Energiezorg van onderuit ! - IBGE

ibgebim.be

Energiezorg van onderuit ! - IBGE

Energiezorg van onderuit !

Ecolife vzw

en

EcoTeam op het Werk

Een introductie...

Opleiding energieverantwoordelijke 24.05.2007 (Leefmilieu Brussel - BIM)

De sensibilisering en betrokkenheid van het personeel


Ecolife vzw

Een vreemd allegaartje...

Ecolife vzw

Missie:

ontwikkelen en implementeren van

actiemodellen en campagnes gericht op

ecologische gedragsverandering bij diverse

doelgroepen

Dus ook:

actiemodellen voor op de werkvloer

maar wel mét een missie!


2 modellen:

EcoTeam op het Werk

- Milieugedragsscan: sensibiliseren + meten

- EcoTeams: milieuzorg van onderuit

Milieugedragsscan - MGS

• MGS = nulmeting op milieugedrag

= eerste sensibilisatie

• Vragenlijst in te vullen door werknemers

• Vragen:

– Milieubewustzijn

– Milieugedrag

– Actiebereidheid: deelnemen aan EcoTeam???

– Suggesties, opmerkingen, ....


• Online of op papier

• Vragenlijsten:

– Administratief personeel

– Technisch personeel en buitendiensten

– Onderhoudspersoneel

– Keuken & horecapersoneel

– Zorgpersoneel

• Rusthuizen, ziekenhuizen, ...

• Begeleide woon- of leefgemeenschappen

26,50%

Ik kan een bijdrage leveren

10,30% 1,50%

helemaal mee eens beetje mee eens

beetje mee oneens helemaal oneens

61,80%

Milieugedragsscan - MGS

23,50%

MGS – I can / I do

Inschatting eigen milieugedrag

2,90%

10,30%

63,20%

helemaal mee eens beetje mee eens

beetje mee oneens helemaal oneens


15,5%

28,1%

37,7%

16,8%

27,5%

31,5%

21,3%

22,5%

48,4%

MGS – Gedrag per thema

5,2%

21,3%

55,2%

12,8%

22,4%

34,1%

5,9%

29,4%

60,3%

Energie Papier Afval Water Mobiliteit Aankoop

(bijna) altijd soms wel/soms niet (bijna) nooit

EcoTeams...

in een notendop....

• Procesbegeleiding om actief invulling te geven

aan duurzaam ondernemenvanuit de basis, de

medewerker

• Sinds 1997 in Nederland door Global Action

Plan Nederland (GAP)

• Vanaf 2001 in Vlaanderen door Ecolife vzw


Programma’s op maat

• Steden en gemeenten

• Bedrijven en non-profit organisaties

• Jeugdhuizen

– EcoSpot project i.s.m. Vlaamse jeugdhuizenkoepels

en Vlaamse Gemeenschap

• Verzorgingssector:

– EcoCare pilootprojecten i.s.m. KBS

• VUB-Scan

• EU-Scan

Focus op gedrag


De filosofie erachter:

EMPOWERMENT

• Bottom up

• “I can make a difference!”

• Visiegericht

• Meten is weten

• Belemmeringen omzetten in mogelijkheden

• Actie stap voor stap

• Werken in team

• Proces met impact op bedrijfscultuur

Concreter

• Visie en doelstellingen: individueel + als team

• Dagelijks handelen op de werkvloer:

• Water en energie

• Inkoop

• Mobiliteit

• Afval

• Papier

• EcoTeam = hoog rendementsteam

• Meten!

• Coaching


Heel concreet

• Startbijeenkomst

– Kennismaking + uitleg

– Teamdoel

• Vertegenwoordiging of team?

• Infrastructurele maatregelen of sensibilisering?

• Enkel intern? Of ook naar buiten treden?

• Ludieke acties?

