Aug. nr 77 - Oud Bennekom

::. ,.:
"', ,,,,.:
:::: .:
.
',1
,:::' t:L\
-'''l.ii]ll'""'''''',,
......'i,11i,.,,...,,.,...,.,,
-"::t::':'' ''''
',,',1 :::::
a
'" .;, 1,''
''rr:,..... .....1:.:ii:,llr:t:,,.........r.r'r
Y,
'. LY
itr
lt:l
:iil
NUMMER 77
AUGUSTUS 2OO1
..!..:
i,

EEN DUNNE KOSTERSTEEN
Door een weemde samenloop van omstandigheden is dit 77ste nummer van De Kostersteen
aanzienlijk dunner dan u de laatste jaren gewend bent. Door het naadloos in elkaar overgaan
van de vakanties van resp. de redactie, de penningmeester en de verantwoordelijke bt1
drukkenJ Permar konden een ontstane verwarring niet tijdig worden opgelost.
Deze Kostersteen bevat voornamehjk - overigens interessante - mededelingen. De gennge
omvang is dus niet te wijten aan een gebrek aan koprl: er liggen drie artikelen'op de plank'
en een aantal is rn voorbereióng. Het ligt dan ook in de bedoelurg van de redactie om -
wanneer de problemen de wereld uit zijn - ter compensatie aflevering 78 wat exffa omvangrijk
te maken. Tot begrn november zult u dus enig geduld mo€ten oefenen. De Nederlandse
Spoorwegen zouden zeggen'. met excuses voor het ongemak!
Redactíe
VERSLAG VAN DE EXCURSIE NAAR
DALEN EN HAVELTE OP 9 MEI 2OO1
Om acht uur 's ochtends vertrok de bus met 54 mensen aan boord vanaf het Krjk- en Lustermuseum
voor de jaarhykse excursie van de Histonsche Vereniging Oud-Bennekom. De
zon scheen volop. Onderweg genoten we van het tere jonge groen van de bomen. bloeiende
vogelkers en soms lveilanden met pinksterbloemen en paardestekken.
De rit grng via Apeldoorn en Ommen naar
Dalen. ln Ovenjssel werd over de provlnciale
wegen gereden, waarbry het gÍote
aantal kraaiennesten in de bomen opviel.
In Dalen was er koffie met gebak. Daarna
wandelden we naar de glasblazer, die in
zijn theater een conference gaf over glasblazen
en glasb'ekken, waarbrj ht1 ons het
verschil leerde tussen zacht glas, zoals
dnnkglazen, en hard glas, zoals koffie- en
theekannen. Het verschil zit hem tn de
smelttemperatuur. Door toevoegtng van
mineralen aan het basisrecept van zand,
kalk en soda komt gekleurd glas tot stand.
MengI men echter met lod, dan ontstaat
knstal. Dat procede werd r:nrstreeks 1800
in Engeland uitgevonden.
Tijdens de zeer humoristische uitleg rverden
intussen in een uur tijd met trekken en
blazen een zwaan, een waterkandelaar en
een rookverdrijver/bloemenvaas gecreëerd.
Terug rn het restaurant stond de koffietafel
gereed. Ieder liet zich de lunch goed smaken;
vooral het Drentse wrchtenbrood
was heel lekker.
's Middags reden we naar Havelte voor een
bezoek aan twee hunebedden en aan de
vhndertuin Papiliorama. trn de turn was het
tropisch waÍïn en vochtig. Rupsen zaten
op en onder de bladeren en de vlinders

