GEBIEDSVISIE A59 REGIO 'S-HERTOGENBOSCH ... - Tauw

tauw.nl

GEBIEDSVISIE A59 REGIO 'S-HERTOGENBOSCH ... - Tauw

GEBIEDSVISIE A59 REGIO ’S-HERTOGENBOSCH - HEUSDEN - WAALWIJK


Inhoud

1. Inleiding: Corridorstudie A59 5

2. Aanpak: Mastercase A59 7

3. Verkeer 10

4. Natuur 17

5. Water 21

6. Landbouw 23

7. Recreatie 25

8. Nawoord: hoe verder? 26


Corridorstudie

A59

De Maasroute

stroomt door

Als u van ’s-Hertogenbosch via de A59 richting Waalwijk rijdt, komt u meteen na de

Brabantse hoofdstad op een bijzonder stuk snelweg. Bijzonder, omdat er in ons land

weinig plekken zijn waar zoveel ruimtelijke knelpunten bij elkaar komen als daar.

De snelweg veroorzaakt geluidsoverlast voor omwonenden, belemmert de aanleg van

ecologische verbindingszones en gebieden voor hoogwaterberging, staat regelmatig vast

door files én heeft slechte cijfers op het gebied van verkeersveiligheid door de gebrekkige

aansluitingenstructuur. Om al deze vraagstukken aan te kunnen pakken heeft een aantal

belangrijke spelers in het gebied – van omliggende gemeenten en provincie tot Natuurmonumenten,

landbouw-organisaties en Staatsbosbeheer – de handen ineengeslagen.

Tijdens een intensief traject, waarbij ook tal van belangengroeperingen werden geraadpleegd,

hebben zij een overkoepelende gebiedsvisie opgesteld, die voor alle knelpunten

goede oplossingen biedt.

Geheel in de geest van het huidige kabinetsbeleid is daarbij gekozen voor een integrale

aanpak. Want ook wij beseffen dat juist zo’n integrale aanpak grote kansen biedt.

Niet alleen kunnen middelen op deze manier nog efficiënter en effectiever worden ingezet,

ook het benodigde draagvlak is aanzienlijk groter. En – niet onbelangrijk – de oplossingen

die in de gebiedsvisie naar voren komen, zijn haalbaar en betaalbaar.

Namens alle deelnemers nodig ik u van harte uit kennis te nemen van het resultaat van de

Corridorstudie A59, een breed gedragen gebiedsvisie voor de regio ’s-Hertogenbosch-

Heusden-Waalwijk. Veel leesplezier!

Mark Buijs

Voorzitter Stuurgroep Corridorstudie A59

VOORWOORD

corridorstudie A59 | 3


4 | corridorstudie A59

Gebiedsvisie

A59

Aan de gebiedsvisie A59 is met veel

enthousiasme gewerkt door diverse

overheden en belangenorganisaties

die hart hebben voor de ontwikkeling

van de regio. Vanuit natuur,

water, landbouw en recreatie is

gekeken naar de kansen die de aanpak

van de A59 voor deze thema’s

oplevert. Zodat niet alleen de weggebruikers,

maar ook de bewoners,

agrariërs, recreanten én flora en

fauna profiteren.

De betrokken partijen zijn ervan

overtuigd dat de ontwikkelde visie

haalbaar én betaalbaar is en kwaliteit

biedt voor de regio.

Aan de hand van tekst en tekeningen

geeft dit boek u een beeld van de

gebiedsvisie A59, de totstandkoming

ervan en het brede draagvlak in de

regio. Hopelijk kan de visie ook op

uw enthousiasme en ondersteuning

rekenen!


Corridorstudie

A59

De provincie Noord-Brabant, de gemeenten ’s-Hertogenbosch, Heusden en

Waalwijk, Waterschap Aa en Maas, Vereniging Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer

en ZLTO hebben samen een visie opgesteld voor de ontwikkeling

van het gebied tussen ’s-Hertogenbosch en Waalwijk tot 2030.

Rijkswaterstaat trad op als adviseur. De visie beschrijft de kansen van een

integrale aanpak van de gebiedsontwikkeling en het oplossen van een aantal

knelpunten op en rond de A59 op korte en langere termijn.

Tussen Waalwijk en ’s-Hertogenbosch ligt een kenmerkend gebied met een interessante

mengeling van landbouw, natuur en cultuurhistorie. De rijksweg A59, in deze

streek ook wel de Maasroute genoemd, loopt dwars door het gebied heen en vormt

een fysieke barrière. Ontwikkelingen op het gebied van water, natuur en verkeer lopen

daar tegenaan. Bovendien is de A59 zélf aan een opknapbeurt toe. Dat bracht regionale

bestuurders en belanghebbenden in het gebied samen om te zoeken naar gemeenschappelijke

kansen en oplossingen.

In de Corridorstudie A59 hebben zij een unieke, integrale gebiedsontwikkeling binnen

handbereik gebracht. De in het kader van de Corridorstudie ontwikkelde gebiedsvisie

past binnen het bestaande beleid en sluit aan op lopende projecten en initiatieven.

De grootste winst is de bestuurlijke consensus en het draagvlak bij de verschillende

belangenbehartigers in de regio. De breed gedragen visie biedt grote kansen om ook

écht gerealiseerd te worden, zodat de Maasroute weer ‘door kan stromen’.

INLEIDING

corridorstudie A59 | 5


Geschiedenis:

van halvezolenlijn

naar Maasroute

Verkeer en vervoer heeft altijd

een belangrijke rol gespeeld in de

regio ’s-Hertogenbosch – Heusden

– Waalwijk. De bedrijvigheid

in de 17e en 18e eeuw, voornamelijk

de leerbewerking en de

mandenindustrie, leidde tot de

aanleg van de spoorlijn tussen

Zevenbergen en ’s-Hertogenbosch.

