12.09.2013 Views

juni 2012 - Altrecht

juni 2012 - Altrecht

juni 2012 - Altrecht

SHOW MORE
SHOW LESS

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

Alter<br />

Gratis magazine over geestelijke gezondheid<br />

Triple C: een nieuwe<br />

manier van denken,<br />

kijken en doen<br />

Thema<br />

altrecht geestelijke gezondheidszorg<br />

mklm-0c<br />

Jaargang 13 - <strong>juni</strong> <strong>2012</strong><br />

Weer betaald aan het werk<br />

Kracht<br />

Stichting<br />

Peer to Peer:<br />

Kracht door<br />

verbinding<br />

+<br />

+<br />

+


[2] Alter 2 | 12<br />

3 <strong>Altrecht</strong> kort<br />

4 Stichting Peer to Peer: Kracht door verbinding<br />

6 Op de koffie bij het ACT-team Jeugd<br />

8 5 vragen aan…<br />

Tom van Wel over sociale participatie<br />

9 Column Geestelijke verzorging<br />

10 Uitgelicht Triple C:<br />

een nieuwe manier van denken, kijken en doen<br />

Inhoud<br />

12 Weer betaald aan het werk<br />

13 Column Toermalijntje<br />

14 Cognitive Remediation Therapy:<br />

Anders leren denken<br />

16 Post<br />

18 Fictie: Assepoesters kracht<br />

20 ’n stapje verder: Beter worden<br />

22 Nieuws<br />

24 Nieuws van de Cliëntenraad<br />

Colofon:<br />

Alter is een uitgave van <strong>Altrecht</strong><br />

geestelijke gezondheidszorg<br />

Redactie:<br />

Wouter Langeveld (hoofdredacteur)<br />

Sjef Odekerken en<br />

Danique Smit (eindredactie)<br />

Bert Aben<br />

Tresy Benders (ondersteuner<br />

Cliëntenraad <strong>Altrecht</strong> Senior)<br />

Margriet Mannak (Familieraad)<br />

Saphira Metekohy<br />

Nanda Jansen<br />

Kendrick Keller<br />

Ina Veenstra (<strong>Altrecht</strong> WA)<br />

Aan dit nummer werkten verder mee:<br />

Stefan Kuijken, Kornelis Jan van<br />

der Vaart, Roel Vredenbregt en<br />

Carice de Wildt<br />

Redactieadres:<br />

Dolderseweg 164<br />

3734 BN Den Dolder<br />

Email: alter@altrecht.nl<br />

Telefoon: 030 225 62 07<br />

Fotografie:<br />

Dick Boes, Allard Willemse, e.a.<br />

Ontwerp en opmaak:<br />

Studio Langezaal, Odijk<br />

Drukwerk:<br />

Bergdrukkerij, Amersfoort<br />

Deadline:<br />

Deadline: Alter nummer 3 verschijnt<br />

in oktober <strong>2012</strong>. De deadline voor dit<br />

nummer is: 3 september <strong>2012</strong><br />

Overname:<br />

Zonder toestemming van de redactie<br />

mag niets uit dit nummer worden<br />

overgenomen<br />

Kopij:<br />

Wil je reageren op artikelen in Alter?<br />

Stuur je reactie naar: alter@altrecht.nl.<br />

De redactie behoudt zich het recht voor<br />

reacties te weigeren, in te korten of<br />

naar een later moment te verschuiven.


Gesloten kliniek<br />

Nieuwegein sluit<br />

Kort<br />

Nieuws rond eigen bijdrage<br />

Hoopgevend nieuws uit Den Haag: de gelegenheidscoalitie van VVD, CDA,<br />

Groen Links, Christen Unie en D66 heeft onder meer besloten om de eigen bijdrage<br />

in de ggz per 2013 te beperken. Van de beoogde bezuiniging van 140 miljoen<br />

wordt 40 miljoen geschrapt. De laagste inkomens zullen hierbij worden ontzien.<br />

Hoe de maatregel precies uitpakt, is nog niet helder. Nu de invloed van de PVV als<br />

gedoogpartner is weggevallen, is er per direct een Kamermeerderheid ontstaan<br />

om de meest pijnlijke effecten van de eigen bijdrage, met name voor de meest<br />

kwetsbare groepen, per het nieuwe kalenderjaar te schrappen. Alle acties en lobbyactiviteiten<br />

zijn dus niet voor niets geweest! Ook <strong>Altrecht</strong> en al haar medewerkers<br />

hebben zich zeer actief ingezet voor het ondervangen van de uiterst negatieve<br />

gevolgen van de invoering van de eigen bijdrage, via het eigen netwerk, door het<br />

creëren van publiciteit en door intensief te participeren bij de actie in <strong>juni</strong> op het<br />

Malieveld. Tegelijk blijft de maatregel om alleen de ggz met een eigen bijdrage<br />

te confronteren erg discriminerend. In de contacten met Den Haag zal door GGZ<br />

Nederland én door <strong>Altrecht</strong> blijvend worden gelobbyd voor de afschaffing van de<br />

hele regeling.<br />

Meer goed nieuws: steeds meer gemeenten besluiten om per direct een financieel<br />

vangnet te creëren voor inwoners van de gemeente die de eigen bijdrage echt niet<br />

kunnen betalen. Het gaat nu al om grote gemeenten als Utrecht, Rotterdam en<br />

Amsterdam. Meer informatie hierover kunt u vinden op de gemeentelijke websites.<br />

Via onze eigen website www.altrecht.nl blijven wij u op de hoogte houden van<br />

ontwikkelingen.<br />

Op 1 juli aanstaande wordt de gesloten kliniek in Nieuwegein, onderdeel van<br />

de afdeling Acute Psychiatrie (AP), opgeheven. De sluiting vloeit voort uit een<br />

omvangrijk reorganisatieplan van de divisie Willem Arntsz, waar de afdeling AP<br />

onder valt. Onderdeel van dit plan is dat de divisie WA, in nauwe samenwerking<br />

met ketenpartners, cliënten zoveel mogelijk ambulant wil behandelen. Binnen de<br />

afdeling AP zal daarom het aantal bedden afgebouwd worden en zullen er Crisis<br />

Resolution Home Teams (een combinatie van spits, crisisdienst en acute deeltijd)<br />

worden gevormd; ambulant werkende teams, die cliënten die in crisis zijn of<br />

dreigen te raken in hun eigen woonomgeving intensieve (crisis)hulp bieden, met<br />

als doel opname te voorkomen en te bekorten.<br />

Daarnaast zal de klinische hulpverlening van de afdeling AP efficiënter<br />

georganiseerd worden. Een van de maatregelen die daaruit voortvloeit, is het<br />

samenbrengen van alle gesloten bedden van deze afdeling in het Willem Arntsz<br />

Huis in Utrecht. Op termijn verhuist daarom ook de gesloten kliniek Zeist naar het<br />

Willem Arntsz Huis. Nieuwegein en Zeist houden wel een open kliniek.<br />

De maatregelen zijn tevens een antwoord op de bezuinigingen van de overheid,<br />

waardoor <strong>Altrecht</strong>, net als de andere ggz-instellingen in Nederland, minder geld<br />

krijgt, maar een kwalitatief uitstekende hulpverlening wil blijven bieden.<br />

Alter 2 | 12 [3]