vlogen van bloem naar bloem. Er stonden
veel bloeiende planten en de bananenbomen
zaten vol vmchten: vhnders zijn dol
op rijpe bananen.
De bus verbrok op trld voor de terugweg,
maar die gng ,o vlot dat de excursiecommissie
ons trakteerde op een ommetje door
Staphorst en Rouveen. Langzaam reed de
bus door die dorpen, zodat we de boerderijen
met hun strodaken, gÍoen/blauwe
kleuren en de rekken voor de melkbussen
goed konden zien evenals een enkel iemand
in klederdracht. Interessant waren
de hartjes op sommige voordeuren. Die
gaven aan dat er een huwbare dochter
woonde dre nog'r,nj' was.
De excursiecommrssie had ook dit jaar
weer gezorgd voor een goede beschrijving
van de bezienswaardigheden. De voorzitter
dankte trjdens het laatste stuk van de rit
de - deels nieuwe - commissie voor het
leuke progranrma van de dag en voor het
vele werk dat daarvoor verzet was.
Tot besluit een van de Drsntse spreuken
die in het reisprograÍlma waren opgenomen
Elke dag da'j niet kunt lach'n is een
verleur'n dag.
Els Mantel * von Staoveren
EEN NTEU\ilE PUBLICATIE OVER
HOEKELUM
Zatudag I september is een belangrijke dag voor alle lieflrebbers van de historie van Bennekom.
Dan wordt de eerste exemplaren uitgereil* van het boek Kasteel en landgoed
Hoekelum. Een veelzijdige geschiedenis. Het is pas vanaf de Tweede Wereldoorlog dat
Hoekelum door de aanleg van de A12 ffsiek wat losgeraakt is van Bennekom. Historisch is
het op tal van manieren onverbrekelSk met ons dorp verbonden.
De geschiedenis van Hoekelum reikt 0erug
tot in de Middeleeuwen. Aan de ontstaansperiode
wordt in het boekje aandacht besteed,
mam ook aan de perioden die daarna
volgden. Verder wordt de ontwikkeling
van het kasteel Hoekelum zelf en van de
overige gebouwen beschreven, evenals het
wel en wee van het landgoed door de eeuwen
heen. De bewoners van Hoekelum
hebben altrjd een belangrijke rol rr de
dorpsgeschiedenis van Bennekom en omgeving
gespeeld: u zult ze in het boek te-
)
genkomen. De geschiedenis na 1945
vormt een hoofdstuk apart. Een beschrijving
van de huidrge situatie bevat niet al'
leen de inrichting van het kasteel en het
terrein, maar ook een beschrijving van de
rijke flora en fauna. Kortom, aan veelzijdrgheid
geen gebrek.
Kasteel Hoekelum. Een veelziidige geschiedenis
is een uitgave van de Stichting
Vrienden van Hoekeft.rm en de Stichttng
Luthers Buitencsntrum. De bijdragen van

de zes auteurs werden geredigeerd door
K.B.A. Bodlaender en B. Hulst. Het boek
telt 96 pagina's en is rurm geïllustreerd
met ongeveer 60 aÍbeeldrngen, waarvan
een aantal rn kleur. De prrls ís f 24,50 of
I I, I 5 euro (exclusief verzendkosten).
Speciaal voor leden van de Historische
Vereniging Oud-Bennekom geldt in de
maand september een koÉing v&n
12,50. Daartoe dient u het formulier dat
bij dese Kostersteen is bijgesloten, in te
vullen en bij voorkeur vóór I september
bij de secretarii, mevrouw G.M. Hoogkamer
- Weijnran, Emmalaan 33' 6721
Interessanter is het grote aantal tentoongestelde
voonverpen en instrumenten dat
nodig is om vaÍr de druif wijn in de fles te
krijgen en - niei te vergeten - er ook weer
uit: zo ligt er in het museum een unieke
verzamehng van meer dan 600 kurkentrekkers.
Ook al heeft Wagenrngen al tien jaar lang
een eigen wijngaard (Bennekoms Nieuwsblad
19 juni 2001), toch bl4ft wijn grotendeels
een rmpor$roduct. In de nissen,
waarrn eens vaten stonden, ziin nu tafe-
ET Bennekom, in te leveren.
Het boek kan dan vanaf 8 september
afgehaald worden bij het Kijk- en Luistermuseum,
Kerkstraat 1 op dinsdag
tlm zaterdag van 14.00 tot 17.00 uur.
Op 8 september vanaf 10.00. U kunt
daar uw bestelling - na betaling van het
verschuldigde bedrag van / 22,00 - op
naam meienemen.
Deze aanbieding geldt tot 29 september
2001. Bij bestellingen na 8 september
kan het enige dagen duren voordat uw
exemplaar in het Museum aanwezig is.
Redactie
EXCURSIE NAAR HET NEDERLANDS \ryIJNMU.
SEUM TO ARNHEM OP ZATERDAGMIDDAG 22
SEPTEMÏTER 2OO1
In iE42 bego:i Je firma Robbers en Van den tr{cog*n de {rvrrlg*st';jdu) Ai' *i!,:r;':rs van
rrljn te i,oorzlo. . Aan de Velpcm'eg 23 l*tgilen :r4 gro*'e kelders ffiïn. waar ! ' ducten
goed opgeslage'r konden r.rorderr en konderr n1pen. Na 140 laar l'oldced í.. " "l{ri I'an die
kelders niet mee.l zo goed In gedeelte werd rn 1982 het Nederlands W4nmuseum gesticht.
reeltjes te zien van dre buitenlandse m1nteelt:
de wijnoogst, het kneuzen en het
persen, het laten rgpen in fusten en in Íles-
sen,
Ook de aanverwante zaken. zoals het maken
van fusten en flessen, verschillende
soorten glazen en kurken wordt aanschouwehlk
getoond. Spectacular zijn de levensgrote
poppen, die aan ouderwetse apparat€n,
zoals de handkurkmachine, zitten.
Als u wilt weten wat eieren met wijn te
maken hebben, kunt de het antwoord op
die waag in het museum vinden.

