tussen woord en daad - Adviesraad Internationale Vraagstukken

aiv.advies.nl

tussen woord en daad - Adviesraad Internationale Vraagstukken

enkele behoefte bestaat aan een hernieuwd militair conflict. Men zal zich eerder op de

vele problemen in eigen land willen richten. De afgelopen decennia is het stil geweest aan

het Syrisch-Israëlische front op de Golan Hoogvlakte. Hoewel Syrië en Israël technisch

gezien in een toestand van oorlog verkeren, heeft Damascus in de desbetreffende periode

gekozen voor een pragmatische benadering van geen geweld aan de Syrisch-Israëlische

bestandslinies. Voortzetting daarvan is te verwachten.

De AIV wijst er verder op dat de positie van Turkije ten aanzien van Israël en het Israëlisch-

Arabische conflict drastisch veranderde na de gewelddadige onderschepping van de

Gaza-flotilla (2010). In de navolgende periode ontwikkelde Turkije, dat voorheen een sterke

bondgenoot van Israël was, zich tot een sterk kritische partij ten aanzien van Israël. Nu

premier Netanyahu inmiddels op 22 maart 2013 excuses heeft aangeboden voor de

dodelijke gevolgen van Israëls interventie, 48 zullen de verhoudingen naar verwachting

evenwel verbeteren. Deze ontwikkeling moet als positief worden beschouwd, gezien de

onrust in de regio en de destabiliserende werking die uitgaat van de situatie in Syrië voor

zowel Israël als Turkije. Van een sterke bondgenoot van het Syrische Ba’thregime heeft

Turkije zich inmiddels ontwikkeld tot een tegenstander die de Syrische oppositie steunt en

deels herbergt.

De meer kritische houding jegens Israël vanuit die Arabische landen waar een politieke

omwenteling heeft plaatsgevonden, zoals in Egypte, betekent naar de mening van de AIV

niet noodzakelijk dat er vanuit Arabische optiek iets substantieels aan de inhoud van het

Arabisch/Palestijns-Israëlische conflict is veranderd, maar wel dat de betrokken Arabische

partijen minder dan voorheen geneigd zullen zijn om ‘voor de lieve vrede’ hun ideeën over

rechtvaardigheid telkens naar een tweede plaats te verschuiven.

In het verleden werden Arabische anti-Israël-standpunten wel toegeschreven aan vormen

van Arabische propaganda en misbruik van de Palestijnse kwestie voor eigen Arabische

interne politieke doeleinden (waaronder het rechtvaardigen van de voortduring van

dictatuur en militair bestuur). Deze Arabische standpunten kwamen naar de mening van

de AIV echter eerder voort uit gevoelens van rechtvaardigheid en als reactie van grote

nationale verontwaardiging vanwege de verdrijving van Palestijnen uit hun oorspronkelijke

woongebieden (1948-1949) en nadien door het Israëlische optreden in de bezette

gebieden van 1967, de annexatie van delen daarvan (Oost-Jeruzalem en de Golan

Hoogvlakte), de aanleg van Israëlische nederzettingen en het repressieve bezettingsbeleid,

alsook de bouw van de ‘muur’, voor een deel achter de groene bestandslijn. Ook speelde

het Arabische nationalisme en de Israëlische bezetting van wat als Arabisch grondgebied

werd beschouwd een belangrijke rol.

In het democratische Westen is men er veelal van uitgegaan dat democratie in de

Arabische wereld een vredesregeling wel zou helpen vergemakkelijken. Volgens de AIV

48 Volgens de New York Times gaf premier Netanyahu’s staf een verklaring uit waarin werd gesteld: ‘The

prime minister made it clear that the tragic results regarding the Mavi Marmara were unintentional and

that Israel expresses regret over injuries and loss of life.’ Het gebaar, dat Israël maakte tijdens het

bezoek van president Obama aan het land, kwam volgens de krant tot stand op aandringen van de VS

en creëerde een win-winsituatie voor alle partijen: ‘Mr. Obama achieved reconciliation between two of

the United States’ most important allies, while Turkey and Israel won good will within the White House,

important for two nations that have made ties to the United States central to their foreign policy.’ Jodi

Rudoren en Mark Landler, ‘With Obama as Broker, Israelis and Turkey end Dispute’, New York Times, 22

maart 2013.

23

More magazines by this user
Similar magazines