DE TOEKOMST VAN HET VMBO - Afdeling

MAANDBLAD VAN JAARGANG 4 NUMMER 1 JANUARI 2005
DE TOEKOMST
VAN HET VMBO

MAAK JE COLLEGA LID!
Voor FNV Bouw is solidariteit geen leeg begrip. Het betekent dat u ergens voor staat, dat verder gaat dan een individueel
belang. Zo zijn de vakbonden groot geworden en betekenisvol voor vele werknemers in Nederland. Als lid van FNV Bouw
kunt u rekenen op individuele hulp als u bijvoorbeeld vragen hebt over uw arbeidsvoorwaarden of vragen over een
ander probleem dat met uw werk te maken heeft. Zo behandelt FNV Bouw tienduizenden vragen per jaar. Maar bovenal
maakt u deel uit van een sterke solidaire vuist. Vraag eens een collega of hij lid wil worden of informatie wil ontvangen
van FNV Bouw. Hoe meer leden hoe groter onze reikwijdte en slagkracht!
JA, IK WIL INFORMATIE
Noteer de gegevens van een collega die meer informatie wil ontvangen. Besluit uw collega om lid te worden, dan ontvangt ú 9 euro werverspremie of een waardebon!
STUUR INFORMATIE OVER HET LIDMAATSCHAP NAAR:
Naam
Straat | Huisnummer
Postcode | Plaats
Telefoonnummer
E-mail
OPGEGEVEN DOOR:
Lidnummer
Naam
Straat | Huisnummer
Postcode | Plaats
Bank- of gironummer
Ik kies voor: o 9 euro werverspremie o waardebon
Opsturen naar: FNV Bouw, t.a.v. de afdeling Ledencontact, Antwoordnummer 13, 3440 VB in Woerden. Een postzegel plakken is niet nodig.
WWW.FNVBOUW.NL
0900 FNV BOUW (0900 368 2689)
04-905
Foto omslag: Chris Pennarts
afbouw meubel- en hout woningcorporaties waterbouw
bouw
4 BONT
6 BONDEN WILLEN CAO-OVERLEG
Op vrijdag 10 december in alle vroegte voerden de bouwbonden
actie bij het kantoor van de werkgeversorganisaties in Gouda. Inzet
van deze en andere vakbondsacties is de werkgevers overhalen om
het overleg te heropenen over nieuwe CAO’s voor bouw en uta.
9 DE ZAAK HENSTRA
10 ‘LEVE DE BOUWPUT’ VERBINDT BOUW MET KUNST
14 IN BEELD
16 SCHILDER LEGT IN DE WINTER KWAST EVEN NEER
20 GEMENGD BEDRIJF
22 SERIE WERKERS IN BEELD: DE BOUWVAKARBEIDER
24 VMBO SLAAT NIEUWE WEG IN
Het aantal leerlingen op de bouwafdeling van het vmbo loopt terug.
Maar er is hoop. Een aantal scholen werkt aan de invoering van
werkplekkensimulatie. Gevolg: zelfstandiger, gemotiveerder en veelzijdiger
leerlingen. Een reportage uit Nijkerk.
31 FNV BOUW OPENT ‘MELDPUNT BUITENLANDERS’
32 CONGRES 2005: ‘SPANNEND OM ERBIJ TE ZIJN’
34 WEEKJE BOUWEN IN AFRIKA
37 COLUMN & IN DE PERS
38 1OP6 IN DE PRAKTIJK
Bijna alle bouwvakkers kennen de campagne ‘1 op 6 ‘ over valgevaar
in de bouw. Maar betekent dat ook dat het werk in de praktijk veiliger
wordt? FNV Bouw Magazine gaat kijken op de bouwplaats.
40 DILEMMA, THRILLER IN HET BOUWMILIEU
42 BONDIG
44 POST
45 PUZZEL
46 WEGWIJS
COLOFON
FNV Bouw Magazine
Jaargang 4, nummer 1, januari 2005
Redactie & medewerkers Peter van der Aa (hoofdredactie),
Stephanie Jansen, Bert Janssen (fotografie),
Louis Jongeleen, Mariska Siebring, Mieneke van der
Wekken (opmaak), Colinda Zonneveld (redactieassistentie).
Redactie-adres Postbus 520, 3440 AM Woerden
T 0348 575 575, F 0348 414 897, redactie@fnvbouw.nl
Advertenties MediaPlus bv, Postbus 1079, 1400 BB
Bussum, T 035 69 25 999 F 035 69 25 998
Lithografie Studio FNV Bouw
Druk Senefelder Misset, Doetinchem
Uitgave & copyright FNV Bouw Magazine is het
maandblad van FNV Bouw en een uitgave van de
Stichting FNV Pers. Overname van teksten is alleen
toegestaan met bronvermelding; op beeld berust
copyright.
ISSN 1570-1395
Adressen en telefoonnummers van FNV Bouw
voor informatie, lidmaatschapszaken, contributie,
adreswijziging enz. staan op pagina 46.
Veel informatie is te vinden op de internetsite van
FNV Bouw: www.fnvbouw.nl.
6
24
38
INHOUD
FNV BOUW MAGAZINE JANUARI 2005 3

BAAS ZORGT VOOR
GOEDE PARTNER Voor de dertig bouwvakkers die op een bouwplaats in Emmel-
Nee, het is geen stunt maar juist heel serieus bedoeld! Directeur
Sabine Stuiver van relatiebemiddelingsbureau ‘Just 2 Match’ wil dat
de baas ervoor zorgt dat zijn werknemers een leuke partner krijgen.
Dat zou zelfs tot de secundaire arbeidsvoorwaarden moeten behoren.
In de media mocht Stuiver de afgelopen weken haar idee toelichten.
Volgens de 37-jarige blondine, die onlangs zelf in het huwelijk trad,
zitten mensen met een partner beter in hun vel. Ze presteren meer,
zijn minder vaak ziek en komen minder snel in de WAO dan alleenstaanden.
Dus, zo redeneert Stuiver, is de baas gebaat bij een werknemer
met een leuke vriend of vriendin. Ze voegt daar aan toe dat de
baas niet persoonlijk een geschikte partij hoeft te gaan zoeken maar
hij kan wel de kosten van de relatiebemiddeling betalen. Bijvoorbeeld
bij bureau ‘Just 2 Match’, wil Stuiver maar zeggen.
PUBLIEK HINDERT
OPKNAPPEN HEFBRUG
Het opknappen van de karakteristieke hefbrug over de Gouwe
in Boskoop, bleek geen simpele klus voor aannemersbedrijf
Wink. Diefstal en vandalisme waren aan de orde van de dag
en de werknemers hadden veel last van weggebruikers die op
grote schaal verkeersmaatregelen negeerden. De werkzaamheden
aan de brug, die afgelopen najaar drie maanden
zouden duren, liepen vertraging op door alle tegenwerking.
Zo werd tot twee keer toe de brandstoftank met dieselolie
geplunderd en werden met grote regelmaat lampen en wegmarkeringen
weggehaald. In de periode dat de brug niet
helemaal voor het verkeer gesloten was, reden automobilisten
tegen afzettingen aan
en negeerden ze het eenrichtingverkeer
zodat ze midden
op de brug gevaarlijke manoeuvres
moesten maken. Een
vrachtwagenchauffeur dacht
dat de hoogtebeperking niet
voor hem gold en kwam met
zijn wagen urenlang klem te
zitten. Toen half november
op zaterdag werd gewerkt om
tijd in te lopen, bleek Sinterklaas
per boot Boskoop te
bezoeken. De inwoners volgden
dat schouwspel massaal
vanaf de hefbrug. De werknemers
bliezen de aftocht.
Foto Ton Borsboom
DOOR PETER VAN DER AA
IN BEELD
Op de mooiste plekken van de stad staan ze nog eeuwenlang
te teren op hun verdiensten of hun macht van
weleer, de krijgsheren, stadhouders en koningen. Op
grote schaal werden ze na hun dood - liefst met paard en
al want dat pakt nog wat imposanter uit - in brons
gegoten of uit steen gehouwen. Of ze lieten dat bij leven
voor alle zekerheid zelf al doen. Ook grote geleerden en
kunstenaars zijn goed vertegenwoordigd in het ‘publieke
domein’, zoals pleinen, straten en parken heten in ambtenarentaal.
In Nederland staan duizenden standbeelden,
mooi en lelijk, groot en klein, wel of niet verdiend.
In dat stenen geweld komt de gewone werknemer er
bekaaid vanaf. De verdiensten die híj heeft voor de
samenleving, verricht hij bescheiden en anoniem. En
dan kun je fluiten naar een standbeeld. Tenzij je natuurlijk
in het voormalige Oostblok woonde, waar de
arbeider meteen na de dictator in beeld verscheen.
Maar dat is weer een heel ander verhaal. Bij ons komt
het maar sporadisch voor dat de gewone man of vrouw
als werknemer in het publieke domein tentoon wordt
gesteld als symbolisch gebaar naar de hele groep
beroepsgenoten. En àls het gebeurt dan het liefst een
beetje in de luwte want de beste plekken zijn al vergeven
aan de hoge heren en dames.
Er is een uitzondering. Het met afstand beroemdste beeld
van een arbeider in Nederland, de Dokwerker, staat op
een prominente locatie: het Jonas Daniël Meijerplein in
Amsterdam. Maar dat is vooral een verzetsmonument
want het werd door de beeldhouwer Mari Andriessen
gemaakt ter herinnering aan de Februaristaking van
1941. Pikant detail: het was een timmerman die model
stond voor de stoere havenarbeider.
Andere beelden van werknemers moeten het doen met
een heel wat nederiger omgeving. Je moet ze zogezegd
met een lampje zoeken want er bestaat voorzover ik
weet mij ook nergens een inventarisatie van. FNV Bouw
Magazine gaat op zoektocht en begint deze nieuwe
jaargang met een serie ‘beelden van werkers’. Daar
hebben we wel uw hulp bij nodig. Want de redactie
heeft inmiddels een aardig lijstje samengesteld maar
heeft geen idee wat daar allemaal nog aan ontbreekt.
Weet u in uw omgeving een beeld te staan van de arbeidende
mens, geef ons dat door: 0348 575 545 of
redactie@fnvbouw.nl.
BEVERS BOUWEN DAM
VAN GESTOLEN GELD
Een deel van de veertigduizend
dollar die geroofd
was uit een casino in de
Amerikaanse stad Baton
Rouge in Louisiana, is
teruggevonden in de dam
van een familie bevers.
De dieren, die als echte
Foto ANP
bouwers bekend staan,
hadden de bankbiljetten
gebruikt om hun dam te verstevigen. De dollars waren keurig in de
gaatjes gestopt zonder dat de knaagdieren de biljetten met hun vlijmscherpe
tanden hadden beschadigd. De politie deed haar opmerkelijke
vondst nadat ze een tip had ontvangen dat de dief het geld in een
riviertje had gegooid. Twee geldzakken werden in het water gevonden.
Een derde zak bleef spoorloos totdat een aantal hulpsheriffs de
beverdam besloot af te graven. Toen kwam het geld tevoorschijn.
ONTSLAGEN WERKNEMER
SLAAT VIRTUEEL TERUG
Voor werknemers die worden ontslagen, is er nu een
prachtige manier om zich af te reageren. Het tijdschrift
Carp maakt melding van een nieuw computerspel waarmee
de boze werknemer wraak kan nemen op de baas die hem
de laan uitstuurt. Zo kan hij bij het bedrijf de wc-deur blokkeren,
computers onklaar maken, in de koffiepot pissen of
de ijskast slopen. De truc is dat de speler ervoor moet
zorgen niet te worden betrapt. ‘Ontslagen, Neem wraak op
je laatste werkdag’, zoals het spel van Mindscape heet,
schijnt aardig verslavend te zijn.
MASSEUSES BEZOEKEN
DE BOUWPLAATS
oord aan het werk waren, begon de dag op 12 november goed.
Zij kregen op de bouw een stevig ontbijt geserveerd en
konden zich vervolgens onder handen laten nemen door een
aantal masseuses. Dit alles dankzij hun collega Freddy Klein
Luchtenbeld. De dakdekker had de hoofdprijs gewonnen in
het radioprogramma ‘Evers staat op in de bouw’.
De prijsuitreiking was de afsluiting van vijf dagen extra aandacht
op Radio 538 voor valgevaar in de bouw. Wie in de
vroege ochtend op 538 een zogenaamde ‘bouwplaat’ hoorde,
kon bellen en maakte kans op een lunchbox voor de hele
bouwplaats plus een bouwradio. Uit de vier dagwinnaars
kwam de dakdekker uit Olst als hoofdprijswinnaar uit de bus.
De aandacht van Edwin Evers voor het valgevaar in de bouw is
een initiatief van de campagne ‘1op6’, die bouwvakkers probeert
bewust te maken van het valgevaar. Ongeveer een op de
zes bouwvakkers komt in zijn loopbaan een keer ernstig ten
val. De campagnemakers hebben ook een cd ‘Als je valt, valt
het tegen’ en een videoclip gemaakt. Zo’n 140 duizend bouwvakkers
hebben de smartlap thuisgestuurd gekregen.
WILDPLASSERS ONDERMIJNEN
INDONESISCHE BRUG
4 JANUARI 2005 FNV BOUW MAGAZINE FNV BOUW MAGAZINE JANUARI 2005 5
Foto Ton Poortvliet
Een belangrijke brug op het Indonesische eiland Sumatra dreigt in te
storten doordat een van de stalen pijlers is aangetast door urine. Dat
meldt The Jakarta Post op zijn website. De brug in de stad
Palembang is scheef en trilt onder zwaar verkeer. De autoriteiten
gaan daarom voertuigen die zwaarder zijn dan een ton omleiden.
Een functionaris van publieke werken van de stad bevestigt dat de
onderkant van een van de steunpalen roest omdat veel inwoners
van de stad er tegenaan plassen. Dit kan er volgens hem toe leiden
dat de in 1962 gebouwde brug kan instorten.

