le Bijvoegsel van Maandblad No. 271. De feestavond te Amsterdam ...

l e Bijvoegsel van Maandblad No. 271.
De feestavond te Amsterdam
28 (Mei 1919)
1. Schotting (Alg Handelsblad); 2. Mevr. Voogd; 3. Mevr. Hans; 4. Mevr. v. d. Hout; 5. Mej. Raken; 6. Hans, waarn. voorzitter N. J. K. (Telegraaf); 7. I. C. Meyerink Jr. (Haarl. Dagblad); 8 v. d. Hout (Vaderland);
9. Mevr. Meyerink-Leeman; 10. Mej. N. Suikerman (Persbureau Vas Dias); 11. Voogd (Alg. Handelsblad); 12. Mevr. Derjeu; 13. Mevr. Meiners; 14. Mej. Breslau; 15. Mej. Doornbos; 16. Mevr. Kouwenaar;17. Mevr.
Ruempol; 18, Mej. A. le Cointre; 19. Mevr. Lourens; 20. Mevr. van Maanen; 21. Mej. Schroder; 22. Mej. van Meekren (Alg. Handelsblad); 23. Mej. Zuikerberg (Alg. Handelsblad); 24. Raken (N. Rott. Court.); 25v. Calker
(Gooi enEemlander);26. van Meurs (Nieuwe Crt); 27. Berden (Nieuwe Eeuw); 28. Derjeu (Nieuwe Crt,); 29. Biggelaar (Maasbode); 30. De Hoop (Persbureau Vas Dias); 31. Hollaar (Persbureau Vas Dias); 32 Arthur
Tervooren (Het Leven); 33. Mevr. Frederiks; 34. Mej. Luikinga; 35. Mej. van Strien; 36. Mevr. van Meurs; 37. Mevr. Dekking; 38. Mevr. v. Bolhuis; 39. Henri Dekking (Rott. Nieuwsblad); 40.Hulsman (Haagsch Corresp.
Bureau; 41. Luikinga (Het Volk); 42. Santcroos (Het Volk); 43. v. Schaik (Leeuw .Crt); 44. Lesturgeon (N. Crt); 45. Ruempol (N. Rott. Crt.); 46. v. Maanen (N. Rott. Crt); 47. Lourens (N. Rott. Crt); 48. Meiners
(N. v. d. D.); 49. v. Wijk (N. Rott. Court); 50. Mevr. v. Wijk; '51. v. d. Berg (De Amsterdammer); 52. Mevr. Driessen; 53. Driessen (Alg. Handelsblad): 54. Wolf (De Kunst); 55. Puister (Nieuwsbl. v. h. Noorden)-
56. Derks (Opr. Haarl. Crt); 57. Wijnberg (Gron. Dagbl.); 58. Mej. C. H. P. Kroon; 59. Leninga (Gron. Dagbl.; 60. Mevr. van Dobben-Brakel; 61. Da Silva (Persbureau) V. D.); 62. Mevr'v. Tilburg; 63. Mevr v Oosten'
64. Bruysten (Residentiebode): 65. Wildcnberg (N. Haagsche Crt.); 66. Mevr. Hagemans; 67. Dieterle (Telegraaf); 68. Mevr. Akkerman; 69. van Tilburg (Haarl. Dagbl.)) 70. De Vries (Locomotief); 71. Mej. Berens
(Alg. Handelsbl.f; 72. Fahrenfort (Alg. Handelsbl.); 73. Mevr. Westerman; 74. Mevr. de Vries; 75. Nova (Ned. Tel. Agentschap; 76. Mevr. Schabeek;77. Westerbaan (Filmwereld);78.Mevr. v. d.Broeke; 79 Mevr.Hirsch-
80. v. d. Broeke (De Tijd); 81. Schabeek; 82. v.Zuilen (Onze Eilanden);83. Fuldauer (Telegraaf); 84. v. d. Berg (Telegraaf); 85. J. Sand (Telegraaf); 86. van 't Sant (N. v.d. D.); 87. de Voogt(N.v.d. D.); 88. Boskamp (Maasbode)
{Cliché tvel'MÜlend afgestaan door .„Het Leven"),

2 e Bijvoegsel van Maandblad No. 271.
ris •
*
*
:: ;-e: v, \. %:
De journalisten met hun dames voor het Raadhuis te Heemstede.
29 Mei 1919.
(Foto Centraal Foto-Bureau)
De leden van het Kringbestuur met hun dames te Heemstede.
Van links naar rechts: Mevr. CRAYÉ, C. A. CRAYÉ, L. SCHOTTING, J. J. DE ROODE,
Mevr. MARIE DE ROODE, Mej. A. BUINING, Mevr. VAN DER HOUT, W. N. VAN
DER HOUT, Mevr. HANS, D. HANS, Mevr. VOOGD, A. VOOGD.
(Foto Centraal Foto-Bureau)

De Voorzitter richtte daarna nog een waardeerend woord
tot den nestor aan tafel, collega HAAXMAN.
Collega Haaxman vroeg het woord en zeide nog nooit
gedurende zijn lange journalistieke loopbaan zooveel journalisten
te hebben bijeen gezien en tevens zooveel dames. De
reden van deze belangstelling zocht hij in de economische
actie, ten bate van onze salarissen, onder de sympathieke
leiding van collega HANS. Tot hem richtte spr. een krachtig
welgemeend woord van dank, voor hetgeen HANS gedaan
heeft voor de journalisten en voor hun gezinnen.
Mevr. Van Bolhuis zegde namens de dames dank er
voor, dat zij mee genoodigd waren en bedankte de A. P.
en de Haarlemsche j. V. voor de ontvangst.
In opgewekte, ongedwongen stemming verliep de lunch en
daarna volgde weer een ander nummer van het programma:
vertrek met extra-trams naar Heemstede voor een
Bezoek aan Groenendaal.
Voor het Raadhuis van Heemstede werden de journalisten
eerst gekiekt, waarna gewandeld werd naar de uitspanning
Groenendaal. Daar werden de journalisten officieel ontvangen
door het Gemeente-Bestuur; ook de oud-burgemeester, Jhr. Mr.
D. E. VAN LENNEP was aanwezig.
De burgemeester, van Heemstede, Jhr. J. P. W. van
Doorn sprak een welkomstwoord, verzekerend dat het Gemeente-Bestuur
het bezoek der jounalisten op hoogen prijs stelde.
Na gewezen te hebben op de sociale en hygiënische beteekenis
van het bezit van een landgoed als „Groenendaal", karakteriseerde
spr. de pers. Voor ochtend- en avondbladen moeten
de journalisten altijd klaar staan, thans echter konden zij
hier verpoozing zoeken, dank zij dezen vacantiedag, waarvan
inzonderheid ook de nacht-redacteuren konden profiteeren.
Door hun arbeid zijn de journalisten tot oordeelen bekwaam
geworden, gemakkelijk vatbaar voor indrukken, terwijl zij door
den aard van hun werk en door hun temperament zich ook
meer dan eenig ander weten te uiten. Spr. hoopte dat zij ook
over dit schoone bezit van Heemstede gunstig zouden oordeelen.
Hierna liet Jhr. VAN DOORN een gelukwensen volgen met
net . 35-jarig bestaan van den Kring. Hij meent dat de journalisten
met genoegen op dat tijdperk kunnen terugzien; heel
de positie van'de pers en ook die van de journalisten is in
°-^ e 35 jaren verbeterd. Er gaat een opbouwende kracht uit
van de pers en in de laatste jaren is er meer en meer waardeering
gekomen voor de pers.
Spr. eindigde met de beste wenschen voor den bloei van
den Kring en voor de ontwikkeling van de journalistiek in
goede lijnen en ten bate van de opvoeding en de ontwikkeling
van het publiek. (Luid applaus).
De voorzitter, collega D. Hans, sprak daarna 'als volgt:
„Mijnheer de Burgemeester. — Wij zijn zeer getroffen door
de vriendelijke ontvangst, ons door het gemeentebestuur van
Heemstede bereid, en het is mij een voorrecht, dat ik u
daarvoor namens den Nederlandschen journalisten-Kring van
harte mag bedanken. Wij stellen de aanwezigheid van de
verschillende leden van het gemeentebestuur en van den oudburgemeester,
den heer VAN LENNEP, zeer op prijs.
