aarverslag 2012 - Amsterdams Buurvrouwen Contact

Jaarverslag 2012
Stichting ABC brengt ons
samen,
Tenen bloot en alleen vrouwen
in de kamer,
Interessant en verrassend,
Chaos soms, niet altijd even
rustig hier,
Het komt altijd goed en we
hebben sowieso plezier,
Taal is niet het enige wat we
leren,
Ik geniet er iedere keer weer
van,
Nog wat thee? Koekjes? Of iets
hartigs uit de pan?
Gewoon gezellig,
Altijd prettig,
Bijzonder, dat vind ik het keer
op keer,
Charmes en hartelijkheid; waar
ik veel van leer.
Winnende tekst
fototentoonstelling
‘Mijn moeder, mijn dochter’

Uitspraak
Iemand om aan te vertellen wat niet van belang is.
Het regent en niemand om aan te vertellen
hoe nat ik ben. Het regent en niemand
om aan te vertellen dat mijn nieuwe schoenen
nu al lek zijn. Mir, ik ben in een plas gestapt
en mijn schoenen zijn lek, ik ben nat, door en door
Mir, en jij?
Hoe hard het regent?
Het regent heel hard. Heel erg hard.
Harder dan ooit.
Judith Herzberg
3

Voorwoord
Aarzelend geeft ze me de rekening van Agis, de ziektekostenverzekering. Alleen voor haar man
is er een acceptgiro van € 185,37 binnengekomen. Voor haarzelf is er geen rekening. Vorig
jaar werd het bedrag automatisch van haar rekening afgeschreven. Wat nu? Moeten ze de
rekening van haar man betalen? Bij de acceptgiro zit een brief van Agis met een berekening
van de premie en het webadres. Geen telefoonnummer, geen uitleg.
Mijn zieke lesneemster is verbijsterd: bijna € 400,00 per maand voor hen samen, in december
was het nog € 311,42. Ik spreek af dat we het samen gaan uitzoeken en dat ze de acceptgiro
beter wel alvast kan betalen.
Ik moet even nadenken: hoe leg ik dit aan haar uit? Ze heeft nog maar een beperkte
woordenschat. Hoe ga je uitleggen dat die automatische machtiging weer bevestigd moet
worden? Hoe leg je uit dat de bijdrage van de Gemeente Amsterdam kleiner is geworden, dat
het eigen risico is gestegen en dat ze zelf dus meer moeten betalen? Terwijl het toch al krappe
inkomen gelijk blijft.
Iets dergelijks gebeurt ook met onze eigen organisatie. Hoe leg je uit aan de vrouwen die
taalondersteuning nodig hebben dat dit moeilijker wordt omdat er minder geld binnenkomt,
terwijl er wel vrijwilligers zijn?
In het afgelopen jaar kwam de kwetsbaarheid van vrouwen in de wereld schrijnend aan de
orde. Het zijn meestal mannen die van mening zijn dat vrouwen... Daarna volgen er allerlei
beperkingen. Er is sprake van onderdrukking, mishandeling en in oorlogsgebieden is
verkrachting een monsterlijk wapen. Geen sprake van gelijkheid.
Om dat te bereiken is scholing en toerusting van vrouwen van groot belang. Immers, wanneer
je zelf weet welke rechten je hebt, zelf hulp kunt vragen en je weet bij wie, dan sta je sterker.
Je kunt deze kennis aan je eigen kinderen doorgeven. Je kunt mannen vragen stellen over
gelijkheid en keuzevrijheid. Vrouwen die niet naar school kunnen en aan huis gebonden zijn,
hebben recht op scholing en kennis om zichzelf te kunnen bevrijden van morele en
intellectuele beperkingen.
In 2012 gingen weer vele vrouwen, getraind en gecoacht door vrijwilligers van het
Amsterdams Buurvrouwen Contact (ABC) hun eigen weg, meewerkend aan deze emancipatie.
Veel politici stemmen van harte in met de doelstelling van het ABC. Maar tot ons verdriet wordt
de grote inzet om fondsen en subsidies te verzamelen matig gehonoreerd. Er is veel tijd en
aandacht geïnvesteerd in het verzamelen van gelden. We prijzen ons gelukkig met vrijwilligers
en enthousiaste bestuursleden, die hun eigen netwerk inzetten. Om op die manier weer kleine
fondsen bereid te vinden om ons te ondersteunen en politici te wijzen op de vrouwen van het
ABC.
In maart 2012 overleed Paul Voss, die met veel energie en vertrouwen in de toekomst de
penningen beheerde en subsidiegevers en fondsen bezocht met boeiende verhalen over het
ABC. Hij was penningmeester vanaf de oprichting van het ABC. Veel dank aan hem. Hij regelde
zelf zijn opvolger Jeroen Wehmeijer. Jeroen kwam kritisch en aarzelend binnen. Kritisch is hij
gebleven en hij werd steeds meer gegrepen door het doel van het ABC. Je inzetten voor
kwetsbare, geïsoleerde migrantenvrouwen.
In 2012 namen we, met grote dank voor hun betrokkenheid en kundigheid, afscheid van 4
bestuursleden: Geeske van der Schalk-Bos, Marijke Wieringa-Sikkel, Emmy Groot en Birgül
Dönmez. Hun plaatsen zijn door andere betrokken vrijwilligers ingevuld: Ineke Ketelaar en Jan
Piet van Berkel.
Grote waardering en dank wil ik uitspreken aan alle vrijwilligers, die met veel energie en
inspiratie vrouwen verder hebben geholpen in hun ontwikkeling. Door les te geven en door het
5

lesgeven mogelijk te maken. Ook wil ik de leden van het Comité
van Aanbeveling bedanken, die het ABC ondersteunen en
promoten.
Daarnaast mijn dank voor de inzet en coördinerende rol van de
directeur en haar medewerksters. Veel dank aan hen, die het
werk van het ABC financieel mogelijk maken: fondsen, de
gemeente Amsterdam, de Stadsdelen Noord, Oost, West, Nieuw-
West en Zuid en particuliere schenkers.
Iedereen die dit leest kan ik aanraden: word vrijwilliger bij het
ABC.
Annamarie Kousemaker – Schotanus
Bestuursvoorzitter Amsterdams Buurvrouwen Contact
6
Annamarie Kousemaker-Schotanus

Inhoudsopgave
Voorwoord blz. 5
Inleiding blz. 9
In vertrouwen op de toekomst blz. 11
Hoofdstuk 1 Het Amsterdams Buurvrouwen Contact blz. 13
1.1 Werkwijze blz. 13
Hoofdstuk 2 De lesneemsters blz. 15
2.1 De lesneemsters van het ABC blz. 15
2.2 Specifieke groepen blz. 15
2.3 Aan de slag: starten met taalles blz. 17
2.4 De verschillende trajecten blz. 18
2.5 Interne en externe doorstroming blz. 20
2.6 De wachtlijst blz. 21
Hoofdstuk 3 1001-Kracht blz. 23
3.1 Het 1001-Krachttraject blz. 23
3.2 Wat biedt 1001-Kracht? blz. 23
3.3 Bereik blz. 24
3.4 Pilot mannengroep: Stap vooruit! blz. 25
3.5 Samenwerking blz. 25
3.6 Overdracht van kennis blz. 25
3.7 Knelpunten blz. 25
Hoofdstuk 4 De vrijwilligers blz. 27
4.1 De vrijwilligers van het ABC blz. 27
4.2 Werving blz. 31
4.3 Binding blz. 32
4.4 Opleiding en cursussen blz. 32
Bijlagen blz. 35
I Lijst van medewerkers blz. 35
II Het ABC in de media blz. 36
III Comité van Aanbeveling blz. 37
IV Fondsen blz. 38
V Aanmeldende instanties blz. 39
7

Inleiding
Ik werd vanmorgen wakker met het nieuwsbericht dat steeds meer anderstalige kinderen met
een taalachterstand beginnen aan de basisschool. De vraag naar taalondersteuning van ouders
van anderstalige kinderen zal dus alleen maar toenemen. Wrang gezien het feit dat het ABC en
andere vergelijkbare vrijwilligersorganisaties, die zich richten op de ondersteuning van
anderstaligen, nu juist ook minder ‘productie’ kunnen draaien vanwege minder menskracht.
2012, een jaar vol tegenstellingen.
Met gemengde gevoelens kijk ik terug op 2012. Ik heb het ervaren als een onrustig jaar vol
onduidelijkheden. Onduidelijkheid over de koers die de overheid uitzet: het stimuleren van het
aanspreken van de ‘eigen kracht’ van de burgers. Hierbij echter geen rekening houdend met
dat nog niet iedereen over de benodigde ‘eigen kracht’ beschikt om zich zelfstandig te kunnen
redden. Onduidelijkheid over de koers van de gemeente en de stadsdelen. Onduidelijkheid
over het voortbestaan van het ABC.
2012 was een jaar van verliezen. Het jaar begon met een groot verlies: voormalig
penningmeester en ABC’er in hart en nieren, Paul Voss, werd ernstig ziek en overleed. Het ABC
verloor niet alleen een zeer betrokken en actief bestuurslid en fondsenwerver, maar ook een
vriend, stabilisator en inspirator.
Het ABC moest ook afscheid nemen van één van de vijf Stadsdeelcoördinatoren, Barbara de
Groot. Barbara was er vanaf het begin bij. Een ABC zonder Barbara is moeilijk denkbaar.
Barbara heeft haar plek gevonden als predikante in de Engelmunduskerk in Velsen-Zuid.
Het jaar eindigde met het bekendmaken van het moeten ‘verliezen’ van twee betaalde
krachten in 2013. Hen moest in het najaar van 2012 ontslag worden aangezegd gezien de
onzekere financiële vooruitzichten op de langere termijn.
Maar een crisis zal geen crisis zijn als er niet ook weer mooie en nieuwe ideeën en initiatieven
uit voortkomen. Vele organisaties, stichtingen en ook de overheid zijn bereid om hun
creativiteit te tonen en te zoeken naar alternatieven die minder geld en middelen kosten.
Samenwerking en handen ineen slaan was de laatste tien jaar niet zo bereikbaar als het
afgelopen jaar.
Een greep uit de andere initiatieven uit 2012: samenwerking
met de OBA in het initiëren van een taalketen in Nieuw-West,
een samenwerkingsproject met de VoorleesExpress, een
convenant met twee welzijnsorganisaties in Oost, een
Vrouwen Academie in West en gesprekken over vergaande
samenwerking met een andere welzijnsinstelling. Daarnaast
zijn we met het Landelijk Netwerk Thuislesorganisaties (LNT)
gestart met een landelijke lobby.
De crisis zorgt er ook voor dat het ABC een gezonde aanwas
aan krachtige vrijwilligers kent in het afgelopen jaar. Geen
betaald werk? Stilzitten wil men ook niet. Vrijwilligerswerk
blijkt een uitkomst: je inzetten voor de maatschappij en nog
werkervaring opdoen ook. En is er leuker vrijwilligerswerk
denkbaar dan bij het ABC?
Vele nieuwe vrijwilligers hebben zich aangemeld en
aangesloten bij het ABC. Veel werk is verzet. De resultaten
hebben we voor u samengevat in dit verslag. Veel leesplezier!
Miriam Meijs
Directeur Stichting Amsterdams Buurvrouwen Contact Miriam Meijs
9