ACTIES MOETEN WERKGEVERS TERUGBRENGEN
NAAR DE ONDERHANDELINGSTAFEL
BONDEN WILLEN
CAO-OVERLEG
ER MOET OP KORTE TERMIJN WEER ONDERHANDELD WORDEN
OVER EEN NIEUWE BOUW-CAO. DAT IS DE INZET VAN DE ACTIES DIE
FNV BOUW VOERT SAMEN MET ANDERE WERKNEMERSORGANISA-
TIES. DE ACTIE BIJ HET WERKGEVERSKANTOOR IN GOUDA OP 10
DECEMBER LEVERDE IN ELK GEVAL DE TOEZEGGING OP DAT DE
WERKGEVERS HUN ONDERHANDELINGSDELEGATIE ZULLEN OPROE-
PEN DE GESPREKKEN TE HERVATTEN. DOOR PETER VAN DER AA.
FOTO’S CHRIS PENNARTS.
6 JANUARI 2005 FNV BOUW MAGAZINE
De actie van 10 december was de
eerste in een reeks die de werkgevers
ertoe moeten bewegen om terug te
keren naar de onderhandelingstafel.
FNV Bouw, de Hout- en Bouwbond
CNV en vakvereniging Het Zwarte
Corps kondigden dat op 30 november
aan op een gezamenlijke persconferentie
in Woerden. Het overleg over
een nieuwe CAO voor de bouw ligt al
acht maanden stil. Ook het uitvoerend,
technisch en administratief (uta)
personeel heeft nog altijd geen CAO.
De bonden gaan daarom rond de tiende
van elke maand verrassingsacties organiseren.
“En dan is het de bedoeling dat
het er rumoerig aan toe gaat”, aldus
actie-coördinator Nanning Schotanus
van FNV Bouw op de persconferentie.
MUUR VAN ONWIL De bonden zetten
zijn woorden anderhalve week later
al kracht bij met de actie bij het
Bouwhuis in Gouda, het gezamenlijke
kantoor van diverse werkgeversorganisaties.
Op de vroege ochtend van
vrijdag 10 december, de tot dan toe
koudste dag van de winter, verzamelden
zich groepjes actievoerders
op het kantorenterrein in Gouda,
dichtbij de A12. Bij de toegang tot het
Bouwhuis trokken bestuurders, medewerkers
en kaderleden van de bonden
een symbolische ‘muur van onwil’ op.
Als de werkgevers straks naar binnen
wilden om aan het werk te gaan, zo
was het idee, zouden ze eerst die
muur moeten slopen. Verder werd
het terrein volgehangen met spandoeken
en vlaggen. In een inderhaast
gebouwde tent waren koffie, broodjes
en koeken voorhanden. De media, die
inmiddels lucht hadden gekregen van
de actie, zorgden ervoor dat actieleider
Nanning Schotanus in het
Radio 1-journaal kon uitleggen wat de
reden was dat de bonden naar dit
actiemiddel grepen. Daarna was het
wachten van de in totaal inmiddels
honderd actievoerders op de eerste
werknemers van het Bouwhuis.
NAAR MCDONALDS Toen die zo rond
half acht arriveerden, werden ze al bij
de met spandoeken versierde slagboom
die toegang geeft tot het terrein, opgewacht
door de bondsmensen. Na een
korte uitleg mochten ze hun auto parkeren
maar niet het kantoor in. Ze
waren wel welkom in de tent van de
bonden om een kopje koffie te
drinken en een broodje te nuttigen.
En natuurlijk om te discussiëren over
het lange uitblijven van een nieuwe
CAO. Na verloop van tijd dropen
groepen Bouwhuiswerknemers af
naar een nabijgelegen vestiging van
McDonalds om daar het verloop van
de ontwikkelingen af te wachten.
Rond half negen uur arriveerden ook
directieleden van de werkgeversorganisaties.
Dat was het sein voor
Schotanus om per megafoon het doel
van de actie nog eens toe te lichten.
VERNIEUWING “Werknemers in de
bouw”, zo legde hij uit, “wachten nu
al acht maanden op een nieuwe CAO
en zijn dat meer dan zat. Werkgevers
willen sinds april niet meer onderhandelen
en geven daar twee redenen
voor. De eerste is dat de bonden elke
vernieuwing willen tegenhouden. Dat
is niet waar. We zijn niet tegen vernieuwing,
integendeel. En we willen
over elk voorstel praten. Maar iets
anders is dat we niet zomaar ja
zeggen tegen de reeks verslechteringen
die de werkgevers voorstellen
Het is nog donker als de eerste werknemers van het
Bouwhuis arriveren
en die ze samenvatten onder het
kopje ‘vernieuwing’. De tweede reden
voor werkgevers om het overleg op de
lange baan te schuiven is, dat er eerst
duidelijkheid moet komen over de
plannen van het kabinet met vroegpensioen
en levensloop. Sinds het
zogenaamde Museumpleinakkoord is
gesloten, is die duidelijkheid er. In de
CAO moeten die regelingen nader
gestalte krijgen. Daarom is het de
hoogste tijd om te gaan overleggen”.
De werkgeversbazen onder het gehoor
van Schotanus moesten toegeven dat
zijn argumenten redelijk klonken. Ze
deden de toezegging dat de werkge-
FNV BOUW MAGAZINE JANUARI 2005 7

versorganisaties hun onderhandelingsdelegatie
zouden oproepen om het
overleg te hervatten. Daarop besloten
de bonden – het liep inmiddels tegen
tien uur – om de actie in Gouda te
beëindigen.
WERKENBEZOEK Overigens beperken
de bonden zich niet tot maandelijkse
verrassingsacties. Ondertussen gaan
bestuurders en kaderleden intensief
op werkenbezoek om de werknemers
te informeren over de stand van zaken
rond de CAO. Daarbij zullen zij het
niet zo nauw nemen met de schafttijden.
Ook werken de bonden voorlopig
niet meer mee aan initiatieven
van werkgevers om de instroom van
nieuwe werknemers te bevorderen. “Je
haalt geen jongeren een bedrijfstak
binnen die niet eens een fatsoenlijke
CAO heeft”, vinden ze.
Die fatsoenlijke CAO moet er komen.
FNV, CNV en HZC zijn verontwaar-
digd over het dreigement van werkgevers
dat ze wel buitenlanders gaan
inhuren als de bonden niet bereid
zijn de arbeidsvoorwaarden te verslechteren.
En ook het feit dat de
werkgevers proberen de schade en
boetes die zij moeten betalen vanwege
de bouwfraude op de werknemers
af te wentelen, valt niet in goede
aarde. CAO-onderhandelaar John Kerstens
van FNV Bouw staat te trappelen
om dat allemaal in een goed gesprek
met de werkgevers aan de orde te
stellen. “Er is veel werk te doen”, zegt
hij. “We hebben nu acht maanden pas
op de plaats gemaakt. Nu moeten we
snel weer gaan praten. Vandaar onze
acties om de werkgevers te manen tot
tempo. Want als we moeten gaan
zitten wachten tot die zelf de telefoon
pakken, dan zitten we hier met St.-
Juttemis nog.”
Actievoerders van de bonden delen pamfletten uit waarop het doel van de actie wordt uitgelegd
FNV-LEDEN STEUNEN
‘MUSEUMPLEINAKKOORD’
De leden van de FNV hebben zich met een
overweldigende meerderheid van 91 procent
uitgesproken vóór de uitkomst van de
onderhandelingen met het kabinet, beter
bekend als het Museumpleinakkoord.
Tegen stemde 9 procent van de leden. De
uitslag bij FNV Bouw week met 90 tegen 10
procent een fractie af van het FNVgemiddelde.
In totaal brachten 319.524
leden hun stem uit. Het was de derde keer
binnen een jaar dat de grootste vakcentrale
haar achterban via een referendum
raadpleegde. Stemmen kon op twee
manieren. Van de leden koos 39 procent
via internet en 61 procent vulde het stembiljet
in.
De uitkomst per bond in procenten:
Bond ja nee
FNV Bondgenoten 91 9
ABVAKABO FNV 91 9
Algemene Onderwijsbond 93 7
FNV Bouw 90 10
FNV Horecabond 91 9
FNV Kiem 92 8
FWZ (zeelieden) 88 12
AFMP (militairen) 93 7
FNV Kappersbond 98 2
NPB (politiebond) 72 28
FNV Vrouwenbond 94 6
Zelfstandigen Bondgenote 93 7
Zelfstandigen Bouw 87 13
FNV Sport 95 5
FNV-voorzitter Lodewijk de Waal concludeert
uit de uitslag van de ledenraadpleging
dat de leden het groene licht hebben
gegeven om in CAO-onderhandelingen de
uitkomsten van het Museumpleinakkoord
over met name vut, prepensioen en levensloop
verder uit te werken. Dat worden zeer
moeilijke onderhandelingen, waarschuwde
De Waal op de persconferentie van 3 december
waarop de uitslag van het referendum
bekend werd gemaakt. “Kijk maar
naar de bouw waar nu al acties aangekondigd
zijn”.
DE ZAAK HENSTRA. SIEBE HENSTRA (61) CONSTATEERDE
EEN GAT IN ZIJN PENSIOENOPBOUW. FNV BOUW SCHAKEL-
DE EEN ADVOCAAT IN, DIE REPARATIE AFDWONG. DOOR
STEPHANIE JANSEN. FOTO BERT JANSSEN.
PERPLEX
“Ruim twee jaar geleden kon ik vervroegd uittreden. Opeens had ik tijd
in overvloed. Die greep ik aan om eens orde op zaken te stellen in mijn
administratie. Ik bestudeerde het laatste pensioenoverzicht van het
SFB. Ik had op dat moment 43 jaar in de bouw gewerkt, waarvan lange
tijd als uitvoerder. Op mijn 65e zou ik kunnen rekenen, las ik, op een
pensioen dat 65 procent was van mijn salaris. Dat is veel te weinig, was
mijn eerste gedachte. Volgens folders over pensioenregelingen zou ik
zeker op 70 procent moeten uitkomen. Ik belde het SFB op en vroeg om
uitleg. Ik werd van het kastje naar de muur gestuurd. Eigenlijk kon niemand
me een goede verklaring geven. Totdat een medewerker iets
intikte in zijn computer en zag dat er vier jaar pensioenopbouw ontbrak.
Tussen 1990 en 1994 was geen premie betaald. Dan klopt er iets
niet, concludeerde ik, want ik werkte al sinds 1972 aaneengesloten bij
mijn laatste werkgever. Ik stapte naar mijn vakbondsconsulent, Maartje
Faber. Die maakte er meteen werk van. Mijn laatste werkgever werd
aangeschreven. Die hield vol dat hij over die vier jaar wel premie had
betaald. Hij kon alleen geen bewijsstukken overleggen. Het SFB nam
geen genoegen met dat excuus en vond dat hij de ruim negenduizend
euro premie, inclusief wettelijke rente, alsnog moest betalen. Dat weigerde
hij. Ik ben zelfs nog persoonlijk bij hem langs geweest om
navraag te doen. Als hij destijds had betaald kon hij dat toch zeker wel
aantonen? Gepikeerd liet hij merken dat hij niet van plan was om zich
nog langer met deze kwestie bezig te houden. “Je werkt hier niet meer”,
waren zijn woorden, “dit kost me alleen maar tijd en euro’s.” Ik stond
perplex. Was dit mijn dank na al die jaren werken? De bond riep de
hulp van een advocaat in. Die vond dat niet alleen de werkgever maar
ook het SFB zelf in gebreke was gebleven. Het SFB had er destijds op
moeten wijzen dat de premie niet was voldaan. Omdat intussen ook verjaring
dreigde, moest het SFB het gat zelf aanvullen. Dat is gebeurd. Ik
zou andere werknemers willen aanraden om hun pensioen goed in de
gaten te houden. Je denkt misschien dat het allemaal wel voor je wordt
geregeld, maar dat hoeft niet het geval te zijn. Dankzij de bond is alles
nu rechtgezet. Dit scheelt me straks 1300 euro bruto per jaar.”
Hebt u ook een verhaal voor deze rubriek over een met succes door de bond
behandelde zaak? Bel of mail de redactie: 0348 575 545; redactie@fnvbouw.nl.
DE KERN VAN DE ZAAK Maatje Faber, vakbondsconsulent:
“De pensioenfondsen sturen ieder jaar een
pensioenoverzicht met daarin de rechten die zijn opgebouwd.
Advies is om dit overzicht niet meteen aan de
kant te leggen, maar eerst even door te nemen. Als u
niet begrijpt wat er staat, neem dan contact op met de
vakbondsconsulent.”
8 JANUARI 2005 FNV BOUW MAGAZINE FNV BOUW MAGAZINE JANUARI 2005 9
Siebe Henstra
DE ZAAK

INTERVIEW
10 JANUARI 2005 FNV BOUW MAGAZINE
«DE ENE DAG OP
EEN BOUWPUT
SCHELDEN EN JE
ER DE ANDERE
DAG DOOR LATEN
VERRASSEN»
HELGA LASSCHUIJT: «KUNSTENAARS LATEN
ONS ANDERS NAAR DE BOUW KIJKEN»
KUNST IN DE
BOUWPUT
AMSTERDAM HEEFT GRACHTEN, HOEREN EN ...BOUWWERKEN. MET DRIEHONDERD GROTE EN KLEINE
PROJECTEN IS DE HOOFDSTAD VERWORDEN TOT ÉÉN GROTE BOUWPUT. DAGELIJKS ONDERVINDEN DE
AMSTERDAMMERS ER HINDER VAN: LAWAAI, OMLEIDINGEN EN OPGEBROKEN WEGEN. STICHTING LEVE
DE BOUWPUT BEZIET DE BOUW VOORAL ALS INSPIRATIEBRON VOOR KUNSTPROJECTEN OP DE WERK-
PLEKKEN. DOOR MARISKA SIEBRING. FOTO’S BERT JANSSEN.
Wie door Amsterdam loopt, struikelt er haast over. Naast
vele kleine werken, zijn er de prestigieuze bouwprojecten
zoals de aanleg van een nieuwe metrolijn van Noord naar
Zuid, de aanleg van de IJ-tram, de ontwikkeling van de
Zuidas en de IJ-Oevers en de bouwactiviteiten op het Stations-
en Oosterdokseiland. Bouwputten veroorzaken overlast.
De realiteit is dat Amsterdam nooit af zal zijn. Het is
niet een kwestie van even de adem inhouden en dan is het
leed geleden. Gebouwd zal er altijd worden. Om de Amsterdammers
via kunstprojecten met andere ogen naar die
lastige bouwputten te laten kijken, is vorig jaar april de
Stichting Leve de Bouwput opgericht, met oud-burgemeester
Schelto Patijn als voorzitter. Kunsthistoricus Helga
Lasschuijt (37) werd als directeur aangetrokken. Twee dagen
per week werkt ze voor de stichting, die kantoor houdt vlak
achter het Waterlooplein. In haar functie verbindt zij het
culturele met het zakelijke. Zij brengt de verschillende partijen
in de stad samen, de kunstenaars, de aannemers, de
overheid en de projectontwikkelaars. Met als doel om leuke
dingen voor elkaar te krijgen. Zoals een buurtfeest in de
bouwput van de verdiepte IJtramhalte in Zeeburg, een ont-
werpwedstrijd voor een verrijdbare tribune voor bouwputtenkijkers
en een expositie van beeld- en geluidsinstallaties
in de rioleringsschacht van het Rijksmuseum.
WAT DOET EEN KUNSTHISTORICUS BIJ EEN STICHTING DIE DE
BOUWPUT PROMOOT?
“Ik heb een Japanse moeder en al tijdens mijn studie interesseerde
ik me voor de Aziatische kunst. Terwijl kunst in het
westen vooral gezien wordt als een uiting van een individu
dat losstaat van de samenleving, is de kunst in Azië veel meer
verbonden met de maatschappij. In de jaren dat de kranten in
China en Vietnam geen kritiek op hun regeringen mochten
leveren, konden kunstenaars dat via hun werk wel doen. Die
verbondenheid van kunst met de samenleving en de omgeving
is voor mij een voorbeeld, dat uitgangspunt neem ik mee
in mijn werk.”
LEVE DE BOUWPUT, DAT IS ZEKER IRONISCH BEDOELD?
“Het is serieus en grappig tegelijkertijd. Amsterdamse
humor. We gaan serieus te werk, maar je moet ons nou ook
weer niet al te serieus nemen. Daarom hebben we de stich-
FNV BOUW MAGAZINE JANUARI 2005 11