Wat ik vanmorgen gezegd heb tot den vertegenwoordiger
van Amsterdam zeg ik ook tot u: wij, journalisten, hoezeer wij
krachtens ons beroep ook aan den weg timmeren, zijn in ons
vereenigingsleven tot dusver niet veel in het licht der openbaarheid
getreden. De Nederlandsche Journalisten-Kring heeft
veel gedaan en van uiteenloopenden aard, maar wanneer wij
in onze vergaderingen bijeenkwamen, dan hebben wij er nooit
naar gestreefd om vooraf plechtig ergens te worden ontvangen,
of om in het publiek veel ophef te maken. Toch raken ónze
geestelijke belangen de belangen van het geheele volk, toch
is de mate waarin de pers wordt gewaardeerd en haar recht
erkend, vaak beslissend voor het peil van een natie.
Daarom was het ons zulk een oprechte vreugde, mijnheer
de Burgemeester, de uitnoodiging van uw gemeentebestuur
te ontvangen.
De naam van uw kleine, maar schoone gemeente heeft in
ons land een goeden klank. Traden wij niet reeds als schooljongens
er mee in contact? Onder de jaren uit onze geschiedenisboekjes,
die wij niet vergaten, was 1304: Witte van Haamstede
verslaat bij Heemstede de Vlamingen. Ik verzeker u, dat ik dit
niet te voren heb opgezocht, uit hoffelijkheid voor u. (Gelach).
Velen onzer hebben dit contact laten verinnigd, door in of
bij uw gemeente te genieten van de glorie der natuur, van de
verrukkelijke schoonheid die ons vaderland ook hier brengt
aan ieder die er gevoelig voor is. Eenige oogenblikken iets
van dat genot te vinden: ziedaar de reden, waarom wij vanmiddag
hierheen gekomen zijn.
MA ANDBLAD
111
Mijnheer de Burgemeester, ik zeg u en het geheele gemeentebestuur
hartelijk dank voor de ontvangst hier ter plaatse.
Wij zullen dezen middag zeer stellig niet vergeten en namens
den Nederlandschen Journalisten-Kring spreek ik de hoop
uit, dat onder uwe leiding Heemstede in bloei moge toenemen,
dat het u en de burgerij in alle opzichten goed mogen gaan.
Ik noodig mijn collega's uit tot een driemaal hoera op den
bloei van Heemstede."
Het daverde door het thee-huis.
Een driewerf herhaald „hoera", op de toekomst en den bloei
van Heemstede weerklonk.
Nog sprak daarna de heer C. J. T. Leistikow, bestuurslid
van de Vereeniging „Vreemdelingenverkeer." Deze prees de
pers voor hetgeen zij als „Koningin der Aarde" voor haar
onderdanen doet. Steeds is zij op haar post. In dezen tijd,
zoo betoogde spr. verder, heeft de pers de burgers aan te
sporen tot goede daden. Maar er is een goede en een kwade
pers. Geen revolutie, maar evolutie. Eindigend uitte spr. de
hoop, dat de N. J. K. bij zijn 50-jarig bestaan op Groenendaal
zou terugkeeren.
Voorzitter Hans zegde dank voor de vriendelijke woorden.
Erkennend dat er, gelijk de spreker had doen uitkomen, een
goede en een kwade pers is, merkte onze president zeer slagvaardig
op: „Maar als wij ons 35-jarig bestaan vieren, dan
zult u ons vergunnen, dat wij ons allen beschouwen als te
behooren tot de goede pers!" (Luide teekenen van instemming).
Inmiddels waren thee en gebakjes rondgediend; er werd
gepraat en geschertst, totdat het geheele gezelschap opstapte
voor een wandeling door de Groenendaalsche bosschen.
Door lanen en langs paadjes trok het gezelschap voort, onder
leiding van burgemeester VAN DOORN dien mooien middag
van Mei Maar lyriek over deze wandeling,

112
— Wij ontvingen het volgende welsprekende briefje, met verzoek
het te publiceeren: „Geachte Redactie. Slechts één opmerking
over ons feest: Het volgend jaar weer /—G. FULDAUER."
— De Kring-secretaris zal het zeer op prijs stellen, indien hij
voor het archief één of twee exemplaren toegezonden krijgt
van bladen, waarin een verslag van hel feest heeft gestaan.
Willen de betrokken collega's hiervoor zorgen?
— Toen, in het Theehuis te Heemstede, het gemoedelijke
bestuurslid van Vreemdelingen-verkeer sprak van „evolutie"
en „revolutie", stond collega DE ROODE quasi- verontwaardigd
op om heen te gaan. Maar nauwelijks had onze voorzitter
geantwoord, dat we allemaal tot de goede pers behoorden, of
de ROODE trad op hem toe en drukte hem demonstratief de
hand. Een en ander wekte veel vroolijkheid.
— Op de Groote Markt te Haarlem twee jongens, met
open mond starend naar ons gezelschap.
— „Jo, wat zou dat zijn?"
— „Een zangvereeniging".
— „Wel nee jo, een visch-club".
Tableau ... !
* *
*
Onze Bijvoegsels.
Wij hebben gemeend, bij dit nummer wel iets extra's te
mogen geven. Vandaar de twee bijvoegsels, die wij zullen
betalen uit het Maandblad-fonds. Dit is meteen een aansporing
voor de vele leden, die nog nooit iets aan het fonds gaven.
Laten zij thans eens iets sturen, die verwoede nihilisten . . .
Het eerste bijvoegsel geeft een kiek van den feestavond,
zoo luisterrijk geslaagd. Het cliché stond Het Leven ons in
bruikleen af. De foto toont echter slechts een deel van de
aanwezigen. Verscheidene leden zitten .... buiten de plaat.
Onder hen, jammer genoeg, vriend KOUWENAAR, de voorzitter
van de A. P. Men ziet KOUWENAAR toch nog gedeeltelijk:
links op de kiek, eerste rij, naast SCHOTTING (Hollands welvaren!)
zijn KOUWENAARS linkerbeen, linkerarm en linker-oor
te aanschouwen. Toch nog iets! Tal van anderen ontbreken.
Het tweede bijvoegsel geeft eerst de journalisten voor het
Raadhuis van Heemstede. Hier kan men goed zien, hoe
groot het gezelschap was. En daarnaast prijkt het Kringbestuur,
met deszelfs aanhang. Ook bij het Raadhuis gekiekt. Behalve
mr. PLEMP ontbreekt alleen de heer Biemond, die ongesteld was.
Als wij ons niet vergissen werden er nog méér plaatjes
gemaakt. Maar die zijn niet in ons bezit gekomen.
Deze bijvoegsels, op kunstdruk, zullen een aardige herinnering
vormen aan ons feest.
* *
*
Episode.
— Uit het Groninger Dagblad:
„Uit alle oorden des lands — uit Groningen zoo goed als uit
Middelharnis — waren de journalisten bijeen in de hoofdstad, om
mee te vieren het feest van hun Kring. Ze vormden een groep van
feestgangers, welke zeker talrijker was dan tweehonderd personen
en wel iets geleek op een groote gemengde zangvereeniging. Zelfs
op het perron van het Amsterdamsche centraal-station vielen zij op
wegens hun aantal, hun pleizierige gezichten en hun spontane
feestvreugde.
De trein, welke hen naar de lustoorden van Haarlem en Heemstede
zou brengen was langer dan gewoonlijk en het publiek scheen te
weten, dat de „sjournaliste" in ieder geval mee moesten. Er waren
rijtuigen voor hen gereserveerd. Zoo geviel het, dat in een der
coupê's bijeen waren gezeten een journalist, wiens naam ik niet
voluit mag noemen, een collega, die wegens de veelheid van zijn
kennis en de kaalheid van zijn hoofd sinds den laatsten tijd nooit
anders heet dan de dokter, alsmede een broer van het gilde, die geen
mensch kwaad zal doen.
