16.09.2013 Views

l e z i n g e n cursussen ontmoetingen - Elcker Ik

l e z i n g e n cursussen ontmoetingen - Elcker Ik

l e z i n g e n cursussen ontmoetingen - Elcker Ik

SHOW MORE
SHOW LESS

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

Driemaandelijks tijdschrift - april - mei - juni 2013<br />

België - Belgique<br />

PB<br />

2030 Antwerpen X<br />

8/531<br />

erkenningsnr.: P702 045<br />

afgiftekantoor: Antwerpen x<br />

ElckE r-ik c E ntrum<br />

lezingen<br />

<strong>cursussen</strong><br />

<strong>ontmoetingen</strong><br />

l E ntE 2013


Het diepere zien /<br />

spiritualiteit in de<br />

naoorlogse<br />

beeldende kunst<br />

End Credits<br />

een documentaire over euthanasie in België<br />

Muziek beluisteren<br />

De woelige 20ste eeuw


ONDER DE APPELBOOM<br />

<strong>Ik</strong> kwam thuis, het was<br />

een uur of acht en zeldzaam<br />

zacht voor de tijd van het jaar,<br />

de tuinbank stond klaar<br />

onder de appelboom<br />

ik ging zitten en ik zat<br />

Kanker: inzichten<br />

en vooruitzichten<br />

te kijken hoe de buurman<br />

in zijn tuin nog aan het spitten<br />

was, de nacht kwam uit de aarde<br />

een blauwer wordend licht hing<br />

in de appelboom<br />

toen werd het langzaam weer te mooi<br />

om waar te zijn, de dingen<br />

van de dag verdwenen voor de geur<br />

van hooi, er lag weer speelgoed<br />

in het gras en verweg in het huis<br />

lachten de kinderen in het bad<br />

tot waar ik zat, tot<br />

Vermeersch over Jezus Christus<br />

Praktisch<br />

Het onthaal is open op werkdagen van 10u tot 17u.<br />

Tijdens de schoolvakanties is het centrum gesloten.<br />

Tenzij anders vermeld gaan alle activiteiten door in de gebouwen van <strong>Elcker</strong>-<strong>Ik</strong>.<br />

Betalende parking op 2 min.: St-Vincentiusziekenhuis - Sint Vincentiusstraat<br />

Voeding en<br />

Alzheimer:<br />

de kip of het ei?<br />

Hebreeuws Russisch<br />

Bezoek aan<br />

onder de appelboom<br />

en later hoorde ik de vleugels<br />

van ganzen in de hemel<br />

hoorde ik hoe stil en leeg<br />

het aan het worden was<br />

gelukkig kwam er iemand naast mij<br />

zitten, om precies te zijn jij<br />

was het die naast mij kwam<br />

onder de appelboom, zeldzaam<br />

zacht en dichtbij<br />

voor onze leeftijd. Huyse<br />

Rutger Kopland<br />

over integratie<br />

Hoe inschrijven ?<br />

St Pauluskerk<br />

telefonisch op het nummer van het onthaal:<br />

03/218 65 60.<br />

via e-mail info@elcker-ik.be of via www.elcker-ik.be<br />

Vermeld in elk geval de cursuscode (drie cijfers en drie letters) !<br />

Coolsaet<br />

over Al-Qaeda<br />

Vriendelijk verzoek in te schrijven en te betalen op rekening<br />

nummer:<br />

IBAN Nr BE31 0010 5596 6955 ten laatste 10 dagen<br />

voor de aanvang van de cursus.


AR ¿Aprender neerlandés?<br />

ES<br />

¡Es posible<br />

NL<br />

DU<br />

EN<br />

TR<br />

Nederlands leren?<br />

Het kan!<br />

Niederländisch lernen?<br />

Das ist möglich<br />

Want to learn Dutch?<br />

It is possible!<br />

Flamanca öğrenmek<br />

mümkün mü?<br />

Tabi ki<br />

TAAL-ONTHAAL<br />

Iedereen is dus welkom. We vragen nooit naar legitimatie-papieren. We vragen wel of ze op de hoogte zijn van de mogelijkheden<br />

die de officiële organisaties hun bieden. Want hoe dan ook moeten zij op middellange termijn<br />

daar terechtkomen. We zien onszelf dus als een soort opvangnet, of beter nog, een doorgeefluik.<br />

Taal-onthaal van vzw Samenleven.be is een project met steun van<br />

Taallabo<br />

Nederlands, vooral lezen en schrijven, voor beginners en gevorderden. Ieder op eigen tempo. Inschrijving ter plaatse.<br />

Dinsdag en donderdag 10u tot 12u. Bijdrage: 10-beurtenkaart voor 8 euro<br />

Dialoogklassen<br />

Groepsgesprekken op verschillende niveaus. Inschrijving ter plaatse.<br />

Dinsdag en donderdag 13u30 tot 16u. Bijdrage: 10-beurtenkaart voor 8 euro<br />

Bab(b)elcafé<br />

Praten in een aangename sfeer en met boeiende onderwerpen voor<br />

nieuwkomers die al een beetje Nederlands kunnen spreken.<br />

Woensdag 13u30 tot 16u. Bijdrage: gratis<br />

4 ELCKER-IK CENTRUM<br />

Welkom Vreemdeling<br />

Er leven in Antwerpen 175 verschillende nationaliteiten.<br />

Met of zonder papieren.<br />

Sommigen zijn over de grens gezet en teruggekeerd.<br />

Ze willen leven, ver weg van de vuile miserie in hun thuisland. Ons<br />

land is voor hen een kans op een nieuwe toekomst. Ze willen hier een<br />

thuis bouwen voor hun kinderen en kleinkinderen.<br />

Er leven in Antwerpen tienduizenden lieve vrouwen en mannen die<br />

beseffen dat we morgen hoe dan ook leven in een gevarieerde samenleving,<br />

die een verrijkend contact willen hebben met mensen uit<br />

andere culturen.<br />

<strong>Elcker</strong>-<strong>Ik</strong> centrum is een plaats waar dagelijks Antwerpse vreemdelingen<br />

en vreemde Antwerpenaren elkaar ontmoeten.<br />

Aarzel niet om mee te doen met de vele vrijwillige medewerkers die<br />

lessen Nederlands geven, stadswandelingen begeleiden of gewoon<br />

een babbel doen in ons Bab(b)el-café.<br />

Vrijwilligers blijken langer te leven dan<br />

mensen die geen vrijwilligerswerk doen.<br />

FR<br />

PL<br />

RU<br />

Apprendre le néerlandais?<br />

C’est possible<br />

Nauczyć się języka<br />

niderlandzkiego?<br />

To możliwe!<br />

Ook hebben ze minder last van chronische ziekten, depressie of ander gezondheidsklachten.<br />

Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van het (Nederlandse) ministerie van Verkeer en Waterstaat.<br />

Gezondheid<br />

De onderzoekers vergeleken de gezondheid van<br />

Nederlandse 55 plussers met de gegevens van de<br />

Longitudinal Aging Study Amsterdam (LASA)<br />

over de periode 1992-2005. Daaruit blijkt dat<br />

vrijwilligerswerk de gezondheid langer op peil<br />

houd. Ouderen die in eerste instantie geen vrijwilligerswerk<br />

deden maar daar later wel mee<br />

begonnen, hadden een grotere overlevingskans.<br />

Hun gezondheid ging minder snel achteruit dan<br />

vergelijkbare ouderen zonder vrijwilligerswerk.<br />

Выучить нидерландский?<br />

Это возможно<br />

Nieuwe vrijwilligers om les te<br />

geven zijn uiterst welkom. Enkele<br />

taalkundigen zijn altijd aanwezig om<br />

jou met raad en daad bij te staan.


ABONNEMENT<br />

Lente 2013<br />

80 € voor alle activiteiten<br />

ACTUALITEIT & GESCHIEDENIS<br />

België, een geschiedenis zonder land<br />

Geschiedenissen van België beginnen meestal in 1830 en beperken zich tot wat er<br />

binnen de grenzen gebeurde. Rolf Falter waagt het terecht om te beginnen bij Caesar<br />

en dan een stevig overzicht te geven van ruim 2000 jaar. In de inleiding van 'België'<br />

belooft hij chaos in plaats van ordening, maar dat valt best mee, behalve de verwarrende<br />

ondertitel: 'Een geschiedenis zonder land'.<br />

Datum 1 woensdagavond 24 april om 20u<br />

Code ACT 193<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Rolf Falter, historicus, auteur, medewerker van Min. van Justitie Annemie Turtelboom<br />

Rolf Falter<br />

Wat is identiteit?<br />

Een casus: Rusland van de 19de eeuw.<br />

Identiteit is in onze westerse cultuur reeds geruime tijd een belangrijke topic van reflectie. Waardoor de eigenheid bepaald<br />

en inhoudelijk gevormd wordt, is onduidelijk. Geschiedenis en het bewustzijn van het historisch erfgoed lijken een belangrijke<br />

bijdrage te leveren tot de beeldvorming van de eigen identiteit. Om deze problematiek te verhelderen kan je uitgaan van een<br />

casus als het negentiende-eeuwse Rusland dat zich spiegelde aan<br />

Europa. Door de snelle evolutie in de 19de eeuw leefde Rusland<br />

in een spanningsveld tussen de traditie en de moderniteit, een problematiek<br />

die zijn uitlopers kent tot in onze tijd en model kan staan<br />

voor de hedendaagse spanningen en identiteitservaringen in de<br />

moslimwereld.<br />

Datum 1 donderdagnamiddag 25 april om 13u30<br />

Code ACT 194<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Agnes Claeys, historica UGent<br />

Lopen in de buitenbaan<br />

Luc Huyse is in de media een erg gewaardeerd commentator van<br />

de politieke actualiteit. Vanuit zijn 40 jarige ervaring als lesgever<br />

in de rechtssociologie weet hij in een pittige stijl zowel in krant als<br />

op TV een overzicht te schetsen dat het dagelijkse politieke gehakketak<br />

overstijgt en in een bredere context plaatst.<br />

In zijn academisch werk behandelt hij problemen van ongelijkheid<br />

en uitsluiting , besluitvorming in de Belgische politiek, de breuklijnen<br />

in de samenleving, de democratisering in het onderwijs, de<br />

verzuiling, de collaboratie en de repressie. Vanuit zijn belangstelling<br />

voor dit laatste thema ontstond bij hem ook de interesse voor verzoeningsprocessen in de Afrikaanse samenlevingen.<br />

In het standaardwerk “Alles gaat voorbij behalve het verleden” behandelt hij de moeilijke overstap van maatschappelijk conflict<br />

naar maatschappelijke verzoening.<br />

In deze lezing behandelt hij een thema dat de politiek nog steeds voor zich uitschuift. Het betreft de emancipatie- en integra-<br />

<br />

ELCKER-IK CENTRUM 5


tieprocessen inzake onderwijs en tewerkstelling van de minderheidsgroepen zoals vrouwen en allochtonen. Wat hebben we<br />

geleerd uit de voorbije vijftig jaar? Dat deze processen heel veel tijd vragen. Vrouwen verdienen nog steeds minder dan mannen<br />

en stoten geregeld tegen een glazen plafond aan.<br />

Wie in de loop van de laatste tien, vijftien jaar met de hulp van een studiebeurs een diploma heeft verworven, ziet dat het niet<br />

langer alle deuren opent. Je hebt een tweede diploma nodig, een studie in het buitenland en relaties op de arbeidsmarkt. Je<br />

koerst met andere woorden nog altijd in de buitenbaan - zonder de correcties die op een piste gelden.<br />

Datum 1 vrijdagnamiddag 26 april om 13u30<br />

Code ACT 195<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Luc Huyse, prof. em. rechtssociologie KUL<br />

De heruitvinding van de samenleving<br />

Merkel, Sarkozy en anderen roepen het failliet uit van de multiculturele samenleving<br />

en Jan Blommaert geeft hen gelijk. 't Is te zeggen: als we het nieuwe extreemrechts<br />

zijn gang laten gaan, schrijft hij, is straks de héle samenleving failliet. Als ze al niet<br />

vervangen is door een vrijhandelszone. Kijk naar onze democratie: een formalisme<br />

geworden. Vrijheid en gelijkheid: belachelijk gemaakt. Werknemers: geëvolueerd tot<br />

flexibele arbeidskrachten.<br />

Volgens Blommaert zullen veel mensen in de toekomst 'integratieproblemen' kennen<br />

in deze samenleving van winners en losers. Hij pleit voor een links antwoord.<br />

Datum 1 maandagnamiddag 29 april om 13u30<br />

Code ACT 196<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker prof. dr. Jan Blommaert, UGent, hoogleraar Tilburg School of Humanities<br />

Mali, een gegijzeld land<br />

De laatste tijd is Mali vrijwel elke dag in het nieuws. Maar wat voor een land is dit? Mali is toch een moslimland. Waarom wordt<br />

het dan aangevallen door moslims? En waarom woedt juist in dit land nu een oorlog? Tot voor kort was Mali een voorbeeld van<br />

democratie. Hoe komt het dan dat ineens de hele zaak omslaat?<br />

Om deze vragen te beantwoorden en om de gebeurtenissen van het laatste jaar te kunnen begrijpen, wordt geen politieke<br />

analyse gepresenteerd, maar wordt aandacht besteed aan de cultuur van het land: Mali is immers een heel oude en complexe<br />

cultuur, waarvan de geschiedenis sinds de 13de eeuw mondeling is overgeleverd (met bovendien een rijke schat aan muziek,<br />

architectuur, literatuur, sculptuur, …)<br />

Complex is de samenstelling van de bevolking met dozijnen etnische groepen, die een ingewikkeld systeem van relaties met<br />

elkaar onderhouden. Tot voor kort leefden die vreedzaam naast en met<br />

elkaar, maar door de komst van radicale jihadisten uit het buitenland,<br />

én door binnenlandse staatsgrepen, is dat precaire evenwicht deels<br />

verstoord, met alle gevolgen vandien…<br />

De ontwikkelingen in Mali werpen ook een blik op de interne verhoudingen<br />

binnen de islam, en laten andermaal zien dat er niet één islam is,<br />

(zoals er ook niet één christendom is) maar uit verschillende stromingen<br />

bestaat, die in sommige opzichten radicaal van elkaar verschillen.<br />

Datum 1 dinsdagavond 30 april om 20u<br />

Code ACT 197<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker prof. Willie van Peer, Ludwig Maximilans Universiteit in München<br />

Waarom heette Wereldoorlog I de Groote Oorlog ?<br />

In het bewustzijn van de tijdgenoten klonken de kanonnen van augustus 1914 anders dan het wapengekletter van vorige conflicten.<br />

Waarom? Hoe beïnvloedden politieke en maatschappelijke verschuivingen de nieuwe wijze van oorlogsvoeren? Vooral<br />

het begrip volkssoevereiniteit is hier niet vreemd aan, met in het kielzog ondertussen vertrouwde nieuwigheden als het thuis-<br />

front en een op sensatie beluste pers. Aan de hand van de Slag van Verdun (winter tot najaar 1916) bekijken we de militaire<br />

<br />

6 ELCKER-IK CENTRUM<br />

Jan Blommaert


en menselijke implicaties van de Groote Oorlog.<br />

In de tweede lezing focussen we op de wijze waarop deze wereldbrand de<br />

internationale verhoudingen heeft gewijzigd, grenzen hertekende, aloude<br />

dynastieën deed verdwijnen en het begin van het einde van de Europese<br />

wereldhegemonie inluidde. Niet weinig implicaties strekken overigens tot<br />

de dag van vandaag, zowel op economisch als op staatkundig vlak. Zelfs<br />

na een eeuw moeten we toegeven dat we nog steeds onder de schaduw<br />

van de Groote Oorlog leven.<br />

Data 2 maandagnamiddagen 6 en 13 mei om 13u30<br />

Code ACT 198<br />

Bijdrage 20 euro<br />

Spreker André De Laet, cultuurhistoricus<br />

Verrukkelijk kannibalisme: de kerkvader Hieronymus over de Ieren in de Late Oudheid<br />

Hieronymus (ca. 347-420) is een van de weinige schrijvers uit de Late Oudheid die ons een contemporain beeld geven van<br />

de Ieren. In deze lezing zullen we dieper ingaan op zijn voorstelling van de Ieren als kannibalen, afkomstig uit zijn polemisch<br />

traktaat “Tegen Jovinianus”. Om deze voorstelling te begrijpen zullen we de historische context van de passage analyseren<br />

om haar op haar waarachtigheidshalte te toetsen. Hierna zullen we een vergelijking maken met andere antieke rapporten over<br />

zowel kannibalisme als de Ieren, om uiteindelijk de diepere motieven van Hieronymus te achterhalen.<br />

Datum 1 woensdagnamiddag 15 mei om 13u30<br />

Code ACT 199<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Jeroen Wijnendaele, historicus<br />

Diversiteit en gezondheid : vreemd en ziek zijn in onze welvaartstaat<br />

Onze samenleving wordt meer en meer gekenmerkt door diversiteit: van een eenduidige cultuur is men geëvolueerd naar een<br />

cultuur waarin een pluraliteit aan waarden en normen op de voorgrond treden. Benevens deze intraculturele variaties wordt<br />

men in het dagelijkse leven eveneens geconfronteerd met de aanwezigheid van een groeiende groep ‘vreemden’, die verschillende<br />

culturele wortels hebben.<br />

De hulpverleners in de gezondheidszorg in Vlaanderen en Brussel leren ons dat er verschillende knelpunten bij migranten en<br />

etnische minderheden bestaan. De taal, het gedrag, de lichaamstaal, de verwachtingen naar de zorg, waarden en normen,<br />

racisme en vooroordelen, ziekteperceptie, religie, kennis over gezondheidszorgsysteem, socio-economische factoren, drempel<br />

om zorg te zoeken en therapietrouw vormen dikwijls een probleem om tot een goed beleid bij een niet-westerse patiënt te<br />

komen. Migranten en etnische minderheden hebben nog altijd problemen om zich verstaanbaar te maken ondanks de inzet van<br />

interculturele bemiddelaars, sociale tolken of telefoontolken en hebben vaak het gevoel dat men hen niet begrijpt.<br />

