Gezond eten? Dat moet je zelf weten! - GGD Zeeland

ggdzeeland.nl

Gezond eten? Dat moet je zelf weten! - GGD Zeeland

Gezond eten? Dat moet je zelf weten!

Gezond eten is één van de dingen die je doet om je lekker en fit te voelen. Je hebt een gezonde

voeding nodig om:

je lichaam op te bouwen. Niet alleen voor de groei, ook voor het in stand houden van je

lichaam;

• ervoor te zorgen dat je niet ziek wordt of dat je herstelt van een ziekte;

• te kunnen blijven bewegen. In een gezonde voeding zit de energie die je nodig hebt om je

bezigheden nog te kunnen blijven doen (sporten, uitgaan, lezen enzovoort).

Vaak eet of drink je iets, hoewel je op dat moment niet echt honger hebt. Bijvoorbeeld:

• omdat je gewoon een echte lekkerbek bent, die geniet van eten;

• omdat je in gezelschap niet wilt weigeren;

• omdat men zo blijft aandringen;

• omdat je je verveelt;

• omdat je je niet happy voelt, bijvoorbeeld je hebt ruzie gehad, je baalt van alles of je voelt je

alleen.

Eten kan ook een sociaal gebeuren zijn:

je bent met z'n tweeën of met een groep en eet samen iets voor de gezelligheid, bijvoorbeeld

tussen de middag allemaal naar de bakker of de frietkraam. Samen wat halen bij de chinees. Je

moet wel meedoen, anders hoor je er niet bij;

je vindt iemand aardig en vraagt of hij/zij bij jullie mee komt eten;

je hebt iets te vieren en trakteert. Bij feestjes horen lekkere hapjes.

De weegschaal is geen gezondheidsmeter

Of je ongezond eet merk je heus niet alleen aan je gewicht. Dik zijn of worden heeft niet altijd te maken

met te veel of te vet eten. Sommige mensen kunnen alles eten en niet dik worden en anderen komen

makkelijk aan, hoewel ze echt hun best doen. Dit komt omdat niet bij iedereen de voedingsstoffen

hetzelfde verwerkt worden.

Je kunt je lichaam vergelijken met een auto: de ene auto heeft meer brandstof nodig dan de andere

auto. Dat ligt aan de motor die er in zit en hoe jij met die auto omgaat. Zo is het ook met je lichaam: de

ene mens heeft meer brandstof nodig dan de andere mens. Afvallen gaat beter wanneer het lichaam

meer brandstof verbruikt, dus als je beweegt of aan sport doet.

Maar zoals gezegd: op de weegschaal kun je niet aflezen of je gezond eet. Ook magere of slanke

figuren kunnen er al jaren ongezonde eetgewoonten op nagehouden hebben. Bijvoorbeeld het ontbijt

overslaan, eenzijdig voedsel kiezen, onregelmatig eten.

Waarom is gezond eten niet (altijd) gemakkelijk?

Je moet er moeite voor doen en er steeds weer bewust voor kiezen. Eén keer "ja zeggen" tegen zo'n

lekker puddingbroodje of tegen frietjes voor de gezelligheid, dat doet iedereen wel eens. Als je baalt is

het helemaal moeilijk om niet iets lekkers te pakken. Maar als je merkt dat je er een gewoonte van

maakt ongezond voedsel te eten, wordt het belangrijk na te denken over je eetgewoonten. De reclame

maakt dat je gemakkelijker allerlei ongezonde dingen eet: "Mars geeft je weer nieuwe energie". Let ook

maar eens op hoe verleidelijk alles in de supermarkt, net voor de kassa wordt uitgestald. Je pakt al

gauw iets mee terwijl je staat te wachten.

GGD Zeeland - Westwal 37, Postbus 345, 4460 AS Goes - T: (0113) 249400 , F: (0113) 249449, I: www.ggdzeeland.nl


Wat is ongezond?

Als je meer eet dan je nodig hebt of te vet eet, krijg je te veel energie binnen. Een deel van die

overtollige energie wordt door je lichaam opgeslagen als vet. Dat is slecht voor je gezondheid.

je wordt te dik of voelt je niet meer lekker in je eigen lichaam. Hierdoor kan overbelasting

ontstaan van je rug en gewrichten;

je hele conditie gaat achteruit, hierdoor loop je eerder kans op een ziekte en raak je er minder

snel van af;

je kunt er meer meeëters en puistjes van krijgen;

je krijgt een verhoogde kans op hart- en vaatziekten. Je bloedvaten gaan dichtslibben.

