30.07.2013 Views

Prostitutie in Nederland

Prostitutie in Nederland

Prostitutie in Nederland

SHOW MORE
SHOW LESS

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.

REPORTAGE<br />

20<br />

annie hoogendoorn<br />

Prostituees, seksondernemers en klanten over een verbod voor hoerenlopers<br />

‘ZE PRATEn mET<br />

hET vERsTAnd<br />

vAn EEn flikkER<br />

OvER EEn kuT’<br />

Volgens PvdA-Kamerlid Hilkens is de prostitutie ‘een van de grootste misstanden<br />

van deze tijd’. Nieuwe Revu peilde <strong>in</strong> de grote steden de men<strong>in</strong>gen<br />

van ervar<strong>in</strong>gsdeskundigen <strong>in</strong> de branche. Die zijn verbijsterd over het plan om<br />

hoerenlopen strafbaar te maken. ‘Dat wijf zit <strong>in</strong> de zak van die Asscher.’<br />

DooR CAsPER sikkEmA m.m.V. ROEl kuildER<br />

mag ik misschien<br />

vragen of u<br />

al bent getrouwd?’<br />

Een dertiger met<br />

‘Mevrouw,<br />

pet en kle<strong>in</strong> postuur<br />

loopt over het Utrechtse Zandpad<br />

en lacht naar een schaars geklede vrouw<br />

die even buiten haar woonboot staat. ‘Of<br />

bent u vrijgezel?’ Met een onmiskenbaar<br />

Slavisch accent antwoordt de vrouw<br />

ontkennend: ‘De bruiloft g<strong>in</strong>g niet door,<br />

de auto kwam niet opdagen.’<br />

De lach die hierna over de Vecht golft,<br />

her<strong>in</strong>nert ons er net op tijd aan dat<br />

het bekende Utrechtse Zandpad, waar<br />

op ongeveer veertig woonboten 143<br />

prostituees hun diensten aanbieden,<br />

meer is dan een treurigmakend decor<br />

van sadistische onderdrukk<strong>in</strong>g en<br />

gedwongen prostitutie.<br />

Maar toch. De ijzeren regelmaat van<br />

langzaam voorbijrijdende auto’s en het<br />

samenspel tussen jager en prooi maken<br />

de deelnemers er niet echt aantrekkelijker<br />

op. Keurige familiewagens met<br />

k<strong>in</strong>derzitjes, afgeragde Golfjes met<br />

groepjes Marokkaanse jongens, bouwvakkersbusjes;<br />

de mannelijke behoefte<br />

uit zich ook deze donderdagmiddag als<br />

een bijzonder veelkoppig, maar vooral<br />

uiterst gedreven monster.<br />

OvER OnZE RuG<br />

Dit is zo’n plek waar een verbod op<br />

hoeren lopen hard wordt weggelachen.<br />

‘Wat wil je dan?’ ‘Hoe naïef kan je<br />

zijn?’ ‘Opportunistisch politiek gedoe.’<br />

Niemand ziet ook maar enige levensvatbaarheid<br />

voor welk verbod dan ook.<br />

‘Die politici willen scoren over onze<br />

rug,’ zegt een wat oudere gepermanente<br />

blonde prostituee. ‘Weet je wat je moet<br />

schrijven: die Asscher moet zichzelf eens<br />

goed laten neuken. Dat zal hem leren.<br />

Hij heeft volgens mij kortsluit<strong>in</strong>g gehad<br />

<strong>in</strong> zijn hoofd.’<br />

In haar kamer hangt de geur van rook en<br />

cosmeticaproducten, achter ons houdt<br />

een jonge, Oost-Europese jongen <strong>in</strong><br />

een auto het gesprek geïnteresseerd <strong>in</strong><br />

Rosse buuRt. zANDPAD utRecHt.<br />

de gaten. ‘Gaan ze het eerst legaliseren,<br />

willen ze nu weer verbieden dat de<br />

mannen hier komen. Prima hoor, ik ga<br />

wel de WW <strong>in</strong>. Maar dan wil ik wel een<br />

uitker<strong>in</strong>g op basis van wat ik de afgelopen<br />

jaren aan <strong>in</strong>komen heb gehad. Ze<br />

moeten eens ophouden met dat gezeik<br />

over uitbuit<strong>in</strong>g. Hier <strong>in</strong> Utrecht is een<br />

streng beleid. Je moet allerlei papieren<br />

hebben, een gezondheidsverklar<strong>in</strong>g,<br />

gesprekken met <strong>in</strong>stanties: laat ons toch<br />

met rust. De meisjes die hier staan, zijn<br />

doorgew<strong>in</strong>terde tantes die vaak al <strong>in</strong><br />

Rusland en Spanje hebben gestaan. Die<br />

