LESBRIEF vogels voeren ob - NME-Achtkarspelen

Vogels voeren!
www.nme-achtkarspelen.nl
info@nme-achtkarspelen.nl

- 2 -
vogels voeren

vogels voeren
Inhoudsopgaaf
Een voederhuisje: ...................................................................................... 5
Observeren: .............................................................................................. 5
Aan de slag.......................................................................................... 5
Welke vogel eet wat?.................................................................................. 7
Wanneer vogels voeren? ........................................................................... 10
Winter: voer en water ......................................................................... 10
Lente: geen vetbollen en pinda’s .......................................................... 10
Zomer: eiwitrijk voedsel ...................................................................... 11
Herfst: vitaminerijke bessen ................................................................ 11
Wat is goed voer ...................................................................................... 12
Wat u niet moet voeren ....................................................................... 13
Hoe voeren ........................................................................................ 13
Recept voor vetbollen ............................................................................... 14
Benodigdheden: ................................................................................. 14
Uitvoering: ........................................................................................ 14
Vogelvoertaart ......................................................................................... 15
Benodigdheden: ................................................................................. 15
Uitvoering: ........................................................................................ 15
Hangfruit................................................................................................. 16
Benodigdheden: ................................................................................. 16
Uitvoering: ........................................................................................ 16
Vogelfruitschaal ....................................................................................... 16
Benodigdheden: ................................................................................. 16
Uitvoering: ........................................................................................ 16
Mezenpotjes ............................................................................................ 17
Benodigdheden................................................................................... 17
Uitvoering: ........................................................................................ 17
Vogelvoerpoppetje ................................................................................... 17
Benodigdheden per poppetje................................................................ 17
Uitvoering: ........................................................................................ 17
Voederstok .............................................................................................. 18
Benodigdheden: ................................................................................. 18
Uitvoering: ........................................................................................ 18
Pindamatje .............................................................................................. 18
Benodigdheden: ................................................................................. 18
Uitvoering: ........................................................................................ 18
Vette dennenappels .................................................................................. 19
Benodigdheden: ................................................................................. 19
Voorbereiding: ................................................................................... 19
Uitvoering: ........................................................................................ 19
Slinger van vogelvoer ............................................................................... 20
Benodigdheden: ................................................................................. 20
Uitvoering: ........................................................................................ 20
- 3 -

- 4 -
vogels voeren

vogels voeren
Een voederhuisje
Vogels spreken kinderen aan. Het zijn dieren die altijd in de buurt zijn. Voor veel
kinderen behoort het woord vogel tot een van hun eerste woordjes.
Vogels spreken tot de fantasie, omdat ze kunnen vliegen. Ze hebben een mooi
verenpak, ze leggen eieren, waar jonge vogeltjes of kuikentjes uitkomen. Ze
pikken hun voedsel op met hun snavel. Er zijn grote en kleine vogels; zwarte,
bruine en mooi gekleurde. Vogels die mooie wijsjes fluiten en vogels die krijsen.
Kortom er valt een heleboel te vertellen over vogels.
Een voederhuisje is een ideale manier om vogels dichtbij school te krijgen. Plaats
het huisje zo dat de vogels vanuit het raam goed zichtbaar zijn. Vervolgens kunt
u aan de slag met de tips en recepten in deze lesbrief.
NME-Achtkarspelen wenst u veel plezier.
Tips, foto’s en verslagen kunt u mailen naar info@nme-achtkarspelen.nl
Deze zullen dan op de website geplaatst worden.
Observeren
Aan de slag
Bespreek met de kinderen of hun gedrag invloed heeft op de vogels
(aanwezigheid, geluid, beweging). Laat de kinderen oplossingen bedenken hoe je
daar iets aan zou kunnen doen (stil zitten, langzame bewegingen, geen geluid
maken, je onzichtbaar maken). Bespreek welke dingen de kinderen zelf kunnen
doen, zonder hulpmiddelen (stil zijn, stil zitten/staan, langzame bewegingen)
Kom met het plan om een observatiehut/scherm te maken, waarachter de
kinderen kunnen zitten, zodat de vogels ze niet zien.
Indoor observatiehut
Als er vanuit het klaslokaal geobserveerd kan worden is het maken van een
observatie “hut” simpel: De ramen waardoor gekeken wordt, worden (deels)
afgeplakt tot boven stahoogte en er worden spleten of kijkgaten opengelaten,
waardoor gekeken kan worden. Maak kijkopeningen op verschillende hoogtes
voor kleine en grote kinderen, maar ook op zit en sta hoogte. Maak zoveel
kijkopeningen dat een heel groepje tegelijk kan kijken. Deze observatiehut kan
in een klas gemaakt worden, maar kan uiteraard ook op de gang of vanuit een
andere ruimte gemaakt worden.
- 5 -