+<br />

[4] Alter 2 | 12<br />

Interview<br />

Tekst: Sjef Odekerken<br />

Door een moeilijke thuissituatie raakte Michael tijdens zijn<br />

puberteit in de problemen. Hij werd zwaar depressief, stopte<br />

met school, liep weg van huis en was vijf jaar dakloos. Hij<br />

raakte verslaafd aan middelen en werd uiteindelijk, lichamelijk<br />

en geestelijk volledig uitgeput, opgevangen in het Willem<br />

Arntsz Huis. Michael over deze zwarte periode in zijn leven:<br />

“Het duurde bij mij veel te lang voordat ik adequate hulp kreeg<br />

en ik balanceerde daardoor op het randje van de afgrond.<br />

Het moet gewoon niet zo zijn dat je jarenlang aan moet<br />

modderen voordat je geholpen wordt. En dan bedoel ik niet<br />

alleen professionele hulp, maar ook hulp in het contact met<br />

je medemens in de samenleving. Bijvoorbeeld met je buren.<br />

Het moet toch mogelijk zijn om voor meer dan alleen een<br />

kopje suiker bij je buren aan te kloppen?” Nu gaat het weer<br />

prima met Michael. Onlangs rondde hij de opleiding sociale<br />

psychiatrie en rehabilitatie aan de Hogeschool van Utrecht af.<br />

Warm<br />

Het gebrek aan zorg dat Michael in zijn leven ervoer, kwam<br />

sterk terug toen hij in New York de geestelijke gezondheidzorg<br />

aldaar bezocht. Hij werd getroffen door het gelijkwaardige,<br />

menselijke contact en de warme zorg van de mensen voor<br />

elkaar. “We bezochten een psychiatrische instelling in Staten<br />

In 2010 bezocht hij met collega’s New York en keek naar de<br />

geestelijke gezondheidszorg daar. Hij raakte zo geïnspireerd<br />

dat hij terug in Nederland de stichting Peer to Peer<br />

oprichtte. Daarmee wil Michael Putters (30) verbinding<br />

leggen tussen mensen met de nadruk op kracht.<br />

Nieuwe stichting Peer to Peer:<br />

Kracht door<br />

verbinding<br />

Island. Er zijn daar afdelingen waar patiënten het voor het<br />

zeggen hebben, na een korte periode waarin intensief aan<br />

herstel wordt gewerkt. En met herstel bedoel ik dan niet per se<br />

genezing, maar het door goede basiszorg teruggeven van de<br />

persoonlijke kracht en de rollen die de patiënt in zijn dagelijks<br />

maatschappelijk leven heeft. Die patiënten krijgen de sleutel<br />

van de afdeling en zorgen op hun beurt voor de ‘nieuwkomers’.<br />

Een prachtig systeem waar we in Nederland best nog veel van<br />

kunnen leren.”<br />

KijKen naar KWaliteit<br />

De sfeer rond de geestelijke gezondheidszorg in Nederland<br />

vindt Michael anders. “Je zou je meer welkom moeten<br />

voelen. Als je de term psychiatrische instelling noemt,<br />

schrikken mensen daar vaak van. De psychiatrie wordt<br />

nog veel te veel geassocieerd met medicijnen alleen.”<br />

Met zijn nieuwe stichting wil Michael samen met andere<br />

ervaringsdeskundigen dat beeld en de praktijk van de ggz<br />

veranderen. “Het doel dat we ons hebben gesteld is het<br />

contact tussen ervaringsdeskundigen en professionals<br />

stimuleren en uitwerken. De stem van de ervaringsdeskundige<br />

sterker naar voren brengen en mensen de mogelijkheid geven<br />

hun ‘ei kwijt te kunnen’. We willen mensen bewust maken van


De stichting Peer to Peer (het Engelse<br />

woord ‘Peer’ betekent ‘gelijke’) is<br />

opgericht met eigen geld, maar is<br />

nu op zoek naar meer middelen.<br />

Binnenkort praat de stichting met<br />

de gemeente Utrecht. Peer to Peer<br />

heeft een tijdelijk onderkomen in het<br />

pand aan de Oudegracht 384 dat in<br />

eigendom is van <strong>Altrecht</strong>, maar werkt<br />

onafhankelijk van welke instelling<br />

dan ook. Op dit moment bestaat de<br />

stichting uit vier personen, maar is<br />

op zoek naar versterking. Wil je meer<br />

informatie? Mail dan naar Michael<br />

Putters: michaelputters@hotmail.com.<br />

hun mogelijkheden; dat wat ze naast hun ziekte of handicap<br />

wel kunnen. We willen daarmee laten zien dat het anders kan.<br />

Onze stichting kijkt niet zozeer naar ziekte, maar veel meer<br />

naar de kwaliteiten van mensen. We willen zorgen voor minder<br />

professionele afstand tussen patiënt en hulpverlener en het<br />

verminderen van de 9 tot 5 mentaliteit.”<br />

meer echte zorg<br />

Michael pleit dus voor meer nadruk op care (zorg) en minder<br />

op cure (genezing) voor mensen met een psychische handicap.<br />

“Het is belangrijk dat je er bent voor elkaar; goed voor<br />

elkaar zorgt, elkaar serieus neemt en betrekt bij waar je mee<br />

bezig bent. Meer durven en de ander, als dat nodig is, een<br />

menswaardige rol teruggeven.” De stichting Peer to Peer wil<br />

dat gaan doen via ontmoeting tussen ervaringsdeskundigen<br />

in het tijdelijke onderkomen aan de Oudegracht in Utrecht<br />

en door het leveren van een bijdrage aan onder andere<br />

congressen, opleidingen en andere instanties. Michael: “Het<br />

liefst kijken we met onze stichting ook buiten de landsgrenzen.<br />

De belangstelling is namelijk groot. Zo hebben we al bezoek<br />

uit Noorwegen gehad. De komende tijd gaan we ons vooral<br />

richten op het werven van vrijwilligers en fondsen.” [A]<br />

Alter 2 | 12 [5]


+<br />

[6] Alter 2 | 12<br />

Op de koffie bij...<br />

Tekst: Saphira Metekohy & Tresy Benders<br />

het ACT-team Jeugd<br />

Ruim een jaar geleden ging het ACT-jeugdteam <strong>Altrecht</strong><br />

van start. Dit team biedt zorg aan jongeren met ernstige en<br />

complexe problemen die niet via reguliere behandeling of<br />

opvang te bereiken zijn. Waarin schuilt de kracht van deze<br />

aanpak? Alter sprak met teammanager Linda van Borssum<br />

en Brenda Hermsen, maatschappelijk werkster.<br />

Hulp die aansluit<br />

bij de vraag<br />

van de jongere


Waarom een act-jeug dteam?<br />

Linda: “Vanuit verschillende organisaties kwam naar voren dat<br />

behoefte was aan een ACT-team dat zich richt op jeugdige<br />

zorgmijders: jongeren van 12 tot 23 jaar die na aanmelding<br />

toch niet aankwamen of weer uit beeld raakten bij de<br />

zorginstanties. We zijn met z’n tweeën begonnen en geleidelijk<br />

aan is er een team gevormd. Op dit moment hebben we 100<br />

cliënten onder onze hoede. De toestroom is heel snel gegaan.”<br />

ACT staat voor Assertive Community Treatment. Het is<br />

een vorm van actieve ambulante behandeling bij mensen<br />

die langdurig zorg nodig hebben. Het team is iedere dag<br />

bereikbaar. Linda: “Elke dag begint met een briefing.<br />

Dan wordt gekeken welke cliënt die dag hulp nodig heeft<br />

en wie ernaartoe gaat. De medewerkers zoeken de jongeren<br />

op. Het gaat om jongeren met veel problemen. We bieden<br />

praktische hulp en ondersteunen hen op allerlei gebieden,<br />

zoals financiën, werk of school en wonen. We gaan met ze<br />

mee naar afspraken, zoals het UWV of zoeken samen naar<br />

een woning.”<br />

Brenda: “We hebben zoveel mogelijk disciplines in huis, zoals<br />

maatschappelijk werk, GZ-psycholoog, een psychiater, sociaal<br />

psychiatrisch verpleegkundigen en een re-integratiespecialist.<br />

We kunnen veel zelf afhandelen. Als bijvoorbeeld de pillen op<br />

zijn, bellen we de psychiater en die fietst dan mee. De jongere<br />

hoeft dat dan niet zelf te regelen. Elke medewerker neemt<br />

allerlei soorten taken op zich, of je nu maatschappelijk werker<br />

bent of psychiater.”<br />

Waarin zit de Kracht van jullie<br />

aanpaK?<br />

Het ACT-team biedt hulp die aansluit bij de vraag en<br />

verwachting van de jongere en zijn omgeving. Het gaat<br />

erom dat de jongere weer grip krijgt op zijn leven, toekomstperspectief<br />

krijgt en eigen keuzes kan maken. Linda: “We<br />

focussen niet alleen op de problemen, maar kijken juist welke<br />

mogelijkheden er zijn. Je kijkt bijvoorbeeld hoe je school weer<br />

op de rit krijgt, of hoe iemand weer een dag- en nachtritme<br />

krijgt.” Brenda vervolgt: “Je gaat kijken wat je kunt bereiken<br />

en tegelijkertijd accepteer je het als iets niet kan. We zoeken<br />

samen met de jongere een nieuwe route om weer aan te<br />

kunnen sluiten bij de maatschappij.”<br />

Linda: “Wij houden vol. We blijven sms’en en mailen tot we<br />

contact hebben. Dat is onze kracht. In eerste instantie reageren<br />

de jongeren onverschillig, maar als het moeilijk wordt, staan<br />

ze wel bij ons op de stoep. Je bouwt toch iets op.” Brenda: “Je<br />

probeert een lijntje vast te houden. Het is belangrijk dat de<br />

hulp laagdrempelig is en dat jongeren het gevoel krijgen, ze<br />

zijn er voor mij.”<br />

Een sterk punt is ook dat er rondom een jongere intensief<br />

wordt samengewerkt met zijn omgeving, andere<br />

organisaties en andere afdelingen van <strong>Altrecht</strong>. “Netwerken<br />

is heel belangrijk. Je doet soms iets wat officieel niet tot<br />

je taak behoort, maar wel iets doet in de relatie met je<br />

samenwerkingspartners. Je hebt elkaar nodig om af en toe<br />

wat kracht te zetten zodat het allemaal wat sneller en vlotter<br />

gaat”, aldus Linda.<br />

Kunnen jullie concrete voorbeelden<br />

noemen van Wat jullie hebben bereiKt?<br />

Brenda: “We hebben tot nu toe voor 11 jongeren onderdak<br />

geregeld bij SBWU Het Blauwe Huis. Een jongen die een<br />

halfjaar thuis zat, hebben we weer naar school gekregen en we<br />

gaan nu verder met gezinstherapie. We hebben een meisje uit<br />

Rotterdam teruggehaald naar Utrecht. Zij kwam in Rotterdam<br />

in de prostitutie terecht; nu heeft ze een woonplek in Utrecht<br />

en gaan we verder met de behandeling. En een jongen die een<br />

tijdje opgenomen was met een psychose, gaat nu in een dorp<br />

wonen. Wij proberen met hem een lijntje te houden.”<br />

Linda: “En de jongen die in detentie heeft gezeten, waar we in<br />

eerste instantie geen contact mee kregen. We bleven bellen,<br />

ook met zijn moeder. Op een gegeven moment heeft hij toch<br />

de knop omgedraaid. Hij heeft nu werk, doet een opleiding en<br />

heeft gebroken met zijn verleden.”<br />

een Wens voor de toeKomst<br />

Linda en Brenda zijn het erover eens: “Meer geschikte plekken<br />

voor jongeren om te verblijven. De nachtopvang is voor hen<br />

geen fijne plek. En soms is er net iets meer nodig dan begeleid<br />

wonen. Meer woonplekken met intensieve begeleiding<br />

zou voor veel jongeren met problemen op meerdere<br />

levensgebieden wel een uitkomst zijn.” [A]<br />

Alter 2 | 12 [7]