In de coupé de genoeglijke stemming van menschen, die zich
niet in 't zweet hebben geloopen, om een plaatsje te veroveren in
een meer dan vollen trein. Buiten de coupé het] nerveuze gedoe
van reizigers, die nog op het nippertje een plaats moeten zoeken en
overal worden afgewezen met „vol" of „bezet."
Plotseling verscheen voor de coupé der drie vulpenridders een
lieve blonde dame van gevorderden leeftijd, die van haar jeugdschoonheid
nog zooveel weldadige bekoring had overgehouden, dat
zelfs de „dokter" zijn spleetoogjes ver open zette.
— „Is hier nog plaats, heeren?", vroeg de bekoorlijke verschijning,
terwijl ze even lachte tegen de niet bezette plaatsen in de coupé.
— „Gereserveerd mevrouw", stamelde de „dokter."
— „0 hemeltje", schrikte ze terug. Maar ze kreeg een idee en vroeg:
— „Kan ik dan niet voor de schoonmoeder doorgaan van één
der heeren ?"
Waarop de ridders van de pen zich geen oogenblik bedachten en
de gelukkige moeder van de lumineuze idee met gejuich binnenhaalden.
— „Zullen de andere dames en heeren journalisten mij willen
erkennen?" grapte ze.
—- „Houd uw gemak, mamaatje'.' — viel de journalist in, die vlak
tegenover haar zat — „ik ben immers bij U V'
M A A N D B L A D
— „Ik bèn ook niet bang, Willem, en ik weet, dat je zoo noodig
mij zult besch ermen "
Dat was de inzet van de fantastische conversatie, welke zich vervolgens
ontwikkelde en voor allen die tusschen Amsterdam en
Haarlem dit geestelijk vuurwerkje volgden, meer was dan een aangenaam
tijdverdrijf."
Schoonmama zal vermoedelijk een onvergetelijke episode
blijven voor de betrokken collega's!
* *
Dr. Kuyper over den Kring.
— Dr. KUYPER schreef enkele dagen vóór ons feest in
De Standaard:
„Op 28 en 29 Mei viert de volgende week de Nederlandsche Journalisten-Kring
zijn vijf en dertig jarige existentie, en reeds spoedig
bleek, hoe ook de Gemeente-Besturen, en zelfs de Spoorwegdirectiën
in dit feest mee wenschten te jubelen, en aan heel den Kring van
hun warme genegenheid zullen doen blijken. Naar we vertrouwen
durven, zal geheel ons hoogerstaand en meelevend publiek zich
hierin ten zeerste verheugen. Niet alleen onze Pers, maar heel ons
publiek is aan dezen Journalisten-Kring zooveel verschuldigd. Wie
35 jaren teruggaat en zich afvraagt, op welk peil destijds onze Pers
stond, en hiermede vergelijkt wat ze thans geworden is, staat voor
een tegenstelling, die ons nog kan doen treuren over ons verleden,
maar dan ook te geestdriftiger ons kan doen juichen over den ongelooflijken
vooruitgang, waarin onze Pers zich sinds die eerste periode,
toen nog alle goede leiding ontbrak, mocht verheugen. Moge 't al
teleurstellen, dat de Voorzitter van den Kring, die van alle zijden
zoo hoog gewaardeerd wordt, nog steeds ter oorzake van zijn geknakte
gezondheid in het buitenland moet vertoeven, toch beschikt onze
politieke Pers in de huidige periode over mannen van talent te over,
om aan dit hoogstaande feest de rechte uiting te geven. En zij 't al,
dat er, nu vele jaren terug, zekere tijdelijke breuke tusschen deze
jnbelenden Kring' en ons blad niet te keeren viel, toch blijven we
voor onze Nederlandsche Pers nog steeds te warm gevoelen, om
niet van heeler harte in de nu heel onze Pers bezielde feestvreugde
te deelen. De Journalisten-Kring staat thans metterdaad hoog. Onze
Pers won schier van jaar tot jaar niet enkel in het aantal van haar
organen, maar bijna meer nog in degelijkheid en kunstvaardigheid.
En daarom viel ook onzerzijds aan den drang geen weerstand te
bieden, om thans onze Pers geluk te wenschen met haar vooruitgang
en haar nobel succes."
Wij zeggen onzen oud-eere-voorzitter voor deze woorden
hartelijk dank.
INHOUD. Het feest van ons 35-jarig bestaan. — Officieele Mededeelingen:
De salaris-actie; De contributie; Ledenlyst. —-
Plaatselijke Vereenigingen: Haarlemsche Journalisten-Kring;
Haagsche Journalisten-Vereeniging; De Amsterdamsche Pers;
Rottterdamsche Journalisten-Vereeniging. — Binnenland: Persvrijheid
uit socialistisch oogpunt; Vertegenwoordiging van de
Pers; D. A. Zoethout fi P- J - Blok; Het Maandbladfonds. —
Indië: De Inlandsche Journalisten-bond. — Uit de Pers: De
ochtendbladen. — Personalia en Berichten. — De journalisten
in de Ongevallenwet. — Advertenties.
Officieele Mededeelingen.
De Salaris-actie.
Op Zaterdag 24 Mei kwamen de directeuren en journalisten
van de gemengde salaris-commissie bijeen te Amsterdam, ter
bespreking en behandeling van de vast te stellen minimumsalaris-schaal.
Alle leden waren aanwezig.
Ook de heer A. G. BOISSEVAIN, voorzitter van „De Nederlandsche
Dagbladpers", die zeer geruimen tijd ernstig ongesteld
is geweest. Hij werd door den heer D. HANS namens de
journalisten met zijn herstel van harte gelukgewenscht.
De journalisten hadden een concreet voorstel ingediend.
Dit maakte onderwerp van debat uit. De conferentie duurde
van half 3 tot ongeveer 6 uur. Toen had men de bespreking
nog niet ten einde kunnen brengen, aangezien ook eenige
andere denkbeelden, dan aan het voorstel ten grondslag lagen,
ter tafel werden gebracht. Deze zullen alsnog op schrift worden
gesteld. Binnenkort heeft dan een nieuwe conferentie plaats,
waarin vermoedelijk een .beslissing zal vallen.
De Contributie.
De penningmeester deelt mede, dat van de in het begin
van Maart afgegeven contributie-kwitanties nog verscheidene
onbetaald bij hem terug zijn gekomen, terwijl hij op zijn herhaalde
aanmaningen er nog niet in slagen mocht deze binnen

te krijgen. De namen van hen, die tot dusver in gebreke
bleven, zullen in het volgend nummer van het Maandblad
worden opgegeven. Volgt dan geen betaling, dan zal in de
bestuursvergadering het voorstel worden gedaan om de achterstalligen
wegens contributieschuld te royeèren,
Tot dusver mocht de Penningmeester van m leden een
gulden ontvangen als tegemoetkoming in de kosten van het
jubileumboekje.
Ook hierbij heeft de Penningmeester dus niet over te veel
activiteit van de leden te klagen.
Ledenlijst.
Aangenomen als gewoon lid:
H. W. C. DOUWES, Telegraaf, Prins Hendrikstr. ia, R'dam.
Verhuisd:
dr. N. J. SINGELS, naar Koningslaan 41, Utrecht.
D. J. BALLUSECK, naar Rue Caulaincourt 81 (i8 e ), Parijs.
C. j. VIERHOUT, naar Nassaukade 52, Amsterdam.
H. G. CANNEGrETER Dzn., naar Rippadepark 14, den Haag.
Mej. A. BUINING, Avondpost, naar Valkenboschlaan 61, den
Haag.
J. SCHRAVER, iV. R. Ct., naar Leuvehaven 10, Rotterdam.
A. E. MENDELL, Analytisch Verslag, naar Joan Maetsuyckerstraat
60, den Haag.
leieleeliien flit ie Plaatselijke Veraippii.
Haarlemsche Journalisten-Kring.