ting ook op 1 april 2004 gelanceerd, met een smartlap over
de bouw, gezongen door Jenny Arean.”
HEEFT U IETS MET DE BOUW?
“Jazeker! Mijn man is architect. En ik ben bij wijze van
spreken opgegroeid in een bouwput. Het ouderlijk huis
werd permanent verbouwd. Ik herinner me de grote zandhopen
en de diepe kuilen. In de jaren negentig heb ik acht
jaar als kunsthistoricus gewerkt in Hongkong. Daar werd
volop gebouwd; vijftienhonderd bouwputten op een kleine
plek. Twee meter achter de flat waar ik toen woonde, werd
een nieuwe toren gebouwd. Vanuit mijn raam zag ik elke
twee dagen een nieuwe etage verrijzen. Boeiend om die
mannen op bamboesteigers aan het werk te zien.
Natuurlijk, bouwplaatsen leveren altijd ergernis en irritaties
op. Ook bij bouwvakkers die er zelf een voor de deur
hebben. Ik woon in Amsterdam en heb ook een bouwput
voor de deur gehad. Natuurlijk vond ik het irritant dat je
met je fiets steeds een andere straat moest nemen en dat je
bakken zand in je contactlenzen krijgt. Maar nu de bouw
klaar is, vind ik dat bijna jammer. Want het mooie aan zo’n
werk is de dynamiek, dat je het ziet groeien, dat je de omgeving
steeds ziet veranderen.”
ZIET U DE BOUWPUT ALS KUNST?
“De bouwput van de Noord-Zuidlijn is een decor op zich,
een theaterstuk. Niet voor niets blijven mensen staan om
ernaar te kijken. Er gebeurt van alles, het beweegt allemaal,
de wagens die zand kieperen rijden af en aan. Het zijn allemaal
doelgerichte handelingen die je als buitenstaander
niet begrijpt. Dat maakt het mysterieus. Er gebeurt plotseling
in je omgeving iets dat normaal niet gebeurt.”
KUNST EN BOUW LIJKEN TWEE UITERSTEN.
“Nee. De kunst heeft zich altijd laten inspireren door de
bouw. De bouw is een heel krachtig symbool voor transformatie
en vernieuwing. Kijk maar naar schilderingen en
foto’s van oude kunstenaars als Breitner en Olie. Uit hun
werk spreekt de trots van bouwers zo overduidelijk. Dat zie
je tegenwoordig nog maar weinig. Omgekeerd kan kunst
een rol spelen om te laten zien hoe mooi iets is. Kunstenaars
laten je op een andere manier kijken naar een bouwput.”
HET ZAL LASTIG ZIJN OM DE AMSTERDAMMERS DAARVAN TE
OVERTUIGEN.
“Je zult nooit iedereen kunnen bereiken. Als je van a naar b
door de stad rent, en je blijft ergens staan omdat er iets in
een bouwput te doen is, dan sta je er een volgende keer
meer open voor. Wat wij doen zal de hinder en overlast niet
opheffen. Mensen zullen er ook niet minder door gaan
klagen. Maar wat mij wel prettig lijkt is dat je de ene dag op
een bouwput kunt schelden en je er de andere dag door
kunt laten verrassen.”
Wie is Helga Lasschuijt?
In 1967 geboren in Leiden. In 1996
afgestudeerd als kunsthistoricus
aan de universiteit Leiden. Van
1996 tot 2001 werkzaam voor het
Internationaal Instituut voor
Aziatische Studies, Leiden. Van
2001 tot heden op freelance
basis werkzaam als zakelijk en
artistiek adviseur voor
culturele organisaties.
Sinds april 2004
directeur Stichting
Leve de Bouwput.
‘AMSTERDAMMERS REAGEREN KRAMPACHTIG OP PALEN EN
BLUBBER’, HEBT U GEZEGD. LEG EENS UIT.
“Wat ik daarmee bedoelde was dat Amsterdammers, meer
dan mensen in andere steden, ongelukkig worden van grote
bouwprojecten. Omdat zij hier op de blubber wonen. Dat
geeft een heel ander gevoel dan als je op vaste zandgrond
woont. Zéker voor de mensen in de binnenstad met hun
huizen gebouwd op palen. Ze zijn erg bang voor verzakkingen.
En als ik met aannemers praat, hebben die het ook
vaak over de blubber, over wat wel en wat niet kan. Buiten
dat, Amsterdammers klagen ook graag.”
WILLEN DE AANNEMERS WEL MEEWERKEN AAN JULLIE KUNST-
PROJECTEN?
“Je merkt dat ze voorzichtig zijn. Ze hebben al gauw een
houding van: laat ons maar bouwen. Die voorzichtigheid
begrijp ik wel, want zij zijn verantwoordelijk en aansprakelijk
voor alles wat er op een bouwplaats gebeurt. Ze
moeten overtuigd worden, want ze willen niet zomaar de
bouw stilleggen voor een leuk theaterstuk. Uiteindelijk
werken ze wel mee, alleen niet allemaal. Sommige vinden
het juist leuk. Die zeggen: onze naam wordt altijd geassocieerd
met overlast, nu eens met artisticiteit.”
‘LICHT UIT DE KRAAN’ IS JULLIE NIEUWSTE PROJECT. VERTEL!
“Tot en met eind januari worden vijftien bouwkranen in
Amsterdam in de avonduren verlicht. Het is geïnspireerd op
het Landschaftspark in Duisburg, het oude Ruhrgebied, dat
heel indrukwekkend en mooi wordt uitgelicht. Het leek me
mooi om in de donkere wintermaanden de Amsterdamse
kranen te verlichten. Als het aanslaat willen we het in de
komende jaren uitbreiden met speciale ontwerpen van
lichtkunstenaars.
FNV BOUW MAGAZINE JANUARI 2005 13

IN BEELD
‘Licht uit de kraan’ is een winters
kunstproject in Amsterdam van
Stichting Leve de Bouwput.
Foto Ton Borsboom

PROEF MET WINTERPLAN HOUDT WERKNEMERS
AAN DE SLAG MET BEHOUD VAN RECHTEN
SCHILDER LEGT
KWAST EVEN NEER
FNV BOUW WEIGERT TE ACCEPTEREN DAT JAARLIJKS NOG ALTIJD DUIZENDEN SCHILDERS IN DE
WINTER-WW BELANDEN. DAAROM NAM DE BOND HET INITIATIEF VOOR EEN PROEF WAARBIJ ZESTIG
SCHILDERS IN NOORDOOST-NEDERLAND TIJDELIJK ANDER WERK KUNNEN DOEN. WERKEN ZONDER
VERFKWAST MAAR MET BEHOUD VAN LOON. DOOR LOUIS JONGELEEN. FOTO’S MARCUS PETERS.
WERKEN VOOR FNV BOUW
De eerste schilder die via het WWS-project een andere ‘winterbaan’
heeft aangenomen is daarin begin december begonnen.
Gerard Braamhaar (53) uit Almelo kan voor drie maanden een vacature
opvullen op het regiokantoor van FNV Bouw in Deventer.
Braamhaar: “Dat kwam mooi uit. Eind november liep mijn contract
af en ik zag die vervelende winterperiode alweer opdoemen.Toen ik
over het proefproject hoorde, heb ik me meteen opgegeven. Ik ging
nadenken over wat ik nog meer in mijn mars heb behalve schilderen.
Toen kreeg ik de tip over de vacature op dit kantoor. Nu kan
ik de ervaring die ik als kaderlid van FNV Bouw heb opgedaan mooi
gebruiken.” Wat wordt de taak van Braamhaar? “Ik ga voorlichting
geven op bouwplaatsen en meewerken aan een onderzoek van FNV
Bouw naar naleving van de CAO bij contracten met buitenlandse
werknemers.”
16 JANUARI 2005 FNV BOUW MAGAZINE
Werkgevers en werknemers in de schildersbranche hebben
al heel wat maatregelen bedacht om de winterwerkloosheid
uit te bannen. Door het opschuiven van werk naar de
winter, de afscherming van de werkplek, afspraken met
opdrachtgevers en het gebruik van speciale ‘winterverf’
konden steeds meer schilders aan de slag blijven in de
koude en natte maanden. Toch worden ook deze
winter nog altijd zo’n vijfduizend schilders
geplaagd door gedwongen rust, vermindering
van inkomen, onzekerheid
over het recht op WW en twijfel
over wat hen in het voorjaar te
wachten staat.
RECHTEN BEHOUDEN “De
winter-WW maakt het
schildersvak minder aantrekkelijk.
Daar moeten
we zo snel mogelijk vanaf“,
Gerard Braamhaar, eigenlijk schilder maar tijdelijk aan het werk bij FNV Bouw
zegt Bernard van Iren, regiobestuurder
van FNV Bouw in regio Oost. Hij is
een van de initiatiefnemers van het
Winter Werk Schilders-plan, een
proef waarbij zestig schilders
deze winter vervan-
gend werk krijgen aangeboden. Ze
hoeven dan geen beroep op WW te
doen maar blijven in dienst van hun
eigen baas of treden in dienst van een
detacheringsbureau. Ze behouden
hun loon en alle rechten volgens de
CAO. Als proefgebied is gekozen voor
Noordoost-Nederland omdat juist
daar een grote groep schilders werkt
waarvan er elk jaar velen in de WW
belanden. Slaagt de proef, dan kan
het plan breder worden ingevoerd.
SPONTAAL APPLAUS Alle CAO-partijen
stellen zich achter het Winter Werk
Schildersplan (WWS) van FNV Bouw
op en hebben samen
opdracht gegeven
voor het uitvoeren
van de proef. Het
gespecialiseerde
adviesbureau FCTB
organiseert de detachering van de
schilders die zich inschrijven. Zowel
bij werknemers als werkgevers overheerst
optimisme over het welslagen
van het project. De zes voorlichtingsbijeenkomsten
die FNV Bouw in
november in de regio organiseerde
om het plan aan de schilders uit te
leggen, werden druk bezocht. Bestuurder
Van Iren: “Soms ging er een
spontaan applaus op voor de bond. De
schilders vinden het vooral een opsteker
dat FNV Bouw nu actie onderneemt
en niet afwacht tot een volgende verslechtering
van hun positie.” Ook voor
werkgevers heeft WWS belangrijke
voordelen. Zij lopen minder risico dat
ze hun vakkrachten kwijtraken. Bovendien
neemt het Sociaal Fonds de kosten
voor zijn rekening.
BINNENWERK Voor de firma J.G. Bekke
Schilderwerken B.V. uit Enschede
komt het schildersplan op een gun-
FNV BOUW MAGAZINE JANUARI 2005 17

Jan Bekke: “Binnenwerk in de zomer moeten ze verbieden”
stig moment. Al ruimschoots voor het invallen van de
winter waren enkele grote opdrachten afgerond. Er is niet
voldoende werk meer voor de 22 werknemers. Tien ervan
zitten al in de WW. Directeur Jan Bekke (57) heft zijn
handen ten hemel. “Ik weet niet hoe het komt dat het werk
nu zo sterk terugloopt. Wij hebben de afgelopen jaren
steeds door kunnen draaien in de winter. We hadden altijd
voldoende binnenwerk. Drie werknemers van ons bedrijf
hebben zich nu opgegeven voor detachering. Ik vind het
KERSTPAKKETTEN
Schilders in Noordoost-Nederland zien de proef wel zitten. Half
december hadden zich al 74 schilders via internet aangemeld. Van
dit aantal zijn er 26 geselecteerd voor tijdelijk werk. Van de kant van
de werkgevers meldden zich 25 schilderbedrijven aan om mee te
werken. De deelnemende schilders zullen zich tijdelijk bezighouden
met het inpakken van kerstpakketten, het monteren van systeemplafonds
en magazijn- en productiewerk. Schilders en schildersbedrijven
in Noordoost-Nederland kunnen zich nog aanmelden voor
deelname. Meer informatie op: www.winterwerkschilders.nl
18 JANUARI 2005 FNV BOUW MAGAZINE
een uitstekende kans. Ze krijgen werk en het volle loon
plus mijn handtekening onder de toezegging dat ze
komend voorjaar weer bij ons kunnen terugkomen. Dit is
misschien een van de manieren om van die winter-WW af
te komen.”
Ziet Bekke nog andere manieren om de winterwerkloosheid
tegen te gaan?
“Jazeker. Je moet beseffen dat de schildersbedrijven in een
afhankelijke positie zitten ten opzichte van de opdrachtgevers.
Daar zit het grootste probleem. In deze bedrijfstak
zouden opdrachtgevers verplicht moeten worden om
opdrachten te spreiden en er zou een verbod moeten
komen op het uitvoeren van binnenwerk in de zomer. In
Zweden doen ze dat al zo.”
BOEIEND Een busje van Bekke Schilderwerken staat geparkeerd
op een bijna verlaten parkeerplaats voor een bedrijfskantoor
in Enschede-Oost. Het is vochtig weer en er staat
een gure herfstwind. “Binnen is het beter,” zegt schilder Jan
Zwier. Met een verfkwast in zijn ene hand en een verfbus in
de andere, beent hij door de brede gang van de uitgestrekte
benedenverdieping van het lege kantoor. Zwier heeft de
opdracht om in z’n eentje het houtwerk en de wanden van
de kantoorruimten te repareren en weer netjes in de verf te
zetten. Zijn baas heeft juist hem voor dit werk uitgekozen
omdat Zwier als ervaren vakman de speciale technieken
beheerst die hier gevraagd worden. Zwier: “De wanden in
de gang ga ik afwerken met wikkelwerk. Dat is een oude
methode waarmee een speciale structuur wordt aangebracht.
Vroeger ging dat met wikkels, doeken die over de
verf werden gerold. Vandaar de naam. Het mooie van het
werk aan dit kantoor is ook, dat het geschilderd moet
worden volgens een uitgekiend kleurenontwerp. Ik moet
daarom regelmatig overleggen met de kleurenarchitect. Dit
soort werk maakt ons vak boeiend. Zonder voldoende vakkennis
en ervaring hoeft je er niet aan te beginnen.”
WERKZEKERHEID In de drieëndertig jaar dat Jan Zwier het
schildersvak beoefent, heeft hij één keer gebruik moeten
maken van de winter-WW. Met het vooruitzicht dat er in de
winter geen werk voor hem zal zijn, heeft hij zich opgegeven
voor het proefproject. Hij heeft al een gesprek gehad
op het detacheringsbureau. “Het maakt me weinig uit welk
soort werk ze me geven”, zegt hij. “Ik pak alles aan, zolang
het maar geen slager is. Lopendebandwerk vind ik ook
prima. Het is toch maar voor tijdelijk. Het belangrijkste is
de werkzekerheid en dat ik komend voorjaar weer aan de
slag kan in mijn eigen beroep.”
EVEN IETS ANDERS De organisatie van het WWS-project
levert heel wat extra werk op, ook voor de medewerkers
van het regiokantoor van FNV Bouw in Deventer.
Regiobestuurder Bernard van Iren heeft het er druk mee.
“Vlak voor kerst lopen de contracten van veel schilders af.
Dan verwachten we een grote toeloop van mensen die aan
het detacheringsproject willen meedoen. In januari, na de
gebruikelijke winterstop, gaat de grootste groep in een
ander vak aan de slag.” Is er wel voldoende vervangend
werk voor handen? Daarover maakt Van Iren zich geen
zorgen. “Het schilderwerk loopt nu terug, maar in andere
sectoren is er juist méér werk in de winter. Zo krijgen carrosseriebedrijven
een toename van het aantal schadegevallen
en ook de conservenindustrie kan ‘s winters meer
personeel gebruiken.”
Jan Zwier, nu nog aan het werk in zijn eigen vak
FNV BOUW MAGAZINE JANUARI 2005 19

