17.09.2013 Views

2011 Download - Bosch Nederland

2011 Download - Bosch Nederland

2011 Download - Bosch Nederland

SHOW MORE
SHOW LESS

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

<strong>Bosch</strong> vandaag


De <strong>Bosch</strong>-visie<br />

Waarde creëren –<br />

waarden beleven<br />

Als toonaangevend technologisch en dienstverlenend<br />

bedrijf benutten wij wereldwijd onze kansen om op een<br />

krachtige manier verder te groeien. Wij koesteren de<br />

ambitie om met behulp van innovatieve en nuttige oplossingen<br />

de levenskwaliteit te verbeteren. We vertrouwen<br />

daarbij op onze kerncompetenties op het vlak van de<br />

auto- en de industriële technologie en ons aanbod voor<br />

professioneel en privégebruik.<br />

Bij alles wat we doen streven we naar duurzaam econo-<br />

misch succes en een leiderspositie op de markt. Zelfstan-<br />

dig ondernemerschap en financiële onafhankelijkheid<br />

laten ons toe om te handelen op lange termijn. In de geest<br />

van de stichter van onze onderneming hechten wij, overal<br />

waar we actief zijn, bijzondere aandacht aan maatschappelijke<br />

en ecologische verantwoordelijkheid.<br />

We overtuigen onze klanten met innovatiekracht en ren-<br />

dabiliteit, betrouwbaarheid en kwaliteit. Onze structuren,<br />

processen en managementtools zijn transparant en doelgericht.<br />

Ze ondersteunen de eisen van al onze activiteiten.<br />

Wij handelen volgens gemeenschappelijke principes en<br />

worden voortgestuwd door de wil om samen vooropgestelde<br />

doelstellingen te bereiken.<br />

Alle medewerkers zijn overal ter wereld met elkaar ver-<br />

bonden door de unieke band die is ontstaan door elke<br />

dag naar de <strong>Bosch</strong> waarden te handelen. We putten uit de<br />

culturele diversiteit: onze opdrachten zijn uitdagingen,<br />

we engageren ons graag en zijn er trots op om bij <strong>Bosch</strong> te<br />

werken.


Inhoudsopgave<br />

4 De <strong>Bosch</strong> Groep: overzicht<br />

5 Kerngegevens<br />

6 Boekjaar <strong>2011</strong><br />

10 Technologie en innovaties<br />

18 Automobieltechnologie<br />

24 Industriële technologie<br />

28 Consumentenproducten en bouwtechnologie<br />

32 Onze verantwoordelijkheid<br />

38 Robert <strong>Bosch</strong> Stichting<br />

40 De <strong>Bosch</strong> Groep in de Benelux<br />

46 Mijlpalen in de <strong>Bosch</strong>-geschiedenis<br />

50 Management<br />

51 Hoe ons contacteren<br />

Cover<br />

De boom staat symbool voor het evenwicht tussen<br />

economisch en technologisch handelen enerzijds, en<br />

ecologisch en maatschappelijk handelen anderzijds.


De <strong>Bosch</strong> Groep: overzicht<br />

Aandeelhouders van Robert <strong>Bosch</strong> GmbH<br />

Robert <strong>Bosch</strong> Stiftung GmbH | 92 % aandelen | geen stemrecht<br />

Familie <strong>Bosch</strong> | 7 % aandelen | 7 % stemrecht<br />

Robert <strong>Bosch</strong> Industrietreuhand KG | 93 % stemrecht<br />

Robert <strong>Bosch</strong> GmbH | 1 % aandelen | geen stemrecht<br />

De <strong>Bosch</strong> Groep is een internationaal toonaangevend technolo-<br />

gisch en dienstverlenend bedrijf. Met automobiel- en industriële<br />

technologie, consumentenproducten en bouwtechnologie<br />

genereerden de medewerkers in het boekjaar <strong>2011</strong> een omzet van<br />

51,5 miljard euro. De <strong>Bosch</strong> Groep bestaat uit Robert <strong>Bosch</strong> GmbH<br />

en meer dan 350 dochtermaatschappijen en regionale filialen in<br />

ongeveer 60 landen. Als we ook rekening houden met de verkooppartners<br />

is <strong>Bosch</strong> in ongeveer 150 landen vertegenwoordigd.<br />

Die wereldwijde aanwezigheid op het vlak van ontwikkeling,<br />

productie en verkoop is een essentiële voorwaarde voor verdere<br />

groei. In <strong>2011</strong> investeerde <strong>Bosch</strong> 4,2 miljard euro in onderzoek en<br />

ontwikkeling en vroeg wereldwijd meer dan 4 126 patenten aan.<br />

Met al zijn producten en diensten en met innovatieve en nuttige<br />

oplossingen bevordert <strong>Bosch</strong> de levenskwaliteit van mensen.<br />

De firma werd in 1886 door Robert <strong>Bosch</strong> (1861–1942) in<br />

Stuttgart opgericht als 'Werkplaats voor fijne mechaniek en<br />

elektrotechniek'. De vennootschapsstructuur van Robert <strong>Bosch</strong><br />

GmbH staat garant voor de ondernemingsautonomie van de<br />

<strong>Bosch</strong> Groep. Die structuur laat de onderneming toe om op lange<br />

termijn te plannen en te investeren in toekomstgerichte oplossingen.<br />

92% van de aandelen van Robert <strong>Bosch</strong> GmbH is in handen<br />

van de Robert <strong>Bosch</strong> Stiftung GmbH, een instelling van algemeen<br />

nut. De meerderheid van het stemrecht ligt bij de Robert <strong>Bosch</strong><br />

Industrietreuhand KG. Die vervult de ondernemingsfuncties. De<br />

overige aandelen zijn in handen van de familie <strong>Bosch</strong> en Robert<br />

<strong>Bosch</strong> GmbH.


Kerngegevens<br />

Meer informatie op het internet:<br />

www.bosch.com<br />

<strong>Bosch</strong> vandaag<br />

<strong>Bosch</strong> Groep 2010 <strong>2011</strong><br />

Omzet 47 259 51 494<br />

Procentuele verandering tov vorig jaar + 24 + 9,0<br />

Omzet buiten Duitsland in procent 77 77<br />

Investeringen in onderzoek en ontwikkeling 3 810 4 190<br />

in% van omzet 8,1 8,1<br />

Investeringen in activa 2 379 3 226<br />

in% van de afschrijvingen 100 142<br />

Medewerkers<br />

jaargemiddelde 276 418 295 256<br />

op 1 januari <strong>2011</strong>/2012 283 507 302 519<br />

Balanstotaal 52 683 54 616<br />

Eigen vermogen 26 243 26 917<br />

in% van het balanstotaal 50 49<br />

Resultaat voor belastingen 3 485 2 628<br />

in% van omzet 7,4 5,1<br />

Resultaat na belastingen 2 489 1 820<br />

Overgedragen winst<br />

(dividenden van Robert <strong>Bosch</strong> GmbH) 82 88<br />

Waarde in miljoen euro<br />

4 | 5


Boekjaar <strong>2011</strong><br />

De <strong>Bosch</strong> Groep<br />

realiseerde in het<br />

125ste jaar van haar<br />

bestaan krachtige<br />

omzetgroeicijfers,<br />

hoewel de wereldeconomie<br />

in de loop<br />

van het jaar sterker<br />

terugliep dan verwacht.<br />

Een bijzonder<br />

sterke toename konden<br />

we optekenen in de afdeling<br />

Industriële technologie.<br />

Ook de Automobieltechnologie<br />

deed het goed terwijl de divisie Consumentenproducten<br />

en bouwtechnologie haar gestage groei<br />

verder zet. Ondanks de goede ontwikkeling van de<br />

omzet bleef het resultaat onder onze verwachtingen. Redenen<br />

daarvoor waren de hoge investeringen in nieuwe bedrijfstakken<br />

en de bijzondere lasten door eenmalige effecten. In 2012 blijft<br />

de economische situatie gespannen wegens de schuldencrisis,<br />

vooral in de eurozone. Wij stellen ons daarom in op een verdere<br />

vertraging van de groei van de wereldeconomie en sluiten<br />

de mogelijkheid van een tijdelijke recessie in Europa niet uit.<br />

Daarom zien we het als een belangrijke opgave om nog flexibeler<br />

en wendbaarder te worden.<br />

Industrial<br />

Tec ogy and<br />

hnol<br />

Inn<br />

ovat<br />

ion<br />

living<br />

sumer<br />

nol<br />

Tech ogy<br />

and<br />

balance Con Goods Building<br />

nol<br />

Tech ogy


<strong>Bosch</strong> vandaag<br />

6 | 7<br />

<strong>Bosch</strong> Groep ziet stevige omzetstijging in <strong>2011</strong><br />

Ondanks de wereldwijde conjuncturele afkoeling verhoogde<br />

de <strong>Bosch</strong> Groep zijn omzet in <strong>2011</strong> met 9,0% tot 51,5 miljard<br />

euro. Daarmee overtrof de omzet niet alleen voor het eerst de<br />

kaap van 50 miljard euro, maar ook onze verwachtingen.<br />

In Europa steeg de omzet nominaal met 9,6% tot 30,4 miljard<br />

euro en overschreed zo voor het eerst opnieuw het niveau van<br />

voor de crisis van 2007. Tegelijk bouwden we onze wereldwijde<br />

aanwezigheid verder uit. In de regio Azië-<br />

Pacific waren we met een toename van 8,9% tot 12 miljard<br />

euro succesvol, hoewel het groeitempo achterbleef ten<br />

opzichte van de uitzonderlijke groei van het jaar ervoor.<br />

Ook in Noord- en Zuid-Amerika zien we een toename van<br />

6,9% tot 9,2 miljard euro.<br />

Innovaties lonen in alle divisies<br />

Alle drie divisies kenden een gunstige ontwikkeling in <strong>2011</strong>.<br />

De divisie Automobieltechnologie kende een omzetstijging<br />

van 8,2% tot 30,4 miljard euro. De divisie Industriële technologie<br />

zette zijn krachtige groei door in het jaar <strong>2011</strong>. De omzet<br />

steeg met 21% tot 8 miljard euro. In de divisie Consumentenproducten<br />

en bouwtechnologie vergrootten we de omzet met<br />

4,4% tot 13,1 miljard euro.<br />

Wereldwijd 19 000 medewerkers extra in dienst<br />

Tegen de achtergrond van krachtige groei heeft de <strong>Bosch</strong><br />

Groep in <strong>2011</strong> wereldwijd 19 000 extra medewerkers aangeworven.<br />

Het aantal medewerkers steeg in de loop van het jaar<br />

met bijna 7% tot 302 500.


