20.09.2013 Views

Febr. nr 67 - Oud Bennekom

Febr. nr 67 - Oud Bennekom

Febr. nr 67 - Oud Bennekom

SHOW MORE
SHOW LESS

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

u

ru


EEN VERNIEU\ryDE KOSTERSTEEN

Hoewel het nieuwe millennium nog niet is aangebroken, vonden het bestuur van Oud-

Bennekom en de redactie van de Kostersteen het toch al tiid voor een nieuw gezicht van

het blad van de Vereniging.

De eerste Kostersteen verscheen in augustus

1982, dat is dus bijna zeventien

jaar geleden. Voordien waren er tussen

1972 en 1982 éénenvijftig afleveringen

Mededelingen verschenen, ook in het vertrouwde

A-5 formaat. In al deze 137 afleveringen

zljn talloze korte en lange artikelen

verschenen over de geschiedenis

van Bennekom 'van de oudste tijden tot

heden'. Een globale telling levert meer

dan 220 stukken en stukjes op, waarvan

ongeveer éénderde deel door ons erelid

H. Gijsberlsen geschreven is. Ook in deze

Kostersteen - en in de vele die nog zullen

volgen - is hij weer van de partij met de

zonder twijfel lang lopende serie over de

Bennekomse straatnamen.

Dat Bennekom ook over de grenzen bekend

is. weten we al. Een aantal leden

van de Vereniging is actief in de stedenband

die het Tsjechische Chrudim met de

gemeente Ede heeft. Het leek de redactie

daarom een goed idee de leden van Oud-

Bennekom op de hoogte te stellen van de

geschiedenis van deze oude stad.

Mevrouw Luc Gijssen-Boerebach was zo

vriendelijk dat stuk te schrijven.

Een vondst van historisch belang wordt in

deze nieuwe Kostersteen vermeld: de ontdekking

in de Oude Kerk van een gedateerde

kraagsteen. We hopen er in de toekomst

nog meer over te horen. Bovendien

ligt het in de bedoeling van de redactie

regelmatig aandacht te besteden aan andere

interessante gebouwen in Bennekom.

Het reilen en zeilen van de Bennekomse

bevolking komt aan de orde in de bespreking

van de publicatie over het Buurtboek

van Bennekom. In het dorp hebben altijd

interessante mensen gewoond. Een aantal

van hen zal in de komende jaren voor het

voetlicht gebracht worden.

Geschiedenis wordt niet alleen op basis

van schriftelijke bronnen bedreven. Ook

voorwerpen spelen daarin een belangrijke

rol. De rubriek 'Berichten uit het Kijk- en

Luistermuseum' zal u over het wel en

wee van die voorwerpen uit de collectie

van Oud-Bennekom op de hoogte houden.

Dit vaste onderdeel van de

Kostersteen biedt tevens een goede gelegenheid

de talloze vrijwilligers te prijzen,

die het museum zo voortreffelijk draaiende

houden en die het al maar mooier en

beter maken.

Tenslotte blijft de Kostersleen een verenigingsorgaan.

waarin verslagen van jaarvergaderingen

en mededelingen van het

bestuur over excursies en over andere activiteiten

van de Vereniging vermeld worden.

De redactie hoopt met deze nieuwe vorm

van De Kostersteen de leden van Oud-

Bennekom een plezier te doen en waar

voor hun geld te bieden.

Redactie


CHRUDIM AAN DE CHRUDIMKA,

EEN RIJKE EN LANGE HISTORIE

Bij het binnenkomen van Bennekom ziet men onder het plaatsnaambord nog een ander

bord dat behalve een zwarte adelaar de tekst draagt: Chrudim partnerstad van Ede. Sinds

juni 1993 heeft Ede namelijk een stedenband met de Tsjechische stad Chrudim. Eind mei

1998 tekenden de twee burgemeesters en de twee voorzitters van de Stichtingen

Stedenband Ede-Chrudim voor vijf jaar een nieuwe overeenkomst.

Inmiddels zijn al enkele duizenden mensen uit de gemeente Ede, waaronder velen uit

Bennekom, één of meer keren naar Chrudim gereisd. En ongeveer eenzelfde aantal mensen

uit Chrudim bezocht Ede. Vrijwel iedereen komt na zo'n bezoek tot de conclusie, dat

een dergelijke stedenband echt de moeite waard is. Het brengt mensen dichter bij elkaar,

bevordert het begrip voor mensen die onder totaal andere omstandigheden hebben geleefd,

biedt veel mogelijkheden voor uitwisseling van kennis en ervaring en - zeker niet op de

laatste plaats - er komen hechte vriendschappen uit voort. Mensen uit de gemeente Ede

die naar Chrudim zijn geweest, worden daar getroffen door de fraaie gebouwen en de rijke

historie van de stad. Over die geschiedenis en de gebouwen gaat dit artikel. Het is een cultuurhistorische

kennismaking met onze paftnerstad Chrudim.

Stad aan de Chrudimkcr

Chrudim is een van de oudste steden van

Oost-Bohemen, het gebied ten oosten van

Praag. Uit archeologische vondsten is gebleken

dat de eerste nederzettingen van

enige betekenis dateren uit de periode van

de Late Steentijd tussen 5100 en 3500

voor Christus. In de zevende en achtste

eeuw werd Chrudim een vaste woon- en

verblijfplaats van een West-Slavisch volk.

Daar, op een vooruitspringend deel van

een heuvel boven de rivier de Chrudimka.

ontstond een nederzetting en een van de

eerste bestuurscentra uit het begin van de

Boheems-Tsjechische staat.

Koningsstad

De ligging van Chrudim aan de landweg

tussen Praag en Moravië was van invloed

op de ontwikkeling van de stad. Tussen

995 en 1055 werd op de heuvel, op de

1

plaats van de huidige stad, een versterkte

citadel gebouwd. In 1263 beleefde de stad

een hoogtepunt in haar geschiedenis. Toen

maakte de Boheemse koning Premysl

Otokar II Chrudim tot een koningsstad.

Dat betekende dat de stad rechtstreeks onder

het bestuur van de koning kwam te

staan. Daardoor kreeg Chrudim belastingvrijdom,

het recht op het heffen van tol en

op het houden van markten. Ook kreeg de

stad haar eigen stadsrechten en rechtspraak.

Dankzij de inspanningen van deze

beroemde koning groeide Chrudim tot een

werkelijke middeleeuwse stad met stenen

huizen binnen een stadswal. Het was de

gewoonte dat iedere nieuwe koning de

privileges van zijn stad opnieuw bevestigde

of nog vergrootte.

Tsjechische stad

Door de zogeheten Hussietenoorlogen in


de vijftiende eeuw trad er een grote verandering

op voor de stad. Chrudirn stond

tijdens deze oorlogen aan de kant van de

Hussieten, een nationale en kerkelijke

hervormingsbeweging onder leiding van

Johannes Hus. De Hussieten verloren

echter de strijd. In het jaar 1547 èn in de

periode van 1618 tot 162l sloot de stad

zich aan bij de strijd van de protestantse

opstandelingen tegen de Oostenrijkse

Habsburgers, die daar sinds de vijftiende

eeuw de macht uitoefenden. Maar in tegenstellir-rg

tot in onze gebieden wonnen

de Habsburgers daar het pleit. De stad

werd flink gestraft voor haar keuze, met

het verlies van een aantal eigendommen

en privileges en met een consumentenbelasting

op bier. Een ander gevolg was, dat

de Duitstaligen de stad verlieten: vanaf

die tljd was Chrudim uitsluitcnd

Tsjechisch.