Deze spoorlijn werd ook wel de

Halvezolenlijn genoemd, vanwege

het enkelspoor en de langsgelegen

leer- en schoenindustrie. In

de jaren ’70 van de 20e eeuw werd

de spoorlijn buiten dienst gesteld.

’s-Hertogenbosch en Waalwijk

werden ook door een weg met

elkaar verbonden. De streek

dankt haar naam nog altijd aan

deze verbinding die De Langstraat

genoemd wordt. Langs deze route

is in de loop van de jaren bebouwing

ontstaan. Deze zogenaamde

lintbebouwing is nog steeds kenmerkend

voor de regio. In de jaren

’60 en ’70 van de 20e eeuw, met de

opkomst van het gemotoriseerde

verkeer, steeg ook de verkeersdruk

op De Langstraat.

Met de ondergang van de kenmerkende

industrie in de omgeving

en het opheffen van de spoorlijn

wordt de A59, ook wel de ‘Maasroute’

genoemd, een belangrijke

regionale verbinding.

Met de toename van het verkeer

op de A59 komen de grenzen van

de capaciteit van de weg inmiddels

in zicht.


Cora Steff ens-van Nieuwenhuizen,

Gedeputeerde Mobiliteit en Infrastructuur Provincie Noord-Brabant

De Corridorstudie A59 is een goed

voorbeeld van de wijze waarop we in

Brabant samenwerken. Gezamenlijk

hebben we gezocht naar integrale

oplossingen. Want hier komen verkeer en

(openbaar) vervoer, werken en wonen, natuur

en milieu, water en recreatie samen in één visie.

En is de snelweg niet alleen een last maar vooral

een lust. Het is nu de uitdaging om de opgedane

energie te behouden en te verzilveren in een

uitvoerbaar plan. Laat dit boek ons inspireren!


In de Mastercase A59 werkten

de betrokkenen intensief samen

aan de gebiedsvisie.

Per deelonderwerp heeft de

projectgroep gekeken naar knelpunten

en kansen in het gebied.


Terugkoppeling Mastercase

A59

De gebiedsontwikkeling rond de A59 kenmerkt zich door de vele belanghebbenden

in het gebied, de diverse lopende initiatieven en projecten, en de onzekerheden

die leven. Dit vraagt om een speciale aanpak. Er is gekozen voor de Mastercase.

De gedachte achter de Mastercase is dat je alleen tot een gedragen visie kunt komen

als je gedurende een relatief korte tijd op intensieve wijze samenwerkt met alle

belanghebbenden in het betreffende gebied. Zo is ook de Mastercase A59 opgezet.

TERUGKOPPELING

De projectgroep, bestaande uit 15 vertegenwoordigers van de betrokken partijen

(zie pagina 8), is bijeengekomen gedurende zes dagen in februari en maart 2008.

Op twee dagen vond er terugkoppeling plaats van de resultaten naar de klankbordgroep.

In de klankbordgroep zijn diverse belangen vertegenwoordigd, ondermeer van

omwonenden, ondernemers en natuurverenigingen. Daarnaast werden de bevindingen

gepresenteerd aan de stuurgroep, bestaande uit bestuurders van de betrokken

partijen. Ook is er op verschillende momenten contact geweest met Rijkswaterstaat,

die een adviserende rol had in de Mastercase A59.

AANPAK

corridorstudie A59 | 7


8 | corridorstudie A59

Betrokken partijen

STUURGROEP

mw. C. Steffens, gedeputeerde

provincie Noord-Brabant

B. Eigeman, wethouder

gemeente ‘s-Hertogenbosch

M. Buijs, wethouder

gemeente Heusden (voorzitter)

J. van Groos, wethouder

gemeente Waalwijk

C. Rijnen, directeur

Vereniging Natuurmonumenten

H.J. Kievit, directeur

Staatsbosbeheer

L. Verheijen, dijkgraaf

waterschap Aa en Maas

F. van Hulten, voorzitter ZLTO

afdeling Oostelijke Langstraat

J. Slager, directeur Infrastructuur

en Verkeer Rijkswaterstaat

(adviseur)

D. Veen, procesmanager

Corridorstudie A59

PROJECTGROEP

R. van Dijk, provincie Noord-Brabant

M. van Kleef, provincie Noord-Brabant

mw. A. Visser, provincie Noord-Brabant

R. Brinkhof, gemeente ’s-Hertogenbosch

R. Temme, gemeente ’s-Hertogenbosch

T. Jobsen, gemeente Heusden

W. Peters, gemeente Heusden

J. van der Linden, gemeente Waalwijk

Mw. C. Kuijpers, gemeente Waalwijk

F. Mandigers,

Vereniging Natuurmonumenten

J. Hendriks, Staatsbosbeheer

J. de Bijl, Waterschap Aa en Maas

J. van der Aa, ZLTO

K. Drijvers, Rijkswaterstaat (adviseur)

M. Pereij, Rijkswaterstaat (adviseur)

KLANKBORDGROEP

Actiegroep ‘Hoor de A59

Kamer van Koophandel

MKB Heusden

Natuur- en milieuvereniging Heusden

Brabantse Milieufederatie

IVN De Waerdman


Resultaat Mastercase

A59

Per deelonderwerp heeft de projectgroep gekeken naar de knelpunten en kansen die

er zijn in het gebied. Dit leidde tot gezonde discussies en ‘onderhandelingen’ tussen

de projectgroepleden onderling en tussen de projectgroep en de klankbordgroep.

