Van Duits naar EngEls - Noorderkerk Amsterdam

noorderkerk.org

Van Duits naar EngEls - Noorderkerk Amsterdam

einding serieus genomen moet worden. We moeten dat

Bijbelse verhaal niet bekijken door onze bril, met de uitgangspunten

van onze 21e eeuw, maar juist de situatie

in de 21e eeuw bekijken door de Bijbelse bril. Wat zegt

de Bijbel, dat grote verhaal van God, over onze situatie?

“Als de Bijbel niet alleen over vroeger gaat, maar ook aan

ons geadresseerd is, zullen we moeten ontdekken waar

wij in het verhaal figureren”. Zo neemt Hays niet alleen

de (historische) tekst van de Bijbel serieus, maar ook de

context van de lezer. De Bijbel is dan wel geen tijdloos

boek – niet uit de hemel gevallen – maar dat betekent

niet dat de Bijbel geen gezag heeft voor moderne gelovigen.

Hays zegt in feite: “Ik ben christen. Wat heeft de

Bijbel te maken met mijn vragen?”

En om die vraag draait het volgens Wallet. Wat heeft de

Bijbel te zeggen in onze context? De noodzaak om op die

vraag een antwoord te vinden, is door de voormalige

verzuiling in Nederland lange tijd niet gevoeld. Binnen

de eigen zuil was het veilig toeven. De leer was duidelijk,

de invulling van het christelijke leven was geregeld:

christelijk onderwijs werd uitbesteed aan de school,

christelijk denken aan de christelijke filosoof, etc. Het zal

niemand ontgaan zijn dat die situatie niet meer bestaat.

De kaders zijn weggevallen en, zegt Wallet, er is nu eindelijk

de confrontatie met de cultuur. Dat levert spannende,

moeilijke vragen op. Want als letterlijk iedereen

in jouw straat nooit een kerk bezoekt, wat dan? En als

onze vrienden, broers, zussen en kinderen afhaken? Als

we constant onder invloed staan van uitingen in de media

die een andere richting wijzen? Als we straks geen

kerkgebouw en/of predikant meer kunnen betalen? Hoe

vinden wij antwoorden op al die vragen die vanuit deze

cultuur op ons en onze kinderen afkomen? In Nederland

heeft de verzuiling er voor gezorgd dat de confrontatie

met de cultuur kon worden uitgesteld. Nu die hokjes zijn

verdwenen, is er behoefte aan antwoorden.

Volgens Wallet dragen de ‘postliberals’ bij aan het vinden

van deze antwoorden. Hij ziet een duidelijk onderscheid

met de continentale theologie. “De theologie van de postliberals

staat bewust ten dienste van de kerk.” Waar in

Nederland en in Europa de theologie is losgeraakt van

de kerkelijke praktijk en van het leven van de gemeente,

geldt dat in Amerika niet. In Europa moet theologie zich

bewijzen als wetenschap en dat heeft gevolgen voor het

jargon en de focus. Het brengt ook met zich mee dat de

continentale theologie zeer intern is gericht.

Maar is er bij de ‘postliberals’ en bij een prediker als Keller

geen sprake van Amerikaanse dadendrang die niet

past bij de wat sombere Europese benadering en die

bovendien in de richting van dopers activisme neigt?

Wallet wijst dat bezwaar van de hand. “Alsof ethiek een

los project is. ‘Je doet geen ethiek’. Bij theologen als de

mennoniet Yoder en de anglicaan Hauerwas is ethiek

niet los verkrijgbaar. Gemeente en kerk zijn, ìs leven in

het Bijbelse verhaal. Spelen, opvoeren. En dat niet alleen,

JAARGANG 46 • NUMMER 2 • MEi 2011

vAN dUits NAAR ENGEls • PAGiNA 3

maar met alle heiligen.” Daarom is de kerk voor Wallet

ook niet goed aangeduid met de term ‘contrasterende gemeenschap’.

Dat brengt te veel het gevaar van een eigen

project met zich mee: als contrasterende gemeenschap

gaan wij aan de cultuur laten zien dat het anders moet/

kan en is die cultuur nog altijd het primaire referentiekader.

Wallet en Paul hebben voor de titel van het boek met

vertaalde artikelen van Hauerwas daarom bewust gekozen

voor de term ‘robuuste kerk’.

Wallet vindt dat het somberen over de situatie van de

kerk over moet zijn. We hoeven en kunnen niet positief

zijn over de cultuur waarin we leven en of die cultuur

aan de verkondiging van het Evangelie kansen biedt, is

nog maar de vraag. Zeker in Nederland is kerk-zijn tegenwoordig

‘kerk-zijn in de marge’. Maar in een postverzuilde

samenleving wordt de kerk tegelijkertijd opgeroepen

een robuuste kerk te zijn. Robuust, dat wil zeggen

sterk en krachtig in de verkondiging, het onderwijs en de

inwijding van kinderen, jongeren en nieuwkomers in het

Bijbelse verhaal. Dus niet zozeer getalsmatig, maar sterk

en krachtig qua stellingname, qua duidelijkheid, qua

keuzes. Wallet: “Deze inspiratie uit de Angelsaksische

‘postliberal’ theologie, die overigens uiteindelijk niets

anders wil zijn dan het stem geven aan het katholieke,

apostolische verhaal binnen de christelijke gemeente,

betekent overigens niet dat we allerlei Angelsaksische

ideeën maar kritiekloos moeten omhelzen en de eigen

gereformeerde traditie moeten loslaten. Het gaat deze

theologen juist om de ‘gewone’ gemeente en dat is geen

andere gemeente dan de gemeente waar je nu lid van

bent. Binnen de eigen context, postverzuild én katholiekgereformeerd,

handen en voeten geven aan het Bijbelse

verhaal. Dat is de centrale boodschap van deze theologen.

Deze theologische accenten staan dus niet haaks op

de Nederlandse protestantse traditie, maar hebben juist

de potentie om die van binnenuit te herbronnen.”

Ten slotte wijst Wallet nog op een ander aspect dat kan

verklaren waarom de invloed van deze theologen juist de

laatste jaren toeneemt. De grenzen tussen Nederlandse

kerkgenootschappen lijken te vervagen. In Amsterdam

wordt bijvoorbeeld nauw samengewerkt tussen PKN-,

CGK-, NGK-, en GKV-gemeenten. Ook elders in het land

wordt die oecumenische beweging in toenemende mate

gemaakt. Er wordt veel minder dan voorheen in ‘hokjes’

gedacht. Jongeren houden geen rekening met kerkelijke

grenzen. Dat brengt ook een grotere openheid naar theologen

van buiten de eigen kring met zich mee. Jonge

theologen uit diverse kerkelijke achtergronden oriënteren

zich gezamenlijk op de nieuwe Angelsaksische theologie

en zijn daarmee en met elkaar in gesprek. Hierdoor

ontstaat een nieuw, gezamenlijk theologisch raamwerk

dat samenbindend werkt. En als deze theologen dan

daadwerkelijk een bijdrage blijken te kunnen leveren aan

de verdere opbouw van de kerk, is dat prachtig.

Jan Gooijer

More magazines by this user
Similar magazines