In vertrouwen op de toekomst
In memoriam Paul Voss (27 juni 1934 - 14 maart 2012)
Je moet vertrouwen hebben, kwaliteit is het waard.
Paul Voss was één van de vrijwilligers van het eerste uur van het ABC. Hij was het die het jaar
in jaar uit lukte geld bij elkaar te sprokkelen, dat nodig is om het werk van het ABC uit te
voeren. Hij was het ook die alle in- en uitgaven netjes bijhield en kritisch volgde of het budget
wel goed besteed was. Hij was boekhouder en penningmeester, inspirator en een klankbord.
Paul was een man met een groot rechtvaardigheidsgevoel, maatschappelijke betrokkenheid en
een zeer praktische instelling. Hij was denker en doener in één. Hij was kritisch, helder,
consequent, recht-door-zee en met een grote, persoonlijke interesse in anderen. Met die
kwaliteiten wist hij ‘buitenstaanders’ warm te krijgen voor het ABC en ‘insiders’ te motiveren
en stimuleren.
11 jaar geleden werd hij ‘gegrepen’ door het ABC. Een werkterrein dat hem in het begin nog
onbekend was. Hij heeft zich de wereld van geïsoleerde migrantenvrouwen eigen gemaakt en
zich tot zijn einde toe met hart en ziel ingezet om het isolement van deze kansarme,
kwetsbare vrouwen te doorbreken. Werkweken van 40 uur (op vrijwillige basis) waren voor
hem geen uitzondering.
Het ABC lag hem na aan het hart. Dat kwam door het doel dat we nastreven alsook de
betrokkenheid en de instelling van alle medewerkers. Paul waakte over de hoge kwaliteit van
het werk. ‘Want’, zo zei hij, ‘als de kwaliteit goed is, komt het geld uiteindelijk ook wel’.
Paul ligt ons na aan het hart. We hebben afscheid genomen van ‘mensen-mens’ Paul, maar
nemen zijn geest mee in al het werk van het ABC.
11

Hoofdstuk 1 Het Amsterdams Buurvrouwen Contact
Het Amsterdams Buurvrouwen Contact (ABC) geeft taalles aan huis aan anderstalige vrouwen
in Amsterdam. Op deze manier bereikt zij een moeilijke doelgroep die kwetsbaar is en
geïsoleerd leeft. Door het geven van taallessen aan huis helpt het ABC deze vrouwen om uit
hun isolement te komen en actief deel te kunnen nemen aan de maatschappij. De thuislessen
hebben als doel om de zelfredzaamheid te vergroten. Om dit te bereiken wordt in de lessen
gewerkt aan drie speerpunten:
Het leren van de Nederlandse taal
Het vergroten van de kennis over de Nederlandse samenleving
Het vergroten van het sociale netwerk
1.1 Werkwijze
De kwetsbare doelgroep waar het ABC zich voor inzet, leeft vaak in een
isolement: zij komen weinig of niet buitenshuis en hebben weinig sociale
contacten. Voor hen is het (nog) niet mogelijk om Nederlandse les
buiten de deur te volgen. Terwijl de behoefte om actief deel te nemen
aan de maatschappij vaak wel aanwezig is. In veel gevallen speelt een
gebrek aan zelfvertrouwen, durf of kennis een rol. Daarnaast is er vaak
nog sprake van andere factoren:
Gebrek aan kinderopvang
Psychische of lichamelijke gezondheidsklachten of een handicap
De zorg voor een ziek of gehandicapt familielid
Praktische bezwaren. De cursus wordt bijvoorbeeld niet in de
buurt gegeven of de cursustijden komen niet overeen met de
schooltijden van de kinderen
Culturele barrière. Een familielid kan bijvoorbeeld werken als
remmende factor of het is een bezwaar dat de cursussen in
gemengde groepen worden gegeven (mannen en vrouwen
samen). Het kan ook dat zo zijn dat de vrouw een traditionele rol
binnen het gezin vervult waarin zij geen aandacht besteedt aan
haar eigen ontwikkeling, maar zichzelf dienstbaar opstelt t.o.v. haar gezin
Geen geldige verblijfsvergunning. Het volgen van reguliere cursussen is hierdoor niet
mogelijk
Unieke positie
De begeleiding van deze doelgroep vraagt om een speciale aanpak. Het belangrijkste is het
persoonlijk contact. Het ABC voorziet in deze behoefte door taallessen te bieden bij de vrouw
(lesneemster) thuis. Zo komen we bij deze vrouwen ‘achter de voordeur’. Vergeleken met
andere taalorganisaties is het ABC hierin uniek. Elke week komt er een vaste vrijwilliger
(lesgeefster) bij de lesneemster langs om Nederlandse les te geven. De drempel om
Nederlandse les te volgen wordt zo verkleind. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan het winnen van
vertrouwen en het vergroten van het sociale netwerk.
Grote achterban
Om deze persoonlijke, individuele aanpak te realiseren zijn veel vrijwilligers nodig. Het ABC is
een echte vrijwilligersorganisatie met een grote achterban van maar liefst ruim 250
vrijwilligers. Het merendeel hiervan bestaat uit lesgeefsters die Nederlandse les geven bij ‘hun’
lesneemsters. Daarnaast zijn er onder meer vrijwilligers voor het geven van cursussen, voor
secretariële ondersteuning, voor de boekhouding, voor de PR en voor het beschikbaar stellen
van lesmateriaal. Meer hierover is te vinden in Hoofdstuk 4.
13
Dat het ABC met
taalessen aan huis
voorziet in een
behoefte, blijkt wel
uit de cijfers: in 2012
waren er maar liefst
427 vrouwen die les
kregen bij het ABC.
Een grote stijging
vergeleken met
2011: toen waren dit
368 vrouwen.

Goede begeleiding
Cruciaal voor het laten slagen van de taallessen, is een goede begeleiding van de lesgeefsters.
Deze rol vervulden de vijf Stadsdeelcoördinatoren. De Stadsdeelcoördinatoren zijn naast de
directeur de enige betaalde medewerkers binnen de organisatie. Zij zijn er om de continuïteit
te waarborgen. De coördinatoren zijn verantwoordelijk voor de leskoppels binnen hun
stadsdeel of stadsdelen. Zij onderhouden onder meer contact met de lesgeefster over de
voortgang, voeren intake- en evaluatiegesprekken, stellen leskoppels samen en brengen
lesgeefsters in contact met mentoren. Meer informatie hierover is te vinden in Hoofdstuk 4.
Naast een goede begeleiding is ook scholing een belangrijke voorwaarde om een goed
resultaat te bereiken met de taallessen. Het ABC zorgt hier onder meer voor door het geven
van introductiecursussen, trainingen en verdiepingscursussen. Meer hierover in Hoofdstuk 4.
Tot slot is het juiste lesmateriaal van groot belang. Vanwege de verschillende trajecten op
maat die het ABC aanbiedt, is er een breed assortiment aan materialen, zoals boekjes, cd’s en
spelletjes. In Hoofdstuk 4 staat hierover meer informatie.
14

Hoofdstuk 2 De lesneemsters
2.1 De lesneemsters van het ABC
De groep lesneemsters die het ABC taalles aanbiedt is erg divers. De leeftijd, de economische
situatie en de thuissituatie verschillen per lesneemster. Een overeenkomstige factor is het
opleidingsniveau: de meeste lesneemsters binnen het ABC zijn laaggeschoold. Dit betekent dat
zij alleen de basisschool (gedeeltelijk) hebben afgerond. Zo was de helft van het aantal
vrouwen dat een Taalcoachtraject (zie paragraaf 2.4) volgde in 2012 laag- of ongeschoold.
Wat betreft land van herkomst, bestaat de Top-3 uit lesneemsters uit Marokko, Turkije en
Egypte. Er is een groei zichtbaar in het aantal lesneemsters uit China en Oost-Europese landen
zoals Polen, Litouwen en Bulgarije.
2.2 Specifieke groepen
Binnen de groep laaggeschoolde lesneemsters, is er een aantal aparte groepen te
onderscheiden waar we specifieke aandacht aan besteden. Bijvoorbeeld omdat deze groep een
speciale aanpak en lesmateriaal nodig heeft of omdat zij bij andere organisaties buiten de boot
vallen.
Analfabeten
Analfabeten hebben geen onderwijs gevolgd in het land van herkomst. Dat zij niet kunnen
lezen of schrijven zorgt voor allerlei praktische problemen, doordat veel informatie in
Nederland wordt overgedragen via schriftelijke taal: brieven van de
gemeente, een uitnodiging van school, een folder bij de apotheek.
Ook vindt steeds meer schriftelijke informatieoverdracht plaats via
social media en internet. Hierdoor missen analfabeten een grote
hoeveelheid aan informatie en de sociale contacten die nodig zijn
om zich te kunnen redden binnen de maatschappij.
19
Het ABC is één van de weinige organisaties die zich specifiek richt
op laaggeschoolde vrouwen. Inmiddels zijn we gespecialiseerd in de
begeleiding van deze groep. We organiseren geregeld
verdiepingsbijeenkomsten over dit onderwerp, er is speciaal
lesmateriaal aanwezig en tijdens de introductiecursussen wordt
hier speciaal aandacht aan besteed.
Vergeleken met 2011 is het aantal analfabeten wel flink gedaald: van 56 naar 19.
Overeenkomstig hieraan is ook een terugname te zien in het uitgeleende lesmateriaal dat
speciaal voor deze groep ontwikkeld is. Een verklaring voor de afname zou kunnen zijn, dat de
drempels voor vestiging in Nederland zijn verhoogd. Voor veel vrouwen geldt dat zij in het land
van herkomst al een inburgeringstoets moeten maken. Hierdoor is de toestroom van
analfabete vrouwen kleiner.
Multi-probleemgezinnen
Bij vrouwen die uit een multi-probleemgezin komen, speelt een complex geheel aan
psychosociale problemen een rol:
Armoede en financiële problemen door schulden of werkloosheid
Psychische en lichamelijke gezondheidsklachten zoals depressie en/of handicaps
Slechte en te kleine huisvesting
Huiselijk geweld
Veel van deze problemen zijn gerelateerd aan of het gevolg van een taalachterstand. Vaak
spreekt, leest of schrijft geen van de gezinsleden Nederlands. Hierdoor wordt nuttige
15
56
2011
2012
Figuur 1: Aantal analfabete vrouwen