De stuurgroep bleef gedurende het proces aandacht vragen voor (financiële) haalbaarheid,

planning en communicatie.

RESULTAAT

Na zes Mastercase-bijeenkomsten en het nodige huiswerk tussendoor bereikte de

projectgroep in hechte samenwerking een gedragen resultaat, dat positief is ontvangen

door zowel de klankbordgroep als de stuurgroep. In de volgende hoofdstukken

worden de resultaten per deelonderwerp toegelicht.

‘De ambtelijke molens zijn door de Mastercase A59 op

volle toeren gaan draaien. Vooraf wisten we niet wat

we konden verwachten, maar nu zijn we blij dat het zijn

vruchten afwerpt.’

Ennie de Munnik, Actiegroep Hoor de A59

AANPAK

corridorstudie A59 | 9


VERKEER A59 blijft

2 x 2 rijstroken

10 | corridorstudie A59

Aanpassen

aansluitingenstructuur

Verbeteren

onderliggend

wegennet

Belangrijke uitkomst van de Corridorstudie is dat de A59 tot 2030 uit 2x2 rijstroken

kan blijven bestaan, mits er maatregelen worden genomen. Met name het reconstrueren

en verbeteren van de aansluitingen op de A59 is cruciaal. In combinatie

met een verbetering van het onderliggende wegennet en andere noodzakelijke

maatregelen zijn er verdere winsten te behalen op het gebied van doorstroming,

veiligheid en leefbaarheid van de omgeving.

De toenemende verkeersdruk op de A59 is te vergelijken met twee andere oost-west

verbindingen in Zuid-Nederland: de A15 en de A58. De groei van het verkeer gaat de

komende jaren leiden tot structurele congestie, voornamelijk in de spitsuren met

negatieve aspecten als sluipverkeer en lucht- en geluidsproblemen tot gevolg.

Het verbreden van de A59 van 2x2 naar 2x3 rijstroken is een oplossing, maar daar is

uitdrukkelijk niet voor gekozen. In de Netwerkanalyse Brabantstad heeft de aanpak

van de A2, A27 en A58 voorrang, waardoor verbreding van de A59 niet voor 2025 plaats

gaat vinden. Ook bij Rijkswaterstaat heeft de A59 niet de hoogste prioriteit. Daarbij

komt dat verbreding van de A59 naar 2x3 rijstroken leidt tot het aantrekken van meer

doorgaand verkeer, wat een ongewenste ontwikkeling is. Een goed vormgegeven A59

met 2x2 rijstroken, met een beheerste rijsnelheid door middel van verkeersbeheersingsmaatregelen,

is goed voor de regio en is minder aantrekkelijk voor doorgaand

verkeer.

Geluidsschermen Hoogwaardig

Openbaar Vervoer

Betere benutting

en prijsbeleid

‘De nieuwe A59 biedt meer

lucht voor de regio (passende

aansluitingen) en waarborgt

een goede doorstroming.

Door een zorgvuldige inpassing

ontstaan duurzame

natuurmilieu’s, zoals

de groenzones rond

’s-Hertogenbosch.

Een echte win-win situatie!’

Bram Boek, Kamer van Koophandel Brabant


Jan Slager, Directeur Infrastructuur en Verkeer, Rijkswaterstaat Noord-Brabant

De afgelopen maanden is door de

regio hard gewerkt aan een visie voor

de A59 en de omgeving van deze weg.

Rijkswaterstaat is hierbij opgetreden

als adviseur omdat de A59 nationaal

geen prioriteit heeft. De visievorming is een vlot

en vruchtbaar proces geweest, dat heeft geleid

tot een breed gedragen integrale visie.

Door integraal naar de problematiek te kijken

zijn kansen ontstaan, zowel verkeerskundig als

ecologisch, die tot meerwaarde kunnen leiden

voor het gebied ’s-Hertogenbosch – Waalwijk.


AANPASSEN AANSLUITINGENSTRUCTUUR

Het aanpassen van de aansluitingenstructuur leidt tot minder in- en uitvoegen.

Daardoor ontstaat een homogener wegbeeld en een betere doorstroming. Het is

noodzakelijk de aansluitingen tussen Waalwijk en ‘s-Hertogenbosch aan te passen.

De halve aansluitingen Waalwijk-Centrum, Waalwijk-Oost en Vlijmen vervallen.

De aansluitingen Drunen-West en ’s-Hertogenbosch-West worden volledige aansluitingen.

Uit oogpunt van verkeersveiligheid komt de huidige aansluiting Drunen/

Elshout te vervallen. In plaats daarvan wordt de aansluiting Heusden aangesloten

op de zuidelijke parallelstructuur.

VERBETEREN ONDERLIGGEND WEGENNET

Nieuwe infrastructuur maakt voornamelijk onderdeel uit van het onderliggend

wegennet (de parallelstructuur). Om de parallelstructuur maximaal te benutten

is het belangrijk dat de structuur als alternatief direct en aantrekkelijk is.

Dat betekent dat de volgende aanpassingen van de structuur gewenst zijn:

> Aanleg noordelijke parallelverbinding tussen de nieuwe aansluiting

Drunen-West/Waalwijk-Oost en bedrijventerrein Haven in Waalwijk.

> Een verbetering van de zuidelijke parallelweg Drunen-Vlijmen.