Bedrijfsklimaat gekenmerkt door volatiliteit en<br />

diepgaande veranderingen<br />

De <strong>Bosch</strong> Groep is actief in een zeer dynamische omgeving die<br />

wordt gekenmerkt door een toenemende volatiliteit en versnelde<br />

veranderingen. Daartoe behoren verdere globalisering,<br />

verstedelijking, demografische uitdagingen, maar ook<br />

megatrends zoals energie-efficiëntie, klimaatbescherming en<br />

zuinig gebruik van grondstoffen. Bovendien spelen informatie-,<br />

communicatie- en internettechnologieën een steeds grotere rol<br />

in het competitieve landschap.<br />

Strategie van waardecreatie<br />

Duurzaam succes in deze dynamische en volatiele omgeving<br />

vereist een evenwicht tussen het creëren en behouden van<br />

waarden. Onze daarop gerichte strategie oriënteert zich op de<br />

algemene doelstellingen van een krachtige ontwikkeling en het<br />

verzekeren van de financiële onafhankelijkheid. Als technologie-<br />

en dienstverlenend bedrijf bevorderen wij met innovatieve<br />

en nuttige oplossingen de levenskwaliteit en daarmee willen we<br />

een leidinggevende marktpositie bereiken en uitbouwen in de<br />

sectoren waarin we actief zijn.<br />

Verhoging van flexibiliteit en wendbaarheid<br />

Wij stellen ons in op de conjuncturele onzekerheden door maatregelen<br />

te nemen die de flexibiliteit van de onderneming<br />

verhogen. Een van de doelstellingen is een aanzienlijke verlaging<br />

van de drempel tot waar de omzet in crisissituaties kan zakken<br />

zonder operatieve verliezen te boeken. Met het oog op de zich<br />

steeds sneller wijzigende omstandigheden verbeteren we ook de<br />

wendbaarheid van de onderneming. We richten ons op het<br />

vereenvoudigen en versnellen van interne processen en de<br />

processen ten opzichte van klanten en leveranciers. Dit bereiken<br />

we enerzijds door het invoeren van normen en anderzijds door


De <strong>Bosch</strong> Groep is actief in de volgende sectoren:<br />

Automobieltechnologie<br />

Automatiseringstechnologie<br />

Verpakkingstechnologie<br />

Zonne-energie<br />

<strong>Bosch</strong> vandaag<br />

Elektrisch gereedschap<br />

Verwarmingstechnologie<br />

Huishoudelijke apparaten<br />

Beveiligingssystemen<br />

het verleggen van beslissingscompetenties naar de bedrijfs-<br />

sectoren. Belangrijke kernelementen van onze strategie zijn<br />

een sterke wereldwijde aanwezigheid, een hoge innovatiekracht<br />

en een gerichte diversificatie.<br />

Verdere uitbouw in wereldwijde groeiregio's<br />

We willen onze marktpositie wereldwijd verder uitbouwen. De<br />

focus ligt op de groeiregio's in Azië, Zuid-Amerika en Middenen<br />

Oost-Europa. Het ontsluiten van een markt gaat gepaard met<br />

het consequent uitbouwen van de waardecreatie ter plaatse.<br />

We richten onze aandacht ook steeds meer op Afrika en het<br />

Midden-Oosten, waar we verdelers gaan uitbreiden en vertegenwoordigingen<br />

oprichten.<br />

Duurzaamheid als toekomstgerichte innovatiekracht<br />

Globale kernthema's zoals energie en milieubescherming,<br />

maar ook de demografische ontwikkeling en de verstedelijking<br />

zijn voor ons belangrijke drijvende krachten achter<br />

innovatie. Bijna de helft van onze inspanningen op het vlak<br />

van onderzoek en ontwikkeling (4,2 miljard euro) gaat naar<br />

producten die een bijdrage leveren aan energie-efficiëntie,<br />

het behoud van natuurlijke bronnen en milieubescherming.<br />

Ongeveer 40% van de omzet behalen we met deze producten.<br />

8 | 9


Technologie<br />

en innovaties<br />

Onze innovatieve geest heeft ons altijd gestimuleerd<br />

om nieuwe technologieën te ontwikkelen en ze klaar<br />

te maken voor de markt. En eveneens om bestaande<br />

technologieën verder te verbeteren. Vandaag helpt<br />

deze spirit ons om de grote uitdaging van de 21e<br />

eeuw aan te gaan: klimaatverandering, grondstoffenschaarste<br />

en de razendsnelle ontwikkeling van de<br />

informatie- en communicatietechnologie (internet van<br />

dingen en diensten). Dit blijft de focus van onze<br />

38 500 onderzoekers en ontwikkelaars. Ongeveer<br />

1 300 van hen zijn werkzaam in de centrale afdeling<br />

Research en Advanced Engineering. Zij ontwikkelen,<br />

testen en onderzoeken innovatieve systemen, componenten,<br />

technologieën en methoden. En daarbij draait<br />

het altijd om duurzaamheid. Daarom verbeteren we<br />

zowel bestaande technologische systemen, zoals<br />

efficiëntere verbrandingsmotoren of industriele machines<br />

en installaties, en werken we tegelijkertijd aan<br />

toepassingen voor de toekomst, zoals systemen voor<br />

hernieuwbare energie en oplossingen voor de elektromobiliteit.<br />

4 126<br />

patenten heeft <strong>Bosch</strong> ingediend in <strong>2011</strong>.


<strong>Bosch</strong> vandaag<br />

10 | 11<br />

Wereldwijd netwerk<br />

Door het wereldwijd verbinden van onze<br />

onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten combineren<br />

we de troeven van de verschillende<br />

regio's en brengen we wereldwijd innovaties op<br />

gang. Een voorbeeld hiervan is het uitgebreide<br />

research- and developmentcentrum in Yokohama,<br />

waar we onder andere bestuurdersassistentiesystemen<br />

ontwerpen die gericht zijn op<br />

de behoeften van de Japanse markt. In Duitsland<br />

bouwen we in Renningen de nieuwe vestiging<br />

voor Research en Advanced Engineering waar<br />

we onze innovatieve capaciteiten in de regio<br />

Stuttgart centraliseren. Ook afgelopen jaar<br />

behoorden we met 4 126 patentaanvragen tot<br />

één van de meest vindingrijke ondernemingen.<br />

Het internet van dingen en diensten<br />

Een van de megatrends van de volgende jaren<br />

is het "internet of things and services" (internet<br />

van dingen en diensten). Dit vereist niet<br />

alleen de wereldwijde informatie-uitwisseling<br />

door mensen, maar ook communicatie door<br />

dingen: machines, toestellen en gebouwen.<br />

Dit gaat ons leven veranderen en in veel


Palo Alto<br />

Pittsburgh<br />

Schwieberdingen<br />

Internationale research bij <strong>Bosch</strong><br />

St. Petersburg<br />

Hildesheim<br />

Schillerhöhe<br />

Renningen<br />

toekomstige vestiging<br />

voor onderzoek en<br />

advanced engineering<br />

Researchvestigingen<br />

Nieuwe researchvestigingen<br />

sectoren leiden tot efficiëntere processen en nieuwe businessmodellen.<br />

Wij geven deze verandering ook actief vorm. Onze<br />

dochtermaatschappij <strong>Bosch</strong> Software Innovations GmbH werkt<br />

hiervoor platformoplossingen uit en ondersteunt de divisies<br />

bij het gebruik ervan. Onze afdeling Automotive Aftermarket<br />

biedt bijvoorbeeld een internetcompatibel voertuigdiagnosesysteem<br />

voor werkplaatsen aan dat constant bijleert en zo de<br />

efficiëntie bij reparaties en onderhoud voor de klant verhoogt.<br />

Een ander belangrijk toekomstperspectief is mobiliteit. Wij engageren<br />

ons samen met andere ondernemingen uit de automobielsector<br />

in het project simTD , wat staat voor „sichere intelligente Mobilität,<br />

Testfeld Deutschland“ (veilige en intelligente mobiliteit, praktijktest<br />

Duitsland). Om het rijden veiliger, comfortabeler en efficiënter<br />

te maken, worden nieuwe functies getest die gebaseerd zijn op de<br />

communicatietechnologieën Car-to-Car-(C2C) en Car-to-Infrastructure-(C2I).<br />

Hierbij worden auto's met elkaar en met de verkeersinfrastructuur,<br />

bijvoorbeeld met verkeerscontrolecentra, in een<br />

netwerk opgenomen waardoor ze gegevens kunnen uitwisselen.<br />

Sinds <strong>2011</strong> opereert de software- en systeemtechnologieafdeling<br />

van de <strong>Bosch</strong> Groep onder de naam <strong>Bosch</strong> Software Innovations<br />

GmbH. De onderneming vindt zijn oorsprong in het in 2008 over-


Shanghai<br />

Tokio/Yokohama<br />

<strong>Bosch</strong> vandaag<br />

12 | 13<br />

genomen Innovations Software Technology GmbH,<br />

Singapore<br />

dat een op Java gebaseerd Business-Rules-Management-systeem<br />

ontwikkelde. Complexe business<br />

regels en de beslissingslogica in processen of<br />

systemen worden er grafisch mee weergegeven en<br />

beschreven. Door het automatisch genereren van<br />

codes kunnen wijzigingen snel doorgevoerd worden<br />

zonder dat de software moet worden herschreven. De Visual<br />

Rules van <strong>Bosch</strong> Software Innovations worden bijvoorbeeld<br />

gebruikt in Private Banking voor het verhinderen van witwaspraktijken<br />

en handel met voorkennis of bij het beoordelen van<br />

kredietrisico's.<br />

<strong>Bosch</strong> Software Innovations is bovendien actief in het ontwik-<br />

kelen van complete ERP-systemen voor bedrijven, softwareop-<br />

lossingen voor de controle van aanmeldingen bij ziekenfondsen<br />

en brancheonafhankelijke IT-consultancy. Het gamma werd<br />

uitgebreid met de oplossingen van de in <strong>2011</strong> overgenomen<br />

firma inubit AG uit Berlijn. Met de software „inubit-Suite“ voor<br />

Business Process Management kunnen in de toekomst volledige<br />

ondernemingsprocessen geautomatiseerd en IT-landschappen<br />

geüniformiseerd worden.<br />

Ook op het vlak van elektromobiliteit speelt onze software- en<br />

systeemafdeling een toonaangevende rol. In Singapore zijn we in<br />

<strong>2011</strong> gestart met het in de praktijk brengen van een oplaad-infrastructuur<br />