Dikwijls spelen de socio-economische factoren een grotere rol dan de culturele. Een cultuursensitieve zorg vertrekt altijd vanuit<br />

een respect voor de individuele mens in zijn context.<br />

Datum 1 woensdagavond 15 mei om 20u<br />

Code ACT 200<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Louis Ferrant, doc. med. wijkgezondheidscentrum MediKuregem (Anderlecht)<br />

- huisartsgeneeskunde Universiteit Antwerpen<br />

Friends of Kim / Docu film over Noord- Korea<br />

Het geïsoleerde Noord-Korea probeert al jaren heldhaftig grootmachten als de VS,<br />

Zuid-Korea en Japan te intimideren door te dreigen met nucleaire lange afstandsraketten<br />

en ondergrondse atoomproeven. In februari van dit jaar liet Kim Jong Un met<br />

een derde atoomproef opnieuw zien dat hij de weg voortzet die zijn vader ingeslagen<br />

was na proeven in 2006 en 2009. Dat maakt dat het land een constante zorg<br />

blijft voor de wereldleiders die streven naar rust en stabiliteit.<br />

De documentaire ‘Friends of Kim’ volgt een groep westerlingen die ondanks de<br />

nucleaire ambities van Noord-Korea het land toch zien als het ‘arbeidersparadijs’.<br />

<br />

ELCKER-IK CENTRUM 7


Uit onvrede met het kapitalistische systeem en de overconsumptie in het westen voelen ze zich aangetrokken tot het socialistische<br />

land. Ze hebben zich georganiseerd in de KFA, de vriendschapsorganisatie die de Noord-Koreanen ondersteunt. De<br />

documentaire volgt deze groep tijdens een internationale mars door het land. De KFA wordt geleid door de Spaanse Alejandro<br />

Cao de Benos y Perez, een voormalige militair afkomstig uit een aristocratische familie. De groep reist door het land en is<br />

getuige van armoede, onderdrukking en propaganda van Noord-Korea. Hun naïviteit en idealisme maken langzaam plaats<br />

voor verwarring en twijfel over de ware aard van wat de reisleiders hen voorschotelen. Maar vooral leren ze hun reisleider als<br />

een kwade genius kennen. Wat begon als een vriendschapsmars en socialistische solidariteit eindigt als een claustrofobische<br />

nachtmerrie.<br />

Datum 1 maandagavond 27 mei om 20u<br />

Code ACT 201<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Hans Van Dijk, journalist bij VARA, maker van de film<br />

De anarchistische beweging in België<br />

De studie van het anarchisme in België vóór 1914 wordt moeilijk gemaakt door een gebrek aan bronnen. Omdat van anarchistische<br />

correspondentie of brochures weinig bewaard bleef, moet de historicus vertrekken van de archieven van politie en gerecht.<br />

De eerste anarchistische groepen kwamen tot stand in de jaren 1870 samen met de conflicten<br />

binnen de Eerste Internationale tussen autoritaire en anti-autoritaire socialisten (Marx -Bakoenin).<br />

De anarchistische beweging was hoofdzakelijk een aangelegenheid van de arbeiders, maar er<br />

was ook een bescheiden stroming onder artistieke en intellectuele ‘kleinburgers’.<br />

De Belgische Werkliedenpartij (BWP, 1885-1940) koos voor een reformistisch socialisme en<br />

stond dan ook voortdurend bloot aan kritiek vanwege het anarchisme op essentiële punten als<br />

bureaucratie, regering, parlementarisme en kiesrecht. Ook het onafhankelijke syndicalisme, vaak<br />

revolutionair, werd door libertaire ideeën beïnvloed.<br />

Datum 1 donderdagnamiddag 30 mei om 13u30<br />

Code ACT 202<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Herman De Kuyffer, dr. in de oude geschiedenis<br />

End Credits – een documentaire over euthanasie in België<br />

Dr. Marc Cosyns presenteert zijn onafhankelijke documentaire End Credits, die hij met regisseur Alexander Decommere einde<br />

2012 realiseerde. De makers bekijken de euthanasie in de praktijk, tien jaar na de Belgische wetgeving van 2002. Ondanks de<br />

wettelijke regeling is er anno 2013 nog veel onduidelijkheid. Wat kan? Wat mag? Voor wie? En hoe moet het verder? Lydia Chagoll<br />

schetst de aanloop naar de wet, terwijl Maddy Buysse een mogelijke toekomst belichaamt.<br />

De makers volgen Adelin en Eva, twee zeer verschillende mensen die aan de vooravond van hun levenseinde staan. Adelin wordt<br />

geconfronteerd met zijn dementiële aftakeling, terwijl Eva haar ondraaglijk en uitzichtloos psychisch lijden een halt wil toeroepen.<br />

Beide mensen vragen om hulp en zorg voor een waardig sterven en afscheid. Middels orgaandonatie wil Eva haar dood nog zin<br />

geven. Enkele mensen die de euthanasiewetgeving van nabij volgen, zoals Etienne<br />

Vermeersch, Jacinta De Roeck, Wim Distelmans… werpen hun licht op deze complexe<br />

problematiek.<br />

Na de vertoning is er gelegenheid voor vragen en interactie tussen spreker en<br />

publiek.<br />

Datum 1 woensdagavond 5 juni om 19u30<br />

Code ACT 203<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker dr. Marc Cosyns, docent medische ethiek en palliatieve zorg UGent.<br />

Bezoek aan Kazerne Dossin<br />

Kazerne Dossin richt de focus op discriminatie en massageweld. Het museum gaat in op het gedrag en de motieven van<br />

daders en plaatst dit in een mensenrechtenconcept dat aansluiting zoekt bij de fundamenten van de moderne democratische<br />

rechtsstaat<br />

Kazerne Dossin is geen gewone museumsite, maar een ‘plaats van herinnering’. De kazerne is onlosmakelijk verbonden met<br />

de geschiedenis van de Shoah in België. Tussen 1942 en 1944 gebruiken de nazi’s de kazerne als verzamelkamp om zo veel<br />

8 ELCKER-IK CENTRUM<br />

Bakoenin


mogelijk joden en zigeuners samen te brengen. Van hieruit vertrokken 25.484<br />

joden en 352 zigeuners naar Auschwitz- Birkenau. Na de oorlog werden ook<br />

een aantal beulen van het kamp van Breendonk, terechtgesteld dichtbij de Dossinkazerne,<br />

aan de muur achter de huidige nieuwbouw. Op deze beladen plaats<br />

vertelt het museum het verhaal van de joden- en zigeunervervolging in ons land.<br />

De oude museumruimte van het Joods Museum van Deportatie en Verzet is<br />

omgebouwd tot een memoriaal, een plaats voor bezinning voor slachtoffers<br />

en nabestaanden. De permanente historische tentoonstelling heeft een plaats<br />

gekregen in een gloednieuw gebouw aan de overzijde van de oude kazerne.<br />

Op de plaats van het voormalige arresthuis, tegenover de kazerne, staat nu een<br />

witte monoliet die de plaats van het gebeuren nadrukkelijk aangeeft. Voormalig<br />

Vlaams bouwmeester Bob Van Reeth en zijn bureau AWG Architecten, tekenden<br />

voor het ontwerp. Het museum kreeg de vorm van een vijfhoek, met grote glaspartijen<br />

aan de ene zijde en dichtgemetselde ramen aan de andere zijde. Boven<br />

in het gebouw bevindt zich een terras dat zicht geeft op de oude kazerne.<br />

Het geleid bezoek is toegespitst op het verhaal van de joden- en zigeunervervolging dat aan bod komt in de permanente<br />

tentoonstelling. Aan de hand van persoonlijke verhalen en getuigenissen kunnen de bezoekers zich een beeld vormen van de<br />

discriminatie die zich op grote schaal vastzette in de samenleving. Foto’s getuigen van de vele maatregelen tegen de joodse<br />

en zigeunerbevolking in België. Ook geschiedenis van de mensenrechten en hun rol vandaag komen hierin uitgebreid aan bod.<br />

Het bezoek eindigt op het terras op de vierde verdieping, waar de oude kazerne een indrukwekkend beeld nalaat.<br />

Afspraak: Kazerne Dossin, Goswin de Stassartstraat 153, 2800 Mechelen<br />

Datum 1 zondagnamiddag 9 juni om 13u30<br />

Code ACT 204<br />

Bijdrage 15 euro : inclusief inkom en rondleiding met gids<br />

Bij ons komt de klant altijd van rechts<br />

Wat is er aan de hand met de Schoenen Torfs? De gewone winkel in het landelijke Lier van<br />

vijtig jaar geleden is vandaag uitgegroeid tot een keten van 75 winkels met 560 medewerkers.<br />

Vier keer op een rij verkozen tot de beste werkgever van het jaar en zeven jaar lang<br />

kreeg het al de titel van beste schoenwinkelketen van het land.<br />

Aan de hand van 12 stellingen schetst Wouter Torfs de strategie en cultuur van het bedrijf.<br />

Hij zal het hebben over hoe het welbevinden van de medewerkers centraal staat, over een<br />

heel eigenzinnige visie omtrent de plaats en betekenis van ‘werken’ in een mensenleven.<br />

Werken is meer dan een economische transactie. Werken en geluk horen bij elkaar. En niet<br />

te versmaden: gelukkige medewerkers zorgen voor gelukkige klanten.<br />

Datum 1 maandagnamiddag 10 juni om 13u30<br />

Code ACT 205<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Wouter Torfs, dr. jurist, ceo Schoenen Torfs<br />

De mythe van de groene economie: valstrik, verzet, alternatieven<br />

De klok tikt ongenadig: het klimaat verandert. We moeten, zo krijgen we te horen, samenwerken:<br />

allemaal samen tegen CO2. Steeds meer ngo's, bedrijven en politieke partijen vinden elkaar rond de<br />

slogan van de 'groene economie'. Of spreken we beter over 'groen kapitalisme'? Kiezen voor groen<br />

is niet alleen belangrijk om de klimaatverandering tegen te gaan, het maakt een land ook ''sterker,<br />

gezonder, veiliger, innovatiever, competitiever en gerespecteerder'', zo stelt Thomas Friedman,<br />

columnist van de The New York Times. ''Is er iets denkbaar dat vaderlandslievender, kapitalistischer<br />

en geostrategischer is dan dat?''<br />

Dit boek ontrafelt de mythe van de groene economie in al haar dimensies: van emissiehandel tot<br />

duurzaam consumeren, van bevolkingscontrole tot technologisch optimisme. Maar het tekent ook<br />

een aantal krachtlijnen uit voor een alternatief. De transitie naar een duurzame toekomst kan niet<br />

zonder diepgaande maatschappijverandering, stellen de auteurs. En zo'n verandering vraagt precies<br />

Wouter Torfs<br />

<br />

ELCKER-IK CENTRUM 9


meer sociale gelijkheid, meer democratie en minder markt.<br />

Datum 1 maandagavond 10 juni om 20u<br />

Code ACT189<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Matthias Lievens, auteur, Leuvens Centrum voor Global Governance Studies<br />

Het recht op waardig sterven: waar gaan we naartoe?<br />

Over de huidige euthanasiewet, de verfijning en uitbreiding ervan, en over alle casussen in de media.<br />

België wordt in het buitenland wel eens afgeschilderd als een ‘onethisch’ land, waar de morele normen ver zoek zijn. Minder<br />

is waar! Onze ethische wetgeving, zowel bij het begin als het einde van het leven, zorgt ervoor dat elke persoon zijn of haar<br />

leven zoveel mogelijk zelf in handen kan nemen. Met heel veel respect voor de anderen. De euthanasiewet bestaat intussen<br />

11 jaar. Alles wat je er nog niet over weet en wat je erover wilt weten, kom je te weten tijdens deze interactieve lezing van<br />

Jacinta De Roeck. Zit je met vragen, ook over al die verhalen die we dagelijks in de media lezen: hier kan je ze stellen. Wellicht<br />

komt er een antwoord. In deze lezing wordt ook de LEIFkaart voorgesteld en zijn aanvraagformulieren ervoor ter beschikking.<br />

Jacinta De Roeck was 21 jaar lang leerkracht, tot ze in 1999 verkozen werd als senator voor<br />

AGALEV, en later voor SP-a. Zij specialiseerde zich in bio-ethische dossiers en werkte mee aan tal<br />

van ethische wetten, zoals die op euthanasie. Momenteel is zij directeur van de H-VV en niet meer<br />

politiek actief.<br />

Datum 1 donderdagnamiddag 12 juni om 13u30<br />

Code ACT 206<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Jacinta De Roeck, directeur Humanistisch - Vrijzinnige Vereniging<br />

Mythe of realiteit: Al-Qaeda<br />

In zijn boek De mythe van Al-Qaeda probeert de Gentse hoogleraar Rik Coolsaet het fenomeen van het terrorisme te duiden.<br />

Hij stelt dat het terrorisme zo oud is als de mensheid. Het is van alle tijden, van alle continenten en van alle gezindten. De<br />

oorzaken van de recente aanslagen van Al-Quaeda zijn dezelfde als eender welke eerdere terreurgolf. Daarom is het volgens<br />

Coolsaet noodzakelijk om naar het verleden te kijken en te zien of acties tegen het terrorisme succesvol waren of niet. Zijn<br />

basisstelling is dat terrorisme steeds opduikt wanneer een te snel wijzigende wereld grote groepen mensen, volken en landen<br />

het gevoel geeft gemarginaliseerd te zijn. Juist in die context krijgen terroristen de kans om hun daden te rechtvaardigen en<br />

zichzelf als strijders tegen onrecht te positioneren. De enige mogelijkheid om terrorisme uit te schakelen of zoveel mogelijk<br />

te temperen is door het wegnemen van de omstandigheden waarnaar terroristen verwijzen om hun daden een aureool van<br />

legitimiteit te geven.<br />

Het feit dat Al-Qaeda door de nederlaag van de Taliban in Afghanistan en de arrestatie van<br />

tal van haar leiders niet langer in staat is om een centrale en sturende rol te spelen in het<br />

internationale terrorisme, betekent echter niet dat het probleem is opgelost. Het maakt<br />

de bestrijding van terrorisme zelfs moeilijker.<br />

Terrorisme is niet het gevolg van armoede. Het heeft niets te maken met godsdienst.<br />

Terrorisme wordt geboren uit marginalisering van bevolkingsgroepen.<br />

Datum 1 maandagnamiddag 17 juni om 13u30<br />

Code ACT 207<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Rik Coolsaet, prof, internationale betrekkingen UGent<br />

Rik Coolsaet<br />

Nationalisme vroeger en nu<br />

Het nationalistische discours van vandaag vertoont opvallende gelijkenissen met de politieke doelstellingen en retorische<br />

strategieën die in de 19de eeuw werden gebruikt om natiestaten te vormen, en zelfs met stromingen in de aanloop naar de<br />

Tweede Wereldoorlog. Recentere gebeurtenissen, zoals de oorlogen in de Balkan op het einde van de 20ste eeuw, onderstrepen<br />

de continuïteit. De onvermijdelijke gebreken van vergelijkingen kunnen de aandacht afleiden van ontsporingen die voor<br />

onze ogen plaatsgrijpen. Die zijn immers niet altijd gemakkelijk te zien. Dat is het gevolg van de kracht van ideologie, d.w.z.<br />

de alledaagse interpretatiepatronen die vaak als ‘normaal’ worden ervaren en zich daardoor lenen tot populistische exploitatie.<br />

<br />

10 ELCKER-IK CENTRUM<br />

Jacinta De Roeck


Datum 1 maandagavond 17 juni om 20u<br />

Code ACT 208<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Jef Verschueren, hoogleraar taalkunde UA<br />

Was Hendrik Conscience alleen belangrijk voor de flaminganten ?<br />

Hendrik Conscience (1812-1883) was niet de enige Vlaamse schrijver voor wie jaar het 2012 een herdenkingsjaar was. Honderd<br />

jaar na Conscience was immers Louis- Paul Boon geboren (1912-1979). En nog heel wat andere belangrijke Vlaamse auteurs<br />

waren in 1912 geboren: Johan Daisne, Jozef De Belder, Luc Delafortrie, Valère Depauw e.a.<br />

Er kwamen, naast Boon en Conscience, dus nog enkele ander Vlaamse schrijvers in aanmerking<br />

voor een herdenking.<br />

Maar wat was er dan zo bijzonder aan Conscience, aan de man die zijn volk leerde lezen?<br />

Precies het feit dát hij zijn volk leerde lezen en, vooral, dat het tijdens die negentiende eeuw<br />

nog zo nodig was om het volk in Vlaanderen te leren lezen. Het kleine volk van Vlaanderen<br />

was immers materieel en geestelijk te arm om van een minimale opleiding te kunnen genieten.<br />

Men kan natuurlijk beweren dat Hendrik Conscience vooral een cultuurflamingant<br />

was, waarmee men meestal wil bedoelen dat hij niet sociaal geëngageerd was en dat hij aan<br />

de kleine man alleen maar lippendienst bewees.<br />

Maar neen, zo eenvoudig is de historische werkelijkheid nu ook weer niet.<br />

Daarom is het goed dat wij, nu de rook om het hoofd van Conscience-vierders is verdwenen,<br />

eens dieper ingaan op het werkelijke belang van de figuur van deze vooraanstaande<br />

Antwerpse romantische schrijver.<br />

Datum 1 vrijdagnamiddag 21 juni om 13u30<br />

Code ACT 209<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Frans Jos Verdoodt, prof. em. geschiedenis wijsbegeerte en letteren<br />