- 6 -
vogels voeren

- 7 -
vogels voeren

- 8 -
vogels voeren

vogels voeren
Welke vogel eet wat?
Aan de vorm van zijn snavel kunt u zien wat er op het menu van een vogel staat.
Een merel trekt bijvoorbeeld met zijn lange spitse snavel regenwormen uit de
grond. Een boomklever heeft een dunne snavel om insecten uit de bast van een
boom te kunnen halen. En een vink heeft een sterke kegelvormige snavel om
zaden en pitten te kraken.
Overzicht van de favoriete menu’s van verschillende tuinvogels
Merel, zanglijster, koperwiek, kramsvogel en
spreeuw
Voedsel: Brood, gewelde krenten en rozijnen, fruit, schillen
en klokhuizen, alle soorten bessen, etensresten (rijst en
aardappelen) zonder zout.
Voerplaats: Een sneeuwvrije plaats op de grond met
beschutting vlakbij.
Mezen
Voedsel: Vetbollen, ongebrande en ongezouten pinda's,
kokosnoot, vogelzaad en zonnepitten.
Voerplaats: Voedertafel of voederhuisje of opgehangen in
een boom
Winterkoning, heggenmus en roodborst
Voedsel: Universeel voer, meelwormen, broodkruimel,
maden en larven, ongekookte havermout.
Voerplaats: Een zeer beschutte sneeuwvrije plaats.
Mussen, vink en groenling
Voedsel: Bruin brood, onkruidzaden, gemengd strooizaad,
zonnepitten en etensresten zonder zout.
Voerplaats: Op de grond, eventueel voedertafel.
Specht, boomklever en boomkruiper
Voedsel: Spekzwoerd, ongebrande en ongezouten pinda's,
vetbollen, zonnepitten.
Voerplaats: Vastgemaakt aan een boomstam op een
rustige plaats.
- 9 -

vogels voeren
Wanneer vogels voeren?
Vogels gebruiken het hele jaar veel energie. In de winter om zich op temperatuur
te houden, in het voorjaar om te nestelen en om eieren te leggen, daarna om
hun territorium te verdedigen en hun jongen groot te brengen. In het najaar
moeten ze weer reserves opbouwen voor de winter.
Ze zullen zich niet volproppen als hun honger gestild is. Ook zullen ze niet
verleren zelf voedsel te vinden. Daarom kunt u ze het hele jaar bijvoeren.
Winter: voer en water
In de winter kunnen vogels weinig insecten,
bessen en zaden vinden. Zeker als het vriest
of als er sneeuw ligt. Vogels komen daarom
in de winter gemakkelijker in de buurt van uw
huis. In ruil voor een beetje voer laten ze zich
goed bekijken!
Het kost vogels veel energie om hun
lichaamstemperatuur op 40 graden te houden. In een koude nacht verliezen
kleinere soorten wel tien procent van hun gewicht Als u ’s ochtends wat voer
strooit komen ze dus graag ontbijten. Aan het eind van de dag eten ze weer wat
om de nacht door te komen. U doet uw tuinvogels daarom een groot plezier door
twee keer per dag voer te strooien. Als extra energiebron kunt u vetbollen en
pinda’s ophangen.
Water is zeker ’s winters onmisbaar. Om te drinken, en om in te badderen. Als
het hard vriest kunt u ze ook wat geschaafd ijs geven. Als er geen sneeuw ligt
om te eten is dat een goed alternatief voor drinkwater. Warm water is overigens
niet goed. Vogels kunnen zich daardoor laten verleiden tot een warm bad, maar
daarna kunnen ze gemakkelijk bevriezen.
Lente: geen vetbollen en pinda’s
In de lente is het topdrukte in het
vogelbestaan. Een partner zoeken, een nest
bouwen, eieren leggen, jongen grootbrengen.
Ook nu kunt u de vogels een handje helpen.
Het voedsel moet in deze periode meer kalk
en eiwit bevatten dan in de winter.
Insecten, rupsen en wormen zijn een bron
van eiwitten. Vogels zullen daar altijd zelf
naar op zoek gaan, ook al ligt er voer op uw
voedertafel. Kalk zit in veel natuurlijk voedsel. Mocht u de vogels toch aan extra
kalk willen helpen dan kunt u ze wat goed uitgekookte en fijngestampte
eierschalen geven. Geef ze geen melk!
Vetbollen en pinda’s kunnen in het voorjaar beter van het menu worden
geschrapt. Jonge vogels kunnen grote zaden en hele pinda’s niet verteren.
Jarenlang werd om die reden gezegd dat vogels in de lente helemaal niet
bijgevoerd mochten worden. Het blijkt echter geen kwaad te kunnen. De ouders
doen zich tegoed aan het moeilijker verteerbare voer, terwijl ze hun jongen
- 10 -