informatie en kennis gemist. Het gevolg kan zijn dat zij van veel subsidies, toeslagen
enzovoort geen gebruik maken, omdat zij het bestaan hiervan niet kennen of de uitleg niet
begrijpen. Zo komt iemand misschien wel in aanmerking voor betere huisvesting, maar is zij of
hij niet bekend met WoningNet. Hulp en ondersteuning ontbreken, waardoor een complex
geheel aan problemen ontstaat.
Verborgen vrouwen
In 2012 heeft het Verwey-Jonker Instituut onderzoek gedaan naar verborgen vrouwen in
Amsterdam die in een volstrekt isolement leven. Deze groep is niet of nauwelijks zichtbaar
voor de hulpverlening en politie. In mei 2012 verscheen hierover het rapport ‘Leven in
gedwongen isolement’, te downloaden op www.verwey-jonker.nl. Hierin komt naar voren dat er
in Amsterdam een paar honderd verborgen vrouwen leven.
Het ABC heeft contact met een aantal van deze verborgen vrouwen. Omdat het ABC taalles
aan huis geeft en iets nuttigs aanbiedt (het leren van de Nederlandse taal), krijgen we soms
wel toegang tot deze vrouwen en gezinnen. Zij zijn echter niet buitenshuis actief, omdat in de
meeste gevallen hun echtgenoot het hier niet mee eens is. Vaak worden deze verborgen
vrouwen dan ook pas ‘zichtbaar’ als verborgen vrouw, als zij toe zijn aan doorstroming naar
een activiteit buitenshuis. Pas dan blijkt dat Nederlands leren nog wel geoorloofd is, maar
actief zijn buitenshuis niet.
In 2012 werd het ABC voor het tweede jaar door het DWI ingeschakeld om 19 vermoedelijk
verborgen vrouwen te benaderen. Zij waren door het DWI opgeroepen voor een
inburgeringscursus, maar het was voor het DWI niet mogelijk om met hen in contact te
komen. Het ABC werd ingeschakeld om deze vrouwen alsnog te benaderen en hen te
bezoeken. Soms blijkt dat het gewoon om een administratief misverstand gaat. Geregeld gaat
het om een vrouw voor wie de drempel om een inburgeringscursus te volgen te hoog is. In
slechts sommige gevallen wordt het vermoeden bevestigd dat het inderdaad om een verborgen
vrouw gaat die onvrijwillig buiten de maatschappij wordt gehouden.
Het ABC heeft contact gezocht met de Blijfgroep om met elkaar te bekijken op welke manier
we verborgen vrouwen kunnen helpen. Hoe kunnen we hen in contact brengen met
maatschappelijke organisaties of hoe kunnen zij doorstromen naar een activiteit buiten de deur
(het streven van het ABC)? In 2013 wordt een protocol ontwikkeld dat handvatten biedt voor
het signaleren en helpen van verborgen vrouwen.
Vrouwen zonder verblijfsvergunning
Vrouwen zonder verblijfsvergunning hebben zeer beperkte mogelijkheden in Nederland. Zo
heeft het ontbreken van een verblijfsvergunning tot gevolg dat veel reguliere taalcursussen
niet toegankelijk zijn. De reden dat het ABC zich inzet voor deze groep, is dat deze vrouwen
vaak al jaren in Nederland wonen zonder de taal te spreken en hun kinderen naar school gaan
en vaak wel Nederlands spreken. Een pijnlijk gevolg is dat ouders hun eigen kinderen niet
meer kunnen verstaan. Om te zorgen dat het hele gezin beter kan functioneren zolang het nog
in Nederland woont of een toekomst in Nederland kan opbouwen, begeleidt het ABC ook deze
vrouwen.
In 2012 hebben verschillende vrijwilligersorganisaties die taalles aanbieden aan mensen
zonder verblijfsvergunning de handen ineen geslagen. Er is een begin gemaakt om het aanbod
van al deze aanbieders inzichtelijk te maken en op elkaar af te stemmen. De samenwerking is
geïntensiveerd. Omdat dit werk niet door de overheid gefinancierd kan worden, willen de
organisaties in 2013 een gezamenlijke aanvraag doen bij een onafhankelijk fonds. Op die
manier zou het mogelijk zijn om ook in de toekomst deze vergeten groep te helpen.
Inburgeraars
Inburgeraars vormen een grote groep binnen het ABC. Zij zijn al een stapje verder dan de
meeste lesneemsters. Zij hebben vaak redelijke scholing gehad en zij volgen al een
inburgeringscursus buiten de deur. Om deze cursus met succes te kunnen afronden, is extra
begeleiding en ondersteuning nodig. Bijvoorbeeld bij het oefenen van bepaalde
examenonderdelen of het geven van uitleg over het officiële inburgeringsexamen.
16

Er zijn meerdere informele taallesorganisaties die zich richten op de ondersteuning van
inburgeraars bij het oefenen van de Nederlandse taal. Het ABC onderscheidt zich echter van
andere taalcoachaanbieders omdat wij ons richten op de vrouwen die laaggeschoold en nog
niet zelfredzaam zijn. We bieden deze vrouwen daarnaast nog extra ondersteuning die nodig is
bij het uitvoeren van de opdrachten of het begrijpen van de opdracht die zij van de
taallesaanbieder krijgen.
2.3 Aan de slag: starten met taalles
Voordat we een vrouw taalles aan huis kunnen bieden, is het vanzelfsprekend noodzakelijk dat
zij zich eerst bij ons aanmeldt. In 2012 is er een grote stijging zichtbaar in het aantal nieuwe
aanmeldingen. In 2011 ging het om 305 vrouwen, in 2012 waren dit er maar liefst 370. Een
grotere bekendheid van het aanbod van het ABC kan hiervoor een verklaring zijn. Ook kan
meespelen dat de toegang tot andere taalcursussen moeilijker wordt en dat de duur van
inburgeringscursussen korter is.
De manier waarop een vrouw wordt aangemeld verschilt. Van de 370 vrouwen die nieuw
werden aangemeld in 2012, kwam de grootste groep via een organisatie of instantie bij het
ABC terecht: 245 aanmeldingen in totaal. Sommige vrouwen bevinden zich bijvoorbeeld in het
hulpverleningscircuit, doordat zijzelf of een gezinslid psychische of gezondheidsklachten heeft.
De organisaties die de meeste vrouwen doorverwezen, waren het DWI (38 aanmeldingen) en
de GGD (33 aanmeldingen). Daarnaast kwamen 125 lesneemsters via vrienden, familie of
naasten bij het ABC terecht. Zij ervaren dat zij niet kan communiceren in het Nederlands en
worden al dan niet door hulpverleners op het ABC gewezen. Een complete lijst met
aanmeldende instanties is te vinden in bijlage V.
Van aanmelding naar thuisles
Vanaf het moment dat een vrouw zich aanmeldt bij het ABC, wordt er bekeken op welke
manier zij het beste geholpen kan worden. Figuur 2 laat zien welke stappen hierbij worden
genomen:
Aanmelding
Telefonisch
gesprek
Figuur 2: Volgorde stappen van aanmelding naar thuisles
Intakegesprek Koppeling Traject Evaluatie Uitstroom
Aanmelding
Een vrouw wordt bij het ABC aangemeld via vrienden, familie, naasten of een instantie.
Telefonisch gesprek
Nadat een vrouw zich heeft aangemeld, neemt het ABC eerst telefonisch contact met haar op.
Op die manier kunnen we een inschatting maken van haar taalniveau en de verwachtingen en
behoeftes die zij heeft. Ook vragen we altijd naar de reden dat zij zich heeft aangemeld bij het
ABC: wat is de reden dat zij taalles aan huis wil volgen in plaats van bij een buurthuis of
school? Telefonisch maken we een afspraak voor een intakegesprek.
Soms blijkt al meteen dat zij beter geholpen kan worden via een andere instantie of
organisatie, bijvoorbeeld omdat er (lichamelijke of psychische) problemen spelen of zij al erg
goed Nederlands spreekt. Als dit het geval is, verwijzen we haar meteen door naar een andere
instantie.
Intakegesprek
Tijdens het intakegesprek gaat een Stadsdeelcoördinator langs bij de vrouw. Door bij een
vrouw op bezoek te gaan, is het mogelijk om een breder beeld te krijgen van de thuissituatie.
De Stadsdeelcoördinator let op allerlei zaken: wordt de vrouw door haar omgeving
gestimuleerd om Nederlands te leren? Is er genoeg ruimte, zowel letterlijk als figuurlijk, om
17