Oorloseu

Chrudim heeft na 1600 perioden gekend

van voorspoed en van verval. Natuurrarnpen,

oorlogen, epidemieën en hongersnood

hebben hun invloed eehad van de

Chrudim in 1602. Houtsnede cloor Jurt Willntberg

stad. Tijdens de Dertigjarige Ooilog

(1618-1648) trokken zorvel de cigen kcizerlijke

als vijnndige trocpen plunclerend

door de stad. Aan het eind vau rJe oorlog

was de helft van de -5(X) huizen verlaten

en hct econornische cn culturele lerven

voor lange tijcl velstoord. Ten tijde van

een van de zogeheteii Silezische oorlogen

(1740-1112') htd de Pruisische korrins

Frederik II de Grote ziin hooÍdkwartier in

Chrudirn.

B e st utt rl i j lc c ení rLutt

Tijdens de regerin-e van keizerin Maria

Theresia (rond l7-50) werd Chrudim het

centrum van de re.gio. Vanaf 18;19 tot heden

is het de hooldstacl van het district

Chrudirn. Dat betekcnt dat niet allccn het

districtsbestuur in de stacl zertelt. maar

ook instanties op het geLried van .justitic.

or-rderwijs, financiën, ds-fensic el1 economische

zaken.

Aan hct cinde van de ncgenticncle eeur,v

telcle Chrudini 13.000 inwoners. I-Ioervel

hct in de loop der eeuwen hecÍt ingeboett

aan economische betekenis. heefi Chruc'lim

dankzij cen aantal \'ooraanstaarrcle perso-

--)


&

t

r

IK

t

Het Josef Resselplein met de pestzuil uit 1732 en daarachter - met torentje - het oLtde stadhuis

uit de vijftiende eeuw. Foto (ruteur

nen blijvend een belangrijke plaats verworven

op het gebied van onderwijs en

cultuur.

Ondenuijs

Veranderingen aan het einde van de achttiende

en het begin van de negentiende

eeuw betekenden een impuls voor de

ontwikkeling van handwerk en handel.

Daardoor ontstond de behoefte aan gespecialiseerde

scholen, waarvan er drie in

de tweede helft van de negentiende eeuw

gesticht werden. Nog steeds is Chrudim

een onderwijscentrum van formaat.

Gilden en ambachten

De stad was vanaf het begin een centrum

van handel, dienstverlening en ambachten.

Pas na de aanleg van de spoorlijn begon

4

langzaam aan de groei van de industrie.

Heel belangrijk waren in het verleden de

gilden of ambachten: zij beschermden de

broeders (=leden) van het gilde tegen

concurrentie, regelden de aankoop van

grondstoffen en zij controleerden de kwaliteit

van de producten. In Chrudim bestonden

de gilden vanaf de tweede helft

van de vijftiende eeuw tot en met de eerste

helft van de negentiende eeuw. Er bestonden

in die trjd 50 ambachten. Het

oudste was het slagersgilde, opgericht in

1455. Evenals aan de stad kon de koning

of keizer aan de gilden bepaalde privileges

toekennen, zoals bijvoorbeeld het gebruik

van een gildewapen. Zo kregen de

kaarsenmakers en zeepzieders in 1594

bepaalde privileges. In 1603 bevestigden

de bursemeester en de andere stadsbe-


stuurders van Chrudim deze privileges. In

het museum van Chrudim zijn die documenten,

die een prachtig beeld geven van

de tijd waarin ze gemaakt zijn, nog te

zien. Zo ligt er bijvoorbeeld een getuigschrift

van het bakkersgilde, waaruit blijkt

dat Frantisek Volk uit Rychnov goed werk

heeft verricht. Op dit getuigschrift staat

een afbeelding van Chrudim in de tweede

helft van de achttiende eeuw.

Kerken

De veelbewogen geschiedenis van de stad

is nog terug te vinden in de vele gebouwen

en monumenten. Van die historische

gebouwen neemt de kerk van Maria

Hemelvaart een prominente plaats inl. zlj

domineert al van vene het silhouet van de

stad.

'ttt

aK,li


@

W

Het Mydlar Hwis. Foto Stanislav Novotnt'

De van oorsprong gotische kerk staat op

het plein midden in de binnenstad, het

Josef Resselplein. De bouw startte in de

dertiende eeuw tijdens de regering van

Premysl Otokar II. In lB50 werd de kerk

voor een belangrijk deel verwoest. maar

in 1817 was de kerk de gevolgcn van die

brand weer te boven. De huidige pseudogotische

stijl dateert uit deze eeuw.

Josef' Resselplein

In veel Tsjechische steden is het centrale

plein bijzonder fraai. Mooi -eerestaureerde,

historische huizen en vrijwel altijd.

prominent aanwezig: een pestzuil.

Chrudim vormt daarop geen uitzondering.

Ook hier domineert de pestzlril uit

1732, rijk -gedecoreerd met bee lclhouwwerk

van Giovanni Batista Bulla. voor-


stellende de verheerlijking van Christus.

Op het Josef Resselplein trekt verder een

aantal gebouwen de aandacht. Aan de

noordkant is dat het oude stadhuis uit de

vijftiende eeuw. Het is gebouwd in

Renaissancestijl, maar na de restauratie in

1l2l in Barokstijl uitgevoerd met toren,

klok en beeldhouwwerk en opvallend

rood van kleur. Aan de overkant van het

plein staan twee fraaie panden: het 'nieuwe'

stadhuis en het Rozvodovsky Huis in

Gotische en Renaissance stijl met een lieflijke,

maar erg ongewone Empire-gevel.

Hoewel eigenlijk alle panden rond het

plein het vermelden waard zijn, vallen er

twee nog extra op: het Sochorad Huis en

het Khomovsky Huis - de laatste met een

Barok-gevel - op de hoek van het plein en

de Stepánek- straat. Deze straat ademt helemaal

de sfeer van een oude stad door de

arcades van de oude huizen. Die sfeer

wordt nog versterkt door een donkere

doorgang tussen de huizen, het zogenaamde

Muizenhol, die leidt naar steile trappen

die de wandelaar ineens voeren naar de

groene omgeving aan de Chrudimka, aan

de voet van de stadswallen.

Mvdlárhuis

Het meest interessante en architectonisch

ook het mooiste huis van Chrudim is het

in Renaissancestijl gebouwde Mydlárhuis.

Hier is sinds l912 het grootste marionettenmuseum

ter wereld gevestigd. De ingang

aan de Bretislavovastraat valt op

door de faEade met de grijze zuilen en

een serie reliëf's. Gezien van buiten de

stadsmuur torent het Mydlárhuis met zijn

zeshoekige, minaretachtige toren letterlijk

boven alle huizen uit. Het huis werd

tussen 1573 en 1577 gebouwd door Matej

6

De voorgevel van het M,vdlar Huis in de

BretisLavovastraat. Hier i,s de ingcurg vcut

het MarionettenmuseLutt. Op de echtergrond

is een cleel vrn het Josef

Re s se lp lein z.ichthaar. Foto aute ur.

