Kortrijkse Stadskrant

stedelijkwonen.net

Kortrijkse Stadskrant

lieten zich bij deze foto inspireren

door de boegbeelden

van de campagne borstkankerscreening.

Deze leden

van de Bissegemse toneelvereniging

willen op deze

ludieke en fotogenieke

manier vrouwen oproepen

om geregeld een mammografie

te ondergaan. De

campagne borstkankerscreening

ging dit voorjaar van start

en heeft haar slotmoment op de

nationale vrouwendag op 11 november.

in het ontmoetingscentrum De Vonke

in Heule kan je de monoloog Wintertulpen door marleen merckx

beluisteren en een aantal (foto)tentoonstelling bekijken.

2

mensen

Filo, Lydie en Conny

Otisi Onwuka

is de nieuwbakken voorzitter van

de Kortrijkse Integratieraad. Deze

50-jarige Nigeriaan werkt bij AZ

groeninge waar hij ook syndicaal

afgevaardigde is. Communicatie,

onderwijs en welzijn vormen

volgens otisi onwuka de sleutels

tot integratie. en daarin speelt de

beheersing van het Nederlands een

niet te onderschatten rol. “taalcursussen

dienen niet enkel als werkvoorbereiding,

maar zijn ook noodzakelijk voor een

algemene participatie in de samenleving. ouders zouden ook meer

Nederlands moeten leren om zo hun kinderen te kunnen helpen.

Allochtone kinderen hebben dikwijls meer problemen op school

omdat ze te laat beginnen met het leren van het Nederlands. Deze

voorbereiding moet vroeger kunnen,” zo luidt het.

Luc Vanden Bogaerde

serveert op zaterdagnamiddag 15 november

koffie met gebak en een Frans

likeurtje in de sint-Annazaal van het

begijnhof. met dit zoete initiatief

pikken de Vrienden en bewoners

van het Begijnhof in op de Week

van de smaak. “Het is voor ons

bewoners de gelegenheid om onszelf

en het begijnhof aan het brede

publiek voor te stellen. Wij zijn

geen fossiel bokrijk. Wij willen de

leefbaarheid van het begijnhof bevorderen

en houden daarbij rekening met zijn

geschiedenis en de huidige tijdsgeest,” aldus

voorzitter Vanden bogaerde. “Dit gebeurt in het unieke kader van

de sint-Annazaal, die anders niet toegankelijk is voor het publiek.

Weet je, het begijnhof is een echte oase van rust in onze bruisende

stad. eens je door de grote poort stapt, kom je terecht in een oord

van stilte en rust die overigens erkend is als unesco-werelderfgoed.

en neen, je hoeft helemaal geen geschiedkundige of kenner van

het erfgoed te zijn om daarvan te genieten.”

Redactie: Communicatie | Grote Markt 54 | 056 27 70 00 | stadskrant@kortrijk.be

v.u. Stefaan De Clerck | Damkaai 7 | 8500 Kortrijk

foto cover: Duivengevangenis in de Noordstraat, circa 1915

Gedrukt op 100% gerecycleerd en chloorvrij gebleekt papier.

www.kortrijk.be

Aan het woord

Wie Eerste Wereldoorlog zegt,

denkt meteen aan loopgraven

en prikkeldraad in Bachten de

Kupe. Maar de Duitse bezetter

is ook in Kortrijk geweest. Aan

de hand van een fotoparcours in

de stad brengt de Erfgoedcel de

relatief onbekende geschiedenis

van ’14-’18 in Kortrijk opnieuw

tot leven. Voor de foto’s en bijhorende

tekst is de erfgoedcoördinator

te rade gegaan bij Egied

Van Hoonacker. Deze oogarts op

rust publiceerde als eerste en

totnogtoe enige een overzicht

van de vier jaar durende bezetting

van Kortrijk.

Vanwaar jouw interesse in de Eerste

Wereldoorlog?