weten echt wel van zich af te bijten.’<br />

Na het gesprek stapt de Oost-Europese<br />

jongen uit zijn auto. Als hij hierna onze<br />

gesprekspartner, zo vermoeden we,<br />

bevraagt over de <strong>in</strong>houd van de niet<br />

bepaald lucratieve conversatie, voelen<br />

we dat welk antwoord we hier ook<br />

krijgen, er altijd onzichtbare krachten<br />

aanwezig zijn. Krachten die volgens<br />

veel deskundigen ervoor hebben gezorgd<br />

dat de legaliser<strong>in</strong>g van de prostitutie<br />

<strong>in</strong> <strong>Nederland</strong> niet heeft geleid tot de<br />

transparante, beheersbare wensdroom<br />

van politiek en beleidsmakers. Tien<br />

jaar na die legaliser<strong>in</strong>g wordt gezocht<br />

hh<br />

hh<br />

myRtHe HilKeNs<br />

eN geRt-jAN<br />

segeRs.<br />

naar nieuwe <strong>in</strong>zichten, zodat volgens<br />

Myrthe Hilkens van de PvdA ‘een van<br />

de grootste misstanden van deze tijd’ met<br />

nieuwe middelen kan worden bestreden.<br />

ERnsTiGE bEdREiG<strong>in</strong>GEn<br />

Daarvoor maakte ze samen met onder<br />

anderen ChristenUnie-Kamerlid Gert-<br />

Jan Segers naar Zweden. De essentie<br />

van het Zweedse model is dat niet de<br />

hoer, maar de hoerenloper strafbaar<br />

is. Kortom: seks verkopen mag, seks<br />

kopen niet. Het verwachte effect: m<strong>in</strong>der<br />

aanbod van klanten, waardoor het<br />

aantal prostituees ook af zal nemen.<br />

De trip heeft <strong>in</strong> de rangen van seksondernemers<br />

voor de nodige verontwaardig<strong>in</strong>g<br />

gezorgd. Het voorlopige<br />

dieptepunt zijn de ‘ernstige bedreig<strong>in</strong>gen’<br />

aan het adres van Hilkens. Bronnen rond<br />

haar melden dat ze mailtjes b<strong>in</strong>nenkreeg<br />

met de strekk<strong>in</strong>g dat ze maar beter niet<br />

op straat kan komen, omdat het dan<br />

weleens slecht met haar kan aflopen.<br />

De seksondernemers met wie Nieuwe<br />

Revu spreekt, distantiëren zich van de<br />

bedreig<strong>in</strong>gen, maar zijn unaniem <strong>in</strong> het<br />

oordeel over de studiereis. Een Amsterdamse<br />

ondernemer verwoordt het zo:<br />

hh<br />

21


22<br />

‘Dat kutwijf zit <strong>in</strong> de zak van die<br />

Asscher. Hij heeft haar voor zijn karretje<br />

gespannen, zij zegt nu precies hetzelfde.<br />

Uitbuit<strong>in</strong>g, laat me niet lachen. Ik heb<br />

tw<strong>in</strong>tig controlediensten aan m’n kloten<br />

hangen, denk je echt dat ik ook maar<br />

enig risico neem? Want wie is er uite<strong>in</strong>delijk<br />

verantwoordelijk? Juist. Wij.’<br />

De bereidheid om het Zweeds model te<br />

bespreken en vooral om <strong>in</strong> te gaan op het<br />

verwijt van veel critici die het huidige<br />

beleid een mislukk<strong>in</strong>g noemen, is op dit<br />

moment niet groot onder de seksondernemers<br />

op de Wallen. Deze week zitten<br />

ze om de tafel met het stadsbestuur en<br />

niemand wil voor die gesprekken de<br />

eigen glazen <strong>in</strong>gooien. ‘Sommige ondernemers<br />

moeten nog ruilen of verkopen,<br />

de belangen zijn groot, niemand durft<br />

nu herrie te maken.’<br />

AlARmknOP<br />

Op de voorwaarde van anonimiteit wil<br />

een ervaren raamexploitant ons wel<br />

een rondleid<strong>in</strong>g geven. De Wallen zijn<br />

volgens hem namelijk een plek waar<br />

‘99 procent van de ondernemers keurig<br />

volgens de regels werkt’.<br />

In een peeskamertje waar volgens hem<br />

alleen vrouwen terecht kunnen die door<br />

zijn strenge selectie zijn gekomen, legt<br />

hij uit dat ‘zijn’ Wallen door gegoochel<br />

met cijfers en opportunistische politici<br />

die zich graag als ‘redder van de vrouw<br />

