Prostitutie in Nederland
Prostitutie in Nederland
Prostitutie in Nederland
Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!
Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.
REPORTAGE<br />
20<br />
annie hoogendoorn<br />
Prostituees, seksondernemers en klanten over een verbod voor hoerenlopers<br />
‘ZE PRATEn mET<br />
hET vERsTAnd<br />
vAn EEn flikkER<br />
OvER EEn kuT’<br />
Volgens PvdA-Kamerlid Hilkens is de prostitutie ‘een van de grootste misstanden<br />
van deze tijd’. Nieuwe Revu peilde <strong>in</strong> de grote steden de men<strong>in</strong>gen<br />
van ervar<strong>in</strong>gsdeskundigen <strong>in</strong> de branche. Die zijn verbijsterd over het plan om<br />
hoerenlopen strafbaar te maken. ‘Dat wijf zit <strong>in</strong> de zak van die Asscher.’<br />
DooR CAsPER sikkEmA m.m.V. ROEl kuildER<br />
mag ik misschien<br />
vragen of u<br />
al bent getrouwd?’<br />
Een dertiger met<br />
‘Mevrouw,<br />
pet en kle<strong>in</strong> postuur<br />
loopt over het Utrechtse Zandpad<br />
en lacht naar een schaars geklede vrouw<br />
die even buiten haar woonboot staat. ‘Of<br />
bent u vrijgezel?’ Met een onmiskenbaar<br />
Slavisch accent antwoordt de vrouw<br />
ontkennend: ‘De bruiloft g<strong>in</strong>g niet door,<br />
de auto kwam niet opdagen.’<br />
De lach die hierna over de Vecht golft,<br />
her<strong>in</strong>nert ons er net op tijd aan dat<br />
het bekende Utrechtse Zandpad, waar<br />
op ongeveer veertig woonboten 143<br />
prostituees hun diensten aanbieden,<br />
meer is dan een treurigmakend decor<br />
van sadistische onderdrukk<strong>in</strong>g en<br />
gedwongen prostitutie.<br />
Maar toch. De ijzeren regelmaat van<br />
langzaam voorbijrijdende auto’s en het<br />
samenspel tussen jager en prooi maken<br />
de deelnemers er niet echt aantrekkelijker<br />
op. Keurige familiewagens met<br />
k<strong>in</strong>derzitjes, afgeragde Golfjes met<br />
groepjes Marokkaanse jongens, bouwvakkersbusjes;<br />
de mannelijke behoefte<br />
uit zich ook deze donderdagmiddag als<br />
een bijzonder veelkoppig, maar vooral<br />
uiterst gedreven monster.<br />
OvER OnZE RuG<br />
Dit is zo’n plek waar een verbod op<br />
hoeren lopen hard wordt weggelachen.<br />
‘Wat wil je dan?’ ‘Hoe naïef kan je<br />
zijn?’ ‘Opportunistisch politiek gedoe.’<br />
Niemand ziet ook maar enige levensvatbaarheid<br />
voor welk verbod dan ook.<br />
‘Die politici willen scoren over onze<br />
rug,’ zegt een wat oudere gepermanente<br />
blonde prostituee. ‘Weet je wat je moet<br />
schrijven: die Asscher moet zichzelf eens<br />
goed laten neuken. Dat zal hem leren.<br />
Hij heeft volgens mij kortsluit<strong>in</strong>g gehad<br />
<strong>in</strong> zijn hoofd.’<br />
In haar kamer hangt de geur van rook en<br />
cosmeticaproducten, achter ons houdt<br />
een jonge, Oost-Europese jongen <strong>in</strong><br />
een auto het gesprek geïnteresseerd <strong>in</strong><br />
Rosse buuRt. zANDPAD utRecHt.<br />
de gaten. ‘Gaan ze het eerst legaliseren,<br />
willen ze nu weer verbieden dat de<br />
mannen hier komen. Prima hoor, ik ga<br />
wel de WW <strong>in</strong>. Maar dan wil ik wel een<br />
uitker<strong>in</strong>g op basis van wat ik de afgelopen<br />
jaren aan <strong>in</strong>komen heb gehad. Ze<br />
moeten eens ophouden met dat gezeik<br />
over uitbuit<strong>in</strong>g. Hier <strong>in</strong> Utrecht is een<br />
streng beleid. Je moet allerlei papieren<br />
hebben, een gezondheidsverklar<strong>in</strong>g,<br />
gesprekken met <strong>in</strong>stanties: laat ons toch<br />
met rust. De meisjes die hier staan, zijn<br />
doorgew<strong>in</strong>terde tantes die vaak al <strong>in</strong><br />
Rusland en Spanje hebben gestaan. Die<br />
weten echt wel van zich af te bijten.’<br />
