Eilandhoppen vanuit Istanbul - REIZEN Magazine

reizen.nl

Eilandhoppen vanuit Istanbul - REIZEN Magazine

eilandhoppen vanuit istanbul

d e P r i n s e n a r c h i P e l

Trotski had het niet slecht getroffen. Als banneling verbleef

de Russische revolutionair op Büyükada, een van de negen

Prinseneilanden. We zouden zo met hem willen ruilen. Op deze

archipel in de Zee van Marmara stap je terug in de tijd van

paardenkoetsen en theeterrassen. Niksdoen om het niksdoen,

op slechts een uur varen van Istanbul.

TeksT en foTografie: sander groen

www.reizen.nl november 2009 23


Foto’s vorige

pagina’s:

onthaasten is het

toverwoord op

Büyükada, dat

op slechts een uur

varen van chaotisch

Istanbul ligt.

lange rijen voor de loketten,

toeristen mét kaartje die zich

door tourniquets naar de kade

haasten. De scheepshoorn maakt

oorverdovend duidelijk dat het de

hoogste tijd is.

Zomaar een nazomerse vrijdagmiddag

op veerbootstation Kabatas aan

de Bosporus. Onder het genot van

een Samsun-sigaretje en een glaasje

thee kijkt het beveiligingspersoneel

geamuseerd toe hoe de boel in het

honderd loopt: kromme mannetjes

met duwkarren banen zich klingelend

een weg door het gedrang,

Turkse families slepen vuilniszakken

vol boodschappen achter

zich aan over de steiger en een

bejaard dametje belandt nog nét

niet met rolstoel en al in het water.

Het is de hectiek die we kennen

van Istanbul, metropool op twee

continenten. Overal is het druk,

lawaaierig en chaotisch: over de

Istiklal Caddesi loopt één lang lint

van snackend koopvolk en rond de

de Blauwe Moskee verdringen zich

busladingen toeristen. De stad is

een gekkenhuis – een fantastisch

gekkenhuis, dat wel. Maar toch:

een gekkenhuis. Reuze leuk voor

een dag of drie, daarna slaat de

stress toe en begin je langzaam te

verlangen naar frisse lucht, rust en

ruimte. En dat ligt binnen handbereik.

De ultieme uitvlucht is

slechts een boottochtje verwijderd

van Istanbul.

in een ‘rijtuigie’

In de Zee van Marmara ligt een

droomarchipel waar de tijd al eeuwen

stilstaat en het altijd autoloze

zondag is: de Prinseneilanden.

We nemen een feribot die verdacht

veel lijkt op de stoomboot van

Sinterklaas. Istanbuls skyline van

moskeeën en minaretten wordt

snel kleiner en de contouren van

de eilanden verschijnen boven het

voordek: negen groene, bergachtige

eilandjes met chique houten huizen

en op bijna elke heuveltop een

klooster.

Op hoofdeiland Büyükada stappen

we van boord. De naam betekent

letterlijk ‘Groot Eiland’, wie stevig

doorstapt, wandelt er in een middag

omheen. Via het belle époqueboot-station

met Ottomaanse

glas-in-loodramen, boogjes, torens

en tierelantijnen lopen we naar de

taxistandplaats. Hier geurt het naar

knollenvlaaien. Auto’s zijn op de

Prinseneilanden verboden en het

openbaar vervoer wordt verzorgd

door kleurige koetsjes van elk twee

pk. We stappen in een rijtuigie en

gaan in gestrekte draf heuvelop,

naar het hotel, waarin we een eeuw

in de tijd worden teruggeslingerd.

Splendid Palas Otel is het opvallendste

gebouw van Büyükada: een

spierwitte houten blokkendoos in

art nouveau, met tientallen balkon-

netjes met rode luiken en op het

dak twee parmantige koepels die

veel weg hebben van de boezem van

een rondborstige buikdanseres.

Vanaf 1908 was dit houten paleishotel

het chique logeeradres voor

de aristocratie van Constantinopel

en de persoonlijke vrienden van de

sultan. Sinds de opening is er niets

veranderd en ook nooit serieus

gerenoveerd, zodat het Splendid

met alle vergane glorie van dien

nu de hemel is voor nostalgici. Het

is naseizoen en stil en dus krijgen

we voor een spotprijs de beste

kamer, met een zee van ruimte, een

krakende parketvloer en niet één

maar twee balkonnetjes. Bij een

ijskoud Efes-biertje uit de minibar

genieten we van het uitzicht op de

glinsterende Zee van Marmara en

een wonderschone zonsondergang.