Egied Van Hoonacker: “Als kind

heb ik mijn grootvader en vader

vaak horen vertellen over ‘de

Groote Oorlog’. Zij woonden in

Wevelgem en dus eigenlijk op een

boogscheut van het front. Ik hoor

van mijn pa nog altijd het verhaal

dat hij uit zijn bed gevallen

is toen de Engelsen in Wijtschate

met duizenden kilo’s dynamiet

de Duitse loopgraven tot ontploffen

lieten brengen. Later ben ik

boeken beginnen lezen over de

wereldoorlog. Gaandeweg is ook

mijn interesse voor de geschiedenis

van Kortrijk gegroeid. Over

de geschiedenis van Kortrijk in

de periode ’14-’18 bestonden

boek egied van hoonacker: hét referentiewerk voor fotoparcours eerste wereldoorlog

“De bezetter was ook in Kortrijk”

“op 6 oktober 1914 werd

kortrijk bezet. vier jaar

en tien dagen later

werd kortrijk op 16

oktober 1918 bevrijd.”

geen publicaties. Aan boeken

over het front aan de Ijzer geen

gebrek. Maar geschiedschrijving

over het ‘etappengebied’ waartoe

Kortrijk behoorde – zo heette

een rust- en bevoorradingszone

achter het front – komt minder

voor. Om deze leemte in de

geschiedschrijving vop te vullen,

heb ik in 1994 het boek ‘Kortrijk

14-18’ uitgegeven.”

Bed Keizer Wilhelm II

Van 11 november tot 14 december

hangt de Erfgoedcel foto’s van de

Eerste Wereldoorlog uit in de stad. Je

mag twee foto’s uitpikken en voorzien

van commentaar.

Egied Van Hoonacker: “Als

eerste beeld kies ik voor Etappenkommandant

Günter in

de oude schepenzaal van het

stadhuis. (zie foto pag.3). Deze

foto prijkt ook op de kaft van

mijn boek ‘Kortrijk 14 – 18’. Het

beeld is typerend voor de Duitse

bezetting die de stad onderging.

Wie plaatsneemt in de burgemeesterstoel

heeft het voor het

zeggen. Op 6 oktober 1914 werd

Kortrijk bezet. Vier jaar en tien

dagen later werd Kortrijk op 16

oktober 1918 bevrijd. De bezetting

in Kortrijk was uiteraard

van een andere aard dan die van

de dorpen en gemeenten in het

frontgebied. Wie aan de frontlinie

woonde, kon niet zomaar

van het ene naar het andere

dorp gaan. In Kortrijk genoten

de inwoners meer vrijheid. Het

dagelijkse leven ging verder zijn

gang. Hoewel, een groot deel

van de herbergen waren enkel

toegankelijk voor de Duitse soldaten.

In het etappengebied liep

je dan ook weinig risico om een

obus op je hoofd te krijgen. Wel

zijn er in Kortrijk vliegtuigbombardementen

van de Engelsen

geweest waarbij veel burgerslachtoffers

zijn gevallen.”

Hoe ervoer de Kortrijkzaan de Duitse

bezetting?

Egied Van Hoonacker: “De inwoners

voelden de bezetting door

bijvoorbeeld de rantsoenering

van voedsel en confiscatie van

koper. De Kunstwerkstede De

Coene moest meubilair inleveren

aan de bezetter. Wist je trouwens

dat de Duitse keizer Wilhem II

meermaals in Kortrijk was en tijdens

zijn verblijf in een bed van

5 egied Van Hoonacker publiceerde als eerste en totnogtoe enige een boek over kortrijk tijdens W.o.i.

de kunstwerkstede sliep? Het

meubel zou nog steeds bestaan.

Het werd na de oorlog geveild. De

Duitsers riepen tal van verordeningen

in het leven zoals bijvoor-

“zes kortrijkse burgers

werden gefusilleerd

wegens spionage.”

beeld het verbod op wapens en

het verbod om duiven te houden.

Alle duiven moesten aan het

begin van de bezetting worden

ingeleverd om te vermijden dat

ze als postduif berichten naar de

vijand zouden overbrengen. Wie

er toch duiven op nahield vloog

achter de tralies. (Op de cover van

deze Stadskrant zie je een foto van

circa 1915 waarbij de Duitse bezetter

poseert in de duivengevangenis in de

Noordstraat – nvdr). Ook op spionage

stonden strenge straffen.