<strong>in</strong> verdrukk<strong>in</strong>g’ presenteren, wordt<br />

overspoeld met regels en toegenomen<br />

verantwoordelijkheden voor de ondernemer.<br />

De exploitant: ‘Er zijn 800 clubs, 600<br />

vrouwen werken <strong>in</strong> de vergunde escort,<br />

nog eens 600 <strong>in</strong> de illegale escort. 26<br />

escortbedrijven hebben een vergunn<strong>in</strong>g,<br />

2000 vrouwen werken vanuit huis. Wij<br />

zitten hier niet eens op 150 panden. Dat<br />

is toch niks? Er zijn al 300 massagesalons<br />

en nu komt de burgemeester met<br />

maatregelen om de misstanden tegen<br />

te gaan en de positie van de prostituee<br />

te versterken. Hoe denkt hij dat te doen<br />

dan? Ze moeten de goede ondernemers<br />

van de kwaden onderscheiden. Het is<br />

hier echt niet slecht, ik voldoe aan alle<br />

eisen. Moet ik ze dan ook nog kled<strong>in</strong>g<br />

geven? Eten? Een won<strong>in</strong>g? Moet ik<br />

tegen ze zeggen dat ze bij hun vriendje<br />

weg moeten gaan?’<br />

Aan de muren hangen <strong>in</strong>gelijste foto’s<br />

van zwoel kijkende vrouwen, telefoonnummers<br />

van politie en beveilig<strong>in</strong>g en<br />

toeRistentRekkeR.<br />

De wAlleN iN AmsteRDAm hh<br />

leukeR kunnen we het<br />

niet maken. BelAstiNgtiPs<br />

iN De PeesKAmeR.<br />

‘We moeten<br />

belast<strong>in</strong>g<br />

betalen,<br />

maar We<br />

hebben<br />

nergens<br />

recht op. en<br />

dan Willen<br />

ze zich ook<br />

nog met<br />

onze klanten<br />

gaan<br />

bemoeien,<br />

dat v<strong>in</strong>d<br />

ik niet<br />

normaal’<br />

folders en flyers van hulp<strong>in</strong>stanties. Via<br />

een rommelige keuken lopen we naar<br />

de kamers waar de dames de klanten<br />

ontvangen. Een alarmknop moet de<br />

vrouwen veiligheid garanderen, een lijst<br />

met de huurregels wijst ze op hun verantwoordelijkheid.<br />

Door het raam zien<br />

we de drommen ‘wandelaars’ passeren.<br />

De ondernemer: ‘Ze zeggen dat het niet<br />

meer romantisch is hier. Wat een gelul.<br />

Het is nu ook niet meer romantisch<br />

als ik ga eten met mijn kle<strong>in</strong>k<strong>in</strong>deren,<br />

die zitten dan de hele tijd met hun<br />

Blackberry te spelen. Tijden veranderen,<br />

maar bij ons is het sfeertje altijd goed. Ik<br />

zorg dat de vrouwen die samenwerken<br />

bij elkaar passen, we gaan weleens met<br />

zijn allen uit eten. Dat zien de mensen<br />

niet, die denken dat wij alleen maar onze<br />

zakken vullen. Maar ik verhuur echt niet<br />

aan iedereen.’<br />

Terwijl we over de Wallen lopen, wijst<br />

de raamexploitant op overblijfselen van<br />

de ‘upgrade’ die het gebied onderg<strong>in</strong>g<br />

annie hoogendoorn<br />

haags model. elKe VRouw Die<br />

iN De HofstAD wil weRKeN iN De<br />

seKsBRANcHe moet lANgs De<br />

zeDeNPolitie.<br />

onder aanvoer<strong>in</strong>g van toenmalig wethouder<br />

Asscher. De <strong>in</strong> 2009 geopende<br />

modeboetiekjes en andere door de<br />

gemeente opgekochte panden liggen er<br />

slecht onderhouden en veelal verlaten<br />

bij. Voor een viezig raam waarachter zo<br />

te zien al jaren geen representativiteit<br />

verhogende activiteiten hebben plaatsgevonden:<br />

‘Is dit nou een upgrade? Het<br />

ziet er niet uit.’<br />

sEksbOulEvARd<br />

In Den Haag is de situatie anders dan <strong>in</strong><br />

Amsterdam. Daar moet iedere vrouw die<br />

wil werken <strong>in</strong> de seksbranche eerst langs<br />

de zedenpolitie. Pas als die toestemm<strong>in</strong>g<br />

geeft, mag ze aan de slag. Raam exploitant<br />

Ron Peet noemt het Haagse model dan<br />

ook trots het beste van <strong>Nederland</strong>. ‘Hier<br />