Nog geen halve dag op Büyükada en

al helemaal onthaast.

Theetuinen op Büyükada

Büyükada is het grootste van het

stel vorstelijke eilandjes. Maar wel

overzichtelijk: precies één dorp met

één pleintje rond één klokkentoren,

die het niet doet. De rest

van Büyükada is een staalkaart van

het goede Turkse dorpsleven: een

straatje met kruidenierswinkeltjes,

kebabtentjes, ijssalons, theehuizen,

banketbakkers en waterpijpcafés,

een boulevard met terrassen, visrestaurants

en een lommerrijke

laan met prachtige houten art nouveau-villa’s.

In een ervan huist Kültür

Evi, het enige museumpje van

het eiland, met een fijne theetuin.

In juli en augustus ziet het zwart

van de mensen op Büyükada, als

welgestelde Istanbullu’s in hun

zomervilla’s trekken en de minder

rijke Turken en toeristen komen

dagtrippen. ’s Winters is het uitgestorven

en zijn de hotels, winkels

en restaurants veelal gesloten. Maar

in voor- en najaar is het precies

Prinseneilanden Istanbul

goed: niet te stil en niet te druk.

Heerlijk weer ook. De eilanden

hebben een mild microklimaat.

Toen wij er waren in oktober werd

er zelfs nog in zee gezwommen.

Bovendien is er dan altijd wel een

hotelkamer te krijgen.

De rest van Büyük, zoals de lokale

bevolking het eiland noemt, is voor

de natuur. Net te groot om te voet

te verkennen, dus ook nu komen

de paardenkoetsen van pas. Behalve

losse ritjes bieden de koetsiers ook

een Grote Tour aan, een rondje

eiland in een uur, of een Kleine

Tour, een half rondje in een

halfuur. Wij stappen uit op Luna

Park, een rond plein aan de groene

noordkant, waarvan de naam

herinnert aan het pretparkje dat

hier decennia geleden is opgedoekt.

Hiervandaan is het nog een halfuur

klauteren (een hobbelrit op een

zachtgrijze ezel kan ook) naar de

toeristische topattractie: het Aya

Boven: Büyükada,

het grootste

Prinseneiland is een

staalkaart van het

goede Turkse leven,

met terrassen aan

het water en koetsjes

in plaats van auto’s.

Je kunt hier slapen

in een art nouveau

hotel uit 1908: het

Splendid Palas Otel.

24 www.reizen.nl november 2009 www.reizen.nl november 2009 25

e


istanbul op

www.reizen.nl

Bijna altijd

combineer je de

Prinseneilanden

met een paar

dagen Istanbul.

Op www.reizen.nl

vind je tips voor

theeterrasen en

restaurants op de

eilanden en onder

‘Stedentrips-

Istanbul’ staat

informatie over

de metropool zelf

van Karin Rus,

onze Cityexpert,

onder meer over

bijzondere wijken

en cafés.

Foto rechts: ook

vanaf Heybeliada

(‘Zadeltaseiland’)

heb je fraai uitzicht

op de Zee van

Marmara en het

‘verre’ Istanbul.

26 www.reizen.nl november 2009

Yorgi-klooster uit de 6de eeuw, met

een kapelletje vol fresco’s en een

simpel toeristenrestaurant met

meeslepend uitzicht op de eilanden.

Dwars door geurige dennenbossen

en langs ruige rotskusten keren

we terug naar het dorp, precies op

tijd om aan te schuiven aan een

tafeltje op de kade voor een bord

vol verse vis.

Turkse Tsjechov

De Prinseneilanden danken hun

naam aan hun vroegere functie

als ballingsoord voor ongewenste

erfgenamen van Byzantijnse keizers

en Ottomaanse sultans, prinsen en

prinsessen. Ook voorname vijanden,

onwelgevallige notabelen en

niet welkome minderheidsgroepen

werden hiernaartoe verscheept. Zo

ontstond een smeltkroes van Joden,

Grieken en Armeniërs. Nu nog staan

hier meer kerken en kloosters dan

madrassa’s of moskeeën. En sinds

mensenheugenis zijn de eilanden

geliefd bij schrijvers, kunstenaars

en andere creatieve zielen. Schrijver

en Nobelprijswinnaar Orhan Pamuk

heeft een huis op Heybeliada.