+<br />

[8] Alter 2 | 12<br />

5 vragen aan...<br />

Tom van Wel<br />

Afdeling ABC, gespecialiseerd in de rehabilitatie<br />

en behandeling van jongeren met een<br />

psychotische kwetsbaarheid, vindt het belangrijk<br />

dat er niet alleen ruimte is voor behandeling<br />

van symptomen door medicatie en therapie,<br />

maar dat er ook veel aandacht wordt geschonken<br />

aan de eigen participatiedoelen van de cliënt<br />

door rehabilitatie. Wat levert dit op? Psycholoog<br />

en onderzoeker Tom van Wel onderzocht het<br />

ziekteverloop en de deelname aan de samenleving<br />

van ABC-cliënten.<br />

1:<br />

Waarom dit onderzoek?<br />

“Bij ABC maken we actief gebruik van de Individuele<br />

Rehabilitatie Benadering (IRB) bij het ondersteunen van de<br />

participatiedoelen van de jongeren, een belangrijk element<br />

ook uit de missie van <strong>Altrecht</strong>. De meerwaarde daarvan wil<br />

je dan ook aantonen in onderzoek. Daarom nemen we bij<br />

het begin en het einde van de behandeling vragenlijsten af<br />

waarmee we meten welke symptomen er zijn, maar ook hoe<br />

de deelname aan de samenleving is. Nu hebben we jarenlang<br />

gemeten hoe dit verloopt. Hebben cliënten meer of minder<br />

klachten? En ook, hoe is het gegaan met hun deelname aan de<br />

samenleving.”<br />

2:<br />

Wat zijn de resultaten<br />

van het onderzoek?<br />

“Gemiddeld genomen stabiliseert de ziekte, en gemiddeld<br />

genomen neemt de participatie, dus de deelname aan de<br />

samenleving, toe. Maar in dat gemiddelde zit een grote<br />

variatie. Er gaan veel mensen vooruit en veel mensen<br />

achteruit. We bereiken dus uiteenlopende resultaten. De vraag<br />

is of dat stabiliseren van de ziekte een bijzonder resultaat is.<br />

Sommige wetenschappers zeggen dat schizofrenie een ziekte<br />

is waarbij mensen steeds verder achteruit gaan. Maar andere<br />

onderzoeken laten zien dat de klachten op langere termijn<br />

Tekst: Kornelis Jan van der Vaart<br />

Redactie: Sjef Odekerken<br />

verminderen. Gezien het feit dat het bij ABC-cliënten altijd om<br />

een vroege psychose gaat, zijn deze resultaten uitstekend.<br />

De sociale participatie van onze cliënten neemt toe, dat is een<br />

erg positief effect. Daaruit blijkt dat je, ondanks dat je ziek<br />

bent, toch kunt werken aan je participatiedoelen.”<br />

3:<br />

Wat is verder een<br />

opmerkelijk resultaat?<br />

“Dat je in de hectische beginfase van een psychose ook kan<br />

vragen aan cliënten wat hun doelen zijn en daar met hen aan<br />

werken, terwijl we in Nederland toch nog vaak zeggen dat<br />

cliënten eerst beter moeten worden, voordat ze weer naar<br />

hun werk kunnen. Bij ABC hebben we altijd gezegd dat het<br />

andersom moet zijn. Als iemand naar school wil, voegt het<br />

behandelprogramma zich naar het lesrooster.”<br />

4:<br />

Sociale<br />

participatie<br />

cliënten ABC<br />

neemt toe<br />

Ben je tevreden over<br />

het onderzoek?<br />

“Ik zelf ben er tevreden over. Er zijn veel mensen die het<br />

artikel hebben opgevraagd; kennelijk is de combinatie van<br />

eerste psychose met rehabilitatie een populair onderwerp.<br />

Ik heb discussies gehad over wat de resultaten nu precies<br />

zeggen. De één vindt het geweldig dat we de stoornis<br />

stabiliseren, anderen vinden het teleurstellend dat het alleen


maar gelijk blijft en niet vooruit gaat. Daarbij<br />

worden er terecht ook vragen gesteld over de<br />

onderzoeksmethode. De eerste meting van<br />

cliënten zou sneller moeten; nu wordt er geregeld<br />

allerlei behandelaanbod ingezet voordat we de<br />

eerste meting doen.”<br />

5:<br />

Wat is het vervolg?<br />

“Er is nog veel winst te halen. We kunnen nóg<br />

meer inzetten op participatie, want we zijn vind<br />

ik toch nog teveel gericht op de stoornis en de<br />

problemen die er zijn. We moeten nog meer kijken<br />

naar wat de wensen op het gebied van deelname<br />

aan de samenleving zijn van de cliënt, en daar de<br />

behandeling van de stoornis op toespitsen. Ik wil<br />

graag op langere termijn cliënten blijven volgen<br />

voor onderzoek, dus ook als ze weggaan bij ABC.<br />

Een periode van 10 jaar zou al veel meer resultaten<br />

geven. Verdwijnt dan het effect van ABC, of wordt<br />

het alleen maar sterker? Dan zouden we harder<br />

kunnen maken dat het investeren nu, op langere<br />

termijn juist veel oplevert!” [A]<br />

Voor meer informatie kunt u terecht bij<br />

Tom van Wel: t.van.wel@altrecht.nl.<br />

Tekst: Roel<br />

De kracht van binnen<br />

Geef me de kracht om de dingen te aanvaarden<br />

die ik niet veranderen kan,<br />

Geef me de moed om dingen tot stand te brengen<br />

die ik wel bereiken kan,<br />

En geef me de wijsheid om het verschil te zien<br />

tussen deze twee.<br />

Veel mensen stellen hun kracht in dienst van een belangrijk<br />

doel dat ze willen bereiken. Denk maar aan de topsport of de<br />

politiek. Het doel is winnen en daar de smaak van te proeven.<br />

Maar je kunt niet altijd winnen. Winnen zou ik noemen,<br />

de kracht van de buitenkant, de overwinningsroes met zijn<br />

ballonnen en ontkurkte flessen. Fijn om mee te maken als het<br />

zo uitkomt. Maar is er ook een kracht van de binnenkant?<br />

Ik denk dat je dan moet kijken naar de waarden die ergens van<br />

binnen in je leven. Of misschien sluimeren ze eerder en willen<br />

ze krachtiger worden. Hoe doe je dat? Soms moet je stoppen<br />

met vechten tegen de dingen je niet veranderen kunt en<br />

ruimte maken voor iets anders. Anders en dieper gaan kijken.<br />

Schuilt daarin een kracht?<br />

Ik denk aan het verhaal over twee waterkruiken. De ene is<br />

gaaf en ongeschonden, het water blijft erin zitten. De andere<br />

is gebarsten en het water sijpelt eruit. Deze kruik voelt zich<br />

daarom waardeloos, hij kan er niets aan veranderen.<br />

Totdat hij onderweg van de waterput naar huis ontdekt, dat<br />

het wegstromende water vocht geeft aan de bloemen langs<br />

het pad. Juist aan zijn kant zijn de bloemen het mooist!<br />

Dit kon hij eerder niet weten, hij ervaart dit pas onderweg.<br />

Hij ziet dat zijn verlies ook een kracht in zich heeft. Dit geeft<br />

betekenis aan zijn leven: bloeiende bloemen onderweg door<br />

het water uit zijn kruik. Geen geringe ontdekking! Weten dat<br />

je leven betekenis heeft doordat je aan iets bijdraagt.<br />

Koester dit inzicht vooral van binnen, het is belangrijker dan<br />

winnen of verliezen. Het maakt dat je leven waardevol kan<br />

zijn, waar je pad door het leven ook maar doorheen gaat.<br />

Een stroompje leven van binnen naar buiten. Zo kan het ook<br />

terug van buiten naar binnen.<br />

[A]<br />

Vredenbregt<br />

Geestelijk verzorger <strong>Altrecht</strong><br />

Column +<br />

Alter 2 | 12 [9]


+ Tekst:<br />

[10] Alter 2 | 12<br />

Uitgelicht<br />

Ina Veenstra<br />

Triple C:<br />

Een nieuwe manier van<br />

denken, kijken en doen<br />

De afdeling Voortgezette Klinische Behandeling (VKB) bestaande uit Mariënburg, Meijboom<br />

en Reijnvaan, voert een nieuwe behandelmethodiek in: Triple C. De methodiek is ontwikkeld<br />

door ASVZ, een instelling voor mensen met een verstandelijke beperking in Sliedrecht en<br />

heeft zijn succes bewezen. De drie C’s staan voor Cliënt - Coach - Competentie.<br />