met taalles te starten? Hoe druk is het in huis? Op basis van deze informatie wordt allereerst
bekeken of en zo ja welk traject de vrouw kan volgen bij het ABC. Op basis van de informatie
bekijkt de coördinator daarnaast welke ontwikkelingsmogelijkheden en wensen de vrouw heeft.
Ook wordt bekeken welke belemmeringen eventueel een rol spelen en of en op welke manier
deze zijn op te lossen. Er wordt een langetermijndoel vastgesteld waaraan de vrouw tijdens de
thuislessen wil werken, bijvoorbeeld ‘inburgeren in Nederland’ of ‘doorstromen naar betaald
werk’.
Koppeling
Nadat in het intakegesprek is besproken welk traject een vrouw gaat volgen, bekijkt de
Stadsdeelcoördinator of er een geschikte lesgeefster is. Soms is er meteen een lesgeefster
beschikbaar en kan er snel een leskoppel worden gevormd. Als dit nog niet mogelijk is, dan
plaatsen we haar op een wachtlijst.
Wanneer er een lesgeefster is gevonden, gaat de Stadsdeelcoördinator samen met haar bij de
lesneemster langs om kennis te maken. Lesgeefster en lesneemster vormen nu een leskoppel.
Aan het eind van het gesprek wordt er een datum afgesproken voor de eerste les.
Traject
Nu er een leskoppel is gevormd, is het tijd om te starten met een traject. Afhankelijk van het
taalniveau en de sociale situatie van de lesneemster, start zij met een Sociaaltraject, een
Taaltraject of een Doorstroomtraject. In paragraaf 2.4 staan de verschillende trajecten
beschreven.
Gedurende een traject werkt een leskoppel met een leskaart. Eén leskaart bestaat uit tien
lessen. Tijdens het traject vormt het langetermijndoel (zie kopje ‘intakegesprek’) het
uitgangspunt. Per leskaart wordt aan een kortetermijndoel gewerkt om op den duur het
langetermijndoel te bereiken. Voorbeelden van een kortermijndoel zijn ‘eigen naam en adres
kunnen opschrijven’, ‘een kennismakingsgesprek voeren’ of ‘telefonisch een afspraak maken’.
Evaluatie
Na de tiende les evalueert het leskoppel samen met de Stadsdeelcoördinator de vooruitgang:
is het beoogde doel gehaald? En zo nee, wat is de reden hiervoor? Er is er bijvoorbeeld
behoefte aan ander lesmateriaal of het beoogde doel blijkt te ambitieus. Vervolgens wordt de
afweging gemaakt of een lesneemster doorgaat met het traject dat zij volgt. Of dat zij
overstapt naar een ander traject dat beter aansluit bij haar behoeften en mogelijkheden. Het is
ook mogelijk dat haar Nederlands inmiddels zo is verbeterd, dat begeleiding niet meer nodig
is.
Uitstroom
Als uit de evaluatie blijkt dat begeleiding niet langer nodig is of dat er geen voortuitgang of
ontwikkeling meer in zit, dan wordt het traject afgesloten. Als het mogelijk is, stroomt een
lesneemster door naar een groepsactiviteit buitenshuis.
2.4 De verschillende trajecten
Met een persoonlijke, op maat gerichte aanpak, speelt het ABC zo veel mogelijk in op de
wensen en mogelijkheden van de lesneemster. Om een zo passend mogelijke aanpak te
kunnen bieden, zijn er verschillende trajecten die zij kan volgen.
Het aantal vrouwen dat in 2012 les kreeg bij het ABC is vergeleken met 2011 toegenomen. In
2011 waren dit 368 vrouwen en in 2012 maar liefst 427 vrouwen, een stijging van 16%.
Sociaaltraject
Vrouwen die een Sociaaltraject volgen, hebben vaak sociale of gezondheidsproblemen. Tijdens
het traject wordt onderzocht en verkend of het voor de lesneemster op termijn haalbaar is om
Nederlands te leren. Hierbij wordt aandacht besteed aan:
18

het regelen van de huishoudelijke administratie
het wegwijs maken in hulpverlenend Amsterdam
het kennis maken met benodigde instanties
het leren structuur aan te brengen in het dagelijks leven en/of
het simpelweg leren omgaan met schriftelijk materiaal
Bij een Sociaaltraject wordt vooral gewerkt aan het vergroten van het zelfvertrouwen en aan
het stimuleren van de motivatie en de zelfredzaamheid. Daarbij leert de lesneemster om te
plannen en na te denken over haar toekomstperspectief.
Na 2 leskaarten (20 lessen) moet duidelijk zijn of het voor de lesneemster mogelijk is om door
te stromen naar een Taaltraject. Het kan ook dat het ABC haar weer terugverwijst naar de
organisatie die haar heeft aangemeld of dat een hulpverlenende instantie wordt ingeschakeld.
Taaltraject
De vrouwen die het Taaltraject volgen, hebben vaak duidelijke en praktische leerwensen. Je
kunt hierbij denken aan het voeren van een gesprek met de leraar of het bezoeken van de
huisarts. Zij kunnen om wat voor reden dan ook (nog) niet een les volgen bij een instantie
buitenshuis. Hiervoor kunnen verschillende redenen zijn:
Zij draagt de zorg voor jonge kinderen of een ziek familielid
Zij is wegens ziekte of handicap aan huis gebonden
Zij mag nog niet aan de reguliere lessen deelnemen, bijvoorbeeld omdat ze nog geen
verblijfsvergunning heeft
Ze moet nog wachten tot haar inburgeringsexamen begint
Doorstroomtraject
Het taalniveau van vrouwen die een Doorstroomtraject volgen, is redelijk. Ook zijn zij mobiel
genoeg om aan activiteiten deel te nemen buiten de deur. Zij missen echter nog concrete
mogelijkheden om de geleerde kennis in de praktijk te oefenen en hun Nederlands te
verbeteren. Ook zijn zij nog niet bekend met het activiteitenaanbod buiten de deur; welke
activiteiten bieden buurthuizen en vrijwilligersorganisaties? Deze groep heeft dus nog een
extra steuntje in de rug nodig om maatschappelijk actief te worden.
Het accent bij de lessen binnen een Doorstroomtraject, ligt dan ook op het oefenen van
concrete situaties en het vinden van een activiteit buiten de deur. Op die manier kan een
lesneemster verder werken aan haar zelfvertrouwen, haar taalvaardigheid en haar sociale
netwerk.
Binnen het Doorstroomtraject zijn er twee specifieke doorstroomtrajecten: het Taalcoachtraject
en het 1001-Krachttraject.
Taalcoachtraject
Vrouwen die een Taalcoachtraject volgen zijn bezig met de voorbereiding op het officiële
inburgeringsexamen. Dit examen bestaat uit de volgende onderdelen:
De Toets Gesproken Nederlands (TGN)
Kennis van de Nederlandse samenleving (KNS)
Elektronisch Praktijkexamen (EPE)
Opbouwen van een portfolio. Hierin komen ‘bewijsformulieren’ die een lesneemster
verzameld tijdens het oefenen van praktijksituaties buiten de deur. Uiteindelijk moeten
er in het portfolio 20 van deze documenten zijn opgenomen
Panelgesprek. Tijdens dit gesprek wordt het portfolio doorgenomen en worden er
vragen gesteld over de geoefende praktijksituaties
Als een vrouw behoefte heeft aan ondersteuning bij de voorbereiding van het examen, kan zij
het Taalcoachtraject volgen. Een taalcoach van het ABC (lesgeefster) helpt haar met de
voorbereiding op deze inburgeringslessen. Dit kan op verschillende manieren:
19

Sociale en maatschappelijke ondersteuning. Bijvoorbeeld het doornemen van de post
en het wegwijs maken binnen de wijk en stad
Extra oefenen van de Nederlandse taal en conversaties in alledaagse situaties
Ondernemen van activiteiten buitenshuis, zoals het vinden van vrijwilligerswerk
Tijdens de lessen werkt de lesneemster aan haar zelfvertrouwen en neemt zij met haar
taalcoach de verschillende onderdelen van het inburgeringsexamen door. Per onderdeel oefent
de lesneemster met haar taalcoach.
1001-Krachttraject
Speciaal voor lesneemsters die vrijwilligerswerk willen gaan doen, is er het 1001-Krachttraject.
Daarnaast is dit traject ook erg geschikt voor vrouwen die na het behalen van hun
inburgeringsexamen hun Nederlands ‘levend’ willen houden. Het doel van 1001-Kracht is om
een lesneemster te begeleiden en ondersteunen bij het vinden van werk als vrijwilliger. In
Hoofdstuk 3 is meer te lezen over het 1001-Krachttraject.
2.5 Interne en externe doorstroming
De verschillende trajecten laten een opwaartse lijn zien in de ontwikkeling van een
lesneemster en hoe goed zij Nederlands spreekt. Een optimale ontwikkeling wordt
doorgemaakt als een lesneemster begint bij een Sociaaltraject en eindigt bij een
Doorstroomtraject.
Wanneer een lesneemster een traject afrondt en begint met een nieuw traject, wordt dit
‘interne doorstroming’ genoemd. Daarnaast is er ook ‘externe doorstroming’ mogelijk. Dit
betekent dat een lesneemster aan de slag gaat bij een organisatie buiten het ABC.
Sociaaltraject Taaltraject Taalcoachtraject Doorstroomtraject
Figuur 3: Doorstroming
Vanzelfsprekend is het doorlopen van een Sociaaltraject naar een Doorstroomtraject een ideale
situatie. Meestal doorloopt een lesneemster de trajecten niet op deze manier. Er zijn allerlei
afwijkende situaties te bedenken, zoals:
Een lesneemster stroomt in bij een ander traject, bijvoorbeeld een Taaltraject, en doorloopt
vanaf daar de andere trajecten;
Een lesneemster begint met een Taalcoachtraject en na het afronden hiervan stopt zij met
thuislessen;
Een lesneemster begint met een Taaltraject, maar dit traject blijkt wat te hoog gegrepen of
er spelen sociale, lichamelijke of psychische problemen. Zij doet een stapje terug naar een
Sociaaltraject. Deze vorm van terugval komt af en toe voor, zoals ook te zien is in figuur 4.
Dit betekent echter niet dat een vrouw zichzelf niet heeft ontwikkeld. Alleen al het feit dat
zij met het ABC in contact is gekomen, lessen heeft gevolgd en contact heeft gehad met
een lesgeefster, heeft een positief effect op haar ontwikkeling.
In 2012 zijn er in totaal 83 vrouwen vanuit een ABC-traject doorgestroomd naar een extern
traject. Een inburgeringscursus of vrijwilligerswerk zijn hiervan voorbeelden. 164 vrouwen zijn
intern doorgestroomd van traject naar traject. Zie figuur 4 op bladzijde 22 voor specifieke
informatie.
20

