14.09.2013 Views

11 Taalzwakker studenten - Steunpunt taal en rekenen mbo

11 Taalzwakker studenten - Steunpunt taal en rekenen mbo

11 Taalzwakker studenten - Steunpunt taal en rekenen mbo

SHOW MORE
SHOW LESS

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

Juni 2012<br />

Taalzwakke <strong>stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong></strong>?<br />

Stimuleer <strong>taal</strong>ontwikkeling<br />

óók in de vakless<strong>en</strong><br />

Ellis Eerdmans CINOP


Programma<br />

• Welkom + intro<br />

• Wat doe je in je less<strong>en</strong>?<br />

• Taalproblem<strong>en</strong> alle<strong>en</strong> bij dyslectische <strong>stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong></strong>?<br />

• Hoe lastig is het eig<strong>en</strong>lijk?<br />

• Taalactiver<strong>en</strong>d vrag<strong>en</strong> stell<strong>en</strong><br />

• Hardop d<strong>en</strong>k<strong>en</strong>


Dyslectisch of Taalzwak?<br />

Taalontwikkeling bij <strong>taal</strong>zwakke <strong>stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong></strong> zou niet<br />

alle<strong>en</strong> plaats moet<strong>en</strong> vind<strong>en</strong> in de less<strong>en</strong> Nederlands.<br />

Het is de verantwoordelijkheid van alle doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> om<br />

<strong>taal</strong>ontwikkeling bij <strong>stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong></strong> te stimuler<strong>en</strong>.


Doelstelling<br />

• Hoe kunt u de leerstof voor <strong>taal</strong>zwakke <strong>stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong></strong><br />

begrijpelijker te mak<strong>en</strong>?<br />

• Hoe kunt u bij deze <strong>stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong></strong> de <strong>taal</strong>ontwikkeling<br />

stimuler<strong>en</strong>?<br />

Doelstelling is om zowel doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> Nederlands als<br />

vakdoc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> bewust te mak<strong>en</strong> van de<br />

mogelijkhed<strong>en</strong> om <strong>taal</strong>ontwikkel<strong>en</strong>d les te gev<strong>en</strong>


Dyslecticus<br />

Hij bouwt zijn leger om tot regel<br />

En bomm<strong>en</strong> word<strong>en</strong> bij hem bom<strong>en</strong>.<br />

In zijn dyslectische wereld<br />

Is vrede echt gekom<strong>en</strong>…<br />

Theo Herrman, 2000


Goed onderwijs<br />

Het fundam<strong>en</strong>t van de begeleiding is goed onderwijs<br />

voor alle <strong>stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong></strong>.<br />

Is dit niet voldo<strong>en</strong>de voor de stud<strong>en</strong>t met dyslexie, dan<br />

kunn<strong>en</strong> er ook andere maatregel<strong>en</strong> word<strong>en</strong> ingezet:<br />

• extra instructie<br />

• comp<strong>en</strong>ser<strong>en</strong>de faciliteit<strong>en</strong><br />

o bijvoorbeeld mondeling toets<strong>en</strong>, gebruik van software of<br />

laptop<br />

• disp<strong>en</strong>ser<strong>en</strong>de faciliteit<strong>en</strong><br />

o bijvoorbeeld opdracht<strong>en</strong> lat<strong>en</strong> vall<strong>en</strong> die niet noodzakelijk<br />

zijn om de kwalificatie te behal<strong>en</strong>


Wat doe je al?<br />

SPEEDDATE!!<br />

Bevraag elkaar over wat je doet in je less<strong>en</strong> om<br />

<strong>taal</strong>zwakke of dyslectische <strong>stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong></strong> te<br />

ondersteun<strong>en</strong><br />

Zoek e<strong>en</strong> partner met e<strong>en</strong> andere kleur <strong>en</strong> e<strong>en</strong> ander nummer<br />

5 minut<strong>en</strong> uitwissel<strong>en</strong><br />

Pl<strong>en</strong>air inv<strong>en</strong>tariser<strong>en</strong>:<br />

Wat heb je gehoord dat je met de ander<strong>en</strong> wilt del<strong>en</strong>?<br />

7


Wat zijn de problem<strong>en</strong>?<br />

25% van de leerling<strong>en</strong> verlaat het basisonderwijs met<br />

leesniveau AVI 6. AVI 9 is noodzakelijk.<br />

24% van de leerling<strong>en</strong> in v<strong>mbo</strong> basis/kader zijn niet in<br />

staat zelfstandig studieboek<strong>en</strong> te lez<strong>en</strong>.<br />

Ruim 50% van de <strong>mbo</strong>-leerling<strong>en</strong> beschikt over<br />

onvoldo<strong>en</strong>de <strong>taal</strong>vaardigheid Nederlands.<br />

Nederland telt 1,5 miljo<strong>en</strong> laaggeletterd<strong>en</strong>.