In een trldehlke expositie Wijn en religie
worden de 'geestelijke' aspecten van de
wijn uit de doeken gedaan tot en met wrjnheihgen
op postzegels.
Kortom, deze excursie, die met een videopresentatie
zal beginnen, belooft leerzaam,
intrigerend en - rn de grote, halÊ
duistere kelders - geheimzinnig te zljn.
Natuurlijk kan er geproefd worden en na
afloop van ons bezoek zult u geheel anders
tegen uw glas wijn aankijken.
In deze Kostersteen zit een formulier.
waÍtrmee u zich voor deze belevenis kunt
opgevsn Gaarne inleveren vóór 15 september
bg mewouw M S. de Vos, Dik-
MEDEDELINGEN VAN HET BESTUUR
Het bestuur heet de onderstaande personen
van harte welkom als leden van de
Historische Vereniging Oud-Bennekom :
De heer en mewouw J. Becl*ruizen te
Bennekom
Mewouw H.A. Duyvendak - van Rijs te
Bennekom
De heer M. Euwema te Bennekom
Mewouw J. Grootegoed - ten Kate te Bennekom
Familie A. Heijnekamp te Bennekorn
Familie M. van de Hul te Bennekom
De heer J. de Jonge te Bennekom
De heer en mewouw D. Kammer te Bennekom
Familie G.J. Koster te Bennekom
Familie T. Rozenboom te Bennekom
Familie F.J. Thiele te Bennekom
kenbergweg 8, 6721 AC Bennekom. De
kosten à / 10,- kunt u tijdens de excursie
bij haar voldoen.
Verzamelen om 13.45 bij het Kijk- en
Luistermuseum, Kerkstraat 1; vertrek
om 14.00; aankomst museum 14.30. Terugkeer
in Bennekom omstreeks 17.00.
Bg het museum is volop parkeergelegenheid
aanwezig. Voor de frernÍeizigers: Station
Velperpoort, dan ca 100 m in de nchting
van Velp lopen,
Excursiecommissie
Betaling contributie 2fi)l
In het aprilnumrner van De Kostersteen
hebt u een accept-girokaart aangetroffen
voor de betahng van de contributie over
hetjaar 2001. Veel leden hebben daarvan
inmiddels gebruik gemaakt, waarvoor
dank. Evenwel, bij een controle aan het
einde van juli bleken 90(!) leden nog niet
aan hun verplichting voldaan te hebben.
Wij verzoeken die leden wiendeltjk doch
dringend hun (minimum)contributie à
f22,50 over te maken op guonunmer
908980 van de penningmeester Oud-Bennekom
te Bennekom. Bii voorbaat dank!
Mutaties
Mutaties verzoeken wrj u wiendehjk
schriftehlk te willen doorgeven aan de ledenadminisuatie:
mewouw E. Mantel -
van Staaveren, Hogeweg 4,6721YE Bennekom.

De Historische Vereniging in aktie
De engel terug op het familiegraf Prins
Op vrijdag 13 juli vond op de Algemene
Begraafolaats te Bennekom een kleine
plechtigheid plaats. ln aanwezigheid van
een klein gezelschap - men zou haast zeggen
'in besloten lcnng' - werd de geheel
gerestaureerde zrnken engel weer op het
familiegraf Prins geplaatst. Dankzry het
ijveren van de Werkgroep Behoud Oudste
Deel Begraa$laats, het goede schilderwerk
van de heer R. Hoefakker. het herstel
De engei nog naast zijn sokkel.,,,
van het hekwerk door de frma Heij en een
financiële bijdrage van de Rotaryclub
Bennekom en van de gemeente Ede prijkt
dit monument weer in volle glone. Nadere
gegevsns over de engel staan in het artikel
van Bert Lever in De Kostersteen 75 (februari
2001), p 5-7.
Dankz1 een genereuze subsidre van de
Prinsstichting zal de werkgroep in de nabije
toekomst zijn verdere plannen met
voortvarendheid kunnen uitvoeren.
.... en erop terug geplaatst met ernaost
zijn restauroteur R. Hoefakker. Foto's
Lineke Lever