Na het gesprek stapt de Oost-Europese<br />
jongen uit zijn auto. Als hij hierna onze<br />
gesprekspartner, zo vermoeden we,<br />
bevraagt over de <strong>in</strong>houd van de niet<br />
bepaald lucratieve conversatie, voelen<br />
we dat welk antwoord we hier ook<br />
krijgen, er altijd onzichtbare krachten<br />
aanwezig zijn. Krachten die volgens<br />
veel deskundigen ervoor hebben gezorgd<br />
dat de legaliser<strong>in</strong>g van de prostitutie<br />
<strong>in</strong> <strong>Nederland</strong> niet heeft geleid tot de<br />
transparante, beheersbare wensdroom<br />
van politiek en beleidsmakers. Tien<br />
jaar na die legaliser<strong>in</strong>g wordt gezocht<br />
hh<br />
hh<br />
myRtHe HilKeNs<br />
eN geRt-jAN<br />
segeRs.<br />
naar nieuwe <strong>in</strong>zichten, zodat volgens<br />
Myrthe Hilkens van de PvdA ‘een van<br />
de grootste misstanden van deze tijd’ met<br />
nieuwe middelen kan worden bestreden.<br />
ERnsTiGE bEdREiG<strong>in</strong>GEn<br />
Daarvoor maakte ze samen met onder<br />
anderen ChristenUnie-Kamerlid Gert-<br />
Jan Segers naar Zweden. De essentie<br />
van het Zweedse model is dat niet de<br />
hoer, maar de hoerenloper strafbaar<br />
is. Kortom: seks verkopen mag, seks<br />
kopen niet. Het verwachte effect: m<strong>in</strong>der<br />
aanbod van klanten, waardoor het<br />
aantal prostituees ook af zal nemen.<br />
De trip heeft <strong>in</strong> de rangen van seksondernemers<br />
voor de nodige verontwaardig<strong>in</strong>g<br />
gezorgd. Het voorlopige<br />
dieptepunt zijn de ‘ernstige bedreig<strong>in</strong>gen’<br />
aan het adres van Hilkens. Bronnen rond<br />
haar melden dat ze mailtjes b<strong>in</strong>nenkreeg<br />
met de strekk<strong>in</strong>g dat ze maar beter niet<br />
op straat kan komen, omdat het dan<br />
weleens slecht met haar kan aflopen.<br />
De seksondernemers met wie Nieuwe<br />
Revu spreekt, distantiëren zich van de<br />
bedreig<strong>in</strong>gen, maar zijn unaniem <strong>in</strong> het<br />
oordeel over de studiereis. Een Amsterdamse<br />
ondernemer verwoordt het zo:<br />
hh<br />
21
22<br />
‘Dat kutwijf zit <strong>in</strong> de zak van die<br />
Asscher. Hij heeft haar voor zijn karretje<br />
gespannen, zij zegt nu precies hetzelfde.<br />
Uitbuit<strong>in</strong>g, laat me niet lachen. Ik heb<br />
tw<strong>in</strong>tig controlediensten aan m’n kloten<br />
hangen, denk je echt dat ik ook maar<br />
enig risico neem? Want wie is er uite<strong>in</strong>delijk<br />
verantwoordelijk? Juist. Wij.’<br />
De bereidheid om het Zweeds model te<br />
bespreken en vooral om <strong>in</strong> te gaan op het<br />
verwijt van veel critici die het huidige<br />
beleid een mislukk<strong>in</strong>g noemen, is op dit<br />
moment niet groot onder de seksondernemers<br />
op de Wallen. Deze week zitten<br />
ze om de tafel met het stadsbestuur en<br />
niemand wil voor die gesprekken de<br />
eigen glazen <strong>in</strong>gooien. ‘Sommige ondernemers<br />
moeten nog ruilen of verkopen,<br />
de belangen zijn groot, niemand durft<br />
nu herrie te maken.’<br />
AlARmknOP<br />
Op de voorwaarde van anonimiteit wil<br />
een ervaren raamexploitant ons wel<br />
een rondleid<strong>in</strong>g geven. De Wallen zijn<br />
volgens hem namelijk een plek waar<br />
‘99 procent van de ondernemers keurig<br />
volgens de regels werkt’.<br />
In een peeskamertje waar volgens hem<br />
alleen vrouwen terecht kunnen die door<br />
zijn strenge selectie zijn gekomen, legt<br />
hij uit dat ‘zijn’ Wallen door gegoochel<br />
met cijfers en opportunistische politici<br />
die zich graag als ‘redder van de vrouw<br />
<strong>in</strong> verdrukk<strong>in</strong>g’ presenteren, wordt<br />
overspoeld met regels en toegenomen<br />
verantwoordelijkheden voor de ondernemer.<br />