Naar aanleiding van de langdurige zittingen van den gemeenteraad
die meermalen duren van half 2 tot half 7, heeft de
Haarlemsche, Journ.-Kring gemeend een schrijven'tot den
gemeenteraad te moeten richten, waarin gewezen werd op de
ontstemming der journalisten. Bedoeld schrijven was van den
volgenden inhoud:
„Het Bestuur van den den Haarlemschen Journalisten-Kring,
handelende in opdracht van de ledenvergadering, gehouden op
22 April, neemt de vrijheid het volgende onder Uw aandacht
te brengen:
„De journalisten van de Perstribune in de Raadzaal hebben
in bedoelde vergadering van den H. J. K. mededeeling gedaan
van het feit, dat in de laatste Raadsvergadering des middags om
hall" 7, nadat de Raadsvergadering duB 5 uren had geduurd,
door den Raad besloten is, om de behandeling van punt 17 nog
aan de orde te stellen, ofschoon te verwachten was, dat dit punt
tot een vrij langdurige discussie aanleiding zou geven,
„dat de journalisten der Perstribune pijnlijk getroffen waren
door de omstandigheid, dat de Raad bij het nemen van dit
besluit geen rekening bleek te houden met de belangen van de
overzichtschrijvers en de verslaggevers, die, hoewel geen deel
van den Raad uitmakend, toch daarbij ten nauwste betrokken
zijn,
„dat zij daarom een oogenblik op het punt hebben gestaan,
om de Raadzaal te verlaten, daar het niet wel mogelijk is, om
hun arbeid naar behooren te verrichten, wanneer de Raadzittingen
zulk een overmatigen omvang aannemen,
dat zij echter ditmaal aan dit voornemen geen gevolg hebben
gegeven, omdat een dergelijk optreden een demonstratief karakter
Bil' de daarop volgende besprekingen besloot de Haarlemsche
Journalisten-Kring Uwen Raad mededeeling van het bovenstaande
te doen en daaraan toe te voegen, dat de Haarl. Journ.-Kring
hef zeer ou priis zal stellen, wanneer Uw Raad bij voorkomende
eelegenheden, wanneer het aankomt op het nemen van een
beslfssing ontrent den duur der Raadsvergaderingen, ook
rekening zou willen houden met de belangen der journalisten
van de Perstribune."
Met genoegen kan geconstateerd worden dat het adres niet
zonder succes is gebleven. In den regel toch worden dergelijke
adressen voor kennisgeving aangenomen, doch dit adres werd
voor de leden van den raad ter visie gelegd.
Minder succes werd verkregen met êen adres van de vereemging
aan den voorzitter van den raad, waarin verzocht werd om
de raadszitting van Woensdagmiddag, met het oog op het
feest der journalisten, op een anderen dag te houden. De
voorzitter antwoordde „dat, voorzoover is na te gaan, omstandigheden
het noodzakelijk maken op Woensdag 28 Mei een
vergadering van den gemeenteraad te houden."
Met toestemming hunner directies zijn de verslaggevers die
naar het feest optrokken, echter ten 4 ure uit den raad gegaan.
Eén verslaggever bleef om voor het werk te zorgen.
De Secretaris,
P, C. AKKERMAN.
MA ANDBLAD 113
Haagsche Journalisten-Vereeniging.
Verschillende leden hebben mij hun biljet voor de contributie
over 1919 nog niet teruggezonden.
Wie een duplicaat wil hebben, kan dit bij mij aanvragen.
De ledenvergadering heeft, nog wel met algemeene stemmen
de nieuwe contributieregeling vastgesteld. Ik mag dus voor
enkelen, die bezwaar hebben hun journalistiek inkomen mede
te deelen, geen uitzondering te maken. Wel wil ik hun gaarne
geheimhouding toezeggen.
Het Bestuur heeft mij gemachtigd, hen, die mij een week
na liet verschijnen van dit nummer de vereischte opgave niet
hebbeu ingezonden, (Laan van Meerdervoort 15, tel. H. 3974),
ambtshalve aan te slaan.
Ik wil hier aan toevoegen, dat ik voornemens ben voor
die gevallen het in Den Haag bekende „piepsysteem" zonder
clementie toe te passen. Hetzelfde zal geschieden met hen
die een te laag bedrag opgeven.
Men is dus gewaarschuwd!
De penningmeester,
G. POLAK DANIELS.
De Amsterdamsche Pers.
Voor het lidmaatschap der vereeniging hebben zich aangemeld
de heeren J. G. BARENBROEK, M. A. VAN HEEKEREN
en FRITS VAN RAALTE, allen verbonden aan de redactie
van het Handelsblad en S. HARTOG, Het Volk.
Bezwaren tegen de toelating kunnen binnen acht dagen
bij het bestuur worden ingediend.
De secretaris,
SCHOTEL.
Rotterdamsehe Journalisten-Vereeniging.
Op de ledenlijst der R. J. V. in het vorige Maandbladnummer
is door een allerzonderlingste verstrooidheid de naam
van één onzer oud-bestuursleden, G. J. v. DALEN, (R. N.)
vergeten.
Binnenland.
Pervrijheid uit socialistisch oogpunt.
In de Oostenrijksche journalistenkringen heeft men enkele
Mei-dagen besteed aan de bespreking van pershervormingen
en vooral over persvrijheid.
De uitvoerige verslagen in Die Zeit heb ik met belangstelling
gelezen en er zal ongetwijfeld aanleiding wezen op de
discussies, zoo principieel en diepgaande als ze, voor zoover
mij bekend, nog weinig gevoerd zijn, nader terug te komen.
Voor heden zij het mij vergund op een redevoering ovej
een socialistische pershervorming, gehouden door den redacteur
van de Arbeiters Zeitung AUSTERLITZ, iets meer uitvoerig de
aandacht te vestigen.
Er is m. i. uit een algemeene persopvatting wel een en
ander belangwekkends in de hier uitgesproken wenschelijkheden.
AUSTERLITZ ging van de stelling uit, dat de ideologie, volgens
welke de pers een geestelijk strijdmiddel zou zijn, thans reeds
lang onwaar geworden is, de pers is z. i. een kapitalistisch
machtsmiddel, niet anders, en om die reden richtten zich
terecht de revoluties tegen de kapitalistische pers en daarmede
tegen de zoogenaamde persvrijheid.
De democratie kan er geen genoegen mee nemen, dat
politieke privilegiën vernietigd worden en tegelijkertijd over het
feit heen zien, dat de couranten, als instrument van het
kapitalisme, een grooteren invloed op het geestelijke en economische
leven oefenen, dan alle politieke lichamen te zamen.
De werking van elke politieke verandering in den laatsten tijd
is maar zeer bescheiden tegenover de macht, die van de pers
uitgaat en de democratie heeft daarom den zedelijken plicht
de pers aan de heerschappij van het kapitalistisme te onttrekken
en haar tot een werkelijk instrument in den geestelijken
worstelkamp te maken.
Elke nieuw opgerichte krant is thans feitelijk een nieuw
wapen van het kapitalisme tegen de democratie en de democratie
kan niet rustig toekijken, als het kapitalisme, waarvan
de macht thans in economische en politieke ontwikkeling
werd teruggedrongen, in de pers verder geheel ongebreideld
triomfeert.

114 MA A N D B L A D
De arbeidersklasse heeft er belang bij dat de economische
privilegiën evengoed opzij gezet worden als de politieke.
Het enkele woord „persvrijheid" lost het probleem van het
dagbladwezen niet op en de democratie kan zich, als haar
het schild der persvrijheid voorgehouden wordt, niet ervan
laten terughouden, het doel der economische gelijkheid energiek
te vervolgen.
Kranten, die geen ander doel hebben, dan de behoeften
van het kapitalisme te vervullen daardoor de economische
en de zedelijke omwenteling der maatschappij verhinderen
en geen middel schuwen om dat doel te bereiken, hebben
geen recht van bestaan.