Beroemdste eilandballing was Leon

Trotski. Hij woonde vier jaar op

Büyükada en schreef er in 1930 zijn

Geschiedenis der Russische Revolutie.

Het karmozijnrode kasteeltje aan

de Zee van Marmara zou een puik

huismuseum zijn, maar helaas, net

als veel andere historische gebouwen

staat het op instorten. Zo niet

het huis van die andere beroemde

eilander, schrijver/dichter Sait Faik,

ook wel de Turkse Tsjechov genoemd.

Vol verwachting bellen we

aan bij het villaatje op Burgazada

waar hij woonde tot zijn dood, maar

het blijft stil. Na nog eens bellen,

wachten, op de deur bonken en nog

even wachten, willen we ons net

uit de voeten maken als de deur

toch opengaat. De museumman,

Lekker lang lunchen

met mezze, daarna

zonnen op een

strandje. Het leven is

hier één lange Turkse

siësta.

een vriendelijk heerschap, kletst

honderduit over de schrijver en

volksheld, alleen begrijpen we er

geen snars van; hij spreekt louter

Turks. Niettemin is het bescheiden

huismuseum een bezoek waard, al

is het alleen maar omdat de man er

met zijn vrouw voor zorgt dat dit

huis in originele staat blijft.

Het bureautje waaraan Faik zijn

korte verhalen schreef staat er nog

precies zo bij als zestig jaar geleden,

net als zijn sobere eetkamertje, de

luie stoel in de hoek, met kanten

hoofdkleedje, en het piepkleine

badkamertje zonder douche of bad.

Boven in de slaapkamer ligt een

pyjama keurig opgevouwen op het

eenpersoonsbed, met ernaast twee

pantoffels. Alsof Turkijes geliefde

schrijver helemaal niet in 1954 aan

levercirrose overleed, maar hier

vanochtend nog opstond.

Turks Atlantis

Negen Prinseneilanden zijn er, maar

alleen tussen Kinaliada, Büyükada,

Burgazada en Heybeliada zijn

er veerverbindingen. Kasikadasi

(‘Lepeleiland’) is een privé-eiland

met een chique vakantievilla, op

Sivriada (‘Punteiland’) liggen de

ruïnes van een Romeins dorp en

een Byzantijns klooster. Tavsanadasi

(‘Konijneneiland’) is een kale

rots die alleen bewoond wordt door

Nijntje en haar vriendjes. Yassiada

(‘Plat Eiland’) is met stip het meest

fascinerende van de onbewoonde

eilandjes. Een excentrieke Britse

baron kocht het eilandje halverwege

de 19de eeuw om er een klein

kasteel te bouwen (en naar verluidt

begroef hij er ook een schat). Een

eeuw later bouwde de Turkse

marine er een opleidingscentrum,

dat na de militaire staatsgreep van

1960 diende als locatie voor het

tribunaal tegen premier Adnan

Menderes, die beschuldigd werd

van schending van de grondwet.

Protesten van John F. Kennedy,

koningin Elizabeth II en ‘onze’

premier De Quay ten spijt, werd

Turkijes eerste democratisch gekozen

leider op Yassiada ter dood

veroordeeld. Sinds het vertrek van

de marine is de zee rond het eilandje

vanwege de vele scheepswrakken

in trek bij duikers.

Alleen duikers kunnen ook het

tiende Prinseneiland zien: Vordonisi,

dat duizend jaar geleden na een

aardbeving met Grieks klooster en

al vijf meter onder water verdween;

alleen een rotspunt met een vuurtoren

en een Turkse vlag erop

herinneren aan dit Atlantis van

Turkije. En dan is er nog Sedefadasi

(‘Parelmoereiland’), het kleinste van

de vijf bewoonde eilanden. Het is

privébezit van een steenrijke Turk

en net groot genoeg voor een handvol

woonhuizen en vakantievilla’s.

Er is een mooi strandje, waar je met

een goedgevulde picknickmand de

middag van je leven hebt. Alleen in

het hoogseizoen legt de veerboot

hier aan, de rest van het jaar moet

je zelf een bootje charteren.