>

Een volledige aansluiting ‘s-Hertogenbosch-West, met een randweg ten oosten van

Vlijmen leidt ertoe dat verkeer vanuit ‘s-Hertogenbosch richting Vlijmen niet op de

A59 komt.

corridorstudie A59 | 11


1 Waalwijk-Centrum

2 Waalwijk-Oost

3 Drunen-West

4 Drunen/Elshout

12 | corridorstudie A59

5 Heusden

6 Nieuwkuijk

7 Vlijmen

8 ’s-Hertogenbosch-West

9 Engelen

10 Maaspoort

A59: Hoofdwegen Parallelstructuur Volledige

aansluiting

Naar volledige

aansluiting

Aansluiting

vervalt

Woningbouw Industrie Geluidsscherm Hoogwaardig

Uitbreiding

bebouwing

Openbaar

Vervoer

Transferium Invulling

onbekend


Jan van Groos, Wethouder Gemeente Waalwijk

De A59 is op dit moment niet meer

dan een ‘opgepluste’ provinciale weg.

Ik ben dan ook heel tevreden met de

voorgestelde aanpak waarbij zowel

verkeerskundige als ecologische

doelstellingen betrokken zijn. Bij het verbeteren

van de infrastructuur moeten we niet enkel

kijken naar automobiliteit maar ook nadenken

over andere vormen van vervoer en de kansen

op het gebied van economie, ecologie en leefbaarheid

in het gebied. Op die manier plukken

ook ondernemers, agrariërs en recreanten de

vruchten van de aanpassing van deze belangrijke

verbindingsweg.


A59 blijft

2 x 2 rijstroken

Aanpassen

aansluitingenstructuur

Verbeteren

onderliggend

wegennet

GELUIDSSCHERMEN EN LUCHTKWALITEIT

Geluidsschermen Hoogwaardig

Openbaar Vervoer

Betere benutting

en prijsbeleid

Aangezien de A59 bebouwde gebieden van de gemeenten ’s-Hertogenbosch, Heusden en

Waalwijk doorsnijdt, is er sprake van overlast in de vorm van geluid en luchtvervuiling.

Geluidsschermen en maatregelen voor verbetering van de luchtkwaliteit zijn noodzakelijk.

Rijkswaterstaat, Provincie Noord-Brabant en de gemeente Heusden gaan luchtzuiverende

geluidsschermen plaatsen om de milieuhinder aan te pakken.

NIEUWE RUIMTELIJKE ONTWIKKELINGEN

De verwachte stijging van de verkeersdruk op de A59 wordt mede veroorzaakt door

(toekomstige) ontwikkelingen in de omgeving. Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen op

het gebied van wonen, werken en recreëren hebben een extra verkeersaantrekkende

werking, met name in de spitsuren.

Enkele voorbeelden zijn de ontwikkeling van de bedrijventerreinen Haven 7 en 8 (150

ha) in Waalwijk, de ontwikkeling van bedrijvenpark Het Hoog in Nieuwkuijk (43 ha), de

ontwikkeling van verschillende woningbouwprojecten in Waalwijk (circa 2.700 woningen)

en Heusden (circa 3.500 woningen), de aanleg van de Zuidwesttangent (Randweg)

in ’s-Hertogenbosch, hoogwaardige bedrijvigheid langs de A2-zone (100 ha) en het

ongelijkvloers maken van de kruising tussen de N261 en de A59. Deze ontwikkelingen

hebben bij ongewijzigd beleid grote invloed op de toename van de verkeersdruk op de

A59 in het komende decennium.

VERKEER

corridorstudie A59 | 13


VERKEER A59 blijft

2 x 2 rijstroken

>

>

>

>

14 | corridorstudie A59

Aanpassen

aansluitingenstructuur

Verbeteren

onderliggend

wegennet

De gemeenten en de provincie kunnen sturen op de aard, omvang en samenstelling

van nieuwe bedrijventerreinen en woonwijken. Kantoorlocaties op loopafstand van

de belangrijke openbaar vervoerpunten (transferia) en ook functies met een geringe

spitsgevoeligheid (zoals een stadion of een ziekenhuis) dragen bij aan een beheerste

ontwikkeling van de verkeersdruk op de A59.

HOOGWAARDIG OPENBAAR VERVOER

Verbetering van het Openbaar Vervoer in de regio draagt bij aan een betere doorstroming

van de A59. Een snelle Hoogwaardige Openbaar Vervoersverbinding (HOV) tussen Waalwijk,

’s-Hertogenbosch en Tilburg is een kansrijk alternatief voor de auto. Transferia bij Waalwijk,

Drunen en ’s-Hertogenbosch zijn daarbij belangrijke onderdelen.

Een HOV-verbinding tussen Tilburg, Waalwijk en ’s-Hertogenbosch moet aan meerdere

voorwaarden voldoen:

De HOV-verbinding stopt zo min mogelijk.

Het is van belang dat de frequentie van de diensten wordt verhoogd naar elk kwartier

of elke 10 minuten.

Een derde belangrijke voorwaarde is een gegarandeerde doorstroming van het

Openbaar Vervoer, bijvoorbeeld door bij file gebruik te maken van de vluchtstrook

op de A59 of een eigen busbaan.

Om automobilisten te verleiden, is Openbaar Vervoer nodig dat comfort en uitstraling

heeft, stations met hoogwaardige voorzieningen en een goede marketing.

Geluidsschermen Hoogwaardig

Openbaar Vervoer

Betere benutting

en prijsbeleid

‘De vernieuwde A59 speelt

beter in op de wensen van

het midden- en kleinbedrijf

door verbeterde aansluitingen

en aandacht voor het onderliggende

wegennet.

Een betere bereikbaarheid

voor de regio én het midden-

en kleinbedrijf!’