Ue vraag rijst, of het niet mogelijk is de bevolking zelf
tot schut tegen het ingrijpen van het kapitalisme, door middel
van de pers in het gebied van geestelijk en economisch leven,
op te voeden. Vóór alles moet op dit stuk klaarheid komen:
de kapitalist mag niet incognito optreden en niet meer in
de mogelijkheid zijn dagbladen op te richten, zonder zijn
kapitalistische interesse openlijk uit te spreken.
ledere krant moet tot een openbare rekening en verantwoording
verplicht worden en hare inkomsten mededeelen,
zoodat de burgerij weet, welke kapitalistische macht er achter
zoo'n krant staat. Als men het kapitalisme al de persvrijheid
veroorlooft, dan moet het tenminste ontmaskerd worden. De
inperking van de macht van het kapitalisme op deze wijze is
niet een benadeeling van de persvrijheid maar eerst haar ware
grondvestiging.
Vóór alles moeten de stroomannen van het kapitalisme uit
de pers verwijderd worden, opdat de pers een van de middelen
ontnomen worde, waardoor zij haar ware gezicht voor de
openbaarheid verbergen kan.
Een verder middel tot bereiking van het doel is de beperking
van den omvang van alle dagbladen op een gelijke maat.
Papier is tegenwoordig slechts in beperkte mate voorhanden
en het zal dit altoos zijn, in den zin dat het als ruilmiddel
wordt gebruikt (? D.) Papier is dus openbaar goed, dat niemand
vermorsen mag.
Het ideaal zou zijn advertenties in de kranten te verbieden.
Toegegeven, wordt dat dit probleem heden nog niet rijp voor
oplossing is, en dat er nuttige advertenties zijn, evenveel echter
zijn er die niets dan misleiding genoemd moeten worden en er
slechts toe dienen den adverteerder de verbinding met de krant
te verzekeren. Ook het advertentiewezen is dus een middel
voor het kapitaal om de kranten aan zich te onderwerpen.
Een verder middel om de pers van de verbinding met de
plutocratie los te maken, zou zijn de hoofdredacteuren niet
uit krachten buiten de redactie aan deze op te dringen,
maar de redacteuren zelf een leidenden invloed te verzekeren
door de wettelijke bepaling, dat de redacteuren den hoofdredacteur
uit hun midden voor telkens een bepaalden tijd kiezen.
Resumeerend stelde AUSTERLITZ vast dat met een wet,
waardoor de pers slechts van den druk van den staat bevrijd
wordt, niet het noodzakelijke gedaan wordt om persvrijheid
te verzekeren. Het probleem bestaat in een organisch invoegen
van de pers in de socialiseering der wereld
Voor de „burgerlijke" journalisten kwam dr. WENGRAF
(president van „Concordia") krachtig tegen deze rede op.
Hij noemde haar een pleidooi voor de vestiging van een
socialistische partijheerschappij op het gebied der pers. Ook
de burgerlijke journalisten zijn van meening, dat de pers als
een organisch bestanddeel zich in de algemeene cultuurontwikkeling
voegen moet. Maar niet naar de opvatting van de
sociaal-democratie met hare geestelijke onverdraagzaamheid.
Het absolutisme van boven af, dat deze burgerlijke journalisten
met evenveel overtuigingskracht bestreden hebben als de
sociaal democraten, zou dan, als dank daarvoor, dat de vertegenwoordigers
der burgerlijke democratie meegeholpen hebben
de ketens voor de socialistische pers te breken, door een
absolutisme van onderop moeten worden vervangen l
Collega AUSTERLITZ heeft niet anders verdedigd dan de
meening dat slechts de socialistische pers reden van bestaan heeft.
Wat hij wil: Socialiseering van het advertentiewezen en
papiertoewijzing, loopt op een nationaliseering der pers uit.
Wie zal bepalen of een krant aan behoeften voldoet?
Dr. WENGRAF meent dat daarover, over kwantiteit en kwaliteit,
alleen de lezers hebben te beslissen. Als een staatsburger het
onaantastbaar recht heeft een afgevaardigde te kiezen, dan is
het zeker óók zijn recht een krant te kiezen. Spr. is hier
niet de vertegenwoordiger van eenige kapitalistische interesse,
maar van twee honderd journalisten, die evengoed arbeiders
zijn als zij in wier naam AUSTERLITZ spreekt.
Vermoedelijk zullen deze uitlatingen ook in onzen Kring
belangstelling wekken. Ik heb ze daarom voor ons Maandblad
vertaald. H. D.
Vertegenwoordiging van de Pers.
In de Mededeelmgen van de Directeuren-Vereeniging schrijft
de voorzitter, de heer A. G. BOISSEVAIN, het volgende:
„De heer DEIBEL heeft in het vorig nummer de quaestie besproken
van de vertegenwoordiging van de Pers in hel algemeen, zooals
deze thans door den Nederland seheu Journalistenkring geschiedt. Zijn
bezwaren tegen de tegenwoordige regeling zijn van theoretischen en
van practischen aard.
Over de theoretische bezwaren wil ik kort zijn — want ik kan
er weinig tegen aanvoeren. Inderdaad vertegenwoordigt de vakvereeniging
van Journalisten niet de Pers in het algemeen. Ik wees
er vroeger reeds op, dat de Kring zou uitsluiten zoovele groote en
bekende Journalisten, die juist door hun beteekenis als journalist
„directeur" werden, van een BENJAMIN FJSANKLIN tot een PPLITZEJI
en een WILLIAM STEAD en een HARMSVVOKTH. Tot hen behooreu de
mannen, die de journalistiek der twintigste eeuw gemaakt hebbeu.
Of hun invloed een goede of een kwade was, doet er hier niet toe,
— zij vertegenwoordigen de journalistiek van onze eeuw beter dan
iemand anders. Zoo zijn er onder de Nederlandsche dagbladdirecteuren,
die niet schreven en mede redigeerden, — en ik geloof niet dat de
niet-schrijvende directeuren een groote meerderheid onder de Nederlandsche
directeuren vormen, — die een krachtige leiding hebben
gegeven aan de ontwikkeling van onze dagbladjournalistiek, dooide
keuze van en de instructies aan de journalisten. Zelfs al gingen
zij niet zoo ver als een bekend oud-coüega van ons, die verklaarde,
dat hij menscheu aanstelde, die schreven zooals hij wenschte. Ik
heb dat vroeger al eens gezegd en mijne meening is onveranderd.
Sedert dien is natuurlijk het vertegenwoordigend karakter van
den Kring nog meer verminderd, doordien juist leidende redacteuren
werden uitgesloten, indien zij mede de geheele economischeen zakelijke
leiding, — de „coinniercieele" leiding zeggen de journalisten, die
daarmede blijkbaar iets gerings bedoelen, — van het blad hebben
en de macht om alle hulpmiddelen van het blad ten volle te doen
dienen om redactioneel het blad zoo goed mogelijk te maken.
De heer DEIBEL kan er van overtuigd zijn, dat ik nooit zal erkennen,
dat het juist is hem en mij b.v. buiten de officiële journalistiek te
sluiten eii mijn derden knipredacteur, *) wien ik misschien niet zal
vergunnen twee woorden in ons blad te schrijven, daarin toe te laten.
Theoretisch ben ik het geheel en al met den heer DEIBEL eens.
Maar nu de praktijk. Dan is de eerste vraag: Heeft de tegenwoordige
toestand tot ernstige ongewensehtheden geleid? De heer DEIBEL
noemde er enkele op. Maar zijn die van dusdanigen aard, dat zij
niet uit den weg geruimd kunnen worden? Mij dunkt, neen. Indien
de Journalistenkring bewerkt of zelf toelaat dat aan personen, die
in het belang van de dagbladen, dat is in het belang van „de Pers",
eenig toegangsbewijs behoeven, dit wordt geweigerd, wijl zij geen
Kring-lid zijn, wijl zij b.v. dagblad directeur-hoofdredacteur zijn,
behoort dadelijk bij het bestuur van onze vereeniging geklaagd te
worden. Wij twijfelen er geen oogenblik aan, dat het bestuur van
den Kring dadelijk zou medewerken om het euvel te verhelpen. Mij
zijn zulke gevallen niet bekend, — waren zij mij bekend gemaakt,
dan zou het bestuur van onze vereeniging dadelijk zijn opgetreden,
en in het zeer onwaarschijnlijke geval, dat de Kring den misstand
niet zou hebben willen verbeteren, tot zeer krachtige en naar wij
overtuigd zijn, afdoende maatregelen zijn overgegaan. Ik persoonlijk
heb als directeur-hoofdredacteur nooit eenig dergelijk politiebewijs
'of toegangskaart ontvangen, maar ik heb op die ontvangst nooit
eenigen prijs gesteld, daar ik die papieren voor mijn werk niet
noodig heb. Ik geloof, dat redelijke en goede samenwerking met
den Kring mogelijk is.