Het rode eiland

Kinaliada (‘Rood Eiland’), het

dichtst bij Istanbul gelegen eiland,

is een prima plek om te zonnebaden.

Het is ook het dichtst

bebouwde eiland, met pal voor de

deur van de vakantiehuizen een

langgerekt kiezelstrand.

e

Prinseneilanden Istanbul

www.reizen.nl november 2009 27


Foto boven:

de bewoonde kant

van Heybeliada.

Daaronder:

- De catering tijdens

de overtocht naar de

Prinseilanden laat

weinig te wensen

over.

- Wat doe je hier dan

op een terras aan

het water? Een potje

triktrak of helemaal

niets.

28 www.reizen.nl november 2009

Op een halfuurtje kuieren vanaf het

veerbootstation ligt langs de rode

rotskust, waaraan het eiland zijn

naam dankt, een kiezelstrand met

wat strandbarretjes. De ware zonaanbidder

vaart echter door naar

Burgazada, met Kalpazankaya als

mooiste strand van de archipel.

zadeltaseiland

Wie weinig tijd heeft, slaat het rode

eiland over. Dat geldt niet voor

Heybeliada (‘Zadeltaseiland’), na

Büyükada het populairste Prinseneiland.

Ook hier maar één dorp,

met een pittoresk moskeetje en

theeterrassen aan de waterkant,

plus een marineschool (inclusief

de bijbehorende matrozen in witte

pakjes) en de grootste Grieksorthodoxe

kerk van de archipel.

Hier staat ook het ándere nostalgische,

houten hotel van de Prinseneilanden:

Halki Palas. Gebouwd in

1862, in 1991 tot de grond toe af-

gebrand maar meteen herbouwd.

Kleiner en luxueuzer (en duurder)

dan het Splendid is dit paleishotel

de ideale uitvalsbasis voor lange

wandelingen door de natuur van

Heybeliada. Die groene kant van het

eiland is een plaatje: slingerende

paden door dichte dennenbossen,

zacht verende picknickveldjes met

weids uitzicht op de azuurblauwe

zee, baaien met privéstrandjes en

hier en daar een simpel snackbarretje

of strandtentje.

Je kunt je er in een koets langs

laten rijden, maar dan heb je het

binnen een uur allemaal gezien.

Veel leuker is het om het eiland per

huurfiets of te voet te verkennen,

helemaal van het dorp naar de

allermooiste baai in het zuiden,

waar je kunt picknicken met

uitzicht op een wit en verlaten

tbc-sanatorium op een heuveltop

aan de overkant. Kan zo op een

ansichtkaart.

Falafel en taboulé

Behalve kuieren en luieren valt er

op Heybeliada bijzonder weinig te

doen. Welbeschouwd is precies dat

de grote aantrekkingskracht van de

Prinseneilanden: er valt niks anders

te doen dan niksdoen. ’s Morgens

een fijne wandeling, dan lekker

lang lunchen met mezze (diverse

kleine gerechten, zoals falafel,

hummus en taboulé) en verse vis,

’s middags zonnen op een strandje

of aan het hotelzwembad, en dan

’s avonds, na een bord kebab, aan de

boulevard bij een fles raki een potje

triktrak spelen met de eilanders.

Het leven is hier één lange Turkse

siësta. Er is maar één probleem met

de Prinseneilanden. Na een dag wil

je nooit meer weg. b

Hoe kom je er?

met Turkish airlines (www.thy.com) van

amsterdam naar istanbul, retour v.a. € 210

all-in. de meeste veerboten naar de Prinseneilanden

(‘adalar’) vertrekken vanaf het per

tram bereikbare veerbootstation kabatas

aan de bosporus. de dienstregeling vind je

op www.ido.com.tr. een enkeltje kost

2,80 lira (€ 1,35).

Beste reistijd

in juli en augustus vieren de Istanbullu’s

massaal vakantie op de Prinseneilanden.

de bevolking vertienvoudigt, prijzen

verdubbelen, terrassen zijn bomvol, er is

geen hotelkamer te krijgen en elk stukje

6 dagen Istanbul & Prinseneilanden

Speciaal voor de lezers van REIZEN

Magazine heeft Sunair een exclusief

arrangement samengesteld. Ontdek

het Istanbul en geniet van de

Prinseneilanden.