– Taakverdeling

• 4 thema-bijeenkomsten van 2u

– Evaluatie van actiepunten vorige bijeenkomst

– Presentatie themavoorbereiders

– Brainstorm rond mogelijke actiepunten

– Keuze van actiepunten

– Communicatie en afspraken

Heel concreet

• Thema’s: afval, energie, water, papier, mobiliteit, aankoop, …


Voorbeelden

Infrastructureel

– Spaarlampacties, instellingen van printers, verwarming, …

– Invoering gerecycleerd papier, ecologische poetsproducten, …

– …

Sensibilisering

– Communicatie rond infrastructurele acties

– Kill a Watt

– Big Brother kwam, zag en beloonde

– Fietsweek

– Wall of shame? Wall of ambition!

– …

Wat levert het op??

Naast besparingen, milieuvriendelijk imago, ...

• Medewerkers geven zelf invulling aan milieuzorg

• Veel goede ideeën voor verbeteringen

• Leuke acties die de werksfeer verbeteren

• Draagvlak om maatregelen uit te voeren

• Je hoeft het niet alleen te doen

• Gedragsverandering op lange termijn

• EcoTeams blijven meestal actief


En hoe zit het met jouw milieugedrag??

Doe de scan!

Sensibilisatie rond energiezorg

• Informeren en sensibiliseren

• Draagvlak voor IMZ vergroten

• Opzetten van een energiecampagne


Informeren en sensibiliseren

• Informatie: doel is dat de doelgroep over bepaalde

informatie beschikt en ze begrijpt (in principe

‘neutraal’)

- Passieve informatieoverdracht

- Actieve informatieoverdracht

• Sensibiliseren: doel is het beïnvloeden van de

gedragsintentie en de houding.

(Speelt op affectief niveau)

• Sensibiliseren is niet gelijk aan manipuleren

Sensibilieren…

• Vraagt meer tijd dan informeren !

• Moet aansluiten op de fases van het

gedragsveranderingsproces

– Precontemplatiefase

– Contemplatiefase

– Voorbereidingsfase

– Actiefase

– Bevestigingsfase

Informeren en sensibiliseren


Sensibilieren…

Informeren en sensibiliseren

• Precontemplatiefase: involledige info + weerstanden

• Communicatie:

- Kennis verhogen (neutrale informatie)

- Onwaarheden ontkrachten

- Nieuwe gedrag op neutrale wijze positioneren ten opzicht van het

oude (voor en nadelen)

- Vertrekken van bestaande kennis, gedrag en attitudes

- Aansluiten bij heersende waarden en normen van de doelgroep

- Veelvuldig en via meerdere kanalen werken

Sensibilieren…

Informeren en sensibiliseren

• Contemplatiefase:

bewustzijn + overwegen van gedragsverandering

• Communicatie:

- Nood aan bemoedigende communicatie

- Ondersteuning van omgeving

- Promoten van te verwachten positieve gevolgen

- Benadrukken dat de gedragsverandering nu kan

- Gevoel van vrije keuze benadrukken

- Nieuw gedrag tonen, ervaring laten opdoen

- Omgeving betrekken indien nodig


Sensibilieren…

• Voorbereidingsfase:

bereidheid tot gedragsverandering

Informeren en sensibiliseren

• Communicatie:

- Objectieve en emotionele voordelen blijven benadrukken

- Mogelijke waargenomen ‘kosten’ verkleinen

- Zeer concreet communiceren (welk gedrag, welke vaardigheden,

welke producten, welke inspanning, welke voordelen, waar en

wanneer…)

Sensibilieren…

Informeren en sensibiliseren

• Actiefase: nieuw gedrag + omzetten in gewoonte

• Communicatie:

- Verder aanmoedigen en ondersteunen van nieuwe gedrag

- Erkenning geven (laten geven)

- Vertrouwen geven over gemaakte keuze


Sensibilieren…

• Bevestigingsfase: gedragsverandering geconsolideerd

• Communicatie:

- Voorbeeldgedrag voldoende

- Vooral mond aan mondcommunicatie

Informeren en sensibiliseren

Draagvlak voor IMZ vergroten


Toon het belang van milieuzorg

- Kostenbesparing

- Milieubesparing

- Voldoen aan wetgeving

- Voorbeeldfunctie

- ‘Goed gevoel’

- …

Draagvlak voor IMZ vergroten

Draagvlak voor IMZ vergroten

Terugkoppeling van de resultaten

- Belang van registratie

- Vergelijken met kengetallen

- Vb: 1900 kWh/jaar/FTE

- Vb: 12 000 vellen/jaar/FTE

- Vb: 33 liter/dag/FTE

- Resultaten communiceren

- Bereikte doelen vieren


Draagvlak voor IMZ vergroten

Gebruik bestaande structuren

- IMZ opnemen in plannen rond

- Kwaliteitszorg

- Veiligheid en gezondheid

- Iso of Emas

- Bestaande overlegstructuren en

communicatiemiddelen gebruiken of betrekken

Vb. vakbonden

- Milieu opnemen in bestaande aankooprichtlijnen

Tijd voorzien voor milieuzorg

- als er geen tijd is, lukt het niet.

- IMZ opnemen in taakomschrijving

- tijd geven= belang aangeven

Medewerkers aux serieus nemen !

- ingaan op klachten en opmerkingen

- Iets doen met voorstellen

- Opvolging is van groot belang

Draagvlak voor IMZ vergroten


Opzetten van een energiecampagne

Communicatiestrategieën voor op de werkvloer

Opzetten van een energie campagne

Kritische succesfactoren voor een effectieve

communicatiestrategie

• Be shocking!!

Gebruik cijfers, statistieken die verbazen of tot de verbeelding spreken

• Make it visual!!

Gebruik niet te veel tekst, een beeld spreekt tot de verBEELDing

• Make it personal!!

Leg de nadruk op persoonlijke actie en gebruik gegevens van de eigen

organisatie. Houd rekening met kennis, houding en gedrag van de

doelgroep.

• Keep it simple!!

Gebruik simpele boodschappen: gebruikerstaal en gemakkelijk uit te

voeren acties.


Opzetten van een energie campagne

Kritische succesfactoren voor een effectieve

communicatiestrategie (2)

• Diversity rules!

Gebruik een veelheid aan kanalen, zoals posters, e-mails, displays,

campagnes, events, …

• Drip feed information

Geef niet teveel informatie ineens

• Provide incentives!!

Geef (tussentijdse): besparingen, zowel financieel als voor het milieu

• Organise!!

Plan alles goed, verdeel het werk en stick to deadlines

Opzetten van een energie campagne

Kritische succesfactoren voor een effectieve

communicatiestrategie (2)

• Diversity rules!

Gebruik een veelheid aan kanalen, zoals posters, e-mails, displays,

campagnes, events, …

• Drip feed information

Geef niet teveel informatie ineens

• Provide incentives!!

Geef (tussentijdse) resultaten, zowel financieel als voor het milieu

• Organise!!

Plan alles goed, verdeel het werk en stick to deadlines


• Displays

Opzetten van een energie campagne

Proud to be a Turn-off!

• Events en stunts

Voorbeeldje…

• Nieuwsbrieven, website, …

Opzetten van een energie campagne

Kanalen voor een effectieve communicatiestrategie


Wat?

Materialen die ergens op de werkvloer geplaatst worden om een boodschap

over te brengen

Aandachtspunten

• Moeten de aandacht kunnen trekken

Opzetten van een energie campagne

Displays

• Moeten aanzetten tot deelname aan de campagne, ofwel door als

educatietool te fungeren, ofwel simpelweg als een kleurrijke reminder

• Geen overdaad aan informatie: mensen werken en hebben dus geen

tijd!