Uitgangspunt is dat ons gedrag bepaald wordt door de<br />

omstandigheden waarin we leven. Daarom nodigt een normale,<br />

menswaardige omgeving uit tot normaal menselijk gedrag.<br />

Triple C richt zich dan ook op het herstel van het gewone leven.<br />

Bij Triple C ondersteunt een klein vast team een vast groepje<br />

patiënten en biedt hen een vaste dagstructuur met zinvolle<br />

activiteiten waarbij de gezonde kant van mensen uitgangspunt<br />

is. Het team ondersteunt hen bij het aanleren van vaardigheden<br />

op het gebied van wonen, zelfzorg, werken/leren, vrije tijd en<br />

leren omgaan met hun ziekte. Door meer vaardigheden ervaren<br />

patiënten minder stress, waardoor hun herstel bevorderd wordt<br />

en zij minder ondersteuning nodig hebben.<br />

“Tot nu toe waren we steeds bezig met beheersen”, vertelt<br />

afdelingspsychiater Victor Buwalda. “We hebben met elkaar<br />

allerlei regels en afspraken gemaakt over wat wel en niet<br />

goed is voor de patiënten. Deze beheerscultuur moet worden<br />

omgebogen naar meer autonomie via onvoorwaardelijke zorg<br />

en werken aan het gewone leven, ook op momenten van stress<br />

en agressie. De nieuwe werkwijze is een grote uitdaging en<br />

vraagt veel van de medewerkers.”<br />

samen KoKen<br />

Verpleegkundige Ruud Schenk vertelt dat het team van<br />

Mariënburg oude regels en afspraken loslaat en zich richt<br />

op het normale. Triple C sluit hier prima op aan. Co Huigen,<br />

ervaringsdeskundige, is gastheer bij Mariënburg. Hij zorgt dat<br />

er iedere week mooie boeketten bloemen op de unit staan<br />

en is gestart met het zelf bereiden van de lunch met gezonde<br />

en verse producten. Daarbij probeert hij de patiënten zo veel<br />

mogelijk te betrekken. Op woensdag komt Konrad hem helpen.<br />

“Konrad maakt heerlijke broodjes en lekkere Griekse salade”,<br />

vertelt Co. “Ik houd van koken en vind het leuk om samen met<br />

Co iets lekkers voor de lunch te maken”, verklaart Konrad.<br />

Op dinsdag gaan ze altijd samen brood kopen. Een paar<br />

maanden geleden had niemand verwacht dat Konrad weer<br />

zo’n stap vooruit zou maken.<br />

Op Reijnvaan is al een vaste groep medewerkers gekoppeld<br />

aan een vaste groep patiënten. Om te beginnen willen zij<br />

samen gaan koken en klussen in en om het gebouw, zodat<br />

patiënten kunnen ontdekken wat voor hen een betekenisvolle<br />

daginvulling is. Meijboom heeft al langer een vaste


Konrad en Co bereiden de lunch<br />

Didi op haar nieuwe kamer<br />

dagstructuur. Zij kijken nu hoe zij vanuit het Triple C-model<br />

gebruik kunnen maken van het dagritme dat er al is.<br />

Zij hebben bijvoorbeeld met de patiënten de regels herzien<br />

of opgeheven. De komende tijd gaat VKB de activiteiten<br />

samen met <strong>Altrecht</strong> Talent uitbouwen. Daarbij sluit Talent<br />

aan op het dagprogramma van de patiënten van VKB.<br />

g eWoon in je eig en bed slapen<br />

Didi is 29. Vanwege haar ernstige psychiatrische problemen,<br />

verblijft ze nu bijna elf jaar op Mariënburg. De laatste jaren<br />

sliep ze op haar verzoek regelmatig in de separeerruimte,<br />

omdat ze zich daar het veiligst voelde. “Op haar eigen kamer<br />

was ze altijd bang dat ze zichzelf wat aan zou doen”, verklaart<br />

Sanne Bakker, eerstverantwoordelijk verpleegkundige van<br />

Didi. “Maar het was schijnveiligheid; ze kon zo andere kamers<br />

inlopen en zichzelf daar ook wat aandoen. We bespraken met<br />

Didi dat we heel graag wilden dat ze gewoon, net als iedereen,<br />

weer in een kamer zou gaan slapen. Toen er twee kamers<br />

leegstonden, mocht Didi er een kiezen. We spraken af dat we<br />

wekelijks iets van haar oude kamer naar haar nieuwe kamer<br />

zouden verhuizen, zodat ze langzaam kon wennen aan een<br />

ruimte met steeds meer spullen erin.”<br />

“Toen Sanne vertelde dat ik een nieuwe kamer kon krijgen<br />

waar ik dan ook ’s nachts zou slapen, overspoelde me dat”,<br />

vertelt Didi. “Sanne legde uit dat ik mezelf niet voor de gek<br />

moest houden, maar dat was voor mij heel moeilijk. Ik begreep<br />

wel dat als ik een zo gewoon mogelijk leven zou willen leiden,<br />

ik toch een keer door die angst heen zou moeten, maar het<br />

voelde voor mij heel dubbel. Maar het is me gelukt; ik slaap er<br />

nu iedere nacht. Soms ben ik ’s nachts nog wel eens angstig,<br />

dan ga ik even een praatje maken met een verpleegkundige.<br />

Ik heb de kamer in mijn eigen kleuren mogen schilderen<br />

en daardoor voelt hij meer als mijn kamer. Binnenkort ga ik<br />

nieuwe meubels kopen bij Ikea.” ’s Middags is Didi nog kort<br />

vrijwillig in de separeer, omdat ze dan het meest angstig is.<br />

Ze verwacht dat ze zich straks op haar kamer veilig genoeg<br />

voelt om er ook ’s middags te kunnen zijn. Sanne: “Daar<br />

werken we samen naar toe, we doen het in Didi’s tempo en<br />

binnen haar mogelijkheden.” [A]<br />

Alter 2 | 12 [11]


+<br />

[12] Alter 2 | 12<br />

Interview<br />

Weer betaald aan het werk<br />

Rick (47) is cliënt bij afdeling Roosenburg van <strong>Altrecht</strong> en legde een traject af op<br />

weg naar het weer vinden van betaald werk. Dat vond hij bij AlSchoon* waar hij<br />

nu alweer vanaf augustus aan de slag is. Samen met zijn begeleider Ben Altemuhl,<br />

participatiecoach bij <strong>Altrecht</strong> Talent, vertelt hij wat dit voor hem betekent.<br />

Rick: “Ik liep eerst drie maanden mee, waarbij ik alle ruimte<br />

kreeg om te laten zien wat ik in ‘huis’ heb. Na deze drie<br />

maanden ging ik voor een betaalde proefperiode aan de slag.”<br />

Na de proeftijd volgde een evaluatie, die positief was. “Ik heb<br />

ook flink geïnvesteerd in deze baan, hard gewerkt en af en toe<br />

ook extra. Je moet wel laten zien dat je het kan en er echt klaar<br />

voor bent. Ik wilde laten zien dat ik een waardevolle collega<br />

ben. Overigens heb ik prettig gewerkt met de jongens, het zijn<br />

fijne collega’s.”<br />

positief<br />

Na de proefperiode wordt er normaal gesproken gezocht naar<br />

werk bij een externe werkgever. Ben: “De cliënten proberen we<br />

dan drie maanden te laten werken bij een werkgever buiten<br />

<strong>Altrecht</strong>. Met Rick hebben wij dit echter omgedraaid, omdat<br />