Mydlár en zijn zoon DaniëI. De prachtige

kamers vormen een ideaal decor voor de

marionetten uit de hele wereld en voor

een marionettentheater. Het is niet toevallig

dat dit museum in onze partnerstad is

ondergebracht, want sinds l9-51 vinden er

jaarlijks marionettenfestivals plaats in

Chrudim.

CulÍuur

Cultuur is in Chrudim altijd erg belangrijk

geweest. Vanaf het midden van de neqentiende

eeuw heeÍï de stad een leidende


ol gespeeld in het culturele leven van

Oost-Bohemen en ontwikkelde zij zich t,'t

een van de belangrijkste culturele steden

van het huidige Tsjechië met een breed

scala aan activiteiten op het _gebied van

theater, muziek en verenigingsieven. Het

-eaf de stad de naam 'het Athene van Oost-

Bohemen'. Als een van de eerste steden in

het tegenwoordige Tsjechië bouwde

Chrudim in 1801 een stenen theater. Het

huidige stadstheater stamt uit 1934.

Onlangs is het helemaal gerestaureerd en

aansepast aan de meest moderne eisen die

aan een theater _eesteld kunnen worden.

Wereldberoemde componisten. zoais

Bedrich Smetana. Antonin Dvorak en

Zdenek Fibich hadden banden met de stad.

Na de Tweede Wereldoorlog startte een

nieuwe traditie in Chrudim: de 'Chrudimse

muzikale vrijdagen'. Het zijn kiassieke

concerten die nog steeds op één vrijdag per

mrand plaatsvinden en waar _srote namen

uit binnen- en buitenland op het programma

staan en hebben gestaan.

District.vtttusetnt

Deze concerten vinden plaats in de fraai

concertzaal in het Barok-ge-

-eedecoreerde

deelte van het museum van Chrudim. Dit

gebouw is aan het einde van de negentiende

eeurv ontworpen als 'Industrieel museum

van Oost-Bohemen'. Het bestaat uit

twee deien: het (neo-) Barokgedeelte rs oedoeld

voor sociale en culturele activitetten.

het (neo-) Renaissancedeel is -gebouwd

voor museumdoeleinden. Het heie complex

is enkele jaren geieden volledig gerestaureerd

en staat er weer in volle bij.

-elorie

Het museum herberet naast een overzicht

van de hrstorie van Ctuudim ook nog twee

heel bijzondere collecttes.

Ten eerste is het 'Kabinet Ex-Libris' er _eevestigd.

Het bevat een bi;zondere verzameling

Tsjechische ex-libns. waar\an we vorig

jaar een tentoonstellin_s hebben kunnen

zien in het Nederlands Tegelmuseum in

Otterlo. Hoewel een ex-libris eigenlijk bedoeld

is als eigendomsbewijs in een boek.

is het uitgegroeid tot een belangrijke grafische

kunstvorm die in Tsjechië een hoge

mate van professionaliteit heeft bereikt.

Een andere belan_erijke collectie in het museum

van Chrudim wordt _gevormd door

werken van Alphons Mucha. de Tsjechische

kunstenaar die jarenlang in Parijs

heeft ,gewoond en die voorai bekend is

door zijn vrouwenÍr_euren in Ju_eendstil.

Jotrgste gescliedenis

Na de Eerste Wereldoorlog werd het toenmaiige

Tsjechoslowakije een onafhankeiijke

republiek. los van de Oostenrijks-

Hongaa.rse Dubbelmonarchie. waan'an het

eeuwen lang deel had uitgemaakt.

De jongste _eeschiedenis heetl in Chrudim

duideiijk zijn sporen nagelaten. zowel in

positieve zin - met een belangrijk cultureel

erfgoed. maar ook in negatieve zin. VIet

name de huidige generaties hebben jarenlan-s

onderdrukking en onvrijheid achter

de ru-9. Tijdens de Tweede Wereldooriog,

toen Tsjechoslowakije een'protectoraat'

van Hitler DLritsland was. stasneerde het

openbare leven. Dat geldt in bepadde opzichten

ook voor de periode van cie communistische

overheersing, die rr.rim veeftig

ja:r heeft _seduurd. Sinds de Fluwelen

Revolutie. waru'bij er een einde kwam aan

het communistische tijdperk heefi

Chrudim hard sewerkt aan de wederopbouw

van de stad en aan het tot stand brengen

van een demtrcratische samenlevins.


Het is met name in dat proces dat de

stichtin_s Stedenband Ede-Chrudim en de

inwoners van de _gemeente Ede een positieve

bijdrage kunnen leveren. Ede bezit

misschien niet een zo veelbewogen en rijke

historie en ook ons culturele leven is

niet te vergelijken met dat van onze partnerstad,

maar onze geschiedenis heeft ons

geleerd hoe wij samen kunnen werken

aan de opbouw van ons land. Door samenwerking

in een stedenband kunnen

Het wapen van Chntdim

wij die ervaring overbrengen op mensen

die meer dan vijftig jaar *seen kans gehatl

hebben om in een vrije en democratischc

maatschappij te leven. En wellicht dat iets

van de grote culturele rijkdom van

Chrudim inspirerend kan werken op Ede.

Lttc Gíj s s en- B oe re bach

public relations Stichting Stedenband

Ede-Chrudim


DE STRAAT WAARIN WIJ WONEN II

Herkomst en betekenis van straatnamen in Bennekom

Rectificatie

In de inleiding van deze serie (Kostersteen 66, p. 6) is een vervelende fout geslopen. Door

de redactie is op die pagina een stukje toegevoegd over de wijziging in 1942, tijdens de

Duitse bezetting, van de namen van straten die naar leden van het Koninklijk Huis waren

genoemd. Hierin staat, dat de Wilhelminalaan veranderd werd in Frederik Hendriklaan.

Dit is niet juist. In 1942 bestond in Bennekom nog geen Wilhelminalaan. Die naam werd

pas vastgesteld bij RB 18-11-1948, tegelijk met de Beatrixlaan, de Margrietlaan en de

Marijkelaan, waarna de straat in de jaren vijftig werd aangelegd.

Wel werd in Ede de Wilhelminalaan veranderd in Frederik Hendriklaan. ln Bennekom

werd de Irenelaan tot Kortelaan, de Julianalaan tot Hoogelaan en de Prins Bernhardlaan

tot Berglaan (geen Bergweg) vemoemd. Overigens blijÍi het vreemd dat prinses lrene al

vernoemd werd vóór prinses Beatrix en koningin Wilhelmina.

Ik dank de heren C.D.W. Klos en B. Luesink die mij op deze fout wezen.

H. Gij.sbert.sen

)í";/._

Het dorp Bennekom met Boekelo in 1656 door Nicolaes yen Geelkerken. RAG, Algenrcne

Kaartenverzameling nr 725. Naar deze kaart zal in deze serie nog vaak vent,e?.en v'onlerr


VERKLARENDE LIJST VAN STRAATNAMEN IN BENNEKOM

BELLAERTSSTRAAT RB 30-05- 1974

Agatha Bellaerl was de tweede vrouw van

jonker Timan Sloot thoe Boekelo (zie bij

Jonker Sloetlaan). Nadat zijn eerste vrouw,

Aleid van Rouwenoort. in 1662 was overleden,

trouwde hij in 1666 met Agatha.