VORST? 0900 WEER!
Bij vorst moeten werknemers in de bouw op tijd kunnen beoordelen
of er sprake is van vorstverlet. Daarbij speelt sinds een aantal jaren
het begrip ‘windchill’ of gevoelstemperatuur een rol. Daalt die tot - 6
graden Celsius, dan hebben werknemers het recht het werk neer te
leggen. Bepalend is de officiële gevoelstemperatuur in de regio
waar wordt gewerkt. Die is met behulp van de postcode op te
vragen bij de bouwweerlijn van Weathernews: 0900 WEER of 0900
9337. De kosten zijn 60 eurocent per minuut. Ook is er de mogelijkheid
om bij Weathernews per sms de melding van de gevoelstemperatuur
te krijgen. Daartoe moet het bericht ‘weer winter’ met de
vermelding van de regio (midden, noord, noordwest, oost, zuidoost,
zuidwest) worden verzonden naar 7171, waarna er per omgaande
een sms retour komt. Nadere bijzonderheden daarover op de site
van: www.weathernews.com. Als leden van FNV Bouw twijfelen
over hun recht op vorstverlet, kunnen zij terecht bij de vakbondstelefoon
0900-3682689 (0900-FNVBOUW).
Bureau Beroepsziekten FNV wist een
bedrag van zestigduizend euro aan schadevergoeding
te bedingen voor een 36-jarige
administratief medewerkster van een bouwbedrijf,
die vanwege RSI werd afgekeurd. De
vrouw uit Hierden werkte van 1987 tot medio
2000 in de loonadministratie van een wegenbouwbedrijf
in Elburg. Ze zat langdurig
achter het beeldscherm en kreeg na verloop
van tijd last van RSI-verschijnselen die in
hoog tempo verergerden. De werkgever
bleef in gebreke door geen voorlichting te
geven over beeldschermwerk, geen pauzes
in te lassen, geen afwisseling in het werk te
brengen en niet voor aangepast meubilair te
zorgen. Daar kwam nog bij dat de werkdruk
erg hoog was, zodanig dat de grenzen van
de arbeidstijdenwet herhaaldelijk werden
Illustratie Seven’s Heaven
ITALIAANSE BOUWER
WAARBORGT VAKBONDSRECHTEN
De Internationale Bond van Bouwen
Houtarbeiders (IBBH) heeft
opnieuw met een groot internationaal
concern een ‘gedragscode’
afgesproken. Met Impregilo in
Italië tekende voorzitter Roel de
Vries van de IBBH de overeenkomst,
waarin Impregilo belooft
mensen- en vakbondsrechten te
waarborgen en fatsoenlijke lonen
en werkom- standigheden te bevorderen.
De IBBH sloot al eerder
soortgelijke akkoorden met onder
meer Ikea en Ballast Nedam.
Foto L. Bahl
ZESTIGDUIZEND EURO VOOR ADMINISTRATRICE MET RSI
overschreden. Toen de vrouw met klachten
thuis zat en van de huisarts een periode rust
moest nemen, werd door het bedrijf nog
druk op haar uitgeoefend om het werk
gedeeltelijk te hervatten. De vrouw solliciteerde
naar een andere baan maar kon daar
vanwege haar RSI-klachten niet meer naar
behoren functioneren. Sinds april 2001 zit ze
volledig in de WAO.
TOCH NOG
CAO MEUBEL
Het is toch nog gelukt een nieuwe CAO af te
sluiten voor de 22 duizend werknemers in de
meubelindustrie. Het gaat om een contract dat
loopt tot eind maart 2005. Gepoogd is afspraken
te maken voor het handhaven van zoveel mogelijk
werkgelegenheid. Bedrijven behouden tot en
met 2006 ruimte voor flexibele werktijden. Daarnaast
kunnen zij in slappe tijden werknemers
maximaal een half jaar elders detacheren, waarbij
zij hun arbeidsvoorwaarden behouden. De bedrijfstak
gaat met extra scholing en loopbaanplannen
de kwaliteit van werknemers vergroten.
In de zomer was het overleg in de meubel vastgelopen.
Pas na de acties tegen het kabinetsbeleid
bleek het mogelijk de onderhandelingen vlot te
trekken.
“SLAAT DOOD, SLAAT DOOD!” Voormalig timmerman Sjaak
van der Velden publiceerde in 2000 een proefschrift over stakingen
in Nederland. Van zijn hand verscheen onlangs het
veel handzamere boek ‘Werknemers in actie’. De Nederlandse
vakbeweging wil nog wel eens dreigen met ‘harde
actie’. Maar wat wij daar tegenwoordig onder verstaan, is
toch wat anders dan de wilde taferelen die zich in de negentiende
eeuw soms afspeelden. Zo beschrijft Van der Velden
het lot van aannemer Huyskens, die in de jaren twintig van
de negentiende eeuw zijn werknemers onder extreem
slechte omstandigheden kanalen liet graven. In mei 1823 brak een staking uit die na
verloop van tijd escaleerde. Een leger van driehonderd stakers trok op naar de keet
van de aannemer en sloeg hem onder de uitroep ‘Slaat dood, slaat dood!’ met alles
wat maar voorhanden was inderdaad dood. Na de publicatie van zijn proefschrift zei
Van der Velden in een interview met FNV Magazine dat hij hoopte dat, ondanks het
wetenschappelijke karakter ervan, ook vakbondsbestuurders en kaderleden er
kennis van zouden nemen. Hij heeft nu toch gekozen voor het uitbrengen van een
compacte en betaalbare uitgave zonder de tabellen, grafieken, voetnoten en verwijzingen
die een wetenschappelijk werk moeilijk leesbaar maken. Bovendien maakte
hij van de gelegenheid gebruik zijn studie aan te vullen met recente vakbondsacties,
zoals de grote bouwstakingen van de afgelopen tien jaar. Sjaak van der Velden,
‘Werknemers in actie’. Twee eeuwen stakingen, bedrijfsbezettingen en
andere acties in Nederland. Uitgeverij Aksant, € 15,00.
KORTINGSBON VOOR FNV-LEDEN
Voor het boek PROTESTBEWEGINGEN van Dirk Kloosterboer betaalt
u 7,50 i.p.v. 10 euro (exclusief 1 euro verzendkosten).
20 JANUARI 2005 FNV BOUW MAGAZINE FNV BOUW MAGAZINE JANUARI 2005 21
Foto Bert Janssen
PROTESTBEWEGINGEN Dirk Kloosterboer, beleidsmedewerker
van de FNV, verdiepte zich in de protestbeweging.
In een uitgave in de serie ‘Vlugschrift’ geeft hij een samenvatting
van onderzoeken die gedaan zijn naar protestbewegingen.
De afgelopen jaren wisten de andersglobalisten
de aandacht op zich te vestigen. In Nederland heeft de
beweging nog niet zoveel van zich laten horen, maar in
reactie op de oorlog in Irak en het beleid van de kabinetten-Balkenende
begint ook hier langzaam maar zeker
een protestbeweging van de grond te komen. Vragen over
en commentaren op protestbewegingen vormden uitgangspunt voor onderzoeken.
Dirk Kloosterboer, ‘Protestbewegingen’. Vlugschrift 17. Uitgeverij
Papieren Tijger, € 10,00. Voor FNV-leden korting met bon.
Naam:
Adres:
Postcode/Plaats:
Lidnummer:
Stuur deze bon in een gefrankeerde envelop naar: Uitgeverij Papieren Tijger, t.a.v. Ledenactie
FNV, Postbus 2599, 4800 CN Breda. Deze actie is geldig t/m 28-2-2005

WERKERS IN BEELD (1)
22 JANUARI 2005 FNV BOUW MAGAZINE
DE BOUWVAKARBEIDER
VAN JAN HAVERMANS
BIJ HONDERDEN ZIJN ZE IN STEEN GEHOUWEN
OF IN BRONS GEGOTEN, DE MACHTHEBBERS,
WETENSCHAPPERS EN KUNSTENAARS. EN ZE
STAAN OP PROMINENTE PLEKKEN TE PRONKEN.
DE GEWONE WERKNEMERS KOMEN ER BEKAAID
VANAF. MAAR ZE ZIJN ER WEL, OOK AL STAAN ZE
SOMS WAT VERSCHOLEN. FNV BOUW MAGAZINE
ZOEKT ZE OP. DOOR PETER VAN DER AA. FOTO
CHRIS PENNARTS.
HET BEELD ‘De Bouwvakarbeider’ is een manshoog bronzen
beeld op een sokkel van baksteen. Met zijn linkervoet
rustend op een stapeltje stenen, lijkt de robuuste figuur met
enige voldoening het resultaat van zijn arbeid te bekijken.
DE PLEK Amsterdam, hoek Burgemeester De Vlugtlaan/
Burgemeester Eliasstraat in de wijk Slotermeer. Het beeld
staat bescheiden in een hoekparkje. Het was destijds (begin
jaren zestig) een meer opvallende plaats aan een doorgangsweg.
DE MAKER De beeldhouwer is Jan W. Havermans. Hij werd
in 1892 in Rotterdam geboren en overleed in 1964 in
Amsterdam, waar hij onder meer lesgaf aan de Nieuwe
Kunstschool. Alleen al in de hoofdstad staan zes beelden
van deze kunstenaar.
DE OPDRACHTGEVER Het beeld werd gemaakt in opdracht van
de gemeente Amsterdam. Het was bedoeld als symbool voor
de uitbreiding van de hoofdstad. Het werd in 1962 geplaatst.
BIJZONDERHEDEN Opvallend is dat op of rond het beeld geen
aanwijzingen zijn aangebracht over titel, maker of
opdrachtgever.
Tips voor deze rubriek zijn welkom bij de redactie van FNV Bouw
Magazine. Bel 0348 575 545 of mail naar redactie@fnvbouw.nl.
FNV BOUW MAGAZINE JANUARI 2005 23

REPORTAGE
WERKPLEKKENSIMULATIE MAAKT LEERLINGEN
ZELFSTANDIGER EN GEMOTIVEERDER
HET VMBO
VAN DE TOEKOMST
HET VMBO - HET VOORBEREIDEND MIDDELBAAR
BEROEPSONDERWIJS - IS VRIJWEL ALTIJD NEGA-
TIEF IN HET NIEUWS. EN OOK ‘DE BOUW’ HEEFT
GEEN GOED IMAGO. GEVOLG: DE BOUWAFDE-
LINGEN OP HET VMBO LOPEN LEEG. MAAR
ONDERTUSSEN WORDT OP EEN AANTAL VMBO-
SCHOLEN HARD GEWERKT AAN DE INVOERING
VAN ‘WERKPLEKKENSIMULATIE’. DEZE MANIER
VAN ONDERWIJS MOET DE LEERLINGEN ZELF-
STANDIGER, GEMOTIVEERDER EN VEELZIJDIGER
MAKEN. DOOR EVA PRINS. FOTO’S CHRIS PEN-
NARTS.
De bel voor het eerste lesuur is gegaan. Ruim vijftig jongens
– hun haar met gel in hippe stekels – stommelen het theorielokaal
van de afdeling bouwtechniek van het Corlaer
College in Nijkerk binnen. “Zo, iedereen kan aan het werk”,
zegt docent Cees van Bruggen nadat hij in rap tempo de
absenten heeft opgenomen. Vervolgens zwermen de leerlingen
uit. Sommigen gaan achter een tafeltje zitten, slaan
hun boek open en gaan aan de slag met de vragen en
opdrachten, anderen kruipen achter de computer om tekeningen
te maken met het autocad-programma. De meesten
gaan echter naar het aangrenzende praktijklokaal, waar
docent Wim van Bokhorst deze ochtend de scepter zwaait.
Ze halen hun gereedschapskist uit het magazijn, dat wordt
bemand door één van de leerlingen, zoeken een plek en
gaan verder met hun werkstukken en opdrachten. Ziehier:
zelfstandig werken in de praktijk.
GLOEDNIEUW GEBOUW Het vooroordeel wil dat ‘zelfstandig
werken’ alleen kan in de bovenbouw van havo/vwo. Maar
het Corlaer College bewijst dat het net zo goed werkt bij
vmbo-leerlingen, van het hoogste tot het laagste niveau en
van zowel klas 3 als klas 4. Hier zitten en werken ze allemaal
door elkaar. “Dat is goed voor de zelfstandigheid en
de motivatie. Ze helpen elkaar”, zegt Cees van Bruggen.
Maar behalve deze didactische reden is er ook een financiële
reden voor de vermenging. “Vroeger stond je bijvoorbeeld
les te geven aan vijf leerlingen meubelmaken. Dat is
niet efficiënt. Nu zitten alle richtingen bij elkaar.”
24 JANUARI 2005 FNV BOUW MAGAZINE FNV BOUW MAGAZINE JANUARI 2005 25

De nieuwe aanpak bevalt zowel leerlingen als
docenten van het Corlaer College uitstekend. “Maar
je moet wel willen investeren”
26 JANUARI 2005 FNV BOUW MAGAZINE
Van een dalende belangstelling heeft
de bouwafdeling van het Corlaer College
overigens geen last. Het leerlingaantal
schommelt al jaren vrij constant
rond de honderd. De nieuwbouw
heeft daar volgens Van Bruggen ongetwijfeld
aan bijgedragen. De school is
sinds twee jaar gehuisvest in een
gloednieuw gebouw, van alle moderne
snufjes voorzien. En deze nieuwbouw
heeft het vernieuwingsproces ook weer
versneld.
INTENSIEVE VOORBEREIDING Sinds vijf
jaar geleden de mavo en het vbo
werden samengevoegd tot het vmbo,
moet in principe elke vmbo-school
met ‘zelfstandig werken’ aan de slag.
Maar het Corlaer College loopt ver
voor de troepen uit, zoals ook blijkt
uit de plaats die de school onlangs
kreeg toebedeeld in een top 10 van
meest innovatieve scholen in de
Volkskrant.
De school ging daarbij niet over één
nacht ijs. Aan deze volledig andere
manier van lesgeven is minstens vijf
jaar intensieve voorbereiding vooraf
gegaan, vertelt Van Bruggen. In die
tijd heeft hij onder andere van de stof
uit de lesboeken praktische modules
voor de leerlingen gemaakt. Voor elk
«TOEN WE ER AAN
BEGONNEN, LEEK
HET ME HELEMAAL
NIETS. MAAR NU
BEN IK BLIJ DAT
DE SCHOOL DEZE
RADICALE OMSLAG
HEEFT GEMAAKT»
moduul is er een A4tje met de diverse onderdelen, zodat
een leerling precies weet wat er van hem wordt verwacht.
En het multifunctionele praktijklokaal sluit weer naadloos
bij die modules aan. Trots toont Van Bruggen de 22 werkplekken
in het spiksplinternieuwe lokaal. Samen met collega’s
en leerlingen heeft hij veel onderdelen zelf bedacht én
gemaakt, zoals de kozijnen waar leerlingen ramen in af
moeten hangen of de scharnierkap waar leerlingen een
spant onder moeten maken en pannen op moeten
leggen.Vanaf de steiger, net als in het echt. Zelfs buiten zijn
er nog werkplekken. Op een aangrenzend stuk grond
kunnen leerlingen een fundering maken en bouwgrond uitmeten.
EIGEN TEMPO Sommige modules worden afgesloten met een
werkstuk, anderen met een toets. Deze kunnen leerlingen
FNV BOUW MAGAZINE JANUARI 2005 27