WETENSCHAP<br />

Kernfusie (plasmafysica): uitdaging of utopie?<br />

Hoe zullen we binnen aan aantal tientallen jaren aan de energiebehoeften<br />

van onze geïndustrialiseerde maatschappij voldoen als fossiele brandstoffen<br />

schaars worden? Kernfusie is het proces dat de zon doet branden.<br />

Vanwege de schier onuitputtelijke voorraad energie die kernfusie kan<br />

leveren tracht de mens dit fundamentele proces al een halve eeuw te<br />

verwezenlijken op aarde. Omdat temperaturen van 100 miljoen graden<br />

nodig zijn om versmelting van atoomkernen efficiënt op gang te brengen,<br />

en omdat elektronen en ionen dan ontkoppeld zijn en een gas van geladen<br />

deeltjes - een plasma - vormen, loopt het verhaal van beheerste kernfusie<br />

in belangrijke mate parallel met het verhaal van de plasmafysica. Vanwege<br />

het feit dat het bestaat uit geladen deeltjes is een plasma kneedbaar<br />

maar capricieus. Dat biedt mogelijkheden maar het voorspelt ook hindernissen. In deze lezing wordt een overzicht gegeven<br />

van de mijlpalen in het kernfusieonderzoek en wordt een schets gegeven van de huidige stand van zaken, en van de weg die<br />

uitgetekend is om de uitdagingen die ons nog wachten het hoofd trachten te bieden.<br />

Datum 1 maandagavond 22 april om 20u<br />

Code WET 260<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker dr. Dirk Van Eester, Laboratory for Plasma Physics - ERM/KMS, Association "EURATOM - Belgian State"<br />

ELCKER-IK CENTRUM 11


Voeding en de ziekte van Alzheimer: de kip of het ei?<br />

Bestaat er een verband tussen ons voedingspatroon en de ziekte van Alzheimer? Kan ongezonde voeding een ziekte van Alzheimer<br />

veroorzaken? Er zijn geen aanwijzingen dat ongezonde voeding de oorzaak is van een ziekte van Alzheimer. Anderzijds<br />

verhoogt ons westers voedingspatroon wel het risico op een ziekte van Alzheimer. Voornamelijk een hoge calorie-inname,<br />

voeding rijk aan verzadigde vetzuren (vlees, boter, …) en overmatig alcoholgebruik werden in verband gebracht met een verhoogd<br />

risico op de ziekte van Alzheimer. Een voedingspatroon rijk aan poly-onverzadigde vetzuren (mediterraan dieet: olijfolie,<br />

vis) zou daarentegen het risico op de ziekte van Alzheimer verkleinen.<br />

Op welke manier voeding het risico op een ziekte van Alzheimer kan verhogen, is niet duidelijk. Wellicht vormt atherosclerose<br />

(‘aderverkalking’) de tussenschakel. Onze westerse levensstijl leidt namelijk tot atherosclerose en dat kan door middel van herseninfarctjes<br />

hersenschade veroorzaken. Deze vasculaire hersenschade kan ertoe leiden dat de cognitieve reserve verkleint<br />

waardoor de symptomen van een zich instellende ziekte van Alzheimer vroeger zichtbaar worden of waardoor de cognitieve<br />

aftakeling sneller evolueert.<br />

Er kan nog een ander soort verband bestaan tussen voeding en cognitieve tekorten. Er zijn immers aanwijzingen dat bepaalde<br />

nutritionele tekorten (zoals bepaalde vitaminetekorten) het cognitieve functioneren kunnen beperken. Bovendien komen nutritionele<br />

tekorten vaker voor bij ouderen, en nog vaker bij ouderen met dementie. Voor de opbouw van membranen van hersencellen<br />

zijn de hersenen afhankelijk van bouwstenen die via de voeding worden opgenomen. De communicatie tussen hersencellen<br />

verloopt via de membranen van hersencellen en net de aftakeling van het aantal contacten tussen hersencellen correleert met<br />

cognitieve tekorten bij een ziekte van Alzheimer. Vanuit deze logica werd<br />

een drankje ontwikkeld dat een combinatie van bouwstenen voor celmembranen,<br />

vitamines en antioxidantia bevat. Patiënten met een beginnende<br />

ziekte van Alzheimer die gedurende zes maanden dergelijk drankje nuttigden<br />

hadden betere geheugenscores ten opzichte van patiënten die een<br />

placebodrankje kregen. De plaats van dit medicinaal voedingssupplement<br />

in de aanpak van de ziekte van Alzheimer moet nog bepaald worden, maar<br />

alleszins is de bevinding dat voeding een rechtstreekse invloed heeft op de<br />

werking van ons geheugen, wel een interessante bevinding.<br />

Kortom, er is een verband tussen voeding en de ziekte van Alzheimer. Ongezonde<br />

voeding en een ongezonde levensstijl verhogen het risico op een<br />

ziekte van Alzheimer en leiden tot een snellere ziekteprogressie, wellicht<br />

door een atherosclerose als tussenschakel. Anderzijds heeft de inname van<br />

bepaalde bouwstenen voor membranen van zenuwcellen ook een gunstig<br />

effect op het geheugen bij een beginnende ziekte van Alzheimer. Deze interessante bevinding is voorwerp van verder wetenschappelijk<br />

onderzoek.<br />

Datum 1 maandagavond 6 mei om 20u<br />

Code WET 261<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker prof. dr. Sebastiaan Engelborghs, neuroloog Ziekenhuis Netwerk Antwerpen en<br />

onderzoeksprofessor Universiteit Antwerpen<br />

Wolven in België<br />

In heel Europa is een grote wildlife -comeback aan de gang. Bevers, otters, vossen, wilde katten, lynxen, wolven, zeearenden,<br />

oehoes… alles komt terug. Grote zoogdieren en roofdieren profiteren enerzijds<br />

van de wettelijke bescherming die eindelijk haar vruchten afwerpt, en<br />

anderzijds zorgt de ontvolking van het Europese platteland ervoor dat bossen<br />

en natuurgebieden minder intensief gebruikt worden en dat marginale<br />

landbouwgronden braak komen te liggen, waardoor er vanzelf meer ruimte<br />

ontstaat voor grote zoogdieren en spectaculaire prooivogels.<br />

In het dichtbevolkte Vlaanderen lijkt het allemaal niet zo’n vaart te lopen,<br />

maar toch zijn er ook bij ons tekenen van een voorzichtig herstel. Terwijl bever,<br />

otter, everzwijn en wilde kat al aan hun comeback werken, zijn Franse<br />

en Duitse wolven genaderd tot op 200km van onze grenzen; een jonge<br />

wolf, op zoek naar een nieuw leefgebied, kan in een week tijd Hasselt of<br />

Brussel bereiken…<br />

12 ELCKER-IK CENTRUM


Uiteraard zal er nog een tijd overheen gaan alvorens de eerste wolvenroedels zich vestigen op Belgisch grondgebied, maar<br />

individuele wolven doen nu al af en toe ons land aan. Getuige daarvan de beelden die ‘Dieren in Nesten’ kon maken van de wolf<br />

van Gedinne.<br />

Datum 1 dinsdagavond 21 mei om 20u<br />

Code WET 262<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Jan Loos, Landschap vzw<br />

Kanker: inzichten en vooruitzichten<br />

In deze geïllustreerde voordracht worden verschillende aspecten van de ziekte kanker op een verstaanbare manier uitgelegd.<br />

De voordracht is bedoeld voor iedereen die meer wil weten over kanker, het ontstaan van een tumor, de groei, de behandeling,<br />

de vooruitzichten, ...<br />

In een eerste deel wordt het voorkomen van kanker in België en wereldwijd<br />

toegelicht aan de hand van enkele recente cijfers en evoluties. Daarna<br />

wordt er vertrokken vanuit belangrijke basisbegrippen over de cel, om het<br />

ontstaan van een tumor te illustreren. De groei en het gedrag van een<br />

tumor, zoals goedaardige en kwaadaardige groeiwijze en het ontstaan van<br />

uitzaaiingen, wordt vervolgens uitvoerig belicht. Ook klinische aspecten<br />

komen aan bod. Het stellen van de diagnose, de vooruitzichten voor de patiënten<br />

de behandelingsmogelijkheden worden geïllustreerd. De principes<br />

van chirurgische behandeling, radiotherapie (bestraling) en chemotherapie<br />

wordt uitgelegd, en wordt er een blik geworpen op andere therapieën en<br />

toekomstige (experimentele) behandelingsmethoden. Tenslotte komt ook<br />

het huidig wetenschappelijk kankeronderzoek aan bod en wordt er een stand van zaken gegeven over onze nieuwe kennisontwikkelingen<br />

over kanker.<br />

Datum 1woensdagavond 22 mei om 20u<br />

Code WET 263<br />

Bedrag 10 euro<br />

Spreker prof. dr. Filip Lardon diensthoofd kankeronderzoeksgroep Faculteit Geneeskunde, UA.<br />

Optimaal gezond zonder medicijnen<br />

In het kader van zijn boek brengt Dr. Proesmans zijn visie over hoe je met voeding, beweging,<br />

voedingssupplementen je lichaam in optimale conditie kunt brengen.<br />

Zo krijgt men een extra bescherming tegen allerlei chronische ziekten. Met andere woorden zo<br />

wordt het verouderingsproces in optimale banen geleid.<br />

Datum 1 donderdagavond 12 juni om 20u<br />

Code WET 264<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker dr. Rudy Proesmans, orthomoleculaire arts,<br />

auteur Optimaal gezond zonder medicijnen<br />

<strong>Elcker</strong>-<strong>Ik</strong> Centrum = BIB punt<br />

Na het sluiten van de het bibliotheekfiliaal in de Isabellalei,<br />

is <strong>Elcker</strong>-<strong>Ik</strong> Centrum nu BIB punt geworden.<br />

In ons café vind je vanaf nu ook:<br />

• Dagelijks De Morgen en Gazet Van Antwerpen<br />

• Humo, Flair, Clickx, Wablieft, Eos, National Geographic<br />

• Een gevariëerd boekenrek met een honderdtal boeiende boeken<br />

ELCKER-IK CENTRUM 13


14 ELCKER-IK CENTRUM<br />

FILOSOFIE<br />

Het onbewuste en de waanzin:<br />

de psychoanalyse in proces, een kritische constructieve reflectie in vijf stappen<br />

Graag beschouwt de mens zich als het wezen dat bewust leeft, als homo sapiens.<br />

Toch wordt ons lot minstens even grondig getekend door het onbewuste dat verborgen maar beslissend werkzaam is in elke<br />

mens. Bovendien is de mens niet alleen tot wijsheid in staat maar kent hij in sommige gevallen ook waanzin. Hopelijk lacht de<br />

homo sapiens ons toe vanuit onze denkbeeldige spiegel, toch is ook de waanzin een fundamentele menselijke categorie. Ook<br />

de ‘homo demens’ vertelt ons iets wezenlijks over de mens.<br />

De bedoeling van deze lessen is zeker niet de ‘ultieme waarheid’ te verkondigen over de mens en zijn onbewuste. De bedoeling<br />

is wel ons nadenken over onszelf en over anderen te voeden vanuit de geschiedenis van de psychoanalyse en ook vanuit de<br />

permanente kritiek op deze vrij nieuwe wetenschap. Het onbewuste en de waanzin, misschien hebben ze heel wat te zeggen<br />

over de mens en zijn lotgevallen.<br />

Les 1: Sigmund Freud, de oude meester uit Wenen en de Oedipale structuur.<br />

Les 2: De psychoanalyse als therapeutische methode en de kritiek van Freud op Freud<br />

Les 3: Jacques Lacan: “het onbewuste spreekt” en de filosofische benadering van de psychose vanuit de psychoanalyse<br />

door Alphonse De Waelhens<br />

Deze drie lessen zijn gegeven in de winter van 2013<br />

Een filosofische benadering van de psychose vanuit de psychoanalyse:<br />

Alphonse De Waelhens en een vernieuwende kijk op schizofrenie van Gregory Bateson<br />

In deze les luisteren we aandachtig naar wat de waanzinnige mens, de schizofreen en de paranoïcus<br />

ons te vertellen hebben over de mens en zijn lotgevallen. We doen dit in het spoor van<br />

Alphonse De Waelhens en zijn opmerkelijk werk “La psychose”.<br />

Graag plaatsen we hiertegenover de dubbele binding van G. Bateson, een andere kijk op schizofrenie.<br />

Datum 1 vrijdagnamiddag 19 april om 13u30<br />

Code FIL 195<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Jules Debroux, prof. em. filosofie St. Lucas Brussel<br />

Illusies en desillusies van de psychoanalytische arbeid (André Green)<br />

en de nieuwe werf die Donald Winnicott geopend heeft.<br />

In deze reeks was het ons niet te doen om dé waarheid over de mens en zijn onbewuste te verkondigen.<br />

Wel gingen op zoek naar vruchtbare interpretaties die ons kunnen helpen om de mens<br />

beter te begrijpen, onszelf en de anderen en dus ook de relatie tussen mensen.<br />

In het spoor van Freud heeft André Green heel veel aandacht voor de begrenzingen, de mislukkingen<br />

van de psychoanalyse om zo te komen te komen tot een vernieuwing en verbetering van<br />

de theorie in dienst van de praktijk.<br />

Graag eindigen we deze lessenreeks bij Donald Winnicott, een Engelse kinderarts en psychiater<br />

die op een opmerkelijke manier vanaf 1920 de psychoanalyse heeft verrijkt. Zijn aandacht gaat<br />

naar het zeer jonge kind, de zuigeling. Hij benadrukt het uitzonderlijk belang van de omgeving<br />

voor de psychische ontwikkeling: Donald Winnicott, de transitionele ruimte.<br />

Datum 1 dinsdagnamiddag 14 mei om 13u30<br />

Code FIL 196<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Jules Debroux, prof. em. filosofie St. Lucas Brussel<br />

Alphonse De Waelhens<br />

Donald Winnicott


'Religie en ongeloof' in de Encyclopédie van Diderot en d’Alembert<br />

Vertrekkend van de tafel van de menselijke kennis of de zgn. système figuré, maken we een meanderende wandeling langs<br />

enkele lemma’s van de Encyclopédie die ons van atheïsme en samenleving naar religie, bijgeloof en fanatisme brengt. De<br />

boodschap is gemengd en dubbelzinnig. Atheïsme wordt gepresenteerd als een respectabele visie, maar het kernpunt is niet<br />

God bevestigen of ontkennen, maar de positie van de atheïst in de samenleving. In het lemma ATHÉES (atheïsten) krijgen de<br />

argumenten tegen het atheïsme als maatschappelijke positie schijnbaar de overhand. De samenleving heeft immers religie<br />

nodig. Verdere artikelen, zoals RELIGION, SUPERSTITION en FANATISME bekritiseren echter de bestaande religies en stellen<br />

het atheïsme voor als verkieselijker dan de bijgelovige en fanatieke praktijken van gelovigen.<br />

Aan de hand van deze ‘verlichte’ visies over religie en ongeloof kunnen we ons ook actuele vragen stellen over de rol van religie<br />

in de samenleving, over de relatie tussen religie en geweld en over de veranderingen die de begrippen geloof en ongeloof in<br />

de loop der geschiedenis ondergaan hebben.<br />

Datum 1 dinsdagnamiddag 23 april om 13u30<br />

Code FIL 197<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Walter Van Herck, hoogleraar filosofie UA<br />

Proust en de muziek<br />

Op minstens drie manieren valt dit thema te bespreken. Ten eerste kunnen we bezien van welke muziek de auteur Marcel<br />

Proust gehouden heeft. Dat kunnen we opmaken uit de muziekstukken die hij regelmatig bij hem thuis liet spelen: vooral van<br />

Beethoven, Fauré en Franck. Het laatste deel van het strijkkwartet van César Franck<br />

wordt wel beschouwd als inspiratiebron van “la petite phrase” van de imaginaire musicus<br />

Vinteuil, een stukje muziek dat in À la recherche du temps perdu een belangrijke plaats<br />

inneemt, als het symbool van de liefde tussen Swann en Odette. Daarmee zijn we aangeland<br />

bij de tweede benaderingswijze van ‘Proust en de muziek’: de plaats die muziek inneemt<br />

in de Recherche, en dan vooral in de verwikkelingen van dat liefdesverhaal, maar<br />

ook in de bijdrage die muziek levert aan de literaire roeping van de verteller. De derde<br />

benaderingswijze sluit aan bij min of meer theoretische beschouwingen die de verteller<br />

in de Recherche wijdt aan de muziek, door hem beschouwd als een van de belangrijkste<br />

menselijke communicatiemiddelen. De inleider zal zijn verbale beschouwingen larderen<br />

met enige muzikale intermezzo’s.<br />

Datum 1 vrijdagnamiddag 3 mei om 13u30<br />

Code FIL 198<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Frans Jacobs, prof. dr. em. wijsgerige ethiek UvA<br />

Marcel Proust<br />

Denkgereedschap deel 1: wezensdenken<br />

We zijn dezer dagen getuige van een schrijnend gebrek aan visie, in organisaties, in het publieke bestel en misschien zelfs<br />

in ons private bestaan. Hoe kom je aan visie, hoe ontwikkel je die? Onze filosofische traditie biedt gereedschappen daartoe.<br />

Paul Wouters puurt uit deze traditie acht zeer verschillende manieren van denken, die je tot telkens andere zienswijzen op je<br />

thema of vraagstelling kunnen brengen. Hij schreef er een boek over: ‘Denkgereedschappen 2.0’ (uitgeverij Lemniscaat), dat<br />

als achtergrond voor de lezingen wordt aanbevolen.<br />

Deze eerste aflevering behandelt het wezensdenken, ontstaan bij denkers als Plato en Aristoteles 25 eeuwen geleden. De manier<br />

van denken wordt geïllustreerd aan de hand van de beeldend kunstenaar Mondriaan, een reus in de 20ste eeuw. Als je iets<br />

écht wilt begrijpen, zo leren we bij Plato en Mondriaan, dan moet je achter de wereld zoals die aan je verschijnt, doordringen<br />

tot een meer wezenlijke en meer abstracte wereld: die van de essenties.<br />

De kern van de avond is dat deelnemers worden ingeleid tot die manier van denken, door middel van beelden,<br />

en vervolgens die denkwijze ook toepassen op de eigen vraagstelling.<br />

Gaandeweg zullen we ervaren wat de mogelijkheden en beperkingen zijn van die manier van denken.<br />

We kunnen wel garanderen dat deelnemers met meer inspiratie huiswaarts zullen keren.<br />