Interne doorstroming
Sociaaltraject
Taaltraject
Taalcoachtraject
1001-Krachttraject
Doorstroomtraject
Totaal intern
Externe doorstroming
Wijk/buurtcentrum
Vrijwilligerswerk
Betaald werk
Taalaanbieder
Overig
Totaal extern
Totaal intern en extern
9
19
12
7
6
22
13
35
Figuur 4: In- en externe doorstroming
60
64
83
Noot: bij interne doorstroming geeft het cijfer aan hoeveel vrouwen naar het betreffende traject zijn doorgestroomd.
Het gaat hierbij om een ‘opwaartse’ ontwikkeling, wat betekent dat de vrouw een stapje vooruit heeft gemaakt.
Bijvoorbeeld van een Taaltraject naar een Taalcoachtraject. Alleen het cijfer bij het Sociaaltraject geeft een
‘neerwaartse’ ontwikkeling weer. 9 vrouwen hebben een stapje terug gedaan naar een Sociaaltraject.
2.6 De wachtlijst
Een sprekend voorbeeld van de behoefte waarin het ABC voorziet, is de wachtlijst. Vergeleken
met 2011 is het aantal vrouwen dat op de wachtlijst staat wat afgenomen: van respectievelijk
227 naar 194. Een verklaring voor deze afname kan zijn dat er in 2012 meer vrouwen
geholpen zijn dan in 2011. Dat de vraag naar Nederlandse les aan huis groot is en blijft, was al
af te lezen aan het feit dat het aantal nieuwe aanmeldingen juist is toegenomen (zie paragraaf
2.3).
Het stadsdeel waar de meeste vrouwen op de wachtlijst stonden, was stadsdeel Bos en
Lommer. Dit heeft onder meer te maken met het tekort aan lesgeefsters in dit stadsdeel. De
verdeling van de wachtlijst over de stadsdelen is weergegeven in figuur 5.
Centrum
Nieuw-West
West
Zuid
Oost
Noord
Totaal
4
11
18
32
56
73
Figuur 5: Wachtlijst per 31 december 2012
Noot: in het stadsdeel Centrum werken we in principe niet en er is dan ook geen specifieke Stadsdeelcoördinator voor
dit gebied. De vrouwen die hier wonen, worden daarom bij de Stadsdeelcoördinatoren van direct aangrenzende
stadsdelen ondergebracht. Om echter een compleet beeld te geven, wordt het stadsdeel wel in bovenstaande grafiek
getoond.
21
164
194
247

Hoofdstuk 3 1001-Kracht
3.1 Het 1001-Krachttraject
Zoals in Hoofdstuk 2 al werd beschreven, is 1001-Kracht een specifiek Doorstroomtraject.
1001-Kracht is bedoeld voor vrouwen die al redelijk Nederlands spreken (A2-niveau) en vaak
al een inburgeringscursus hebben afgerond. Deze vrouwen willen zich graag maatschappelijk
inzetten en actief hun Nederlands blijven oefenen. Zij hebben hiervoor echter nog onvoldoende
een sociaal netwerk opgebouwd. Vrijwilligerswerk is voor hen een ideale manier om hun
netwerk te vergroten en de taal te blijven oefenen. Met het 1001-Krachttraject geven we hen
hierbij een extra steuntje in de rug.
In 2012 veranderde de werkwijze binnen het 1001-Krachtteam. De training en nazorg worden
nu geheel door toegewijde vrijwilligers gegeven, aangestuurd door één betaalde medewerker
van het ABC.
3.2 Wat biedt 1001-Kracht?
Het 1001-Krachttraject biedt de lesneemsters in vijf bijeenkomsten inzicht in wie ze zelf zijn,
waar hun kracht ligt en welke wensen zij zelf hebben op het gebied van vrijwilligerswerk.
Daarnaast krijgen zij inzicht in wat vrijwilligerswerk is en op welke manier zij zich kunnen
inzetten als vrijwilliger. Hiervoor worden geregeld excursies georganiseerd. Aan de hand van
rollenspellen en oefeningen wordt gewerkt aan de vaardigheden die een lesneemster nodig
heeft om aan de slag te kunnen als vrijwilliger. De deelnemers worden begeleid bij het vinden
van een vrijwilligersplek en het starten met werk.
In 2012 werden vijf trainingen in verschillende stadsdelen georganiseerd:
Februari: Stadsdeel Oost, Buurthuis Transvaal
Maart: Stadsdeel Zuid, Basisschool De Bockesprong
April: Stadsdeel Nieuw-West, Mannencentrum Daadkracht
Oktober: Stadsdeel Nieuw-West, Participatiecentrum
Oktober: Stadsdeel Noord, Huis van de Wijk
De Meeuw
Soorten vrijwilligerswerk
De deelnemers kwamen op diverse vrijwilligersplekken
terecht: veel in het ouderenwerk, bijvoorbeeld als
gastvrouw of als medewerker bij de maaltijden.
Enkelen gingen werken bij de administratie van een
buurthuis, bij een computerles in een buurthuis of bij
de schoolbibliotheek van hun kinderen. Omdat steeds
meer scholen zijn gaan werken met een continurooster,
is de vrijwilligersplek als vrijwel afgevallen.
Terugkombijeenkomsten en nazorg
Na het volbrengen van de training volgen
nazorgcoaches de deelnemers. Zij bellen de deelnemers
na, onderhouden contact met vrijwilligersorganisaties
en bemiddelen waar nodig. Daarnaast worden er
terugkombijeenkomsten georganiseerd. Tijdens de
terugkombijeenkomsten kunnen deelneemsters die al
aan de slag zijn hun ervaringen en knelpunten
inbrengen. Bijvoorbeeld dat een lesneemster niet om
reiskostenvergoeding durft te vragen, terwijl het haar
wel was toegezegd. Of dat een lesneemster veel
23
1001-Kracht in de praktijk
Ahmed is in zijn eigen land
automonteur geweest. Hij volgt een
inburgeringscursus en heeft
daarnaast niet zo veel te doen. Dat
vindt hij jammer, omdat hij vindt
dat hij als man bezig moet zijn.
Na de 1001-Krachttraining geeft de
trainer hem het adres voor de
Stichting Gered Gereedschap. Hij
kan er aan de slag om oude
gereedschappen en machines op te
knappen die opgestuurd worden
naar ontwikkelingslanden.
Hij is er twee keer per week te
vinden, hij zit helemaal op zijn
plek. Hoewel hij zijn droom nog niet
heeft opgegeven: als automonteur
werken in Nederland.

schoonmaakwerk moet doen, terwijl ze dat niet leuk vindt. Alle deelnemers geven elkaar dan
tips en er wordt geoefend met hoe je zoiets kan aankaarten tijdens een gesprek. De
terugkombijeenkomsten en de individuele nazorg zijn essentieel voor het slagen van het
traject.
3.3 Bereik
Met het 1001-Krachttraject zijn in 2012 63 mensen bereikt. Hiervan hebben 48 mensen het
1001-Krachttraject gevolgd. De overige 15 mensen zijn na het adviesgesprek doorverwezen
naar een andere instantie, veelal een vrijwilligerscentrale. Van de 48 deelnemers aan de
training, waren 41 van hen vrouw en 7 man.
Van de 48 deelnemers zijn 29 deelnemers begonnen met vrijwilligerswerk, 6 zijn daar nog mee
bezig (nog in bemiddeling) en 13 hebben die stap niet gemaakt. Dat betekent dat driekwart
van de deelnemers de stap wel maakt of daar mee bezig is. Dit loopt gelijk aan ons
ervaringscijfer van de afgelopen jaren. Degenen die niet begonnen zijn met vrijwilligerswerk,
geven als reden dat ze druk zijn met inburgering/taal of vanwege persoonlijke
omstandigheden.
De meeste deelnemers die met vrijwilligerswerk startten (17), zijn bemiddeld door de
Vrijwilligerscentrale Amsterdam (VCA). 7 zijn direct bemiddeld door de nazorgcoaches. 5
deelnemers zijn door andere organisaties bemiddeld of hebben zelf iets gevonden.
1
23
15
Intake/traject
ABC
6
11
5
13
24
8
6
Oost
West
Nieuw-West
Noord
Centrum
Zuid
Figuur 6: Deelnemers 1001-Kracht per stadsdeel
Taalaanbieder Eigen initiatief Andere
organisaties
Figuur 7: Manieren van aanmelden 1001-Kracht
8

3.4 Pilot mannengroep: Stap vooruit!
Door het stadsdeel Nieuw-West werden we gevraagd om onze 1001-Krachttraining ook eens
voor mannen uit te voeren. We hebben dit gedaan in samenwerking met Mannencentrum
Daadkracht. We hebben hiervoor inventariserende gesprekken gevoerd met organisaties die
veelal met mannen werken. Vervolgens hebben we onze excursies en training enigszins
aangepast (meer gericht op taal en werk). In vergelijking met de vrouwen waren de mannen
hoger opgeleid (veelal ex-asielzoeker), hadden veelal een opleiding gevolgd en/of werkervaring
in hun eigen land opgedaan en waren mobieler (afkomstig uit gehele stad). De mannen waren
erg leergierig en zijn goed terechtgekomen op hun vrijwilligersplekken: bij Stichting Gered
Gereedschap, bij buitenspeelplek ’t Landje, bij een verzorgingshuis als invalkracht en als
kleermaker.
Vooralsnog hebben we besloten om de 1001-Krachttraining voor mannen niet regulier op te
nemen in ons aanbod, omdat met name de werving erg arbeidsintensief is omdat we geen
mannen via onze eigen organisatie kunnen werven. De training is wel op aanvraag beschikbaar
voor organisaties die met mannen werken.
De trainingsonderdelen gericht op werk (schrijven van een CV en taalbegrippen) zijn ook
verwerkt in de trainingen voor vrouwen.
3.5 Samenwerking
Ook in 2012 hebben we weer prima samengewerkt met organisaties werkzaam in de
stadsdelen: Dynamo, Mannencentrum Daadkracht, Combiwel, Participatiecentrum Nieuw-West
en niet te vergeten de VCA.
3.6 Overdracht van kennis
In april hebben we op verzoek van Combiwel en VCA een presentatie gegeven in Noord over
onze ervaringen met het begeleiden van anderstalige vrouwen naar vrijwilligerswerk. Op basis
daarvan hebben we een lijst ontwikkeld voor vrijwilligersorganisaties met aandachtspunten
voor het werken met anderstalige vrijwilligers.
3.7 Knelpunten
Ondanks de goede resultaten, is er ook nog een aantal knelpunten:
Gebrek aan passende vacatures bij de bemiddelende organisaties zoals VCA
Het functionele taalniveau van de deelnemers is soms te laag
Gebrek aan assertiviteit bij de deelnemers. Dit hebben ze wel nodig bij
vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld bij het aangaan van moeilijke situaties. We besteden hier
wel aandacht aan tijdens de training en terugkombijeenkomsten (oefenen van
gesprekken), maar dit is een langdurig leerproces. In 2013 nemen we in onze training
meer empowerment-oefeningen op
Ineke Ketelaar:
‘Henrietta, een Ghanese vrouw,
vond vrijwilligerswerk bij
Cordaan. Ze zijn zo tevreden
over haar dat ze haar, als haar
Nederlands beter is, een
opleiding willen aanbieden!’
25
Dorien Wolthuis:
‘Tijdens een excursie met de groep
bij een verzorgingshuis in Noord,
kwam ik een ex-cursiste tegen. Zij
werkte daar inmiddels al ruim een
jaar als vrijwilligster en wilde graag
de voorlichting geven aan onze
groep. Een opsteker voor haarzelf
én voor de vrouwen uit onze groep!’