Het huwelijk werd gesloten in Batavia,

waarheen Timan in 1663 op een zesjarig

contract was veftrokken als militair in

dienst van de Verenigde Oostindische

Compagnie (VOC). In 1669 kwamen zij

terug in BennekomT. Haar sterfdatum is

onbekend.

BENNEKOMSEKADE RB 01-05. I 940

Loopt van de Maanderdijk naar de

Kraatsweg. Waarschijnlijk al bij de ontginning

in de clertiende ecuw aangelegd8.

l0

De Boerenbond in 1980. Foto W.P. ManÍel

In 1159 De Kade genoemde. Geeft de

richting aan (naar Bennekom) waarheen

deze weg loopt.

BEREKLAUW RB 13-I I-1980

BERGAKKERPLEIN BW 02-08- 1988

Zie Bergakkerweg

BERGAKKERWEG RB O 1 -05- I 940

Genoemd naar oude akkernaam. De

Bergakkers (.1704: Bargackerl0) lagen

aan de oostzijde van het dorp, de 'hoge'

of 'berg' kant. Dit in tegenstelling tot de

Broekakkers, die aan de westzijde van het

dorp lagen, de 'lage'kant (broek = moerasland)


BERKENLAAN RB 04-09-1947

BEVERNEL BW 07-02.1984

BOEKELO 25-03-t970

Genoemd naar de oude Havezathe (=

Ridderhofstede) Boekelo. De oudste vermelding

van Boekelo dateert uit 1564. In

1637 kwam het in bezit van Jonker Timan

Sloot en zijn vrouw Aleid van Rouwenoort.

In 1677 moest hij door schulden zijn

bezit verkopen. Koper was een officier uit

het Staatse leger. kapitein Van Wijnbergen

(zie bij Van Wijnbergenstraat). Sinds 1914

is de boerderij in het bezit van de familie

Van den Broekll.

BOERENBOND RB I5-II-1919

Deze weg loopt over het terrein van de

voormalige Coóperatieve Aankoopvereniging

'Landbouwbelang', in de volksmond

altijd de 'Boerenbond' genoemd. De gebouwen

werden in 192011921 neergezet

en in 1979 afgebroken. Zij hadden een

laad- en losplaats van de (stoom)tram van

Ede naar Wageningen v.v.

BOERHAAVELAAN RB O I _03- 1 96 1

Herman Boerhaave (1668-1738) Nederlands

geneeskundige en botanicus. Hoogleraar

te Leiden. Hij was een van de beroemdste

geneesheren van zijn tijd en trok

daardoor veel buitenlandse studenten naar

Leiden. Als een van de eersten gaf hij onderwijs

aan het ziekbed. Hij beheerde de

Leidse Hofius Botanicus en wist deze met

veel sooften, vaak uitheemse planten te

verrijken.

BORNSESTEEG RB O1-05- I 940

Loopt vanaf de Langesteeg naar de grens

met Wageningen. Vrlgens het Midclelnederlands

Woordenboek is een 'Bornewech'

een weg waarlangs water wordt

aangevoerd (born=borne=bron). De naam

'Bornsteegh' komt al voor op de kaart van

Nicolaes van Geelkercken uit 1656 'Het

dorp Bennecom met Boekelo'. Op deze

kaart komt de weg uit op de hoek

Achterstraat/Groenestraat (nu Kierkamperweg).

BORNWEG RB 0l-0-5-r940

Genoemd naar het aan clezc weg gelegen

conÍ'erentieoord'De Born'. een Íèntinistisch

vormingscentnrnr in irrterrrulitsverband

op democratisch-socialistische

grondslag. Het werd in 1933 opgclicht

door de Vrouwenbond van de SDAP met

als doel het scholen van arbeidelsvroLlwen.

=-G=r+

Het beeldie in cle tuitt t,urt Dc Bont.

Foto C o lle ct i e Outl- B e nrre kor n.

---= =

Wffir$

ffi

wL- W

ffi$ffiëëËËËë$ W

ffiË

lt


Het terrein voor het centrum werd (met eigen

geld) aangekocht door mevrouw

Elisabeth (Liesbeth) Ribbius Peletier

(1891-1989). In 1951 werd er voor haar in

de tuin van De Born een vrouwenbeeldje

geplaatst met het opschrift: 'Wij leerden

fier rechtop te staan'.

BOSBEEKWEG RB 13-03- 1958

Loopt door de bossen van de Boswachterij

Oostereng van Staatsbosbeheer en de bossen

van Quadenoord en kruist de Bosbeek,

de Molenbeek en de Renkumse Beek.

BOSMEESTERSKAMP RB25-07- 1 956

Op een in 1649 door de landmeters

Nicolaes en Arnoldus van Geelkercken

vervaardigde kaart komen twee percelen

voor met de naam 'Bosmeester Zassenkamp'Deze

percelen waren in 1638 in het

bezit gekomen van bosmeester Daniël 't

Sas ('t Zas'). De weg lopend door het ene

perceel kreeg de naam Bosmeesterskamp,

de andere is nu de Zassenkamp.

De bossen ten oosten van Bennekom waren

aanvankelijk in het bezit van de graven

- na 1339 - herlogen van Gelre, die ze

lieten beheren door een bosmeester.

'Boschmeester. Voorheen op de Veluwe.

Benaming van een ambtenaar die het toezicht

had op het onderhoud en hetjaarlijks

hakken der bossen (houtvester)12'. Hieruit

zou men kunnen opmaken dat het beroep -

of in ieder geval de naam - van bosmeester

alleen op de Veluwe voorkwam.

BOSWEG RB l6-rr-1920

Loopt van de Bovenweg naar de Diedenweg

naar het bos.

BOTERBLOEM RB 13- 1 1-1980

l2

BOVENBUURTWEG RB 1 1-09-1925

De Bovenbuurtweg liep oorspronkelijk

door een gedeelte van de Bennekomse

Bovenbuufi. Bennekom was geografisch

en administratief verdeeld in een

Benedenbuurt en een Bovenbuurt, die ongeveer

overeenkomen met het westelijk en

het oostelijk deel van de kadastrale gemeente

met de Dijkgraaf als grens tussen

beide buurlen. Het gedeelte vanaf de

ZandlaanlÍloefweg hoorde vroeger tot de

kadastrale gemeente Bennekom, maar ligt

nu op Edes grondgebied.

BOVENWEG RB 16-t1-1920

Sloot aan op de Wageningse Bovenbuuft.

Ook Wageningen had een Benedenbuurt

en een Bovenbuufi (zie Bovenbuuftweg).

BREEHOVEN RB 20-I I-1968

Breehoven is afgeleid van een oude perceelsnaam'de

Breij' of 'Bree' (ca 165113),

die op de breedte van het perceel duidt.

BRINKERPAD RB 04-09- 1941

Zie Brinkstraat

BRINKERWEG RB 1 6-1 1 -1920

Zie Brinkstraat

BRINKSTRAAT 25- I O. 1973

De Brinkstraat en het Brinkerpad, een zijweg

van de Brinkstraat, herinneren aan de

Bennekomse Brink, nu de Dorpsstraatl4.