we wisten dat dit goed zou uitpakken. Rick heeft eerst drie<br />

maanden hier intern gewerkt, zodat wij tegen een externe<br />

werkgever konden zeggen dat wij hem al drie maanden in<br />

dienst hebben gehad en wij zeer positief zijn over hem.”<br />

contract<br />

Voor Rick is er na zijn proefperiode een contract uitgerold<br />

bij AlSchoon. “Ik wilde heel graag wat doen naast mijn<br />

behandelprogramma bij Roosenburg... En met werken vliegt<br />

de tijd voorbij. Ook krijg je er verplichtingen en een grote<br />

verantwoordelijkheid bij. Het gevolg is dat ik mij nuttig ging<br />

voelen en tegen het einde van de avond voldaan mijn bed in<br />

dook. Dit is mijn laatste kans, die ik met tien handen aanpak.<br />

En met het geld dat ik nu verdien, kan ik investeren in mijn<br />

kinderen. Niets mooiers dan dat!’<br />

steun<br />

Rick vertelt over hoe belangrijk steun voor hem is geweest.<br />

“Mensen laten zien dat ze mijn werk waarderen. Begeleiding<br />

Tekst: Danique Smit<br />

Rick en Ben in gesprek


Een dikke verdedigingsmuur waarvan ik me niet bewust<br />

was, hield de diepste emoties tegen. Ik kon niet breken. Een<br />

combinatie van te jong, te veel en te onveilig. En uiteindelijk<br />

was ik vaardiger dan ooit om ’t leven op wilskracht te overleven.<br />

Tot ik uiteindelijk brak en mijn lichaam niet meer wilde.<br />

Ik was op, helemaal op… Maar door tal van ervaringen waarbij<br />

hulpverleners zich stelselmatig vergisten in de ernst van mijn<br />

situatie (de pijnlijke keerzijde van die ongelofelijk krachtige kant<br />

van mij), ontbrak bij mij alle vertrouwen om psychologische<br />

hulp te zoeken. Ik was vastbesloten dit op mijn eigen manier<br />

op te lossen en koos het pad van reflectie en persoonlijke<br />

ontwikkeling, van lotsbestemming en spiritualiteit. Mijn reis<br />

was begonnen, maar door mijn aloude verdedigingsmuur<br />

én mijn krachtige kant, werd het een reis die bol stond van<br />

afhankelijkheid en vermijding, waarbij ik krampachtig<br />

probleemsituaties probeerde te ‘deleten’. Het drong werkelijk<br />

niet tot mij door hoe slecht mijn gezondheid was en hoe ik<br />

mijzelf alsmaar verder uitputte.<br />

Door de jaren heen werd ik de dikste vriendjes met<br />

mijn wilskracht. Het was mijn reddingslijn. Door mijn<br />

wilskracht was ik grenzeloos in staat om emoties, pijn en<br />

vermoeidheid te negeren en lukte het me om, ondanks een<br />

‘belastende voorgeschiedenis’ en de daardoor ontstane<br />

persoonlijkheidsproblematiek, mijn leven vorm te geven,<br />

successen te behalen en kramp(kr)achtig het ritme van de<br />

maatschappij bij te benen.<br />

is erg belangrijk. De manier waarop ik dingen doe, zijn voor<br />

mij namelijk vanzelfsprekend. Mijn begeleiders hebben mij<br />

regelmatig feedback gegeven. Zo kan ik op mijn functioneren<br />

letten en me aanpassen. Het is voor mij heel belangrijk<br />

begeleiders te hebben die ik vertrouw en waarmee je kan<br />

praten. Ik ben ook blij dat er mensen zijn die mij vertrouwen,<br />

daar groei ik van.”<br />

WerK is zo belang rijK<br />

Ben benadrukt hoe belangrijk betaald werk voor mensen<br />

is, met alle regelmaat, verantwoordelijkheid en waardering<br />

Krampkrachtig<br />

Tekst: Toermalijntje<br />

Column +<br />

Maar na al die jaren van spanningen, stemmingswisselingen,<br />

lichamelijke klachten en een inmiddels chronische<br />

vermoeidheid, kon ik er niet meer omheen dat ik professionele<br />

begeleiding nodig had. Schoorvoetend durfde ik het aan<br />

bij <strong>Altrecht</strong> Psychosomatiek, een plek waar oog is voor de<br />

verbinding van lichaam, geest en sociale factoren. Hier durfde<br />

ik de reis aan, een psychosomatische reis waarbij ik leer om in<br />

contact te komen met mijn lichaam, mijn grenzen en de diepste<br />

lagen in mijzelf. Een intens proces, dat me soms heel wiebelig,<br />

onzeker en emotioneel maakt. Maar dat ook een diep verlangen<br />

waarmaakt: Ik kom elke dag een beetje meer in mijn eigen<br />

innerlijke kracht te staan! [A]<br />

Wie ben ik, wat doe ik, wat wil ik, wat kan ik? Eigenlijk van die<br />

vragen waar ik zelf ook nog niet alle antwoorden op heb.<br />

Want ik wil meer zijn dan een 37 jarige vrouw die niet kan werken,<br />

ik wil meer zijn dan cliënte bij Psychosomatiek met kenmerken<br />

burn-out, stemmingswisselingen, overprikkeld, kwetsbaar en<br />

constant vermoeid. En ik wil zeker meer zijn dan mijn diagnose<br />

met ingrediënten als ‘belastende voorgeschiedenis’<br />

en ‘persoonlijkheidsproblematiek’. Dus lees mijn blogs met me<br />

mee en leer, net als ikzelf, Toermalijntje beter kennen.<br />

Zie: www.altrecht.nl/blogs<br />

PS: Ik vind het altijd erg fijn om reacties van bloglezers te krijgen,<br />

dus ik nodig je van harte uit om een reactie of quote bij mijn<br />

blogs te schrijven!<br />

van dien. De goede samenwerking in het voorbeeld van Rick<br />

tussen Roosenburg, Talent en AlSchoon is een succesverhaal.<br />

De banen liggen echter niet voor het opscheppen. “We zullen<br />

meer naar buiten moeten treden en op zoek gaan naar<br />

organisaties die oog hebben voor de doelgroep en bereid zijn<br />

banen te creëren. Voor ons is het erg belangrijk dat we meer<br />

met bedrijven in contact treden over betaalde arbeid. Deze<br />

trajecten van de grond krijgen is heel moeilijk en daar kunnen<br />

we alle hulp bij gebruiken.’ [A]<br />

* AlSchoon is een joint venture (een gezamenlijke onderneming) van <strong>Altrecht</strong> en Hago.<br />

Alter 2 | 12 [13]


+<br />

[14] Alter 2 | 12<br />

Interview<br />

Anders<br />

leren<br />

denken<br />

De Engelse term bevat het woord ‘Therapy’: therapie of<br />

behandeling dus. Maar dat is CRT eigenlijk niet, zo leggen<br />

Jantina en Unna uit. “CRT is meer een soort training die<br />

ondersteunend werkt bij de behandeling en die bestaat uit<br />

denkoefeningen.”<br />

relativeren<br />

Jantina is vanaf 2006 in behandeling bij <strong>Altrecht</strong><br />

Eetstoornissen Rintveld. “Mijn valkuil is dat ik vaak heel<br />

negatief over mezelf denk. Als ik iets doe, ben ik meestal bang<br />

dat ik het niet goed doe; dat het helemaal fout gaat. Bij die<br />

gedachte raak ik in paniek en klap ik vaak dicht, waardoor<br />

dingen dus ook inderdaad niet goed gaan. De oefeningen<br />

van CRT hebben me geholpen om te relativeren. Het helpt al<br />

enorm om je angst voor situaties gewoon uit te spreken en<br />

tegen jezelf te zeggen ‘Waar ben ik nou zo bang voor en is dat<br />

wel terecht?’ Met de CRT-training heb ik geleerd hoe ik mezelf<br />

kan toespreken om moeilijke situaties makkelijker te maken,<br />

maar ook dat ik eigenlijk al veel dingen wél goed doe.”<br />

Ook leerde Jantina om in sommige situaties andere<br />

strategieën te gebruiken om het zo wat makkelijker te maken,<br />

zoals muziek luisteren als zij bepaalde dwangmatigheden<br />

Kritisch kijken naar je eigen manier van denken en leren op<br />

een andere manier te denken. Dat is het doel van ‘Cognitieve<br />

Remediation Therapy’ (CRT). Jantina en Unna vertellen over<br />

een eenvoudige, maar heel werkzame en nuttige training.<br />

Tekst: Sjef Odekerken<br />

ervaart. Jantina’s functioneren ging zo vooruit dat zij veel beter<br />

in staat is deel te nemen aan de ‘gewone samenleving.’<br />

onderzoeK<br />

Unna Danner is neuropsycholoog en werkt als Senior<br />

Onderzoeker bij <strong>Altrecht</strong> Eetstoornissen Rintveld. Zij heeft<br />

Jantina bij de training begeleid. “CRT is vooral bekend<br />

geworden door de heel goede resultaten bij mensen met de<br />

ziekte schizofrenie. Of CRT ook helpt bij andere stoornissen,<br />

was nog nooit onderzocht. Daarom hebben we samen met het<br />

Centrum Eetstoornissen Ursula van ggz-instelling Rivierduinen<br />

onderzoek gedaan om te kijken of CRT ook helpt bij mensen<br />

met een eetstoornis. Dat bleek zo te zijn en nu voeren we de<br />

methode daadwerkelijk in. Jantina is de eerste die CRT als<br />

onderdeel van de gewone behandeling heeft gevolgd.”<br />

omgaan met zWaKKe pleKKen<br />

De resultaten zijn veelbelovend. Unna: “De training heeft<br />

verbazend goede effecten. Terwijl hij eigenlijk helemaal niet<br />

op eetstoornissen is gericht, zien we dat het naast een positief<br />

effect op de kwaliteit van leven, ook een positieve invloed op<br />

de eetstoornissymptomen heeft. We weten dat mensen met


Jantina en Unna doen samen oefeningen uit de Cognitieve Remediation Therapy.<br />