voor elektrische auto's. Een softwareplatform stuurt<br />

niet alleen de werking van de infrastructuur, maar zorgt er ook<br />

voor dat veel bedrijven met hun eigen business modellen erbij<br />

kunnen worden betrokken. Eenmaal het systeem voltooid is, zal


Ontwikkelingscentrum Yokohama: test van een ABS/ESP®-eenheid op<br />

elektromagnetische compatibiliteit.<br />

het in Singapore mogelijk zijn om via het internet laadstations en<br />

parkeerplaatsen te reserveren en de afgenomen stroom onmiddellijk<br />

aan te rekenen of de interactie tussen mobiliteit en energie<br />

in een stadstaat aan te sturen. De auto's en de systemen van de<br />

aanbieders wisselen volautomatisch informatie uit. Daardoor is<br />

het project ook een toepassingsvoorbeeld van het web 3.0, ook<br />

wel "internet van dingen en diensten" genoemd.<br />

Efficiënte en kostenbesparende aandrijvingen<br />

Verbrandingsmotoren zullen nog lang de overheersende aandrijving<br />

voor voertuigen blijven. We blijven de CO2-voetafdruk verkleinen en onderzoeken bijvoorbeeld hoe de warmte van<br />

de uitlaatgassen goed kan worden benut. Nog steeds gaat bij de<br />

verbranding van brandstof een groot deel van de energie – ongeveer<br />

een derde – in de vorm van afvalwarmte in de uitlaatgassen<br />

verloren. Het potentieel voor een lager brandstofverbruik en een


<strong>Bosch</strong> vandaag 14 | 15<br />

verminderde uitstoot van koolstofdioxide ligt daarbij tussen 3 en<br />

5%.<br />

De aanvaarding van elektrische auto's door een brede laag van<br />

de bevolking staat of valt met het rijbereik en de kosten. Onze<br />

researchers onderzoeken met welke materialen en met welke<br />

materiaalsamenstelling elektrische aandrijvingen zo gunstig<br />

mogelijk gerealiseerd kunnen worden op het gebied van grondstoffen<br />

en kosten. Samen met onze inkoopafdeling observeren<br />

onze onderzoekers ononderbroken de grondstoffenmarkt om<br />

schaarste vroegtijdig op te merken en alternatieve strategieën te<br />

ontwikkelen.<br />

Adaptief gebouw<br />

Duurzaamheid is ook het motto van een toekomstgericht project<br />

van de divisie Industriële technologie. Samen met twee instituten<br />

van de Universiteit van Stuttgart bouwt de afdeling Drive and<br />

Control Technology het eerste prototype ter wereld voor een<br />

adaptief gebouw op schaal 1:1. Bij zo'n gebouw vlakken hydraulische<br />

cilinders, sturingen en regelingen mogelijke belastingen<br />

en spanningen uit die ontstaan door bewegingen of trillingen –<br />

bijvoorbeeld bij stormen, aardbevingen of zware sneeuwmassa's.<br />

Op lange termijn wordt zo een stabiele en ultralichte constructie<br />

mogelijk die het verbruik van grondstoffen voor gebouwen in<br />

belangrijke mate kan reduceren. De nieuwe technologie zou<br />

kunnen worden ingezet voor stadiondaken of voor dragende<br />

constructies voor wolkenkrabbers.<br />

Fotovoltaïek, het gebruik van zonne-energie om stroom op te<br />

wekken, gaat in de toekomst een steeds grotere rol spelen. De zon<br />

is immers de meest productieve bron van hernieuwbare energie.<br />

Wij verbeteren onze producten voortdurend: zowel de klassieke


cellen en modules op basis van kristallijn silicium als de modules<br />

op basis van dunne-film technologie.<br />

Meer levenskwaliteit voor patiënten<br />

Meer dan 50 000 mensen, vooral in de VS, doen een beroep op<br />

technologie van <strong>Bosch</strong> Healthcare om gezondheidsgegevens<br />

zoals gewicht, bloeddruk, bloedsaturatie of bloedsuikerwaarden<br />

naar medische centra te sturen. Als de gegevens abnormale<br />

waarden vertonen, dan neemt het vakpersoneel contact op met<br />

de patiënt. De gezondheidstoestand van patiënten met een chronische<br />

aandoening, zoals hartproblemen of diabetes, kan op deze<br />

manier constant worden gevolgd, zonder al te veel bezoekjes aan<br />

de arts. De betrokkenen blijven gewoon in hun vertrouwde omge-<br />

Een noodoproepsysteem voor thuis bestaat uit twee delen: het basistoestel<br />

met handenvrijfunctie is via een telefoonlijn verbonden met een noodcentrale<br />

die de klok rond bezet is. In een noodgeval kan de gebruiker alarm<br />

slaan via een radiografische zender die hij/zij in de vorm van een armband,<br />

halsketting of broche altijd bij zich draagt.


<strong>Bosch</strong> vandaag<br />

16 | 17<br />

ving, wat de levenskwaliteit verbetert en de gezondheidszorg ontlast.<br />

Experten berekenden op basis van uitgevoerde studies een<br />

kostenbesparing van tot 13% per patiënt.<br />

Onder <strong>Bosch</strong> Healthcare werd in <strong>2011</strong> ook de productafdeling<br />

Care Solutions opgenomen. Deze afdeling ressorteerde tot dusver<br />

onder <strong>Bosch</strong> Security Systems en biedt systemen aan om hulp op<br />

te roepen, ofwel om van thuis uit met een druk op de knop contact<br />

op te nemen met een noodcentrale of om in ziekenhuizen, rust- en<br />

verzorgingstehuizen met een noodknop de aandacht van het personeel<br />

te trekken.<br />

Omvormers: nieuw in het gamma<br />

De geplande overname van voltwerk electronics GmbH moet de<br />

begin <strong>2011</strong> opgerichte <strong>Bosch</strong> Power Tec GmbH met hoofdzetel in<br />

Böblingen versterken. Binnen de <strong>Bosch</strong> Groep zal deze afdeling<br />

de verkoop van vermogenselektronica voor het opwekken<br />

en opslaan van energie bevorderen en een nieuwe generatie<br />

apparaten ontwikkelen. <strong>Bosch</strong> Power Tec concentreert zich<br />

op fotovoltaïek en dan vooral op omvormers, het hart van elke<br />

zonne-energie-installatie, die gelijkstroom omzet in wisselstroom<br />

voor het net. Ook in elektrische voertuigen is een omvormingsproces<br />

nodig zodat de motor de gelijkstroom uit de batterij kan<br />

gebruiken.<br />

Meer informatie op het internet:<br />

Corporate Researchwww.research.bosch.com


Automobieltechnologie<br />

Omzet<br />

Investeringen<br />

2 321<br />

1 556<br />

Investeringen in R&D<br />

3 270<br />

3 004<br />

Bedragen in miljoen euro<br />

<strong>2011</strong><br />

2010<br />

De wereldwijde automobielproductie is in <strong>2011</strong> met ongeveer<br />

4% gestegen. De vertraging in de groei werd veroorzaakt<br />

door de catastrofe in Japan en de overstromingen in<br />

Thailand.<br />

Onze divisie Automobieltechnologie groeide opnieuw<br />

sterker dan de markt. De omzet lag voor het eerst hoger<br />

dan 30 miljard euro. We investeerden 3,3 miljard euro in<br />

onderzoek en ontwikkeling om de evoluties in de autoindustrie<br />

mee vorm te geven. Het aantal medewerkers<br />

steeg met 5,2% tot 176 000.<br />

30 404<br />

28 097<br />

8 700<br />

extra medewerkers


<strong>Bosch</strong> vandaag 18 | 19<br />

De vraag naar het aandrijfconcept voor de toekomst<br />

heeft de sector ook in <strong>2011</strong> intensief bezig gehouden.<br />

Daarnaast was de aandacht gericht op de verdere verbetering<br />

van de verbrandingsmotoren en op functies<br />

voor meer veiligheid en comfort.<br />

<strong>Bosch</strong> ziet in de elektrische aandrijving een geschikt<br />

concept voor toekomstige individuele mobiliteit. Een<br />

merkbare marktpenetratie zal echter pas voor het<br />

volgende decennium zijn zodat de verbrandingsmotor<br />

nog jarenlang de belangrijkste aandrijving<br />

blijft. Daarom zijn wij op beide domeinen actief: wij<br />

optimaliseren de beproefde verbrandingsmotoren en<br />

willen hun verbruik in de komende jaren nog eens met<br />

30% reduceren. Tegelijk intensiveren we onze inspanning<br />

voor de ontwikkeling van systemen voor hybride<br />

en elektrische auto's. Op dit gebied investeren we<br />

jaarlijks circa 400 miljoen euro.<br />

Toekomstgerichte oriëntatie met alternatieve<br />

aandrijvingen<br />

<strong>Bosch</strong> heeft een uitgebreide knowhow en een breed<br />

gamma componenten voor de elektrificatie van de<br />

aandrijflijn. Daartoe behoren elektromotoren, tractiebatterijen,<br />

vermogenselektronica, geëlektrificeerde<br />

hulpaggregaten en speciaal aangepaste remsystemen.