Hoofdstuk 4 De vrijwilligers
Het ABC is een vrijwilligersorganisatie van ruim 250 vrijwilligers. Het grootste gedeelte van
deze groep bestaat uit lesgeefsters die taalles aan huis geven. Maar daarnaast zijn er ook
allerlei vrijwilligers actief die het lesgeven op verschillende manieren ondersteunen,
bijvoorbeeld door het geven van trainingen, het promoten van het ABC, het verzorgen van
lesmateriaal en het bieden van secretariële ondersteuning.
4.1 De vrijwilligers van het ABC
De groep vrijwilligers die zich voor het ABC inzet, is erg divers. Van jong tot oud met
verschillende culturele achtergronden en opleidingsniveaus. Wat deze groep met elkaar
gemeen heeft, is in eerste instantie de liefde voor de Nederlandse taal en de nieuwsgierigheid
naar ‘die ander’ die wel in de straat woont maar met wie geen contact is. Daarnaast willen zij
graag een steentje bijdragen aan de zorg voor de samenleving en voor velen is het ook een
ideale manier om werkervaring op te doen.
De lesgeefsters
De lesgeefsters vormen de spil van de organisatie. Zij zijn immers degenen die daadwerkelijk
lesgeven bij vrouwen thuis. In 2012 zijn er in totaal 121 nieuwe lesgeefsters begonnen,
vergeleken met 91 in 2011. Een toename van maar liefst 33%.
De Stadsdeelcoördinatoren
De Stadsdeelcoördinatoren vormen de belangrijke schakel tussen het ABC en de vrijwilligers.
Zij zijn, naast de directeur, de enige betaalde medewerkers binnen de organisatie. In 2012
waren er 5 Stadsdeelcoördinatoren die verantwoordelijk waren voor de leskoppels binnen hun
stadsdeel of stadsdelen. Zij hebben de volgende taken:
Intakegesprek voeren met lesneemsters. Na aanmelding komt zij bij de vrouw en haar
gezin thuis om de situatie in kaart te brengen: wat is het niveau van taalbeheersing?
Welke leerbehoeften heeft zij? Wat zijn de lesomstandigheden thuis? Enzovoort
Koppeling van lesgeefsters met lesneemsters. De Stadsdeelcoördinator gaat met de
lesgeefster naar de lesneemster om kennis te maken
Vaststellen van een leerplan voor de lesneemster dat past binnen het traject dat zij
volgt of gaat volgen
Het aanbieden van lesmateriaal
Voeren van evaluatiegesprekken met lesgeefster en lesneemster
Contact onderhouden met de lesgeefster over de voortgang
Het bewaken van het leertraject
Het ondersteunen van de lesgeefster
Contacten onderhouden met instanties binnen het stadsdeel: aanmeldings-,
doorstroom- en doorverwijsinstanties
Een lesgeefster in contact brengen met mentoren
Door het uitgebreide takenpakket is een Stadsdeelcoördinator vaak ook een taalconsulent,
communicatiemedewerker en trainer.
Afscheid Barbara de Groot
In oktober 2012 nam één van onze 5 Stadsdeelcoördinatoren afscheid. Samen met Miriam
Meijs (directeur) en vrijwilligster Irene Bogaards, stond Barbara de Groot aan de wieg van de
organisatie. Na 12 jaar bij ons te hebben gewerkt besloot zij dit jaar het ABC te verlaten.
De reden hiervoor was dat zij werd aangesteld als predikant van de Engelmunduskerk in de
gemeente Velsen-Zuid.
Werkgroep Lesmateriaal
De werkgroep Lesmateriaal is verantwoordelijk voor het inleveren, uitlenen en beschikbaar
stellen van al het lesmateriaal. Het archief van het lesmateriaal wordt zorgvuldig bijgehouden
27

en waar nodig worden nieuwe methodes aangeschaft en voor lesgeefsters beschikbaar gesteld.
De werkgroep bestaat uit twee vrijwilligers en een stagiaire. Elke eerste vrijdag van de maand
kunnen lesgeefsters en lesneemsters hun lesmateriaal inleveren en ander lesmateriaal
meenemen. Op die manier kunnen lesgeefsters inspiratie opdoen en bekijken welk nieuw
materiaal beschikbaar is. Het terugbrengen van materiaal verdient de aandacht. Geregeld
komen materialen niet meer terug, waardoor er minder voor andere lesgeefsters beschikbaar
is.
Het lesmateriaal
Geregeld wordt het lesmateriaal aangevuld en opgeruimd. De grootste aanwinst dit jaar is de
15-delige serie ‘Spreektaal’, geschikt voor niveau 0–A2. In opdracht van het Landelijk Netwerk
Thuislesorganisaties (waar ook het ABC lid van is) is de methode ontwikkeld door de Vrije
Universiteit. Het ABC heeft meegewerkt aan het uittesten van het materiaal.
‘Spreektaal’ is, zoals de titel al aangeeft, voornamelijk gericht op het spreken en luisteren. De
methode bestaat uit verschillende thema’s zoals ‘bellen’ en ‘eten en drinken’. In 2012 is de
serie al volop uitgeleend. Andere methodes die in 2012 veel werden uitgeleend waren:
‘Onderweg’
‘Zo maak je een zin’
‘Nederlands in Beeld’
‘Taalpingpong’
’18 Toetsen Gesproken Nederlands’
Voor analfabeten is er speciaal materiaal beschikbaar. Vooral de series ‘Klokkijken’ en
‘Persoonsgegevens’ werden veel uitgeleend.
PR-team
Het PR-team van het ABC bestond in 2012 uit vier vrijwilligers. Het team werd gecoördineerd
door één betaalde kracht voor 4 uur per week. Iedere vrijwilliger is verantwoordelijk voor een
specifiek onderdeel van de PR. In 2012 waren de taken als volgt verdeeld:
Naamsbekendheid en profilering ABC
Website
Maandelijkse nieuwsbrief
Werving van vrijwilligers
Naamsbekendheid
Een belangrijk aandachtspunt voor de PR vormde de naamsbekendheid. Door de dreigende
bezuinigingen van de overheid werd opnieuw
duidelijk hoe belangrijk het is om het werk en
de doelgroep van het ABC onder de aandacht
te blijven brengen bij Amsterdamse politici en
de bevolking.
In 2012 werd hier voortdurend en op
verschillende manieren aan gewerkt.
Communicatiemiddelen die hiervoor gebruikt
werden, waren onder meer de website en de
maandelijkse digitale nieuwsbrief. Ook externe
websites, zoals www.jekuntmeer.nl en
www.vca.nu werden benut om actuele
informatie over het ABC te verspreiden. In
bijlage II staat een overzicht van alle
berichtgeving over het ABC in de media.
28
Campagnebeeld ‘Maar wie leert haar moeder Nederlands?’

Campagne ‘Maar wie leert haar moeder Nederlands?’
Een belangrijk middel om het ABC onder de aandacht te brengen, was de campagne ‘Maar wie
leert haar moeder Nederlands?’. In september werd met deze slogan volop actie gevoerd in
Amsterdam. Voor september werd gekozen, omdat in deze maand de Week van de
Alfabetisering plaatsvindt. Als beeldmateriaal werd gekozen voor een meisje, gecombineerd
met de campagneslogan. De gedachte hierachter is dat het ABC geïsoleerde moeders helpt.
Door hen uit hun hun isolement te halen door het leren van de Nederlandse taal, worden ook
hun kinderen en andere generaties bereikt.
Voor de campagne werd door ontwerpbureau Stredge speciaal actiemateriaal ontwikkeld:
spandoeken, flyers en een digitale banner. De spandoeken werden overal in Amsterdam
opgehangen. De gedachte achter deze spandoeken was, dat ze aansluiten bij de spandoeken
die na de zomervakantie overal verschijnen als de scholen weer zijn begonnen. De flyers
werden samen met de hulp van vele vrijwilligers huis-aan-huis verspreid en neergelegd in
buurthuizen en op andere openbare plekken.
Op 5 september was het ABC aanwezig op de Taalmarkt die in het kader van de Week van de
Alfabetisering werd georganiseerd. Er werden flyers uitgedeeld aan bezoekers van de
bijeenkomst ‘Vijf jaar Wet inburgering in Amsterdam, 10.000 geslaagde inburgeraars’.
Donateurscampagne
Aansluitend aan de campagne is er in oktober een mailing verstuurd naar alle vrijwilligers en
overige betrokkenen. Zij werden opgeroepen om het ABC te steunen met donaties en in hun
eigen netwerk meer aandacht te vragen voor het werk van het ABC. Vlak voor Kerst is de
mailing herhaald. Gezien de teruglopende
subsidies en fondsen zal het ABC zich steeds
meer richten op alternatieve bronnen van
inkomsten. Eind 2012 heeft een groep
‘brainstormers’ zich gebogen over de vraag hoe
het ABC in de toekomst nieuwe geldstromen
binnen kan halen. In 2013 worden de
verzamelde ideeën verder uitgewerkt.
Herkenbaarheid en huisstijl
Aan de herkenbaarheid van het ABC is gewerkt
door de huisstijl verder uit te werken. De
kleurstelling, lettertypes en tone-of-voice van
het ABC zijn vastgelegd en de bestaande
algemene folder is herschreven en opnieuw
vormgegeven.
Nieuwsbrief en website
In 2012 is voor het eerst iedere maand een digitale nieuwsbrief verschenen voor vrijwilligers,
relaties en andere geïnteresseerden. De nieuwsbrief wordt naar ruim 1200 mensen verstuurd.
Abonnees worden op die manier op de hoogte gehouden van wat er speelt binnen het ABC en
welke bijeenkomsten de ABC-Academie organiseert (meer over de ABC-Academie in paragraaf
4.4). Daarnaast staan er ervaringsverhalen van leskoppels en Stadsdeelcoördinatoren in.
Op de website worden geregeld nieuwsberichtjes geplaatst. In de agenda staan de activiteiten
die worden georganiseerd en verder is er meer achtergrondinformatie over het ABC te vinden.
Social media
Het ABC is aanwezig op Twitter en Facebook. In 2012 hadden we 73 volgers op Twitter en
werden we door 119 mensen gevolgd. In totaal werden er 63 tweets verzonden. Op Facebook
vonden 101 personen het ABC leuk. Via social media worden acties en nieuwtjes verspreid en
blijft het ABC op de hoogte van wat er speelt binnen Amsterdam en de politiek.
29
Campagnebeeld in Amsterdam