U vliegt met klm naar istanbul. daar staat

de transfer naar uw hotel klaar. de eerste

twee nachten en de laatste nacht verblijft

u, naar keuze, in hotel olimpiyat*** of in

hotel Prince****, beide in het centrum van

istanbul. de derde dag gaat u met de ferry

naar de Prinseneilanden. hier verblijft u

twee nachten in boutique hotel splendid op

büyükada. een heerlijk diner in één van de

visresaurants is voor u gereserveerd.

strand wordt bevochten. bovendien loopt

de temperatuur op tot ruim boven de 30°

celsius. beter zijn de lente en herfst, als de

temperatuur aangenaam is en alle drukte

verdwenen. Twee à drie eilanden passen

in een drukke dagtrip, maar blijf liever een

lang weekend.

Geld en lokaal vervoer

1 Turkse lira is momenteel € 0,48 waard.

een rondje eiland per paardenkoets duurt

een uur en kost ca. € 15. losse ritjes kosten,

afhankelijk van de bestemming, € 3 tot

€ 10. alleen op kinaliada zijn geen koetsjes,

maar dit eiland is klein genoeg om te voet

te verkennen. in de dorpen op büyükada,

Prijs p.p. o.b.v. verblijf in

Hotel Olimpiyat Hotel Prince

€ 569 € 619

Toeslag 1-pk, respectievelijk € 100 en € 125.

dagelijks vertrek mogelijk in de periode

1 maart t/m 30 juni 2010.

Inclusief

b retourvlucht amsterdam – istanbul met

klm in de v-klasse (o.b.v. beschikbaarheid,

voor andere klasses geldt een toeslag)

b luchthavenbelasting, brandstoftoeslag

en veiligheidsheffing à € 100 (onder voorbehoud

van wijzigingen)

b 3 overnachtingen in istanbul o.b.v. verblijf

in een 2-persoonskamer, incl. ontbijt

b 2 overnachtingen in hotel splendid op de

Prinseneilanden Praktisch

burgazada en heybeliada zijn fietsen te

huur voor ca. € 7,50 per dag.

Accommodatie

b Büyükada: Splendid Palas.

houten hotel uit 1908 met 70 kamers: nostalgische

sfeer, matig restaurant, fijne patio

en een zwembad in de achtertuin. vraag

om zeezicht. hoogzomer veel kabaal van

de naburige discotheek. 2-pk v.a. € 60 (incl.

ontbijt). www.splendidhotel.net.

b Heybeliada: Halki Palas.

enige vijfsterrenhotel van de eilanden. 45

kamers, antiek meubilair in de lobby en

een mooie achtertuin met zwembad en

jacuzzi. alleen de suites hebben een balkon.

2-pk v.a. € 100. www.halkipalacehotel.com.

Reisgidsen & Literatuur

de istanbul stedengidsen van Lonely Planet,

Time Out en The Rough Guide besteden

slechts bescheiden aandacht aan de

Prinseneilanden. een piepkleine boekhandel

in het veerbootstation van büyükada

verkoopt een handige toeristische plattegrond,

een engelstalig reisgidsje vol met

taaie achtergrondinfo, nostalgische

fotoboeken en engelstalige romans die zich

afspelen op de Prinseneilanden.

Informatie

Turks Nationaal Verkeersbureau,

tel: 070 436 9998, www.welkominturkije.nl.

er is geen vvv op de eilanden. de beste

lokale informatiebron is bovengenoemd

boekwinkeltje.

€ 569 p.p.

Prinseneilanden, incl. ontbijt

b Transfer luchthaven – hotel en terug

b ANWB Extra Reisgids Istanbul, incl. plattegrond

b retourticket voor de ferry tussen istanbul

en de Prinseneilanden

b diner in een visrestaurant op de Prinsen-

eilanden (excl. drank).

Niet inbegrepen: transfers van/naar de haven,

evt. toeslagen, bijdrage calamiteitenfonds

€ 2,50 per boeking en anWb adm. kosten

€ 15 per boeking.

Boeking en informatie

bij de anWb Winkels, tel. 0900-9008070

(lokaal tarief) of www.reizen.nl.

op alle arrangementen zijn de anvrreisvoorwaarden

van toepassing.

www.reizen.nl november 2009 29

More magazines by this user
Similar magazines