tussen woord en daad - Adviesraad Internationale Vraagstukken

aiv.advies.nl

tussen woord en daad - Adviesraad Internationale Vraagstukken

twijfel bestaan over de toepasselijkheid van de bewuste Conventie op deze gebieden.

Aangezien de AIV – zoals hieronder wordt aangegeven – een actieve opstelling van de EU

in het conflict van wezenlijke betekenis vindt, wijst hij ook op het belang van de bepaling in

de Associatieovereenkomsten (artikel 2), met zowel Israël als de Palestijnen, waarin wordt

gesproken over ‘het respect voor de mensenrechten en democratische beginselen’.

De AIV heeft zich ook gebogen over de gevolgen voor de vredeskansen van de hervormings-

bewegingen en omwentelingen die grote delen van de Arabische wereld al meer dan twee

jaar op haar grondvesten hebben doen schudden. Daarbij is hij tot de conclusie gekomen

dat de regionale ontwikkelingen, die complexe dwarsverbanden laten zien, tot nu toe

geen wezenlijke invloed hebben gehad op het Israëlisch-Palestijnse conflict, in positieve

noch in negatieve zin. Wel maken deze ontwikkelingen de urgentie van het vinden van

een oplossing nog groter gelet op de overheersende instabiliteit in de regio. Ook moet

er rekening mee worden gehouden dat in de toekomst de toegenomen invloed van de

Islamitische partijen zich zal vertalen in een meer uitgesproken steun voor de Palestijnse

zaak dan waarvan in het verleden sprake was. Dit zou de Palestijnen ertoe kunnen

aanzetten hun strijd voor een onafhankelijke staat met nog meer volharding voort te zetten

dan waarvan in het verleden al sprake was. Dit zou ook ten koste kunnen gaan van hun

bereidheid tot het sluiten van een compromis met Israël, indien niet op korte termijn

vredesinitiatieven worden genomen die voldoende inspelen op de Palestijnse aspiraties.

Aangezien de beide partijen om allerlei redenen waarschijnlijk moeilijk uit zichzelf de gang

naar de onderhandelingstafel kunnen maken, is actieve internationale bemiddeling en

uitoefening van druk van buiten hoogstwaarschijnlijk onontbeerlijk. In het recente verleden

was vooral de hoop op het Kwartet gevestigd om het vredesproces weer een kans van

slagen te geven. De AIV is echter van mening dat het Kwartet de oorspronkelijk gewekte

verwachtingen en ambities niet heeft kunnen waarmaken. De formele medebetrokkenheid

van de VN, EU en Rusland bij deze gelegenheidscombinatie, kon niet verhullen dat

elke bemiddelingspoging afhankelijk was van de inzet van de VS, die daarmee een

sleutelpositie innam.

Ondanks de relatieve vermindering van de Amerikaanse macht en de gepolariseerde

verhouding tussen Democraten en Republikeinen blijft de VS potentieel in de beste positie

om de relatie tussen Israël en de Palestijnen effectief te beïnvloeden. Of president Obama

in zijn tweede ambtstermijn bereid zal zijn het nog steeds aanzienlijke Amerikaanse

gewicht in de schaal te werpen en zo nodig mogelijke obstructie van de kant van Israël het

hoofd te bieden, is echter onzeker. Er zijn overwegingen die grond kunnen geven aan de

verwachting dat de VS zich actief met het conflict gaat bemoeien, zoals de Amerikaanse

geloofwaardigheid en reputatie in de islamitische wereld en het politieke krediet dat

president Obama kan verwerven met een geslaagde demonstratie van internationaal

staatsmanschap. Er zijn evenwel ook overwegingen die voedsel geven aan de gedachte

dat de VS op afstand van het conflict zal blijven, gezien de ernst van de Amerikaanse

begrotingssituatie, de kracht van de pro-Israëllobby en de prioriteiten van de VS elders in

de wereld.

De onzekerheid over de inzet van de VS in de komende tijd maakt het extra belangrijk

te kijken naar de mogelijke rol van de EU. De AIV meent dat de mogelijkheden van de

EU om het vredesproces weer nieuw leven in te blazen potentieel groter zijn dan vaak

wordt aangenomen. De Unie onderhoudt nauwe economische en andere banden met

Israël, terwijl de Palestijnen in financieel opzicht sterk van haar afhankelijk zijn. Zo

mogelijk moet de EU in haar ijveren naar vrede in het Midden-Oosten aansluiten bij

eventuele Amerikaanse inspanningen. Dat biedt de beste waarborgen voor hervatting

49

More magazines by this user
Similar magazines