wordt meer gecontroleerd dan <strong>in</strong> alle<br />

andere steden, ik v<strong>in</strong>d dat heel positief.<br />

Tuurlijk gebeuren er d<strong>in</strong>gen die wij niet<br />

weten, die gasten zijn wel zo slim om<br />

zich schuil te houden, maar <strong>in</strong> Den Haag<br />

doen we er alles aan om dat tegen te gaan.<br />

Al kan nog altijd beter.<br />

‘Er ligt nu een plan voor een seksboulevard.<br />

Ik v<strong>in</strong>d dat zoiets pas echt<br />

goed werkt als daar ook een politiepost<br />

en een GGD-post komen. Dan zit je<br />

er direct bovenop. Daarnaast ben ik er<br />

een voorstander van dat iedereen die<br />

b<strong>in</strong>nenkomt, wordt gecontroleerd. Dan<br />

hou je alles nog meer <strong>in</strong> de hand. Wij<br />

doen er alles aan om ons aan de regels<br />

te houden. Er wordt al heel veel verantwoordelijkheid<br />

bij ons neergelegd.<br />

We moeten paspoorten controleren, de<br />

papieren op orde hebben. De overheid<br />

mag zelf ook wel een bijdrage leveren.<br />

Ze doen het al stukken beter hier, maar<br />

meer controle zou goed zijn. Wij willen<br />

naar een situatie met één of twee gebouwen<br />

met hekken eromheen.’<br />

Het idee om het hoerenlopen te verbieden<br />

v<strong>in</strong>dt Peet ‘het meest kromme’<br />

wat hij <strong>in</strong> de vijftig jaar dat hij al <strong>in</strong> de<br />

branche zit hoorde. ‘Als je foutieve cijfers<br />

annie hoogendoorn<br />

hanteert, kan je me makkelijk zwartmaken.<br />

Dan zeggen mensen die er geen<br />

verstand van hebben al snel: Jezus, is het<br />

zo erg. De politiek ziet alleen wat <strong>in</strong> hun<br />

straatje past. Doemdenkers zijn het, ze<br />

praten over ons als een flikker die het<br />

heeft over een kut.’<br />

Een andere, anonieme, Haagse exploitant.<br />

‘Ze roepen van alles over gedwongen<br />

prostitutie, maar ze kunnen het niet<br />

aantonen. Ze hebben vorig jaar een grote<br />

<strong>in</strong>val gedaan om gedwongen situaties<br />

te v<strong>in</strong>den. Uite<strong>in</strong>delijk waren er maar<br />

één of twee die gedwongen werkten. Ik<br />

vraag me af waar ze die cijfers vandaan<br />

halen.’<br />

In Utrecht is het half 6, spitsuur. De<br />

belangstell<strong>in</strong>g van de vrouwen om <strong>in</strong><br />

te gaan op een plan om prostitueebezoek<br />

te verbieden of bewer<strong>in</strong>gen<br />

over uitbuit<strong>in</strong>g, is dan ook ger<strong>in</strong>g. Een<br />

prachtige, Slavisch ogende vrouw: ‘Het<br />

is wel genoeg geweest. We moeten<br />

belast<strong>in</strong>g betalen, ons <strong>in</strong>schrijven, praten<br />

met de GGD, maar we hebben nergens<br />

recht op. En dan willen ze zich nog met<br />

onze klanten gaan bemoeien, dat v<strong>in</strong>d<br />

ik niet normaal.’<br />

Even verderop wenkt een vrouw met een<br />

stevig Pools accent. ‘Hoi lieverd, kom<br />

eens. Zal ik je pijpen?’ vraagt ze met een<br />

geforceerde glimlach. De lach verdwijnt<br />

van het gezicht als we vertellen over ons<br />

doel. Ze kijkt over onze schouder heen,<br />

trekt haar wenkbrauwen op en zegt<br />

hard: ‘Daar zeg ik niks over.’<br />

Een geparkeerde Volkswagen Golf<br />

staat met het raam open, er<strong>in</strong> zitten<br />

twee dreigend kijkende Marokkanen.<br />

Even later rijdt de Golf naast ons, twee<br />

lange m<strong>in</strong>uten verder rijdt de auto door<br />

en parkeert even verderop. Bij het passeren<br />

zien we vier ogen op ons gericht.<br />

Passief-agressief. Alweer.<br />

mAssAGEsAlOns<br />

André van Dorst, directeur van de<br />

Verenig<strong>in</strong>g Relaxbedrijven, v<strong>in</strong>dt dat bij<br />

de legaliser<strong>in</strong>g <strong>in</strong> 2000 een grote fout is<br />