De exploitant: ‘Er zijn 800 clubs, 600<br />
vrouwen werken <strong>in</strong> de vergunde escort,<br />
nog eens 600 <strong>in</strong> de illegale escort. 26<br />
escortbedrijven hebben een vergunn<strong>in</strong>g,<br />
2000 vrouwen werken vanuit huis. Wij<br />
zitten hier niet eens op 150 panden. Dat<br />
is toch niks? Er zijn al 300 massagesalons<br />
en nu komt de burgemeester met<br />
maatregelen om de misstanden tegen<br />
te gaan en de positie van de prostituee<br />
te versterken. Hoe denkt hij dat te doen<br />
dan? Ze moeten de goede ondernemers<br />
van de kwaden onderscheiden. Het is<br />
hier echt niet slecht, ik voldoe aan alle<br />
eisen. Moet ik ze dan ook nog kled<strong>in</strong>g<br />
geven? Eten? Een won<strong>in</strong>g? Moet ik<br />
tegen ze zeggen dat ze bij hun vriendje<br />
weg moeten gaan?’<br />
Aan de muren hangen <strong>in</strong>gelijste foto’s<br />
van zwoel kijkende vrouwen, telefoonnummers<br />
van politie en beveilig<strong>in</strong>g en<br />
toeRistentRekkeR.<br />
De wAlleN iN AmsteRDAm hh<br />
leukeR kunnen we het<br />
niet maken. BelAstiNgtiPs<br />
iN De PeesKAmeR.<br />
‘We moeten<br />
belast<strong>in</strong>g<br />
betalen,<br />
maar We<br />
hebben<br />
nergens<br />
recht op. en<br />
dan Willen<br />
ze zich ook<br />
nog met<br />
onze klanten<br />
gaan<br />
bemoeien,<br />
dat v<strong>in</strong>d<br />
ik niet<br />
normaal’<br />
folders en flyers van hulp<strong>in</strong>stanties. Via<br />
een rommelige keuken lopen we naar<br />
de kamers waar de dames de klanten<br />
ontvangen. Een alarmknop moet de<br />
vrouwen veiligheid garanderen, een lijst<br />
met de huurregels wijst ze op hun verantwoordelijkheid.<br />
Door het raam zien<br />
we de drommen ‘wandelaars’ passeren.<br />
De ondernemer: ‘Ze zeggen dat het niet<br />
meer romantisch is hier. Wat een gelul.<br />
Het is nu ook niet meer romantisch<br />
als ik ga eten met mijn kle<strong>in</strong>k<strong>in</strong>deren,<br />
die zitten dan de hele tijd met hun<br />
Blackberry te spelen. Tijden veranderen,<br />
maar bij ons is het sfeertje altijd goed. Ik<br />
zorg dat de vrouwen die samenwerken<br />
bij elkaar passen, we gaan weleens met<br />
zijn allen uit eten. Dat zien de mensen<br />
niet, die denken dat wij alleen maar onze<br />
zakken vullen. Maar ik verhuur echt niet<br />
aan iedereen.’<br />
Terwijl we over de Wallen lopen, wijst<br />
de raamexploitant op overblijfselen van<br />
de ‘upgrade’ die het gebied onderg<strong>in</strong>g<br />
annie hoogendoorn<br />
haags model. elKe VRouw Die<br />
iN De HofstAD wil weRKeN iN De<br />
seKsBRANcHe moet lANgs De<br />
zeDeNPolitie.<br />
onder aanvoer<strong>in</strong>g van toenmalig wethouder<br />
Asscher. De <strong>in</strong> 2009 geopende<br />
modeboetiekjes en andere door de<br />
gemeente opgekochte panden liggen er<br />
slecht onderhouden en veelal verlaten<br />
bij. Voor een viezig raam waarachter zo<br />
te zien al jaren geen representativiteit<br />
verhogende activiteiten hebben plaatsgevonden:<br />
‘Is dit nou een upgrade? Het<br />
ziet er niet uit.’<br />
sEksbOulEvARd<br />
In Den Haag is de situatie anders dan <strong>in</strong><br />
Amsterdam. Daar moet iedere vrouw die<br />
wil werken <strong>in</strong> de seksbranche eerst langs<br />
de zedenpolitie. Pas als die toestemm<strong>in</strong>g<br />
geeft, mag ze aan de slag. Raam exploitant<br />
Ron Peet noemt het Haagse model dan<br />
ook trots het beste van <strong>Nederland</strong>. ‘Hier<br />
wordt meer gecontroleerd dan <strong>in</strong> alle<br />
andere steden, ik v<strong>in</strong>d dat heel positief.<br />
Tuurlijk gebeuren er d<strong>in</strong>gen die wij niet<br />
weten, die gasten zijn wel zo slim om<br />