Zes Kortrijkse burgers werden

gefusilleerd wegens spionage.”

De Rode Baron

Is er nog een tweede foto die jou in

het bijzonder aanspreekt?

Egied Van Hoonacker: “De

foto waarbij een delegatie van

het Rode Kruis met uniformen

en pinhelmen in het station

poseert, vind ik heel mooi (zie

foto onder). Het station had toen

nog een glazen koepel. Ook deze

foto is tekenend voor de bezetting

van de stad. Het station van

Kortrijk vormde een belangrijk

zenuwcentrum voor de bezetter

als in- en uitvoerhaven van manschappen

en oorlogsmaterieel.“

Zijn de herinnering aan de Eerste

Wereldoorlog enkel nog te zien op

foto? Of zijn er in Kortrijk op vandaag

nog restanten te zien van ’14-’18?

Egied Van Hoonacker: “Er zijn

nauwelijks nog restanten in Kortrijk

die verwijzen naar de Eerste

Wereldoorlog. Door een bominslag

liep het Groeningemonument

beschadiging op. Let maar

eens op de poot van het gevallen

paard. Daar is een stuk arduin

uit weggeslagen. Ik vermoed dat

Kotrijk ook nog een bunker uit

’14-’18 op zijn grondvesten heeft.

Die vind je in een weide aan de

Overzetweg net voor de brug over

de Leie naar Bissegem. Daar aan

de Markebeke hadden de Duitsers

een vliegveld gebouwd. Van

daaruit is de befaamde Duitse

piloot Manfred von Richthofen,

alias de Rode Baron, menigmaal

opgestegen.

Als herinnering aan W.O.I is er

uiteraard ook nog het oorlogsmonument

op de Grote Markt. Er

stierven circa 470 soldaten en burgers

van Kortrijk tijdens ’14-’18.”

Reflectie

Wat vind je van ‘Kortrijk bezet 14-18’,

het initiatief van de Erfgoedcel om de

Eerste Wereldoorlog te herdenken?

Egied Van Hoonacker: “Mensen

mogen gerust herinnerd worden

aan wat er zich allemaal in Kortrijk

heeft afgespeeld tijdens de

Eerste Wereldoorlog. Zo’n project

spijkert de geschiedkundige

“de duitse keizer

wilhelm ii was meermaals

in kortrijk en tijdens zijn

verblijf sliep hij in een

bed van kunstwerkstede

de coene.”

kennis bij. Misschien brengt het

bij de toeschouwers ook wel een

reflectie teweeg. Anno 2008 is

het niet meer denkbeeldig dat

onze stad zou bezet worden door

een ander land.”

1 etappenkommandant günther in de oude schepenzaal van het stadhuis, circa 1916.

1 Aankomst van een Duitse rode kruis-delegatie in het station van kortrijk, januari 1916.

Fotoparcours Kortrijk bezet 14-18

Zin om het fotoparcours ‘Kortrijk bezet 14-18’ af te wandelen? Het kan van 11 november tot 14 december. Een

folder - te verkrijgen in het Erfgoedhuis in de O.L. Vrouwestraat 45 en bij de dienst Toerisme in het Streekbezoekerscentrum

- leidt je naar de negen verschillende locaties waar de fotodoeken ophangen. De beelden en

folder vertellen je hoe Kortrijk bezet en belaagd werd en waar de zenuwcentra van de oorlogsorganisatie zich

bevonden. Meer info vind je ook op pagina 9 van Uit in Kortrijk (binnenin deze Stadskrant).

Op zaterdag 29 november organiseert het Erfgoedhuis een gratis rondleiding langs het fotoparcours. De

wandeling start om 14 uur aan het stadhuis. Aansluitend is er voor de liefhebbers de mogelijkheid om per

fiets met de gids mee te rijden naar de Weggevoerdenlaan en de Markebeke. Voor deze geleide rondgang

moet je wel inschrijven (056 27 74 24 – erfgoedcel@kortrijk.be).

stadskrant - november 2008

3

More magazines by this user
Similar magazines