Datum 1 dinsdagavond 7 mei om 20u<br />

Code FIL 199<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Paul Wouters, management consultant, filosoof en bedrijfskundige<br />

ELCKER-IK CENTRUM 15


Denkgereedschap deel 2: Het denken van Kant<br />

Deze avond is een vervolg op wezensdenken (7 mei) maar kan ook heel goed apart gevolgd worden.<br />

Gedurende vele eeuwen vond men dat écht inzicht betekent dat je tot de kern van de zaak doordringt, met andere woorden<br />

het wezen der dingen doorgrondt. Kant stelt daar omstreeks 1800 een heel ander<br />

perspectief tegenover, namelijk dat je als denker voor de spiegel moet staan en je<br />

moet realiseren hoe je zelf denkt over die dingen. Realiseer je dat je de wereld als<br />

mens zelf maakt! Dit perspectief zou de moderne filosofie, en in het verlengde daarvan<br />

de wetenschap en de cultuur, grondig beïnvloeden.<br />

We zullen het denken van Kant illustreren aan de hand van het werk van beeldend<br />

kunstenaar Maurits Escher. Hij maakte werelden, vaak onverenigbaar met die waarin<br />

wij leven, maar op zichzelf wel te begrijpen.<br />

Uiteraard passen deelnemers deze manier van denken weer toe op de eigen vraagstellingen.<br />

Dit zal er vooral toe leiden, dat men zich meer bewust wordt van de eigen<br />

referentiekaders en die ter discussie kan stellen.<br />

Datum 1 dinsdagavond 4 juni om 20u<br />

Code FIL 200<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Paul Wouters, management consultant, filosoof en bedrijfskundige<br />

In de ban van de neurowetenschappen?<br />

Een open en kritische verkenning<br />

Niet alleen op het wetenschappelijke maar ook op het publieke forum krijgen vandaag de neurowetenschappen, samen met de<br />

evolutionaire biologie , een steeds prominentere plaats toebedeeld. Hun invloed op onze manier om culturele, sociale, ethische<br />

en religieuze fenomenen te interpreteren lijkt zelfs dominant te worden. Vandaar de noodzaak aan verkenning, en aan kritische<br />

evaluatie. Na een korte verkenning van het opzet en de aanpak van de neurowetenschappen en aanverwanten, worden de<br />

suggesties ter uitdieping geclusterd volgens een viertal thema’s en de vragen<br />

die eruit voortvloeien:<br />

(1) de verhouding tussen natuur en cultuur; (2) het spanningsveld tussen predeterminatie<br />

en vrijheid; (3) het neurolichaam en de ethiek, met bijzondere<br />

aandacht voor het probleem van goed en kwaad; (4) het verband tussen brein<br />

en religie aan de hand van de zogenaamde ‘God spot’.<br />

Datum 1 vrijdagnamiddag 17 mei om 13u30<br />

Code FIL 201<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Roger Burggraeve, prof. em. theologie KUL<br />

De universele band tussen recht en ethiek<br />

Respect en liefde voor de universele mensengemeenschap in haar concrete pluriformiteit<br />

van vele volken, culturen en religies vloeien allebei voort uit een diep wortelend<br />

mystiek respect voor elke mens en voor de vele gemeenschappen van hoop en liefde<br />

waarin de mensen leven.<br />

Vooral na de ontdekkingen in de zestiende eeuw hebben Europese kolonisatoren zich<br />

overgegeven aan geweldplegingen, plunderingen, slachtpartijen, dwangarbeid en slavernij.<br />

Vanuit het verzet hiertegen in hetzelfde Europa werd er onmiddellijk aan sommige universiteiten<br />

een ethische fundering voor een internationaal recht bepleit, ondermeer door<br />

Francisco de Vitoria. De machthebbers voerden sindsdien echter een vaak succesvol<br />

ideologisch tegenoffensief, door het volkenrecht in de richting te duwen van « het verdrag<br />

» tussen soevereine staten of absolute vorsten, zich daarbij vaak baserend op de «<br />

leer » over de zelfzucht van Hobbes of de vorstelijke macht van Machiavelli, die ze dan<br />

gebruikten als fundering en legitimering van het de facto gevoerde beleid. Protest tegen<br />

concrete vormen van onmenselijkheid vertrekt meestal vanuit een ethische fundering<br />

16 ELCKER-IK CENTRUM<br />

Immanuel Kant


die vaak geworteld is in een mystieke levenshouding van respect en verbondenheid met al wie slachtoffer is van discriminatie en<br />

onderdrukking en die ook vaak een onlosmakelijke band bepleit tussen recht en ethiek, uitgedrukt in een algemeen, onderhandeld,<br />

erkend en nageleefd universeel recht, dat ook rekening houdt met de vele vormen van diversiteit. Dat laatste veronderstelt echter<br />

een genuanceerde ethische wederkerigheid, die rekening houdt met de verschillende culturen en minderheden. Zonder wetten<br />

en internationaal afdwingbare sancties blijft de ethiek vaak zonder effect. Zonder ethische grondslag wordt het recht een pure<br />

uiting van de macht van de sterkste. Zonder een ethiek die tevens ingang vindt in de zeden, blijven ook de allerbeste wetten dode<br />

letter. Om het actuele belang hiervan te kunnen inschatten is bovendien een voldoende kennis van de geschiedenis onmisbaar.<br />

Datum 1 dinsdagnamiddag 21 mei om 13u30<br />

Code FIL 202<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Walter Ceuppens, dr. theologie KUL<br />

Charles Taylor: over de Transcendentie als taboe<br />

Charles Taylor is ongetwijfeld een van de meest invloedrijke filosofen van het moment.<br />

Hij is door zijn antropologische studie Source of the Self: The Making of the Modern Identity wereld beroemd geworden.<br />

Zijn werk is geen afstandelijke analyse, maar een zoektocht naar de kern van ons bestaan en naar wat ons leven tot een goed<br />

leven maakt. In zijn laatste boek Een seculiere tijd ( A Secular Age) ontzenuwt hij een fabel over de Westerse samenleving,<br />

namelijk dat met de modernisering de rol van religie is uitgespeeld. Religie komt steeds in nieuwe vormen terug. Uiteraard<br />

leidt dit tot een grotere diversiteit in religieuze opvattingen, omdat de samenleving<br />

pluriformer wordt. Hoe samen te leven in diversiteit? Dat is voor hem de<br />

actuele vraag. Opgegroeid in het tweetalige en multiculturele Quebec heeft hij<br />

een scherp oog voor verschillen en de waarde daarvan. Zijn hele werk is een<br />

oproep tot een authentiek en geëngageerd leven. Daarmee verstrekt hij een<br />

tegengif tegen cynisme en apathie in de samenleving.<br />

Datum 1 donderdagnamiddag 23 mei om 13u30<br />

Code FIL 203<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Charles Taylor<br />

Spreker Guido Van Heeswijck, prof. cultuur- godsdienstfilosofie UA en KUL<br />

Is er nog plaats voor religie? Een antwoord van Marcel Gauchet<br />

Marcel Gauchet is in Frankrijk een van de meest stimulerende denkers van deze tijd. In zijn filosofisch hoofdwerk Le désenchantement<br />

du monde omschrijft Gauchet het christendom als ‘la religion de la sortie de la religion’, de religie van de uittocht uit de<br />

religie. Het Franse wordt ‘sortie’ moet hier echter in zijn dubbele betekenis gevat worden. Enerzijds is er de betekenis van ‘uitgang’.<br />

Doorheen het christendom heeft de westerse beschaving de religie als ‘maatschappij structurerend beginsel’ geleidelijk<br />

maar onherroepelijk achter zich gelaten, aldus Gauchet. Anderzijds is er de betekenis van ‘voortkomen uit’, wat betekent dat<br />

de uittocht uit de religie niet mogelijk geweest was zonder het christendom. Op beide stellingen zullen we uitvoering ingaan.<br />

We proberen Gauchets visie op religie, samenleving en geschiedenis in kaart te brengen aan de hand van zijn genoemde<br />

hoofdwerk, met de voor een goed begrip belangrijke ondertitel: ‘Une histoire politique de la religion.’ Gauchets standpunt moet<br />

inderdaad voornamelijk begrepen worden vanuit de invalshoek van de geschiedenis<br />

van de verhouding tussen religie en politiek.<br />

De lijn van de geschiedenis ligt daarbij voor Gauchet duidelijk vast: van heteronomie<br />

naar autonomie. Is er vandaag dan nog plaats voor religie? We ronden af met Gauchets<br />

poging tot antwoord op deze vraag.<br />

Datum 1 maandagnamiddag 27 mei om 13u30<br />

Code FIL 204<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker dr. Stijn Latré, lid van het Centrum Pieter Gillis en het Centrum voor<br />

Cultuurfilosofie van de Universiteit Antwerpen.<br />

Levinas<br />

Emmanuel Levinas (1905-1995) heeft een ‘ethical turn’ doorgevoerd in de westerse wijsbegeerte. Na de rauwe realiteit van<br />

de Tweede Wereldoorlog legde hij een verband tussen het westerse denken en het totaliserende geweld. Hij heeft een nieuw<br />

<br />

ELCKER-IK CENTRUM 17


subjectiviteitsconcept ontwikkeld dat toelaat de relatie met de ander te ervaren als<br />

een ethische relatie. De ander spreekt mij aan en is een appel. De ethische relatie<br />

bestaat in het geven van een antwoord op dit appel. Dit is niet alleen een individuele<br />

aangelegenheid maar eveneens een sociaal-politieke problematiek.<br />

Datum 1 vrijdagnamiddag 31 mei om 13u30<br />

Code FIL 205<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker prof. dr. Luc Anckaert, titularis van het vak joodse wijsbegeerte KUL<br />

Arabische filosofie<br />

We bespreken in deze lezing een aantal Arabische filosofen van zowel islamitische en van christelijke<br />

signatuur. We besteden aandacht aan de invloed van de Arabisch-islamitische filosofie op<br />

Europa en de invloed van christelijke Arabische denkers in het vormen van de Arabische identiteit.<br />

We ronden af met een overzicht van hedendaagse pogingen om de Arabische erfgoed te moderniseren<br />

en doen herleven.<br />

Datum 1 dinsdagnamiddag 11 juni om 13u30<br />

Code FIL 206<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker drs. Omar Nahas studeerde talen en culturen van het Midden-Oosten en sociologie<br />

en is auteur van 'De andere jihad'<br />

Hendrik de Man<br />

Deze geboren Antwerpenaar (1885-1953) was een in Leipzig gevormd historicus en organiseerde de Centrale voor Arbeidersopvoeding<br />

(1911) en de Arbeidershogeschool (1921). Hij schreef in het Interbellum, toen hij in Duitsland werkte (1922-1933)<br />

enkele kapitale werken, zoals De Psychologie van het Socialisme (1926), Opbouwend Socialisme (1929) en De Socialistische<br />

Idee (1933). Hij formuleerde daarin een softere vorm van sociaal -democratie, gekenmerkt door voluntarisme en pacifisme,<br />

openheid naar middenstand, boeren, intellectuelen en gelovigen, een socialisme minder eenzijdig gericht op economische<br />

hervormingen, maar ook op de vorming van ethische gemeenschapswaarden. Hij behield het marxisme als een vruchtbare<br />

historische methode, maar niet als leidraad voor de actie van een progressieve beweging.<br />

Hij werd begin 1933 uit Duitsland teruggehaald om een socialistische oplossing voor de Grote Depressie uit te werken. Met dit<br />

plan van de Arbeid (plan de Man genoemd), gebaseerd op de nieuwste economische inzichten, kwam hij in de politiek terecht,<br />

eerst als minister van Openbare Werken en daarna als minister van Financiën.<br />

In mei 1940 bleef hij, inmiddels BWP-voorzitter, op vraag van Leopold III in diens omgeving en nadien berustte hij in de Duitse<br />

hegemonie over Europa. Zijn contacten met de bezetter, die liever met zijn Vlaamsnationalistische<br />

tegenstander werkte, werden snel stroef en in juni 1941 was zijn<br />

actie ten einde. De rest van de oorlog bracht hij door in de Haute Savoie, ging naar<br />

Zwitserland in augustus 1944 en vernam daar twee jaar later zijn veroordeling tot 20<br />

jaar en een boete van 10 miljoen Frs.<br />

Lode Hancké is sinds 2003 voorzitter van de Vereniging voor de Studie van het Werk<br />

van Hendrik de Man, die in 1973 na een internationaal colloquium in de universiteit<br />

van Genève was opgericht. De Vereniging organiseert colloquia en geeft een jaarlijks<br />

Bulletin uit, dat aan zijn 39e jaargang toe is.<br />

Datum 1 dinsdagnamiddag 11 juni om 13u30<br />

Code FIL 207<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Lode Hancké, erefractievoorzitter Vlaams parlement<br />

Hendrik de Man<br />

Radicale eindigheid<br />

Lange tijd hebben mensen zich gezien als pelgrims onderweg of beter op de terugweg naar de oorsprong, de bron, de grond.<br />

Het leven was een doortocht naar een nieuw bestaan. Er was een grond, een horizon, een fundament. Dit alles is weggevallen.<br />

Het bestaansgevoel van de moderne mens is getekend door eindigheid, een radicale eindigheid. Deze wending, ook terug<br />

te vinden in de literatuur en de filosofie, wil ik inventariseren en in kaart brengen. Wat betekent het te leven zonder ultieme<br />

<br />

18 ELCKER-IK CENTRUM<br />

Emmanuel Levinas<br />

Omar Nahas


fundamenten en met een eindige horizon? Wat betekent het te leven<br />

verzoend met de eindigheid? Velen van ons hebben deze metafysische<br />

wending en breuk meegemaakt in hun leven. <strong>Ik</strong> wil ook de vraag stellen<br />

of praten over radicale eindigheid geen modieus onderwerp, zoals<br />

postmodernisme is.<br />

Datum 1 woensdagnamiddag 19 juni om 13u30<br />

Code FIL 208<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Jan Rolies, prof. em. universiteit Nijmegen,<br />

ethicus en seksuoloog<br />

Creationisme<br />

Voor veel mensen is het van de middelbare school geleden dat ze de evolutietheorie van Charles Darwin nog eens grondig bestudeerd<br />

hebben. Vandaar een opfrissing van de beroemde theorie. Geen zes cijfers na de komma, maar wel een goed inzicht in het<br />

werkzame principe. Maar de theorie blijkt vandaag allerminst onomstreden<br />

te zijn. Aanhangers van het creationisme en het "intelligent design"<br />

verwerpen de evolutietheorie van Charles Darwin. Wat verkondigen ze<br />

en houdt hun argumentatie stand ?<br />

Datum 1 vrijdagnamiddag 14 juni om 13u30<br />

Code FIL 209<br />

Bedrag 10 euro<br />

Spreker Max Schneider<br />

Leszek Kolakowski<br />

Het werk van de Poolse filosoof, Leszek Kolakowski, (Radom, 1927 – Oxford, 2009) nodigt uit tot argwaan voor elke despotische<br />

ideologie. Als cultuurcriticus ontvouwt hij genuanceerde argumentaties, zonder overhaaste conclusies of moralistische<br />

preken. Hij waarschuwt de lezer voor het absurde van sommige politieke en religieuze denkbeelden en schuwt hierbij de<br />

scherpe ironie niet, waardoor zijn denken in de Europese intellectuele cultuur een uitzonderlijke plaats inneemt.<br />

Het vooroorlogse reactionair regime in Polen, de nazistische bezetting en een door de Sovjetunie gepatroneerde communistische<br />

staatsgreep hebben hem getekend. Hij ontsnapt aanvankelijk niet aan een marxistische indoctrinatie. Later betaalt hij<br />

voor zijn inkeer en zin voor scepsis de tol van de ballingschap. Als intellectuele vluchteling wordt hij in 1970 ‘Senior Research<br />

Fellow’ in All Souls in Oxford.<br />

De secularisering van het moderne westen vindt hij bedenkelijk. Niet alleen het<br />

sovjetcommunisme heeft de illusie van de totale verwereldlijking en van de maakbaarheid<br />

van de geschiedenis voor een ‘nieuwe’ mens willen waar maken, ook de<br />

westerse wereld koestert – weliswaar met minder geweld – een analoge droom,<br />

alsof we over het feit dat er historische werkelijkheden zijn die onze identiteit vormen,<br />

maar er niet mee samenvallen, niet wensen na te denken.<br />

Datum 1 dinsdagnamiddag 25 juni om 13u30<br />

Code FIL 211<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Jacques De Visscher, prof. em. filosofie en literatuur Univ. Nijmegen<br />

VZW Aanwezigheid<br />

Wil je eens met iemand praten<br />

Over wat je bezighoudt… Je verlangens… Je verdriet…<br />

of je geloof… en je zoeken naar de zin van het leven…<br />

Gratis en anoniem: maandag dinsdag donderdag vrijdag van 13u30 tot 17U<br />

Aanwezigheid, Schoenmarktkappel 1ste verdieping,<br />

Schoenmarkt 17 - 2000 Antwerpen 03/231 63 15<br />

Leszek Kolakowski<br />

ELCKER-IK CENTRUM 19


Kopstukken Filosofie<br />

Michel Foucault<br />

(Poitiers, 15 oktober 1926 - Parijs, 25 juni 1984)<br />

Foucaults oeuvre is een thematisering van het subject, waarbij achtereenvolgens drie krachtlijnen worden uitgewerkt: het weten,<br />

de macht en de bestaanskunsten. In de eerste periode van zijn werk (Les mots et les choses uit 1966, en Archéologie du<br />

savoir uit 1969) toont Foucault de objectivering van het subject aan. Het menselijke subject is een product van het weten en<br />

aldus een historische constructie. In zijn tweede periode (vanaf L’ordre du discours uit 1970 tot het eerste volume van Histoire<br />

de la sexualité, namelijk La volonté du savoir uit 1976) stelt Foucault dat iedereen participeert in de machtsrelaties. Ook wie<br />

de macht ondergaat, constitueert op een actieve wijze de bestaande machtsverhoudingen. Het subject is niet alleen een van<br />

buitenaf opgelegd product, ook het individu neemt actief deel aan de productie van de eigen subjectiviteit. De derde periode<br />

leverde in Foucaults sterfjaar 1984 L’usage des plaisirs en Le souci de soi op. Hier schrijft Foucault vanuit de belangstelling<br />

voor de zelftechnieken, voor die vormen van problematisering en van praktijken waardoor individuen zichzelf bewust transformeren<br />

tot subjecten.<br />

Datum 1 maandagnamiddag 22 april om 13u30<br />

Code FIL 212<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Rob Devos<br />