Noord-Amerika<br />

405<br />

Europa EU-15<br />

Europa totaal: 375<br />

508<br />

Ook in de combinatie van elektromobiliteit met geavanceerde<br />

communicatietechnologie ziet <strong>Bosch</strong> grote kansen. Zo zijn<br />

we in de zomer van <strong>2011</strong> in Singapore succesvol gestart met<br />

ons internetgebaseerde platform voor elektromobiliteit.<br />

Ook fietsfabrikanten en fietsers interesseren zich meer<br />

en meer in elektrische aandrijvingen. Begin <strong>2011</strong> ging<br />

<strong>Bosch</strong> van start met de productie van aandrijvingen voor<br />

e-bikes. Tegen het einde van dat jaar was het systeem al<br />

in fietsen van 30 verschillende merken ingebouwd.<br />

<strong>Bosch</strong> produceert automobieltechnologie in 122 vestigingen in 28 landen.<br />

Gasoline Systems<br />

Diesel Systems<br />

Chassis Systems Brakes 1<br />

Chassis Systems Control<br />

Electrical Drives<br />

Starter Motors and Generators<br />

Car Multimedia<br />

Automotive Electronics<br />

Automotive Aftermarket<br />

Steering Systems 2<br />

1 Sinds 01/01/2012 geïntegreerd in de divisie<br />

Chassis Systems Control<br />

2 ZF Lenksysteme GmbH (50% <strong>Bosch</strong>)


China<br />

30 <strong>Bosch</strong> vandaag 20 | 21<br />

India<br />

14<br />

Japan<br />

456<br />

Aantal personenwagens<br />

per 1000 inwoners<br />

per land/regio<br />

Groot potentieel bij verbrandingsmotoren<br />

EU-richtlijnen leggen vast dat vanaf 2015 alle nieuw gebouwde<br />

auto's per fabrikant nog slechts gemiddeld 130 gram<br />

kooldioxide per gereden kilometer mogen uitstoten. In het<br />

jaar 2020 zal dat nog 95 gram zijn. De hiervoor noodzakelijke<br />

optimaliseringen in het verbruik zullen voor het grootste deel<br />

opnieuw van de verbrandingsmotoren moeten komen. Naast de<br />

benzinemotor kan de dieselmotor hiertoe ook een belangrijke<br />

bijdrage leveren.<br />

Ook buiten Europa worden de efficiëntie, de milieuvriendelijk-<br />

heid en het hoge koppel van de dieselmotor benadrukt. In<br />

China bijvoorbeeld loopt sinds eind <strong>2011</strong> een roadshow om<br />

automobilisten en overheden van diesel te overtuigen. Ook<br />

de verdere efficiëntieverhoging van benzinemotoren vereist<br />

steeds veeleisendere oplossingen. Net als bij de dieselmotor<br />

komt het zogenaamde downsizing op de voorgrond: motoren<br />

met een kleinere cilinderinhoud bij gelijkblijvende prestaties.<br />

In de nieuwe Europese rijcyclus (NEDC) zorgt het start/stopsysteem<br />

voor een verdere reductie van het verbruik tot 5%. Vier<br />

jaar na de start van de serieproductie konden we eind <strong>2011</strong> al de<br />

vijf miljoenste startmotor voor dit systeem leveren.


Radar- en videosensoren zijn de ogen van onze hulp- en veiligheidssystemen.<br />

In <strong>2011</strong> konden we de omzet van onze radarsensor LRR3 verdrievoudigen<br />

tegenover het jaar voordien.<br />

Met steeds compactere elektrisch bedienbare autoruiten,<br />

zetels, stuurkolommen, ventilatoren en ruitenwissers dragen<br />

wij ook bij tot meer efficiëntie van auto's.<br />

Het verkeer moet nog veiliger worden<br />

Volgens prognoses neemt het aantal verkeersdoden wereldwijd<br />

in de komende jaren verder toe. Dat is vooral het gevolg<br />

van de sterke toename van de verkeersdrukte in de groeilanden.<br />

De Verenigde Naties (VN) hebben om deze ontwikkeling<br />

tegen te gaan het "Decennium van verkeersveiligheid" in het<br />

leven geroepen. Een van de maatregelen is het verplichten<br />

van actieve veiligheidssystemen zoals het elektronisch stabiliteitsprogramma<br />

ESP®. Dit door <strong>Bosch</strong> ontwikkelde systeem<br />

wordt in steeds meer landen verplicht.


Omvangrijke investeringen in Azië<br />

<strong>Bosch</strong> vandaag<br />

22 | 23<br />

De divisie Automobieltechnologie heeft zijn activiteiten in de<br />

groeiregio Azië in <strong>2011</strong> verder versterkt. Ondanks het effect van<br />

natuurrampen konden we de regionale omzet sinds 2007 met de<br />

helft verhogen. Eind <strong>2011</strong> werkten 10 000 van onze wereldwijd<br />

29 000 automobieltechnologie-ontwikkelaars in Azië. Belangrijke<br />

activiteiten zijn er vooral in China, waar <strong>Bosch</strong> tussen <strong>2011</strong><br />

en 2013 circa 1,8 miljard euro gaat investeren.<br />

Wereldwijd ruilonderdelenprogramma<br />

<strong>Bosch</strong> is als toonaangevend aanbieder met zijn industrieel gereviseerde<br />

auto-onderdelen aanwezig op alle wereldmarkten.<br />

Het ruilonderdelenprogramma van de bedrijfstak Automotive<br />

Aftermarket omvat 11 000 auto-onderdelen in 30 productgroepen,<br />

van startmotoren tot dieselinspuitpompen.<br />

Eind <strong>2011</strong> hebben we Unipoint Group uit Taiwan overgenomen.<br />

Met het verwerven van de belangrijkste Aziatische producent<br />

van startmotoren, generatoren en ruitenwissers verstevigt<br />

Automotive Aftermarket zijn rol als een van de toonaangevende<br />

leveranciers van deze productgroepen.<br />

Begin 2012 bereikten we een akkoord voor de overname van<br />

de bedrijfstak Service Solutions van SPX Corporation uit de VS.<br />

Hiermee zullen we onze positie als wereldwijd leidinggevende<br />

leverancier van diagnoseoplossingen verder uitbouwen.<br />

Meer informatie op het internet:<br />

Automobieltechnologiewww.bosch-automotivetechnology.com


Industriële technologie<br />

Omzet<br />

Investeringen<br />

422<br />

386<br />

Investeringen in R&D<br />

407<br />

334<br />

Bedragen in miljoen euro<br />

8 038<br />

6 660<br />

<strong>2011</strong><br />

2010<br />

In de divisie Industriële technologie – met de bedrijfstak-<br />

ken Drive and Control Technology, Packaging Technology<br />

en Solar Energy – konden we de omzet tegenover het jaar<br />

voordien verhogen met 21%, tot 8 miljard euro.<br />

Een van de redenen was het krachtige economische herstel<br />

in de machine- en installatiebouw. Vooral de markten<br />

in China, India, Brazilië en Rusland droegen bij tot de groei<br />

van <strong>Bosch</strong> Rexroth AG en onze verpakkingstechnologie.<br />

De bedrijfstak Solar Energy moest de uitdaging van een<br />

verder stijgende prijsdruk aangaan. Het aantal medewerkers<br />

van de divisie Industriële technologie steeg met<br />

11%.<br />

600<br />

aandrijvingen voor het Bolshoi-Theater


<strong>Bosch</strong> vandaag<br />

24 | 25<br />

Toonaangevende systeempartner<br />

Een sterk gestegen vraag in de branche van de<br />

investeringsgoederen bevorderde de activiteiten van<br />

onze divisie Drive and Control Technology. Dankzij<br />

de specialisatie volgens markten en branches kon de<br />

onderneming de kansen goed benutten. Het regionale<br />

zwaartepunt is nu opgeschoven richting Azië. Op<br />

dit moment staat de regio Azië-Pacific voor 27%<br />

van de totale omzet van de divisie Drive and Control<br />

Technology.<br />

De afdeling Mobile Applications (mobiele toepassingen)<br />

kende een sterke groei door de wereldwijd sterke<br />

vraag naar machines voor de bouwindustrie en de<br />

landbouw. De afdeling Industrial Applications (industriële<br />

toepassingen) verhoogde de omzet zowel op het<br />

vlak van installatiebouw als productieautomatisering.<br />

De afdeling Renewable Energies (hernieuwbare energie),<br />

die componenten en systemen voor het gebruik<br />

van windenergie produceert, kon haar groeidoelstellingen<br />

niet bereiken. Op lange termijn zien we toch<br />

positieve vooruitzichten voor deze afdeling.<br />

In Moskou leverden we de nieuwe podiumtechnologie<br />

van het Bolshoi-theater, dat na een lange renovatie<br />

opnieuw geopend is. We ontwikkelden en installeerden<br />

meer dan 600 elektrische en hydraulische<br />

aandrijvingen en de volledige processturing voor de<br />

podiumbewegingen.


Meer regionale ontwikkeling<br />

We versterken onze productiecapaciteiten in de groeimarkten,<br />

vooral China, maar ook Zuid-Amerika. Onze ingenieurs ontwikkelen<br />

er steeds meer producten en oplossingen die zijn afgestemd<br />

op de regionale klantenbehoeften. In de opkomende landen stijgt<br />

de vraag naar producten die wij aanduiden met het begrip „good<br />

enough“. „Good enough“ betekent: het product is goedkoop en van<br />

een voldoende hoge kwaliteit – niet meer, maar ook niet minder.<br />

Potentiële klanten voor zulke producten zijn tienduizenden kleine<br />

bedrijven in landen als China, India en Brazilië.<br />

Stijgende vraag naar verpakkingen<br />

Met de toename van de welvaart groeit wereldwijd ook de vraag<br />

naar verpakkingen. Daarvan profiteert onze divisie Packaging<br />

Technology. Dit geldt in eerste instantie voor China waar we<br />

tot de grootste producenten behoren. We openden er verleden<br />

jaar in Chengdu, in de centraal gelegen provincie Sichuan, onze<br />

tweede productievestiging. In India hebben we onze nieuwbouw<br />

<strong>Bosch</strong> produceert industriële technologie in 99 vestigingen in 25 landen.<br />

Afdelingen<br />

Drive and Control Technology 1<br />

– Mobiele toepassingen<br />

– Industriële toepassingen<br />

– Hernieuwbare energieën<br />

Packaging Technology<br />

– Procestechnologie<br />

– Verpakkingstechnologie<br />

– Systeemoplossingen<br />

– Services en dienstverlening<br />

Solar Energy<br />

– Ingots<br />

– Wafers<br />

– Zonnecellen<br />

– Kristallijne zonnemodules<br />

– Dunnelaagzonnemodules<br />

– Zonnekrachtcentrales<br />

1 <strong>Bosch</strong> Rexroth AG (100% <strong>Bosch</strong>)