2F op het v<strong>mbo</strong>: de cijfers


100%<br />

90%<br />

80%<br />

70%<br />

60%<br />

50%<br />

40%<br />

30%<br />

20%<br />

10%<br />

0%<br />

Resultat<strong>en</strong> instaptoets (willekeurig ROC)<br />

Instroomniveau Nederlands, to<strong>taal</strong><br />

Structuur Stijl/spelling Woordk<strong>en</strong>nis Leesvaardigheid<br />

Lager dan 2F.1 2F.1 of hoger


Conclusies<br />

• Vereiste niveau wordt zonder extra<br />

inspanning niet gehaald (46% onder<br />

niveau)<br />

• Leesvaardigheid <strong>en</strong> woord<strong>en</strong>schat<br />

schiet<strong>en</strong> tekort<br />

• Zorg voor niveau 1 <strong>en</strong> 2


Hoe lastig is het eig<strong>en</strong>lijk?<br />

Het stuwmeer in de rivier de Bafing in Mali is bedoeld voor de<br />

opwekking van elektriciteit voor Mali <strong>en</strong> haar buurland<strong>en</strong>. Ook kon<br />

met de aanleg van de dam de waterafvoer beter geregeld word<strong>en</strong>.<br />

Daarnaast was het de bedoeling ruim 3500 km² land te irriger<strong>en</strong>.<br />

Stroomafwaarts vloeit de Bafing in de rivier de S<strong>en</strong>egal. Voor de<br />

aanleg van de dam trad de Bafing jaarlijks buit<strong>en</strong> haar oevers <strong>en</strong><br />

bevloeide zo het omligg<strong>en</strong>de gebied. Voor het arme Mali heeft de<br />

aanleg van de dam nog niet geleid tot grote economische<br />

ontwikkeling. Zo wordt er mom<strong>en</strong>teel nog maar e<strong>en</strong> kleine 1000<br />

km2 geïrrigeerd.<br />

Uit: Exam<strong>en</strong> Aardrijkskunde V<strong>mbo</strong>-KB 2010


Juf, waar gaat de tekst over?<br />

Hoeveel % van de woord<strong>en</strong> van<br />

e<strong>en</strong> tekst moet je kunn<strong>en</strong> lez<strong>en</strong><br />

om e<strong>en</strong> tekst te kunn<strong>en</strong><br />

begrijp<strong>en</strong>?<br />

Schrijf je antwoord op e<strong>en</strong> kaartje


De Singaporetest


De Singaporetest


De Singaporetest<br />

80% versie<br />

We moet<strong>en</strong> -, zei e<strong>en</strong> - uit Singapore teg<strong>en</strong> me.<br />

We hebb<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> - meer. Singapore is maar e<strong>en</strong><br />

klein - met e<strong>en</strong> sterk groei<strong>en</strong>de bevolking . We -<br />

met zo’n - dat we niet anders kunn<strong>en</strong>. - - ik -<br />

e<strong>en</strong> huis met e<strong>en</strong> - aan beide - , het liefst er -. Voor de<br />

meeste m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> is dit nog steeds de -<br />

wijze van won<strong>en</strong>, maar dat is e<strong>en</strong> niet meer te -<br />

- geword<strong>en</strong>.


De Singaporetest<br />

90% versie<br />

We moet<strong>en</strong> omhoog, zei e<strong>en</strong> - uit Singapore teg<strong>en</strong><br />

me. We hebb<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> - meer. Singapore is maar e<strong>en</strong><br />

klein eiland met e<strong>en</strong> sterk groei<strong>en</strong>de bevolking. We<br />

- met zo’n ruimtegebrek dat we niet anders kunn<strong>en</strong>.<br />

- - ik iedere<strong>en</strong> e<strong>en</strong> huis met e<strong>en</strong> tuin aan beide<br />

zijd<strong>en</strong>, het liefst er -. Voor de - m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> is dit nog<br />

steeds de ideale manier van won<strong>en</strong>, maar dat is e<strong>en</strong><br />

niet meer te - - geword<strong>en</strong>.


De Singaporetest<br />

100% versie<br />

We moet<strong>en</strong> omhoog, zei e<strong>en</strong> architect uit Singapore<br />

teg<strong>en</strong> me. We hebb<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> ruimte meer. Singapore<br />

is maar e<strong>en</strong> klein eiland met e<strong>en</strong> sterk groei<strong>en</strong>de<br />

bevolking. We kamp<strong>en</strong> met zo’n ruimtegebrek dat<br />

we niet anders kunn<strong>en</strong>. Net zoals ik wil iedere<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

huis met e<strong>en</strong> tuin aan beide zijd<strong>en</strong>, het liefst er<br />

omhe<strong>en</strong>. Voor de meeste m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> is dit nog steeds<br />

de ideale manier van won<strong>en</strong>, maar dat is e<strong>en</strong> niet<br />

meer te realiser<strong>en</strong> droom geword<strong>en</strong>.