gemaakt. ‘Ik heb ze nog gewaarschuwd:<br />

denk erom, je bent nu een systeem aan<br />

het lanceren dat maar beperkt vergunn<strong>in</strong>gen<br />

zal afgeven. De rest van de markt<br />

wordt wel <strong>in</strong>gevuld, maar niet door de<br />

allerbeste ondernemers. Dat is gebeurd.<br />

Het is dom om iets te creëren met de<br />

bedoel<strong>in</strong>g zicht op de praktijk te krijgen,<br />

maar dan maatregelen te nemen die<br />

precies het tegenovergestelde bereiken.<br />

Ik ben het eens met de legaliser<strong>in</strong>g.<br />

under construction<br />

balans na dertien jaar opheff<strong>in</strong>g<br />

bordeelverbod<br />

met de opheff<strong>in</strong>g van het bordeelverbod<br />

<strong>in</strong> 2000 wilde toenmalig<br />

m<strong>in</strong>ister van justitie Benk Korthals<br />

gedwongen en m<strong>in</strong>derjarige prostitutie<br />

uitbannen. De gemeenten<br />

kregen de bevoegdheid door middel<br />

van een vergunn<strong>in</strong>gen stelsel de<br />

prostitutie te reguleren. er ontstonden<br />

daarna verschillende vormen<br />

van prostitutie. De vergunde prostitutie<br />

(raamprostitutie), de illegale<br />

prostitutie (ch<strong>in</strong>ese massagesalons)<br />

en de onvergunde prostitutie<br />

(<strong>in</strong> bepaalde gemeenten is er voor<br />

escorts wel een vergunn<strong>in</strong>gsplicht,<br />

<strong>in</strong> andere niet).<br />

<strong>in</strong> 2006 werd de opheff<strong>in</strong>g van het<br />

bordeelverbod geëvalueerd. Daaruit<br />

kwam naar voren dat prostituees<br />

en exploitanten niet van men<strong>in</strong>g<br />

waren dat door de opheff<strong>in</strong>g van het<br />

bordeelverbod de positie van prostituees<br />

was verbeterd. zo wilden zij<br />

<strong>in</strong> de toekomst dat er meer voor<br />

hun belangen op werd gekomen en<br />

een betere handhav<strong>in</strong>g <strong>in</strong> de illegale<br />

sector. Pas <strong>in</strong> 2008 kwam mensenhandel<br />

b<strong>in</strong>nen de prostitutie <strong>in</strong> de<br />

openbaarheid. Aanleid<strong>in</strong>g hiervoor<br />

was de zaak-sneep tegen de crim<strong>in</strong>eel<br />

saban B.. Hij werd beschuldigd<br />

van mensenhandel, uitbuit<strong>in</strong>g,<br />

zware mishandel<strong>in</strong>g, verkracht<strong>in</strong>g,<br />

drugshandel en het leiden van een<br />

crim<strong>in</strong>ele organisatie. <strong>in</strong> totaal g<strong>in</strong>g<br />

het om zeker 120 vrouwelijke slachtoffers.<br />

B. kreeg zeven jaar en negen<br />

maanden, maar <strong>in</strong> 2009 vluchtte hij<br />

tijdens verlof naar turkije<br />

m<strong>in</strong>ister ernst Hirsch Ball<strong>in</strong> kwam<br />

<strong>in</strong> 2009 met een aanvullend wetsvoorstel<br />

om de prostitutie <strong>in</strong> <strong>Nederland</strong><br />

te reguleren. Punten waren<br />

onder meer het <strong>in</strong>voeren van een<br />

registratieplicht voor prostituees,<br />

de verhog<strong>in</strong>g van de m<strong>in</strong>imumleeftijd<br />

van 18 jaar naar 21 jaar en<br />

het strafbaar stellen van een klant<br />

als deze niet nagaat of de prostituee<br />

staat <strong>in</strong>geschreven <strong>in</strong> het landelijk register.<br />