De tweede vraag is: Zou een vertegenwoordiging, die in theorie
beter zou zijn, in de practijk beter werken? Zulk een vertegenwoordiging
zou ons, directeuren, moeten representeeren, maar toch zeker
in nog grooter getale de werkende journalisten. En wij zouden,
evenals thans, het werk en de last en de moeite van die vertegenwoordiging
— en die moet de heer DEIBEL niet gering schatten aan
de journalisten moeten overlaten. Wij hebben er zelven de menschen
en den tijd niet voor, mogen zij dan de eer en het genoegen ook
niet hebben? Mogen zij dan den enkelen keer, dat er op staatskosten
een receptie is of een rijtoer met vreemde gasten, ook niet alleen
het vak, waarvan zij toch zulk een groot en belangrijk deel vertegenwoordigen,
representeeren? Maar ik dwaal af. Zulkeen theoretisch
juiste vertegenwoordiging zou dus verschillende lichamen, directeuren
'en journalisten, moeten vertegenwoordigen. Maar naar mijn meening
is er nog een categorie die, nu de Kring zuiver vakvereenigingis, daarin
feitelijk niet meer thuis behoort: de hoofdredacteur.
De hoofdredacteur is feitelijk de onmiddelijke vertegenwoordiger
van den werkgever bij de journalisten en kan consequent geen lid
van de werknemersorganisatie zijn. Ik herinner mij trouwens, dat
er eens een conflict tusschen den tegenwoordigen Kring-voorzitter
als werkgever en een Kring-lid, diens werknemer, bescheidsrechterd
moest worden. In heel veel vertegenwoordigende zaken zijn het juist
de hoofdredacteuren, die de meest beslissende stem hebben. Zooals
trouwens in zoovele zaken, waarvoor de Kring optreedt, als journalist
in de eerste en voornaamste plaats de hoofdredacteuren hebben
mede te spreken. Welnu, in zulk een theoretisch juiste persvertegenwoordiging
zou zeker ook een vertegenwoordiger van de vereenigde
hoofdredacteuren moeten komen. En theoretisch is zulk een vereeniging
alweer zeer wel te verdedigen. Talrijke zaken kunnen zij regelen
en voor de Nederlandsche „pers" gezamentlijk vast stellen. Maar
practiscli verlang ik niets naar zulk een vereeniging en vind ik het
thans reeds welletjes met onze ééne vereeniging.
Er is nog een reden waarom ik er weinig voorvoel te knibbeleu
aan de vertegenwoordigende positie, die de Kring zich in de vele
jaren, dat hij de eenige vertegenwoordiging van de Pers was, ver-
*) Dit is een imaginaire persoonlijkheid; wij hebben geen knipredacteuren.
(A. G. B.)

overd heeft. Die positie versterkt de waardigheid, den socialen stand
v an den journalist naar buiten. En juist in ons land, waar het
domme publiek zoo gauw geneigd is, geringschattend over menschen
van „de pers'" te oordeelen, moeten wij, directeuren, dat toejuichen.
De belangen van de journalisten zijn in zooveel opzichten onze
belangen. Ea hoe beter en krachtiger zij voor hun eigen belangen
en daarbij voor de belangen van de journalistiek in het algemeen
kunnen opkomen, hoe beter voor de „Pers" hoe beter dus voor ons.
Zooals de heer DEIBEL weet, is het bovengaande slechts mijn
persoonlijke meening. De heer WIERDELS is minder laks en onverschillig
dan ik en zou zich warmer willen maken voor het „recht
voor allen" op vertegenwoordiging, voor de goede rechten van ons
arme, miskende directeuren. Ik heb alleen maar willen verklaren,
waarom van mij in deze geen actie te verwachten is."
De secretaris, de heer WIERDELS voegt aan deze beschouwing
toe: „Ook van mij is ten aanzien van dit onderwerp geen
beweging te verwachten. Ik heb alleen nu en dan mijn opinie
gezegd, maar ik ben het met den heer BOISSEVAIN meer eens,
dan hij schijnt te denken."
Wij hebben het artikel van den heer BOISSEVAIN met veel
genoegen gelezen en juichen zijn opvatting natuurlijk van
harte toe. Dat de Kring er niet toe zal meewerken een
directeur-hoofdredacteur ergens een toegangskaart te weigeren,
omdat hij geen lid is, spreekt van zelf. En met de uitdrukking
„commercieele leiding" bedoelt niemand onzer „iets gerings",
maar willen wij alleen scherp het onderscheid tusschen het
journalistieke en het „commercieele" doen uitkomen.
Intusschen heeft — in weerwil van het standpunt van
haar voorzitter en haar secretaris — de vergadering der
Directeuren-vereeniging besloten met den Kring „in onderhandeling"
te treden over het vraagstuk der vertegenwoordiging.
D. A. Zoethout. f
Met groot leedwezen werd in breeden kring het overlijden,
op nog slechts 49-jarigen leeftijd, vernomen, van den heer
D. A. ZOETHOUT, den directeur van den Tachygrafischen Dienst
der Tweede Kamer.
ZOETHOUT was in 1908, toen deze dienst werd ingesteld,
tot leider er van benoemd. Hij werd toen ambtenaar. Maar
met zijn hart bleef hij in de journalistiek. Hij kon er — wij
weten het van hem-zèlf — soms zoo vurig naar terugverlangen.
Want een journalist was hij, volop. In zijn Amsterdamschen
tijd is dat overtuigend gebleken. Hij had een voortreffelijke
pen, was scherpzinnig en slagvaardig, en voor ons vak was
het dan ook een verlies, dat hij er afscheid van nam. Den
Kring had hij in meer dan één opzicht gediend.
ZOETHOUT, Dortenaar van geboorte was — aldus lezen wij
in het Handelsblad — oorspronkelijk bestemd voor officier.
Nadat hij echter voor den militairen dienst was afgekeurd,
wijdde zich aan de journalistiek en deed, jong nog, reeds
van zich spreken, toen hij optrad als redacteur van het
Nieuwsblad vail het JSfoorden te Groningen, dat onder zijn
leiding tot grooten bloei kwam.
Omstreeks 1895 wer(j ^e heer ZOETHOUT met de hoofdredactie
van het volksblad De Echo te Amsterdam belast.
Hij schreef daarin met alleen de aantrekkelijke hoofdartikelen,
maar verzorgde ook de tooneelrubriek op zoodanige wijze,
dat het blad ook buiten den kring van zijn gewone lezers
groote waardeering vond. Aan zakelijke degelijkheid paarde
de heer ZOETHOUT een aangenamen schrijfvorm.
Vermelding verdient voorts, dat hij, die zich sterk aangetrokken
gevoelde tot- en groote bewondering had voor de organisatie
van het Amsterdamsche brandweerkorps, daarover een
belangrijk werk in het licht gaf.
Onder zijn redactie werd voortgezet het door des heeren
ZOETHOUT'S overleden zwager, mr. VAN SOMEREN BRAND,
begonnen seriewerk „De groote cultures."
Als journalist was de overledene, die ook gedurende eenige
tijd vooorzitter is geweest van de Vereeniging „De Amsterdamsche
Pers" bij zijn collega's zeer bemind.
* *
*
Op het kerkhof waren o. m. aanwezig de heer J. G. PIPPEL,
referendaris ter griffie van de Tweede Kamer, de heer
W. N. v. D. HOUT, namens het bestuur van den Ned. Journalistenkring,
de heer G. P. POLAK DANIELS namens de
Haagsche Journalisten Vereeniging, de onder-directeur van de
Tachygrafische Inrichting, de heer CORVER en alle andere
daaraan verbonden redacteuren.
