Lees - Uitgeverij de Zaak

uitgeverijdezaak.nl

Lees - Uitgeverij de Zaak

66

RECENSIE

FIAT JUSTITIA

JAARGANG 25 NR 2

februari 2013

RECHT UIT HET HART

BOEKRECENSIE

Tekst: Soraya J. Santhalingam

Mr. Sonja Ortmans beschrijft in haar boek ‘Recht uit het hart’ haar reis

om het antwoord te krijgen op de vraag waarom de advocatuur soms

faalt. Ormans, die zelf advocaat is geweest, maakt deze reis omdat

zij een bepaalde leemte voelde in haar werk, een onbehaaglijk

gevoel. Ze besluit om voortaan haar gevoel te volgen en naar haar

hart te luisteren.

De rol van de advocaat staat in het boek centraal. Moet er wel altijd

naar de rechter worden gestapt? Zou het niet veel fijner zijn en zou

het voor beide partijen niet meer voldoening geven, wanneer er tot

een compromis gekomen kan worden? Kunnen we er niet gewoon over

praten? Iets wat closure biedt via vergeving in plaats van een rechterlijk

bevel?

Het boek laat zien wat de advocatuur ook kan zijn. Iets waardevols in plaats

van robuust, stoffig en kil. Het boek is erg spiritueel, soms zelfs een tintje

religieus. Alles speelt zich af in het gevoelsmatige. Boeddha, het innerlijk

Orakel van Themis, menig opperhoofd van Indianenstammen: hoe deden zij

het vroeger en hoe dachten zij over conflicten? Wat kunnen wij van hen

leren? De intuïtie en verbeelding is het gereedschap van een advocaat als

mediator zoals mooi omschreven staat op pagina 54.

Er wordt tevens een uitstapje gemaakt naar de rechtstheorie; over natuurrecht

en rechtspositivisme. Letterknecht of moraalridder? De schrijfster

bespreekt methodes om tot alternatieve wijze van geschillenbeslechting te

komen. Denk bijvoorbeeld aan Collaborative law, Restorative Justice,

Therapeutic Jurisprudence, Spiritual lawyering, Transformative Mediation,

Holistic law.

Wellicht doet de bovenstaande omschrijving nogal zweverig overkomen. In

principe is dat het ook: de schrijfster neemt ons mee van de meest educatieve,

diepgaande droge juristenstof, naar een sprookjesbos met pannenkoeken

en ahornsiroop. Het boek is erg expressief geschreven, haar passie en

vastberadenheid en droge humor zijn duidelijk kenbaar in haar gekozen

bewoordingen. Het volgen van je hart staat centraal en doet je je nadenken

over waarom jij rechten bent gaan studeren. Kortom: zeker een aanrader.


In uw boek beschrijft u

het proces ‘denken met je

hart’, over het nemen van

verantwoordelijkheid, over

rechtspositivisme tegenover

natuurrecht. Wat is de

belangrijkste les die wij hieruit

kunnen trekken?

Dat, hoewel regels belangrijk zijn, er

altijd iets is wat nog belangrijker is.

Iets dat voorbij logica gaat en niet in

regels, richtlijnen en protocollen is

vast te leggen. Mensen die, zonder

aanziens des persoons en zonder na te

denken de regels volgen, doen hun

werk niet goed. Dit wordt een steeds

groter probleem. Denk

bijvoorbeeld aan

medewerkers van

een groot bedrijf,

zoals een energieleverancier

of een

telecombedrijf, die

een vraag krijgen van

een klant. Het

probleem wordt vaak

niet bij de wortel

aangepakt en met een

nietszeggend

standaardantwoordje

heeft de medewerker

zijn of haar werk weer

goed gedaan, volgens

het boekje. Maar ik

zeg, leg dat boekje

eens weg en luister

écht naar je klant en

los zijn probleem

gewoon op. Het heeft te

maken met medemenselijkheid,

je kunnen

inleven in de situatie

van een ander en

diegene echt willen

helpen. Zo ben je

verantwoordelijk bezig

en voorkom je conflicten

en veel frustratie. Als

jurist heb je ook baat bij

deze menselijke vaardigheden

om tot de kern van

de zaak te komen. Wees

niet alleen juridisch spitsvondig, maar

houdt een breed blikveld en wees

creatief bij het oplossen van geschillen.

Wat is voor u het doel geweest

van het schrijven van dit boek?

Wilt u studenten aansporen

om hetzelfde te doen, wilt u

iets aanwakkeren bij degene

die misschien dezelfde

overtuigingen koesteren? In

uw eigen studententijd stond

u ook voor een aantal keuzes;

wilt u daar iets meer over

vertellen?

Het boek ontstond opeens, zonder dat

ik het plan had het te schrijven. Het

moest er gewoon uit, dit verhaal.

Tijdens het schrijven realiseerde ik me

dat ik toch wel een bijzonder pad heb

bewandeld dat zeker inspirerend kan

zijn voor anderen. Hoewel ik een leuke

studententijd heb gehad, voelde ik me

in de basis stuurloos. Ik had geen idee

waar het allemaal naar toe zou gaan

met mij. Voor iemand die graag de

dingen onder controle heeft, is dat

lastig. Het was voor mij een hele

zoektocht om nu op het punt te zijn

dat ik het leven op me af kan laten

komen, zonder alles te willen sturen.

Een volledig relaxte Zen-boeddhist zal

ik wel nooit worden, maar voor mij is

het heerlijk om met volle teugen te

kunnen genieten in een imperfecte,

chaotische wereld, waarin ik nog

steeds niet weet wat ik wil als ik later

groot ben. Dat moet haast wel heerlijk

zijn voor rechtenstudenten om te

horen.

Gelooft u dat holistische

advocatuur door zal breken/

aan zal slaan in Nederland?

Het is al aan de gang en het is niet te

stuiten. Mensen worden steeds

bewuster en zijn steeds meer bezig

met zingeving. De hard-tegen-hard

mentaliteit is op zijn retour en maakt

op niemand meer indruk. Mensen

zullen ook niet torenhoog tegen je

RECENSIE

opkijken, omdat je een toga aanhebt

of een prachtig mantelpak. Respect

dwing je af door goede communicatie,

verantwoordelijk gedrag, vriendelijkheid.

Dit hoort allemaal bij een

holistische visie, waarin alles en

iedereen met elkaar is verbonden.

Gelooft u dat een wereld

zonder rechtssystemen en

wetten kan bestaan? En gelooft

u dan ook dat we beter af

zouden zijn?

Ja, ik geloof dat dat kan bestaan, maar

nu nog niet. Als mens ontwikkelen we

ons steeds verder en lossen we steeds

meer van ons ego op. We realiseren

ons dat het ego met haar machtspelletjes

haar langste tijd heeft gehad.

Maar het loslaten daarvan is een

proces en dat proces moeten we

onszelf gunnen en bovendien mogen

we daar ook van genieten.

Wat doet u tegenwoordig?

Zullen wij nog meer van u

horen?

In de tijd die ik over heb, naast een

druk gezinsleven, schrijf ik. Ik ben

bezig met een roman en met een

scenario. Alles heeft te maken met

holisme en het loslaten van het ego. Er

zijn ook plannen om iets met bewustwording

te doen in het gevangeniswezen,

maar daar zal ik nog wel een tijdje

op kunnen broeden, omdat ik nog niet

heb geleerd hoe ik mezelf moet

klonen.

67

“DENK MET JE HART”

More magazines by this user
Similar magazines