28 JANUARI 2005 FNV BOUW MAGAZINE
Het Corlaer College is een ‘witte school’ op de
Veluwe. Maar de werkplekkensimulatie kan volgens
de docenten ook slagen in de grote steden
ook zelf op ieder gewenst moment
doen. Zelfstandig, achter de computer.
Er zijn wel deadlines: uiterlijke
inleverdata. Maar werken in eigen
tempo en eigen volgorde is mogelijk.
Zo is derdejaars Jente (14) deze ochtend
bezig met module 2: een zitkrukje
maken. Zijn jaargenoot Jeroen
(15) is ondertussen met een groepje
bezig een tafeltje in elkaar te zetten.
Dat is module 4. Is het niet heel verleidelijk
om te gaan staan niksen?
“Nee, dan wordt je wel aan het werk
gezet” zegt Jente terwijl hij doorgaat
met schaven. “Je hebt hartstikke veel
vrijheid, maar je moet het wel binnen
de tijd afhebben”, vult Jeroen aan. En
als om dat aan te tonen, wordt hij
gelijk door zijn ‘groepje’ teruggeroepen.
“Hé, je moet het wel vandaag
afkrijgen.”
AFWISSELENDER “De leerlingen zijn
veel gemotiveerder”, zegt docent
Wim van Bokhorst. “Ik moet ze in de
pauze soms echt wegsturen. Dan
willen ze nog snel iets afmaken.”
“Deze werkplekkensimulatie benadert
veel beter hoe het in de bouw is”,
zegt hij. Dat maakt het leerzamer én
leuker, want stukken afwisselender.
“De leerlingen beleven veel meer.” En
dat geldt ook voor de docenten. Het is
intensiever maar ook veel boeiender.
“Vroeger legde je één keer iets uit en
dan gingen ze allemaal hetzelfde
doen. En dat soms een paar klassen
achter elkaar. Nu ben je veel meer één
op één met leerlingen bezig en steeds
met iets anders.”
Wel levert deze manier van werken de
docenten een hoop extra administratie
op. Om precies te zien waar elke leerling
is en hoe zijn resultaten zijn, ontwierp
Van Bruggen een gedetailleerd
leerlingvolgsysteem. Dat zorgt voor veel extra administratie,
maar maakt wel ‘begeleiding op maat’ mogelijk.
TWIJFELS BIJ DE START “Vroeger gaf je als docent één onderdeel
aan één klas. Stond je bijvoorbeeld de hele dag alleen
maar te timmeren of met een groepje in de machinale
hoek”, zegt Dick Knol. “Als collega’s zijn we nu veel meer
een bouwteam. Dat vind ik een groot voordeel.”
Toch had de bouwdocent flinke twijfels bij de start. “Toen we
er aan begonnen, leek het me helemaal niets. Ik zag er erg
tegenop dat ik niet meer baas in eigen lokaal zou zijn.” Maar
nu, twee jaar na de invoering, is hij blij dat de school deze
radicale omslag heeft gemaakt. “De motivatie van de leerlingen
is echt veel groter geworden. Dat had ik niet verwacht.”
In het ideaalplaatje komen ook de docenten van de
algemeen vormende vakken, zoals Engels, Nederlands, wis- en
natuurkunde bij het bouwteam en worden hun lessen ondersteunend
en aansluitend bij de praktijk. “Maar”, zegt Cees van
Bruggen, “voor het zover is, zijn we wel een paar jaar verder.”
«IK MOET LEERLINGEN
IN DE PAUZE SOMS
ECHT WEGSTUREN.
DAN WILLEN ZE
EIGENLIJK NOG SNEL
IETS AFMAKEN»
MONDIGER Van mensen die terug willen naar de oude ambachtsschool,
zoals VVD-er Van Aartsen onlangs opperde,
moeten de bouwdocenten van het Corlaer College dan ook
niets hebben. “Dat is terug naar af.” En ook klagers en
doemdenkers over het vmbo zijn hier aan het verkeerde
FNV BOUW MAGAZINE JANUARI 2005 29

adres. Dick Knol haalt zijn schouders
op. “Dat geklaag en het idealiseren
van ‘vroeger’ is van alle tijden”, zegt
hij. “En ik kan het weten, want ik
loop al 32 jaar mee.” De leerlingen
zijn een stuk mondiger dan vroeger,
dat staat volgens hem buiten kijf.
“Maar met dit onderwijs leveren we
leerlingen af die gemotiveerder, zelfstandiger
en veelzijdiger zijn. Daar ben
ik van overtuigd.” “Motivatieproblemen
hebben wij hier echt nauwelijks”,
zegt Van Bruggen. En ook ordeproblemen
komen volgens hem met deze
manier van werken veel minder voor.
“Van de honderd zijn er misschien vijf
leerlingen die we wat meer achter de
vodden moeten zitten, die moeite
hebben met de vrijheid.”
«VAN DE HONDERD LEERLINGEN
ZIJN ER MISSCHIEN VIJF
DIE WE WAT MEER ACHTER DE
VODDEN MOETEN ZITTEN»
UTOPIA? De klas voor ons vormt
hiervan het levende bewijs. Al is Van
Bruggen in gesprek en onderwijsassistente
Aline Hols even verdiept in
nakijkwerk, de jongens werken rustig
door. Het klinkt en oogt allemaal
bijna te ideaal. Utopia op de Veluwe?
Van Bruggen is er van overtuigd dat
de ‘werkplekkensimulatie’ overal kan
slagen. Ook in niet zulke witte scho-
len als het Corlaer College en ook in
de grote steden. “Maar een school
moet wel willen investeren”, zegt hij.
“En je moet het heel goed voorbereiden
en vooral: zorgen dat alle
docenten erachter staan.”
OP STEEDS MEER BOUWPLAATSEN WERKEN BUITENLANDERS TEGEN VAAK LAGE LONEN. DOOR DEZE ON-
EERLIJKE CONCURRENTIE MAKEN NEDERLANDSE BOUWVAKKERS ZICH ZORGEN OVER HUN WERKGELE-
GENHEID. FNV BOUW OPENT NAAR VERWACHTING IN FEBRUARI EEN MELDPUNT VOOR MISSTANDEN ROND
DE WERKOMSTANDIGHEDEN VAN BUITENLANDSE WERKNEMERS. AANNEMERS DIE DE REGELS OVERTRE-
DEN KOMEN OP EEN ZWARTE LIJST. DOOR MARISKA SIEBRING. FOTO BERT JANSSEN.
FNV BOUW OPENT MELDPUNT
‘BUITENLANDERS IN DE BOUW’
Via een speciaal telefoonnummer van FNV Bouw, de Houten
Bouwbond CNV en vakvereniging HZC kunnen werknemers
straks melding maken van bouwbedrijven die zich
niet houden aan de regels op het gebied van arbeidstijden,
lonen en arbeidsomstandigheden. Bijvoorbeeld als buitenlandse
werknemers op de bouwplaats onderbetaald krijgen,
te lange werkdagen moeten maken, niet de juiste materialen
of werkkleding hebben of slecht zijn gehuisvest. “Buitenlandse
werknemers uit de EU zijn welkom, maar zij
moeten hier volgens de bouw-CAO werken”, licht algemeen
Het onderkomen van Poolse arbeiders in een bungalowpark in Lanaken
secretaris Nanning Schotanus van FNV Bouw het initiatief
toe. De bonden controleren de klachten en spelen meldingen
van illegale tewerkstelling direct door naar de
Arbeidsinspectie. Meldingen van misstanden in de arbeidsvoorwaarden
van werknemers uit de EU worden door de
bonden nagetrokken. Op basis van de uitkomsten maken zij
een zwarte lijst van aannemers die de regels overtreden.
ONDERZOEK Hoewel harde cijfers ontbreken, werken er naar
schatting duizenden bouwvakkers uit de EU in Nederland.
Komend voorjaar stelt FNV Bouw een onderzoek in naar de
wijze waarop deze groep tewerkgesteld wordt. Vooral
Poolse vaklieden werken vaak onder slechte arbeidsomstandigheden.
Via illegale constructies worden ze naar ons
land gehaald om hier voor een schijntje te werken, terwijl
zij gewoon onder de bouw-CAO horen te vallen. FNV Bouw
wil vanaf maart 2005 op bouwplaatsen inventariseren voor
welk soort werk buitenlanders worden ingezet, wie hun
werkgever is, en wat de arbeidsvoorwaarden, de arbeidsomstandigheden
en de leefomstandigheden zijn. Dit gebeurt
op drie plaatsen in het land, in de omgeving van Rotterdam,
Weert en Deventer.
VRIJWILLIGERS GEZOCHT
Voor hulp bij dit onderzoek is FNV Bouw op zoek naar vrijwilligers.
Die moeten bereid zijn om, na een training gevolgd te hebben, in de
periode van maart tot en met mei samen met andere vrijwilligers en
bestuurders bouwplaatsen te bezoeken. Regio Zuidwest van FNV
Bouw organiseert een tweedaagse training voor vrijwilligers op 21
januari en 11 februari. De regio’s Oost en Zuidoost organiseren een
eendaagse training waarvan de datum nog niet vaststaat. Voor
informatie en opgave voor het project kunt u contact opnemen met
een van de regiobestuurders. Regio Zuidwest, Bert Roes 010 233 56
00. Regio Oost, Edwin Bouwers 0570 612 888. Regio Zuidoost, Coen
van der Veer 0495 547 030.
30 JANUARI 2005 FNV BOUW MAGAZINE FNV BOUW MAGAZINE JANUARI 2005 31

LEDEN FNV BOUW KIEZEN IN FEBRUARI
AFGEVAARDIGDEN VOOR HET CONGRES
«SPANNEND
OM ERBIJ TE ZIJN»
ZATERDAG 19 FEBRUARI (VOOR DE WATERBOUW 9 FEBRUARI) WORDT EEN BELANGRIJKE DAG IN DE
AANLOOP NAAR HET CONGRES VAN FNV BOUW IN APRIL. DAN DISCUSSIËREN LEDEN OP BIJEENKOM-
STEN IN DE REGIO OVER DE CONGRESDOCUMENTEN. OOK WORDEN DE 210 CONGRESAFGEVAARDIGDEN
GEKOZEN. IN HET VOLGEND NUMMER VAN FNV BOUW MAGAZINE EEN OVERZICHT VAN DE LOCATIES
VAN DE BIJEENKOMSTEN. IN DIT NUMMER VERTELLEN ENKELE KANDIDAAT-AFGEVAARDIGDEN WAAROM
ZE ER STRAKS IN NIJKERK BIJ WILLEN ZIJN. DOOR MARISKA SIEBRING. FOTO SJAAK RAMAKERS.
PUBBE MOED (57) UIT VLAGTWEDDE, TIMMERMAN (SINDS ANDER-
HALF JAAR IN DE WW), SECRETARIS VAN DE AFDELING OOST-
GRONINGEN.
Waarom naar het congres? “Daar wordt het beleid voor
de komende vier jaar uitgestippeld en de leden kunnen daar
invloed op uitoefenen. Door er bij te zijn begrijp je beter
waarom bepaalde beslissingen genomen worden. En het is
ook gewoon gezellig. Dit wordt mijn vierde keer. Het is leuk
om kaderleden uit andere regio’s te ontmoeten.”
Verwachtingen? “Solidariteit onder elkaar. We moeten
man aan man staan. Het congres is er voor werknemers,
maar we hebben ook te maken met de werkgevers en het
kabinet. De vijanden moeten we met elkaar bewaken.”
Hot item? “Groot probleem in deze grensstreek zijn de
Polen en Russen die in containers slapen en voor een
schijntje werken. Ik heb niks tegen buitenlanders die hier
werken, maar dan moeten ze wel onder onze bouw-CAO
vallen: hetzelfde werk voor hetzelfde loon. Dat er steeds
meer Duitse bouwbedrijven komen, baart me ook zorgen.
In deze regio is 50 procent van de huizenbouw in handen
32 JANUARI 2005 FNV BOUW MAGAZINE
van Duitsers. Die werken goedkoper, maar trekken zich
weinig aan van de veiligheidseisen.”
Grootste zorg van de afdeling? “Het ledenverloop. Zodra
er moeilijkheden op het werk zijn worden mensen lid, maar
als de problemen zijn opgelost haken ze weer af. We
moeten leden meer bieden om ze vast te houden.”
Congresmotto is ‘Op naar nieuwe grenzen’. “Europa
wordt steeds groter. Ik vind het prima als mensen hier
willen werken, maar dan wel volgens onze richtlijnen. De
interne Europese arbeidsmarkt moet goed geregeld worden,
samen met andere Europese bonden.”
ERIK DE GREEF (35) UIT VORDEN, TIMMERMAN, LID VAN JONGEREN-
PLATFORM OOST.
Waarom naar het congres? “Ik vind het leerzaam. Je krijgt
beter mee hoe het reilt en zeilt binnen de bond. Het vorige
congres in Den Haag was mijn eerste keer, dan ben je de boel
nog aan het aftasten. Nu wil ik dieper op de inhoud ingaan.”
Verwachtingen? “Van de besluiten op het laatste congres is
niet veel terechtgekomen. Het is niet zo dat de bond het niet
goed heeft gedaan, het komt ook door het kabinet dat we
hebben. Het prepensioen was een behoorlijk heet hangijzer.”
Hot item? “Jongeren actief maken voor de bond. Ze lekker
proberen te maken om kaderlid te worden. Het is nu allemaal
erg grijs in de bond.”
Belangrijkste onderwerp voor het jongerenplatform?
“Werken aan de toekomst voor jongeren in de bond en op
de werkvloer. Het ziet er allemaal niet rooskleurig uit. Economisch
gaat het slecht, de werkgelegenheid gaat achteruit.
En hoelang moeten wij doorwerken en aan pensioenopbouw
doen? Binnen de bond is verjonging hard nodig. Je
ziet veel grijze mensen in de afdelingen, die vloeien toch
ook een keer af. Hoe gaan we dat oplossen?”
‘Op naar nieuwe grenzen’? “Veel Poolse bouwvakkers
werken hier voor een appel en een ei. Het zijn goede vakmensen,
maar Nederlanders raken bang voor hun eigen
hachje. Als buitenlanders hier werken moeten ze het volle
pond betaald krijgen. Voor de Nederlandse arbeidsmarkt is
het beter als iedereen hetzelfde loon krijgt.”
REMCO VAN DEN HOVEN (23) UIT IJSSELSTEIN, TIMMERMAN,
TWEEDE SECRETARIS/VRAAGBAAK VAN DE AFDELING LEKSTREEK
Waarom naar het congres? “Het jongerenplatform in
mijn regio heeft een paar voorstellen ingediend en dan is
het aardig om te zien wat dat gaat opleveren. Een van die
voorstellen is om de problemen met buitenlandse werknemers
bij de bron aan te pakken. De sjoemelaars die mensen
in Polen ronselen om hier te komen werken, moeten aangepakt
worden. Die steken het geld in hun zak.”
Verwachtingen? “Dat weet ik niet. Dit is mijn eerste congres.
Het lijkt me wel aardig om met ouderen van gedachten
te wisselen. Kennis is macht. Daarom moeten ouderen
jongeren begeleiden, zowel in het bondswerk als op de
werkvloer. Nu zie je vaak dat als een zeventienjarige aan het
werk gaat, er nauwelijks tijd voor hem wordt genomen.
Laat hem zelf leren een deur af te hangen, in plaats van dat
over te nemen omdat dit veel sneller gaat.”
Hot item? “Het voor jongeren aantrekkelijk maken om bij
de bond te gaan, als lid en als kaderlid. Ik heb een plan
gemaakt voor een informatief en sportief bondsjongerenweekend
om jonge leden te laten zien dat er aan ze wordt
gedacht. En wat ook van belang is: laat ons meespreken over
belangrijke zaken.”
Belangrijkste onderwerp voor vraagbaak? “Het directe
contact met leden is weg, dat moet terugkomen. Afdelingen
moet meer geld krijgen zodat ze hun activiteiten voor
ledenbehoud kunnen uitvoeren. En er moet veel meer aandacht
komen voor leden met klachten.”
‘Op naar nieuwe grenzen’? “Grenzen moet je altijd proberen
te verleggen. Door grensverleggend te werken kun je
een nieuwe draai geven aan het bondswerk. Hoe dat uitpakt,
merk je dan later vanzelf wel.”
“Door erbij te zijn begrijp je beter waarom bepaalde beslissingen worden genomen”
MONIQUE MIEDEMA (34) UIT AMSTERDAM, MEDEWEWERKER
SCHADE BIJ EEN WONINGCORPORATIE, VOORZITTER VAN DE
LANDELIJKE KERNGROEP VROUWEN
Waarom naar het congres? “Het lijkt me spannend om
het een keer mee te maken. En ik denk dat mijn mening als
vertegenwoordiger van de jonge werkende vrouwen in de
bouw er toe doet.”
Verwachtingen? “Dat het geen wassen neus is. Je kunt je
mening geven en daar wordt naar geluisterd. Dat je op het
congres invloed kunt uitoefenen op de besluitvorming, vind
ik wel stoer.”
Hot item? “Modernisering van de bond, zodat er ook meer
vrouwen actief worden. De bond bestaat nu uit overwegend
oudere blanke mannen. Modernisering zit ‘m ook in helder
communiceren. Al die afkortingen en ingewikkelde termen
die worden gebruikt. Neem alleen al het formulier voor
mijn kandidaatstelling voor het congres. Ik heb iemand van
het regiokantoor erbij moet halen, omdat ik er geen wijs uit
kon. Veel te omslachtig. Daar schrik je mensen mee af.”
Belangrijkste onderwerp voor vrouwen? “Ons stokpaardje
is natuurlijk een goede kinderopvang, dat begint
gelukkig onder leden steeds meer te leven. En er moet meer
bekendheid komen over de mogelijkheden van ouderschapsverlof,
zorgverlof en deeltijdwerk. Als mensen weten
waar ze recht op hebben, laten ze zich ook niet zo snel een
oor aan naaien.”
‘Op naar nieuwe grenzen’? “Tja, dat zegt me niet zoveel.
Het is nogal vaag.”
FNV BOUW MAGAZINE JANUARI 2005 33