Toen de kist in de groeve was neergelaten, trad de heer
V. D. HOUT naar voren en schetste den heer ZOETHOUT als
een bekwaam journalist en braaf en hartelijk collega, die zijn
vak boven alles liefhad. Spr. memoreerde zijn arbeid voor de
betere opleiding van den journalist, en hoe hij, ook nadat
hij niet meer direct met de dagbladpers in verbinding stond,
MA ANDBLAD 115
de journalistiek ongerept bleef lief hebben. Duidelijk bleek
dit uit zijn boekje over de Ned. journalistiek, 't welk het
vorig jaar verscheen en waarin hij o. a. schreef, dat de journalist
niet alleen goed ontwikkeld moest wezen, maar van
alle zaken verstand moest hebben. Aan deze beide eischen
voldeed de overledene volkomen en waar hij den Nederlandschen
journalist aan den buitenlander ten voorbeeld stelde,
daar wilde spr. hem ten voorbeeld stellen voor alles wat hij
voor de Nederlansche journalistiek had gedaan..
De heer CORVER huldigde den ontslapene niet alleen als
directeur maar bovenal als een hartelijk collega, die bij een
zachtheid van karakter door zijn hooge plichtsbetrachting een
grooten invloed op zijn omgeving uitoefende. De weduwe gaf
spr. tot troost, dat allen, die met haar man hadden samengewerkt,
de hoogste achting voor hem hadden en zijn gedachtenis
steeds in hooge eere zouden houden.
Een zwager van den overledene dankte voor de betoonde
belangstelling.
P. J. Blok.
Journalisten zijn vaak zwervers. Zij gaan van krant tot krant.
iNiet alzoo onze Rotterdamsche collega jP. J. BLOK, van
het Dagblad. Op den i en Juni j.1. was hij 25 jaar journalist
en al dien tijd is hij aan hetzelfde blad verbonden geweest.
Daar zal wel een tikje traditie bijgekomen zijn. Want de
vader van collega BLOK was eigenaar van de krant, waaruit
het Dagblad is gegroeid. En misschien dat de zoon, daarom,
ook uit piëteit bij voorkeur niet wenschte te veranderen van
werkkring.
Hoe het zij: in die kwart-eeuw heeft de heer BLOK zich in
Rotterdam niet alleen doen kennen als een ernstig werker,
als een journalist die zijn taak met liefde, nauwgezetheid en
talent verricht, maar ook werkelijk als een collega in den
besten zin het woord. Deze vakgenoot is bij ieder die hem kent
geacht en bemind om zijn trouw, onbaatzuchtig karakter, om
zijn stille bescheidenheid. Dat zij hem hun vertrouwen schenken
bewijst het feit, dat hij reeds vele jaren bestuurslid en penningmeester
van de R. J. V. is. In 1910 stelden de Rotterdammers
hem candidaat voor het Kringbestuur. Hij werd
gekozen en was een jaar lang tweede secretaris van den Kring.
Toen bedankte hij.
Hoe zijn Rotterdamsche vrienden van hem houden, bleek
treffend op 1 Juni. Zijn woning was een bloementuin. Een
indrukwekkend bloemstuk van de R. J. V., een prachtige
mand van commissarissen van het Dagblad, van zijn directeur,
van zijn Dagblad-collega.'s, en vele andere stukken en ruikers.
En de jubilaris, omringd door zijn huisgenooten, waaronder
zijn oude moeder, stond er stil en gelukkig. Den gansenen
middag was het een komen-en-gaan van vele vrienden.
Tegen drieën kwam een commissie, bestaande uit de heeren
A. VOOGD, H. HERMANS, mr. P. C. SWART en J. STUFKENS
den jubilaris namens de R. J. V. complimenteeren. Bij deze
commissie had zich collega D. HANS aangesloten. In een
aller-hartelijkste toespraak huldigde VOOGD den jubilaris en
gewaagde van de werkelijke behoefte die de Rotterdammers
hadden gevoeld, om hun veèl-te bescheiden collega, den
trouwen kameraad, vandaag van hun waardeering te doen
blijken. Hij bood hem een geschenk aan, bestaande uit door
den jubilaris zélf te bepalen muziek-literatuur: muziek is nj.
zijn stokpaardje. Collega HANS bracht daarna de hartelijke
gelukwenschen over van het Kringbestuur. In zijn antwoord
bracht BLOK dank aan zijn collega's. „Jullie hebben mij altijd
de samenwerking zoo prettig gemaakt" — zei hij — „ik heb
werkelijk veel aan jullie te danken."
Onder de gasten waren verscheidene personen uit tooneelkringen,
want BLOK is ook tooneel-verslaggever. Zoo kwamen
de heer en mevrouw TARTAUD hem gelukwenschen. En hoe
men zijn werk op prijs stelt, blijkt uit het feit, dat het
Rotterdamsche Tooneelgezelschap hem ook een cadeau zond.
Evenals de gezamenlijke muziek-verslaggers der Rotterdamsche
bladen. Ook van de Z^z^/d^-redacteuren ontving hij een
geschenk. Velen hadden een telegram gezonden: o.a. mevr.
DE HAAS-MANIFARGES en de heer en mevr. SPEENHOFF.
Zoo werd het een blije dag voor onzen vriend BLOK. Dien
hij ten-volle verdiende.
* *
In zijn Weekblad voor Rotterdam schrijft collega VOOGD
het volgenden over den jubilaris:
„Met een enkel woord moge in dit nummer vermelding
vinden, dat de heer P. J. BLOK I Juni zijn 25-jarig jubileum
als journalist herdacht. Dat dit in het bijzonder hier geschiedt,
het is omdat de jubilaris een hooggeschat medewerker van
dit Weekblad is, ook toen dit nog onder dezelfde redactie als

116
Rotterdamsch Weekblad verscheen. Ons blad heeft het nog
niet tot den 25-jarigen ouderdom gebracht, maar dat neemt
niet weg dat de redactie reeds zeer vele jaren met een gerust
geweten de verzorging der muziekrubriek kon toevertrouwen
aan den feesteling van morgei;, wiens initialen P. B. of P. j. B.
geleidelijk tot de oude bekenden zijn gaan behooren. Op het
deskundig en tegelijkertijd humaan oordeel van P. J. B.
wordt prijs gesteld. Wat in zijne critieken ons steeds heeft
getroffen, het is dat hij bij behoud van groote eerlijkheid en
onafhankelijkheid van oordeel, nimmer in het bijzonder zoekt
• naar hetgeen te misprijzen is, om daarop het volle licht te
doen vallen, maar veel liever al datgene releveert wat hoop
op de toekomst kan geven of iets beloven doet. P. J. B.
heeft er altijd een eer in gesteld op te bouwen en vandaar
dat. wanneer hij — ongetwijfeld tot zijn zeer groot leedwezen -
met den besten wil niet ingenomen kon zijn met het gebodene,
hij dit in zoodanigen vorm wist te gieten, dat niet onnoodig
werd gewond, maar integendeel de weg tot mogelijk herstel
werd aangegeven. Het is ons bekend, dat de lezers van dit
blad, die het in het bijzonder voorliet „Rotterdam's Muziekleven"
raadplegen, met deze wijze van critiseeren zeer zijn
ingenomen en ons dunkt dat dit naar aanleiding van den
komenden feestdag ook wel eens openlijk mocht worden
gezegd. Wij hopen BLOK nog vele jaren aan ons blad verbonden
te zien."
Het Maandblad-fonds.
Sinds de vorige opgave voor het Maandblad-fonds ontvangen:
149 J. S. B. B., Utrecht ƒ 1 —
150 J. F. L., A'dam „ 2.50
151 Feestavond A. P. „43-5°
152 F. L., A'dam „ 2.—
153 D.J.v.B., A'dam „ 1 —
Indie.