Mari Lammers,

vertegenwoordiger Midden- en Kleinbedrijf


Bart Eigeman, Wethouder Gemeente ‘s-Hertogenbosch

De gebiedsvisie A59 vormt voor

’s-Hertogenbosch de koppeling van

natuurontwikkeling en waterbeheer

aan stedelijke bereikbaarheid binnen

een vastlopende A59. Door nu gezamenlijk

naar de opgave te kijken is het duidelijk

geworden dat nieuwe recreatieve, economische

en natuurontwikkelingen in het gebied tussen

Waalwijk en ’s-Hertogenbosch mogelijk zijn.

We moeten alternatieven gaan bieden, denken in

netwerken en ketens. Dit vergt bestuurlijke

daadkracht en maatschappelijk draagvlak. Het is

nu aan ons om de ambitie om te zetten in daden.


A59 blijft

2 x 2 rijstroken

Aanpassen

aansluitingenstructuur

Verbeteren

onderliggend

wegennet

OPENBAAR VERVOER VOOR WERKNEMERS

Geluidsschermen Hoogwaardig

Openbaar Vervoer

Betere benutting

en prijsbeleid

Gezien het relatief hoge aandeel regionaal verkeer op de A59 (20–35%) liggen

er mogelijkheden om in overleg met het bedrijfsleven regionale werknemers

te stimuleren het Openbaar Vervoer te gebruiken, bijvoorbeeld door het gratis aan

te bieden.

BETERE BENUTTING EN PRIJSBELEID

Ook het beter benutten van de rijksweg levert een capaciteitsverhoging op.

Dit kan worden bereikt door bijvoorbeeld toeritdosering of het instellen van een 100

km/uur regime. Beprijzing van het wegverkeer is een actueel thema. Door te gaan

betalen voor mobiliteit wil de rijksoverheid de fileproblematiek terugdringen. Naast

het laten betalen van de weggebruiker kan deze ook worden beloond voor het niet

gebruiken van de A59 tijdens spitsuren. Hierbij spelen mobiliteitsmanagement en het

Openbaar Vervoer als alternatief een rol. Ook moet thuiswerken (of werken op afstand)

worden gestimuleerd.

CONCLUSIE

Een goede mix van maatregelen, met nadruk op het verbeteren van het Openbaar

Vervoer, het koppelen en uitbreiden van de parallelstructuur en het aanpassen van

de aansluitingenstructuur, leidt tot een duurzame en betrouwbare Maasroute, die tot

minimaal 2025 doorstroomt.

VERKEER

corridorstudie A59 | 15


16 | corridorstudie A59

Ecologische

hoofdstructuur

Ecologische

verbinding

Landschapsecologische

verbinding


Christ Rijnen, Regiodirecteur Vereniging Natuurmonumenten

Zowel noordelijk als zuidelijk van de

A59 liggen belangrijke natuurgebieden.

Vanuit het EHS-gedachtegoed ligt er

de uitdaging om natuurgebieden met

elkaar te verbinden. Hierbij hoort ook

de ontsnippering van wegen, vooral in noordzuidelijke

richting. In de visie is ruimte gecreëerd

voor belangrijke groene zones met als doel deze

ook daadwerkelijk te realiseren. Zowel de natuur

als de bewoner en recreant in het gebied hebben

hierbij baat. Natuurmonumenten is daarom

tevreden met de huidige visie en benieuwd naar

de verdere uitwerking.


‘Ik ben positief over de resultaten. De integrale aanpak

van bereikbaarheid, veiligheid en leefbaarheid

op en rond de A59 levert veel maatregelen op. Bij de

uitwerking van deze maatregelen naar defi nitieve

oplossingen blijven wij graag betrokken!’

Giel de Haan, IVN afdeling De Waerdman-De Langstraat


Verbeteren

ecologische

verbindingszone

Versterken

landschapsecologische

zones

Opheffen

barrière A59

In de Baardwijkse Overlaat liggen kansen voor een ecologische en recreatieve

noord-zuidverbinding. Bij de reconstructie van de brug over het Drongelens

Kanaal is het wenselijk om daar ruimte voor te maken. Tussen ’s-Hertogenbosch

en Vlijmen en in het groene gebied van de Diezemonding liggen kansen voor een

noord-zuidverbinding die waterberging, recreatie en landschap- en natuurontwikkeling

mogelijk maken. Uit een haalbaarheidsstudie blijkt dat een ‘A59 op

poten’ technisch en beleidsmatig mogelijk is en een kwaliteitsimpuls aan het gebied

geeft.

De belangrijkste Europese natuurgebieden vormen samen een groot netwerk, dat

‘Natura 2000’ wordt genoemd. In het gebied rond ‘s-Hertogenbosch en Waalwijk zijn

enkele Natura 2000-gebieden te vinden, waarvan met name het gebied aan de westkant

van ’s-Hertogenbosch in de directe invloedssfeer van de A59 ligt. Bij maatregelen

aan de A59 moet daarmee rekening worden gehouden.

NATUUR

corridorstudie A59 | 17


NATUUR Verbeteren

ecologische

verbindingszone

18 | corridorstudie A59

ECOLOGISCHE VERBINDINGSZONE

De ecologische verbindingszone in de Baardwijkse Overlaat tussen Waalwijk en Drunen

ligt langs het Drongelens kanaal en kruist de A59. Als aan de nieuwe aansluitingenstructuur

wordt gewerkt, kan bij het aanpassen van de brug over het kanaal rekening

worden gehouden met de ecologische verbindingszone. Lichtinval in het midden van

de brug verkleint de barrièrewerking voor vooral lichtgevoelige diersoorten. Een ononderbroken

oever maakt de verbindingszone bovendien beter bruikbaar voor dieren.