René Girard<br />

(Avignon, 25 december 1923)<br />

De hoofdgedachte van Girard is dat de mens beheerst wordt door een rivaliserende mimesis<br />

Een groot deel van zijn oeuvre bestaat in de beschrijving van de werking en van<br />

de effecten van deze rivaliteit (Girard bestudeert hiervoor de literatuur, de psychologie).<br />

Girard koppelt hieraan zijn idee van de zondebok. Deze rivaliteit loopt uit op een strijd van<br />

allen tegen allen. De oorzaak ervan wordt toegeschreven aan een zondebok. De moord<br />

op de zondebok maakt een einde aan de strijd, leidt tot vrede en ligt aan de basis van<br />

de cultuur. Hoe dit zondebok - mechanisme in elkaar steekt komt pas aan het licht via<br />

de joods-christelijke traditie. Jezus, de zondebok, wordt daar opgevat als onschuldig.<br />

Het is gedaan met de gewelddadige sacraliteit van de voorchristelijke religies. De in het<br />

Nederlands vertaalde bekendste werken van Girard zijn: De romantische leugen en de<br />

romantische waarheid (1961), God en geweld (1972) en De zondebok (1982).<br />

Datum 1 maandagnamiddag 27 mei om 13u30<br />

Code FIL 213<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Willy Coolsaet<br />

Gilles Deleuze<br />

(Parijs, 18 januari 1925 - Parijs, 4 november 1995)<br />

In het in het Nederlands vertaalde eerste deel Anti-Oedipus (1972) van het politiek-filosofische<br />

hoofdwerk, dat hij samen met Félix Guattari schreef, Kapitalisme en schizofrenie,<br />

analyseert Deleuze de verhouding tussen het verlangen en de realiteit, meer bepaald de<br />

kapitalistische maatschappij in het bijzonder. Erin wordt binnen een ‘materialistische psychiatrie’<br />

gesproken over het modelleren van het onbewuste door de maatschappij en haar<br />

productieprocessen. Zowel Freuds psychoanalyse met haar centrale Oedipuscomplex als<br />

Marx’ materialistische geschiedenisopvatting worden bekritiseerd. De schizoanalyse, als<br />

militante sociaal-politieke analyse tegen de reactionaire tendensen van de psychoanalyse,<br />

wordt als kritische praktijk ontwikkeld. Recent verscheen ook in Nederlandse vertaling<br />

Deleuzes Verschil en herhaling (1962).<br />

Datum 1 maandagnamiddag 10 juni 2013 om 13u30<br />

Code FIL 214<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Joost Beerten<br />

In samenwerking met IMAVO en Masereelfonds Antwerpen<br />

20 ELCKER-IK CENTRUM


KUNST & CULTUUR<br />

Slachtoffers van oorlogsgeweld en de lijdende Christus<br />

Sinds mensenheugenis bouwen de machtigen de aarde hun rijk op lijken. Aan hun slachtoffers<br />

herinneren zowel monumenten uit het Oude nabije Oosten en voorstellingen op Oud- Grieks aardewerk<br />

als hedendaagse foto’s uit oorlogsgebieden. Als je de beelden van vroeger en nu naast<br />

elkaar legt, herken je dezelfde gebaren, dezelfde lichaamshoudingen: geweld en rouw blijven<br />

over de eeuwen heen identiek.In die ene geschiedenis van menselijke leed hebben kunstenaars<br />

ook Jezus verhaal geplaatst. De traditionele voorstellingen van zijn lijdensweg sluiten naadloos<br />

aan bij eeuwenoude en recente voorstellingen van anonieme slachtoffers. Wanneer echter de Verrezen<br />

Heer op zijn beurt in de klassieke houding van een overwinnaar wordt uitgebeeld, worden<br />

door Hem geen mensen verpletterd, maar vijanden van de mensheid: duivel en dood.<br />

Datum 1 donderdagnamiddag 2 mei om 13u30<br />

Code KC 281<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Jan Koenot sj, filosoof, docent aan het Centre Sévres te Parijs<br />

Sporen / kortfilm, (29 min.) van Timm Knaeps<br />

'Sporen’ een kortfilm over Moh, een jonge man die bij een jongerenbende verzeilt. Daar moet hij de keuze maken of hij er<br />

bij z'n vrienden het geweld bijneemt. Het is een film over sociale achtergrond, kansen & keuzes. Jef Neve heeft de muziek<br />

gemaakt en ingespeeld met 3 andere muzikanten. Het is een onheilspellende soundtrack<br />

geworden, die de Antwerpse straten heel melancholisch en eenzaam maakt. De jonge Antwerpse<br />

filmmaker Timm Knaeps (24) stelt zijn kortfilm ‘Sporen' voor in <strong>Elcker</strong>-<strong>Ik</strong> Centrum.<br />

De laatstejaarsstudent aan de Brusselse filmschool RITS wist heel wat bekende namen te<br />

overtuigen. Onder meer Clara Cleymans, Gilles De Schryver (bekend van Hasta La Vista<br />

en Code 37), en Noureddine Farihi (Mo uit Thuis) werkten gratis mee aan het filmproject.<br />

Datum 1 woensdagavond 8 mei om 20u<br />

Code KC 282<br />

Bijdrage 5 euro<br />

Spreker Timm Knaeps, laatstejaarsstudent aan de Brusselse filmschool RITS<br />

Clara Cleymans<br />

Het diepere zien / spiritualiteit in de naoorlogse beeldende kunst<br />

Na eeuwenlang de beste maatjes te zijn geweest, treedt er vanaf de twintigste eeuw een verkoeling op in de relatie tussen religie<br />

en beeldende kunst. Nietzsche verkondigt de dood van God en Weber de onttovering van de wereld. Kunstenaars keren zich af<br />

van de kerk, maar daarom niet van het spirituele. Ook in de twintigste eeuw zoeken kunstenaars nog steeds naar manieren om zin<br />

en betekenis te laten oplichten, juist te midden van deze onttoverde wereld en in de leegte<br />

die achtergelaten werd door het verdwijnen van God.<br />

Mark Rothko wil dat zijn schilderijen raken aan het religieuze. Van Barnett Newman weten<br />

we dat hij interesse had voor joodse mystiek. Yves Klein stond dan weer sterk onder invloed<br />

van de rozenkruisers en zen. Al deze kunstenaars gebruiken de abstracte kunst als een<br />

zoektocht naar het absolute.<br />

Maar het spirituele dient niet enkel gezocht te worden in de abstracte kunst. Performance<br />

kunstenaars proberen de kunst weer terug te brengen naar haar rituele grondslag. Het<br />

ritualistische karakter van de acties van Beuys of het Wiener aktionismus is onmiskenbaar.<br />

Ook in het recente werk van videokunstenaars zoals Bill Viola speelt spiritualiteit een<br />

belangrijke rol.<br />

Data 4 vrijdagvoormiddagen 17, 24, 31 mei en 7 juni om 10u<br />

Code KC 283<br />

Bijdrage 40 euro<br />

Spreker Kristin De Glas, kunsthistorica<br />

ELCKER-IK CENTRUM 21


Luisteren naar muziek. De woelige 20ste eeuw<br />

Dit is het 6de en voorlaatste deel van een reeks die al luisterend de hele muziekgeschiedenis<br />

wil verkennen. In de eerste decennia van de 20ste eeuw verandert de visie<br />

op het artistieke heel grondig. Zo ook in de muziek. Componisten als Debussy, Schönberg,<br />

Stravinsky, Bartok en vele andere zorgen voor – letterlijk – ongehoorde klanken!<br />

Jan Van Gassen was o.m. leraar geschiedenis en zorgt nu voor het muziekaanbod<br />

bij ’t KLAverVIER, een heel huiselijke cultuurwinkel in Schilde (03/384.29.70. www.<br />

tKLAverVIER.be) ‘tKLAverVIER zorgt ook voor aangepaste cd’s bij de concerten in de<br />

Singel, Amuz en de Bijloke.<br />

Data 3 woensdagnamiddagen 22, 29 mei en 5 juni om 13u30<br />

Code KC 284<br />

Bijdrage 30 euro<br />

Spreker Jan Van Gassen<br />

Bezoek: het Jubelparkmuseum<br />

Kunst uit het Oosten, niet-Europese kunst in het Jubelparkmuseum (Brussel)<br />

In het Jubelparkmuseum bevindt zich een schitterende collectie niet-Europese<br />

antieke kunst. Dr. Gohil begeleidt ons tijdens het bezoek en situeert<br />

de werken in hun historische, culturele en religieuze context. Aan bod komen<br />

onder meer kunst uit India, Pakistan, Afghanistan, Sri Lanka, Tibet,<br />

Nepal, China, Korea, Zuid- Oost Azië, Indonesië …<br />

De deelnameprijs omvat: een groepstreinreis heen en terug van Antwerpen-<br />

Berchem naar Brussel-Schuman, toegang tot het museum en de begeleiding<br />

door dr. Gohil. In verband met de aankoop van een groepsticket bij de<br />

NMBS vragen we aan de deelnemers om ten laatste 10 dagen vooraf in te<br />

schrijven.<br />

Datum 1 zaterdagnamiddag 20 april, 12u samenkomst in Berchem station (inkomhal)<br />

Code KC 279<br />

Bijdrage 15 euro<br />

Gids dr. Janmnadas Gohil, indoloog en dr. vergelijkende godsdienstwetenschappen<br />

Bezoek: St.-Pauluskerk<br />

Bij het binnenkomen wordt je overweldigd door het vele licht dat op de witte muren valt en contrasteert met de donkere hout<br />

van de lambrisering en de biechtstoelen. Dit was ooit de kloosterkerk van de dominicanen, in Rubens tijd zo’n 150, maar nu<br />

de parochiekerk van het Schipperskwartier. Hier hangen 4 schilderijen van Rubens, een Jordaens en een Van Dijck. Het is een<br />

gotische kerk met een barokke versiering, een unieke serie van 15 schilderijen voor het rozenkransgebed en een reeks biechtstoelen<br />

versierd met realistische beelden van engelen en heiligen<br />

die de gelovigen tot inkeer moesten brengen. De kerk heeft een rijke<br />

schatkamer en een 18 de eeuwse Calvarieberg, op de plaats waar<br />

vroeger de gehangenen werden begraven.<br />

Max. 15 personen.<br />

Adres: Veemarkt 14, 2000 Antwerpen<br />

Datum 1 zaterdagnamiddag 27 april om 14u30<br />

Code KC 285<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Gids Paul de Backer, lic. geschiedenis en stadsgids<br />

22 ELCKER-IK CENTRUM<br />

Stravinsky


ATELIERS<br />

Tekenen misschien iets voor jou!<br />

Geef een baby een kleurpotlood en hij maakt zijn eerste tekening, waar de ouders fier<br />

op zijn. Iedereen kan tekenen maar is niet altijd tevreden met het resultaat.<br />

Gun jezelf een aantal lessen waarin je jouw expressie tot uiting kan brengen.<br />

Bekwaam je in het tekenen van landschappen, portretten, perspectief of experimenteer<br />

maar. Maar geniet en ontdek vooral het plezier van beelden of gedachten te<br />

creëren.<br />

Ongeacht je vooropleiding of je leeftijd, reeds na enkele lessen zul je een persoonlijke<br />

evolutie zien in je kunde.<br />

Start materiaal: papier, pen, potloden en gom.<br />

Datum 5 woensdagavonden 8 mei, 15 mei, 22 mei, 29 mei en 5 juni om 19u<br />

Code ATL 041<br />

Bijdrage 50 euro<br />

Begeleider Luc Cnops, beeldende kunstenaar<br />

INFORMATICA<br />

Virussen en antivirus ontwikkeling<br />

Meer en meer worden wij belaagd door “beestjes” die onze computer binnendringen. Maar wat is een computervirus eigenlijk<br />

en hoe functioneert het. Hoe kunnen we dit voorkomen, welke antivirussoftware kan ik het best installeren. Wat is span,<br />

spyware, malware …. Hoe komen deze nu op mijn computer en wat doen ze met mijn gegevens. Is het sproeien of snoeien.<br />

Voorkomen is beter dan genezen.<br />

Voorkennis: kennis van de computer<br />

Datum 1 vrijdagvoormiddag 19 april om 9u30<br />

Code JCO 355<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Datum 1 vrijdagnamiddag 21 juni om 13u30<br />

Code JCO 356<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Lesgever Jos Vereecken<br />

Hoe foto’s of filmpjes van mijn camera overbrengen op de computer<br />

<strong>Ik</strong> heb een fototoestel of camera gekocht maar weet niet hoe ik deze moet aansluiten. Hoe moet ik nu die foto’s in mappen<br />

zetten of een fotoalbum maken op mijn computer. Hoe een foto via mail versturen. Wat heb ik daar voor nodig zowel hardware<br />

(bvb kabel) als software(programma). Voor deze workshop kan u het best uw toestel meebrengen.<br />

Voorkennis: kennis van de computer<br />

Datum 1 vrijdagnamiddag 19 april om 13u30<br />

Code JCO 357<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Datum 1 dinsdagvoormiddag 25 juni om 9u30<br />

Code JCO 358<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Lesgever Jos Vereecken<br />

ELCKER-IK CENTRUM 23


Leren omgaan met de computer<br />

De computer daar hoeven we geen angst voor te hebben. Wij leren u, hoe u er mee dient om te omgaan. Deze cursus start<br />

bij het begin aangepast, is aan uw tempo, en laat u ervaren hoe een computer werkt en hoe u deze kan gebruiken. We starten<br />

met de basisbegrippen.<br />

De kennis en het gebruik van de muis en het klavier zal voor u geen geheimen<br />

hebben. Hoe dien ik mijn documenten, foto’s en berichten op te slaan zodat ik<br />

deze nadien nog eenvoudig terug kan vinden?<br />

Voorkennis: geen<br />

Data 4 dinsdagvoormiddagen 23, 30 april en 7, 14 mei om 9u30<br />

Code JCO 359<br />

Bijdrage 40 euro<br />

Lesgever Jos Vereecken<br />

PowerPoint presentatie voor beginners<br />

Het ontwerpen en maken van presentaties, invoegen en opmaken van teksten en foto’s. Dia voorstellingen maken. In elkaar<br />

laten vloeien van dia’s. Kortom het maken van een slideshow. Voorkennis: basiskennis van computer hebben<br />

Data 2 dinsdagnamiddagen 23 en 30 april om 13u30<br />

Code JCO 360<br />

Bijdrage 20 euro<br />

Lesgever Jos Vereecken<br />

Gebruik van Outlook en e-mail ( of ander mailprogramma)<br />

E-mail, chat, MSN, Google, browsers, hebben te maken met het internet. Mail, Live Mail<br />

of Outlook, de configuratie en handelingen voor het beheer van je mail, agenda, planning<br />

en contactpersonen. Hoe kan ik foto’s in bijlage mee versturen. Delen van de informatie<br />

en je agenda met anderen.<br />

Voorkennis: basiskennis van computer hebben en van de werking van Windows.<br />

Datum 1 vrijdagvoormiddag 26 april om 9u30<br />

Code JCO 361<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Lesgever Jos Vereecken<br />

Hoe maak je een cd/dvd?<br />

Legaal kopiëren van muziek naar een CD. Foto’s en data op CD/DVD branden. Welke programma’s<br />

zijn er beschikbaar? Hoe nieuwe foto’s of muziek op een overschrijfbare CD/<br />

DVD plaatsen? Hoe maak ik een back-up op DVD, zodat ik nadien een restore kan doen?<br />

Datum 1 vrijdagnamiddag 26 april om 13u30<br />

Code JCO 362<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Datum 1 vrijdagvoormiddag 7 juni om 9u30<br />

Code JCO 363<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Lesgever Jos Vereecken<br />

VZW VOC Opvangcentrum voor vogels en wilde dieren.<br />

In samenwerking met Natuurpunt Antwerpen Noord & Vogelbescherming Vlaanderen.<br />

VOC-Brasschaat krijgt nu jaarlijks zo’n 3500 dieren binnen. De voornaamste oorzaken zijn:<br />

verkeersslachtoffers • gepakt door een kat of hond • jonge of verstoten dieren • verwondingen • vergiftiging • uitputting • wetsovertreding<br />

(illegaal houden van dieren).<br />

Het gebeurt ook meer dan eens per jaar dat er dieren worden binnengebracht die hier niet thuis horen. De oorzaak hiervan is onwetendheid.<br />

De bedoelingen zijn meestal goed, maar de gevolgen leiden vaak tot een slechte afloop. Een veel voorkomend voorbeeld is het binnenbrengen<br />

van jonge reeën.<br />

Lid worden? Stort 10 € op rekening BE38 001477123272 BIC: GEBABEBB - 0473/484897 - peeters.m@skynet.be www.voc-brasschaat.be<br />

24 ELCKER-IK CENTRUM


Help mijn computer gaat trager werken (EHBO voor de PC)<br />

Hoe komt het dat plotseling mijn computer trager gaat werken of trager opstart. Moet ik nu een nieuwe kopen of kan ik dit<br />

verhelpen. Opsporen en verhelpen van de oorzaken. Het veilig installeren en verwijderen van programma’s. Hoe veilig is illegale<br />

software in het gebruik. Hier geven we u enkele tips en trucs om uw computer veiliger en beter te laten functioneren. Hoe<br />

kunnen we kleine probleempjes zelf oplossen. Dit zijn maar enkele voorbeelden van wat we bespreken en wat we zelf kunnen<br />

doen in deze workshop.<br />

Voorkennis: kennis van de computer<br />

Datum 1 vrijdagvoormiddag 3 mei om 9u30<br />

Code JCO 364<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Datum 1 dinsdagnamiddag 18 juni om 13u30<br />