HAAGS BOUWBEDRIJF VIERT VIJFTIGJARIG
BESTAAN MET WEEKJE BOUWEN IN AFRIKA
ZWOEGEN
ONDER TROPENZON
BOUWEN, DAAR ZIJN ZE GOED IN. MAAR EEN WEEK LANG AAN-
POTEN MET GEBREKKIGE MATERIALEN, IN PRIMITIEVE OMSTANDIG-
HEDEN EN ONDER EEN ONGENADIG SCHIJNENDE TROPENZON, DAT
IS EEN HEEL ANDER VAK. DE WERKNEMERS VAN THIJSSE BOUW BV
SCHROKKEN ER NIET VOOR TERUG OM ZO HUN BEDRIJFSJUBILEUM
TE VIEREN. “ZOIETS KOMT MAAR ÉÉN KEER IN JE LEVEN LANGS”.
DOOR PETER VAN DER AA. FOTO’S THIJSSE BOUW.
34 JANUARI 2005 FNV BOUW MAGAZINE
“Het was wèl even schrikken wat je
daar allemaal ziet. En vooral ook wat
je er niet ziet.” Wilco de Cock (42),
machinaal houtbewerker bij het
Haagse Thijsse Bouw, vertelt over zijn
ervaringen van een week wonen en
werken in Ghana. Samen met dertig
collega’s maakte hij in het najaar een
reis naar het West-Afrikaanse land om
Ghanese dorpsbewoners te helpen bij
de bouw van hun huizen. “Je ziet op de
televisie natuurlijk weleens beelden
uit ontwikkelingslanden. Maar pas als
je er zelf geweest bent, heb je enig idee
van hoe de mensen daar leven. Het is
onvoorstelbaar. Ik vond het een ervaring
om nooit te vergeten.”
HANDEN UIT DE MOUWEN Dat was ook
precies de bedoeling van Henk Boer,
directeur van Thijsse Bouw. Hij zegt:
“We hadden ter gelegenheid van het
vijftigjarig bestaan van het bedrijf
twee dagen naar Parijs kunnen gaan
of naar Londen. Dat is hartstikke leuk
maar na een jaar of wat ben je dat
weer kwijt. Van deze reis kom je als
een ander mens thuis en dat vergeet
je van je leven niet.”
Vorig jaar rond deze tijd kwam hij op
het idee. Hij liep al een poosje te prakkiseren
over de vraag hoe het gouden
jubileum gevierd zou moeten worden
van het verbouw- en restauratiebedrijf
dat hij in 1999 had overgenomen.
Zijn zoon, die geïnteresseerd
is in ontwikkelingshulp, gaf hem een
brochure van ‘Habitat for humanity’
met de opmerking: ‘zeg pa, zou je zelf
de handen niet eens uit de mouwen
steken!’ Boer las de brochure en
raakte gaandeweg enthousiast. “Ik
dacht: het zou toch wel fantastisch
zijn als we dit met het hele bedrijf
konden doen”.
BEHOORLIJKE HUISVESTING Habitat for humanity is een organisatie
die woningbouwprojecten organiseert in ontwikkelingslanden.
De werkwijze daarbij is, dat de toekomstige
huiseigenaren zelf hun huizen bouwen, eventueel
geholpen door vrijwilligers. De bewoners betalen de lage
kostprijs van hun huis met een renteloze lening met een
lange looptijd. De aflossingen worden gestort in een lokaal
fonds, waaruit de bouw van weer nieuwe huizen wordt gefinancierd.
Zo komt behoorlijke huisvesting binnen bereik
van gewone mensen in Derde-Wereldlanden. Thijsse Bouw
doneerde geld voor een project van veertig woningen en
trok met een grote ploeg personeelsleden een week naar
Afrika om de toekomstige bewoners een handje te helpen.
GERUCHTEN Het idee was één ding. De volgende vraag voor
Henk Boer was: hoe vertel ik het mijn mensen? Wilco de
Cock herinnert zich nog als de dag van gisteren hoe dat in
zijn werk ging. “Er werd een vergadering belegd voor het
hele personeel. Waarover, dat wisten we niet. Dus werd er
druk gespeculeerd. Zou het slecht gaan met het bedrijf ?
Wordt de tent misschien verkocht? Het gonsde van de
geruchten. Maar op de bijeenkomst kwam er een heel
onverwacht verhaal. De directeur begon over het vijftigjarig
bestaan. ‘Dat gaan we niet vieren met een feestje’, zei
hij. ‘We gaan doen waar we goed in zijn: bouwen. Maar nu
eens niet in Den Haag maar in Ghana’. Nou, toen werd het
stil. Die boodschap moesten we even verwerken. Daar was
ook tijd voor. Je mocht er anderhalve week over denken en
daarna beslissen of je mee wilde. Hoe langer ik erover
nadacht, hoe enthousiaster ik over het idee werd.”
VERRASSING BIJ VERTREK Van de achtendertig werknemers
van Thijsse Bouw wilden er uiteindelijk dertig mee. De overige
zagen het plan op zichzelf ook wel zitten maar hadden
een goede reden om in de betreffende week verstek te laten
gaan. Henk Boer vroeg zijn zakenrelaties een eventueel
cadeau ter gelegenheid van het jubileum van Thijsse Bouw
te geven in de vorm van een bedrag voor het Ghana-project.
En de werknemers zetten elk twee en een halve vrije dag in.
Alle overige kosten kwamen voor rekening van het bedrijf.
Na een halfjaar waarin met bijeenkomsten, nieuwsbrieven,
visumaanvragen en inentingen de nodige voorbereidingen
werden getroffen, vertrok het gezelschap van Thijsse van
Schiphol naar de Ghanese hoofdstad Accra.
Voor de ochtend van het vertrek hadden de werknemers
zelf een leuke stunt bedacht. Directeur Boer: “We zouden
vanaf de zaak met de bus naar Schiphol vertrekken. Ik had
geregeld dat iemand de deur van het bedrijf open zou
De beelden op deze pagina’s zijn onderdeel van het fotoverslag dat de werknemers van
Thijsse Bouw zelf maakten over hun verblijf in Afrika
maken en dat alle collega’s daar zouden verzamelen. Dus ik
kom daar aan, de deur is op slot en ik zie geen mens. Ik had
zelf geen sleutel bij me dus ik begon me al zorgen te maken.
Komt even later een versierd bedrijfsbusje de straat in met
een hele groep Thijsse-medewerkers, verkleed in tropen-
FNV BOUW MAGAZINE JANUARI 2005 35

pakken. Ik vond het een prachtig
gebaar en een geweldig begin van ons
avontuur”.
SJOUWEN IN DE HITTE In Ghana reisde
het gezelschap door van Accra naar
de dorpsgemeenschap Dutasor, dichtbij
de stad Ho in het oosten van het
land. Daar was het huizenproject van
‘Habitat for Humanity’ al volop in aanbouw.
De mensen van Thijsse konden
bij wijze van spreken de troffel pakken
en zó aanschuiven.
“Maar we moesten het wel even aankijken”,
zegt De Cock. “Om te beginnen
is het daar 35 graden en dat zijn we al
niet gewend. Maar bovendien bouwen
ze daar heel anders dan wij en ook
met de materialen is het behelpen.
Als je in Nederland gaat metselen, heb
je de stenen binnen handbereik. Daar
moesten we ze eerst uit het bos halen
van de plek waar ze werden gebakken.
Voor het transport werd een lange
menselijke keten gevormd zodat
de blokken van hand tot hand gingen.
De kozijnen werden gemaakt van een
stuk boom dat met de hand een beetje
vlak werd gemaakt. Een muur stuken
is ook een verhaal apart. In Europa
doe je dat van boven naar beneden; in
Afrika doen ze het andersom. De
mensen voor wie de huizen bestemd
waren, stonden daar zelf dag in dag
uit te zwoegen. Ook de vrouwen had-
36 JANUARI 2005 FNV BOUW MAGAZINE
den een groot aandeel in het werk.
Die sjouwen met stenen of teilen
mortel en water op het hoofd. En dat
allemaal in die warmte. Ik heb veel
bewondering en respect gekregen voor
de Afrikanen.”
ZWIJNENSTAL De mensen van Thijsse
werden al gauw goeie maatjes met
hun Ghanese gelegenheidscollega’s.
De communicatie bleek nauwelijks
een probleem met Engels en waar
nodig met handen en voeten. De
Nederlanders werden uitgenodigd een
kijkje te nemen in de huidige onderkomens
van de Ghanese gezinnen. “Je
wilt niet weten hoe dat er uit zag”,
zegt Boer. “Een zwijnenstal is nog de
beste omschrijving van de primitieve
hutten zonder keuken of sanitair. Daardoor
zie je ook meteen wat zo’n
project voor de mensen betekent. De
huizen die wij daar hielpen bouwen
waren uiterst eenvoudig maar
paleisjes vergeleken met de oude
huisvesting. Een enorme vooruitgang
daar.”
De Haagse bouwploeg was ondergebracht
in een goed hotel, zodat men
‘s avonds weer snel kon bijkomen van
de inspanningen van de lange, hete
dag. Er wachtte dan nog een goede
maaltijd en een cultureel programma
of een ander uitstapje. Na een week
werd feestelijk afscheid genomen met
de symbolische ‘oplevering’ van de
eerste woning en werd de terugreis
aanvaard. Op Schiphol bleken de achterblijvers
zich ook weer passend te
hebben uitgedost, zodat de reis even
sfeervol werd afgesloten als hij begon.
“Het was uniek”, zegt Wilco de Cock.
“Ik had het nooit willen missen. Een
perfecte ervaring. Zoiets komt maar
één keer in je leven langs”.
TEAMGEEST Ook Henk Boer is achteraf
een tevreden mens. “De reis heeft
alles gebracht wat we ervan gehoopt
hadden”, zegt hij. “Er was geen betere
manier geweest om ons feest te vieren.
We hebben iets gedaan dat ons
bijblijft en dat uitstekend was voor de
teamgeest. Maar voorop staat natuurlijk
het doel van het project. Veertig
gezinnen in Ghana hebben nu een
fatsoenlijk dak boven hun hoofd.
Eigenlijk zou je over een paar jaar
eens moeten gaan kijken hoe zo’n
project er dan uitziet. Daar ben ik wel
nieuwsgierig naar. Wie weet komt er
dat ooit van”.
DOOR PETER NOORDERMEER
EEN JAAR OM TE VERGETEN
We kunnen ons geheugen niet sturen. Ook al zeggen we:
‘Dat moet ik nu eens onthouden.’ Het helpt niet. Dat
schrijft professor Douwe Draaisma in zijn boek ‘Waarom
het leven sneller gaat als je ouder wordt’. Hij haalt
de schrijver Cees Nooteboom aan: ‘De herinnering is
als een hond die gaat liggen waar hij wil.’
Dan gaat het verder: ‘Ook van de opdracht iets niet te
bewaren trekt het geheugen zich niets aan.’ Je kunt je
nog zo voornemen om dingen te vergeten, bedoelt
Draaisma, het zal je niet lukken. ‘Ook dan is het geheugen
een hond’, schrijft hij, ‘het komt kwispelstaartend
apporteren wat we juist hadden weggegooid om het
kwijt te raken.’
Vaak sjouw je in je hoofd een berg onnutte ballast mee.
Ik wel tenminste…
Ik ben bijvoorbeeld een wandelend telefoonboek. Zelfs
de nummers van mensen die al jaren dood en begraven
zijn, kan ik zo opdreunen. Maar eigenlijk had ik liever
dat ik niet steeds op mijn lijstje hoefde te kijken om te
zien wanneer ik dit stukje moet inleveren.
Je moet me een week nadat ik een roman uit heb niet
vragen ‘waar het over ging’, want dat weet ik dan niet
meer. Maar wat er in de biografie van Chroetsjev staat
die ik een jaar geleden heb gelezen, kan ik u haarfijn
vertellen.
Dan hebben we ook nog de pech dat we nare dingen
beter onthouden dan leuke. Die keren dat je in het bijzijn
van anderen op je nummer werd gezet, kunnen je nu
nog doen blozen van woede. Wanneer kreeg ik voor het
laatst een aai over m’n bol? Dat moet je mij niet vragen.
De leuke dingen vergeet je sneller.
Kunt u nu meteen opdreunen wat u in 2003 voor uw verjaardag
hebt gekregen? Ik zou het van mezelf zo eentwee-drie
niet weten. Hoe hoog mijn belastingaanslag
was, staat mij nog scherp voor ogen. En die parkeerbon
in Bussum op derde kerstdag ook. Nee, niet afgelopen
kerst, maar die van 2002.
Kortom, dat ene ‘onvergetelijk mooie moment’, is sneller
uit ons geheugen gewist, dan die dag uit ons leven
waaraan we maar liever niet herinnerd willen worden.
Als je het zo bekijkt, kan 2005 dus maar het best een jaar
worden om snel te vergeten.
IN HET GAREEL
“Als de leden van het Huis van Oranje gezegend zijn met een gestel dat
even stootvast is als dat van Juliana en Bernhard, beleven we vandaag
de laatste koninklijke uitvaart in, pak hem beet, twintig tot dertig jaar.
Voor het blauwe bloed is dat een prettig uitgangspunt maar evenzeer
voor het Delftse stratenmakersgilde, dat telkens door de knieën moet om
de klinkers voor de Nieuwe Kerk in het gareel te kloppen.”
Columnist Goossens in het Utrechts Nieuwsblad van 11 december.
SOLIDARITEIT IN HET VERGEETBOEK
“Bij het kabinet is solidariteit in het vergeetboek geraakt en is de
tweedeling in de samenleving verder doorgezet. Een resolutie van
die strekking kreeg bij het CDA-congres (...) een ruime meerderheid.”
Trouw.
LEVE DE BOUWPUT
“Leve de bouwput, luider dan luid. Leve de bouwput, we komen eruit. Wie
in de bouwputten blijft geloven, komt met de jaren de afbraak te boven.”
Vrij Nederland citeert een lied van Jenny Arean.
DOLENDE RECHTSBUITEN
“De ‘polder’ heeft het roer weer overgenomen. Het kan verkeren.
Minister Brinkhorst, die nog maar enkele maanden geleden het poldermodel
tot verleden tijd bestempelde, is in korte tijd van een gevreesde
spits tot een dolende rechtsbuiten geworden.”
Financieel Dagblad.
PSYCHISCHE KLACHTEN
“Bazen nemen de psychische problemen van hun personeel vaak niet
serieus. Dat leidt tot onnodig ziekteverzuim. De werkgever luistert dikwijls
niet eens naar z’n mensen; laat staan dat hij iets met hun klachten doet.”
Dagblad van Rijn en Gouwe.
NAMENS WIE?
“Brinkman heeft met zijn voorstel om iedere bouwvakker veertig jaar te
laten werken al een oplossing aangedragen voor het vroegpensioen.
Daar hoor ik aan de onderhandelingstafel niets van terug. Het zal toch
niet zo zijn dat Brinkman alleen namens Brinkman spreekt?”
CAO-onderhandelaar John Kerstens van FNV Bouw in Cobouw.
WATERVERDUNBAAR
“De consument was eraan gewend geraakt de gebruikte kwastenreiniger
en verfrestjes naar de winkel te brengen om het milieu niet te belasten.
Sinds de waterverdunbare verf overal te koop is, spoelen velen hun kwasten
onder de kraan uit. Met als gevolg dat de vissen hieraan sterven.”
Verffabrikant Robert van Westerhoven in P+.
BOEK FNV BOUW
“Ik sluit het boek FNV Bouw, maar leg het niet weg. Dit werk was schitterend
om te doen. Je krijgt er een kick van, als je iets kunt betekenen
voor mensen.”
Ton Rutten bij zijn vertrek als regiohoofd van FNV Bouw in De Gelderlander.
PRINS EN BOUW
“Wie aan de woensdagavond overleden prins Bernhard denkt, denkt niet
meteen aan de bouw. (...) Dat neemt niet weg, dat de prins een geregeld
bezoeker was van bouwmanifestaties of vakbeurzen en dat hij ook tijdens
de opening van nieuwe bouwwerken vaak acte de présence gaf.”
Cobouw herdenkt prins Bernhard.
FNV BOUW MAGAZINE JANUARI 2005 37