LANDSCHAPSECOLOGISCHE ZONES

Versterken

landschapsecologische

zones

Opheffen

barrière A59

Landschapsecologische zones hebben niet primair een natuurfunctie, maar zijn vooral

bedoeld als groene buffer tussen bebouwde gebieden. In de landschapsecologische

zone is geen intensieve bebouwing wenselijk. De ‘visuele openheid’ wordt er

beschermd; functies en elementen die de openheid verstoren zijn niet toegelaten.

Baardwijkse Overlaat

De Baardwijkse Overlaat is een ruimtelijke buffer tussen de steden Waalwijk en

Drunen en gereserveerd als ‘zoekgebied voor regionale waterberging’. Het gebied is

bestemd voor grondgebonden landbouw en/of natuur. De inrichting van deze zone

sluit aan op die van de ecologische verbindingszone langs het Drongelens kanaal

(zie boven). De landschapsecologische zone krijgt voorlopig geen open waterverbinding

met het Drongelens kanaal, om te voorkomen dat de waterkwaliteit

van de natuurlijk ingerichte zone verslechtert.

‘Ik ben tevreden met het

bereikte resultaat. Er wordt

rekening gehouden met

behoud, bescherming en

ontwikkeling van landschappelijke,

natuur- en cultuurhistorische

waarden.

Ik verwacht in de uitwerking

ecologische verbindingszones

van voldoende omvang en

realistische verkeersontsluitingen.

Onze betrokkenheid

blijft noodzakelijk.’

George Rouhof, Natuur- en Milieuvereniging Heusden


Henkjan Kievit, Regiodirecteur Staatsbosbeheer

De gebiedsvisie A59 maakt de groene

cirkel rondom ’s-Hertogenbosch

compleet. Dichtbij de stad zit aan alle

kanten groen, een behoefte van veel

mensen waar Staatsbosbeheer graag

op inspeelt. Alleen aan de noordwestkant

ontbreekt nog een aantrekkelijk uitloopgebied.

We hebben er alle vertrouwen in dat de gebiedsvisie

dat gat kan opvullen.


Diezemonding

Het dal van de Dieze heeft een

belangrijke ecologische verbindingsfunctie.

Het kent fraaie wielen

(kleine meren) en dijklichamen en

is daardoor landschappelijk gezien

van groot belang. Als onderdeel

van het project ‘De Groene Delta’

wordt de Diezemonding uiteindelijk

ontwikkeld tot natuurpark.

Verbeteren

ecologische

verbindingszone

Versterken

landschapsecologische

zones

Opheffen

barrière A59

Drunen – Nieuwkuijk

Ook tussen Drunen en Nieuwkuijk kruist de A59 een open gebied, dat als landschapsecologische

zone is aangeduid. In deze zone wordt naast een agrarische functie ook

een recreatieve functie voorzien. Er zijn kansen om een doorgaande noord-zuidroute

voor wandelaars en fietsers te creëren wanneer de aansluiting op de A59 hier wordt

aangepakt. Daarnaast kan er meer aandacht aan de bestaande natuur geschonken

worden, zoals het Landgoed van d’Oultremont (voormalig Land van Ooit).

Vlijmense polder - Moerputten

Deze zone tussen Vlijmen en ’s-Hertogenbosch is van groot belang voor zowel

waterberging als natuur, omdat deze de mogelijkheid biedt voor het koppelen van het

bekensysteem van de Dommel en de Beerze aan de zuidzijde van ’s-Hertogenbosch

en de Maas ten noorden. De barrière die de A59 daarin vormt, moet daarvoor worden

opgeheven, ook ten behoeve van de recreatieve functie (zie ook Hoofdstuk 5: Water).

Mogelijke functies in de zone zijn grondgebonden landbouw en/of natuur naast

recreatie rond het strandbad Engelermeer.

NATUUR

corridorstudie A59 | 19


20 | corridorstudie A59


Lambert Verheijen, Dijkgraaf Waterschap Aa en Maas

Een gebiedsvisie tot stand brengen

waarin alle partijen zich kunnen

vinden is geen sinecure. Ik ben er

dan ook trots op dat we daarin zijn

geslaagd. De Groene Rivier Plusvariant

van het project Hoog Water Den Bosch

kan een prachtig voorbeeld worden van een

goed doordacht integraal plan. Met ruimte voor

meerdere gebruikersfuncties, robuust, klimaatbestendig

en alle mogelijkheden voor duurzame

waterberging. Ik hoop dat we de kansen en

mogelijkheden kunnen benutten om deze visie

te gaan realiseren.


BRON: ARCADIS

Vlijmen

’s-Hertogenbosch

Haverkampen

Noord Zuid


A59 ‘op poten’

Eén van de mogelijkheden om de noordzuid

barrière op te heffen is om de A59

‘op poten’ te zetten. Deze variant, ook

wel Groene Rivier Plus-variant genoemd,

biedt belangrijke kansen voor watergerelateerde

natuur, waarbij de ambities

kunnen groeien naarmate de overkluizing

breder is. Door de A59 op poten te

zetten wordt de Vughtse Gement (ten

zuiden van De Moerputten) verbonden

met het Engelermeer en

verder noordwaarts. Het biedt niet

alleen belangrijke kansen voor watergerelateerde

natuur, maar ook voor

migratie van fauna tussen de gebieden

ten noorden en zuiden van de A59.

De mogelijkheden voor recreanten om

bijvoorbeeld een ‘rondje ’s-Hertogenbosch’

te maken worden ook verbeterd.

Een A59 op poten, oftewel een nat ecoduct,

heeft in het kader van de Corridorstudie

A59 de voorkeur. Beleidsmatig

is deze variant echter niet verankerd.

Bestaand beleid blijft vooralsnog het

uitgangspunt. Bij verdere uitwerking van

de gebiedsvisie worden het draagvlak en

de haalbaarheid verder onderzocht.