vogels voeren
voeden met insecten. Pas als er een totaal gebrek is aan natuurlijk voedsel
bieden ze ook hun kroost zaden en noten aan. In dat geval moet u er op letten
dat er geen hele pinda’s te vinden zijn, maar alleen kleine stukjes.
Zomer: eiwitrijk voedsel
In de zomer is eiwitrijk voedsel van
levensbelang. Vogels krijgen nu het
verenkleed dat ze tegen de winterse kou
moet beschermen. Of dat hen in staat stelt
om in de winter naar het zuiden te trekken.
Vogels gaan zelf op zoek naar de wormen en
insecten die ze nodig hebben om aan hun
portie eiwitten te komen. U hoeft ze dat niet aan te bieden. Maar u kunt ze wel
helpen! Bijvoorbeeld door met bloeiende planten insecten te lokken. Of door uw
gazon te besproeien en zo de wormen naar boven te lokken.
Bij zeer lang aanhoudende droogte waarderen de vogels ook de eiwitten die u
aanbiedt. Merels eten dan bijvoorbeeld graag het blikvoer van de kat, of
geweekte hondenkoekjes. Dit soort voer trekt echter ook snel ‘grote eters’ zoals
meeuwen, kraaien en eksters. Bied het dus met mate aan.
Herfst: vitaminerijke bessen
Zodra het kouder wordt komen de vogels
weer dichterbij huis. Ze gaan nu actief op
zoek naar een plek waar ook in koude
jaargetijden wat te vinden is. Als u ze nu gaat
voeren, hebt u al snel stamgasten voor de
winter. Veel vogelsoorten waarderen nu ook
de vitaminerijke bessen uit de struiken in uw
tuin.
Bij lagere temperaturen kunt u ook vetbollen
en pinda’s weer ophangen. Let er in deze tijd wel extra goed op dat voer niet
beschimmelt.
- 11 -

vogels voeren
Wat is goed voer
Vogels zijn verstandige eters. Van nature gaan ze op
zoek naar een gevarieerd menu. Ze zullen nooit
alleen maar leven van het voer dat u ze aanbiedt.
Wilt u ze toch wat meer variatie bieden? Wat kunt u
ze eigenlijk allemaal geven? En wat absoluut niet?
Strooivoer
Zadenmengsels zijn vanaf het najaar te koop bij
dierenwinkels, tuincentra en supermarkten.
Mengsels grote korrels zijn niet geschikt voor tuinvogels. Goede mengsels
bevatten stukjes maïs, kleine zaden, zonnebloempitten en stukjes pinda.
Vetbollen
Vetbollen zijn vooral geschikt als het wat kouder is, anders bederft het vet.
Vetbollen leveren veel energie, en bestaan uit een zadenmengsel, gegoten in een
harde soort vet. Zelf vetbollen maken is niet moeilijk.
Pinda’s
Pinda’s zijn een welkome aanvulling op het menu van veel vogels. In de lente
kunt u ze echter beter weghalen, omdat grote pinda’s voor heel jonge vogels
lastig te verteren zijn. Met doppinda’s in een korfje of aan een slinger kunt u
vogels goed bekijken. Losse pinda’s in een netje vallen ook in de smaak maar
bederven sneller. Pindakaas vermengd met strooivoer kunt u op de bast van een
boom smeren voor de boomklever.
Zonnebloempitten
Zaadeters zoals de groenling, mees en vink zijn bedreven in het openmaken van
hun favoriete hapje. Vooral zwarte zonnebloempitten zijn het hele jaar geliefd bij
deze soorten.
Fruit
Geef geen kleine stukjes, vooral bij vorst kunnen vogels zich daarin verslikken.
Laat vogels zelf pikken van bijvoorbeeld een gehalveerde appel, peer, banaan of
druif.
Brood
Kruimels vallen in de smaak bij tuinvogels. Eenden, meeuwen en kraaien lusten
ook wel grotere stukken. Met boterhammen trekt u dan ook vaak grotere vogels
aan. Brood met boter is echter ook voor hen niet goed.
Insecten
Roodborst, pimpelmees, boomkruiper en winterkoning lusten graag verse
meelwormen. Voer altijd verse wormen en haal dode exemplaren weg, anders
ontstaat er gevaar op salmonella.
Dierlijk vet
Vogels hebben een relatief grote behoefte aan verzadigd vet. Een stukje kaas,
maar ook reuzel eten ze daarom graag.
- 12 -

