van een mandaat dient de schuldenaar aan zijn
bank mee te delen.
Gelieve te noteren dat de gemigreerde mandaten DOM’80 enkel in het
SDD Core-schema mogen worden gebruikt. Voor SDD B2B moet de schuldeiser dus altijd nieuwe
mandaten laten ondertekenen.
7.6 Rechtzetting van invorderingen
De schuldeiser en zijn bank kunnen een aantal R-transacties gebruiken om een invordering te herroepen.
Het gaat daarbij om Revocation, Request for Cancellation en Reversal. Voor een uitvoerige bespreking
van die berichten, zie 4.3.2.
7.7 Groter consumentenvertrouwen
De terugbetalingsperiode (8 weken) zorgt ervoor dat de consument een groter vertrouwen heeft in dit
betaalinstrument. Dit blijkt overduidelijk uit de veel hogere penetratiegraad (tot meer dan het dubbele) van
dit betaalproduct in de landen waar nu ook al ruime terugbetalingsmogelijkheden gebruikelijk zijn.
Daarenboven zal de schuldenaar-consument vanaf 1 februari 2014 de mogelijkheid hebben om aan zijn
bank door te geven door welke schuldeisers hij nooit wenst gedebiteerd te worden én hij moet kunnen
opgeven welke schuldeisers zijn rekening wel mogen debiteren. Een schuldenaar-consument moet ook
zijn rekening kunnen blokkeren voor invorderingen via een Europese domiciliëring.
Tevens zal een schuldenaar-consument aan zijn bank – vanaf 1 februari 2014 - een maximumbedrag
en/of de frequentie van de invorderingen kunnen opgeven.

30 De Europese domiciliëring
8 Elektronische mandaten (‘e-mandates’)
Voorlopig nog niet operationeel

9 Lexicon
De Europese domiciliëring 31
AANKONDIGING
Aankondiging door de schuldeiser aan de schuldenaar van een inning met de inningsdatum, het bedrag
en de mandaatreferte.
CODA of GECODEERD DAGAFSCHRIFT
CODA (geCOdeerd DAgafschrift) is het elektronische equivalent in gecodeerde vorm van het papieren
rekeningafschrift. CODA maakt het de cliënt mogelijk om zijn boekhouding op een automatische manier
bij te werken.
CODA 2.3 is de recentste versie, die klaar is voor IBAN-BIC en SDD.
DOM’80
Is het huidige nationale domiciliëringssysteem in België. In dat systeem is het voornamelijk de bank van
de schuldenaar die het mandaat bewaart en de geldigheid ervan nagaat, alvorens de door de schuldeiser
gevraagde betaling uit te voeren.
EENMALIGE INVORDERING (ONE OFF)
Invordering die maar één keer plaats heeft (1 debitering).
INNING, INVORDERING
Debitering van de rekening van de schuldenaar.
LAATSTE INVORDERING (LAST)
Laatste van een reeks invorderingen. Het mandaat is verstreken na het boeken van de laatste
invordering.
INTER-BANKWERKDAGEN
De inter-bankwerkdagen zijn gebaseerd op de TARGET dag kalender (gepubliceerd door de ECB, zie
www.ecb.int)
MANDAAT
De toestemming (papieren document) die de schuldenaar vooraf aan de schuldeiser geeft en op basis
waarvan de schuldeiser de bank van de schuldenaar kan verzoeken om de rekening van de schuldenaar
te debiteren.
MANDAATREFERTE
Een enig nummer toegekend door de schuldeiser voor het mandaat.

32 De Europese domiciliëring
ONBETAALD (RETURN)
Bericht aan de schuldeiser (via zijn bank) vanwege de bank van de schuldenaar – uiterlijk vijf inter-
bankwerkdagen na de inningsdatum waarop de schuldeiser de fondsen heeft ontvangen. De bank van de
schuldenaar krijgt de fondsen teruggestort wegens onuitvoerbaarheid van de invordering op de rekening
van de schuldenaar.
ONUITVOERBAAR (REJECT)
Bericht aan de schuldeiser vanwege zijn bank – vóór de uitvoeringsdatum – dat de invordering niet
uitgevoerd kan worden.
RECHTZETTING (REVERSAL)
Volledige terugbetaling aan de schuldenaar door de schuldeiser als rechtzetting van een verkeerde
invordering (tot maximum 5 inter-bankwerkdagen na de invordering).
REKENINGHOUDER
De persoon die voor eigen rekening of voor rekening van de schuldenaar op zijn rekening moet worden
gedebiteerd voor het invorderingsbedrag of gecrediteerd voor het terugbetalingsbedrag.
RICHTLIJN BETREFFENDE DE BETALINGSDIENSTEN (PSD of PAYMENT SERVICES DIRECTIVE)
Het Europees Parlement heeft een Europese Richtlijn betreffende de betalingsdiensten goedgekeurd die
voorziet in één Europese regelgeving welke door elke lidstaat wordt omgezet in de eigen wetgeving. Het
SEPA-project voldoet volledig aan deze Richtlijn (Europese Richtlijn 2007/64/EG van 13 november 2007
betreffende de betalingsdiensten in de interne markt – PBEG van 5 december 2007 L 319/1). De Richtlijn
is omgezet in de wet van 10 december 2009 betreffende de betalingsdiensten.
SCHULDEISER
De persoon die
• zal gaan innen bij zijn schuldenaars
• de mandaten beheert en bijhoudt
• de aankondiging verzendt
• het initiatief neemt tot invorderen
SCHULDEISERIDENTIFICATIE
Nummer voor de identificatie van de schuldeiser, zie punt 4.1.1.
SCHULDEISERSREFERTE (END-TO-END REFERENCE)
Dit is de specifieke door de schuldeiser toegekende referte per invordering en per schuldenaar.
SCHULDENAAR
De cliënt op wiens naam de facturen worden opgemaakt (de schuldenaar is niet noodzakelijk de houder
van de te debiteren rekening).