Het voorstel werd <strong>in</strong> maart<br />

2011 aangenomen <strong>in</strong> de tweede<br />

Kamer, maar <strong>in</strong> oktober 2012 <strong>in</strong><br />

de eerste Kamer aangehouden<br />

waardoor het voorstel <strong>in</strong> de wacht<br />

werd gezet.<br />

23


24<br />

Dat moet je marktconform doen. Er is<br />

redelijk duidelijk wat de markt is, kijk<br />

hoeveel er nodig is en vergun dat. Op<br />

dit moment is 70 procent van de markt<br />

illegaal, dat kan de overheid niet zo laten<br />

of zeggen: ‘Daar kunnen we nu eenmaal<br />

niet naar b<strong>in</strong>nen gaan, dus daar doen we<br />

niets aan.’’<br />

Van Dost gelooft vurig <strong>in</strong> de heilzame<br />

werk<strong>in</strong>g van een vergund seksbedrijf. De<br />

laatste vijf jaar is volgens hem maar van<br />

een enkel<strong>in</strong>g de vergunn<strong>in</strong>g afgenomen.<br />

‘Alle ellende komt door wat niet vergund<br />

is. Waarom denk je dat massagesalons<br />

zo goed lopen? De politie heeft daar<br />

te we<strong>in</strong>ig bevoegdheden. Onlangs<br />

hebben ze na vier jaar onderzoek zestien<br />

massagesalons <strong>in</strong> drie steden kunnen<br />

b<strong>in</strong>nenvallen, ze hebben er twee kunnen<br />

sluiten. Dat werkt toch niet? Daarom is<br />

het jammer dat de nieuwe prostitutiewet<br />

niet door de Eerste Kamer is gekomen,<br />

daarmee konden ze bij een ‘vermoeden<br />

van prostitutie’ <strong>in</strong>vallen doen. Als je dat<br />

goed regelt, is het snel voorbij met de<br />

crim<strong>in</strong>ele belangstell<strong>in</strong>g.’<br />

Van Dorst heeft met enige verbaz<strong>in</strong>g<br />

gekeken naar Myrthe Hilkens en haar<br />

roep om meer moraal <strong>in</strong> de discussie. De<br />

studiereis naar Zweden beziet hij dan<br />

ook met de nodige scepsis. ‘Dat ze op<br />

onderzoek uitgaan, v<strong>in</strong>d ik prima, maar<br />

het is maar net wie ze daar spreken. Als<br />

je alleen officiële <strong>in</strong>stanties bezoekt en<br />

uitsluitend te horen krijgt dat het een<br />

succes is, heeft het we<strong>in</strong>ig z<strong>in</strong>. Denkt ze<br />

dan echt dat prostitutie daar opeens bij<br />

toverslag is verdwenen?’<br />

GROf GEld<br />

Net buiten het bekende bordeel La Vie<br />

en Rose op de Amsterdamse Wallen<br />

spreken we Guus. ‘Geen regelmatige<br />

hoerenloper, maar zo nu en dan komt<br />

het voor.’ Hij v<strong>in</strong>dt het idee om het prostitueebezoek<br />

te verbieden een zwaktebod.<br />

‘Ze kunnen niks doen tegen meisjes<br />

die gedwongen zitten, dat is stukgelopen.<br />

Exploitanten die beweren dat hier geen<br />

misstanden zijn, lullen onz<strong>in</strong>. Ik geloof<br />

helemaal niks van die controles. Zie jij<br />

hier weleens controleurs naar b<strong>in</strong>nen<br />

lopen? Ik geloof niet dat er iets verandert,<br />

er lopen nog steeds jongens rond die grof<br />

geld verdienen, die blijven buiten schot.’<br />

Hetzelfde beweert Cor<strong>in</strong>ne Dettmeijer,<br />

Nationaal Rapporteur Mensenhandel<br />

en Seksueel Geweld Tegen K<strong>in</strong>deren.<br />

‘We hebben meer zicht gekregen op de<br />

hh<br />

anp<br />

veRkaPte PRostitutie.<br />

Politie-iNVAl iN mAssAgesAloN.<br />

hET ZwEEdsE mOdEl<br />

krijgen wij dat ook?<br />

Het zweedse beleid is de afgelopen tijd naar voren<br />

geschoven als hét alternatief voor het onze. terwijl <strong>in</strong><br />

<strong>Nederland</strong> aan het beg<strong>in</strong> van deze eeuw het bordeelverbod<br />

werd opgeheven, gebeurde <strong>in</strong> zweden het<br />

tegenovergestelde. er werd een wet <strong>in</strong>gevoerd waar<strong>in</strong><br />

de hoerenloper strafbaar werd gesteld. De zweden<br />

verwachtten dat er daardoor m<strong>in</strong>der hoerenlopers<br />

zouden zijn en dat het aantal prostituees zou dalen.<br />

De wet maakt deel uit van een pakket dat het moeilijker<br />

maakt zich te prostitueren. <strong>in</strong> zweden is het bijvoorbeeld<br />

verboden om een won<strong>in</strong>g of bedrijfsruimte beschikbaar<br />

te stellen voor prostitutie. en partners van prostituees<br />

kunnen vervolgd worden, omdat ze (onbedoeld)<br />

profiteren van de opbrengsten van de prostitutie. De<br />

wet heeft een grote schare voorstanders. zo zou de<br />

straatprostitutie zijn gehalveerd en worden op deze<br />

manier prostituees, en mogelijk slachtoffers van<br />

mensenhandel of uitbuit<strong>in</strong>g, niet gecrim<strong>in</strong>aliseerd.<br />

tegenstanders van de wet wijzen op de mogelijkheid<br />

dat de prostitutie zich naar m<strong>in</strong>der zichtbare locaties<br />

verplaatst en <strong>in</strong> de illegaliteit belandt.<br />

Dat het zweeds model na de studiereis van politici<br />

myrthe Hilkens (PvdA) en gert-jan segers (christenunie)<br />

meteen <strong>in</strong>gevoerd wordt <strong>in</strong> <strong>Nederland</strong> is een misverstand.<br />