vogels voeren
Gekookte rijst
Kan een goede aanvulling zijn in een strenge winter. Geef niet te veel, want
gekookt voedsel bederft snel. Let er ook op dat er niet veel zout op zit.
Honden- of kattenvoer
Is in beginsel niet geschikt, omdat er veel grote, harde en droge stukken in
zitten. Alleen in een lange droge zomer kan blikvoer of geweekt voer een
aanvulling zijn voor vogels die niet voldoende insecten of wormen kunnen
vinden.
Wat u niet moet voeren
Melk.
Vogels kunnen dit niet verteren.
Margarine en olie.
Zachte vetten maken slachtoffers: ze tasten de waterdichtheid van de veren aan.
Bovendien werken deze vetten laxerend.
Gezouten of gebrande pinda’s of andere noten.
Deze bevatten voor vogels giftige stoffen. Ook bevatten deze noten te veel vet
en zout.
Erwten, bonen, linzen of rijst.
Dit voedsel is eenvoudig te groot voor de meeste tuinvogels. Let daarom bij
aankoop van vogelzaad wat erin zit.
Hoe voeren
Vogels hebben hun eigen eetgewoonten. Daarom is niet alleen wat u voert
belangrijk, maar ook hoe u het voer aanbiedt.
Hier vindt u een aantal tips
Strooivoer kunt u op een voedertafel of op de grond
strooien. Doe dit bij voorkeur in kleine hoeveelheden, ’s
ochtends en ’s middags.
U kunt ook een silo met voer ophangen. Let er wel op
dat de inhoud niet gaat klonteren.
Voor schuwe vogeltjes, zoals de heggenmus en de
winterkoning kunt u wat op de grond strooien, het liefst
onder struiken.
Zorg dat er het strooivoer niet te lang blijft liggen. Het
kan bederven of ongedierte aantrekken.
Voeren kan het hele jaar, maar vergeet de vogels vooral niet bij vorst en
sneeuw. Maak een stukje grond sneeuwvrij voor u daar voer strooit.
Met een stuk gaas of een speciale korf over het voedsel kunt u voorkomen dat
kraaien en meeuwen alles opschrokken.
Zet een platte, brede schaal neer waar vogels kunnen drinken en badderen.
Houd deze elke dag schoon en ijsvrij. Geef echter zeker in de winter geen warm
water.
Bij vorst kan geschaafd ijs een vervanging zijn voor drinkwater.
Vetbollen en pinda’s kunnen in de lente beter van het menu. Vet bederft bij
hogere temperaturen. Pinda’s zijn geen goede kost voor heel jonge vogels.
- 13 -