Wat kan er nou gebeuren op zo’n geringe hoogte? Een ernstig valongeluk! Neem tijd voor veiligheid
DE CAMPAGNE 1OP 6 SLAAT AAN. BIJNA ALLE BOUWVAKKERS KENNEN DE BOOD-
SCHAP. MAAR DOEN ZIJ ER OOK WAT MEE? EN IS DAT TE MERKEN OP DE BOUWPLAATS?
DE EERSTE IN EEN SERIE VAN VIER REPORTAGES.
38 JANUARI 2005 FNV BOUW MAGAZINE
«HET KÁN VEILIG, MAAR DOE HET OOK»
EEN BETONNEN SKELET VAN VLOEREN EN WANDEN. JE BENT AAN HET WERK OP DE VLOER. AAN DE
RAND, OP DE EERSTE VERDIEPING. EN TIJD OM JE VEILIGHEIDSBROEK AAN TE TREKKEN, GUN JE JEZELF
NIET. DOOR MARLIES LOLKEMA. FOTO’S CHRIS PENNARTS.
Ronald Westphal (36), hoofduitvoerder bij Ballast Nedam
Bouw: “Dit soort campagnes maakt je weer net even
bewuster van veilig werken. Stel, je gaat hier montageankers
plaatsen. De veiligheidsleuningen staan er. Maar om goed bij
die rand te komen zet je ze even aan de kant. En je veiligheidsbroek
aantrekken lijkt zo’n moeite. Die blijft dus
gewoon in de kruiwagen. Je ziet er het belang niet van in.
Want wat kan er nou gebeuren op zo’n kleine hoogte? Maar
als je pech hebt, val je en knal je misschien wel met je kop op
Bouwproject: De Elementen in Almere Buiten.
Omvang: 219 eengezinswoningen.
Aantal bouwvakkers: 130 (waarvan 36 eigen personeelsleden)
Aantal uitvoerders: drie
die betonnen vloerrand. Toch zie je
het gevaar niet altijd zo. Daarom is
deze campagne zo belangrijk. Veiligheid
wordt weer even extra onder de
aandacht gebracht. Met nieuwe
mensen heb ik altijd een introductiegesprek.
Ook over veiligheid. Een
leerling-timmerman mag natuurlijk
niet het vak leren van iemand die zijn
helm niet draagt. Want dan zal hij
hem zelf ook nooit opzetten. Je moet
Ronald Westphal
elkaar het goede voorbeeld geven. Mijn rol in het zorgen voor
veiligheid is beperkt. Ik koop veiligheid - de spullen - en maak
de afspraken. Ik zorg dat het veilig kán. Dan is het aan de
mannen om die spullen ook te gebruiken.”
FNV BOUW MAGAZINE JANUARI 2005 39

“Dood?” Brigadier Rood knikte. “Hij is onderweg naar het ziekenhuis
aan zijn verwondingen bezweken.” Walstra vloekte
en liep naar het raam. “Waar ging die ruzie over?”, wilde hij
weten. Rood haalde zijn schouders op. “Onduidelijk”, zei hij.
“Het waren Tsjechen. De metselaars, die in de buurt aan het
werk waren, konden het niet verstaan.” Walstra draaide zich
om en keek naar Van Diepen. “Waar was jij op dat moment?”
“Ik was juist op weg naar de loods. De isolatie was op, ik
moest nieuwe halen.”.Walstra begon een shaggie te draaien.
“Wat gebeurt er met Janovick?”, vroeg Rood. “Janovick zit in
verhoor drie”, antwoordde de inspecteur. “Er wordt
bekeken of zijn papieren in orde zijn, daarna zal hij worden
voorgeleid aan de officier en worden vervolgd wegens doodslag.”
Rood knikte. “De voorman van de steigerbouwers
denkt dat die Tsjechen hier illegaal zijn”, zei hij.
“Waar baseert die man dat op?”, vroeg Walstra terwijl hij de
rook tegen het raam blies. “Ze werken voor een onderaannemer,
ene Diekstra. Volgens de voorman verandert die ploeg
steeds van samenstelling. Telkens wanneer hij die lui een
beetje begint te kennen, komen er weer nieuwe gezichten.”
Van Diepen krabde zich op z’n achterhoofd. “Weet je wat ik
zo vreemd vind?”, vroeg hij ineens.
Walstra keerde zich van het raam af en keek de brigadier
vragend aan. “Die man”, vervolgde Van Diepen, “die Janovick
dus, heb ik niet eerder op de bouwplaats gezien, ook
niet tijdens de schaft.”
Rood knikte. “Nu je het zegt,” zei hij, “ik ook niet. Hij droeg
ook geen helm.”
Walstra maakte een wuivend gebaar met zijn hand. “Is dat
zo belangrijk?”, vroeg hij. Van Diepen wilde antwoorden,
40 JANUARI 2005 FNV BOUW MAGAZINE
‘DILEMMA’, EEN THRILLER IN TIEN AFLEVERINGEN DIE SPEELT IN
HET BOUWMILIEU, WERD SPECIAAL VOOR FNV BOUW MAGAZINE
GESCHREVEN DOOR METSELAAR EN MISDAADAUTEUR GERARD
NANNE. ILLUSTRATIE SEVEN’S HEAVEN.
HOOFDSTUK 5
RUMOER OP
DE BOUWPLAATS
maar werd onderbroken door een klop op de deur. Een
ogenblik later verscheen de machtige gestalte van Van
Eibergen in de deuropening. Met een dwingend gebaar
maakte de commissaris Walstra duidelijk, dat hij onmiddellijk
naar zijn kantoor moest komen.
“Ik wil je voorstellen aan de heer Veldman”, zei Van
Eibergen. “De heer Veldman is projectontwikkelaar en eigenaar
van bouwmaatschappij Veldman BV. Hij hoorde van
het treurige voorval op zijn werk en is hier voor nadere
informatie.” De inspecteur accepteerde de uitgestoken
hand van Veldman. Waar hij een krachtige handdruk van de
bouwreus verwachtte, werd hij verrast door het tegendeel.
De hand van Veldman voelde slap aan en het viel Walstra op
dat de man transpireerde, wat hem bevreemdde bij de huidige
buitentemperatuur.
“Neemt u mij niet kwalijk”, begon Veldman. “Dit is voor het
eerst dat ik word geconfronteerd met een dergelijk incident.
Ik heb begrepen dat een gedeelte van de bouwplaats moest
worden afgezet voor sporenonderzoek, maar ik mag toch
hopen dat er morgen weer gewoon gebouwd kan worden.”
Walstra haalde zijn pakje shag uit de zak van zijn colbert en
begon tergend langzaam een shaggie te draaien. De handdruk
en de outfit van de aannemer hadden hem al tegengestaan.
Maar de glimlach tijdens het uitspreken van zijn
hoop dat er morgen weer gebouwd mocht worden, was
doorslaggevend geweest. Hij mocht Veldman niet.
“Kende u het slachtoffer?” vroeg Walstra, nadat hij zijn
meesterwerk in brand had gestoken.
Veldman schudde zijn hoofd en keek de inspecteur verbaasd
aan. “Er werken zeshonderd man binnen mijn onder-
TERUGBLIK. TERWIJL SJOERD
VAN DONGEN BESLUIT OM
ZIJN CONTACTEN MET AAN-
NEMER VELDMAN TE VER-
BREKEN, INFILTREREN DE
BRIGADIERS ROOD EN VAN
DIEPEN OP EEN VAN DIENS
BOUWPROJECTEN. ZE VER-
MOEDEN DAT DAAR ILLEGALE
WERKNEMERS UIT OOST-
EUROPA WERKZAAM ZIJN.
ZO WIL INSPECTEUR WAL-
STRA ACHTER DE IDENTITEIT
KOMEN VAN EEN VERMOOR-
DE VROUW, DIE VERMOEDE-
LIJK HET SLACHTOFFER WAS
VAN VROUWENHANDEL. BIJ
EEN VECHTPARTIJ OP DE
BOUW RAAKT EEN MAN
ZWAARGEWOND.
neming”, zei hij. “U verwacht toch niet van mij, dat ik al die
mensen persoonlijk ken?”
Walstra negeerde de opmerking en keek de aannemer onderzoekend
aan. De man droeg een lange zwarte jas en een witte
sjaal. Hij had het postuur van André Hazes en Walstra schatte
dat ook zijn leeftijd in de buurt van die van de volkszanger
moest zitten. Maar waar Hazes nog een weelderige haardos
bezat, was Veldman zo kaal als een biljartbal. Walstra verwonderde
zich dan ook over de eigenaardige gewoonte van
de aannemer om met regelmaat zijn gespreide vingers over
zijn schedel te laten glijden. Alsof hij op een wonder wachtte.
Of was de bouwreus gewoon zenuwachtig?
“Het slachtoffer is een Tsjechische arbeider”, zei Walstra. “Op
dit moment wordt nagetrokken of zijn papieren in orde zijn,
maar wellicht dat u een voorschot op de uitslag kunt geven.
Het zou ons een hoop tijd schelen.” De ogen van Veldman
DILEMMA
vernauwden zich. Hij keek van Walstra naar Van Eibergen,
alsof hij verwachtte dat de commissaris zijn inspecteur tot de
orde zou roepen. Maar Van Eibergen zweeg.
“Ik begrijp niet wat u bedoelt, inspecteur.” Walstra blies kleine
kringetjes rook de ruimte in en keek Veldman met gespeelde
arrogantie aan. “Weet u, meneer Veldman”, zei hij kalm. “Wij
zitten krap in onze tijd. Uw hulp zou ons zeer welkom zijn. Er
is namelijk nog een moordzaak die ons bezighoudt.”
Veldman trok zijn wenkbrauwen omhoog. “Nòg een moordzaak?”
De inspecteur knikte. Hij haalde de foto van de vermoorde
vrouw uit de binnenzak van zijn colbert en liet hem
aan Veldman zien. “Van korte afstand door haar hoofd
geschoten”, zei hij. “Vermoedelijk een Tsjechische.”
De aannemer bekeek de foto, maar gaf geen krimp. “Zonde”,
zei hij. “Leek me een mooie vrouw….”
(wordt vervolgd)
FNV BOUW MAGAZINE JANUARI 2005 41