154 L.V.B., denHaag f 1.—
155 B. W., R'dam „10.—
156 H.J.V.D.P., denH.,, 1.—
157 J. G., te M. „ 2.50
De Inlandsche Journalistenbond.
MAANDBLAD
De voorzitter van den in Solo kort geleden opgerichten
Inlandschen Journalistenbond, de heer TJIPTO MANGOEN-
KOESOEMO, heeft enkele voorstellen gedaan, betreflende de te
voeren bondsactie, welke wij in de Sinar Hindia aantroffen.
Allereerst wordt als- doel van den bond vermeld aaneensluiting
ter bestrijding van de getroffen regelingen ten opzichte
van de dagbladpers, waarvan de Inlandsche journalisten het
slachtoffer zijn geworden, en in de tweede plaats om de kennis
van de Inlandsche journalisten uit te breiden, door het
instellen van cursussen, het houden van lezingen, voordrachten
e d aldus het Maleische blad. De middelen om tot deze
voornemens te geraken zijn op het congres in Solo met uitvoerig
besproken, doch de aanwijzing daarvan werd aan het
voorloopig bestuur overgelaten. Op bedoelde bijeenkomst
kwam alleen een weerstandsfonds tot stand, waaraan de bondsleden
1 pet. van hun inkomsten zullen moeten afstaan.
Voorts werd overeengekomen, dat de bond den noodigen
steun zou verkenen aan een lid, dat wegens een persdelict
vervolgd wordt, namelijk in den vorm van rechtskundigen
bijstand. . ,. ..
Ten slotte besloot het congres, om indien een drukkerij
gesloten wordt aan den betrokken journalist, tevens lid van
den bond, gedurende zes maanden financieelen steun te
verleenen. . ...
Om tot dit alles te kunnen geraken, stelt de bondsvoorzittei
thans voor een eigen orgaan uit te geven, terwijl het v ooiden
strijd om rechtvaardigheid te verkrijgen voor de Inlandsche
journalisten, noodzakelijk is om het persreglement te bestrijden.
Dan wordt nog voorgesteld om een persbureau op te richten.
De Inlandsche journalistenbond zal, hoewel een vakbond
zijnde, zich tevens op politiek terrein begeven. (Bat. N.)
Uit de Pers.
De ochtendbladen. — De Nieuwe Courant schrijft:
In zijn M. v. T. tot de acht-uren-wet schreef mr. AALBERSE dat
de" uitsluiting van nachtarbeid zal moeten zwichten voor redenen
van noodzakelijkheid wegens „omstandigheden van techmschen of
maatschappelijken aard." „Een reden van maatschappelvjken aard
is b v aanwezig voor het toelaten van den arbeid in courantendrukkerijen,
waar 's nachts de ochtendeditie der dagbladen moet
worden gereedgemaakt." In het V. V. der Tweede Kamer verklaren
sommige leden dat het doen verschijnen van ochtendbladen niet als
reden van maatschappelijken aard kan gelden. Voor renteniers moge
het verschijnen van ochtendbladen aangenaam zijn, maatschappelijk noodzakelijk
zijn zij niet.
Zulk een zinnetje klinkt verbijsterd. Wordt de wereld hervormd
naar het inzicht dezer „sommigen", dan zullen eerlang de ochtendbladen
niet meer verschijnen. Alleen de renteniers zullen daarover
treuren! Verbijsterend is zoo'n opvatting, omdat men tot nog toe
kon meenen dat Kamerleden niet geheel „weltfïemd"' zijn en toch
wel iets begrijpen van den befaamden „polsslag dezer tijden." Men
zal die meening moeten herzien. Onder de honderd vroede mannen
op het Binnenhof zijn er sommigen, die oordeelen, dat een ochtendbl.
alleen den renteniers aangenaam is, doch niet is van eenig nut voor
handeldrijvenden, neringdoenden, induatrieelen, kooplieden, in één
woord menschen van zaken. Neemt men nu en dan wel het verschijnsel
waar, dat een man van zaken, voordat hij aan zijn zaken
zich begeeft, het ochtendblad leest, dan moet dat aan een wonderlijke
afdwaling des geestes worden geweten. Wat ter wereld gaat het een
zakenman aan te weten welke feiten zich op de beide halfronden
hebben afgespeeld sedert hij zijn avondblad las? Hij zal dat immers
uit het eerstvolgend avondblad wel weer leeren en kan inmiddels
in zalige onwetendheid zijn zaken drijven! De wereld draait rustig
door en het is niet noodig liet laatste nieuws zoo spoedig mogelijk
te kennen. Dat mag voor renteniers een vermaak zijn, belangen van
maatschappelijken aard zijn hierbij niet betrokken
Wij zullen er ons wel voor wachten, het tegendeel te gaan betoogen.
Waartoe al die snelheid en haast tegenwoordig? Zaten onze grootvaders
niet gemoedelijk in het roefje van de trekschuit hun gouwenaars
te rooken ? Hadden die zoo iets als een ochtendblad? Endeden
die soms geen zaken? Nu dan ! Het moet nu maar eens uitzijn
met die nieuwerwetsigheden. Holland heelt geen haast. Leerde niet
de wijsheid der vaderen: Langzaam aan, dan breekt de lijn niet?
Waarom zou ons land het niet zonder ochtendbladen kunnen stellen?
W^t zegt u: opstuwen in de vaart der volkeren? Ons toerusten tot
de groote economische worsteling der komende jaren? Onze plaats
onder de zon heroveren en handhaven? Frases, meneer, allemaal
frases! Wij behoeven de dingen niet zoo gauw te weten, gerust niet.
"s Avonds aan de thee, heusch, dat is tijds genoeg. Aan 't ontbijt
heb je met de wereldgeschiedenis nog niet van doen. Je werkt ook
veel rustiger als je niet bent opgeschrikt door narigheden uit de
krant. Wat in hemelsnaam is de maatschappelijke noodzakelijkheid
van een ochtendblad? Larie, meneer, niets dan larie!
Personalia en Berichten.
De journalisten in de Ongevallenwet.
Minister AALBERSE heeft onder dagteekening van 3 Juni
een ontwerp tot wijziging der Ongevallenwet ingediend.
Het nieuwe art. 10 bepaalt, dat verzekerings-plichtig zijn
alle bedrijven, die niet uitdrukkelijk zijn vrijgesteld. Art. ir
bevat dan de vrijgestelde bedrijven.
Volgens dit ontwerp zullefi alle jour?ialisten onder de Ongevallenwet
vallen.
Wij komen er op terug.
Benoemingen.
Benoemd:
tot redacteur van Avondfiost de heer C. A. GERRITZEN;
tot waarnemend hoofdredacteur van het Soerabajasch
Handelsblad de heer J. KONING, redacteur aan dat blad,
tijdens het verlof van den heer J. G. BOON, die naar Europa
is vertrokken;
tot hoofdredacteur van Het Volk de heer J. J. DE ROODE.
— Bij de vereeniging „De Nederlandsche Dagbladpers"
zijn thans 83 van de 87 Nederlandsche dagbladen aangesloten.
Niet aangesloten zijn De Tribune (Amsterdam), Dagblad van
Helder en Hollands Noorderkwartier (den Helder), De Zeeuw
(Middelburg) en Friesch Dagblad (Sneek).
Verschenen is het eerste nummer van Ons Noorderkwartier,
onder redactie van collega C. NANNES GORTER te
Hilversum.
— Het Handelsblad keert, na zeer ruime afschrijvingen,
20 % dividend uit over 1918.
—- De Telegraaf keert, evenals het vorig jaar, 4 °/0 dividend
uit.
— De Stichtsche Courant is aangekocht door en opgenomen
in De Standaard.
— Het vervolg van des heeren VAN DER HOUT'S artikel
over de Kring-geschiedenis komt in het volgend nummer.
Advertentiën.
Ontwikkeld jongmensch zoekt plaatsing als
REPORTER of
JONGSTE REDACTEUR
liefst in Den Haag. Brieven A. KRUL, Keizerstraat 36,
Scheveningen.
Gedrukt bij A. de la Mar Azn., Amsterdam.