zich schuil te houden, maar <strong>in</strong> Den Haag<br />
doen we er alles aan om dat tegen te gaan.<br />
Al kan nog altijd beter.<br />
‘Er ligt nu een plan voor een seksboulevard.<br />
Ik v<strong>in</strong>d dat zoiets pas echt<br />
goed werkt als daar ook een politiepost<br />
en een GGD-post komen. Dan zit je<br />
er direct bovenop. Daarnaast ben ik er<br />
een voorstander van dat iedereen die<br />
b<strong>in</strong>nenkomt, wordt gecontroleerd. Dan<br />
hou je alles nog meer <strong>in</strong> de hand. Wij<br />
doen er alles aan om ons aan de regels<br />
te houden. Er wordt al heel veel verantwoordelijkheid<br />
bij ons neergelegd.<br />
We moeten paspoorten controleren, de<br />
papieren op orde hebben. De overheid<br />
mag zelf ook wel een bijdrage leveren.<br />
Ze doen het al stukken beter hier, maar<br />
meer controle zou goed zijn. Wij willen<br />
naar een situatie met één of twee gebouwen<br />
met hekken eromheen.’<br />
Het idee om het hoerenlopen te verbieden<br />
v<strong>in</strong>dt Peet ‘het meest kromme’<br />
wat hij <strong>in</strong> de vijftig jaar dat hij al <strong>in</strong> de<br />
branche zit hoorde. ‘Als je foutieve cijfers<br />
annie hoogendoorn<br />
hanteert, kan je me makkelijk zwartmaken.<br />
Dan zeggen mensen die er geen<br />
verstand van hebben al snel: Jezus, is het<br />
zo erg. De politiek ziet alleen wat <strong>in</strong> hun<br />
straatje past. Doemdenkers zijn het, ze<br />
praten over ons als een flikker die het<br />
heeft over een kut.’<br />
Een andere, anonieme, Haagse exploitant.<br />
‘Ze roepen van alles over gedwongen<br />
prostitutie, maar ze kunnen het niet<br />
aantonen. Ze hebben vorig jaar een grote<br />
<strong>in</strong>val gedaan om gedwongen situaties<br />
te v<strong>in</strong>den. Uite<strong>in</strong>delijk waren er maar<br />
één of twee die gedwongen werkten. Ik<br />
vraag me af waar ze die cijfers vandaan<br />
halen.’<br />
In Utrecht is het half 6, spitsuur. De<br />
belangstell<strong>in</strong>g van de vrouwen om <strong>in</strong><br />
te gaan op een plan om prostitueebezoek<br />
te verbieden of bewer<strong>in</strong>gen<br />
over uitbuit<strong>in</strong>g, is dan ook ger<strong>in</strong>g. Een<br />
prachtige, Slavisch ogende vrouw: ‘Het<br />
is wel genoeg geweest. We moeten<br />
belast<strong>in</strong>g betalen, ons <strong>in</strong>schrijven, praten<br />
met de GGD, maar we hebben nergens<br />
recht op. En dan willen ze zich nog met<br />
onze klanten gaan bemoeien, dat v<strong>in</strong>d<br />
ik niet normaal.’<br />
Even verderop wenkt een vrouw met een<br />
stevig Pools accent. ‘Hoi lieverd, kom<br />
eens. Zal ik je pijpen?’ vraagt ze met een<br />
geforceerde glimlach. De lach verdwijnt<br />
van het gezicht als we vertellen over ons<br />
doel. Ze kijkt over onze schouder heen,<br />
trekt haar wenkbrauwen op en zegt<br />
hard: ‘Daar zeg ik niks over.’<br />
Een geparkeerde Volkswagen Golf<br />
staat met het raam open, er<strong>in</strong> zitten<br />
twee dreigend kijkende Marokkanen.<br />
Even later rijdt de Golf naast ons, twee<br />
lange m<strong>in</strong>uten verder rijdt de auto door<br />
en parkeert even verderop. Bij het passeren<br />
zien we vier ogen op ons gericht.<br />
Passief-agressief. Alweer.<br />
mAssAGEsAlOns<br />
André van Dorst, directeur van de<br />
Verenig<strong>in</strong>g Relaxbedrijven, v<strong>in</strong>dt dat bij<br />
de legaliser<strong>in</strong>g <strong>in</strong> 2000 een grote fout is<br />
gemaakt. ‘Ik heb ze nog gewaarschuwd:<br />
denk erom, je bent nu een systeem aan<br />
het lanceren dat maar beperkt vergunn<strong>in</strong>gen<br />
zal afgeven. De rest van de markt<br />
wordt wel <strong>in</strong>gevuld, maar niet door de<br />
allerbeste ondernemers. Dat is gebeurd.<br />