vogels voeren
Recept voor vetbollen
(officieel recept vogelbescherming)
Benodigdheden:
• drie pond ongezouten rundvet (verkrijgbaar bij slagerijen) of ongezouten
frituurvet (bijvoorbeeld ossenwit)
• 6 ons gebroken hennep- en maanzaad
• 3 ons zonnepitten
• (plastic) vormpjes, zoals toetjesbekers
• touwtjes
Uitvoering:
Smelt het vet in een pan. Wacht tot het warm is,
maar niet heet.
Voeg daar al roerend het zadenmengsel aan toe.
Giet de warme brij in een vorm, bijvoorbeeld een
blikje, een melkkarton of een theeglas.
Leg daarin, voordat de brij stolt, een stevige
katoenen draad die ruim uitsteekt.
Zodra de massa hard is geworden, kunnen de
bollen buiten aan de draad worden opgehangen.
Soms is de vetbol moeilijk uit de vorm los te
krijgen. Een melkkarton kan rondom worden
afgescheurd. Houdt een theeglas of blik even in
heet water; de vetbol komt dan gemakkelijk los.
Uiteraard kunnen naar eigen inzichten ook
kleinere hoeveelheden worden gebruikt.
- 14 -

vogels voeren
Vogelvoertaart
Benodigdheden:
• springvorm(en)
• vers vet (zie vetbollen)
• 300gr vogelzaad per 500gr frituurvet
• doppinda’s (ongebrand)
• ongezouten gedopte pinda’s
• pompoenpitten etc
Uitvoering:
Smelt het vet in een pan. (Niet te heet laten worden 40 graden Celcius is
voldoende) Roer het vogelzaad erdoor. Giet de warme brij in de springvorm en
laat stollen.
Verwijder de vorm en versier de taart met vogelzaad, pompoenpitten en pinda’s.
Plaats de taart op een bedje van groen (bijv. klimop, mos) op de voedertafel.
TIPS
Als je de basis in verschillende maten maakt kun je ze ook stapelen.
In plaats van een springvorm kun je ook een andere vorm kiezen.
Plaats de springvorm even in de koelkast of de vriezer om deze schoner te
'lossen'
In de herfst zal het vet buiten niet zo snel bevriezen, de vogels kunnen dan met
gemak het vet met hun snavels te lijf gaan. In de winter echter is de kans groot
dat het vet bevriest. Om nu te voorkomen dat de vogels makkelijker door het vet
komen doe bij het recept dan nog 1 eetlepel spijsolie (arachide-, zonnebloem- of
slaolie o.i.d.) per kg vet
- 15 -

vogels voeren
Hangfruit
Benodigdheden:
• (oude) appels of peren of bananen
• zonnebloempitjes
• ijzerdraad
Uitvoering:
Halveer het fruit. Zo kunnen de vogels beter bij het vruchtvlees. Steek een
stukje ijzerdraad door de appel of peer heen om hem op te kunnen hangen. Nu
kunnen de kinderen zonnebloempitjes in het fruit steken.
Vogelfruitschaal
Benodigdheden:
• (oude) appels, peren of bananen
• zonnebloempitjes
• pindanetjes
• pindakaas, rozijntjes en vogelzaad
Uitvoering:
Halveer het fruit. Zo kunnen de vogels beter bij het vruchtvlees. Schik het mooi
in een schaal. Nu kunnen de kinderen zonnebloempitjes in het fruit steken. Met
kloddertjes pindakaas kunnen rozijntjes e.d. worden vastgeplakt.
- 16 -

vogels voeren
Mezenpotjes
Vogelvoerpoppetje
Benodigdheden per poppetje
Benodigdheden
• Kleine terracotta potjes
• Kwasten
plakkaatverf
• vernis
• touw
• mezenbol in een netje
Uitvoering:
• 2 zakjes vliespinda's
• 2 zakken pelpinda's
• Een klein bloempotje
• IJzerdraad en een ijzerdraadtang
Uitvoering:
Rijg van de pelpinda's met het ijzerdraad armen en
benen. Tip: prik de gaatjes voor met een prikpen.
Maak van de zakjes pinda's een lichaam door de twee
zakjes aan elkaar te binden met ijzerdraad en knoop
hier de armen en benen aan.
Maak aan het bovenste netje een lus van ijzerdraad en
haal die door het gat van het bloempotje.
Laat de kinderen de potjes van de buitenkant
versieren met verf of met lovertjes/ plakkertjes.
Geef de potjes een vernislaagje als ze droog zijn.
Maak een touwtje vast aan de mezenbol en haal
dit door het gaatje in de pot, zo dat het potje op
de kop over de mezenbol hangt. Hang de pot op
aan het vogelhuisje.
- 17 -