<strong>Bosch</strong> vandaag<br />

26 | 27<br />

in de vestiging Verna in gebruik genomen. In de groeiregio's<br />

Afrika en Zuid-Amerika intensiveren we onze verkoop- en<br />

serviceactiviteiten op 1 regel plaatsen zonder splitsing.<br />

Zonne-energie: wereldwijde groeiverwachting<br />

Onze afdeling Solar Energy stond in het voorbije jaar onder<br />

grote druk door de dalende prijzen en een sterke concurrentie<br />

uit Azië. Ook onze dochtermaatschappij aleo solar<br />

AG die kristallijne modules produceert en verkoopt, kon<br />

haar omzetdoelstellingen niet bereiken. Ondanks de moeilijke<br />

situatie konden we toch onze omzet verhogen.<br />

We zijn ervan overtuigd dat de zon op lange termijn een belang-<br />

rijke bron van hernieuwbare energie zal blijven. Wereldwijd<br />

verwachten we een sterke groei in Azië en in Noord- en Zuid-<br />

Amerika.<br />

In het voorbije jaar namen we onze nieuwe centrale en een<br />

competentiecentrum voor fotovoltaïek in Arnstadt (Duitsland)<br />

in gebruik. Om de Franse markt en de Zuid-Europese<br />

markten beter te kunnen bedienen, starten we begin 2012<br />

met de productie van zonnepanelen in de Franse vestiging<br />

Vénissieux. In de Maleisische bondsstaat Penang plannen<br />

we de bouw van een nieuwe productievestiging die<br />

de volledige kristallijne waardeketen zal afdekken.<br />

Meer informatie op het internet:<br />

Drive and Control Technologywww.boschrexroth.com<br />

Packaging Technologywww.boschpackaging.com<br />

Solar Energywww.bosch-solarenergy.com


Consumentenproducten<br />

en bouwtechnologie<br />

Omzet<br />

Investeringen<br />

470<br />

395<br />

Investeringen in R&D<br />

510<br />

468<br />

Bedragen in miljoen euro<br />

<strong>2011</strong><br />

2010<br />

De vraag naar onze consumentenproducten en bouwtechnologie<br />

is in <strong>2011</strong> ononderbroken gestegen, hoewel de<br />

bouwsector in sommige regio's terugliep. Toch konden wij<br />

onze omzet die we behaalden met elektrisch gereedschap,<br />

verwarmingstechnologie, beveiligingstechnologie en huishoudapparaten<br />

verhogen met 4,4% tot 13 miljard euro.<br />

Belangrijke groei-impulsen kwamen voornamelijk uit Azië.<br />

Ook de markten in Zuid-Amerika ontwikkelden zich goed.<br />

In deze regio's verwachten we ook in de komende jaren<br />

bovengemiddelde groeicijfers. Het aantal medewerkers in<br />

de divisie steeg met 6% tot 67 400.<br />

15%Groei in Azië<br />

13 029<br />

12 480


Klantenbehoeften als leiddraad<br />

<strong>Bosch</strong> vandaag<br />

28 | 29<br />

De wereldmarkt voor elektrisch gereedschap ontwik-<br />

kelde zich in <strong>2011</strong> over het algemeen in positieve zin,<br />

hoewel er wel een terugval viel op te tekenen ten opzichte<br />

van het jaar voordien. Bovendien waren er grote<br />

regionale verschillen: de vraag in West-Europa groeide<br />

langzamer, terwijl we in Zuid-Amerika en Azië een<br />

grote dynamiek optekenden. In Noord-Amerika hield<br />

de licht opwaartse trend aan.<br />

In het algemeen zijn we er in <strong>2011</strong> in geslaagd om snel-<br />

ler te groeien dan de markt en daardoor hebben we<br />

ons marktaandeel in alle belangrijkste afzetregio's<br />

vergroot. Vooral in Azië en Europa groeiden we sterk,<br />

in de VS in iets mindere mate. In Duitsland hebben we<br />

eveneens aan marktaandeel gewonnen. Het resultaat<br />

is dat 17 op 20 van de best verkochte elektrische<br />

gereedschappen in de Europese doe-het-zelf-zaken<br />

producten van <strong>Bosch</strong> zijn. Ook zeer verheugend is de<br />

ontwikkeling van de omzet in Zuid-Amerika.<br />

Aan de basis van dit succes liggen onze innovaties. Zo<br />

werd in het voorbije jaar bijna 40% van de omzet behaald<br />

met producten die minder dan twee jaar geleden<br />

werden gelanceerd. In totaal hebben we in <strong>2011</strong> meer


<strong>Bosch</strong> produceert consumentenproducten en<br />

bouwtechnologie in 81 vestigingen in 28 landen.<br />

Afdelingen<br />

Power Tools<br />

– Elektrisch gereedschap voor de bouw,<br />

industrie en doe-het-zelvers<br />

– Toebehoren<br />

– Tuingereedschap<br />

– Meetgereedschap<br />

Thermotechnology<br />

– Interieurklimaat<br />

– Warmwater<br />

– Decentraal energiemanagement<br />

1 BSH <strong>Bosch</strong> und Siemens Hausgeräte GmbH (50% <strong>Bosch</strong>)<br />

Household Appliances 1<br />

– Koken en bakken<br />

– Afwassen<br />

– Wassen, drogen<br />

– Koelen, invriezen<br />

– Onderhoud van vloeren<br />

– Consumentenproducten<br />

Security Systems<br />

– Productverkoop<br />

– Gebouwbeveiliging<br />

– Communication Center<br />

dan 100 nieuwe en verbeterde producten geïntroduceerd die<br />

onmiddellijk goed werden onthaald.<br />

Energie-efficiëntie steeds belangrijker<br />

De ontwikkeling van de bedrijfstak verwarmingstechnologie<br />

werd in het jaar <strong>2011</strong> geplaagd door de moeilijke situatie van de<br />

bouwsector en de hoge begrotingstekorten, in het bijzonder in<br />

West- en Midden-Europa. De afzetmarkten in Oost-Europa, Azië<br />

en Zuid-Amerika ontwikkelden zich daarentegen verheugend<br />

goed. Het aandeel van de internationale handel in de omzet van<br />

verwarmingstechnologie bedraagt intussen twee derde. Ook in<br />

Duitsland konden we ons marktaandeel behouden.<br />

Een voorbeeld van het efficiënt gebruik van energie door <strong>Bosch</strong><br />

technologie is het Energie-Plus-Huis in Wetzlar dat in december


<strong>Bosch</strong> vandaag<br />

30 | 31<br />

<strong>2011</strong> aan zijn bewoners werd overgedragen. Dankzij het slimme<br />

samenspel van decentrale energievoorziening, verwarming,<br />

verluchting, koeling en warmwatervoorziening levert het<br />

gebouw in de loop van een jaar meer energie dan het zelf<br />

verbruikt. Dit betekent een enorm ecologisch potentieel, omdat<br />

in Duitsland 40% van de primaire energie naar gebouwen gaat.<br />

Beveiliging en service wereldwijd in trek<br />

De wereldmarkt voor beveiligingstechnologie ontwikkelde<br />

zich bevredigend in <strong>2011</strong>. De grootste groei werd opgetekend in<br />

China, Oost-Europa en Zuid-Amerika. Daar bereikte <strong>Bosch</strong> een<br />

hoge tweecijferige groei en ook in de komende jaren wordt een<br />

bovengemiddelde groei verwacht. Maar ook de activiteiten in<br />

Duitsland evalueerden gunstig.<br />

Milieubehoud in het huishouden<br />

Het efficiënte gebruik van energie en hulpbronnen is een primair<br />

doel bij de productontwikkeling van BSH <strong>Bosch</strong> und Siemens<br />

Hausgeräte GmbH (BSH). Deze joint venture van <strong>Bosch</strong> en Siemens<br />

is al meer dan vier decennia succesvol en wordt wereldwijd<br />

gewaardeerd als leverancier van hoogwaardige en zuinige<br />

huishoudapparaten. Hierdoor heeft BSH ook in <strong>2011</strong> opnieuw<br />

marktaandeel kunnen winnen op alle belangrijke markten.<br />

Meer informatie op het internet:<br />

Power Toolswww.bosch-pt.com<br />

Thermotechnologywww.bosch-thermotechnology.com<br />

Security Systemswww.boschsecurity.com<br />

Household Applianceswww.bosch-home.com


Onze<br />

verantwoordelijkheid<br />

Wij zijn ervan overtuigd dat een duurzame ontwikkeling<br />

van onze onderneming de absolute voorwaarde vormt voor<br />

succes op lange termijn. In dat verband komt maatschappelijk<br />

verantwoord ondernemen neer op het vinden van<br />

een evenwicht tussen economische en technologische<br />

belangen enerzijds en maatschappelijke en ecologische<br />

belangen anderzijds. We stellen daarom hoge eisen:<br />

op gebied van leiderschap, omgaan met medewerkers,<br />

milieu en maatschappelijk engagement.<br />

Onderneming<br />

Medewerkers<br />

Milieu<br />

Maatschappelijk engagement<br />

125<br />

jaar duurzame ontwikkeling


Medewerkers<br />

<strong>Bosch</strong> vandaag<br />

32 | 33<br />

Een van de belangrijkste pijlers voor de dynamiek en het<br />

duurzaam economisch succes van <strong>Bosch</strong> zijn onze medewerkers.<br />

Wereldwijd stelden wij aan het eind van het jaar<br />

302 500 mensen tewerk – circa 19 000 meer dan het jaar<br />

voordien.<br />

Om overal ter wereld jonge krachten van topklasse voor<br />

ons te winnen, hebben we de promotie van het hoger<br />

onderwijs sterk uitgebouwd. Er is bijvoorbeeld het <strong>Bosch</strong><br />

InterCampus Program. Met een totaalbedrag van 50 miljoen<br />

euro ondersteunt de onderneming in de komende tien<br />

jaar universiteiten en onderzoeksprojecten in Duitsland,<br />

China, India en de VS.<br />

Bovenop de steun voor onderwijs en onderzoek is voor<br />

<strong>Bosch</strong> ook de permanente vorming van onze medewerkers<br />

van belang. Meer en meer vinden ook in Azië en Noord- en<br />

Zuid-Amerika beroepsopleidingen plaats. Wereldwijd<br />

investeerde <strong>Bosch</strong> in het jaar <strong>2011</strong> meer dan 200 miljoen<br />

euro in de opleiding van zijn medewerkers.