FNV BOUW LOOPT PIETERPAD
VAN ZUID NAAR NOORD
Het Pieterpad is de langste wandelroute van
Nederland en dankt die naam aan het begin- en
eindpunt van de tocht: van Pieterburen in Groningen
naar de St. Pietersberg in Zuid-Limburg.
De 490 kilometer lange tocht is verdeeld in 27
dagetappes. De afdelingen van FNV Bouw die
langs de route liggen proberen de tocht af te
leggen van zuid naar noord. Ze doen dat in de
vorm van een estafette met als doel de bond te
promoten bij mensen en bedrijven. Wandelstok
en knapzak geven ze aan elkaar door. Het idee
was goed maar de uitwerking wat problematischer.
Immers, door de week wordt er meestel
niet gelopen en in de weekenden zijn de
bedrijven gesloten. Niettemin doet een aantal
afdelingen toch mee. De Noord-Limburgse afdeling
Maasdorpen liep de tocht van Swolgen naar
Vierlingsbeek als sponsorloop en bestemde de
opbrengst voor de Stichting Kruisen en Kapellen.
Na de tocht werd het estafettestokje doorgegeven
aan de afdeling Boxmeer.
FNV Bouw.nl
Op onze site
Teken de stop-Bolkestein petitie
Regionaal en landelijk vakbondsnieuws
Digitaal archief tot 1997
BIJWONEN BONDSRAAD
Bij FNV Bouw kunnen per regio vier leden als toehoorder
de vergaderingen van de bondsraad bijwonen.
Dat geldt ook voor de vergadering van 31 januari in het
congrescentrum van de Landbouwuniversiteit in Wageningen.
Op de agenda staat
onder meer de begroting
2005. Belangstellenden moeten
zich vóór 20 januari melden
bij de algemeen secretaris,
postbus 520, 3440 AM Woerden.
Zijn er uit één regio meer
dan vier aanmeldingen, dan
worden die behandeld naar
datum van binnenkomst. Toehoorders
moeten zelf hun
reis- en verzuimkosten betalen.
Foto Bram Vis
GESCHENK VAN KADERLEDEN
VOOR REGENBOOGBOOM
Vertegenwoordigers van de Regenboogboom (rechts) ontvangen van algemeen secretaris
Nanning Schotanus de cheque. Links de bondsraadsleden Hans Kragten en
Jan Gildemeijer met echtgenote. Foto Bert Janssen
Stichting De Regenboogboom zet zich in voor ernstig zieke kinderen
en hun ouders. Goed opgeleide vrijwilligers van de stichting bezoeken
sinds 1992 kinderen in ziekenhuizen in heel Nederland en helpen hen
bij het creëren van een droomwereld. Ze doen dat door middel van
een sprookjesachtig droombos vol regenboogbomen. Het kader van
FNV Bouw steunt De Regenboogboom met een gift van 22.500 euro.
Het bedrag werd in de vorm van een symbolische cheque op vrijdag
10 december door algemeen secretaris Nanning Schotanus op het
hoofdkantoor van FNV Bouw in Woerden overhandigd aan enkele
vertegenwoordigers van de stichting. FNV Bouw geeft zijn vijfduizend
kaderleden jaarlijks in de maand december een presentje. De bondsraad
besloot onlangs daar dit keer van af te zien en het bedrag dat
ervoor beschikbaar is te bestemmen voor een goed doel. Op initiatief
van één van de bondsraadsleden werd dat De Regenboogboom.
• Frans Voorpostel (64) uit Albergen, voorzitter van de afdeling Zuid Oost
Tubbergen en bondsraadslid van FNV Bouw, ontving op 20 november van
burgemeester M. Stegers van Tubbergen een koninklijke onderscheiding.
Hij werd Lid in de Orde van Oranje Nassau vanwege zijn grote verdiensten
voor vakbeweging en kerk.
• Op 26 november viel diezelfde eer te beurt aan Kees Vendrig (55) uit
Foto Chris Pennarts
Nieuwegein. Vendrig is reeds 35 jaar penningmeester van de huidige afdeling
Lekstreek van FNV Bouw en maakt zich ook in andere functies verdienstelijk
voor de vakbeweging. Hij ontving de onderscheiding uit handen
van burgemeester C.M. de Vos.
DOOR DICK VAN HAASTER
VOORZITTER
FATSOENLIJK WERK
Werk is de toegang naar een betere toekomst. Voor jezelf, voor
je familie, voor je kinderen. Maar het moet dan wel fatsoenlijk
werk zijn. Geen kinderarbeid, geen onveilig werk, geen werk dat
je in slechte leefomstandigheden brengt, geen gedwongen
werk. Op het congres van het internationale verbond van vrije
vakverenigingen ontmoette ik vertegenwoordigers uit landen
waar niet alleen veel te weinig werk is, maar waar het werk ook
heel vaak niet fatsoenlijk is.
Er waren 234 vakcentrales uit 152 landen vertegenwoordigd,
waaronder de FNV. In totaal zijn 148 miljoen werknemers aangesloten.
De wereld wordt steeds kleiner, de grenzen verschuiven,
de drempels worden lager. Die ontwikkeling is niet vanzelf vooruitgang:
54 landen zijn nu armer dan zij in 1990 waren! Er moet
dus veel meer aandacht komen voor de sociale dimensie van de
globalisering. En solidariteit is daarbij onmisbaar. Want de helft
van de wereldbevolking moet zien rond te komen met minder
dan twee dollar per dag.
De verbondenheid van al die mensen in de vrije vakbonden kan
bijdragen aan een betere wereld. Wij, van FNV Bouw, leveren
praktische steun aan projecten die onderwijs bevorderen voor
kinderen die in steengroeves werkten of duurzame bosbouw stimuleren
in Kenya. En altijd doen we dat zó dat die steun meehelpt
aan de versterking van de vrije vakbonden ter plekke. Op
het congres kon ik de waardering die men daarvoor heeft
voelen. En in de wandelgangen konden de nodige praktische
afspraken gemaakt worden.
GEEN LOONBIJLAGE
Werkende leden treffen bij de eerste uitgave van FNV Bouw
Magazine in een nieuw jaar meestal een loonbijlage aan
voor de sector waarin zij werkzaam zijn. Dat is dit keer niet
het geval omdat in de meeste gevallen de lonen (onder meer
door het aanhouden van de nullijn) niet zijn aangepast. De
actuele lonen zijn voor leden altijd te vinden op internet:
www.fnvbouw.nl, zoeken in uw sector.
MEEPRATEN OVER
BEGROTING 2005
Op 31 januari stelt de bondsraad van FNV Bouw de begroting
vast voor het jaar 2005. Daaraan voorafgaand praat de
achterban van de bond op bijeenkomsten in het land over de
financiële stukken. Hieronder staat een overzicht van data en
plaatsen van die vergaderingen. Informatie over de begroting
2005 is beschikbaar in de vorm van een zogenaamde ‘begrotingsbrief’
of - meer gedetailleerd - in de vorm van een begrotingsboekje.
Kaderleden ontvangen de begrotingsbrief en een
bestelformulier voor het begrotingsboekje thuis. Geïnteresseerde
leden kunnen deze stukken aanvragen per e-mail
(wendy.thijssen@fnvbouw.nl) of met onderstaande bon.
DE VERGADERINGEN WORDEN GEHOUDEN:
Regio Noord
• Dinsdag 25 januari 2005. Aanvang 19.30 uur.
Van der Valk Hotel Drachten, Zonnedauw 1, Drachten
• Donderdag 27 januari 2005. Aanvang 19.30 uur.
Mercure Hotel Haren, Emmalaan 33, Haren.
Regio Oost
• Zaterdag 8 januari. Aanvang 10.00 uur.
Zalencentrum Dennenlust, Hoofdweg 64, Klarenbeek
Regio Zuidoost
• Dinsdag 11 januari 2005. Aanvang 19.30 uur.
Zaal de Heidebloem, Pastoor van Haarenstraat 28, Veghel
• Donderdag 20 januari 2005. Aanvang 19.30 uur.
Zaal Don Bosco, Boshoverweg 60, Weert.
Regio Zuidwest
• Maandag 17 januari 2005. Aanvang 19.30 uur.
Kanters Restaurant Moerdijk, Steenweg 2, Moerdijk
Regio Noordwest
• Woensdag 19 januari 2005. Aanvang 19.30 uur. AC Hotel
Amsterdam, Provincialeweg 38 te Amsterdam Zuidoost.
BON - BON - BON - BON - BON - BON - BON - BON
42 JANUARI 2005 FNV BOUW MAGAZINE FNV BOUW MAGAZINE JANUARI 2005 43
Naam:
Adres:
Postcode/woonplaats:
Lidnummer:
Ontvangt graag
❑ De begrotingsbrief ❑ Het begrotingsboekje
Bon invullen en (zonder postzegel) sturen naar: FNV Bouw,
secretariaat C&I, antwoordnummer 13, 3440 VB Woerden

POST
De redactie behoudt zich het recht voor brieven te weigeren of in te korten.
ONRUST EN ZORG
Veel WAO’ers die al afgeschat zijn en de honderdduizenden
die nog afgeschat worden, vinden premier
Balkenende een leugenaar. Dat geldt ook voor veel
mensen met een WW- of een bijstandsuitkering.
Balkenende zegt steeds dat de uitkeringsgerechtigden
er hooguit enkele procenten op achteruit gaan. Het
gaat om een grote groep mensen die al zijn teruggegaan
van 100 naar 70 procent van hun loon toen ze in
de WAO of WW kwamen. Nu worden ze weer gepakt
en geheel of gedeeltelijk afgeschat met een loonverlies
van 10 tot 100 procent. Maar ze moeten wel leven
met dezelfde beperkingen. En voor zeer velen is er
geen schijn van kans op de arbeidsmarkt. Dus eerst
het spaarcentje opeten, dan je eigen huis, en dan
berooid in de bijstand. Met dank aan de politieke partijen
CDA, D66 en VVD! De onrust en de zorg van de
mensen om wie het gaat is enorm. Ze hebben zich
twintig, dertig of veertig jaar letterlijk kapot gewerkt
en zijn door ziekte, slijtage of ongeluk buiten hun
schuld in een uitkering beland. Ik zou mensen die het
ook zo ervaren willen oproepen hun stem te laten
horen. Schrijf of mail naar FNV Bouw Magazine.
J. Derks (WAO/REA-begeleider), St. Anthonis
OPS-VOORZITTER
In het novembernummer van FNV Bouw Magazine
stond bij een berichtje over de OPS-vereniging dat de
heer T. Schrijver de eerste voorzitter was van deze
club. Dat is onjuist. De eerste voorzitter was de heer J.
van de Lecq. De heer Schrijver kwam vanaf 1996/1997
pas als voorzitter. Ria Poot, Lelystad
RUIMHARTIG GEBAAR
Ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van de afdeling
Dunsborgermark van FNV Bouw mocht ik op
zaterdag 6 november als vertegenwoordiger van de
vereniging OPS uit handen van voorzitter B. Wieggers
een cheque ter waarde van € 750,-- in ontvangst
nemen. Een groots en ruimhartig gebaar naar de
sociaal zwakkeren in onze samenleving. De vereniging
OPS, die de belangen behartigt van mensen die OPS
hebben gekregen door beroepsmatige blootstelling
aan oplosmiddelen, kan dit geld heel goed gebruiken
en zal ervoor zorgen dat het zorgvuldig wordt besteed.
Dit geweldige initiatief vond ik toch vermeldenswaardig
en ik hoop dat de afdeling Dunsborgermark
hierin een voorbeeldfunctie heeft. Nico Visser, Zelhem
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
12 14 15 16 17
18 19 20 21 22
23 24 25 26 27
28 29 30 31 32
33 34 35 36 37
38 39 40 41
42 43 44 45 46 47
48 49 50 51
52 53 54 55 56 57 58
59 60 61 62
63 64 65 66 67 68
69 70 72 73
74 75 76 77 78
79 80 81 82
83 84 85 86
87 88
Oplossing: 1-22-73-11-13-61-49-51-
37-79-60-28-71-36-86.
In FNV Bouw Magazine staat elke
maand een puzzel. Stuur uw oplossing
met vermelding van banknummer
vóór 15 januari naar: Redactie
FNV Bouw Magazine, Postbus 520,
3440 AM Woerden of stuur een
e-mail met de oplossing aan
puzzel@fnvbouw.nl onder vermelding
van het puzzelnummer. U maakt
dan kans op de hoofdprijs van € 100
of de twee prijzen van € 50.
De oplossing van puzzel nr. 29 van
november was: zusterorganisatie
(excuses voor de fout: 44 had 64
moeten zijn in de cijferreeks voor de
oplossing). De eerste prijs van 100
euro is gewonnen door H. Starken,
Musselkanaal; de twee prijzen van
50 euro door J. Bastiaansen, Den
Hout en J. Hadderingh, Stadskanaal.
De winnaars hebben hun prijs inmiddels
ontvangen.
Horizontaal
1 Hongaarse volksdans
7 kleine waterval
13 plan, gedachte
14 brood
16 Russische priester
18 plaats op IJsland
21 gebak
23 collectieve arbeidsovereenkomst
afk.
24 rustplaats
27 bladgroente
28 Engelse maat
30 goedzak
31 plaats in Noord-Brabant
32 jongensnaam
33 deel van een camera
35 rijgpen
37 kweken
38 rivier in Frankrijk
40 looistof
41 afscheidingsproduct van naaldbomen
42 chroom afk.
44 golfbreker
47 gigameter afk.
48 in plaats van afk.
49 ijs Eng.
50 Engels telwoord
51 zeer
52 nee Eng.
53 deel van een hovercraft
57 zangnoot
59 rivier in Zuid-Portugal
60 algemene inspectiedienst afk.
61 bazaar Ind.
63 verhalende dichtkunst
65 mogelijkheid
67 hoofdengel
69 stapel
70 Anti-Revolutionaire Partij afk.
71 troefkaart
73 niets
74 tijdperk
75 dossier
78 scheepstouw
79 hoornvee
81 deel van Overijssel
83 beest
84 gehucht op Terschelling
86 faam
87 getal dat een jaar aangeeft
88 gevuld gebak
PUZZEL NR 31
PUZZEL
Verticaal
2 hete, droge wind
3 gravin van Holland
4 jongensnaam
5 gedeeltelijk
6 samarium afk.
7 centikelvin afk.
8 schoonmaakgerei
9 Engelse ontdekkingsreiziger
10 april afk.
11 uitroep
12 Grote Oceaan
15 olm
17 plaats in Fryslân
19 vaartuig
20 vloeibare spijs
21 deel van een zeilboot
22 smeermiddel
25 bergrit
26 accountancy
29 insect
32 memoreren
34 supersnelle trein afk.
36 belofte
37 zijden stof
39 dopheide
41 verkoudheidsverschijnsel
43 rivier Spaans
45 uitroep
46 hectogram
47 grootste gemene deler afk.
52 plaats in Groningen
54 vissersplaats
55 lijmstof
56 godin van de dageraad
58 buitenspel Eng.
59 meisjesnaam
62 Japanse papiervouwkunst
64 land in Zuid-Amerika
65 rivier in Zwitserland
66 water bij Groningen
68 plaats in Duitsland
70 onmiskenbaar
72 regenschoeisel
75 voorzetsel
76 oude lengtemaat
77 intrige
80 projectieplaatje
82 watering
84 hectoliter afk.
85 extended play afk.
FNV BOUW MAGAZINE JANUARI 2005 45

WEGWIJS
LEDEN VAN FNV BOUW KUNNEN MET VRAGEN OF PROBLEMEN BIJ HUN BOND
TERECHT. DAT KAN DOOR MIDDEL VAN DE VAKBONDSTELEFOON OF PERSOONLIJK
BIJ DE VAKBONDSCONSULENT OF DE VRAAGBAAK VAN DE LOKALE AFDELING.
VAKBONDSTELEFOON 0900 368 26 89 OF 0900 FNVBOUW
(10 eurocent per minuut). Heeft u een vraag? Bel dan de vakbondstelefoon.
Die is bereikbaar op maandag tot en met vrijdag
van 8.00 uur tot 17.30 uur.
De beller heeft keuzemogelijkheden:
• Informatie op het gebied van werk, inkomen, uitkering of letselschade:
stel uw vragen aan een helpdeskmedewerker van FNV
Bouw.
• Informatie over vakantierechten en bedrijfstakeigen regelingen:
stel uw vragen aan de vakbondsconsulent.
• Informatie over contributie en lidmaatschap: stel uw vragen
aan een medewerker van de afdeling Ledencontact.
WATERBOUWTELEFOON 0348 575 657
De waterbouwtelefoon is speciaal bestemd voor leden die in het
baggerbedrijf werkzaam zijn. Bereikbaar tijdens kantooruren.
VAKBONDSCENTRA
FNV Bouw heeft, verspreid over het land, zo’n dertig vakbondscentra.
Daar kunnen leden tijdens de spreekuren bij de
vakbondsconsulent terecht voor vragen over de bedrijfstakeigen
regelingen en met vragen of problemen over werk en inkomen.
Leden die een klacht in behandeling willen laten nemen, kunnen
er een intakeformulier invullen.
Het adres en de openingstijden van de vakbondscentra staan op
het rechtenoverzicht of zijn op te vragen via de vakbondstelefoon.
AFDELINGEN
FNV Bouw heeft, verspreid over het hele land, driehonderdzestig
lokale afdelingen. Leden kunnen bij de vraagbaak van de afdeling
terecht met vragen en problemen. Zij kunnen daar een intakeformulier
invullen om een klacht in behandeling te laten nemen.
Adres en telefoonnummer van de vraagbaak zijn op te vragen via
de vakbondstelefoon.
46 JANUARI 2005 FNV BOUW MAGAZINE
REÏNTEGRATIEBEGELEIDING
FNV Bouw beschikt over zogenaamde rea-teams, die werknemers
bij dreigende langdurige arbeidsongeschiktheid of
werkloosheid ondersteunen bij hun reïntegratie. WAO’ers
kunnen worden begeleid bij keuringen. Doorverwijzing naar een
reateam geschiedt in overleg met de vraagbaak of de vakbondsconsulent.
BUREAU BEROEPSZIEKTEN FNV
Ieder jaar lopen meer dan 25 duizend werknemers een beroepsziekte
op, waardoor hun gezondheid vaak blijvend wordt aangetast.
Bureau Beroepsziekten FNV helpt om de financiële
schade te verhalen op de (ex)werkgever. Voor meer informatie:
www.bbzfnv.nl of 020 581 66 92.
HOOFDKANTOOR
FNV Bouw, Postbus 520, 3440 AM Woerden, T 0348 575 575.
Voor zaken die hierboven niet zijn genoemd, kan tijdens kantooruren
contact worden opgenomen met het hoofdkantoor van
FNV Bouw in Woerden.
WWW.FNVBOUW.NL
De internetsite van FNV Bouw is dag en nacht bereikbaar voor
informatie, nieuws en communicatie.
FNV ZBo is een aparte vereniging voor zelfstandigen zonder
personeel (zzp'ers) in de bouw en hout. Leden krijgen gratis
bedrijfsrechtsbijstand, waaronder incasso. Ook kunnen leden
er terecht voor informatie en advies, verzekeringen, tariefberekening
en administratieve dienstverlening. Bij aanvang lidmaatschap
ontvangen leden een handboek met praktische
informatie rondom zelfstandigheid alsmede voorbeelden van
algemene voorwaarden, offertes, facturen en betalingsherinneringen.
FNV ZBo, Postbus 520, 3440 AM Woerden. T 0348 575
656 I www.fnvzbo.nl, E info@fnvzbo.nl.
Postbus 520, 3440 AM Woerden, T 0348 575 557.
redactie@fnvbouw.nl
Leden van FNV Bouw ontvangen FNV Bouw Magazine gratis.
Abonnees betalen € 20,- per jaar. Losse nummers € 2,50.