TERUGBETALING (REFUND)
De Europese domiciliëring 33
Bericht van de schuldenaar aan de schuldeiser (via hun banken en uiterlijk acht weken na de betaling)
met de vraag het transactiebedrag terug te storten.
In geval van ongeldig mandaat wordt deze periode verlengd tot 13 maanden.
TERUGKERENDE INVORDERING (RCUR)
Invordering die meer dan eens plaatsheeft (verscheidene debiteringen).
UITEINDELIJKE SCHULDEISER
De schuldeiser op wiens naam de facturen worden geïnd (de persoon die int, is niet noodzakelijk de
schuldeiser).
VEREFFENINGSDATUM
Datum waarop de banken onderling de onderliggende financiële transacties uitvoeren.
VERREKENINGS- EN VEREFFENINGSSYSTEEM (CSM)
CSM staat voor ‘Clearing and Settlement Mechanism’ en biedt de deelnemende banken de mogelijkheid
om onderling betalingen te verrekenen en te vereffenen.
VERZOEK TOT ANNULERING (REQUEST FOR CANCELLATION)
Annulering van de invordering vóór de vereffeningsdatum op verzoek van de schuldeiser en/of zijn bank.
WEIGERING (REFUSAL)
Via zijn eigen bankier deelt de schuldenaar aan de schuldeiser, vóór de eigenlijke betaling, mee dat hij de
invordering weigert te betalen.

De Europese domiciliëring 34
Bijlage 1: SDD codes in CODA – gestructureerde mededeling 127
SDD Reason Codes – mixed for return, refund & reject
Code Reason as specified in the Rulebook
AC01 Account Identifier (IBAN) Incorrect
AC04 Account closed
AC06 Account blocked
AC13 InvalidDebtorAccountType
AG01 Direct Debit forbidden on this account for regulatory reasons
AG02 Bank Operation code specified in the message is not valid for
receiver
AM05 Duplication collection
BE05 Identifier of the Creditor Incorrect
FF01 File Format incomplete or invalid
MD01 No valid mandate
MD02 Mandate data missing or incorrect
MD06 Disputed authorized transaction
MD07 Debtor Deceased
MS02 Refusal by the Debtor
MS03 Reason not specified
PY01 Not routable
RC01 Bank Identifier (BIC) Incorrect
RR01 Regulatory Reason
RR02 Regulatory Reason
RR03 Regulatory Reason
SL01 Specific Service offered by the Debtor Bank

SDD Return Reason Codes
ISO Code Reason as specified in the Rulebook
AC01 Account Identifier Incorrect (Invalid IBAN)
AC04 Account closed
AC06 Account blocked
AM04 Insufficient funds (only for debtor not in Belgium)
AG01 Direct Debit forbidden on this account for regulatory reasons
AG02 Bank Operation code specified in the message is not valid for
receiver
AM05 Duplication collection
BE05 Identifier of the Creditor Incorrect
MD01 No valid mandate
MD07 Debtor Deceased
MS02 Refusal by the Debtor
MS03 Reason not specified
RC01 Bank Identifier Incorrect (i.e. invalid BIC)
RR01 Regulatory Reason
RR02 Regulatory Reason
RR03 Regulatory Reason
SL01 Specific Service offered by the Debtor Bank
SDD Refund Reason Codes
ISO Code SEPA Reason as specified in the Rulebook
MD01 No Mandate
MD06 Disputed authorised transaction
De Europese domiciliëring 35

36 De Europese domiciliëring
SDD Reject Reason Codes
ISO Code SEPA Reason as specified in the Rulebook
AC01 Account Identifier Incorrect (Invalid IBAN)
AC04 Account closed
AC06 Account blocked
AG01 Direct Debit forbidden on this account for regulatory reasons
AG02 Bank Operation code specified in the message is not valid for
receiver
AM05 Duplication collection
BE05 Identifier of the Creditor Incorrect
FF01 File Format incomplete or invalid
MD01 No valid mandate
MD02 Mandate data missing or incorrect
MD07 Debtor Deceased
MS02 Refusal by the Debtor
MS03 Reason not specified
PY01 Not routable
RC01 Bank Identifier Incorrect (i.e. invalid BIC)
RR01 Regulatory Reason
RR02 Regulatory Reason
RR03 Regulatory Reason
SL01 Specific Service offered by the Debtor Bank