een eetstoornis vaak last hebben van het vastlopen in hun<br />

gedachten en die maar moeilijk kunnen veranderen. Zij zijn<br />

vaak erg gericht op details en vinden het heel lastig om meer<br />

dingen tegelijk te doen. Dat gaat nooit helemaal over, maar<br />

je kunt wel leren met zo’n zwakke plek om te gaan. En dat is<br />

precies wat je doet met de oefeningen van de CRT.”<br />

oefenen<br />

Jantina en Unna laten zien welke oefeningen je bij CRT doet.<br />

De oefeningen lijken simpel, maar zijn toch nog best lastig in<br />

de uitvoering. Unna: “Je doet bijvoorbeeld een test waarbij je<br />

zo snel mogelijk de namen van kleuren van het papier op<br />

moet lezen, terwijl de woorden in een andere kleur zijn<br />

afgedrukt. Dat is heel lastig. Of je beschrijft een bepaalde<br />

vorm aan de ander, zonder dat die ander die vorm kan zien.<br />

Door de oefeningen samen te doen, ontdek je hoe je<br />

gewend bent te denken; wat jouw denkgewoonte is.<br />

En die is soms zo negatief dat hij je blokkeert. Vervolgens kun<br />

je samen een andere denkstrategie ontwikkelen die helpt en<br />

waardoor je makkelijker kunt functioneren.” Jantina: “Een goed<br />

voorbeeld vind ik het samenvatten van teksten, ook één van<br />

de oefeningen. Ik wil dat zó goed en snel doen, dat ik daarin<br />

vastloop en niet meer uit mijn woorden kom. Wat ik nu bij<br />

zo’n opdracht doe, is vantevoren aangeven dat ik de opdracht<br />

moeilijk vind en er best wat hulp bij kan gebruiken. Ook doe<br />

ik het in tempo veel rustiger aan. En dat scheelt enorm veel in<br />

het uiteindelijke resultaat!”<br />

ooK voor andere patiënten?<br />

Voor Jantina kwam de training precies op het goede moment.<br />

“Toen deze mogelijkheid kwam, was ik ook echt gemotiveerd<br />

om er wat mee te gaan doen. Die motivatie is ook nodig, want<br />

anders helpen de oefeningen niet. Ik ben er in elk geval goed<br />

mee geholpen om verder te komen; ik wil nu ook door met<br />

behandeling om nog meer van CRT te profiteren.”<br />

Voor Unna is het duidelijk: “We willen zeker verder kijken<br />

naar de mogelijkheden van CRT. Ik wil in eerste instantie<br />

nog meer inzicht krijgen waarom CRT bij eetstoornissen<br />

helpt en of het wel voor alle patiënten met een eetstoornis<br />

geschikt is. Daarnaast willen we kijken of CRT ook nog voor<br />

andere doelgroepen werkt zoals mensen met een obsessieve<br />

compulsieve stoornis.” [A]<br />

Alter 2 | 12 [15]


Post<br />

Triëst,<br />

een bijzondere plek<br />

Mieke Jansen maakte een reis naar de stad Triëst in Italië. Een van<br />

haar doelen was haar daar opgedane ervaringen te gebruiken voor de<br />

cliënten bij <strong>Altrecht</strong>. Mieke heeft de stad Triëst persoonlijk ervaren als<br />

een stad waar mooi en lelijk heel dicht tegen elkaar aanliggen.<br />

Bloei en pijn liggen er vlak bij elkaar; vanuit een crisissituatie kan<br />

steeds een nieuwe beweging ontstaan.<br />

Mieke heeft veel van haar reis geleerd en een aantal nieuwe ideeën<br />

opgedaan. Ze wil zangles gaan geven aan een groep cliënten, omdat<br />

zingen iets doet met je. Er moet geprobeerd worden de mens te<br />

zoeken achter iedere cliënt. Dit houdt niet op, gaat altijd door tot hij<br />

of zij gevonden is, hoeveel moeite dit ook kost. En vind je hem of haar<br />

niet in de dagelijkse omgang met elkaar, ga dan met elkaar iets totaal<br />

anders doen, iets dat je gewoonlijk niet doet.<br />

Mieke: “Ik heb ontdekt, dat het toch klopt dat als je aan de ene kant<br />

iets verdrietigs hebt meegemaakt, waar zware kanten in aanwezig<br />

zijn, dat ar altijd schoonheid uit kan ontstaan.”<br />

[16] Alter 2 | 12<br />

Glazenwasser,<br />

een baan met uitzicht<br />

Toen ik vanmorgen naar de bank ging, zag ik bovenstaande tekst staan op<br />

een busje van een glazenwassersbedrijf. Twee mannen stonden op twee<br />

ladders. De stoep was nat en lag vol met wit schuim van het gebruikte sop.<br />

Ik heb als kind nooit de behoefte gehad om glazenwasser te worden, ik heb<br />

een beetje hoogtevrees. Maar goed, als ik de tekst op de auto lees, dan mis ik<br />

toch wat: uitzicht.<br />

In 1971 heb ik de Domtoren beklommen. In 2010 probeerde ik het nog eens,<br />

maar ik kwam niet hoger dan de helft. Wat kreeg ik een kramp in mijn kuiten.<br />

Nu ik in een rolstoel zit, ben ik daar helemaal vanaf. Ik woon op de derde<br />

verdieping en heb een prachtig uitzicht.<br />

Een glazenwasser mag dan ook een mooi uitzicht hebben, maar het lijkt<br />

me geen leuk bestaan. Altijd maar die harde treden onder je voeten voelen.<br />

En dan al die grapjes over de glazenwasser. Er zijn genoeg mensen die<br />

hun eigen ramen kunnen lappen, maar ze doen het niet. ‘Kopje koffie,<br />

glazenwasser? ‘Ja, lekker hoor.’<br />

Jan Wouters


Kracht<br />

Kracht is een bijzonder begrip, je komt het<br />

overal tegen. In de sport, als fysiek vermogen<br />

en in het dagelijks leven als geestkracht.<br />

Iedereen beschikt over kracht, maar niet<br />

iedereen is zich hiervan bewust. In de sport<br />

lijkt kracht relatief acceptabel. Wanneer je<br />

kracht ‘bovenop’ een goede techniek inzet,<br />

verbetert je prestatie. In het dagelijks leven<br />

is kracht vaak een wat besmette term.<br />

Nederlanders zijn geneigd te denken en te<br />

doen volgens: “Doe maar gewoon, dan doe<br />

je al gek genoeg.” Onder het juk van die<br />

gedachte laten velen inzet van hun eigen<br />

kracht na.<br />

Vaak hebben mensen het houden van en het<br />

inzetten van de eigen kracht afgeleerd. Als<br />

coach/trainer merk ik dat mensen moeite<br />

hebben met trots. Ze vinden het moeilijk om<br />

trots te zijn op wie zij zijn en wat zij doen.<br />

Wanneer ik daar langer bij stilsta, kom ik<br />

vaak op inzet van kracht uit. Mijn insteek is<br />

dan: Ga op zoek naar je eigen kracht, je eigen<br />

specifieke talent en durf dat te gebruiken.<br />

Niet iedereen hoeft als een haan op de<br />

toren of trotse pauw ‘het’ van de daken te<br />

schreeuwen, maar ik gun meer mensen hun<br />

persoonlijke kracht. Dat is goed voor henzelf<br />

en hun omgeving. Ik zou zeggen: Wees trots,<br />

ook als het minder gaat. Want zelfs dan ben<br />

je van waarde voor jezelf én voor de ander.<br />

Stefan Kuijken<br />

Feestelijke sloepentocht ter gelegenheid van het<br />

12,5 jarig jubileum van John Verschoor<br />

John Verschoor, Talentwerker bij <strong>Altrecht</strong><br />

Talent, is al 12,5 jaar in dienst! Dat gaat de<br />

<strong>Altrecht</strong> Talent Werkplaats aan de Werf<br />

natuurlijk op grootse wijze vieren!<br />

Op 25 <strong>juni</strong> organiseren we een gezellige<br />

sloepentocht voor alle cliënten van <strong>Altrecht</strong>.<br />

Iedereen is van harte welkom! Het gebeuren<br />

begint om 13.00 uur bij de Werkplaats de<br />

Oudegracht aan de Werf 364 in Utrecht.<br />

Van daaruit wordt een mooie tocht gemaakt<br />

over de Utrechtse grachten mét muziek,<br />

een hapje en drankje. De tocht duurt tot<br />

ongeveer 16.00 uur.<br />

Deelname is gratis, maar aanmelden is<br />

verplicht! Meer informatie en aanmelden bij<br />

Jolanda Kouffeld: j.kouffeld@altrecht.nl.<br />

Alter 2 | 12 [17]


Fictie Tekst:<br />

[18] Alter 2 | 12<br />

Carice de Wildt<br />

Assepoesters<br />

kracht


Christel de Vries heeft meer dan honderd paar schoenen. Ze heeft hoge laarzen in alle kleuren.<br />

Sportieve sneakers in uiteenlopende modellen. Nette schoenen voor als ze ‘naar buiten’ moet<br />

voor haar werk. En pumps. Christel heeft minimaal zestig paar pumps. Opvallende roze met een<br />

gouden rand. Hoge schoenen zonder hak, waar ze nauwelijks op kan lopen, maar wel op<br />

Lady Gaga lijkt. Christel heeft schoenen voor al haar verschillende stemmingen.<br />