Code JCO 365<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Lesgever Jos Vereecken<br />

Inleiding tot Facebook, Twitter en bloggen<br />

Een sociale netwerksite is een website die gebruikers een profiel laat aanmaken, die ze vervolgens kunnen koppelen aan de<br />

profielen van anderen binnen hun sociaal netwerk. Deelnemers kunnen berichten sturen naar contacten en foto's, video's en<br />

internetlinks delen. Zo is Facebook vooral populair onder Amerikaanse en onder andere Hyves of Netlog onder Belgen en<br />

Nederlanders. Andere sites richten zich wat meer op de zakelijke markt. Een voorbeeld is LinkedIn.<br />

Tijdens deze cursus maken wij kennis met paar van die sociale netwerksites. In praktijk gaan wij inschrijven bij zulke website<br />

en experimenteren hoe wij in contact kunnen komen met anderen.<br />

Datum 1 vrijdagnamiddag 3 mei om 13u30<br />

Code JCO 366<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Datum 1 dinsdagvoormiddag 18 juni om 9u30<br />

Code JCO 367<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Lesgever Jos Vereecken<br />

MS Office Word 2010 voor beginners<br />

Je wilt zelf een brief maken op de computer. Wij leren u werken met deze tekstverwerker. Hoe u bestaande brieven, uitnodigingen,<br />

menu’s enz. kan aanpassen en aantrekkelijker kan maken om te versturen. Het gebruik van spelling en vertaal<br />

mogelijkheden. Het corrigeren van teksten, knippen en plakken. De cursus is praktisch gericht op het dagelijkse gebruik van<br />

WORD. Het opslaan en terug oproepen van uw teksten. Overheden en instanties die steeds vragen naar<br />

elektronisch schrijven.<br />

Voorkennis: basiskennis van computer hebben<br />

Data 3 dinsdagnamiddagen 7, 14 en 21 mei om 13u30<br />

Code JCO 368<br />

Bijdrage 30 euro<br />

Lesgever Jos Vereecken<br />

Excel voor beginners<br />

Excel is het populaire rekenprogramma van Microsoft Office. We maken van onze (cijfers)gegevens een overzichtelijk en samenhangend<br />

geheel. Hoe kunnen we ze opslaan en nadien terug opvragen. Werkbladen aanpassen en afdrukken. Het gebruik<br />

van eenvoudige formules en basisfuncties. Grafieken maken. Werken met selecties, filters en sorteren van gegevens.<br />

Voorkennis: basiskennis van computer hebben<br />

Data 3 vrijdagvoormiddagen 17, 24 en 31 mei om 9u30<br />

Code JCO 369<br />

Bijdrage 30 euro<br />

Lesgever Jos Vereecken<br />

ELCKER-IK CENTRUM 25


Gebruik van Picasa<br />

Google Picasa is een gratis service van Google. Picasa is een programma om foto's te bewerken en te<br />

delen. De foto's kunnen in een online webalbum (Picasa Web Albums) worden gezet, afgedrukt, of via<br />

e-mail worden verstuurd. Het programma importeert automatisch foto's uit digitale camera's en kent<br />

net als andere fotobewerkingsprogramma's diverse bewerkingsmogelijkheden waaronder bijsnijden, rode<br />

ogen verwijderen, rechtzetten, helderheid en contrast bewerken, lichtintensiteit veranderen en kleurbalans wijzigen.<br />

Daarnaast zijn er enkele extra's waaronder het maken van een fotocollage en een screensaver maken met eigen foto's. Een<br />

concurrent van Picasa is Flickr.<br />

Datum 1 dinsdagvoormiddag 28 mei om 9u30<br />

Code JCO 370<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Lesgever Jos Vereecken<br />

Tablet, is dat iets voor mij?<br />

De verschillende versies en het leren gebruiken van deze nieuwe vorm van communicatie en<br />

computer. Downloaden van APPS, lezen van mail, opzoeken van informatie.<br />

Datum 1 dinsdagnamiddag 28 mei om 13u30<br />

Code JCO 371<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Lesgever Jos Vereecken<br />

Werking van een computer voor gevorderden<br />

Wij doen de computer open en kijken van binnen hoe deze functioneert. Zonder al te technisch te worden. Deze cursus gaat<br />

dieper in op de samenstelling en de werking van de verschillende computer onderdelen. Het aansluiten van randapparatuur<br />

(printer, scanner, enz.). Het configureren en aanpassen van de computer en de werking van Windows.<br />

Voorkennis: basiskennis van computer hebben<br />

Data 2 dinsdagvoormiddag 4 en 11 juni om 9u30<br />

Code JCO 372<br />

Bijdrage 20 euro<br />

Lesgever Jos Vereecken<br />

Excel voor gevorderden<br />

Nadat u Excel voor startenden gevolgd heeft, een opfrissing wil kortom meer wil<br />

weten over dit programma, is dit de kans. Na een korte herhaling van de voornaamste<br />

functies leren we werken met selecties, filters en sorteren van gegevens.<br />

Wij leren complexere bewerkingen maken. Hoe we de gegevens van het ene tabblad<br />

naar het andere overbrengen. Grafieken maken en zo veel meer.<br />

Voorkennis: basiskennis van Excel hebben<br />

Data 2 dinsdagnamiddag 4 en 11 juni om 13u30<br />

Code JCO 373<br />

Bijdrage 20 euro<br />

Lesgever Jos Vereecken<br />

Monteren van een computer<br />

Het doel is om de cursist een inzicht te bieden in de elementaire begrippen van een<br />

computer. De computer wordt bij wijze van spreken open geschroefd en alle belangrijke<br />

onderdelen worden één voor één besproken.<br />

U gaat beginnen met een lege kast en zal ieder onderdeel leren inbouwen en aansluiten.<br />

Al doende leert u de functie van de diverse onderdelen, waar u op moet letten en<br />

wat u vooral niet moet doen.<br />

Voorkennis: basiskennis van computer hebben<br />

26 ELCKER-IK CENTRUM


Data 2 woensdagavonden 5 en 12 juni om 19u<br />

Code JCO 374<br />

Bijdrage 20 euro<br />

Lesgever Jos Vereecken<br />

PowerPoint 2010 voor gevorderden<br />

Belangrijk is hoe maak ik een goede PowerPoint presentatie. Wanneer komt deze het best over bij de aanwezigen. Het ontwerpen<br />

en maken van presentaties, invoegen en opmaken van teksten, foto’s, hyperlinks, film en geluid.<br />

Dia voorstellingen met animaties aanmaken. In elkaar laten vloeien van dia’s. Aanmaken van verwijstoetsen. Kortom het maken<br />

van een volwaardige slideshow.<br />

Voorkennis: basiskennis van computer hebben<br />

Data 2 vrijdagnamiddagen 7 en 14 juni om 13u30<br />

Code JCO 375<br />

Bijdrage 20 euro<br />

Lesgever Jos Vereecken<br />

Windows in- en herinstalleren<br />

Hoe kan ik het beste een upgrade, instaleren of eventueel her-installeren we het beste Windows ( XP, VISTA of Win7) op onze<br />

computer. Praktijk gericht. U mag zelf de tweede les uw PC meebrengen.<br />

Voorkennis: goede notities hebben van de computer.<br />

Data 2 vrijdagvoormiddagen 14 en 21 juni om 9u30<br />

Code JCO 376<br />

Bijdrage 20 euro<br />

Lesgever Jos Vereecken<br />

S O S computer en practicum<br />

Hier kunt u terecht voor persoonlijke vragen in verband met uw computer en het gebruik<br />

ervan. Wij doen geen herstellingen, maar kunnen u met zoveel mogelijk expertise<br />

helpen met u naar een oplossing te komen. Wilt u een nieuwe computer kopen: voldoet<br />

een laptop of een grote of wellicht een tablet aan uw behoeften? We helpen u door de<br />

verschillende voor- en nadelen te bespreken.<br />

Voorkennis: basiskennis van computer hebben<br />

Datum 1 vrijdagnamiddag 28 juni om 13u30<br />

Code JCO 377<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Lesgever Jos Vereecken<br />

En als jij eens Tele-Onthaal wilt bellen?<br />

Elk jaar bellen er zo’n 35.000 mensen naar het nummer 106.<br />

Dat is het nummer van Tele-Onthaal Antwerpen.<br />

Ze willen met iemand praten, over hun angsten en zorgen. Wij bellen nu naar jou.<br />

Kan je ongeveer zes uur per week vrij maken om te luisteren naar de mens aan de andere kant van de lijn?<br />

Wij vragen geen diploma’s. Wel eerlijke betrokkenheid en serieuze inzet.<br />

Wil je eerst eens kennismaken via een persoonlijk gesprek: bel dan het nr.van ons secretariaat 03/216.04.47 of schrijf naar:<br />

Tele-Onthaal Antwerpen, postbus 246, 2000 Antwerpen of mail naar antwerpen@tele-onthaal.be<br />

ELCKER-IK CENTRUM 27


28 ELCKER-IK CENTRUM<br />

TALEN<br />

Spaans voor beginners<br />

Deze lessen zijn bedoeld voor cursisten met geen of minieme kennis van het Spaans.<br />

Er zal gewerkt worden met het handboek Español en Marcha 1 dat het niveau A1 van het<br />

Europese referentiekader voor talen dekt.<br />

De lessen worden gegeven met de nadruk op spreken.<br />

Data 10 dinsdagavonden 16,23,30 april, 7,14,21,28 mei, 4,11,18 juni om 19u<br />

Code TAA 069<br />

Bijdrage 80<br />

Lesgever Dolores Utrera<br />

Spaans tweede reeks voor beginners<br />

Deze lessen zijn bedoeld voor cursisten met een minieme kennis van het Spaans.<br />

Er zal gewerkt worden met het handboek Español en Marcha 1 dat het niveau A1 van het Europese referentiekader voor<br />

talen dekt.<br />

De lessen worden gegeven met de nadruk op spreken.<br />

Data 10 maandagavonden 15,22,29 april, 6,13,27 mei, 3,10,17,24 juni om om 19u<br />

Code TAA 070<br />

Bijdrage 80 euro<br />

Lesgever Dolores Utrera<br />

Russisch voor beginners (vervolg)<br />

Data 5 donderdagavonden 18,25 april, 2,16,23 mei om 19u<br />

Code TAA 071<br />

Bijdrage 40 euro<br />

Lesgever Maya Buhbinder, beëdigd vertaler-tolk<br />

Portugees beginners<br />

Deze lessen zijn voor de cursisten die nog geen kennis of een beperkt kennis van het Portugees hebben. Er wordt gewerkt<br />

met het handboek Potuguês XXI’ nível 1 ISBN 972-757 138-7.<br />

Data 9 maandagavonden 22, 29 april, 6, 13 en 27 mei, 3, 10, 17, 24 juni om 19u<br />

Code TAA 072<br />

Bijdrage 72 euro<br />

Lesgever Bernardino Amaro<br />

Portugees gevorderden<br />

Deze lessen zijn voor de cursisten die Portugees deel 1 al reeds gevolgd hebben.<br />

Data 10 woensdagavonden 17, 24 april, 8, 15, 22, 29 mei, 5, 12, 19, 27 juni om 19u<br />

Code TAA 073<br />

Bijdrage 80 euro<br />

Lesgever Bernardino Amaro<br />

Hebreeuws gevorderden<br />

Data 10 woensdagavonden 17, 24 april, 8, 15, 22, 29 mei, 5, 12, 19, 27 juni om 18u<br />

Code TAA 074<br />

Bijdrage 80 euro<br />

Lesgever Yohevet Rudel


SPIRITUALITEIT & RELIGIE<br />

De melkweg van het christendom<br />

De uittocht uit de christelijke traditie is in het westen al lang bezig. <strong>Ik</strong> blijf wat Corneel Verhoeven noemde, ongeneeslijk katholiek<br />

en ben benieuwd hoe die wereld van mijn jeugd, de kerk van 20 eeuwen, nu eruit ziet. Over het recente verleden van<br />

de Vlaamse kerk publiceerde Mark Reynebeau onlangs een mooi geïllustreerd boek.<br />

Hoe staat het nu met het christelijk geloven in Vlaanderen en hoe staat het elders in de<br />

wereld met het christendom? Het beeld is heel verscheiden, pluralistisch, rijk geschakeerd.<br />

Een melkweg van stijlen, talen, tradities, keuzes. <strong>Ik</strong> wil me niet beperken tot het<br />

Romeinse christendom, maar ook de orthodoxe en protestantse kerken erbij nemen.<br />

We maken een religieuze wereldreis langs christelijke kerken en gemeenschappen. We<br />

laten de clichés voor wat ze zijn en kijken voorbij de vooroordelen naar wat er wereldwijd<br />

gaande in de christelijke religie. Hoe vitaal is het christelijk verhaal nog in onze wereld?<br />

Een verhaal en een praxis met toekomst? Een taai verhaal dat voortdurend zich vernieuwt<br />

en uit zijn as verrijst.<br />

Datum 1 woensdagnamiddag 17 april om 13u30<br />

Code HR 286<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Jan Rolies, prof. em. Nijmegen, ethicus en seksuoloog<br />

Van schulden en giften<br />

Sinds 2007 is de politieke en financiële wereld in de ban van schulden en bezuinigingen. De overheden hebben schulden gemaakt<br />

die nu vereffend moeten worden. Slecht beleid? Economie betekent het beheren van een huis. Dit is niet gebeurd. Gezinnen<br />

kunnen schulden maken, bedrijven en nu ook de staten. Het schuld roept vele associaties op. Is er leven zonder schuld<br />

mogelijk? Staat men niet altijd tegen anderen in de schuld? Tegenover schuld staat gave. Moeten schulden kwijt gescholden<br />

worden? Hebben wij niet gebeden: vergeef ons onze schulden, zoals wij<br />

ook aan anderen hun schuld vergeven? Schuld is een belangrijk religieus,<br />

antropologisch en economisch begrip. <strong>Ik</strong> doe een poging om deze moeilijke<br />

maar zo existentiële materie inzichtelijk te maken.<br />

Datum 1 woensdagnamiddag 22 mei om 13u30<br />

Code HR 287<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Jan Rolies, prof. em. Nijmegen, ethicus en seksuoloog<br />

Actuele tendensen in het spirituele landschap<br />

In deze lezing wordt aandacht besteed aan de wederopstanding van het meest virulente en revanchistische atheïsme, met als<br />

reactie daarop - binnen datzelfde atheïsme- een groeiende tegenbeweging van niet-godgelovigen die zich openen voor transcendentie,<br />

meditatie en authentieke <strong>ontmoetingen</strong> met gelovigen. Die contacten worden vergemakkelijkt doordat ook binnen<br />

het christendom veel beweegt, althans aan de basis. Er is wel degelijk sprake van het opkomen van een seculier of humanistisch<br />

christendom. Bij dit alles spelen tendensen mee als het einde van het dogmatische denken, het ingeburgerd geraken van<br />

meervoudige religieuze verbondenheid, translevensbeschouwelijk denken en 'vieren', 'negatieve theologie' en wijze inzichten<br />

en praktijken uit het Oosten (mindfulness, inzichtsmeditatie, karma) en tenslotte<br />

de beginnende doorbraak van het actief pluralisme. Tendensen die<br />

erop wijzen dat authentieke, ongebonden spiritualiteit een rol van betekenis<br />

zal toebedeeld krijgen in deze tijden van kentering.<br />

Datum 1 donderdagnamiddag 18 april om 13u30<br />

Code HR 288<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Jan Verachtert, lic. rom. filologie,<br />

auteur 'God heeft een brede rug'<br />

ELCKER-IK CENTRUM 29


Van een mythologische naar een ecologische Jezus, of van Benedictus XVI naar Christian de Duve<br />

Het christendom staat of valt niet met de paus (anders lag het al heel lang plat) maar met het levende geloof van mensen<br />

in Jezus van Nazaret als de grote Godsopenbaring, die doorleeft in de geschiedenis. Dit geloof "in" hem betekent bereidheid<br />

zich in denken en doen door zijn denken en doen te laten inspireren. Dat men hem in het verleden mythologisch aankleedde,<br />

hinderde die bereidheid niet: de mensheid dacht nu eenmaal mythologisch.<br />

Maar in de niet langer mythologisch denkende 21e eeuw is een mythologisch aangeklede Jezus een onwerkelijke Jezus en<br />

wat onwerkelijk is, heeft geen uitstraling meer en oefent geen aantrekkingskracht meer uit. Sinds een paar decennia beleven<br />

we dan ook binnen de gemeenschap van de gelovigen de verschuiving van<br />

een mythologische kijk naar een werkelijker kijk op Jezus. Die verschuiving<br />

en de zinnigheid daarvan wordt toegelicht met behulp van twee recente<br />

werken: het drie delen omvattende Jezus-boek van Joseph Ratzinger, alias<br />

BenedctusXVI, en De Jésus à Jésus en passant par Darwin van Christian<br />

de Duve.<br />

Datum 1 dinsdagnamiddag 30 april om 13u30<br />

Code HR 289<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Roger Lenaers, lic. klassieke filologie, pastor en publicist<br />

Een miskend thema: God, de Onkenbare<br />

Dankzij de wetenschap zien we steeds duidelijker hoe complex en onmetelijk de werkelijkheid is, binnen en buiten ons. Vandaar<br />

dat het almaar moeilijker wordt ons een beeld te vormen van de Oorsprong aller dingen, van de Alfa en Omega, in één woord:<br />

van God. Dit is dan wellicht het moment om de aandacht te vestigen op een belangrijk maar doorgaans miskend thema van<br />

het christelijk godsbesef: voor de gelovige is en blijft God onkenbaar.<br />

Deze 'agnostische' opvatting van de God in wie men gelooft, wortelt in de Bijbel, meer bepaald in het boek Exodus, waar<br />

Mozes aan God vraagt wat zijn Naam is. Zo wil hij weten en begrijpen wat God is. Mozes wordt echter afgescheept met een<br />

combinatie van enkele woorden (werkwoordvormen) waarop zijn verstand geen vat heeft.<br />