Fototentoonstelling
De fototentoonstelling ‘Mijn moeder, mijn dochter’ heeft in 2012
haar rondreis voortgezet door Amsterdam. Op verschillende
plekken waren de foto’s van Greet de Schipper te bewonderen.
Het jaar begon in het Stadsdeelhuis Oost en reisde daarna
verder naar de nieuwe Openbare Bibliotheek Indische buurt.
Daarna volgende het Stadsdeelkantoor Nieuw-West en
verschillende vestigingen van de OBA: Geuzenveld, Osdorp,
Banne Buiksloot en Bos en Lommer.
Op 6 juni is de tentoonstelling feestelijk geopend in Bibliotheek
Osdorp door een speciale gast: stadsdeelwethouder Jesse Bos.
In het kader van de fototentoonstelling was er een fotowedstrijd
uitgeschreven waarbij deelnemers een onderschrift konden
bedenken bij een foto van een leskoppel. Aaf Brandt Corstius
reikte de eerste prijs uit: een fotoshoot met de fotografe van de
tentoonstelling, Greet de Schipper.
Bureaumedewerkers
De bureaumedewerkers bieden op allerlei manieren
ondersteuning: van het invoeren van gegevens in het
databasesysteem en het verwerken van aanmeldingen van
lesneemsters en vrijwilligers, tot het organiseren van
introductiecursussen en het opnemen van de telefoon.
Financiën
Eén van de bureaumedewerkers houdt zich specifiek bezig met de financiën. Hij verzorgt de
complete boekhouding, doet de betalingen, registreert ontvangsten, stelt de balansen op en
verzorgt de financiële jaarrekening. De penningmeester van het Bestuur staat hem hierin bij.
De penningmeester verzorgt ook de fondsenwerving voor het ABC.
Stagiaires
In 2012 heeft het ABC meer stagiaires een stageplek kunnen aanbieden dan eerdere jaren.
Vanaf september lopen er 30 studenten stage bij het ABC. De stagiaires zijn afkomstig van
verschillende opleidingen van de Hogeschool van Amsterdam:
Maatschappelijk Werk en Dienstverlening tweedejaars (12 stagiaires)
Maatschappelijk Werk en Dienstverlening eerstejaars (12 stagiaires)
Culturele en Maatschappelijk Vorming tweedejaars (1 stagiaire)
Toegepaste Psychologie eerstejaars (5 stagiaires)
Ergotherapie vierdejaars (1 stagiaire)
Alle stagiaires geven les aan twee lesneemsters. Om de wachtlijst in Nieuw-West wat terug te
dringen, werd de helft van de stagiaires in dit stadsdeel ingezet. De studente ergotherapie
heeft naast het lesgeven onderzoek gedaan naar hoe het ABC beter aan kan sluiten bij de
behoefte van lesneemsters met (lichamelijke en/of psychische) beperkingen. De studente
Culturele en Maatschappelijke Vorming heeft met een medestudente onderzoek gedaan naar
het belang van het ABC voor Amsterdam.
Het Bestuur
Het Bestuur van het ABC bestond in 2012 uit:
Annamarie Kousemaker-Schotanus
Paul Voss
Jan Piet van Berkel
Jeroen Wehmeijer
Marijke Wieringa-Sikkel
Geeske van der Schalk-Bos
30
Aaf Brandt Corstius met de winnares van
de fotowedstrijd, Yvonne van Dillen

Emmy Groot
Birgül Dönmez
Ineke Ketelaar
Margreet Salomons (notulist)
In bijlage I staat een compleet overzicht van de leden van het Bestuur inclusief de functies die
zij vervullen.
Het Bestuur is in 2012 extra vaak bij elkaar gekomen. Vele cruciale en lastige kwesties, zoals
de zorgelijke financiële situatie en de reorganisatie, zorgden er voor dat het nodig was om
geregeld bij elkaar te komen. Ook was er een aantal wisselingen. Aan het begin van het jaar
namen Geeske van der Schalk-Bos (Portefeuille Lesmateriaal NT2) en Birgül Dönmez
(Portefeuille Politieke contacten) afscheid. Voor deze functie zijn we nog steeds op zoek naar
vervanging. Aan het eind van het jaar namen nog twee bestuursleden afscheid: Marijke
Wieringa-Sikkel (Portefeuille Sociaal-maatschappelijke problemen) en Emmy Groot
(Portefeuille Vrijwilligers). De functies van beide bestuursleden zijn inmiddels overgenomen
door Jan Piet van Berkel en Ineke Ketelaar.
De Klankbordgroep
De Klankbordgroep van het ABC bestaat uit actieve en ervaren lesgeefsters. Zij zetten hun
kennis en ervaring in om andere lesgeefsters te ondersteunen in hun werkzaamheden. Vanuit
hun betrokkenheid en met hun ervaring in het lesgeven ‘achter de voordeur’ denken zij onder
meer mee over de invulling en uitvoering van het vrijwilligersbeleid.
In 2012 kreeg de Klankbordgroep versterking van een actieve, jonge vrouw ‘van buiten’,
Saadijah Bouzelmad. Zij had zich aangemeld voor deze functie nadat zij een oproep op onze
website en bij de vacaturebank van de Vrijwilligerscentrale Amsterdam (VCA) had gezien.
Saadijah is bekend met de doelgroep en op de hoogte van relevante maatschappelijke
ontwikkelingen. Met het werk van het ABC was zij nog niet bekend. Het is erg prettig om in de
Klankbordgroep nu ook een kritische blik van buiten het ABC erbij te hebben.
4.2 Werving
Deelname 'Droombaan? Vrijwilligersbaan!'
Ondanks de grote achterban, zijn er geregeld vacatures
binnen het ABC. Om hiervoor nieuwe vrijwilligers te
vinden, zet het ABC verschillende middelen in zoals de
website en de nieuwsbrief. Voor het werven van
lesgeefsters wordt een aantal specifieke middelen
ingezet, zoals het plaatsen van oproepjes in buurt- of
stadsbladen en het plaatsen van een vacature bij de VCA.
Door de campagne ‘Maar wie leert haar moeder
Nederlands?’ (zie paragraaf 4.1) was een toestroom
merkbaar van nieuwe vrijwilligers. Hierdoor was veel
extra aandacht voor de werving van vrijwilligers in 2012
niet noodzakelijk. Wel werden zoals altijd het hele jaar
door oproepjes geplaatst. Deze werden geplaatst in
onder meer De Echo, de Westerpost en in de
vacaturebank van de VCA.
De grootste behoefte aan nieuwe vrijwilligers had het
ABC ook dit jaar in stadsdeel Nieuw-West. Daarom heeft
het ABC deelgenomen aan de campagne ‘Droombaan?
Vrijwilligersbaan!’ van de VCA.
Verschillende vrijwilligers hebben voorlichting gegeven in Huizen van de Wijk in Nieuw-West.
Op 18 september waren we aanwezig bij de kraam van de VCA op de markt op de Tussenmeer
in Osdorp.
31

4.3 Binding
Omdat de lesgeefsters één-op-één contact hebben met hun lesneemster, zien ze weinig andere
lesgeefsters. Daarom organiseert het ABC enkele keren per jaar bijeenkomsten zodat de
lesgeefsters elkaar kunnen ontmoeten en ervaringen kunnen uitwisselen. De volgende
bijeenkomsten werden in 2012 georganiseerd:
De Nieuwjaarsborrel
Een inloopochtend. Elke eerste vrijdag van de maand kunnen lesgeefsters lesmateriaal
ophalen en inleveren. Een vrijwilligster van de werkgroep Lesmateriaal is dan aanwezig
om vragen te beantwoorden en tips en adviezen voor lesmateriaal te geven.
Boottochtje. In september was er een feestelijke start van het nieuwe seizoen. Dit jaar
werd er een boottocht georganiseerd door de grachten. De boot was behangen met het
spandoek van de campagne ‘Maar wie leert haar moeder Nederlands?’
Eindejaarsetentje. Per stadsdeel organiseerde de betreffende Stadsdeelcoördinator een
etentje.
Excursie. Een interreligieuze tour door de Pijp met een rondleiding door de Vredeskerk,
een bezoek aan de nabijgelegen moskee en afsluitend een kop koffie bij Kilim (het
restaurant van de echtgenoot van Birgül Dönmez, lid van het Comité van Aanbeveling)
Wijkbijeenkomsten
9 themabijeenkomsten georganiseerd door de ABC-Academie, zie paragraaf 4.4.
4.4 Opleiding en cursussen
Het ABC hecht veel belang aan het goed scholen, begeleiden en ondersteunen van haar
vrijwilligers. Daarom is er op verschillende manieren veel aandacht voor de ontwikkeling van
haar medewerkers. Door ervoor te zorgen dat vrijwilligers goed zijn opgeleid, kunnen we de
lesneemsters optimaal begeleiden.
Introductiecursussen
Alle vrijwilligers die zich voor het ABC gaan inzetten, volgen eerst een introductiecursus. De
cursus wordt op verschillende dagen en tijdstippen gegeven, zodat het voor iedereen mogelijk
is om deel te nemen. Tijdens de introductiecursussen wordt uitgebreid stilgestaan bij de
uitgangspunten van het ABC, de verschillende trajecten, wat lesgeven inhoudt enzovoort.
Speciale aandacht is er voor analfabeten. Aan de hand van rollenspellen worden situaties
nagespeeld en besproken.
In 2012 werden er 12 introductiecursussen georganiseerd. Het aantal deelnemers aan de
cursussen lag hoog: in totaal hebben 151 vrijwilligers een introductiecursus afgerond. Een
toename van ruim 19% vergeleken met 2011. 30 van de 151 deelnemers waren stagiaires van
verschillende opleidingen:
11 eerstejaars stagiaires Maatschappelijk Werk en Dienstverlening (MWD)
13 tweedejaars Maatschappelijk Werk en Dienstverlening (MWD)
6 eerstejaars stagiaires TP
ABC-Academie
In 2010 werd de ABC-Academie opgericht. De ABC-Academie biedt alle vrijwilligers
verdiepende cursussen aan die te maken hebben met het geven van taalles. Onderwerpen die
behandeld worden, zijn onder meer het stellen van grenzen, ‘nee’ durven zeggen en het
inburgeringsexamen. Tijdens deze bijeenkomsten krijgen deelnemers concrete handvatten om
aan de slag te gaan. Rollenspellen en het delen van ervaringen met andere vrijwilligers staan
hierbij centraal. Zowel ABC-medewerkers als externe trainers en sprekers leiden de
bijeenkomsten. In 2012 waren dit:
Margreet Salomons, vrijwilliger bij het ABC, coördinator werkgroep Lesmateriaal en
voormalig ROC-docente;
Emmy Groot, vrijwilliger bij het ABC, lid van de Klankbordgroep en lid van het Bestuur
32