Als ze depressief is, trekt ze een paar sneakers onderuit haar la.<br />

Of laarsjes zonder hak die geen pijn doen met lopen. Ze voelt<br />

zich van binnen dan al ellendig genoeg. Daar hoeft ze geen<br />

fysieke ongemakken bij. Als ze zich hyper voelt, draagt ze haar<br />

Lady Gaga schoenen waar ze moeilijk op loopt. Ze heeft ze een<br />

keer in een impuls besteld, terwijl ze op haar werk zat. Ze had<br />

haar bankpasje bij zich en de Random Reader. Drie dagen later<br />

werden de schoenen afgeleverd. Ze kon wel huilen van geluk.<br />

Ze knuffelde haar nieuwe exemplaren en zette ze op Facebook.<br />

Ze nam de lovende en verbijsterende reacties stralend in<br />

ontvangst. ‘Schoenen moeten pijn doen’, reageerde ze. ‘Als je<br />

denkt: ‘Au!’, dan is het goed’.<br />

Overal waar Christel komt, krijgt ze complimenten over haar<br />

schoenen. Als ze voor het verkeerslicht staat te wachten<br />

op haar kittige pumps met tijgerprint, glijden de ogen van<br />

passerende dames over haar voeten. ‘Mooie schoenen’, zegt<br />

soms iemand. Laatst was het zelfs een leuke man: ‘Ik vind het<br />

zo mooi als vrouwen zulke schoenen dragen’. Christel glimt<br />

dan van geluk. Ze wordt gewaardeerd om wie ze is. Ze staat in<br />

haar kracht. Ze voelde de ogen van de mooie man in haar rug<br />

prikken, terwijl ze verder fietste.<br />

Maar de laatste tijd komen de dagen waarop Christel haar<br />

nietszeggende sneakers draagt veel vaker voor. Ze hijst<br />

zichzelf uit haar smoezelige bed. Sloft op haar sneakers door<br />

de gangen van het kantoor. Verstopt haar voeten onder het<br />

bureau en voelt haar vrouwelijkheid en levenslust door de<br />

zolen van haar gympen wegsijpelen. De knop moet om, maar<br />

ze weet niet hoe.<br />

‘Ik geloof niet dat ik helemaal in mijn kracht sta’, huilt Christel<br />

bij haar psycholoog. ‘Ik heb geen zin meer om me leuk aan te<br />

kleden. Ik doe geen leuke dingen meer en lig het liefst in bed’.<br />

‘Wat zou jou helpen?’, vraagt de psycholoog. ‘Kun je de knop<br />

omdraaien en contra-gedrag laten zien? Hoe krijg jij jezelf<br />

weer in je kracht?’<br />

Contra-gedrag is een mooi woord. Als je bipolair bent, moet<br />

je altijd doen waar je geen zin in hebt. Je moet je bed uit als<br />

je nog steeds moe bent en je moet gaan slapen als je de hele<br />

nacht op je Lady Gaga pumps wilt dansen. Christel besluit haar<br />

* Dit is een fictief verhaal. Dat betekent dat gelijkenis met bestaande personen of situaties op louter toeval berust.<br />

hakken uit het zand te trekken. Terug van de psycholoog gooit<br />

ze haar afgetrapte gympen in de vuilnisbak. Ze probeert de<br />

depressie van zich af te douchen, verschoont haar bed en eet<br />

vers fruit. Morgen wil ze weer in haar kracht staan. Nu wil ze<br />

liggen en zichzelf in slaap huilen.<br />

’s Nachts droomt Christel over mooie mannen en vrouwen die<br />

veel meer en mooiere schoenen hebben dan zij heeft. De man<br />

die haar complimenteerde bij het verkeerslicht fietst voorbij,<br />

maar heeft geen aandacht voor haar. Christel fietst, maar komt<br />

niet vooruit. Ze kijkt naar beneden en ziet haar bebloede, blote<br />

voeten op de trappers. Huilend wordt ze wakker. Badend in het<br />

zweet. Een lijf vol verdriet.<br />

’s Ochtends besluit Christel de nacht van zich af te spoelen.<br />

Ze gaat vandaag contra-gedrag vertonen. Ze zal de meiden op<br />

kantoor eens laten zien wie zij werkelijk is. Ze kiest een mooi<br />

zwart jurkje en haar hoogste zwarte pumps waarop ze best<br />

redelijk kan lopen. Opgetut alsof ze naar een gala vertrekt, met<br />

in haar hoofd de resten van de depressie, stapt ze de deur uit.<br />

‘Contra-gedrag Christel’, fluistert ze zichzelf moed in.<br />

‘Weg met de sneakers en de vale spijkerbroek. Hier ben ik!’<br />

Met een hoofd vol helpende gedachten fietst Christel de straat<br />

uit. Het is druk op het fietspad. Christel manoeuvreert tussen<br />

de gehaaste fietsers door. Een klein jongetje snijdt haar pas af.<br />

Christels hoge hak blijft in haar trapper steken en vlak voor het<br />

verkeerslicht verliest ze haar evenwicht. Met één blote voet<br />

staat ze op straat. Aan de andere haar hooggehakte schoen.<br />

‘Verdorie’, moppert Christel terwijl ze zich omdraait om haar<br />

andere schoen te gaan halen die eenzaam op het fietspad ligt.<br />

Ze fietst een stukje terug terwijl ze zich er pijnlijk van bewust<br />

is dat ze er nogal raar uitziet. In haar hoofd grinnikt ze een<br />

beetje. Echt iets voor haar.<br />

‘Is dit muiltje van jou?’, hoort ze plotseling. Naast haar<br />

staat de leuke man die haar voor ditzelfde verkeerslicht<br />

complimenteerde. ‘Ik heb je een tijd niet gezien’. Hij reikt haar<br />

haar schoen aan.<br />

Hij had haar een poos niet gezien. Ze stond niet in haar kracht.<br />

Christel knikt dankbaar en schuift de schoen aan haar voeten.<br />

Ze leefden nog lang en met vlagen dolgelukkig. [A]<br />

Alter 2 | 12 [19]


+<br />

[20] Alter 2 | 12<br />

’n stapje verder<br />

Veel mensen zien een depressie nog steeds niet als een ziekte. Het is aanstellerij of iets dat<br />

je zelf heel goed kunt verhelpen. Flink zijn. Niet aanstellen. Voor mensen die een depressie<br />

meemaken is dit extra pijnlijk. Het helpt hen niet verder. Adam Fes vertelt uit eigen ervaring.<br />

Hij is ziek geweest en weet hoe het ‘daar’ is. Hij is echter ook weer beter geworden, zelfs veel<br />

beter dan hij daarvoor was. In een viertal columns wil hij zijn ervaringen en ‘lessons learned’<br />

delen. Omdat hij hoop en troost wil bieden aan een ieder die aan depressie lijdt, in zijn ogen<br />

een onderschatte en zeer ernstige ziekte.<br />

deel 2<br />

Beter worden<br />

Weg uit de KlinieK<br />

Plotseling stond ik op straat. In de kliniek konden ze me niet<br />

meer helpen. Ik werd alleen op de fiets naar huis gestuurd.<br />

Achteraf levensgevaarlijk, want ik dacht nog steeds te vaak:<br />

ik wil er niet meer zijn. Maar het vereist zo ongelooflijk veel<br />

moed om die stap te nemen. Ik ben dankbaar dat ik er nog<br />

ben.<br />

angstig e rolmops<br />

De angst was een van de ergste dingen. De angst voor wat<br />

er komen gaat. In het hier en nu zijn, wat normaal gezond is,<br />

lukte mij niet, dat was veel te eng. Ik was immers niks.<br />

Geen werknemer, geen papa, geen vriend, geen partner.<br />

Niks en het zou ook nooit meer wat worden. Het veiligste leek<br />

het in bed, daar dook ik weg als een rolmops. Het was echter<br />

schijnveilig. Mijn denken stopte niet. Een bom van vragen<br />

ontplofte telkens in mijn hoofd: “Was ik werkelijk ziek of<br />

stelde ik me toch aan? Vond ik het niet stilletjes fijn om ziek<br />

te zijn? Wilde ik wel echt beter worden?” Dit soort gedachten<br />

waren vreselijk, want ik wist het echt niet meer. Het voelde<br />

Tekst: Adam Fes<br />

allemaal zo ongrijpbaar. Dat maakte dat ik dus nog langer in<br />

dat bed bleef liggen, in weerwil van wat iedereen tegen mij zei.<br />

in beWeg ing zonder g evoel<br />

Hoe en wanneer weet ik niet meer, maar op enig moment<br />

ben ik in beweging gekomen, vrijwilligerswerk gaan doen.<br />

Bij de bomenstichting op een ijskoude en muffe zolder, met<br />

hele lieve, begripvolle mensen. Dossiers uitzoeken, dingen uit<br />

mappen in de computer zetten. Op dat moment beremoeilijk<br />

voor me. Ik vluchtte regelmatig naar huis, naar mijn bed.<br />

Maar ik hield vol. En na ongeveer vier maanden pakte ik een<br />

zwaardere klus aan. Testen bij een softwarebedrijf. Ik durfde<br />

niet, maar deed het wel. Stik onzeker. Dacht dat iedereen zag<br />

dat ik niks was, niks kon. Maar ook hier deed iedereen super<br />

aardig. Kwam ook omdat ik zelf aardig was, maar dat zag ik<br />

zelf nog niet! Ik deed weer dingen, maar voelde me niet beter<br />

of slechter. Dat is het erge. Je voelt niks van wat je doet.<br />

stappen<br />

Ik maakte dus stappen zonder dat ik het doorhad. Bert, een van


mijn beste vrienden, nam me elke week mee uit wandelen.<br />

Dat werd een routine, een ritueel. Hij bleef dan soms<br />

plotsklaps stilstaan en zei: Zie je hoe mooi de lucht is? Ik zag er<br />

helemaal niets van. Ik wilde ook niet stilstaan, ik wilde praten<br />

over mijn problemen. Later begreep ik natuurlijk dat hij mij<br />

bewust weer in het hier en nu wilde brengen. Prachtig dat hij<br />

het deed en het heeft, dat weet ik zeker, geholpen.<br />

Kompas<br />

Op werkgebied maakte ik nog meer stappen. Ik sloot me<br />

na advies van een andere vriendin aan bij TalentPlus, een<br />

netwerkclub voor mensen ouder dan 40 jaar die elkaar weer<br />

aan het werk willen helpen. Ik was er geweest en durfde geen<br />

lid te worden, maar… ik voelde dat ik lid moest worden.<br />

Dat was natuurlijk eigenlijk krankzinnig dat ik voelde dat iets<br />

goed voor mij zou zijn om te doen. Toen het gebeurde had ik<br />

niet eens in de gaten hoe belangrijk het voor me was. Er leek<br />

zich weer een kompas te ontwikkelen dat mij richting gaf de<br />

goede kant op. Ik stond ook weer meer open voor adviezen<br />

van anderen. “Ga toch sporten.” Ja, maar ik kan niet hardlopen.<br />

“Nou dan ga je spinnen in een sportschool.” Ja maar… Ik deed<br />

het wel. Ik ging. Ik sportte weer. Pff, ik vond er niks aan.<br />

Liep helemaal leeg op zo’n fiets. Na afloop dacht men dat er<br />

een bidon was omgevallen, zo had ik gezweet. Ik begon er<br />

weer te komen. Ik begon weer te bestaan; alleen voelde ik het<br />

zelf nog steeds niet… [A]<br />

Alter 2 | 12 [21]