Het is dom om iets te creëren met de<br />
bedoel<strong>in</strong>g zicht op de praktijk te krijgen,<br />
maar dan maatregelen te nemen die<br />
precies het tegenovergestelde bereiken.<br />
Ik ben het eens met de legaliser<strong>in</strong>g.<br />
under construction<br />
balans na dertien jaar opheff<strong>in</strong>g<br />
bordeelverbod<br />
met de opheff<strong>in</strong>g van het bordeelverbod<br />
<strong>in</strong> 2000 wilde toenmalig<br />
m<strong>in</strong>ister van justitie Benk Korthals<br />
gedwongen en m<strong>in</strong>derjarige prostitutie<br />
uitbannen. De gemeenten<br />
kregen de bevoegdheid door middel<br />
van een vergunn<strong>in</strong>gen stelsel de<br />
prostitutie te reguleren. er ontstonden<br />
daarna verschillende vormen<br />
van prostitutie. De vergunde prostitutie<br />
(raamprostitutie), de illegale<br />
prostitutie (ch<strong>in</strong>ese massagesalons)<br />
en de onvergunde prostitutie<br />
(<strong>in</strong> bepaalde gemeenten is er voor<br />
escorts wel een vergunn<strong>in</strong>gsplicht,<br />
<strong>in</strong> andere niet).<br />
<strong>in</strong> 2006 werd de opheff<strong>in</strong>g van het<br />
bordeelverbod geëvalueerd. Daaruit<br />
kwam naar voren dat prostituees<br />
en exploitanten niet van men<strong>in</strong>g<br />
waren dat door de opheff<strong>in</strong>g van het<br />
bordeelverbod de positie van prostituees<br />
was verbeterd. zo wilden zij<br />
<strong>in</strong> de toekomst dat er meer voor<br />
hun belangen op werd gekomen en<br />
een betere handhav<strong>in</strong>g <strong>in</strong> de illegale<br />
sector. Pas <strong>in</strong> 2008 kwam mensenhandel<br />
b<strong>in</strong>nen de prostitutie <strong>in</strong> de<br />
openbaarheid. Aanleid<strong>in</strong>g hiervoor<br />
was de zaak-sneep tegen de crim<strong>in</strong>eel<br />
saban B.. Hij werd beschuldigd<br />
van mensenhandel, uitbuit<strong>in</strong>g,<br />
zware mishandel<strong>in</strong>g, verkracht<strong>in</strong>g,<br />
drugshandel en het leiden van een<br />
crim<strong>in</strong>ele organisatie. <strong>in</strong> totaal g<strong>in</strong>g<br />
het om zeker 120 vrouwelijke slachtoffers.<br />
B. kreeg zeven jaar en negen<br />
maanden, maar <strong>in</strong> 2009 vluchtte hij<br />
tijdens verlof naar turkije<br />
m<strong>in</strong>ister ernst Hirsch Ball<strong>in</strong> kwam<br />
<strong>in</strong> 2009 met een aanvullend wetsvoorstel<br />
om de prostitutie <strong>in</strong> <strong>Nederland</strong><br />
te reguleren. Punten waren<br />
onder meer het <strong>in</strong>voeren van een<br />
registratieplicht voor prostituees,<br />
de verhog<strong>in</strong>g van de m<strong>in</strong>imumleeftijd<br />
van 18 jaar naar 21 jaar en<br />
het strafbaar stellen van een klant<br />
als deze niet nagaat of de prostituee<br />
staat <strong>in</strong>geschreven <strong>in</strong> het landelijk register.<br />
Het voorstel werd <strong>in</strong> maart<br />
2011 aangenomen <strong>in</strong> de tweede<br />
Kamer, maar <strong>in</strong> oktober 2012 <strong>in</strong><br />
de eerste Kamer aangehouden<br />
waardoor het voorstel <strong>in</strong> de wacht<br />
werd gezet.<br />
23
24<br />
Dat moet je marktconform doen. Er is<br />
redelijk duidelijk wat de markt is, kijk<br />
hoeveel er nodig is en vergun dat. Op<br />
dit moment is 70 procent van de markt<br />
illegaal, dat kan de overheid niet zo laten<br />
of zeggen: ‘Daar kunnen we nu eenmaal<br />
niet naar b<strong>in</strong>nen gaan, dus daar doen we<br />
niets aan.’’<br />
Van Dost gelooft vurig <strong>in</strong> de heilzame<br />
werk<strong>in</strong>g van een vergund seksbedrijf. De<br />
laatste vijf jaar is volgens hem maar van<br />