Dorien Wolthuis, vrijwilliger bij het ABC en nazorgcoördinator 1001-Kracht
Ingrid Ernsting, Landelijk Netwerk Thuislesorganisaties
Cathelijn Schilder, docent taalvorming en creatief schrijven
Irene Boogaard, voormalig vrijwilliger bij het ABC en theaterdocent
Verspreid over het jaar 2012 werden er 9 bijeenkomsten georganiseerd met de volgende
gespreksthema’s:
Inburgeren en lesgeven als taalcoach (3 keer)
Afronden van het contact met je lesneemster
Interculturele communicatie
Vertellen en verhalen (over het gebruik van verhalen en tekeningen bij de les)
Lesgeven aan groepen
Activeren van je lesneemster (specifiek gericht op analfabete lesneemsters)
Lesgeven met je lijf (praktijksituaties naspelen met rollenspellen)
Vrijwilligerscentrale Amsterdam (VCA)
Naast de activiteiten en cursussen die het ABC organiseert, kunnen vrijwilligers van het ABC
ook trainingen volgen die de Vrijwilligerscentrale Amsterdam (VCA) aanbiedt. De VCA
organiseert geregeld workshops en bijeenkomsten voor vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties
over uiteenlopende onderwerpen. Iedereen die zich inzet voor het ABC kan aangeven wanneer
zij een cursus wil volgen bij de VCA. Naast dat het vrijwilligers zelf enthousiasmeert en hun
kennis vergroot, heeft het ook een positief effect op de hele organisatie. Door de opgedane
kennis bij het ABC in de praktijk te brengen, profiteert zij ook mee.
Vrijwilligersacademie
Net als de trainingen en cursussen die vrijwilligers kunnen volgen bij de VCA, verzorgt ook de
Vrijwilligersacademie enkele cursussen die interessant voor hen kunnen zijn. In 2012 heeft een
vrijwilliger een aantal keer een training of cursus bij de Vrijwilligersacademie gevolgd.
33

Bijlagen
I Lijst van medewerkers
Directeur Miriam Meijs 36 uur betaald
Bureaumedewerkers Maaike Dahler 8 uur onbetaald
Marja Harms 4 uur onbetaald
Alejandra Mendez Mejia 4 uur onbetaald
Joke Smit 4 uur onbetaald
Ing Lwan Taga-Tan 4 uur onbetaald
Hélène Swierstra 4 uur onbetaald
Databasebeheer Barbara de Groot 1 uur betaald
Introductiecursus/ ABC-Academie Magda van der Wees 1 uur betaald
Ebelien van der Velde 4 uur vrijw. verg.
Saskia ten Kate vrijw. verg.
Yolanda Bakker vrijw. verg.
Trainingen 1001-Kracht Magda van der Wees 4 uur betaald
Wemmy Harteveld 4 uur betaald
Nazorg 1001-Kracht Dorien Wolthuis onbetaald
Ineke Kraus onbetaald
Hetty Kock onbetaald
Ineke Pasteuning onbetaald
Stadsdeelcoördinatoren Magda van der Wees 20 uur betaald
Barbara de Groot 23 uur betaald
Daniëla de Vries 24 uur betaald
Wemmy Harteveld 22 uur betaald
Anna Stegeman 28 uur betaald
Communicatie/PR Anna Stegeman 4 uur betaald
Iris Pothoff 4 uur onbetaald
Marylane Linger 4 uur onbetaald
Cindy Chan-a-Hung 4 uur onbetaald
Garbrich Wullink t.b.v. campagne onbetaald
Jelitza Naarden 4 uur onbetaald
Michelle van Leeuwen t.b.v. campagne onbetaald
Rianne van Eyk 4 uur onbetaald
Thea van Beek tot zomer 2012 onbetaald
Taalconsulent Margreet Salomons 6 uur onbetaald
Werkgroep Lesmateriaal Els Raaijmakers 6 uur onbetaald
Aisha Hashmi 4 uur onbetaald
Fondsenwerving/boekhouding
/financiën
Paul Voss 20 uur onbetaald
Jeroen Wehmeijer 20 uur onbetaald
Hans Wilders 8 uur onbetaald
Klankbordgroep Emmy Groot onbetaald
Yvonne van Dillen onbetaald
Maaike Weidema onbetaald
35

Irene Bogaards onbetaald
Annamarie
Kousemaker-Schotanus
onbetaald
Claudia Bres onbetaald
Saadijah Bouzelmad onbetaald
Bestuur
Voorzitter Annamarie
Kousemaker-Schotanus
onbetaald
Penningmeester/secretaris Jeroen Wehmeijer onbetaald
Portefeuille Personeel en
Organisatie
Jan Piet van Berkel onbetaald
Portefeuille Politiek en Lobby Ineke Ketelaar onbetaald
Portefeuille Financiën Paul Voss
Jeroen Wehmeijer
onbetaald
Portefeuille Sociaal-
Marijke Wieringa-Sikkel onbetaald
maatschappelijke problemen
Portefeuille Lesmateriaal (NT2) Geeske van der Schalk-Bos onbetaald
Portefeuille Vrijwilligers Emmy Groot onbetaald
Portefeuille Politieke contacten Birgül Dönmez onbetaald
Notulen Margreet Salomons onbetaald
II Het ABC in de media
Kranten en tijdschriften:
‘Tentoonstelling ‘Mijn moeder, mijn dochter’, aankondiging fototentoonstelling,
Oost.Amsterdam.nl, nummer 2, 19 januari 2012.
‘Fototentoonstelling Mijn moeder, mijn dochter’, aankondiging fototentoonstelling,
IJopener, nummer 1, februari 2012.
‘Mijn moeder, mijn dochter’, aankondiging fototentoonstelling, OBA journaal, april
2012.
‘Amsterdams Buurvrouwen Contact’, achtergrondinformatie over het ABC, IJopener,
nummer 3, juni 2012.
‘Thuislessen voor kwetsbare vrouwen’, rol van het ABC bij het bereiken van
anderstalige vrouwen, Nieuwsbrief Educatie en Inburgering, zomer 2012.
‘Achter-de-voordeur taalles groot succes’, doel campagne ABC, Westerpost, nummer
114, 5 september 2012.
‘Taalles haalt vrouw uit isolement’, interview met lesgeefster en lesneemster, NRC, 7
september 2012.
‘Maar wie leert haar moeder Nederlands?’, oproep tot donatie, nummer 3, 19
september 2012.
Oproepjes in (stadsdeel)kranten, waaronder het Parool, de Echo, het Amsterdams Stadsblad,
Westerpost, IJopener en GaSet en het intranet van stadsdelen.
Radio en tv:
Telefonisch interview met Miriam Meijs over de campagne ‘Maar wie leert haar moeder
Nederlands?’ bij Amsterdam FM, 4 september 2012.
36

Websites:
www.amsterdamwebkrant.nl
www.dwarsdoordebuurt.nl
www.mugweb.nl
www.napnieuws.nl
www.nieuwwest.amsterdam.nl
www.vvdamsterdam.nl
www.buurtlink.nl
www.dwarsweb.nl
www.dichtbij.nl
www.dagjeweg.nl
www.fotoexpositie.nl
www.uitburo.nl
www.spe-amsterdam.nl
www.iamsterdam.com
www.nlagenda.nl
www.geheugenvanoost.nl
www.drimble.nl
www.hetnieuws.in
www.amsterdam.nl
www.nieuwsuitamsterdam.nl
www.fotografie.blog.nl
www.AT5.nl
www.oba.nl
III Comité van Aanbeveling
Mevrouw N. Azough
(voormalig lid Tweede Kamer voor Groen Links)
Mevrouw K. Ferrier
(lid Tweede Kamer voor het CDA)
Esmaa el Ariachi
(meiden van Halal)
Paul van Oosten
(directeur Protestantse Diaconie Amsterdam)
Janny Vellekoop
(voormalig directeur stichting Ontmoeting Buitenlandse Vrouwen (OBV))
Birgül Dönmez
(manager Karsu)
37

IV Fondsen
In 2012 is het ABC financieel mogelijk gemaakt door:
Willem de Zwijgerkerk
Weduwen- en wezenfonds
Donateurs
N.N.
38

V Aanmeldende instanties
ABC Onderwijsadvies Lijn 5
Achter de Voordeur Lutherse Diaconie
Agens Mannencentrum Daadkracht
Akros MEE
Alle Kleur Mixen in Mokum
Altra NL Training
Blijfgroep Opvoedsteunpunt
BMO Ouder en Kind Centrum
Boot Oxhill
BPF Pace
Capabel Partou
Centram Prins en Heida
Combiwel Projectbureau MBO
Cordaan Punt P
De Buurtzaak Puur Zuid
De Hippe Heks ROC
Dienstencentrum Bos en Lommer Rode Kruis
Dienstencentrum De Baarsjes SAG
DWI Sagenn
Dynamo Samen Doen
GGD Samenspraak
GGZ Ingeest School voor Maatschappelijk Werk
Goeman Borgesiusschool Sera Zorg
Home Start Sipi
Huisarts Spel aan Huis
Humanitas Spirit
HVO Querido Stadsdeel Nieuw-West
HVO Roggeveen Stichting IJsterk
IBAN Stichting Talentenjacht
Iederlands College Taalwijzer
Immanuelschool Unal Zorg
Impuls VCA
IVIO Vluchtelingenwerk
Kabouterhuis Voorleesexpress
NCB VU
Leger des Heils Welsaen
39

Colofon
Het jaarverslag 2012 is een uitgave van
Stichting Amsterdams Buurvrouwen Contact
Begijnhof 31
1012 WT Amsterdam
T (020) 320 27 10
E info@abcamsterdam.org
www.abcamsterdam.org
41
Aan het jaarverslag 2012 werkten mee:
Anna Stegeman
Annamarie Kousemaker-Schotanus
Dorien Wolthuis
Ineke Ketelaar
Iris Pothoff
Maaike Dahler
Magda van der Wees
Margreet Salomons
Miriam Meijs
Wemmy Harteveld
Foto’s:
Greet de Schipper
Stredge