Teveel zout is slecht voor je nieren en vergroot ook nog eens de kans op een te hoge bloeddruk.

Denk maar eens aan het zout dat in snacks en chips zit.

Anders eten: hoe pak je dat aan?

Voor gezond eten is het goed om te weten hoe je nu eet. Het gaat er niet om van vandaag op morgen

anders te gaan eten. Wel is het belangrijk dat je je ervan bewust bent wanneer, waar, met wie, hoe

enzovoort je eet. Dan pas kun je proberen iets te gaan veranderen.

Dagboek

Houd eens enkele dagen een dagboek bij. Het is leuk om dat samen te doen met degene die bij jullie

thuis kookt. Je mag gewoon alles eten wat je gewend bent, maar schrijf het wel eerlijk op. Misschien

merk je dan dat je bepaalde dingen niet eet of juist te veel eet omdat je ze moet opschrijven. Ga nu die

paar dagen met rood aanstrepen wat je zou kunnen missen of wat je minder gezond vindt. Probeer dan

eens de rood aangestreepte dingen niet te nemen.

Je kunt je afvragen:

• waarom eet ik dit en niet iets anders?

• heb ik eigenlijk wel trek?

• kan ik mijn baalgevoel niet op een andere manier zien kwijt te raken?

• is gezelligheid en plezier alleen afhankelijk van lekkere hapjes en drankjes?

Het allerbelangrijkste is dat je de noodzakelijke voedingsstoffen binnenkrijgt zeker nu je in een

groeiperiode zit. Eenzijdig eten is niet goed. Zeker niet als je lichaam in een snelle groeiperiode zit of als

je een sportprestatie moet verrichten.

Afvallen op een goede manier

Snel veel kilo's kwijtraken kan wel door heel streng te lijnen. Maar je houdt dit meestal maar heel kort

vol en daarna vliegen de kilo's er zo weer aan. Het kan bovendien schadelijk zijn voor je gezondheid.

Aan een blijvend resultaat, waar je wat langer over gedaan hebt doordat je je eetgewoonten hebt

veranderd, heb je veel meer en het is gezonder. Volg niet zomaar allerlei diëten die in verschillende

bladen staan of waarvoor geadverteerd wordt (bijvoorbeeld om in extra goede conditie te komen of af

te slanken). Daar valt alleen je portemonnee van af. Deze diëten zijn vaak te eenzijdig, dat wil zeggen:

je krijgt niet genoeg verschillende noodzakelijke stoffen binnen. Ga niet zelf experimenteren met

plaspillen of pillen tegen verstopping, vermageringsthee enzovoort. Deze kunnen je hele lichaam van

streek brengen.

Beweging maakt fit

Beweging is onmisbaar. Iedere dag een half uur wandelen maakt je fitter en je verbruikt extra energie.

Kies de soort beweging of sport waar je zelf het meeste plezier in hebt. Het helpt als je één of meer

vrienden of vriendinnen hebt met wie je het samen kunt doen. Zorg ervoor dat je leven wat

"beweeglijker" wordt, neem de fiets in plaats van de bus of neem de trap in plaats van de lift.

·2·


Tips om anders te gaan eten

·3·

• neem een vast tijdstip en een vaste plaats om te eten. Zo voorkom je het tussendoor eten;

• neem de tijd om goed te kauwen en doe onder het eten niets anders (bijvoorbeeld TV-kijken,

boek lezen);

• ruim na het eten meteen alles goed op zodat je niet van restjes kunt snoepen;

• eet zoveel mogelijk voedsel dat thuis klaargemaakt moet worden;

• drink voldoende op een dag, maar natuurlijk geen liters frisdrank of bier.

Andere folders over voeding

In de folders van het Voorlichtingsbureau voor Voeding vind je tips voor gezonde en lekkere

tussendoortjes.

Vraag er maar eens naar bij de jeugdarts of jeugdverpleegkundige van de GGD, tel.: (0113) 24 94 20

of bij de Gezonheidswijzer van de GGD Zeeland, tel.: (0113) 24 94 34.

'uitgave maart 1997'

JGZ 09

Deze folder is getoetst door alle GGD'en in Noord-Brabant en Zeeland.

More magazines by this user
Similar magazines