Een brink was hier een grasveld met hoge

bomen en een kolk om de schapen te

drenken en te wassen. Er waren drie brinken

in ons dorp: de Bennekomsebrink, de

Halderbrink en de Hoekelumsebrink. De

Brinkerweg loopt door de Halderbrink,

welke naam herinnerl aan de reeds in

1510 genoemde buurtschap Halle.


BRUNEL RB 13_11_1980

CALLUNALAAN RB 13-09-I96 I

Huize Calluna stond aan de Bovenweg en

werd omstreeks 1900 gebouwd.

Bewoners waren onder andere de families

Van Olde, Zeeman en Landry. Op 31 augustus

1934 werd het huis betrokken door

de familie Kempees. (generaal b.d. J.C.J.

Kempees), die er tot 1949 heeft gewoond.

Van 1949 tot eind 1967 was de Stichting

voor Bodemkartering (STIBOKA) er gehuisvest.

Het huis is in februari 1968 afgebroken

om plaats te maken voor nieuwe

woningen aan de Midden-Eng en de

Callunalaan.

CATHARIJNESTRAAT RB 08_09- I 965

Genoemd naar het St Catharina Gasthuis

in Arnhem. dat een onderdeel vormde van

de Johanniter commanderij aldaar (zie

Commandeursweg). De Johanniters hadden

reeds rond 1300 veel bezit in

Bennekom. Zo kregen zij in 1302 het erf

'Schoonhoven' en in 1329 het goed 'ter

Halle' - later Gasthuisbouwing genoemd -

in hun bezit. De Bennekomse bezittingen

van het Gasthuis staan opgetekend op een

kaart van Nicolaes en Isack ívan)

Geelkercken uit 1634.

Villa Calluncr omstreeks de eeuwwisselinp. Foío Collectie Oud-Bennekom

*j

,t.t: ''

À


CEDERLAAN RB 04-10- 1961

COMMANDEURSWEG RB 30-06-1965

Genoemd naar de Commandeur

(Commendator) van de Commanderie

van St Jan te Arnhem, die een onderdeel

was van de Orde van St Jan van

Jeruzalem, genoemd naar Johannes de

Doper. Deze orde was in 1099 in het

Heilige Land opgericht ter verpleging en

verzorging van zieke kruisridders en pelgrims

en ter verdediging ervan tegen de

Moslims. Toen dat laatste mislukt was,

trokken de Johanniters zich eerst op

Rhodos en daama op Malta terug, vandaar

dat zij ook wel Maltezer Ridders genoemd

worden.

Om hun werk in het Heilige Land te kunnen

verrichten, hadden zlj door heel

Europa bezittingen, die vanuit

Commanderijen geëxploiteerd werden.

Aan de grote Commanderijen was vaak

een hospitaal verbonden, zoals aan die in

Arnhem die aan de heilige Catharina gewijd

was (zie Catharijnestraat). De

Arnhemse Commanderie had al in 1370

bezit in Bennekom, onder andere het

Commandeursgoed aan de Molenstraat,

waar vroeger de melkfabriek 'De Hoop'

stond (nu de nrs 66). Ook het denksportcentrum

'De Commanderij' ontleent hieraan

zljn naam.

Paus Leo XIII (1878-1903) maakte van

de Orde een zuiver filantropische instelling.

In Nederland werd op 30 april 1909

door Prins Hendrik een protestantse tak

van de Orde opgericht. waarvan nu prins

| 5.

Bernhard Landcommandeur is

(wordt vervolgd)

t4

Noten

7 Beltjes zj.

ó Edelman - Vlam & Edelman 2.i..109

e Edelman - Vlam & Edelman r.i.. t:o

lo Edelman - Vlam & Edelman ,.i..llO

ll Beltjes zj.

12 WNT-3. 1902. sv Boschmeester

r3 Edelman - Vlam & Edelman zj.,116

14 Edelman - Vlam & Edelman 2.j.,99-

100

l5 Zie voor de activiteiten van de

Johanniter Orde in Bennekom:

Gijsbertsen 1981

Literatuur

Beltjes zj.

P.J.V/. Beldes, 'Jonker Timan Sloot en de

zljnen en het goed Boekelo te Bennekom'.

In: Een veluws dorp. Een herinneringswerk

voor k. M.M. van Hoffen.

Bennekom zj.,174-220.

Edelman - Vlam & Edelman zj.

Edelman - Vlam, A.W & C.H. Edelman,

'Toponymie van Bennekom'. In: Een veluws

dorp. Een herinneringswerk voor Ir.

M.M. van Hoffen. Bennekom 2.i.,95-135

Gijsbertsen 1981

H. Gijsbeftsen, 'De Johanniter Orde in

Nederland en de Johanniter ziekenhuizen

in Bennekom. Mededelingen Oud-

Bennekom 48 (1981), 5-8 en 49 (1981),

1-10

wNT-3,1902

J.W. Muller & A. Kluiver, Woordenboek

der Nederlandsche Taal, deel 3, (1.902).


EEN VERRASSENDE VONDST IN DE

OUDE KERKVAN BENNEKOM

Al lang werd op goede gronden verondersteld

dat de Bennekomse Sint

Alexanderkerk. nu de Nederlands Hervormde

kerk in de Dorpsstraat, in 1542

grondig verbouwd en uitgebreid was.

Zulke gegevens haalt men meestal uit geschreven

berichten, zoals kerkrekeningen.

Heel zelden komt het voor dat het gebouw

zelf zulke aanwijzingen bevat. Dat

dit in de Bennekomse kerk het geval is,

ontdekten de heren B. Luesink en H.

Gijsbertsen toen zij een stuk van een negentiende-eeuwse

schrootjeswand op de

zolder van de kerk weghaalden. Vlak bo,

ven de zoldervloer bevinden zich, zoals

allang bekend, de gebeeldhouwde kapitelen

van de pilasters van de kerk, die allerlei

bij de (ver)bouw betrokken ambachts-

,: "P{:66 '

. 111,:i' *, ....,i111,,

': !i* ;'1,

\í::Á:;' ",

'; f,

j lëÈF ::

q**

1*&

Het gedaÍeerde kapiteel. Foío H. Gijsbertsen

lieden verbeelden, zoals een metselaar

met zijn opperman en (wellicht) de architect.

Het ligt in de bedoeling van de redactie

van De Kostersteen te zijner tijd en

na verkregen toestemming van de

Kerkvoogdij eens aandacht aan dezezeldzame

beeldhouwwerkjes te besteden.

Maar nu de grote verassing: op het kapiteel

dat de heren Luesink en Gijsbertsen

tevoorschijn toverden, staat geen ambachtsman,

maar een door twee 'wezens'

vastgehouden banderol met daarop een

jaartal in romeinse cijfers M.VC.XL.il

(15421). Een duidelijker bewijs voor de

datering van de uitbreiding van de kerk

kan nauwelijks gevonden worden.

T.J. Hoek,stra

l:1;e*::sry,

l5


BOEKBESPREKING

G. Van Roekel, Het buurtboek van Bennekom. Een beschrijving van de buurtgeschiedenis

van Bennekom van 162l - 1889. Capelle aan den IJssel 1998.