-Goed: simpele actie statements, slogans, een mop, cartoon of

schokkerende statistiek

Eens de aandacht is getrokken, kan verwezen worden naar waar

meer info kan gevonden worden (vb. flyers in de nabijheid van de

display), of naar aanspreekpunten.

Aandachtspunten (2)

Opzetten van een energie campagne

Displays

• Maak de display LEUK, en INTERACTIEF

Voorbeeld: uitnodiging om deel te nemen aan een spel of oproep om

iets concreet te doen.

Voorbeeld: gebruik een herkenbare mascotte

• Plaats de display(s) strategisch: waar de collega’s verzamelen

• Zorg bij gebruik van posters voor afwisseling, zodat ze geen deel worden

van het behang

• Energy freebies: iedereen krijgt graag kadootjes


Materialen

Opzetten van een energie campagne

Displays

POSTERS

- Maak zelf posters met info van je eigen audit, met grafieken en

verbazingwekkende statistieken

- Haal posters bij anderen: overheid, energieleveranciers,…

STICKERS, WANDPLAATJES, STROOKJES, …

Op deurknoppen, op beeldschermen, …

Op vensters, radiatoren, …

POST-Its

Bij een stunt, op beeldschermen, toetsenborden, ….

MUREN, WANDEN, …

Vb. Wall of shame / wall of fame Destelbergen

INSTALLATIES

Vb. Energy bike van GAP

Doel

• Interesse wekken voor de campagne

• Resultaten meedelen

Opzetten van een energie campagne

Stunts en events

!! Belangrijk voor het creëren van betrokkenheid

Duizenden variaties mogelijk

van een energie raid op het kantoor of een groots opgezetten

energiebesparingscompetitie tot een formeel gesprek tijdens de lunch

Belangrijk:

- Goeie promotie van het event, met grappige posters, opvallende

reminders of via email

- Ook op de dag zelf nog eens aan herinneren!!


Ideeën voor events

Opzetten van een energie campagne

Stunts en events

- Energy raid / Big Brother

Verrassingsaanval of stiekeme controle door leden van een actieteam tijdens

de lunch of juist na het wer om de gewoonten van de collega’s te

controlerena.

Controle of:

- toestellen onnodig zijn blijven aanstaan

- ramen open staan met de verwarming op

- lichten uit zijn in lege ruimten

Varianten

- Beledigende toestellen worden gemarkeerd, met ballonnen

- Brave toestellen krijgen ‘Dankjewel-post-it’

- Brave collega’s krijgen beloning

Ideeën voor events (2)

- Energie- of milieukwis

Nodig de collega’s uit voor een kwis rond het thema op een leuke lokatie en

zorg voor leuke prijzen.

- Lunchgesprek

Nodig een externe spreker uit om over het onderwerp te komen spreken en

lok collega’s door hen een gratis lunch aan te bieden

-Uitstappen

- Startbijeenkomst, slotbijeenkomst, …

- …

Opzetten van een energie campagne

Stunts en events


Opzetten van een energie campagne

Stunts en events

Ideeën voor acties

- Campagne rond uitdoen van lichten tijdens de middagpauze of als er voldoende

daglicht is

- Campagne rond het uitzetten van alle PC’s ‘s nachts en in de weekends.

- Campagne rond beeldschermen tijdens de lunch of tijdens meetings

- Campagne specifiek naar poetspersoneel toe

- Automatisch uit laten vallen van lichten

- Timers op grote machines zoals koffiezetapparaten, drankautomaten, …

- Schakelblokreceptie

- Deuren en gangen “Toch héél welkom!”

- Liftgebruik cf. congo, picolo

- Timers op verwarming?

- Koffiezetten

- Schakel over op groene stroom

- …

- EcoTip van de Week

- En hoe bespaart u energie??

- Misser van de week

- Vaste rubriek in het personeelsblad, op de website, in

het jaarverslag, …

- …

Opzetten van een energie campagne

Nieuwsbrieven, website, …


Vragen??

Kandidaten??

More magazines by this user
Similar magazines