Een centraal onderdeel van onze persoonlijke ontwikkelingsactiviteiten<br />

is het aantal opleidingen uitbreiden, om de verscheidenheid<br />

in de onderneming nog sterker te verankeren.<br />

Meerdere studies tonen aan dat de verscheidenheid van het<br />

personeelsbestand een belangrijke motor is voor innovatie en<br />

waardecreatie.<br />

Alleen al in Duitsland zijn in <strong>2011</strong> ongeveer 1 500 jonge mensen<br />

op 60 locaties en 100 vestigingen gestart met hun opleiding bij<br />

<strong>Bosch</strong>. In totaal volgen wereldwijd 6 600 jongeren een opleiding<br />

bij <strong>Bosch</strong>, waarvan 4 600 in Duitsland. Wij beschouwen een uitgebreide<br />

en hoogwaardige opleiding als de basis voor het succes<br />

van de onderneming op lange termijn en tegelijk als een onderdeel<br />

van onze maatschappelijke verantwoordelijkheid. Dit geldt<br />

ook voor andere regio's. <strong>Bosch</strong> heeft bijvoorbeeld een eigen<br />

opleidingsafdeling in het Chinese Suzhou waar jonge mensen<br />

een opleiding krijgen volgens Duitse normen, bijvoorbeeld tot<br />

industrieel werktuigkundige of mechatronicus.<br />

Milieu<br />

Het behouden en beschermen van de natuurlijke bestaansmiddelen<br />

is de centrale ecologische uitdaging voor de mensheid.<br />

<strong>Bosch</strong> richt zijn bedrijfstakken daarom consequent op een efficiënt<br />

gebruik van energie en middelen. Ongeveer 40% van de<br />

omzet komt vandaag al uit producten die doelgericht de vervuiling<br />

verminderen en het gebruik van grondstoffen reduceren.<br />

Ongeveer de helft van onze inspanningen op het vlak van onderzoek<br />

en ontwikkeling investeren we in dergelijke producten.<br />

Voor onze productievestigingen overal ter wereld streven we<br />

ernaar om de emissie van koolstofdioxide tegen het jaar 2020


<strong>Bosch</strong> vandaag<br />

34 | 35<br />

met minstens 20% te verminderen ten opzichte van het referentiejaar<br />

2007. Tot en met <strong>2011</strong> konden we de relatieve CO2- uitstoot met circa 10% reduceren ten opzichte van 2007.<br />

Ook in zijn eigen vestigingen zet <strong>Bosch</strong> meer en meer in op<br />

hernieuwbare energiebronnen. In Blaichach im Allgäu (Duitsland)<br />

investeerden we bijna tien miljoen euro in de volledige<br />

modernisering van onze waterkrachtcentrale. De centrale produceert<br />

jaarlijks 15 000 Mwh stroom; daarmee haalt de vestiging<br />

85% van zijn energiebehoefte uit waterkracht en spaart<br />

ze elk jaar 6 000 ton CO2 uit. Ook fotovoltaïsche installaties<br />

worden in <strong>Bosch</strong> vestigingen gebruikt voor een hoger energierendement:<br />

de nieuwe waferproductievestiging in Reutlingen<br />

bijvoorbeeld haalt een deel van zijn energie uit zonne-energie.<br />

In de vestiging in Madrid (Spanje) zorgt een zonnethermische<br />

installatie voor ongeveer 70% van het warmwaterverbruik van<br />

de kantine en de kleedkamers.<br />

Maatschappelijk engagement<br />

In de traditie van de stichter Robert <strong>Bosch</strong> nemen wij in bijzondere<br />

mate maatschappelijke verantwoordelijkheid op, en dat<br />

niet alleen binnen het bedrijf maar ook ver daarbuiten.<br />

Daarom zetten wij ons ononderbroken in wat betreft vorming,<br />

jonge wetenschappers en liefdadigheidsprojecten. Bovendien<br />

ondersteunen we ook de vereniging Primavera die werd opgericht<br />

door actieve en voormalige werknemers van <strong>Bosch</strong> om<br />

kinderen in ontwikkelingslanden en groeilanden, waar <strong>Bosch</strong><br />

vestigingen heeft, betere levenskansen te bieden. We helpen<br />

spontaan als regio's waarin we actief zijn, getroffen worden door<br />

natuurrampen.


34 900<br />

medewerkers in Noord- en Zuid-Amerika<br />

1 200<br />

196 400<br />

medewerkers in Europa<br />

9 800<br />

Stijging <strong>Bosch</strong> medewerkersaantallen<br />

Nieuwe medewerkers <strong>2011</strong><br />

In het jaar <strong>2011</strong> konden we in Japan een bijzonder jubileum<br />

vieren: 100 jaar geleden vestigde <strong>Bosch</strong> er zijn eerste vestiging.<br />

Toen het noorden van het land op 11 maart <strong>2011</strong> getroffen werd<br />

door de aardbeving, tsunami en nucleaire ramp hebben we<br />

omvangrijke hulpmaatregelen opgezet waarmee we in 2012 nog<br />

doorgaan. Onmiddellijk na de aardbeving hebben wij het Rode<br />

Kruis een miljoen euro geschonken. Vooral onze medewerkers<br />

in Japan, maar ook collega's uit andere landen hebben persoonlijke<br />

bijdragen geleverd en onze regionale afdeling in Japan heeft<br />

het bedrag dat hun medewerkers ophaalden, verdubbeld. Op die<br />

manier werd nog eens circa 230 000 euro samengebracht.<br />

Zware moessonregens en tropische stormen veroorzaakten in<br />

de late zomer van <strong>2011</strong> een overstromingsramp in Thailand die<br />

meer dan 12 miljoen mensen trof. Meer dan een derde van het<br />

land overstroomde. De <strong>Bosch</strong> Groep doneerde 150 000 euro aan<br />

het Rode Kruis voor snelle noodhulp.


302 500<br />

medewerkers wereldwijd<br />

19 000<br />

71 200<br />

medewerkers in de regio Azië-Pacific<br />

8 000<br />

<strong>Bosch</strong> vandaag<br />

36 | 37<br />

In China zijn we al meer dan 100 jaar actief en hebben we<br />

intussen ongeveer 30 000 medewerkers. Ons jarenlange<br />

langetermijnengagement in dit land onderstreepten we in <strong>2011</strong><br />

met de oprichting van het <strong>Bosch</strong> China Charity Center.<br />

In de VS riepen we het <strong>Bosch</strong> Community Fund in het leven.<br />

Op die manier worden onze liefdadigheidsactiviteiten van 50 van<br />

onze VS-vestigingen op één plaats gecentraliseerd. Het zwaartepunt<br />

ligt bij de vorming van de jeugd op het vlak van wetenschap,<br />

techniek en milieu. Ons wereldwijde engagement uit zich<br />

ook door de in 2008 opgerichte <strong>Bosch</strong> India Foundation en het<br />

Instituto Robert <strong>Bosch</strong> in Brazilië, dat al sinds 1971 humanitaire<br />

projecten ondersteunt.<br />

Meer informatie op het internet:<br />

Jobs & carrièrewww.bosch-career.com<br />

Ondernemerverantwoordelijkheidhttp://csr.bosch.com<br />

Primaverawww.primavera-ev.de


Robert <strong>Bosch</strong> Stichting<br />

Sinds 1964 realiseert de Robert <strong>Bosch</strong> Stiftung GmbH de doelstellingen van<br />

de oprichter van de onderneming op het vlak van liefdadigheid en sociale inzet<br />

in een eigentijdse vorm. De stichting streeft haar doelstellingen na met eigen<br />

programma's en voorzieningen, maar ondersteunt daarnaast ook geschikte projecten<br />

en initiatieven van derden die maatschappelijke kwesties aanpakken.<br />

Studenten van het „Fellowship In talrijke projecten van de stichting<br />

Program voor Amerikaanse worden, in de geest van de waarden van<br />

junior managers“, voor het<br />

Robert <strong>Bosch</strong> Haus, voormalige<br />

Robert <strong>Bosch</strong>, oplossingen voor sociale en<br />

woonplaats van de stichter en maatschappelijke problemen uitgewerkt<br />

vandaag zetel van de Robert en beproefd. Kernthema's daarbij zijn<br />

<strong>Bosch</strong> Stichting. De Stichting<br />

heeft ook kantoren in het<br />

nabijgeleden <strong>Bosch</strong> Haus<br />

gezondheid, opleiding en begrip tussen<br />

volkeren. De projecten worden mogelijk<br />

Heidehof, dat ook dienst doet gemaakt door het dividend dat de Stichting<br />

als studie- en trainingscentrum<br />

voor de <strong>Bosch</strong> Groep.<br />

ontvangt als aandeelhouder van Robert<br />

<strong>Bosch</strong> GmbH.<br />

Ontmoetingen mogelijk maken<br />

Op internationaal niveau dragen stichtingen<br />

ertoe bij dat de constructieve dialoog


tussen naties behouden blijft. Typische voorbeelden van het<br />

werk van de Robert <strong>Bosch</strong> Stichting zijn internationale studieprogramma's,<br />

de uitwisseling van jonge managers met de administraties<br />

van Europa en onderzoeksreizen van journalisten.<br />

Net als het programma „Jugend denkt Europa“ (Jonge ideeën<br />

voor Europa), waarbij elk jaar vele honderden leerlingen in heel<br />

Europa samen aan projecten werken. Al vele jaren ondersteunt<br />

de Robert <strong>Bosch</strong> Stichting auteurs en vertalers als waardevolle<br />

„bruggenbouwers“, en jonge managers, die als „cultuurmanager“<br />

werkzaam zijn in verschillende instituten in het buitenland.<br />

Voor de Robert <strong>Bosch</strong> Junior leerstoel „Duurzaam gebruik van<br />

natuurlijke rijkdommen“ worden elk jaar jonge uitmuntende<br />

onderzoekers gezocht.<br />

Met onconventionele politieke vormingsinitiatieven wil de<br />

Stichting vooral jongeren aanspreken die door het traditionele<br />

aanbod niet bereikt worden. Leercentra in meerdere voetbalstadions<br />

en het internetproject „De macht is aan u“ moeten<br />

hen aansporen om zich sterker bezig te houden met politieke<br />

onderwerpen.<br />

Hervormingen versnellen<br />

De Duitse Schoolprijs van de Robert <strong>Bosch</strong> Stichting en de<br />

Stichting Heidehof is uitgegroeid tot een kwaliteitslabel in het<br />

Duitse onderwijssysteem. In <strong>2011</strong> werd de prijs voor de vijfde<br />