een enkel<strong>in</strong>g de vergunn<strong>in</strong>g afgenomen.<br />
‘Alle ellende komt door wat niet vergund<br />
is. Waarom denk je dat massagesalons<br />
zo goed lopen? De politie heeft daar<br />
te we<strong>in</strong>ig bevoegdheden. Onlangs<br />
hebben ze na vier jaar onderzoek zestien<br />
massagesalons <strong>in</strong> drie steden kunnen<br />
b<strong>in</strong>nenvallen, ze hebben er twee kunnen<br />
sluiten. Dat werkt toch niet? Daarom is<br />
het jammer dat de nieuwe prostitutiewet<br />
niet door de Eerste Kamer is gekomen,<br />
daarmee konden ze bij een ‘vermoeden<br />
van prostitutie’ <strong>in</strong>vallen doen. Als je dat<br />
goed regelt, is het snel voorbij met de<br />
crim<strong>in</strong>ele belangstell<strong>in</strong>g.’<br />
Van Dorst heeft met enige verbaz<strong>in</strong>g<br />
gekeken naar Myrthe Hilkens en haar<br />
roep om meer moraal <strong>in</strong> de discussie. De<br />
studiereis naar Zweden beziet hij dan<br />
ook met de nodige scepsis. ‘Dat ze op<br />
onderzoek uitgaan, v<strong>in</strong>d ik prima, maar<br />
het is maar net wie ze daar spreken. Als<br />
je alleen officiële <strong>in</strong>stanties bezoekt en<br />
uitsluitend te horen krijgt dat het een<br />
succes is, heeft het we<strong>in</strong>ig z<strong>in</strong>. Denkt ze<br />
dan echt dat prostitutie daar opeens bij<br />
toverslag is verdwenen?’<br />
GROf GEld<br />
Net buiten het bekende bordeel La Vie<br />
en Rose op de Amsterdamse Wallen<br />
spreken we Guus. ‘Geen regelmatige<br />
hoerenloper, maar zo nu en dan komt<br />
het voor.’ Hij v<strong>in</strong>dt het idee om het prostitueebezoek<br />
te verbieden een zwaktebod.<br />
‘Ze kunnen niks doen tegen meisjes<br />
die gedwongen zitten, dat is stukgelopen.<br />
Exploitanten die beweren dat hier geen<br />
misstanden zijn, lullen onz<strong>in</strong>. Ik geloof<br />
helemaal niks van die controles. Zie jij<br />
hier weleens controleurs naar b<strong>in</strong>nen<br />
lopen? Ik geloof niet dat er iets verandert,<br />
er lopen nog steeds jongens rond die grof<br />
geld verdienen, die blijven buiten schot.’<br />
Hetzelfde beweert Cor<strong>in</strong>ne Dettmeijer,<br />
Nationaal Rapporteur Mensenhandel<br />
en Seksueel Geweld Tegen K<strong>in</strong>deren.<br />
‘We hebben meer zicht gekregen op de<br />
hh<br />
anp<br />
veRkaPte PRostitutie.<br />
Politie-iNVAl iN mAssAgesAloN.<br />
hET ZwEEdsE mOdEl<br />
krijgen wij dat ook?<br />
Het zweedse beleid is de afgelopen tijd naar voren<br />
geschoven als hét alternatief voor het onze. terwijl <strong>in</strong><br />
<strong>Nederland</strong> aan het beg<strong>in</strong> van deze eeuw het bordeelverbod<br />
werd opgeheven, gebeurde <strong>in</strong> zweden het<br />
tegenovergestelde. er werd een wet <strong>in</strong>gevoerd waar<strong>in</strong><br />
de hoerenloper strafbaar werd gesteld. De zweden<br />
verwachtten dat er daardoor m<strong>in</strong>der hoerenlopers<br />
zouden zijn en dat het aantal prostituees zou dalen.<br />
De wet maakt deel uit van een pakket dat het moeilijker<br />
maakt zich te prostitueren. <strong>in</strong> zweden is het bijvoorbeeld<br />
verboden om een won<strong>in</strong>g of bedrijfsruimte beschikbaar<br />
te stellen voor prostitutie. en partners van prostituees<br />
kunnen vervolgd worden, omdat ze (onbedoeld)<br />
profiteren van de opbrengsten van de prostitutie. De<br />
wet heeft een grote schare voorstanders. zo zou de<br />
straatprostitutie zijn gehalveerd en worden op deze<br />
manier prostituees, en mogelijk slachtoffers van<br />
mensenhandel of uitbuit<strong>in</strong>g, niet gecrim<strong>in</strong>aliseerd.<br />
tegenstanders van de wet wijzen op de mogelijkheid<br />
dat de prostitutie zich naar m<strong>in</strong>der zichtbare locaties<br />