Ruimte voor

waterberging

Door de klimaatverandering moet Nederland rekening houden met meer extreme

neerslag en een hoger waterpeil in watergangen en meren. De kans op wateroverlast

in laaggelegen gebieden neemt toe. Maatregelen om droge voeten te houden

zijn inmiddels noodzakelijk geworden. Ruimte voor waterberging is één van de

maatregelen waarnaar wordt gekeken.

A59 ‘op poten’ WATER

In het kader van het project Hoog Water Den Bosch (HoWaBo) wordt het gebied tussen

Vlijmen en ’s-Hertogenbosch geschikt gemaakt voor waterberging. Water voor retentie

moet hier in de toekomst van zuid naar noord onder de A59 door kunnen stromen.

Daarnaast dient er vanuit het streekplan een noord-zuid gerichte landschapsecologische

zone te worden gerealiseerd. De A59 vormt hiervoor echter een barrière.

Aangezien er in de komende tien jaar groot onderhoud gepleegd moet worden aan de

viaducten van de snelweg, zijn er kansen om een en ander te combineren. Dit biedt

meerwaarde voor de ontsluiting van stedelijke gebieden in combinatie met ontwikkeling

van natuur, landschap en recreatie.

corridorstudie A59 | 21


22 | corridorstudie A59

Landbouw Agrarisch Glas- Zoeklocatie

gebied

tuinbouw glastuinbouw

Compensatieopgave


Frans van Hulten, Voorzitter ZLTO afdeling Oostelijke Langstraat

De intentie om knelpunten in de regionale

verkeersstructuur op te lossen

heeft geleid tot een integrale gebiedsvisie.

Beleidsdoelen en wensen op het

gebied van water, natuur en landschap

konden hierop meeliften. Gedurende het proces

hebben wij ingezet op duurzame ontwikkelingskansen

voor de land- en tuinbouw. Deze zijn

beschreven in het compensatiebeleid en worden

op de kaarten weergegeven. De komende tijd

zullen wij er scherp op blijven toezien dat dit in

de praktijk ook uitgevoerd wordt.


>

>

>

Compensatie

Voor compensatie kan gebruik worden

gemaakt van één of meer van de

volgende mogelijkheden:

Kavelruil

Kavelverbeteringswerken

Verbeteren van bereikbaarheid

Ruilgronden en vervangende gronden


Compensatie Zoeklocatie

glastuinbouw

De verkeerskundige en ecologische ontwikkelingen in het gebied hebben gevolgen

voor de landbouw. Versnippering van het landbouwareaal moet zoveel mogelijk

worden voorkomen. Er zal gezocht moeten worden naar compensatie.

Een groot deel van het open gebied rond de A59 is agrarisch in gebruik. Zowel grasland,

akkers als glastuinbouw zijn in het gebied te vinden. Voor een gezonde bedrijfsvoering

wordt door de agrarische sector gestreefd naar schaalvergroting en verbreding (inkomsten

ook uit andere bronnen, zoals recreatie). Uiteraard verschillen de ambities en

mogelijkheden sterk

van bedrijf tot bedrijf.

COMPENSATIE

Uitgangspunt in de Corridorstudie is dat agrariërs niet te maken krijgen met een verslechtering

van hun bedrijfsvoering. In de Corridorstudie wordt een deel van landbouwgronden

bestemd voor andere functies. Dat kan leiden tot versnippering van agrarische

percelen. In hoeverre individuele ondernemers door dit plan worden geschaad verschilt

uiteraard sterk van bedrijf tot bedrijf. Het bepalen van de schade en de mogelijkheden

deze te compenseren is daarom bij uitstek maatwerk.

BEDRIJFSONTWIKKELING

De kansen op verbreding en schaalvergroting voor agrarische bedrijven geven invulling

aan duurzame bedrijfsontwikkeling in het agrarische gebied tussen ’s-Hertogenbosch

en Waalwijk. Verbreding en schaalvergroting zullen dan wel in de ruimtelijke plannen

moeten worden opgenomen. In het gebied is ook behoefte aan uitbreiding van de glastuinbouw.

Hiervoor is een zoeklocatie aangewezen in de gemeente Heusden. In overleg

met de landbouwsector wordt hier verder onderzoek naar gedaan.

LANDBOUW

corridorstudie A59 | 23


24 | corridorstudie A59


Verbeteren

noord-zuid

verbindingen

Investeren in

fiets- en wandelroutes

Extra voorzieningen

bewoners

Voor het hele gebied geldt dat de A59 een fysieke barrière vormt voor de noordzuidverbinding.

Juist deze noord-zuidverbinding laat een mooie verscheidenheid

aan landschap en cultuurhistorie zien met bijvoorbeeld de vestingstad Heusden in

het noorden en Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen in het zuiden.

Niet alleen natuur en water profiteren van het opheffen van de A59-barrière, ook

recreatie. In eerdere hoofdstukken is al beschreven hoe aanpassingen aan de A59

de barrière kunnen slechten of verminderen. Recreatieve noord-zuidverbindingen

kunnen hier als het ware op meeliften.

FIETS- EN WANDELROUTES

Met de investeringen in recreatie en landschapsbeleving wordt het gebied aantrekkelijker

voor recreanten van buiten de regio. Daarvoor zullen betere voorzieningen

worden gerealiseerd en zijn investeringen gewenst in fiets- en wandelroutes, kanoroutes,

ruiterpaden en de verbindingen tussen stedelijk en landelijk gebied.

EXTRA VOORZIENINGEN BEWONERS

Met de ontwikkeling van landschapszones en de verbreding van landbouwbedrijven

komen er meer recreatieve voorzieningen voor de bewoners.