De oudtestamentische draad wordt zowel door de Griekse als de Latijnse kerkvaders opgenomen (van de tweede tot in de<br />

zevende eeuw). Zo klinkt Dionysius de Areopagiet bepaald agnostisch als hij zegt dat "de meest goddelijke kennis die we van<br />

God kunnen hebben er dan ook in bestaat hem te kennen door niet-kennen (di agnosías)". En Augustinus zegt op een even besliste<br />

toon dat God ‘beter gekend wordt door hem niet te kennen (scitur melius nesciendo)’. In de Middeleeuwen onderstrepen<br />

de scholastieke denkers op hun beurt dit gelovige niet-kennen. Thomas van Aquino stelt dat de hoogste menselijke godskennis<br />

‘weet dat zij God niet kent (sciat se Deum nescire)’.<br />

Ook in de christelijke mystieke traditie vanaf Bernardus van Clairvaux komt dit<br />

thema steeds weer naar voren. Jan van Ruusbroec stelt de godskennis van de<br />

mens die het geloofsleven perfect in praktijk brengt als volgt voor:<br />

[Christus] zegt tot hem in het licht van het geloof: dat Hij naar zijn godheid<br />

ongemeten is, en onbegrijpelijk, en ontoegankelijk, en afgrondelijk, en dat Hij<br />

alle geschapen licht te boven gaat en alle gemeten begrip. Dit is de hoogste<br />

kennis van God die een mens kan hebben in het [geloofsleven]: dat hij in het<br />

licht van het geloof dit kent: dat God onbegrijpelijk is en onkenbaar.<br />

Tijdens de lezing wordt de tijd niet besteed aan historische informatie maar<br />

aan het kritisch lezen van teksten waarin de onkenbaarheid van God treffend<br />

verwoord wordt. Op die basis kunnen we dan doordenken over dit thema en<br />

de relevantie ervan toetsen.<br />

Datum 1 dinsdagnamiddag 14 mei om 13u30<br />

Code HR 290<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Paul Mommaers, prof .em. UA en KUL<br />

30 ELCKER-IK CENTRUM


Geloof in God de Schepper na de oerknal<br />

Naar een revisie van het klassieke theïsme<br />

Uit de oerknaltheorie kan niet worden afgeleid dat de kosmische evolutie een vooraf vastgelegd scenario zou volgen. Hiervoor<br />

zijn er te veel toevallige factoren in het spel. Het artikel neemt afstand van pogingen om een intelligent design aan het werk<br />

te zien in de evolutie van de soorten (Darwin) en in de formaties van sterren<br />

die de chemische elementen genereren waaruit het leven op aarde zal voortkomen.<br />

Het klassieke theïsme is dringend aan revisie toe. We doen er beter<br />

aan ons een God Schepper voor te stellen die het universum carte blanche<br />

geeft om een intrinsieke creativiteit te ontwikkelen.<br />

Datum 1 dinsdagavond 21 mei om 20u<br />

Code HR 291<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Georges De Schrijver s.j. prof. em. theologie KUL<br />

Geschiedenis van het boeddhisme<br />

Datum 1 vrijdagnamiddag 24 mei om 13u30<br />

Code HR 295<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Paul Van hooydonck, stichter Ehipassiko Boeddhistisch Centrum Zurenborg<br />

Overgave in de mystieke literatuur<br />

Het boekje Overgave aan de goddelijke voorzienigheid, is een mystieke tekst die geschreven is in de eerste helft van de 18de<br />

eeuw en lange tijd toegeschreven werd aan de jezuïet Jean-Pierre de Caussade. Vandaag weten we enkel dat de anonieme auteur<br />

een van de leerlingen van Madame Guyon moet zijn geweest. Dit traktaatje is een van de meesterwerken van de mystieke<br />

literatuur. “Het is een van de boeken waar ik het meest uit leef”, zei Charles de Foucauld. Theologen als Romano Guardini en<br />

Hans Urs von Balthasar beschouwden het geschrift als een sleuteltekst van de westerse<br />

mystiek. Heel het boekje cirkelt rond de vraag of en hoe God aanwezig is in een ‘ziel’ die<br />

daar geen enkele ervaring van heeft . De auteur richt zich voornamelijk tot diegenen die<br />

geen smaak meer vinden in een ‘vroom’ geloof, dat via bepaalde methoden, steunend<br />

op gedachten en gevoelens, naar God toe gaat. Rede en gevoel bieden geen hulp meer,<br />

wel integendeel; alleen het loutere geloof blijft over. Maar dat wil niet zeggen, aldus de<br />

tekst, dat God daarom minder intens aanwezig is. Immers, elk moment, elke gebeurtenis,<br />

elke taak of ontmoeting is vervuld van zijn actieve aanwezigheid, ook al wordt die<br />

niet ervaren. De tekst spreekt in dit verband van Le sacrement du moment présent, het<br />

sacrament van het moment zelf. Het enige wat de mens dan te doen staat is alles uit<br />

handen geven en zich - in elke gebeurtenis, in elke taak die hij te vervullen heeft – in<br />

geloof overgeven aan God.<br />

Datum 1 donderdagnamiddag 6 juni om 13u30<br />

Code HR 292<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Dirk Boone, directeur Oude Abdij Drongen<br />

Ratzinger en de vernietiging van de volkskerk in Latijns-Amerika<br />

Joseph Ratzinger is voornamelijk gekend als paus, maar zijn belangrijkste wapenfeiten moet je zoeken tijdens de periode dat<br />

hij Prefect was van de Congregatie voor de Geloofsleer. In die functie, die hij een kwarteeuw<br />

uitoefende, was hij de architect van één van de meest grootschalige ideologische<br />

en politieke campagnes uit de naoorlogse geschiedenis, de zogenaamde Restauratie.<br />

De Restauratie viseerde heel de katholieke kerk, maar de belangrijkste pijlen werden<br />

wel gericht op Latijns-Amerika met heel grote gevolgen. Eén voor één werden alle<br />

steunpeilers van de volkskerk in Latijns-Amerika onderuit gehaald. Waarnemers spraken<br />

van een ‘ontmanteling van een kerk’. Die campagne kaderde in de anticommunistische<br />

kruistocht van de Koude Oorlog.<br />

<br />

ELCKER-IK CENTRUM 31


Marc Vandepitte, studeerde o.a. theologie en volgt de situatie in Latijns-Amerika op de voet. Hij zal tekst en uitleg geven bij de<br />

woelige periode in dat continent maar ook stilstaan bij de huidige politieke situatie en de rol van de (volks-)kerk.<br />

Datum 1 donderdagnamiddag 18 juni om 13u30<br />

Code HR 294<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Marc Vandepitte, filosoof, publicist<br />

Etienne Vermeersch over Jezus Christus<br />

Als men aan Etienne Vermeersch vraagt of hij nog plannen heeft in de toekomst, antwoordt hij steevast: “<strong>Ik</strong> wil nog een boek<br />

over Jezus Christus. schrijven.” Het boek zelf staat nog op stapel maar uit de vele artikelen die hij ondertussen over Jezus<br />

Christus schreef, blijkt dat hij op de hoogte is van de overvloedige Jezus-literatuur en het actueel exegetisch commentaar<br />

zowel van katholieke als van protestantse huize.<br />

Over Jezus van Nazareth die, zoals Socrates zelf nooit een letter op papier<br />

heeft gezet, zijn bibliotheken vol geschreven. Van Renan (1862) tot het<br />

boek “Jezus van Nazareth” van Benedictus XVI (2007en2012) de eerste<br />

paus van de geschiedenis die ten persoonlijke titel een Jezus-boek schreef.<br />

Er heeft zich de laatste jaren een verschuiving in de Jezus-studies voorgedaan.<br />

Jezus als een soort god verdwijnt op de achtergrond terwijl er meer<br />

aandacht is voor de Jezus als een van de grote spirituele leiders wiens weg<br />

men kan volgen om een beschaafde mens te worden..<br />

Datum 1 donderdagnamiddag 20 juni om 13u30<br />

Code HR 293<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Etienne Vermeersch, prof. em. filosofie UGent<br />

ELCKER-IK LETTEREN<br />

Hommage aan Ivo Michiels (1923-2012)<br />

Ivo Michiels, pseudoniem van Henri Ceuppens, werd op 8 januari 1923 in Mortsel geboren in de schaduw van de Gevaertfabriek.<br />

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte hij als ziekenverpleger in Duitsland wat na afloop ervan leidde tot zijn internering<br />

in de Sint –Bernardusabdij te Hemiksem. De motieven oorlog en schuld zullen<br />

in heel zijn omvangrijke oeuvre prominent aanwezig blijven.<br />

Zijn eerste roman, Het vonnis, publiceerde hij in 1949 , zijn laatste, Maya<br />

Maya, schreef hij in de zomer van 2012 en verscheen postuum op zijn verjaardag<br />

8 januari 2013. Michiels was niet enkel een auteur van experimenteel,<br />

vernieuwend, grensverleggend proza, maar ook kunst- en filmcriticus,<br />

tijdschriftredacteur, scenarioschrijver en docent filmanalyse aan het RITC van<br />

1966- 1978. In juni 1980 vertrok hij naar Le Barroux in de Provence waar hij<br />

bleef schrijven aan zijn imposant oeuvre.<br />

Joris Gerits, die gastredacteur was van de aan Ivo Michiels gewijde aflevering<br />

van Revolver (januari 1998) en medewerker aan het speciaal Michielsnummer<br />

van Deus ex Machina (september-december 2011) licht het oeuvre toe van<br />

een belangrijk Vlaamse auteur, die zelf zijn schrijven typeerde als een bereidheid<br />

tot één grote communie met alle disciplines van de geest, het schrijven<br />

kortom als een bestendige , waakzame, speelse, opstandige, agressieve, en<br />

dus creatieve aanwezigheid van het intellect.<br />

Datum 1 vrijdagnamiddag 17 mei om 13u30<br />

Code ELT 061<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Joris Gerits, prof. em. Nederlandse letterkunde en taalvaardigheid UA<br />

32 ELCKER-IK CENTRUM<br />

Ivo Michiels


Griekse Tragedies: verrassend modern!<br />

Oidipus, Orestes, Phaedra en de anderen…<br />

Het is nu reeds vele eeuwen geleden dat er in de Griekse stad Athene een schitterende bloeiperiode was van het theaterleven<br />

(5de eeuw vot). Aangrijpende tragedies die niet alleen vertellen over de<br />

Griekse cultuur van die tijd, maar die spreken over het leven, de liefde en de<br />

dood, politiek en macht, trouw en verraad. Het zijn de thema's die al altijd<br />

in de kunst en de literatuur terugkeren: het zijn de eeuwige levensvragen<br />

waar elke mens mee geconfronteerd wordt, in alle tijden, in alle culturen.<br />

Bij het lezen en herlezen van de teksten, herkennen we onze eigentijdse<br />

vragen: de Griekse tragedie houdt ons een spiegel voor, waar we nog altijd<br />

kunnen in kijken.<br />

Datum 1 maandagnamiddag 3 juni om 13u30<br />

Code ELT 063<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Katharina Haemers, lic vergelijkende godsdienstwetenschappen.<br />

Open leesgroep: ‘Knielen op een bed van violen’<br />

(Jan Siebelink)<br />

In 2005 liet de Nederlands auteur Jan Siebelink zich opmerken met de roman “Knielen op en bed van violen”. Hij sleepte er de<br />

AKO literatuurprijs mee in de wacht, en scoorde een verkoopcijfer van meer dan 500.000 exemplaren.<br />

Met dit boek schreef Siebelink zijn worsteling met het sektarische geloof van zijn vader van zich af, dat zijn jeugd zo tekende.<br />

Zonder opsmuk schildert de auteur scènes voor onze ogen die niet minder<br />

doen dan betoveren.<br />

Samen proeven we van dit literaire monument. Jooris Van Hulle zorgt voor<br />

deskundige begeleiding. Het is geen voorwaarde om het boek gelezen te<br />

hebben, maar het maakt het wel mogelijk om de bespreking interessanter<br />

en diepgaander te maken. Iedereen die houdt van literatuur is welkom.<br />

Datum 1 donderdagnamiddag 6 juni om 13u30<br />

Code ELT 062<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Jooris Van Hulle, poëzie- en literatuurrecensent, auteur.<br />

Jan Siebelink<br />

LEVENSKUNST<br />

Dynamisch zelfbestuur met sociocratie<br />

Sociocratie is een beproefde methode om vorm en leiding te geven aan organisaties. Uitgangspunt van de sociocratische<br />

kringmethode is dat mensen ongelijke, unieke personen zijn, die bij de besluitvorming echter gelijkwaardig zijn. Het is een<br />

“lege” methode, dat wil zeggen: ze kan toegepast worden in elke organisatie of groep.<br />

Dynamisch zelfbestuur komt voort uit sociocratie. Het is een andere wijze om onze macht samen te organiseren en in balans<br />

te houden. In deze driedaagse workshop kan je leren hoe bestuur elegant kan zijn en kan motiveren. Vele creatieve geesten<br />

kunnen samen sneller en slimmer handelen dan de snelste leider, als ze maar<br />

weten hoe! Medewerkers die medeverantwoordelijk zijn maken een verschil.<br />

Leer de laatste zeer praktische technieken gebaseerd op cybernetica, de wetenschap<br />

van het sturen en reguleren. Deze driedaagse workshop zal je helpen om<br />

een transformationeel leidinggevende te worden, die een organisatie kan omvormen<br />

tot een zelfsturend organisme. Je leert:<br />

- kwaliteitsvolle besluiten te nemen<br />

- prettiger, efficiënter en productiever vergaderen<br />

- je eigen organisatiestructuur ontwerpen die je beter tot dienst kan staan<br />

<br />

ELCKER-IK CENTRUM 33


Voor wie: bedrijfseigenaren, adviseurs, coaches, bestuurders van organisaties en verenigingen, maar ook alle individuele geinteresseerden<br />

die deel uitmaken van een groep of organisatie.<br />

Gevraagde achtergrondkennis: enige ervaring in het besturen kan bijdragen in snelheid van begripsvorming<br />

Duur: drie dagen – ’s Middags kunt u een broodje kopen in de buurt of uw lunchpakket nuttigen in het <strong>Elcker</strong>-<strong>Ik</strong> cafetaria.<br />

Resultaat: een beter inzicht in mogelijkheden van dynamisch zelfbestuur.<br />

Data 3 dagen maandag, vrijdag en woensdag 15, 19 en 24 april van 10 tot 16u<br />

Code GZC 208<br />

Bijdrage 60 euro voor de drie dagen<br />

Spreker Émile van Dantzig, Sociocratisch centrum Nederland, gecertificeerd sociocratisch deskundige<br />

Op zoek naar zusterzielen<br />

Wil jij een verfrissende kijk op jezelf en op de anderen? Zoek je contacten met diepgang<br />

en vriendschappen? Dan is dit programma misschien iets voor jou. In een veilige sfeer,<br />

met een positieve instelling, werken wij aan zelfvertrouwen. De onderwerpen worden<br />

gekozen in samenspraak met de groep. Max 16 personen. (voor vrouwen + 40 jaar).<br />

Data 5 donderdagnamiddagen 25 april, 16, 30 mei en 13, 27 juni om 13u30<br />

Code GZC 209<br />

Bijdrage 20 euro<br />

Begeleiding Linda Reusens, cranio -sacraal relaxatietherapeut<br />

Aan gene zijde van de ondraaglijke uitputting<br />

We menen dat we allerlei ziekten en ongemakken daadkrachtiger bestrijden.<br />

We leven langer en beter. Maar we zijn niet gelukkiger.<br />

In deze lezing beschrijven wij het verband tussen de interpersoonlijke problemen en het epidemisch optreden en onderhouden<br />

van functioneel somatische klachten zoals de welbekende chronische vermoeidheid en de wijd verspreide pijn. Dat doen we<br />

door de samenhang van allerlei ziekmakende factoren te bestuderen en het belang van de interpersoonlijke verhouding te<br />

accentueren. Die omvat de vele actoren op het therapeutische domein en de patiënt in de maatschappij. Het denken over<br />

ziek-zijn evolueert met de tijd en met de cultuur. De verhouding beschrijven we aan de hand van de discourstheorie.<br />

We komen tot een inzicht dat de tijdsgeest en het effect van het sociale discours een buitengewoon impact heeft op de manier<br />

waarop lichamelijke klachten zich presenteren.<br />

In deze lezing bestuderen we dan de presentatie, het epidemische voorkomen en de evolutie van de functionele syndromen<br />

tijdens de voorbije eeuw. De maatschappij evolueerde van een autoritair klassenmodel naar een postkapitalistische maatschappij<br />

waarin de ethische grenzen niet langer vastliggen. Maatschappelijke stromingen sluip in het leven in via verschillende<br />

kanalen en mensen ontwikkelen flexibele strategieën om te overleven. Maatschappelijk overleven kan via assimilatie en accommodatie.<br />

Binnen de probleemcontext is de interpassiviteit, zoals Zizek aantoont, een veelbeproefde strategie. Wanneer assimileren<br />

namelijk niet meer lukt, dan is de hulpvraag gebaseerd op het principe van de consumentenvraag. Mensen gaan dan<br />

zover dat zij het reguliere discours afwijzen en de eigen waarheid vooropstellen, die zij de maatschappij vervolgens opleggen.<br />

Dat impliceert een verschuiving op gebied van het genieten. Wij komen tot de conclusie dat vele hedendaagse lichamelijke<br />

symptomen onlosmakelijk verankerd blijven met de menselijke genot-regulatie.<br />