verplaatst en <strong>in</strong> de illegaliteit belandt.<br />
Dat het zweeds model na de studiereis van politici<br />
myrthe Hilkens (PvdA) en gert-jan segers (christenunie)<br />
meteen <strong>in</strong>gevoerd wordt <strong>in</strong> <strong>Nederland</strong> is een misverstand.<br />
Volgens Trouw-journalist Perdiep Ramesar<br />
is het afwachten wat het politieke effect van deze reis<br />
is. Daarvoor kijkt hij vooral naar de PvdA. ‘Als de PvdA<br />
besluit om na de reis van Hilkens een mogelijk wetsvoorstel<br />
van de christenunie te steunen, dan weten we<br />
pas zeker of er echt iets gaat gebeuren <strong>in</strong> <strong>Nederland</strong>.’<br />
hh<br />
mensenhandelaaR. sABAN B..<br />
misstanden b<strong>in</strong>nen de prostitutie en het<br />
aanzien van prostituees is gestegen, maar<br />
de crim<strong>in</strong>aliteit is niet gedaald.’<br />
Dertien jaar nadat Benk Korthals,<br />
toenmalig m<strong>in</strong>ister van Justitie, het<br />
bordeelverbod ophief, maakt zij de<br />
balans op. ‘Het aantal geregistreerde<br />
slachtoffers van mensenhandel is groter<br />
dan <strong>in</strong> 2000. Maar we leven nu ook <strong>in</strong><br />
een tijd waar<strong>in</strong> alle grenzen openstaan<br />
en meer meisjes uit Hongarije en<br />
Roemenië hierheen zijn gekomen.<br />
Meisjes die niet voldeden aan het beeld<br />
van de mondige <strong>Nederland</strong>se prostituee.<br />
Die de taal niet spreken en kwetsbaar<br />
zijn voor uitbuit<strong>in</strong>g. Vooral met die<br />
meisjes heeft de reger<strong>in</strong>g toentertijd<br />
geen reken<strong>in</strong>g gehouden.’<br />
De veelgenoemde 50 tot 80 procent van<br />
de prostituees die onder dwang <strong>in</strong> de<br />
prostitutie werken, is volgens Dettmeijer<br />
een onnauwkeurige schatt<strong>in</strong>g. ‘Die is<br />
onbetrouwbaar. Genoemde percentages<br />
gaan een eigen leven leiden. In<br />
vijf jaar tijd is er wel een forse toename<br />
geweest van mensen die als slachtoffer<br />
van mensenhandel b<strong>in</strong>nen de prostitutie<br />
zijn geregistreerd. Waren het er <strong>in</strong> 2008<br />
nog 480, <strong>in</strong> 2011 waren het 782 mensen<br />
die geregistreerd zijn bij Coörd<strong>in</strong>atiecentrum<br />
Mensenhandel <strong>Nederland</strong>.<br />
Die toename komt volgens Dettmeijer<br />
vooral omdat er de afgelopen jaren meer<br />
aandacht is gekomen voor dit fenomeen:<br />
‘Als je beter kijkt, zie je meer.’<br />
vERkRAChT<strong>in</strong>G<br />
De zaak-Sneep tegen de Duits-Turkse<br />
crim<strong>in</strong>eel Saban B. <strong>in</strong> 2008 was een<br />
belangrijke oorzaak van de toename van<br />
aandacht voor mensenhandel. Perdiep<br />
Ramesar was als Trouw-verslaggever<br />
aanwezig bij de rechtszaak tegen B. die<br />
werd beschuldigd van mensenhandel,<br />
‘Wij<br />
nederlanders<br />
v<strong>in</strong>den<br />
dat We<br />
het recht<br />
hebben om<br />
seks te<br />
kopen, <strong>in</strong><br />
zWeden<br />
zijn ze juist<br />
van men<strong>in</strong>g<br />
dat<br />
vrouWen<br />
het recht<br />
hebben om<br />
bescherm<strong>in</strong>g<br />
te<br />
krijgen’<br />
Politie-<strong>in</strong>val den haag. ‘HieR<br />
woRDt meeR gecoNtRoleeRD<br />
DAN iN ANDeRe steDeN.’<br />
uitbuit<strong>in</strong>g, mishandel<strong>in</strong>g, verkracht<strong>in</strong>g,<br />
drugshandel en het leiden van een<br />
crim<strong>in</strong>ele organisatie. Later schreef<br />
hij samen met zijn collega Martijn<br />
Roess<strong>in</strong>gh het boek Slaven <strong>in</strong> de polder.<br />
‘Pas bij die rechtszaak kregen mensen<br />
een beeld van wat mensenhandel nou<br />
precies is en vanaf toen werd het ook<br />
een speerpunt van de overheid. Veel<br />