Tips voor doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

• Goed onderwijs voor ALLE <strong>stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong></strong><br />

• Goede lesvoorbereiding<br />

• Doel van de les duidelijk voor <strong>stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong></strong><br />

• Veel (smart) bordgebruik<br />

• inhoud/programma vd les<br />

• moeilijke woord<strong>en</strong><br />

• Huiswerk<br />

• OPDRACHTEN OP PAPIER!!!<br />

• DUIDELIJKE INSTRUCTIE<br />

• Activer<strong>en</strong>d vrag<strong>en</strong> stell<strong>en</strong>.<br />

……… <strong>en</strong> verder……


Wat kan beter?<br />

KIJKOPDRACHT<br />

Bekijk het filmpje <strong>en</strong> beantwoord de volg<strong>en</strong>de vrag<strong>en</strong>:<br />

o Op welke wijze kan deze doc<strong>en</strong>t meer rek<strong>en</strong>ing houd<strong>en</strong><br />

met <strong>taal</strong>zwakke <strong>en</strong>/of dyslectische <strong>stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong></strong>?<br />

o Wat kan hij do<strong>en</strong> om de<br />

<strong>taal</strong>ontwikkeling van ALLE<br />

<strong>stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong></strong> te bevorder<strong>en</strong>?


Activer<strong>en</strong>d <strong>en</strong> Taalontwikkel<strong>en</strong>d Vrag<strong>en</strong> stell<strong>en</strong><br />

Hoe doe je dat?<br />

• Ge<strong>en</strong> nam<strong>en</strong> noem<strong>en</strong> van te vor<strong>en</strong><br />

• Wachttijd aanhoud<strong>en</strong> (WT1 & WT2) (80%)<br />

• Antwoord<strong>en</strong> lat<strong>en</strong> opschrijv<strong>en</strong><br />

• Antwoord<strong>en</strong> doorspel<strong>en</strong><br />

• Zorg<strong>en</strong> voor veiligheid


Hardop d<strong>en</strong>k<strong>en</strong>d voordo<strong>en</strong><br />

Filmpje<br />

http://k<strong>en</strong>nisplatform.leoned.nl/2e_graads/goede_opleidingspraktijk<strong>en</strong>/<br />

goede_praktijk/3_hardop_voordo<strong>en</strong>_van_leesstrategie_n_bij_aardrijks<br />

kunde.htm


Hardop d<strong>en</strong>k protocol<br />

Voordo<strong>en</strong> van de volg<strong>en</strong>de strategieën:<br />

• Voorspell<strong>en</strong>: Ik d<strong>en</strong>k dat …<br />

• Visuele voorstelling mak<strong>en</strong> van de tekst: Ik stel me voor dat …<br />

• Vergelijking<strong>en</strong> mak<strong>en</strong>: Dit lijkt op/dit doet me d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> aan …<br />

• Controler<strong>en</strong> van het eig<strong>en</strong> begrip: Ik snap dit niet, want …<br />

• Reparer<strong>en</strong> van het eig<strong>en</strong> begrip: Ik moet dit nog maar e<strong>en</strong>s e<strong>en</strong><br />

keer lez<strong>en</strong> …/misschi<strong>en</strong> moet ik eerst nog ev<strong>en</strong> doorlez<strong>en</strong><br />

• Becomm<strong>en</strong>tariër<strong>en</strong>: Dit vind ik mooi want…<br />

• Verbind<strong>en</strong> met wat je al weet: Dit klopt wat hier staat, want …<br />

• Kritische vrag<strong>en</strong> stell<strong>en</strong> over de tekst: Ik vraag me af waarom de<br />

schrijver …


Vraag jezelf steeds af:<br />

D<strong>en</strong>kt iedere<strong>en</strong> na? Doet iedere<strong>en</strong> mee?<br />

Wordt er effectief geleerd?


Troost<br />

Er is niets aan te do<strong>en</strong>: e<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s wordt ouder<br />

<strong>en</strong> m<strong>en</strong>ige<strong>en</strong> wordt langzaam kaal of grijs.<br />

All<strong>en</strong>gs br<strong>en</strong>gt ouderdom gebrek<strong>en</strong>.<br />

Hoewel: e<strong>en</strong> <strong>en</strong>keling wordt oud <strong>en</strong> … wijs.<br />

Theo Herrman, 2001


Suggesties <strong>en</strong> tips<br />

Voor inzicht <strong>en</strong> achtergrond over activer<strong>en</strong>de didactiek:<br />

Ebb<strong>en</strong>s & Ettekhov<strong>en</strong> “Effectief ler<strong>en</strong>”<br />

Voor meer informatie, tips <strong>en</strong> tools over <strong>taal</strong>ontwikkel<strong>en</strong>d<br />

lesgev<strong>en</strong>: http://k<strong>en</strong>nisplatform.leoned.nl/<br />

Gedicht<strong>en</strong> van Theo Herrman:<br />

https://www.facebook.com/theoherrman#!/theoherrman


Ellis Eerdmans<br />

CINOP<br />

06 10 23 20 25<br />

eeerdmans@cinop.nl

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!