maal uitgereikt. Met deze prijs en vele andere programma's willen<br />

we onderwijshervormingen in Duitsland versnellen en de<br />

kwaliteit verhogen. Een andere focus is het thema vergrijzing<br />

en demografie. Hiermee wil de Stichting onder meer de gevolgen<br />

van de wijzigingen op demografisch vlak in kaart brengen.<br />

Meer informatie op het internet:<br />

Robert <strong>Bosch</strong> Stichtingwww.bosch-stiftung.de<br />

<strong>Bosch</strong> vandaag<br />

38 | 39


De <strong>Bosch</strong> Groep in de Benelux<br />

<strong>Bosch</strong> Benelux telt 5 600<br />

medewerkers in meer dan 30<br />

locaties.<br />

Handelsvertegenwoordiging<br />

Benelux<br />

Robert <strong>Bosch</strong> N.V.<br />

Anderlecht<br />

Robert <strong>Bosch</strong> B.V.<br />

Hoevelaken, Breda, Barneveld en<br />

Etten-Leur<br />

Automobieltechnologie<br />

Robert <strong>Bosch</strong> Produktie N.V.<br />

Tienen<br />

<strong>Bosch</strong> Transmission Technology B.V.<br />

Tilburg<br />

Sales en Marketing Automotive<br />

Technology en Automotive<br />

Aftermarket<br />

Anderlecht en Barneveld<br />

Industriële technologie<br />

<strong>Bosch</strong> Rexroth B.V.<br />

Boxtel, Haarlem, Drachten, Rijssen,<br />

Eindhoven, Zwijndrecht en Stein<br />

<strong>Bosch</strong> Rexroth N.V.<br />

Anderlecht<br />

Robert <strong>Bosch</strong> Packaging Technology B.V.<br />

Weert<br />

<strong>Bosch</strong> Packaging Technology B.V.<br />

Schiedam<br />

Consumentenproducten en<br />

bouwtechnologie<br />

Sales en Marketing <strong>Bosch</strong> Power Tools<br />

Breda<br />

Skil Europe B.V.<br />

Breda<br />

Nefit B.V.<br />

Deventer<br />

sia Abrasives Benelux<br />

Asse<br />

<strong>Bosch</strong> Security Systems B.V.<br />

Eindhoven en Tilburg<br />

Sales <strong>Bosch</strong> Security Systems België<br />

Anderlecht<br />

<strong>Bosch</strong> Security Projects<br />

Hoevelaken<br />

<strong>Bosch</strong> Communication Center B.V.<br />

Nijmegen en Deventer<br />

<strong>Bosch</strong> Thermotechniek B.V.<br />

Apeldoorn en Deventer<br />

<strong>Bosch</strong> Thermotechnology N.V.<br />

Heverlee, Herentals, Deinze,<br />

Gosselies en Herstal<br />

Servico N.V.<br />

Aartselaar<br />

Ferroknepper Buderus S.A.<br />

Esch-sur-Alzette<br />

BSH Huishoudapparaten B.V.<br />

Hoofddorp<br />

BSH Home Appliances N.V.<br />

Jette<br />

aleo solar<br />

Antwerpen


Schiedam<br />

Etten-Leur<br />

Breda<br />

Haarlem<br />

Hoofddorp<br />

Antwerpen<br />

Aartselaar<br />

Deinze<br />

Asse<br />

Jette<br />

Anderlecht<br />

Gosselies<br />

Hoevelaken<br />

Zwijndrecht<br />

Boxtel<br />

Tilburg<br />

Eindhoven<br />

Herentals<br />

Heverlee<br />

Tienen<br />

<strong>Bosch</strong> vandaag 40 | 41<br />

Barneveld<br />

Nijmegen<br />

Weert<br />

Stein<br />

Herstal<br />

Drachten<br />

Rijssen<br />

Deventer<br />

Apeldoorn<br />

Esch/Alzette


<strong>Bosch</strong> is in de Benelux vertegenwoordigd met alle divisies:<br />

Automobieltechnologie, Industriële technologie en Consumentenproducten<br />

en bouwtechnologie.<br />

Robert <strong>Bosch</strong> N.V. is de hoofdzetel voor de Benelux en voor de<br />

Belgische en Luxemburgse handelsactiviteiten voor automotive<br />

technology, automotive aftermarket, security systems en power<br />

tools. In <strong>Nederland</strong> behartigt Robert <strong>Bosch</strong> B.V. de handelsactiviteiten<br />

voor automotive technology, automotive aftermarket,<br />

power tools en security projects.<br />

Automobieltechnologie<br />

De grootste <strong>Bosch</strong>-vestiging in België is de wisbladen- en<br />

wisarmenfabriek Robert <strong>Bosch</strong> Produktie N.V. in Tienen. De productie<br />

startte er in 1974. Robert <strong>Bosch</strong> Produktie N.V. is ook een<br />

competentiecentrum waar permanent onderzoek wordt gedaan naar de<br />

ontwikkeling van hoogtechnologische ruitenwissers.<br />

<strong>Bosch</strong> Transmission Technology B.V. in Tilburg is marktleider op het<br />

gebied van de ontwikkeling en massafabricage van duwbanden voor de<br />

continu variabele transmissie (CVT). De van oorsprong <strong>Nederland</strong>se<br />

uitvinding van deze innovatieve automatische transmissie is intussen<br />

uitgegroeid tot een internationaal succes. De toenemende vraag naar<br />

zuinigere auto’s en verlaging van de CO2-uitstoot staan garant voor<br />

verdere groei van de productie.<br />

Bijna elke auto heeft ruitenwissers van<br />

<strong>Bosch</strong>. Ze zijn niet enkel de meest verkochte<br />

ter wereld, maar dankzij de vele innovaties<br />

zijn ze ook kwalitatief erg hoogstaand.<br />

Logisch, want in de ruitenwisserfabriek in het<br />

Belgische Tienen, wordt het ontwerpen en<br />

produceren van een wisser verheven tot een<br />

exacte wetenschap.


<strong>Bosch</strong> Security is<br />

onzicht baar maar<br />

onmisbaar in o.a.<br />

voetbalstadions,<br />

luchthavens en musea.<br />

<strong>Bosch</strong> vandaag 42 | 43<br />

De OEM afdeling is verantwoordelijk voor commercialisering en<br />

dienstverlening van systemen en producten van automobielconstructeurs<br />

en moduleleveranciers. Garage-uitrusting en automobielonderdelen zijn<br />

de specialisatie van de afdeling Automotive Aftermarket met de<br />

merkonafhankelijke garagenetwerken <strong>Bosch</strong> Car Service en Autocrew.<br />

Industriële technologie<br />

<strong>Bosch</strong> Rexroth <strong>Nederland</strong> heeft naast het hoofdkantoor in Boxtel, ook<br />

servicevestigingen verspreid over <strong>Nederland</strong>. Het bedrijf ontwerpt en<br />

produceert grote en speciale hydraulische cilinders. Naast een divisie<br />

cilinders heeft <strong>Bosch</strong> Rexroth <strong>Nederland</strong> ook een divisie systems &<br />

engineering, en een divisie services. In Eindhoven bevindt zich het<br />

competentiecentrum voor hoogtechnologische motion-controlsystemen<br />

voor de halfgeleider-, semiconductor en medische sector.<br />

<strong>Bosch</strong> Rexroth België levert niet alleen ‘best in class’ componenten, maar<br />

ook volledige oplossingen voor meerdere al dan niet geïntegreerde<br />

technologieën. Applicatiespecialisten ontwikkelen specifieke<br />

oplossingen voor elke activiteitstak, onder meer de zware industrie, civil<br />

engineering en automatisering. <strong>Bosch</strong> Rexroth is vooral gekend als expert<br />

in de hydraulische werking van bruggen, sluizen en scheepsliften.


Robert <strong>Bosch</strong> Packaging Technology heeft twee vestigingen in <strong>Nederland</strong>:<br />

Robert <strong>Bosch</strong> Packaging Technology B.V. in Weert en <strong>Bosch</strong> Packaging<br />

Technology B.V. in Schiedam. Bij <strong>Bosch</strong> Packaging Technology B.V. bouwt<br />

men de vorm-, vul- en sluitmachines en de invoersystemen voor<br />

horizontaal voorbijschuivende producten. Bij Robert <strong>Bosch</strong> Packaging<br />

Technology B.V. bouwt men machines voor verticale verpakkingen.<br />

Consumentenproducten en bouwtechnologie<br />

<strong>Bosch</strong> Power Tools heeft verschillende business units in de Benelux: doit-yourself,<br />

tuin, professioneel gereedschap, accessoires, Skil en Dremel.<br />

Sinds de overname van Skil in 1996 is de hoofdzetel van de<br />

handelsactiviteiten voor Power Tools in Breda gevestigd.<br />

sia Abrasives Benelux produceert en verkoopt schuurmaterialen en<br />

producten voor het reinigen, afwerken, ontbramen en allerlei andere<br />

behandelingen van oppervlaktes. Het bedrijf maakt sinds begin 2009 deel<br />

uit van <strong>Bosch</strong>.<br />

Sinds de overname van Buderus in 2003 is ook de divisie<br />

thermotechnologie sterk vertegenwoordigd in de Benelux. In <strong>Nederland</strong><br />

staan de merken <strong>Bosch</strong> en Nefit sterk. Elk merk heeft een eigen sales- en<br />

marketingafdeling en bij Nefit B.V. in Deventer is ook het<br />

ontwikkelingscentrum voor HR-ketels (hoogrendementsketels)<br />

gevestigd. In België is <strong>Bosch</strong> Thermotechnology N.V. bekend met de<br />

merknamen Buderus, Junkers en Geminox. Eind 2008 nam <strong>Bosch</strong> Servico<br />

N.V. over, een verkooppartner van het merk Junkers.<br />

De huishoudelijke apparaten van <strong>Bosch</strong> worden op de markt gebracht via<br />

BSH (<strong>Bosch</strong> und Siemens Hausgeräte GmbH), een 50/50 joint venture<br />

tussen Robert <strong>Bosch</strong> GmbH and Siemens AG. In <strong>Nederland</strong> verdeelde<br />

Willem Van Rijn B.V. al sinds 1903 als exclusief agent de huishoudelijke<br />

apparaten van <strong>Bosch</strong>. Sinds eind 2007 is Willem Van Rijn onderdeel van<br />

BSH Huishoudapparaten B.V.


<strong>Bosch</strong> vandaag 44 | 45<br />

Spitstechnologie aan het werk:<br />

De Hartelkering bij Rotterdam<br />

vertrouwd op de aandrijf- en<br />

besturingstechnieken van<br />

<strong>Bosch</strong> Rexroth.<br />

<strong>Bosch</strong> Security Systems in <strong>Nederland</strong> en België kan terugblikken op een<br />

jarenlange ervaring. De divisie is gevestigd in Eindhoven, waar het tevens<br />

een ontwikkelingsafdeling heeft. In België is de afdeling gevestigd in<br />

Anderlecht.<br />

<strong>Bosch</strong> Security Projects in Hoevelaken is een systeemintegrator die<br />

specialisten met expertise en service biedt voor compleet geïntegreerde<br />

veiligheidsoplossingen. Klanten zijn onder meer musea, overheid,<br />

banken en industriële ondernemingen.<br />

Daarnaast is er ook het <strong>Bosch</strong> Communications Center, een facilitair<br />

callcenter dat diensten levert voor zowel de <strong>Bosch</strong> Groep als voor externe<br />

partijen. Naast de vestiging in Nijmegen werd in 2009 ook een kantoor in<br />

Deventer geopend.<br />

<strong>Bosch</strong> Solar Energy is eveneens aanwezig in de Benelux met het kantoor<br />

van aleo solar. Het commercialiseert er premium fotovoltaïsche panelen<br />

aan gespecialiseerde installateurs. Het <strong>Bosch</strong>-merk wordt via<br />

distributeurs op de markt gebracht.