vogels voeren
Voederstok
Benodigdheden:
• plantenstokje of satéprikker
• mes
• ijzerdraad
• brood, appel, winterwortel en doppinda
Uitvoering:
Buig van het ijzerdraad een ophanglusje. Maak met een
mesje een inkeping in de plantenstok om het lusje aan
vast te maken.
Snijd de appels en winterwortel in kleine stukjes. Van de snee bruin en wit brood
laat je de kinderen kleine stukjes maken. Daarna de stok, appel en de
winterwortelstukjes uitdelen. De hele stok vol laten schuiven. Als de stok vol is
knoop je er een touw aan vast, zodat de voederstok in de boom kan worden
gehangen.
Pindamatje
Benodigdheden:
• fijn gaas
• schildersplakband
• ijzerdraad of touw
• pinda's en/of brood
• ijzerschaar
• stift
Uitvoering:
Knip met een ijzerschaar uit het gaas enkele vierkanten of langwerpige stukken.
Plak de scherpe randen af met schildersplakband. Maak met een touwtje of een
stukje ijzerdraad een ophanglusje aan het gaas vast. Zorg voor veel pinda's en
wit/bruinbrood. Probeer eerst uit of de pinda's dik genoeg zijn voor het gaas. Nu
steek je de matjes vol met de pinda's en het brood.
Als de matjes vol zijn zoek je een mooi plekje buiten in de tuin en daar hang je
ze op. Nu maar wachten tot de vogels het in de gaten krijgen en ervan gaan
eten!!!
Tip: Het geeft ook een leuk effect wanneer je de matjes rond buigt.
- 18 -

vogels voeren
Vette dennenappels
Benodigdheden:
• vet (zie vetbollen) of pindakaas
• vogelzaden
• schoteltje, om de zaden op te doen
• plastic messen
• dennenappels
• touwtjes
• kranten / onderleggers
Voorbereiding:
Dennenappels kunt u zelf verzamelen, maar nog leuker is het om ze met de
kinderen te gaan zoeken. Als je ze in het bos vindt zijn ze vaak nat en dicht. Na
een nacht op de verwarming worden ze mooi droog en gaan ze open staan.
Uitvoering:
Op tafel zet je klaar: Een schoteltje met zaden, een blok ongezouten frituurvet,
plastic messen, dennenappels en touwtjes.
De kinderen maken eerst het touwtje vast aan de dennenappel. Daarna gaan ze
met een plastic mes frituurvet in de openstaande dennenappel smeren. (dit kan
ook met de handen, dit werkt wel beter, maar je moet wel goede zeep hebben
om je handen mee te wassen). Als de dennenappel vol zit met vet, dan druk je
de dennenappel in het schoteltje met zaden, zodat alle kanten van de
dennenappel goed vol zitten met vet en zaden. Je dennenappel is klaar om
buiten opgehangen te worden.
- 19 -

vogels voeren
Slinger van vogelvoer
Benodigdheden:
• naald
• stevig garen
• (ongezouten)
popcorn
• vers geplukte
rozenbottels
• ongebrande
pinda's
• stukjes brood
• stukjes fruit
Uitvoering:
Rijg de popcorn, rozenbottels of pinda's aan de draad en hang je slinger van
vogelvoer aan het voederhuisje of in de takken van een struik of lage boom. Dit
kun je in elke tijd van het jaar doen, al vind je rozenbottels alleen in de herfst.
Let op!
Gebruik, als je het lekkers voor de vogels aan de draad rijgt, altijd een dikke
naald met een stompe punt.
- 20 -

vogels voeren
Deze lessuggesties zijn samengesteld door Ragna van Sonsbeek
Coördinator NME-Achtkarspelen
Hierbij is gebruik gemaakt van verschillende internetbronnen, maar voor een
belangrijk deel van: www.vogelbescherming.nl
NME-Achtkarspelen ondersteunt inwoners van de Gemeente Achtkarspelen bij
educatie op het gebied van natuur en milieu. Dit gebeurt voornamelijk via de
scholen.
Lenen van educatieve materialen is gratis voor scholen in de Gemeente
Achtkarspelen, in overleg met de coördinator. op dinsdag en donderdag,
uitsluitend op afspraak !
NME-Achtkarspelen
Stationsstraat 18
Postbus 2
9285 ZV Buitenpost
0511 548216
info@nme-achtkarspelen.nl
www.nme-achtkarspelen.nl
- 21 -

- 22 -
vogels voeren