mensen redeneren van: joh, dit hoort<br />
toch bij ons land, maar er gebeuren<br />
gewoon verschrikkelijke d<strong>in</strong>gen.’<br />
Ramesar weet waarover hij praat, want<br />
tijdens zijn onderzoek stuitten hij en<br />
Roess<strong>in</strong>gh op een aantal schrijnende<br />
gevallen. ‘Meisjes die <strong>in</strong> Ch<strong>in</strong>ese<br />
massage salons dag en nacht moeten<br />
masseren en zich prostitueren voor een<br />
paar centen.’<br />
Een registratieplicht zou helpen volgens<br />
beiden. Dettmeijer haalt de prostitutie <strong>in</strong><br />
Utrecht aan waar ze de plicht al hebben<br />
<strong>in</strong>gevoerd en volgens haar prostituees<br />
beter gecontroleerd kunnen worden.<br />
Het wetsvoorstel om de prostitutie<br />
te reguleren, waar de registratieplicht<br />
onder gaat vallen, ligt nog <strong>in</strong> de Eerste<br />
Kamer te wachten op goedkeur<strong>in</strong>g.<br />
Volgens Ramesar is het een goed plan,<br />
maar de uitvoer<strong>in</strong>g is lastig. ‘Een klant<br />
gaat maar voor één d<strong>in</strong>g naar b<strong>in</strong>nen bij<br />
een prostituee. Hij gaat echt niet vragen<br />
om een registratienummer.’<br />
Ramesar staat niet afwijzend tegenover<br />
het Zweedse model, maar heeft wel een<br />
paar kantteken<strong>in</strong>gen. ‘De prostitutie <strong>in</strong><br />
Zweden is een veel kle<strong>in</strong>ere sector.’<br />
Dat verschil <strong>in</strong> grootte is volgens<br />
Ramesar een van de redenen dat het<br />
model <strong>in</strong> <strong>Nederland</strong> niet per se hoeft te<br />
slagen. ‘In Zweden is die kle<strong>in</strong>ere groep<br />
beter te controleren.’<br />
Veelgehoorde kritiek op het Zweedse<br />
model is dat de prostitutie vooral<br />
ondergronds gaat. ‘Mijn collega Martijn<br />
Roess<strong>in</strong>gh is naar Zweden geweest en<br />
heeft daar helemaal geen bewijs voor<br />
gevonden. Maar we moeten niet de<br />
illusie hebben dat illegale prostitutie<br />
niet bestaat <strong>in</strong> Zweden.’<br />
Dettmeijer draagt ook nog een morele<br />
kwestie aan. ‘Wij <strong>Nederland</strong>ers hebben<br />
een andere landsaard. Wij v<strong>in</strong>den dat<br />
we het recht hebben om seks te kopen,<br />
<strong>in</strong> Zweden zijn ze juist van men<strong>in</strong>g<br />
dat vrouwen het recht hebben om<br />
bescherm<strong>in</strong>g te krijgen.’<br />
ZElfRE<strong>in</strong>iGEnd<br />
Op de Wallen zorgt de naam van Saban,<br />
zeker <strong>in</strong> comb<strong>in</strong>atie met het begrip<br />
‘zelfre<strong>in</strong>igend vermogen’ nog steeds<br />
voor veel irritatie en een groot gevoel<br />
van onrecht. Een raamexploitant: ‘Die<br />
Saban was al <strong>in</strong> ’98 bezig hiero. Wij<br />
zeiden toen al: ‘Jongens, doe er wat aan,<br />
dit is niet pluis.’ ‘Ach,’ zeiden ze, ‘laat het<br />
gaan, dan kunnen we opsporen wat er<br />
gaande is.’ In 2007 is hij pas opgepakt.<br />
Zijn slachtoffers hebben allemaal<br />
papieren. Als die dame dan buiten mijn<br />
gezichtsveld wordt mishandeld, wat<br />
moet ik daar dan aan doen? Die man<br />
kon jarenlang zijn gang gaan, en dan zijn<br />
wij verantwoordelijk? De overheid heeft<br />
hem op verlof laten gaan, een k<strong>in</strong>dje<br />
laten maken en nu is hij weg met nog<br />
vijftien jaar op zijn kerfstok. Als ik een<br />
stoel buiten zet, heb ik al een bekeur<strong>in</strong>g<br />
aan mijn reet.’<br />
Van Dorst: ‘De ondernemers op de<br />
Wallen hebben heel veel klachten over<br />
Saban gemeld. Het was de overheid<br />
die zich omdraaide en zei: ‘Het ligt<br />
allemaal aan de sector.’ Zij geven het<br />
geen prioriteit en hebben er de mensen<br />
en het geld niet voor. Wat wil je dan?<br />
Vanzelf lost het zich niet op.’<br />
25