Mijlpalen in de <strong>Bosch</strong>-geschiedenis<br />

Hoogspanningsmagneetontsteking<br />

van het type Hdh met<br />

bougie (1902)<br />

1861 Robert <strong>Bosch</strong> wordt geboren op 23 september<br />

in Albeck in de buurt van Ulm<br />

1886 Oprichting van de firma: Opening van de<br />

'Werkplaats voor fijne mechaniek en elektrotechniek'<br />

in Stuttgart op 15 november<br />

1897 Eerste succesvolle toepassing van een<br />

<strong>Bosch</strong> laagspanningsmagneetontsteking in<br />

een auto<br />

1898 Eerste buitenlandse vertegenwoordiging<br />

van <strong>Bosch</strong> producten in Groot-Brittannië<br />

1902 Levering van de eerste hoogspanningsmagneetontsteking<br />

met <strong>Bosch</strong> bougies<br />

1905 Opening in Parijs van de eerste productie-<br />

vestiging van <strong>Bosch</strong> buiten Duitsland<br />

1912 Start van de eerste <strong>Bosch</strong> productievestiging<br />

in de VS in Springfield/MA<br />

1913 Oprichting van een afdeling voor leerjongens<br />

met een eigen industriële werkplaats<br />

voor praktijkoefeningen in de hoofdvestiging<br />

in Stuttgart<br />

1913 Lancering van <strong>Bosch</strong> Licht – een elektrisch<br />

verlichtingssysteem voor voertuigen<br />

1918 Gottlob Honold ontwerpt het nieuwe<br />

<strong>Bosch</strong>-logo „het anker in een cirkel“<br />

1921 Opening van de eerste serviceafdeling van<br />

<strong>Bosch</strong> in Hamburg<br />

1927 Start van de serieproductie inspuitpompen<br />

en verstuivers van <strong>Bosch</strong> voor diesel-<br />

motoren


1928 Lancering van de haarsnijmachine Forfex,<br />

het eerste elektrisch gereedschap van<br />

<strong>Bosch</strong><br />

1932 Eerste boormachine en klopboormachine<br />

van <strong>Bosch</strong><br />

1932 Overname van de verwarmingstechnologiefabrikant<br />

Junkers & Co. GmbH uit Dessau<br />

1932 Lancering van de eerste in serie geproduceerde<br />

autoradio van Europa<br />

1933 Lancering van de <strong>Bosch</strong> koelkast<br />

1940 Opening van het Robert <strong>Bosch</strong> Ziekenhuis<br />

1942 Robert <strong>Bosch</strong> overlijdt op 12 maart in<br />

Stuttgart<br />

1951 Productiestart van de benzine-injectie voor<br />

personenwagens<br />

1963 Instap in de verpakkingstechnologie met de<br />

overname van Eric Wezel Verpakkingsmachines<br />

GmbH<br />

1964 Vermogensbeheer <strong>Bosch</strong> (vanaf 1969 Robert<br />

<strong>Bosch</strong> Stiftung GmbH) verwerft een<br />

meerderheidsbelang in Robert <strong>Bosch</strong><br />

GmbH<br />

1967 Oprichting van <strong>Bosch</strong>-Siemens Hausgeräte<br />

GmbH (sinds 1998 BSH <strong>Bosch</strong> und Siemens<br />

Hausgeräte GmbH)<br />

1967 Productiestart van de elektronisch<br />

gestuurde benzine-injectie Jetronic<br />

1974 Introductie van het 3S-programma „Sicher,<br />

sauber, sparsam“ (veilig, zuiver, zuinig)<br />

voor productontwikkeling<br />

<strong>Bosch</strong> vandaag 46 | 47<br />

Meester met een „handmotor“,<br />

een voorbeeld voor de huidige<br />

compacte elektrische<br />

gereedschappen (1937)


Test van de elektronische<br />

motorsturing „Motronic“ in het<br />

Technisch Centrum Schwieberdingen<br />

(1984)<br />

1976 Productiestart van de lambdasonde voor<br />

driewegkatalysator<br />

1978 Begin van de serieproductie van het elektronisch<br />

gestuurde antiblokkeerremsysteem<br />

(ABS)<br />

1979 Start serieproductie van de elektronische<br />

motorsturing Motronic<br />

1986 Productiestart van het tractiecontrolesysteem<br />

(TRC)<br />

1989 Lancering van het eerste zelfstandige navigatiesysteem<br />

in Europa, de Travel Pilot IDS<br />

1991 Productiestart van Motronic met Controller<br />

Area Network (CAN)<br />

1995 Serieproductie van de micromechanische<br />

sensor (MEMS)<br />

1995 Productiestart van het eerste Elektronisch<br />

StabiliteitsProgramma ESP® ter wereld<br />

1997 Productiestart van het common-rail hogedruk-dieselinspuitsysteem<br />

2000 Serieproductie van de directe injectie voor<br />

benzinemotoren DI-Motronic<br />

2001 Overname van de industriële leiding van<br />

Mannesmann Rexroth AG en fusie met de<br />

divisie Automatiseringstechnologie tot<br />

<strong>Bosch</strong> Rexroth AG<br />

2003 Overname van Buderus AG uit Wetzlar<br />

2003 Lancering van de elektrische schroevendraaier<br />

Ixo met lithium-ionbatterij


2005 Productiestart van het rijhulpsysteem Night<br />

Vision<br />

2007 Overname van de aanbieder van oplossingen<br />

op het vlak van geneeskundige zorg op afstand<br />

Health Hero Network, Palo Alto (USA)<br />

2008 Oprichting van de joint venture <strong>Bosch</strong> Mahle<br />

Turbo Systems GmbH & Co. KG voor uitlaatgasturboladers<br />

2008 Overname van de fabrikant van fotovoltaïsche<br />

panelen ersol Solar Energy AG (vandaag <strong>Bosch</strong><br />

Solar Energy AG)<br />

2008 Oprichting van de joint venture SB LiMotive<br />

Co. Ltd. met Samsung SDI<br />

2008 Overname van Innovations Software Technology<br />

GmbH uit Immenstaad (sinds 01/01/<strong>2011</strong>:<br />

<strong>Bosch</strong> Software Innovations GmbH)<br />

2010 Start van de serieproductie van de parallelle<br />

volledig hybride aandrijving voor personenauto's<br />

2010 Productiestart van het predictive emergency<br />

braking system<br />

2010 Productiestart van lithium-ionbatterijcellen<br />

voor voertuigen bij SB LiMotive in Ulsan/Zuid-<br />

Korea<br />

<strong>2011</strong> Productiestart van aandrijfcomponenten voor<br />

e-bikes in Mondeville (Frankrijk)<br />

<strong>Bosch</strong> vandaag<br />

48 | 49<br />

Windenergiepark in Frankrijk<br />

– uitgerust met motoren en<br />

sturingselektronica van <strong>Bosch</strong><br />

(<strong>2011</strong>)


Management<br />

Raad van bestuur<br />

Dr. Volkmar Denner<br />

(sinds 1 juli 2012)<br />

Voorzitter<br />

Dr. Siegfried Dais<br />

Plaatsvervangend voorzitter<br />

Dr. Bernd Bohr<br />

Dr. Rudolf Colm<br />

Dr. Stefan Asenkerschbaumer<br />

Dr.-Ing. Dirk Hoheisel<br />

(sinds 1 juli 2012)<br />

Christoph Kübel<br />

Uwe Raschke<br />

Wolf-Henning Scheider<br />

Dr. Werner Struth<br />

Peter Tyroller<br />

<strong>Bosch</strong> Benelux<br />

Laurent Strauch-Hausser<br />

<strong>Bosch</strong> afgevaardigde voor België en<br />

Groothertogdom Luxemburg<br />

Gerhard Kobesen<br />

<strong>Bosch</strong> afgevaardigde voor <strong>Nederland</strong><br />

Raad van toezicht<br />

Franz Fehrenbach (sinds 1 juli 2012)<br />

Voorzitter<br />

Alfred Löckle<br />

Plaatsvervangend voorzitter<br />

Dr. forest. Christof <strong>Bosch</strong><br />

Christian Brunkhorst<br />

Klaus Friedrich<br />

Hartwig Geisel<br />

Hans-Peter Gräther<br />

Jörg Hofmann<br />

Prof. Lars G. Josefsson<br />

Dieter Klein<br />

Prof. Dr. Renate Köcher<br />

Prof. Dr. Hermut Kormann<br />

Prof. Dr. Olaf Kübler<br />

Matthias Georg Madelung<br />

Dr. Wolfgang Malchow<br />

Daniel Müller<br />

Urs B. Rinderknecht<br />

Wolf Jürgen Röder<br />

Tilman Todenhöfer<br />

Hans Wolff


Hoe ons contacteren<br />

Het hoofdkantoor van de <strong>Bosch</strong><br />

Groep is bereikbaar op het volgend<br />

adres en op volgende nummers:<br />

Robert <strong>Bosch</strong> GmbH<br />

Postfach 10 60 50<br />

D-70049 Stuttgart<br />

Tel +49 711 811 - 0<br />

Fax +49 711 811 - 66 30<br />

www.bosch.com<br />

<strong>Bosch</strong> vandaag 50 | 51<br />

<strong>Bosch</strong> Benelux is bereikbaar op<br />

volgend adres en op volgende<br />

nummers:<br />

Robert <strong>Bosch</strong> N.V.<br />

Henri-Joseph Genessestraat 1<br />

B-1070 Brussel<br />

Tel +32 2 525 51 11<br />

Fax +32 2 525 20 00<br />

info.bosch@bosch.com<br />

www.bosch.be<br />

www.bosch.nl


Robert <strong>Bosch</strong> GmbH<br />

Postfach 10 60 50<br />

70049 Stuttgart<br />

www.bosch.com<br />

Editie 2012<br />

Robert <strong>Bosch</strong> Benelux<br />

Henri-Joseph Genessestraat 1<br />

1070 Brussel<br />

www.bosch.be<br />

www.bosch.nl

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!