ISBN 90 7601t6 5.240 p. Winkelpriis f 39,50. Leden van Oud-Bennekom f 35'00'

Het is van belang dat originele bronnen in

de een of andere vorm voor een groot publiek

ter beschikking komen. In dat opzicht

voldoet Het buurtboek van

Bennekom zeker aan die eis. Na lezing

heeft men een zeker inzicht in het functioneren

van de dorpsgemeenschap van

de zeventiende tot ver in de negentiende

eeuw, overigens meer in die van de laatstgenoemde

periode dan in die uit de daaraan

voorafgaande eeuwen. Dat de tijd

tussen 1622-I'720 veeftien pagina's beslaat.

dat die van 1720 tot 1800 het zelfs

maar met negen bladzijden moet doen,

maar dat de laatste periode van 1800 tot

1889 er nier minder dan 155 heeft, ligt

onder andere aan het feit dat'de buurt'in

die eerste twee eeuwen veel minder vaak

bijeenkwam en dat men dan bovendien

veel minder uitgebreide notulen maakte.

De Bennekomse Buurt was een locaal bestuursorgaan,

dat zich vooral - en zeker

tijdens de laatste eeuw van zijn bestaan -

bezig hield met het beheer van de onverdeelde

'gemene' gronden. Die lagen zowel

in het lage deel van het dorpsgebied,

waar men turf stak en vee weidde, als in

het hoge, waar op de hei schapen geweid

werden en vulling (strooisel) voor de stallen

gehaald werd. De buurt van verdeeld

in een Bovenbuurt en een Benedenbuutl,

die ieder een eigen buurtmeester en een

aparte boekhouding hadden. In het buurt-

l6

boek wordt echter verslag gedaan van de

beraadslagingen van de hele buurt, die

onder leiding stonden van de buuftrichter,

de voorzitter van de hele buurt. Het is opvallend

dat de buurtrichters tot vrijwel op

het laatst notabelen waren, die grondbezit

in Bennekom hadden: baron Van

Wassenaer, A. Van Daalen, burgemeester

H.T. Prins in de negentiende eeuw, de

jonkers Torck en Van Eck in de zeventiende

en achttiende eeuw. De buurtmeesters

daarentegen zijn duidelijk lokale, waarschijnlijk

gegoede boeren. I{un namen

klinken ons nog altijd bekend in de oren:

Van Roekel, Van SchuPPen, Roseboom,

Van Grootheest, Mekking, Van Beek, om

er maar een paar te noemen.

Waarover sprak men op de buurtvergaderingen?

Zoals gezegd, over het beheer

van de gemeenschappelijke gronden. Dat

kon de verhuur van de zogeheten 'klaverhoekjes'

zijn, waar de minder bedeelden

bijvoorbeeld een geit op konden laten

gtazen, maar ook het zich meer dan twee

eeuwen voortslepende grensconflict met

Wageningen met betrekking tot het gebied

waar turf gewonnen werd.

Veruit het interessantste deel is dat waarin

gedurende de laatste vijftig jaar van het bestaan

van de 'buutl'heftig gediscussieerd

wordt over de vraag of de gemene gron-


den verkocht moeten worden om ze te laten

ontginnen. Bij deze vraag staan de oude

en de nieuwe tijd tegenover elkaar.

waarbij de Bennekomse boeren in meerderheid

duidelijk aan de behoudende kant

staan.

Het buurtboek v-il't Bennekom iJ. wat men

wel noemt. een doe-het-zelf boek. De teksten

van de notuien worden zonder veel

commentaar of achtergrond-informatie.

hetzij letterlijk als citaat, hetzij samengevat

in de woorden van de bewerker. weer-

_ge_geven. Dat heeti de aardigheid van de

couleur locale. maar het nadeel van veel

onnodige herhalin_e. Bovendien vraagr

men zich regelmatig tijdens het lezen af.

hoe bepaalde zaken in elkaar zaten en wat

voor personen het nu precies waren die

een rol in de Bennekomse dorpspolitiek

speeiden. Vlisschien moeten we deze benaderingswijze

maar positief waarderen:

weilicht zijn er mensen die, na lezing van

het boek, besluiten bepaalde kwesties

eens haartijn uit te zoeken en in hun samenhang

te plaatsen. De resultaten van

hun ijver kunt u dan natuurlijk in De

Kostersteen lezen.

T.J. Hoekstra

BERICHTEN UIT HET KIJK- EN

LUISTERMUSEUM

Tijdens een bezoek aan het museum blijfi

er telkens weer van alles te ontdekken.

van nieuwe aanwinsten voor de coilectie

tot vernieuwing van de inventaris om die

collectie nog beter te presenteren of te bewaren.

Enige tijd gcieden hebben de vrijwilligers

van de technische ploeg weer een prachti_s

stuk werk afgeieverd. namelijk een

licht- en stotdichte garderobekast. Deze

kast is op advies van het Gelders

Oudheidkundi-s Contact -semaakt van

zuurvrij Russisch srenenhout. In deze

kast worden jakken en pakken uit grootmoeders

tijd en daarvóór op protessionele

wijze opgeslagen. of liever: opeehaneen.

Het is een juweeltlg r t11 tÈ zien. nraar -

heiaas voor de bezoekers van het museum

- staat de kast in het textieldepot op de

eerste verdieping en dus 'uut ut sich'.

Wel te zien in het manuf'acturenwinkeltje

van het museum is een verzameline 'burgertextiel'

onder andere bestaande uit jakken.

jurken en kinderkleding. die allemaal

in Bennekom. in De Kraats.

gedra_een zijn. Bijzonder daarbij zijn een

meer dan twintigmaal verstelde damesbiouse

(ook wij Bennekommers blijken

dus 'zuunis' te zijn!) en een kinderjurkje

van donkergroene parachute-stof met wit

smokwerk. Dit laatste kledingstuk zal we1

in het najaar van 1944. na de luchtlandingen

van 17 september, zijn -eemaakt.

Tenslotte kreeg het museum van

Groeneveld Opticiens een drietai vitrines.

cornpleet met veriichting, waardoor we

t7


nu in staat zijn bijvoorbeeld oude kinder- Openingstijden:

serviesjes en andere kieine voorwerpen van I november ím 31 maart: woensdag

op adequate wijze ten toon te stellen. en zaterdag van 14.00 - 17.00 uur

G. van de Born van I april t/m 31 oktober: dinsdag ím

consen'ator collectie Oud-Bennekom zaterdag van i4.00 - 17.00 uur

Kijk- en Luistermuseum

Kerkstraat I

67?1YA Bennekom

0318 - 411629

AGENDA VOOR DE ALGEIVIENE LEDEI{VERGADERING OP 25

FEBRUARI 1999 TE 19.30 IN HET KIJK. EN LUISTERMUSEUIVI,

KERKSTRAAT 1

l. Opening

2. Mededelingen

3. Verslag van de Ledenvergadering op l9 tèbruari 1998 (zie p. 19 in deze Kostersteen)

.1. Jaarverslag van de secretaris over 1998 (zie p. 2l in deze Kostersteen.,)

5. Rekening en verantwoording van de penningmeester over 1998 (is ter ver_eadering

beschikbaar) en be-eroting voor 1999 (zie p. 22 in deze Kostersteen)

6. Verslag ran de kascommissie

7. Benoeming van de kascommissie

8. Benoeming bestuursleden.

Statutair aftredend zijn mevrouw E. Mantel - van Staaveren en de heer T.J. Hoekstra.