Volgens Trouw-journalist Perdiep Ramesar<br />

is het afwachten wat het politieke effect van deze reis<br />

is. Daarvoor kijkt hij vooral naar de PvdA. ‘Als de PvdA<br />

besluit om na de reis van Hilkens een mogelijk wetsvoorstel<br />

van de christenunie te steunen, dan weten we<br />

pas zeker of er echt iets gaat gebeuren <strong>in</strong> <strong>Nederland</strong>.’<br />

hh<br />

mensenhandelaaR. sABAN B..<br />

misstanden b<strong>in</strong>nen de prostitutie en het<br />

aanzien van prostituees is gestegen, maar<br />

de crim<strong>in</strong>aliteit is niet gedaald.’<br />

Dertien jaar nadat Benk Korthals,<br />

toenmalig m<strong>in</strong>ister van Justitie, het<br />

bordeelverbod ophief, maakt zij de<br />

balans op. ‘Het aantal geregistreerde<br />

slachtoffers van mensenhandel is groter<br />

dan <strong>in</strong> 2000. Maar we leven nu ook <strong>in</strong><br />

een tijd waar<strong>in</strong> alle grenzen openstaan<br />

en meer meisjes uit Hongarije en<br />

Roemenië hierheen zijn gekomen.<br />

Meisjes die niet voldeden aan het beeld<br />

van de mondige <strong>Nederland</strong>se prostituee.<br />

Die de taal niet spreken en kwetsbaar<br />

zijn voor uitbuit<strong>in</strong>g. Vooral met die<br />

meisjes heeft de reger<strong>in</strong>g toentertijd<br />

geen reken<strong>in</strong>g gehouden.’<br />

De veelgenoemde 50 tot 80 procent van<br />

de prostituees die onder dwang <strong>in</strong> de<br />

prostitutie werken, is volgens Dettmeijer<br />

een onnauwkeurige schatt<strong>in</strong>g. ‘Die is<br />

onbetrouwbaar. Genoemde percentages<br />

gaan een eigen leven leiden. In<br />

vijf jaar tijd is er wel een forse toename<br />

geweest van mensen die als slachtoffer<br />

van mensenhandel b<strong>in</strong>nen de prostitutie<br />

zijn geregistreerd. Waren het er <strong>in</strong> 2008<br />

nog 480, <strong>in</strong> 2011 waren het 782 mensen<br />

die geregistreerd zijn bij Coörd<strong>in</strong>atiecentrum<br />

Mensenhandel <strong>Nederland</strong>.<br />

Die toename komt volgens Dettmeijer<br />

vooral omdat er de afgelopen jaren meer<br />

aandacht is gekomen voor dit fenomeen:<br />

‘Als je beter kijkt, zie je meer.’<br />

vERkRAChT<strong>in</strong>G<br />

De zaak-Sneep tegen de Duits-Turkse<br />

crim<strong>in</strong>eel Saban B. <strong>in</strong> 2008 was een<br />

belangrijke oorzaak van de toename van<br />

aandacht voor mensenhandel. Perdiep<br />

Ramesar was als Trouw-verslaggever<br />

aanwezig bij de rechtszaak tegen B. die<br />

werd beschuldigd van mensenhandel,<br />

‘Wij<br />

nederlanders<br />

v<strong>in</strong>den<br />

dat We<br />

het recht<br />

hebben om<br />

seks te<br />

kopen, <strong>in</strong><br />

zWeden<br />

zijn ze juist<br />

van men<strong>in</strong>g<br />

dat<br />

vrouWen<br />

het recht<br />

hebben om<br />

bescherm<strong>in</strong>g<br />

te<br />

krijgen’<br />

Politie-<strong>in</strong>val den haag. ‘HieR<br />

woRDt meeR gecoNtRoleeRD<br />

DAN iN ANDeRe steDeN.’<br />

uitbuit<strong>in</strong>g, mishandel<strong>in</strong>g, verkracht<strong>in</strong>g,<br />