Wegeldag
Zoals gebruikehlk staan afgevaardigden
van Oud-Bennekom samen met dre van
het Kijk- en Luistermusenm op woensdag
29 augustus rn een stand op de Vlegeldag.
Dit jaar zal. er weer een aantal oude
schoolfoto's zijn, waarop een ieder naar
hartelust het spel van identificatie kan spelen.
Voor de (kleine) kinderen zljn er
kleurplaten, die een afbeelding van de
Dorpsstraat met stoomtram bevatten en
voor de wat gtoteren een 'woordzoeker'.
Onder de rnzenders van de kleurplaten en
de woordzoeker - in de bnevenbus van het
Kryk- en Luistermuseum - zal een zeer
aanfi'ekkelijke verloot worden, dre beschikbaar
is gesteld door de Streek-Vw.
Open Monumentendag
Drt jaar zryn de drie historische verenigrngen
van de gemeente Ede (Oud-Ede, Oud-
Lunteren en Oud-Bennekom) beffokken
bij de organisatie van Open Monumentendag
op zaterdag 8 september. Eii het ter
perse gaan van deze Kostersteen lvaren
nog niet alle openstellingen van Beru:ekomse
monumenten bekend, maar zeker
zijn in ieder geval de Oude NH Kerk, Edeseweg
I 17 ( Oud Vossenhol ), Algemeer
67, Bornweg 2 (De Bcrn), maar het zullen
er zeker meer worden In het nummer van
Ede Srad dat vlak vóór 8 september uitkomt,
staat het volledrge programma rn de
eemeente Ede,
Heelsumseweg 39, De Berk
Op 18 juni jl heeft het bestuur van de Historische
Vereniging Oud-Bennekom bij
het College van B&W van Ède e.en verzoek
ingediend het pand Heelsumsew€g
39, D€ Berk, op de gcmeentelijke monumentenlij
st te plaats...,n.
Het huis is in 1922 naar ontwerp van architect
A.H. van der Waal gebouwd en
srndsdien weinig gewij zigd.
Op ons verzoek is nog geen antwoord ontvangon,
maar rn de volgende Kostersteen
zullen wr u nader benchten.
Edeseweg 77, villa 't Endt
Het verheugt ons u te kunnen mededelen
dat het pand EdesewegT7,villa 't Endt, op
I mei 2001 door het College van B&W
van de gemeente Ede op de gemeentelijke
monumentenlijst geplaatst is. Het bestuur
van de Historische Vereniging Oud-Bennekom
had daarom verzocht.
Agenda van de ltristorische 1'';' -rr1".'1g
Oud-Bennekom
woensdag 29 augustus: Vlegeldag
::terdag 8 september: Open Monumenten-
Oc..
zateru ?2 septernber: excursie naar het
Nederlan, \vtlnmuseum le Amhem
dinsdag 13 . 'ember: lezing door prof.
drs J.A.J. Vervlo

Bestuur van de Historische Vereniging Oud-Bennekom
Voorzitter:
A.J. Lever, Prinsenlaan 2,6721EC Bennekom
Vice-Voorzitter:
T.J. Hoekstra, Van Hoffenlaan 44,6721XE Bennekom
Secretaris:
Mewouw G.M. Hoogkírmer - Werjman, Emmalaan 33,6721ET, Bennekom, tel. 416180
Penningmeester:
A. van de Weerdhof, Molenstraat 122,6721WP Bennekom
Leden:
A. Dtrksen, Commandeursweg 136, 6721ZB Bennekom
Mewouw E. Mantel - van Staaveren, Hogeweg 4,672I VE Bsnnekom
Mewouw M.S. de Vos, Dikkenbergweg 8,672I AC Bennekom
Ledenadministratie
Mewouw E. Mantel - van Staaveren, Hogeweg 4,6721VE Bennekom
Conservator Collectie Oud-Bennekom
G. van den Bom, Selterskampweg 25, 6721 AR Bennekom
Beheer foto en dincollectie
H. Gijsbertsen Gasthuisbouwing 9a, 6721 )GI Bennekom
Redactie Kostersteen
T.J. Hoekstra, Van Hoffenlaan 44,6721XE Bennekom, eindredacteur
A. van den Bent, Dorpssftaat 14A,6721JK Bennekom
C.A. Heitink, Brinkerpad 29,6721WJ Bennekom
H.J, van den Oever, Edeseweg 117,6721JT Bennekom