3 januari 1928. Drie Surinaamse verstekelingen komen aan in ...

ooijevaar.info

3 januari 1928. Drie Surinaamse verstekelingen komen aan in ...

96

wat te licht... Voor de kleur heb ik toen een gitzwarte trompettist aan het

orkestje toegevoegd, wat de klankkleur nou weer niet ten goede kwam,

want de arme jongen kon nièt tellen... (Lugtenburg 1950, 12)

De gedachte dat de kwaliteit van de jazz verbetert naarmate de vertolker dichter

bij zijn Afrikaanse roots staat, doet - in ieder geval: dééd - trouwens ook opgeld in

de Verenigde Staten, waar de muzieksoort werd uitgevonden. In een biografie over

‘Prince of Darkness’ Miles Davis duikt een citaat op van de lichtgekleurde pianist

Bud Powell die de trompettist met onverholen jaloezie toevoegde: ‘I wish I was

blacker than you’ (Chambers, 1985, 4).

Frans Vroom noemde zich voortaan Prins Kaya en verdiende zijn geld als danser,

goochelaar en circusacrobaat. Uiteindelijk vond hij zijn definitieve bestemming als

veelgevraagd vuurvreter. Bakkersknecht Arthur Parisius ging als saxofonist Kid

Dynamite een succesvolle internationale carrière tegemoet. Jazzhistoricus Herman

Openneer oppert in zijn minibiografie Kid Dynamite, de legende leeft de mogelijkheid

dat Parisius binnen een jaar na zijn vestiging in Amsterdam zijn eerste studioopname

maakte als lid van de Saramacca Band, waarvan in 1929 twee 78-toerenplaten met

Surinaamse deuntjes bij het Britse label Edison Bell verschenen (Openneer 1995,

9). Meer zekerheid over de prille activiteiten van zijn hoofdpersoon ontleent de

biograaf aan een advertentie die in de zomer van 1931 in de Franeker Courant

opdook:

Als sensatie voor Franeker optreden van het NEGER-DUO MR. WONG

SIE-KWIE EN MR. L.R.A. PARUSIUS. Begeleider van den Banjo Player

T.G. Kansoon, English song and dans. Sinds 14 dagen met geweldig

succes met hun Zang en Black Bottom Dansen opgetreden in

verschillende Cabarets in Amsterdam. (Openneer 1995, 11)

Niet alleen de naam Parisius was verkeerd gespeld, ook die van de Surinaamse

musicus Theodoor Kantoor, die weldra onder de naam Teddy Cotton als

beroepstrompettist (‘de Nederlandse Louis Armstrong’) zou doorbreken. Volgens

de verhalen ontleende Kid Dynamite zijn artiestennaam aan de kortstondige periode

waarin ook hij als vuurvreter in een circus optrad. Van het geld dat hij daarmee

verdiende, zou hij een klarinet hebben gekocht die hij als autodidact leerde bespelen.

In zijn geboorteland had hij via de blokfluit van een oom al wat elementaire muzikale

kennis verworven. Zodra hij het zich financieel kon veroorloven, schakelde Kid

Dynamite over op altsax, om ten slotte op de tenor zijn definitieve geluid te vinden.

Uit de rijke knipselcollectie van het Nederlands Jazzarchief blijkt dat het fenomeen

van de Surinaamse musici zich in de jaren dertig in een groeiende belangstelling

van de pers en het publiek mocht verheugen. De pioniers hadden de tijd mee:

Amerikaanse jazz groeide hier, mede dank zij de opmars van de radio, uit tot een

rage die, zoals dat met rages gaat, vooral jongeren aansprak. De Ramblers, het

toonaangevende dansorkest in vooroorlogs Nederland, mikte vanaf de oprichting

in 1931

Cultuur en migratie in Nederland. Kunsten in beweging 1900-1980

Similar magazines