Beiden stellen zich herkiesbaar. De heer T. Storm zai het bestuur verlaten. In zijn

plaats stelt het bestuur voor te benoemen mevrouw G.M. Hoogkamer - Weijman.

Te-eenkandidaten kunnen schriltelijk tot uiterlijk op de vergaderin-e gesteld worden,

mits deze kandidaatstellins door tenminste tien leden ondertekend is.

9. Rrrndvraag

10. Sluiting

Pauze met koff-ie of thee

Lezin-e met dia's door de heer A. Dirkscn over Een trein reed door Bennekom. Dit onderwerp

is gekozen omdat denig jaar geieden voor het laatst een trein van Ede door

Bennekom naar Wageningen reed. NIet vaak nog onbekende beelden zai voorai aandacht

:eschonken worden aan het Bennekomse tr iject.

.YB De letlenvergaclering is ulleen toegcnkelijk voor leden vtm de Verenigirtg Oud-

Bennekom. Bij tle ingang vcm het liluseum :tllen presentieliisren gereed liggen-

l8


VERSLAG VAN DE JAARVERGADERING VAN DE VERENI.

GING OUD.BENNEKOM GEHOUDEN OP 19 FEBRUARI 1998

De jaarvergadering van de Vereniging

Oud-Bennekom wordt voor het eerst in

het Kijk- en Luistermuseum gehouden.

Volgens de presentielijst zijn er 88 leden

aanwezig.

De voorzitter opent de vergadering en

heet alle aanwezigen hartelijk welkom, in

het bijzonder de heer M.A. de Vos, erelid

van de Vereniging. Bericht van verhindering

is ontvangen van mevrouw A.W.

Edelman - Vlam, erelid, en van de heer G.

Breman.

Het verslag van de jaarvergadering van

2J februari 1997 en het jaarverslag over

1997 worden, onder dankzegging aan de

secretaris voor het vele werk dat hij verricht

heeft - ongewijzigd goedgekeurd.

De vergadering wordt onderbroken door

de binnenkomst van de heer J.J.G. Boot.

erelid, die zich zeer verheugd toont op

deze (speciale) ledenvergadering aanwezig

te kunne n zijn.

Bij de behandeling van het financieel verslag

over 1997 geeft de penningmeester

toelichting op de post drukwerk. Het verenigingsblad

De Kostersteen wordt al jarenlang

gedrukt door de drukkerij van

Permar, die ook de adressering en verzending

verzorgt. Door de grote hoeveelheid

verzendingen heeft Permar een zeer gunstig

porto-tarief, waarvan Oud-Bennekom

mee profiteert. Het voorstel van enkele

leden de bezorging van De Kostersteen

door eigen leden te laten verrichten,

" bestuur erkent dat dit verschil groot is,

wordt door het bestuur ontraden wegens

de grote aantallen (350 stuks) waarvan

een groot deel buiten Bennekom. Ook het

bedrag van de verzendkosten weegt niet

op tegen de tijd en moeite van de organisatie

van en de controle op een bezorging

in eigen beheer. Het voorstel wordt niet

aangenomen.

Naar aanleiding van het voorstel van het

bestuur de contributie te verhogen tot

f 22,50 en geen onderscheid meer te maken

tussen individuele leden en gezinslidmaatschap,

ontstaat een gedachtenwisseling,

waarbij aan de orde gesteld wordt

dat de verhoging voor de individuele leden

/ 7,50 bedraagt en die voor het gezinslidmaatschap

maar met .f 2,50. Het

maar dat het er toch de voorkeur aan geeft

de veranderingen in één keer door te voeren.

De voorzitter brengt vervolgens het

voorstel van het bestuur in stemming, dat

men ruime meerderheid van stemmen

wordt aangenomen.

De kascommissie bestaande uit mevrouw

Jacobi - Dolman en de heer M. Huissoon

doen verslag van controle van de boeken,

die zij prima in orde hebben bevonden.

Mevrouw Jacobi verzoekt de vergadering

de penningmeester decharge te willen

verlenen, wat bij acclamatie gebeurt. De

voorzitler bedankt de penningmcester en

de kascommissie voor de door hun verrichte

werkzaamheden. Mevrouw Jacobi

treedt af en in haar plaats wordt mevrouw

E. van Drie benoemd.

t9


Vervolgens wordt door bestuur en leden

uitgebreid van gedachten gewisseld over

de door het bestuur voorgestelde naamsverandering

van Vereniging Oud-

Bennekom in Historische Vereniging

Oud-Bennekom om op die manier het karakter

en de doelstellingen van de

Vereniging duidelijker te laten uitkomen.

Een aantal leden draagt alternatieven aan'

maar uiteindelijk besluit de vergadering

alles bij het oude te laten. Het bestuur

trekt daarop zijn voorstel in.

Nu schorst de voorzitter de vergadering

en geeft de heer H. Gijsbertsen het

woord, die een met dia's verluchte lezing

houdt onder de titel 'De herkomst van

straatnamen in Bennekom'. Te oordelen

aan de reacties van het publiek is deze

voordracht een groot succes.

De voorzitter heropent de vergadering en

stelt de bestuurswisseling aan de orde.

Aftredend zijn de heren H. Gijsbertsen en

A. van Steenbergen. Na resp. 29 en 27

jaar bestuurslid van de Vereniging te zlin

geweest, wensen zij niet voor herverkiezing

in aanmerking komen. In hun plaats

worden bij acclamatie benoemd de heren

A.J. Lever en T. Storm.

De voorzitter bedankt de heren

Gijsbertsen en Van Steenbergen voor het

zeer vele werk dat zij voor de Vereniging

verzel- hebben. Hij stelt voor beiden tot

erelid van Oud-Bennekom te benoemen.

20

Alle aanwezigen stemmen hiermee van

harte in.

Gezien de grote verdiensten voor de

Vereniging van de vijf ereleden heeft het

bestuur gemeend op een bijzondere wijze

zijn waardering te moeten tonen. Daarom

heeft het bij de Nederlandse Munt erepenningen

laten slaan, die nu door de

voorzitter aan de aan de vier aanwezige

ereleden wordt overhandigd. In de dankwoorden,

die de ereleden Boot en

Gijsbertsen mede namens de andere drie

uitspreken, komt tot uiting hoezeet zij de

erepenning op prijs stellen.

Bij de rondvraag wordt het bestuur verzocht

verder na te denken over hetjeugdlidmaatschap.

De voorzitter zegt dit toe.

Verder kondigt hij alvast de voorjaarsexcursie

naar Genemuiden (tapijtmuseum)

en Giethoorn op 13 mei aan. Het volledige

programma zal in De Kostersteen van

april verschijnen.

Tenslotte bedankt de voorzitter alle aanwezigen

voor hun bijdrage aan de besluitvorming

op deze jaarvergadering en hij

nodigt een ieder uit om onder het genot

van een hapje en een drankje kennis te

maken met de nieuwe bestuursleden en

de nieuwe en oude ereleden met hun erelidmaatschap

en met hun erepenning te

feliciteren.