37 De Europese domiciliëring
Bijlage 2: Lay-out van het migratiebestand
Het migratiebestand bevat een beginopname (identificatie opname = 0) en verscheidene
gegevensopnames (identificatie opname = 1) met de volgende lay-out :
Beginopname
1 1 N Identificatie opname = 0
2 - 4 3 AN Toepassingscode SDD
5 1 N Aard bestand = 2 (Download)
6 - 8 3 N Protocolcode van de geadresseerde bank
9 - 11 3 AN Protocolcode van de onderdeelnemer of blanco
12 - 19 8 N Datum aanmaak van het bestand (DDMMJJJJ)
20 - 23 4 N Volgnummer van het bestand
24 - 27 4 N Totaal aantal bestanden
28 - 35 8 N Aantal gegevensopnamen
36 - 46 11 N Identificatienummer schuldeiser
47 - 205 159 AN Blanco
Gegevensopname
1 1 N Identificatie opname = 1
2 - 9 8 N Volgnummer opname
10 - 28 19 AN Referte- of abonneenummer
29 - 44 16 AN IBAN-rekeningnummer debtor (betaler)
45 - 56 12 N DOM’80 domiciliëringsnummer of rekeningnummer
betaler
57 - 62 6 N Mandaatreferte of nullen
63 - 70 8 N Datum opening oorspronkelijke domiciliëring
(DDMMJJJJ)
71 - 105 35 AN Naam debtor (betaler)

38 De Europese domiciliëring
106 - 140 35 AN Adres debtor
141 - 150 10 N Postcode debtor
151 - 175 25 AN Lokaliteit debtor
176 - 186 11 AN BIC debtorbank (8 + XXX of blanco's)
187 - 197 11 N DOM’80 identificatienummer creditor
198 - 205 8 N Datum recentste download (aan te vullen door NBB)

39 De Europese domiciliëring
Bijlage 3: Vertalingen
Terminologie voor de klant (schuldeiser en schuldenaar)
Rulebook termen
Guideline termen
NEDERLANDS FRANS DUITS
B SEPA Direct debit Core Europese domiciliëring domiciliation européenne die europäische Lastschrift
SEPA DD B2B Business to
Business
B2B Europese domiciliëring domiciliation européenne B2B die europäische Lastschrift B2B
C Creditor Schuldeiser créancier Zahlungsempfänger
Creditor identifier Schuldeiseridentificatie identification du créancier Identifikationsnummer des Zahlungsempfängers
Collection date Invorderingsdatum date d'encaissement Einzugsdatum
Core mandate (standaard) mandaat mandat (standard) (Standard-)Einzugsermächtigung
D Debtor Rekeninghouder titulaire du compte Zahlungspflichtiger
Due date Vervaldatum date d'échéance Fälligkeitsdatum
Debtor reference party Schuldenaar débiteur Referenzpartei des Zahlungspflichtigen
E End-to-end reference Schuldeisersreferte référence du créancier Referenznummer des Zahlungsempfängers
F First collection eerste invordering premier encaissement Erstlastschrift
I Interest compensation intrestcompensatie intérêts compensatoires Zinsausgleich
L Last collection laatste invordering dernier encaissement letzte Lastschrift

40 De Europese domiciliëring
M Mandate reference Mandaatreferte référence du mandat Referenznummer der Einzugsermächtigung
Mandate Mandaat mandat Einzugsermächtigung
O One-off eenmalige invordering encaissement unique Einmallastschrift
R Recurrent terugkerende invordering encaissement récurrent wiederkehrende Lastschrift
Refund terugbetaaldeEuropese domiciliëring domiciliation européenne remboursée Rückgabe wegen Widerspruch
Refusal geweigerde Europese domiciliëring domiciliation européenne refusée Rückgabe wegen Widerspruch
Reject onuitvoerbare Europese domiciliëring domiciliation européenne inexécutable Zurückweisung einer Lastschrift
Return onbetaalde Europese domiciliëring domiciliation européenne impayée Rückgabe einer Lastschrift
Reversal rechtzetting van Europese domiciliëring rectification d'une domiciliation européenne Rückbuchung einer Lastschrift
Request for cancellation verzoek tot annulatie van Europese demande d'annulation d'une domiciliation Rückruf einer Lastschrift
domiciliëring
européenne
Revocation Herroeping Révocation
S Settlement date Vereffeningsdatum date de liquidation Verrechnungsdatum
T Transaction identification bankreferentie van de transactie référence bancaire de la transaction Referenznummer der Bank des
Zahlungsempfängers
U Ultimate creditor
creditor reference party
Ultimate debtor
Debtor reference party
Feitelijke schuldeiser créancier final Referenzpartei des Zahlungsempfängers
Feitelijke schuldenaar débiteur final Referenzpartei des Zahlungspflichtiger

41 De Europese domiciliëring
www.febelfin.be
Belgische Federatie van de financiële sector
Aarlenstraat 82 | 1040 Brussel
T 02 507 68 11 | info@febelfin.be | www.febelfin.be