De trailer is te bekijken op www.hee-team.nl.<br />

Nieuws<br />

[22] Alter 2 | 12<br />

Nieuwe documentaire over inzet ervaringsdeskundigen in hulpverlening<br />

Gekkenwerk - HEE in de psychiatrie<br />

Mensen met ernstig en aanhoudend psychisch lijden worden<br />

opgeslokt door de wereld van de psychiatrie. ‘En daar word je niet<br />

beter’, zegt één van de geïnterviewde ervaringsdeskundigen in de<br />

film. De eenzijdige benadering als zouden patiënten hun stoornis<br />

zijn, is aanleiding geweest voor de oprichting van het HEE-team.<br />

Zo’n vijftig HEE’ers werken (inter)nationaal aan de verbetering<br />

van de psychiatrische zorg. Dat lukt steeds beter: de vraag naar<br />

ervaringsdeskundigheid neemt toe.<br />

Cliëntenwedstrijd<br />

beste e-health idee<br />

<strong>Altrecht</strong> organiseert in samenwerking met de Hogeschool voor de<br />

Kunsten Utrecht, TNO en Taskforce Innovation het beste ‘E-dee in<br />

de GGz’. (Ex)-cliënten kunnen hun e-mental health-idee insturen en<br />

maken daarmee kans op € 3000.<br />

“Vanuit de gedachte dat de kennis en expertise die een cliënt over zijn<br />

problematiek heeft, leidend moet zijn in de ontwikkeling van nieuwe<br />

e-health-producten, hebben we gezamenlijk het idee opgepakt deze<br />

wedstrijd te organiseren”, vertelt Renske Visscher, manager e-health<br />

bij <strong>Altrecht</strong>. “We roepen (ex)-cliënten op hun beste idee op het gebied<br />

van e-health op te sturen. Dit kan bijvoorbeeld een idee voor een<br />

website zijn, een app die je via een mobiele telefoon kunt gebruiken of<br />

skypen waarmee je beeldcontact kunt hebben. Maar er zijn natuurlijk<br />

nog veel meer varianten denkbaar.”<br />

deelnemen<br />

Iedereen die bij een tweede of derdelijns instelling in zorg is (geweest)<br />

kan mee doen. Voorwaarde is wel dat de deelnemers geen bedrijf<br />

hebben op het gebied van e-health. De deelnemers wordt anonimiteit<br />

gegarandeerd en ze blijven altijd eigenaar van het idee.<br />

‘Gekkenwerk’ is er voor iedereen. De film, waarin HEE’ers hun<br />

persoonlijke verhalen vertellen en twee prominente psychiaters<br />

hun visie uiteenzetten, biedt psychiatrische patiënten hoop<br />

en herkenning. Voor professionals en opleiders is de film een<br />

instrument om aspecten van de HEE- visie in hun (onderwijs)<br />

praktijk te integreren. Buitenstaanders leren door Gekkenwerk<br />

hoezeer psychiatrische patiënten (mede)mensen zijn.<br />

De dvd (à € 10,00) is te bestellen via de webshop van Trimbos.nl.<br />

KicK off bijeenKomst<br />

Deze zomer vindt er voor patiënten een ‘kick-off’ bijeenkomst plaats<br />

in Utrecht waar zij met allerlei experts op het gebied van e-health<br />

kunnen praten om inspiratie op te doen. Een onafhankelijke jury<br />

beoordeelt alle inzendingen op originaliteit, uitvoerbaarheid en of het<br />

idee helpt om patiënten meer eigen regie te geven. De organisatie<br />

stelt alles in werking om het winnende idee ten uitvoer te brengen,<br />

maar gezien de complexiteit en hoge kosten die veel e-health<br />

producten met zich meebrengen, kan dit niet gegarandeerd worden.<br />

Op de nieuwe website www.hetbesteclientene-dee.nl vindt<br />

u alle informatie over de wedstrijd, inclusief de spelregels en<br />

inschrijvingsprocedure. Ideeën kunnen tot 6 september <strong>2012</strong> worden<br />

ingestuurd. De winnaar wordt in november <strong>2012</strong> bekendgemaakt.


<strong>Altrecht</strong> ontvangt<br />

landelijke prijs voor<br />

haar familiebeleid<br />

Maandag 26 maart reikte Marjan ter Avest, directeur van het LPGGz,<br />

tijdens een feestelijke bijeenkomst de Familiebeleid Ster uit aan<br />

de voorzitter van de familieraad van <strong>Altrecht</strong>, Richard Makkinga en<br />

bestuursvoorzitter Roxanne Vernimmen. Deze Ster wordt toegekend<br />

aan ggz-instellingen die het meest actief werken aan een goed<br />

familiebeleid.<br />

“Voor mensen met een psychische aandoening bieden familie<br />

en naastbetrokkenen veel ondersteuning. Steeds meer ggzinstellingen<br />

zien het belang van deze ondersteuning en ontwikkelen<br />

familiebeleid zoals het hebben van een familieraad en een<br />

familievertrouwenspersoon. <strong>Altrecht</strong> werkt actief aan een goed<br />

familiebeleid”, aldus Marjan ter Avest. “Van de 40 instellingen die<br />

de vragenlijst hebben ingevuld, komt <strong>Altrecht</strong> als één van de drie<br />

winnaars uit de bus.” Naast <strong>Altrecht</strong> hebben ook GGZ Friesland en<br />

GGZ InGeest deze onderscheiding ontvangen.<br />

De scores van alle instellingen zijn te zien op www.lpggzsterren.nl.<br />

Met deze site wil de LPGGz zorgaanbieders, zorgverzekeraars en<br />

gemeenten stimuleren om vanuit cliënten- en familieperspectief de<br />

beste zorg te bieden.<br />

Alter 2 | 12 [23]<br />

✄<br />

Antwoordkaart<br />

Naam:<br />

Adres:<br />

Postcode:<br />

Plaats:<br />

Ik wil Alter gratis op mijn thuisadres ontvangen<br />

Ik heb een vraag/een reactie op Alter:


+<br />

Nieuws van de Cliëntenraad<br />

<strong>Altrecht</strong>, redactie Alter<br />

Afdeling Marketing en Communicatie<br />

Antwoordnummer 4606<br />

3720 ZC DEN DOLDER<br />

[ Postzegel niet nodig ]<br />

Theetuin<br />

Zeist zoekt<br />

vrijwilligers<br />

Sinds april 2010 heeft <strong>Altrecht</strong> Zeist een Theetuin. Voor de<br />

cliënten op het Sanatoriumterrein een gezellige ontmoetingsplek<br />

waar je alleen of samen met anderen even kunt<br />

ontspannen onder het genot van een drankje met iets lekkers.<br />

Op woensdag- en donderdagavond is de Theetuin van<br />

18.30 - 20.30 uur open voor cliënten en hun bezoek.<br />

De Theetuin werd tot voor kort begeleid door een<br />

activiteitenbegeleider, die meerdere cliënten ondersteunde<br />

die in de theetuin werkten in het kader van beschut werk of<br />

vrijwilligerswerk. De afgelopen twee jaar hebben in totaal<br />

9 cliënten hier gewerkt. Vanaf 2013 gaat de Theetuin draaien<br />

met een zelfsturend team van vrijwilligers: mensen met een<br />

cliëntachtergrond, maar ook vrijwilligers die zich om een<br />

andere reden betrokken voelen, bijvoorbeeld familieleden, zijn<br />

welkom. In de nieuwe opzet heeft de Theetuin zelfstandige en<br />

stabiele vrijwilligers nodig. Vier van deze nieuwe vrijwilligers<br />

werken nu bij de Theetuin en er is nog volop plaats.<br />

De Theetuin streeft naar een stabiel team, waar mensen,<br />

als het nodig is, voor elkaar kunnen inspringen. Als de groep<br />

vrijwilligers groot genoeg is, kunnen de openingstijden<br />

worden uitgebreid, een wens van veel cliënten op het terrein<br />

en de cliëntenraden.<br />

Mensen die vrijwilliger willen worden in de Theetuin,<br />

of hierover meer willen weten, kunnen contact opnemen<br />

met Karin van Laar, telefoon: (06) 100 279 40,<br />

e-mail: k.van.laar@altrecht.nl. [A]<br />

[24] Alter 2 | 12

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!