A. Dirksen, secretaris


JAARVERSLAG VAN DE SECRETARIS OVER 1998

In het begin van het nieuwe jaar 1998 begon

het bestuur met de voorbereiding voor

de jaarvergadering, die op 19 februari voor

de eerste maal in het Kijk- en

Luistermuseum gehouden werd. Het bestuur

dankt nogmaals het bestuur van het

Kijk- en Luistermuseum voor het beschikbaar

stellen van de ruimte van het

Museum. Hopelijk zal over een paar jaar

deze locatie 'der traditie getrouw' zijn, wat

- gezien de doorgaans positieve reacties

van de 88 ter vergadering aanwezigen -

door de leden op prijs zal worden gesteld.

Tijdens de jaarvergadering stemden de leden

in met een verhoging van de contributie.

Deze werd vastgesteld op f 22,50

per jaar, ongeacht of het een individueel

of gezinslidmaatschap betreft.

Staande de vergadering werden twee

nieuwe ereleden van de Vereniging Oud-

Bennekom benoemd, te weten de heren

H. Gijsbertsen en A. van Steenbergen, die

na resp. 29 en 25 jaar uit het bestuur traden.

Ter gelegenheid van deze gebeurtenis

heeft het bestuur bij de Nederlandse

Munt een erepenning laten slaan die op

die avond ook aan de andere drie ereleden

toegekend werd.

In plaats van de twee afgetreden bestuursleden

werden de heren A.J. Lever en T.

Storm benoemd.

Bij de voorjaarslezing door de heer J.

Bakker over 'Het oude Giethoorn' op 23

april waren 40 leden aanwezig. De voorjaarsexcursie

op 13 mei naar Genemuiden

en Giethoorn sprak zoveel leden aan, dat

er een wachtlijst aangelegd moest worden.

Dit jaar gaf de Vereniging geen acte de

présence op de Vlegeldag, omdat het bestuur

van mening was dat het inhoudelijk

- naast de presentatie van het Museum -

te weinig te bieden had.

De najaarsexcursie naar de papierfabriek

Parenco in Renkum op 9 september trok

41 leden.

Op 25 november hield dr A.J. Lever de

najaarslezing over 'Het Centraal Bureau

voor de Genealogie en zijn collecties',

waarin aan de hand van dia's uit de doeken

gedaan werd hoe en wat men in de

verzamelingen van deze instelling over familiegeschiedenis

van zoeken en vinden.

Het bestuur van de Vereniging kwam in

1998 zes maal bijeen. Het vertegenwoordigde

de Vereniging bij verschillende gelegenheden.

Oud-Bennekom telde aan het einde van

het verslagjaar 6'77 leden, een netto toename

met tien leden.

In 1998 werd door scholen en verenigingen

een beroep gedaan op de heren H.

Gijsbertsen en B. van de Born voor het

houden van lezingen met dia's over het

oude Bennekom. Voor deze voordrachten

konden zij putten uit een nog steeds

groeiende foto- en diacollectie.

A. Dirksen, secretaris

2l


BEGROTII{G VAN DE VEREI\IGING OUD.BBNNEKOM 1999

Inkomsten

CclntribLrties

Aclvertcnties

I{cnte-inkomsten

Verkopen en lezingeu

/ 10.000,rr.2(x),f400,f

100,-

'[otaal inkomsten Í 11.700,-

Uitgaven

Kostersteen + verzending

Zaalhuur

I-,ezingen

Uitgaven voor museuln

Representatie

Secretariaatskosten

Contributies

Kosten bank/giro

Excursiekosten

Reserverin gen algemeen

'Iotaal kosten

h4F],DEDELTN GEN VAI{ HET I}I'S'TUUR

flontrihutie 1999

In drr vorigc Ktistc:rstecu stond enigszins

vcLia'rrrre tttl dat dc corttributic voor 199!)

:f 22.50 pcf pefsoon zou gaÍrn bcdragen.

Als 'pcrsoon' worclt echtcr ook een echtplar

of ander gezinsverbancl bedoclcl.

Onzc cxct tscs voor clcze onduide liikhe id.

Nierrwc leden

l{ct hestuur hcet cle vol-eende nieurve leclcn

van t1c Vcreniging Oud-l3cnrtekom

van hartc r.l'clkotrr:

De heer C. l'r-rlr Docleweerd

Lle heer C. Ëveitserr

hlirtafies

l,tr-rtatics vcrrz-oeken rvij ir schril'tclijk te

rviIIcn cloorgi.rvcn iurn dc Iedcnirdminisiriiticr

nlevÍou\\' Lt.. lvlantr.:l - r'an St;raverett,

Hogcwc:g 4, tj-l'21 Vii Re:nnr-:kttltt.

2')

Í 7.,500,ï

600,-

/ 500,-

/ 600,-

.l' ,50,-

/ 300,-

/ 450,f400,r

300,-

.f 1.000,-

f 11.700,-

A. Vtn tle Weerrlhof, penningnteesler

Kalender van activiteiten van Oud-

Rennekorn t/m september 1999

Donclerclag 25 f-ebruari Algemene Ledcnvergadering

in het Kijk- en Luistermuseum.

Artnvarrg 19..3Q.

Aansluitend eeu lczinpl met dia's door

A. Dirksen over 'Ilen trein reed door

Bcnuckom'.

Woensdag 2l april Voorjaarslezing cloor

cle hecr C. van den Braber. hoofcl van het

Lrureau lv{onumentenzorg van de gemeentc

Aincrslbort"

Wtrt'rtsdflS l9 rrici Vootjiturscrcursie naar

'Trvcntc.

Zaterd:rgmiddag 25 september Naiaarscxcursie

naaL Amcrongen.


Bestuur van Oud-Bennekom

Voorzitter:

P. Aalbers, Algemeer 49,672I GA Bennekom

Vice-Voorzitter:

T.J. Hoekstra, Van Hoffenlaan 44,6121XE Bennekom

Secretaris:

A. Dirksen, Pr.Bernhardlaan 22, 6721 DR Bennekom, tel. 417361

Penningmeester:

A. van de Weerdhof, Molenstraat 122. 6721WP Bennekom

Leden:

A.J. Lever, Prinsenlaan 2,672[ EC Bennekom

Mevrouw E. Mantel - van Staaveren, Hogeweg 4, 6721VE Bennekom

T. Storm, Brinkerpad 13, 6121WJ Bennekom

Ledenadministratie

Mevrouw E. Mantel - van Staaveren, Hogeweg 4,6721VE Bennekom

Conservator Collectie Oud-Bennekom

G. van de Born, Selterskampweg 25, 6721 AR Bennekom

Beheer foto- en diacollectie

H. Gijsbertsen Gasthuisbouwing 9a, 6721XH Bennekom

Redactie Kostersteen

T.J. Hoekstra, Van Hoffenlaan 44,672I XE Bennekom, eindredacteur

C.A. Heitink, Brinkerpad29,672l WJ Bennekom

A.J. Lever, Prinsenlaan 2,6121EC Bennekom

H.J. van den Oever, Edeseweg II7,6721JT Bennekom

z-)

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!