En heel wat patiënten die lijden aan functionele syndromen zijn klassieke hysteriepatiënten (in de freudiaanse betekenis), verpakt<br />

in een postkapitalistisch kleedje.<br />

In dit licht wordt het principe van interpassiviteit dan hanteerbaar en verklaarbaar. Wij besluiten dat het dominante sociale<br />

discours een pertinente rol speelt in de moderne nervositeit.<br />

De conclusie is dat moderne kwalen zoals chronische vermoeidheid en wijd verspreide<br />

pijn in essentie culturele ziekten zijn maar evengoed kunnen begrepen worden in het kader<br />

van een maatschappelijke genotverschuiving, en dat men de hysterie niet ongestraft<br />

uit het tijdbeeld kan weggommen...<br />

Datum 1 dinsdagnamiddag 7 mei om 13u30<br />

Code GZC 210<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Jan Vandenbergen, arts, medische psycholoog<br />

34 ELCKER-IK CENTRUM


De neurose en ‘la belle indifférence de l'hysterique’<br />

In deze lezing vertrekken we van twee korte gevalstudies van Freud. De gouvernante Lucy R. worstelde met zichzelf en haar<br />

(onmogelijke) verliefdheid. De tweede case 'Elisabeth von R.' zouden wij vandaag bestempelen als een patiënte met fibromyalgie.<br />

Ook bij haar was er liefde in het spel. Freud werkte via de 'psychische bewerking' en de 'overdracht' zijn theorie over de<br />

(psycho)neurose uit. Aan de hand van zijn twee gevalstudies en met wat hulp van Lacan volgen wij hem op zijn theoretische<br />

pad.<br />

Via de geschiedenis van de 'Rattenman' springen wij vervolgens ongeveer 100 jaar vooruit<br />

om even stil te staan bij de theorie van Sydney Blatt (1984) over depressie. Vervolgens<br />

behandelen wij de theorie van Verhaeghe omtrent de aktualpathologie (2002) om<br />

tenslotte de tocht te beëindigen met een beschouwing over de moderne gezondheidspsychologische<br />

termen 'neuroticisme' en 'negatief affect'.<br />

Datum 1 dinsdagnamiddag 4 juni om 13u30<br />

Code GZC 204<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Jan Vandenbergen, arts, medische psycholoog<br />

Omgaan met frustraties<br />

Automobilisten mogen niet onder invloed zijn wanneer ze rijden. Er kunnen anders dramatische dingen gebeuren! Eigenlijk kan<br />

je verder gaan: ze zouden ook niet “gefrustreerd” mogen rondrijden.<br />

Dit trek ik graag door: zowel binnen als buiten het verkeer zouden mensen niet gefrustreerd mogen rondlopen. En toch kennen<br />

we er genoeg voorbeelden van en ook verhalen van wat er dan gebeurt. Bovendien zitten we zelf ook met kleine of grote<br />

frustraties. De gevolgen hiervan zijn verregaand: ze kosten je energie in de vorm van opgekropte gevoelens die je eigen gezond<br />

functioneren en dus je geluk beletten en die je verhinderen om positief en respectvol met anderen om te gaan.<br />

In deze cursus gaan we in op wat frustraties zijn en hoe we ze kunnen verminderen. Belangrijk is het inzicht dat we sommige<br />

frustraties zelf zoeken. Daar is een psychologische reden voor, die in de TA (Transactionele Analyse) het script wordt<br />

genoemd. Met dat inzicht kan je verschillende frustraties al leren vermijden.<br />

Daarnaast zijn er de vervelende situaties waar je zelf niet voor zorgt maar waar je misschien nog niet goed op reageert en dan<br />

gefrustreerd achterblijft. In deze gevallen kan je leren om op een respectvolle manier je mening te uiten zodat de frustraties<br />

niet bij jou blijven hangen. Hiervoor denk ik aan het gebruik van je eigen egoposities (Ouder, Volwassene, Kind), ook basisbegrippen<br />

vanuit de TA.<br />

En om niet met een gefrustreerd gevoel de cursus te verlaten, zal ik uitnodigen tot een<br />

interactieve aanpak en zorgen voor een duidelijke syllabus!<br />

Datum 1 woensdagnamiddag 8 mei om 13u30<br />

Code GZC 211<br />

Bijdrage 10 euro<br />

Spreker Koen Bosschaert, trainer transactionele analyse<br />

• mens- en milieuvriendelijk<br />

• duurzaam en coöperatief<br />

• recyclagepapier<br />

• inkten op vegetale basis<br />

• drukken op groene stroom<br />

• fair trade en eerlijke prijzen<br />

• tijd voor info en vorming<br />

• hergebruik en afvalbeperking<br />

• maatschappelijk engagement<br />

• en vooral veel toffe klanten...<br />

Wij weten alles<br />

over blaadjes!<br />

Drukkerscollectief De Wrikker cvba<br />

Patriottenstraat 29 - 2600 Berchem<br />

03 218 56 74 - info@dewrikker.be - www.dewrikker.be<br />

ELCKER-IK CENTRUM 35


Geweldloze communicatie<br />

Is het waar dat onze samenlevingen schijnbaar steeds gewelddadiger worden? Hoewel ieder mens zegt vrede te wensen, lijkt<br />

geweld zowel in relaties als in de samenleving steeds meer aangegrepen te worden als middel om meningsverschillen op te<br />

lossen. Hoe ontstaat de logica van geweld? Wat is de bron van geweld en agressiviteit in relaties en in de samenleving? Is het<br />

wel mogelijk samen te leven zonder geweld? De basis daartoe zijn de inzichten<br />

en vaardigheden van geweldloze communicatie op grond van een persoonlijke<br />

houding van geweldloosheid en vrede, waardoor ook anderen uitgenodigd<br />

worden een houding van geweldloosheid te gaan cultiveren. De uiteindelijke<br />

bedoeling is om tot een logica van vrede en onvoorwaardelijke vriendelijkheid<br />

te komen om op die manier de samenleving een menselijker gezicht te geven.<br />

Data 2 donderdagavonden 25 april en 2 mei om 20u<br />

Code GZC 212<br />

Bijdrage 24 euro<br />

Spreker Gerbert Bakx, arts, wetenschapper en filosoof<br />

Boeddhisme en mindfulness<br />

Het boeddhisme is een van de grote wijsheid stelsels van de mensheid, net zoals het christendom en de islam. Ontstaan uit het<br />

hindoeïsme en bevrucht door het Chinese en het Japanse denken, heeft het zich over de gehele oosterse wereld verspreid. Er<br />

zijn echter ook duidelijke gelijkenissen met de vooral oudere westerse filosofie, o.a. de Griekse filosofie en het stoïcisme, maar<br />

ook met meer moderne denkers als Schopenhauer en Heidegger.<br />

Het boeddhisme is geen godsdienst in de traditionele betekenis. Het kent namelijk geen god en geen eredienst en er zijn geen<br />

geloofspunten of dogma’s. Het is veel meer een existentiële filosofie, een psychotherapie, gericht op het begrijpen en het verminderen<br />

van het lijden en het vergroten van het geluk. In die zin is het dan ook veel meer een humanisme, een levensfilosofie, een<br />

existentiële levenskunst. Het boeddhisme zet zich dan ook nergens tegen af en staat open voor wetenschappelijk onderzoek en<br />

voor elke religieuze overtuiging. Het is een uitnodiging tot bewustwording en tot zelfstandig en volwassen denken.<br />

In deze lezingen wordt dieper ingegaan op de filosofische en spirituele achtergrond van mindfulness.<br />

Mindfulness is een eeuwenoude bewustwordingstechniek die vooral in het oosten werd ontwikkeld maar die recent ook door de<br />

westerse psychologie en psychotherapie weer werd ontdekt als methode voor<br />

meer rust en welzijn. Ook bij coaching kan mindfulness een belangrijke rol spelen.<br />

Eindelijk is ook het westen tot het inzicht gekomen dat de meeste problemen<br />

niet verdwijnen door ertegen te strijden. Een houding van 'peace of mind' en van<br />

sereniteit blijkt veel effectiever te zijn.<br />

Data 3 donderdagavonden 16, 23 en 30 mei om 20u<br />

Code GZC 213<br />

Bijdrage 36euro<br />

Spreker Dr. Bakx, arts, filosoof, therapeut<br />

De kunst van het liefhebben<br />

Is liefde en liefhebben een kunst of een kunde? Kan de wetenschap ons iets leren over de liefde en zo ja, kan die wetenschap ons<br />

helpen om meer liefde in het leven te ervaren? Voor de meeste mensen is liefde en liefhebben immers synoniem met de meest<br />

concrete vorm van geluk die ze zich kunnen voorstellen. Verliefd zijn lijkt het mooiste dat er in het leven is. Het leven krijgt er een<br />

positieve stuwing door, het lijkt op elk ogenblik even prachtig en men wordt overspoeld door uiterst aangename gevoelens. De<br />

ervaring van blijheid en vreugde heeft een gunstige invloed op ons hele lichaam en op ons hele leven. Voor wie verliefd is, verdwijnt<br />

het idee van zinloosheid en doelloosheid dat de oorzaak is van zoveel ellende in<br />

het leven. Wie verliefd is vraagt niet naar de zin van het leven. Verliefd worden<br />

betekent niet dat je blind wordt of wegvlucht in een fantasie. Het betekent dat je<br />

wakker wordt en eindelijk de schoonheid om je heen ziet.<br />

Toch gaat het verlangen om liefde te vinden en te beleven al te vaak gepaard<br />

met heel wat onwelzijn en lijden, niet in het minst omdat er zoveel hardnekkige<br />

mythen en fabeltjes over liefde de ronde doen. We leggen ons erbij neer dat<br />

als we 'volwassen' worden, we ook meer 'realistisch' worden. We staan 'met<br />

onze voeten op de grond' en gaan gevoelens van teleurstelling en boosheid als<br />

36 ELCKER-IK CENTRUM


'normaal' beschouwen. Daarmee geven we ook onze kostbaarste mogelijkheid op en kunnen ervaringen ontstaan als verveling,<br />

depressie, burn-out, negativisme, nihilisme en cynische verwaandheid. We beseffen niet dat er eigenlijk iets mis is omdat we niet<br />

meer verliefd zijn. De enige vraag zou moeten zijn: waarom zijn we niet de hele tijd verliefd? Hoe komt het dat we die kostbare<br />

ervaring niet meer hebben?<br />

Deze lezingen kunnen bijdragen tot een duidelijker inzicht in wat liefde eigenlijk is en hoe men meer liefde in het leven kan brengen.<br />

Data 3 donderdagavonden 6, 13, 20 juni om 20u<br />

Code GZC 214<br />

Bijdrage 36 euro<br />

Spreker dr. Gerbert Bakx, arts, filosoof, therapeut<br />

Gelukscafé<br />

Al wie ooit, in <strong>Elcker</strong>-<strong>Ik</strong> of elders, Deel 1 van de lezingen van dr. Bakx heeft gevolgd, is uitgenodigd<br />

om deel te nemen aan het Gelukscafé. Wie de inzichten en de vaardigheden die in deze<br />

inmiddels legendarisch geworden lezingenreeks verder wil verdiepen en verankeren, krijgt hier de<br />

mogelijkheid om vragen te stellen, bedenkingen te formuleren, ideeën aan te reiken, ervaringen<br />

uit te wisselen of gewoon te luisteren naar anderen.<br />

Datum 1 donderdagavond 27 juni om 20u<br />

Code GZC 215<br />

Bijdrage 5 euro ter plaatse aan dr. Bakx te betalen<br />

Spreker dr. Gerbert Bakx arts, filosoof, therapeut<br />

PRAATGROEPEN ... TIJD VOOR ELKAAR<br />

d’ Antwerkers: brei, haak & naaiclub<br />

Breng je eigen naai, haak of breiwerk mee en kom er gezellig bij.<br />

Meer info ck@kava.be 03/280 15 99<br />

Datum elke donderdagavond vanaf 19u<br />

Gerbert Bakx<br />

Bijbels Leerhuis<br />

In kerkelijke kringen noemt men de Bijbel graag 'Woord van God', maar hij is evenzeer<br />

een 'Boek van mensen'. Dit boek blijft gesloten tenzij men de moeite wil doen het te lezen met een kritische bril. Historisch<br />

en literair. Kritiek betekent niet: 'ongebreideld scepticisme' maar wel: 'leren onderscheiden' .Een leerhuis moet evenwel niet<br />

alleen het verstandelijk inzicht voeden. Door dit oude boek hopen we meer thuis te komen in de wereld van vandaag en in ons<br />

eigen leven.<br />

Vorige jaren leerden we de persoon van Jezus kennen in het Marcusevangelie. Daarna lazen we een paar brieven van Paulus<br />

en kregen daarmee ook enigszins een beeld van het eerste christendom. Nu willen we met de oude Bijbelse wijsheidsliteratuur,<br />

met name de boeken Job en Prediker, nadenken over de zin van het leven en het lijden.<br />

Data 3 maandagnamiddagen 15 april, 13 mei, 17 juni om 13u30<br />

Bijdrage gratis<br />

Begeleider Herman Paulussen, lic. Wiskunde, kand. W & L<br />

Leesgroep Mystiek<br />

Miel Van Campenhout heeft gedurende vele jaren in <strong>Elcker</strong>-<strong>Ik</strong> lezingen gegeven over filosofische en religieuze thema’s.<br />

De laatste tijd voelt hij zich meer en meer thuis in de nabijheid van de wolk van niet weten, zeg maar de mystiek.<br />

Hij is bereid een “Leesgroep Mystiek” te begeleiden die één keer per maand samenkomt om via het lezen van teksten of het<br />

vertellen van ervaringen, de mystiek te laten gebeuren.<br />

ELCKER-IK CENTRUM 37


Tenslotte is de mystieke queeste een persoonlijke maar niet noodzakelijk een solitaire weg.<br />

In de late Middeleeuwen kende men zoiets als het verschijnsel “Gottesfreunde”. Dit was een informeel netwerk dat boven<br />

en buiten de gevestigde religieuze en kerkelijke structuren bestond en waarin mensen met dezelfde mystieke passie contact<br />

hielden met elkaar. In diezelfde traditie kunnen ook mensen vandaag rond mystieke teksten en thema’s samenkomen en<br />

elkaars groei stimuleren. Wie belangstelling heeft om deel te nemen aan deze leesgroep, wordt verzocht zich op voorhand in<br />

te schrijven. De groep wordt beperkt. Een continuïteit van de deelnemers wordt gevraagd.<br />

Data 2 woensdagnamiddagen 8 mei en 19 juni om 13u30<br />

Code HR 284<br />

Bijdrage gratis<br />

Begeleider Miel Van Campenhout, filosoof, voormalig docent aan UB<br />

Het filosofisch café<br />

In het filosofisch café gaan we ervan uit dat we zèlf moeten filosoferen<br />

en dat je dat ook kunt leren. Je krijgt er geen saaie opsomming<br />

van stromingen, begrippen en namen, maar het is ook geen praatbarak.<br />

Iedereen die dat vraagt krijgt het woord om een gefundeerd<br />

standpunt te formuleren. Dat is echter iets totaal anders dan het<br />

poneren van een niet onderbouwde mening of het ‘in de groep’<br />

gooien van een hoogst persoonlijke anekdote.<br />

Data 3 dinsdagnamiddagen 30 april, 28 mei, 25 juni om 13u30<br />

Bijdrage gratis<br />

Begeleiding Max Schneider<br />

Het koffiehuis<br />

Het vertrouwde Koffiehuis heeft zijn formule lichtjes aangepast. Het blijft net als vroeger een laagdrempelige ontmoetingsplaats<br />

voor mensen die bereid zijn hun al dan niet forse overtuigingen te toetsen aan de opvattingen van anderen.<br />

De onderwerpen worden niet meer vooraf vastgelegd, maar door de deelnemers ter plaatse overeengekomen.<br />

Het dubbele doel blijft ook onveranderd.<br />

Ten eerste: open en beschaafd opkomen voor je eigen mening.<br />

Ten tweede: aandachtig luisteren naar een afwijkende mening.<br />

Zo krijgen wij (hopelijk) zicht op het feit dat er mensen zijn die een goede reden hebben om anders te denken. Een andere vaste<br />

regel blijft van kracht: lachen is niet verboden. Integendeel, meestal is het een leuke bedoening.<br />

Data 5 donderdagochtenden 18 april, 2, 16 mei en 6, 20 juni om 10u<br />

Bijdrage gratis<br />

Begeleiding Fred De Meyer<br />

Luistersalon voor vrouwen<br />

Het Luistersalon is een open groep voor vrouwen<br />

Dit betekent niet dat wij een antimannen club zijn. Een gesprek met vrouwen alleen heeft zo zijn eigen kwaliteiten. Dit heeft<br />

wellicht te maken met het feit dat vrouwen vlug aanvoelen wat er achter, boven of onder de woorden schuilgaat.<br />

Het Luistersalon is geen praatgroep waar iedereen vecht om aan het woord te komen. Naast het praten ligt ook de klemtoon<br />

op het luisteren. Want luisteren is een complexe zaak. Iemand zei ooit “met je oren zie je meer”<br />

Samen kiezen we telkens een onderwerp dat ons boeit. Als een thema je niet aanspreekt kan je gerust kiezen om zwijgend<br />

erbij te zijn. Nog eens, het is geen discussiegroep waar iedereen zijn groot gelijk wil halen. We hebben daarvoor een paar<br />

regeltjes die er garant voor staan dat iedereen beluisterd wordt en aan het woord komt.<br />

Maar wees gerust, ook met die afspraken houden we het gezellig.<br />

Data 3 vrijdagnamiddagen 26 april, 24 mei en 21 juni om 14 u<br />

Bijdrage gratis<br />

Begeleiding Lieve Torfs<br />

38 ELCKER-IK CENTRUM


Kanker: inzichten<br />

en vooruitzichten<br />

Huyse<br />

Voeding en<br />

Alzheimer:<br />

de kip of het ei?<br />

Hebreeuws Russisch<br />

Bezoek aan<br />

Vermeersch over Jezus Christus<br />

over integratie<br />

St Pauluskerk<br />

Coolsaet<br />

over Al-Qaeda


Zeg het aan niemand<br />

Achterkant<br />

Breughelstraat 31-33,<br />

2018 Antwerpen<br />

03-218 65 60<br />

www.elcker-ik.be<br />

info@elcker-ik.be<br />

v.u.: H. Ongena, Breughelstraat 31-33, 2018 Antwerpen

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!