Het opwaarderen van fietsroutes is ook voor hen een welkome ontwikkeling, vooral

als hiermee ook woon-werkroutes beter met elkaar worden verbonden.

RECREATIE

corridorstudie A59 | 25


NAWOORD Hoe verder?

26 | corridorstudie A59

De regio heeft in korte tijd een belangrijke stap gezet in de

ontwikkeling van het gebied tussen ’s-Hertogenbosch en

Waalwijk. In een uniek proces, dat gestalte kreeg in de

Mastercase A59, zijn alle belanghebbenden - van bestuurder

tot actiegroep - betrokken geweest bij de totstandkoming

van een toekomstvisie op het gebied rondom de Maasroute.

Een dergelijk draagvlak voor de ontwikkeling van een omvangrijk

gebied is uniek en biedt een stevige basis voor de

volgende stap: het realiseren van de visie.

De realisatie van de gebiedsvisie is uiteraard niet één project

met een duidelijke kop en staart. De realisatie zal via verschillende

sporen lopen, tezamen een kleurrijk caleidoscopisch

geheel vormend van grote en kleine projecten, initiatieven en

onderzoeken, waarbij dan weer de ene, dan weer de andere

partij het voortouw neemt. De projecten kennen elk een eigen

momentum en aanpak, maar zullen tegelijkertijd door de

betrokken personen en organisaties verbonden zijn aan de

Corridorstudie A59. Een belangrijke voorwaarde om de geest

van de visie te bewaken in elk van de projecten.

De komende tijd wordt er een aantal zaken opgepakt die verder

zullen bijdragen aan de totstandkoming van de visie:

> Instandhouding van de Stuurgroep Corridorstudie A59 om

sturing te geven aan het proces en overzicht te houden op

de ontwikkelingen in het gebied.

> Uit de projectgroep zal een programmateam voortkomen die

de gebiedsvisie gaat omzetten in een plan van aanpak voor het

vervolg. Onderdelen van het plan van aanpak zijn onder andere

regionale, nationale en internationale lobby, een communicatieplan,

een voorstel voor de organisatiestructuur en een eerste

inzicht in de financieringsmogelijkheden.

> Verdergaand onderzoek naar de financieringsmogelijkheden

van de voorgestelde maatregelen.

> Aandacht voor de fasering van de diverse projecten, afhankelijk

van de noodzakelijke vervanging van enkele viaducten en aanpassing

van aansluitingen.

>

Aandacht voor het eenduidig en consequent blijven uitdragen

van de gebiedsvisie in de regio en daarbuiten.

Ik kijk ernaar uit om daaraan mijn steentje bij te dragen!

Dick Veen,

Procesmanager Corridorstudie A59


Uitgave | Stuurgroep Corridorstudie A59

p/a Gemeente Heusden, Postbus 41, 5250 AA Vlijmen

Productie | Tauw en Goudappel Coffeng

Eindredactie | Gert-jan van Zoggel, Gemeente Heusden; Tom van der Weegen,

Tauw

Illustraties | Eveline de Kock, Tauw

Beeld | Gemeente Heusden, Tauw, Maarten Noordijk, Hollandinbeeld.nl,

Voermans van Bree Fotografie (omslagfoto)

Vormgeving | ZIN grafisch ontwerp, Zeist

Druk | Klomp grafische communicatie, Amersfoort

© 2008

Contact | Dick Veen

Procesmanager Corridorstudie A59

E dveen@heusden.nl

T (073) 513 17 89

Een uitgebreid rapport met de resultaten van de Corridorstudie A59

kunt u opvragen bij Dick Veen.


GEBIEDSVISIE A59 REGIO ’S-HERTOGENBOSCH – HEUSDEN - WAALWIJK

DE MAASROUTE STROOMT DOOR

Wie op de rijksweg A59 tussen ’s-Hertogenbosch en Waalwijk rijdt, heeft doorgaans geen besef van

het unieke historische landschap aan weerszijden. Een verkenning van het gebied leidt tot boeiende

ontdekkingen op het gebied van cultuurhistorie, landschap en natuur. Hoogtepunten zijn de middeleeuwse

vestingstad Heusden, het Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen en enkele unieke

natuurgebieden met bijzondere flora en fauna, zoals De Moerputten ten westen van ’s-Hertogenbosch.

De A59, ook wel Maasroute genoemd, doorkruist van west naar oost een gebied dat volop in ontwikkeling

is. De rijksweg A59 vormt in veel gevallen een barrière voor ontwikkelingen op het gebied

van wonen, water, natuur, landbouw en recreatie. De rijksweg zelf kent ook diverse knelpunten,

die steeds meer problemen opleveren voor de doorstroming en veiligheid van het verkeer en de

leefbaarheid in de omgeving.

SLIMME AANPAK

Verschillende betrokken partijen hebben in 2008 de handen ineengeslagen en gezamenlijk een visie

opgesteld over de ontwikkeling van hun regio tot 2030. Rode draad daarin is de rijksweg A59.

Kern van de visie is dat een slimme aanpak van de verkeersknelpunten op de A59 kansen oplevert

voor de ontwikkeling van het gebied op andere fronten, waaronder natuur en recreatie. Een integrale

aanpak in optima forma!

Van landbouworganisatie tot natuurvereniging, van overheid tot bewonersgroepering,

velen hebben hun waardevolle bijdrage geleverd aan de gebiedsvisie A59. Niet alleen de

weggebruikers, maar ook de bewoners, ondernemers, recreanten en natuur plukken de

vruchten van deze unieke regionale samenwerking!

More magazines by this user
Similar magazines