drugshandel en het leiden van een<br />

crim<strong>in</strong>ele organisatie. Later schreef<br />

hij samen met zijn collega Martijn<br />

Roess<strong>in</strong>gh het boek Slaven <strong>in</strong> de polder.<br />

‘Pas bij die rechtszaak kregen mensen<br />

een beeld van wat mensenhandel nou<br />

precies is en vanaf toen werd het ook<br />

een speerpunt van de overheid. Veel<br />

mensen redeneren van: joh, dit hoort<br />

toch bij ons land, maar er gebeuren<br />

gewoon verschrikkelijke d<strong>in</strong>gen.’<br />

Ramesar weet waarover hij praat, want<br />

tijdens zijn onderzoek stuitten hij en<br />

Roess<strong>in</strong>gh op een aantal schrijnende<br />

gevallen. ‘Meisjes die <strong>in</strong> Ch<strong>in</strong>ese<br />

massage salons dag en nacht moeten<br />

masseren en zich prostitueren voor een<br />

paar centen.’<br />

Een registratieplicht zou helpen volgens<br />

beiden. Dettmeijer haalt de prostitutie <strong>in</strong><br />

Utrecht aan waar ze de plicht al hebben<br />

<strong>in</strong>gevoerd en volgens haar prostituees<br />

beter gecontroleerd kunnen worden.<br />

Het wetsvoorstel om de prostitutie<br />

te reguleren, waar de registratieplicht<br />

onder gaat vallen, ligt nog <strong>in</strong> de Eerste<br />

Kamer te wachten op goedkeur<strong>in</strong>g.<br />

Volgens Ramesar is het een goed plan,<br />

maar de uitvoer<strong>in</strong>g is lastig. ‘Een klant<br />

gaat maar voor één d<strong>in</strong>g naar b<strong>in</strong>nen bij<br />

een prostituee. Hij gaat echt niet vragen<br />

om een registratienummer.’<br />

Ramesar staat niet afwijzend tegenover<br />

het Zweedse model, maar heeft wel een<br />

paar kantteken<strong>in</strong>gen. ‘De prostitutie <strong>in</strong><br />

Zweden is een veel kle<strong>in</strong>ere sector.’<br />

Dat verschil <strong>in</strong> grootte is volgens<br />

Ramesar een van de redenen dat het<br />

model <strong>in</strong> <strong>Nederland</strong> niet per se hoeft te<br />

slagen. ‘In Zweden is die kle<strong>in</strong>ere groep<br />

beter te controleren.’<br />

Veelgehoorde kritiek op het Zweedse<br />

model is dat de prostitutie vooral<br />

ondergronds gaat. ‘Mijn collega Martijn<br />

Roess<strong>in</strong>gh is naar Zweden geweest en<br />

heeft daar helemaal geen bewijs voor<br />

gevonden. Maar we moeten niet de<br />

illusie hebben dat illegale prostitutie<br />

niet bestaat <strong>in</strong> Zweden.’<br />

Dettmeijer draagt ook nog een morele<br />

kwestie aan. ‘Wij <strong>Nederland</strong>ers hebben<br />

een andere landsaard. Wij v<strong>in</strong>den dat<br />

we het recht hebben om seks te kopen,<br />

<strong>in</strong> Zweden zijn ze juist van men<strong>in</strong>g<br />

dat vrouwen het recht hebben om<br />

bescherm<strong>in</strong>g te krijgen.’<br />

ZElfRE<strong>in</strong>iGEnd<br />

Op de Wallen zorgt de naam van Saban,<br />

zeker <strong>in</strong> comb<strong>in</strong>atie met het begrip<br />

‘zelfre<strong>in</strong>igend vermogen’ nog steeds<br />

voor veel irritatie en een groot gevoel<br />

van onrecht. Een raamexploitant: ‘Die<br />

Saban was al <strong>in</strong> ’98 bezig hiero. Wij<br />

zeiden toen al: ‘Jongens, doe er wat aan,<br />

dit is niet pluis.’ ‘Ach,’ zeiden ze, ‘laat het<br />

gaan, dan kunnen we opsporen wat er<br />

gaande is.’ In 2007 is hij pas opgepakt.<br />

Zijn slachtoffers hebben allemaal<br />

papieren. Als die dame dan buiten mijn<br />

gezichtsveld wordt mishandeld, wat<br />

moet ik daar dan aan doen? Die man<br />

kon jarenlang zijn gang gaan, en dan zijn<br />

wij verantwoordelijk? De overheid heeft<br />

hem op verlof laten gaan, een k<strong>in</strong>dje<br />

laten maken en nu is hij weg met nog<br />

vijftien jaar op zijn kerfstok. Als ik een<br />

stoel buiten zet, heb ik al een bekeur<strong>in</strong>g<br />

aan mijn reet.’<br />

Van Dorst: ‘De ondernemers op de<br />

Wallen hebben heel veel klachten over<br />

Saban gemeld. Het was de overheid<br />

die zich omdraaide en zei: ‘Het ligt<br />

allemaal aan de sector.’ Zij geven het<br />

geen prioriteit en hebben er de mensen<br />

en het geld niet voor. Wat wil je dan?<br />

Vanzelf lost het zich niet op.’<br />

25

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!