BLITS 10-11

Oplossingen en 

achtergrond bij 

BLITS 10-11 

www.krantenindeklas.be

INHOUD 

Thema 1 Kranten van papier 5 

Thema 2 Een dag in het leven van de krant 7 

Thema 3 Online 9 

Thema 4 De websitepromotor 13 

Thema 5 Waarom lezen mensen kranten? 15 

Thema 6 Nieuwsselectie 19 

Thema 7 Krantenkoppen 21 

Thema 8 Krantenbord 23 

Thema 9 Speeltijd 24 

Thema 10 Uit goede bron 25 

Thema 11 Hoe wordt een krant gemaakt? 28 

Thema 12 Kranten maken 29 

Thema 13 De sportkrant 33 

Thema 14 Geld, geld, geld 34 

Thema 15 Het land in de krant 43 

Thema 16 Europa, Europa! 44 

Oplossingen en handleiding bij BLITS 10-11 (c) 2010 

2

VOORWOORD 

Beste leerkracht 

Welkom bij de nieuwste editie van Kranten in de Klas. 

Tienduizenden opdrachtenbundels vinden momenteel hun weg naar evenveel Vlaamse 

leerlingen. Ook dit schooljaar biedt het lesmateriaal van KiK jongeren de nodige prikkels om 

op ontdekkingstocht te gaan in het Vlaamse krantenlandschap. 

BLITS 10-11 is er zowel voor nieuwe KiK-gebruikers als voor leerlingen die voordien al met 

Kranten in de Klas hebben gewerkt. Het is weer een leuke mix geworden van nieuwe 

opdrachten met een paar onmiskenbare „succesnummers‟. 

U merkt dat de opdrachtenbundels ook dit jaar in een nieuw kleedje zijn gestopt. Er is weer 

extra veel aandacht besteed aan een aangename bladspiegel, wat het werkplezier voor uw 

leerlingen aanzienlijk verhoogt. 

Wil u de huidige bundel aanvullen met opdrachten van vorige schooljaren, dan kan dat. De 

opdrachtenbundels van de afgelopen zeven edities kunt u gratis downloaden via 

www.krantenindeklas.be en mag u vrij kopiëren voor uw leerlingen. 

Zoals steeds denken wij ook dit jaar aan uw pedagogisch comfort. In dit document vindt u 

niet alleen de oplossingen bij de meeste opdrachten, maar ook mogelijke invalshoeken voor 

uw lessen, weblinks, suggesties en achtergrondmateriaal. Om praktische redenen is de 

volgorde van de thema‟s en opdrachten in BLITS 10-11 aangehouden. 

Wil u uitgebreide achtergrondinformatie over de krantenwereld, neem dan zeker ook een 

kijkje in het pedagogisch katern, gratis te downloaden op 

http://www.krantenindeklas.be/index.php?id=132. 

Heeft u vragen of opmerkingen bij het lesmateriaal of deze didactische ondersteuning, 

contacteer dan het KiK-team via kik@dagbladpers.org. 

We wensen uw leerlingen en uzelf vele uren leesplezier met de kranten en bijzonder fijne 

momenten met BLITS 10-11. 

Met vriendelijke groeten 

Het team van Kranten in de Klas 


3

INLEIDING 

De samenstelling van het krantenpakket 

In elk krantenpakket zitten 15 kranten: 

1x De Tijd 

2x De Morgen 

2x De Standaard 

2x Gazet van Antwerpen 

2x Het Belang van Limburg 

3x Het Laatste Nieuws 

3x Het Nieuwsblad 

Let op: op maandag verschijnt De Tijd niet op papier; op maandag telt een pakket slechts 14 

kranten. 

De samenstelling is gebaseerd op de verkoopcijfers van deze kranten en op het aantal lezers 

per titel. Kranten die meer lezers hebben, zitten ook vaker in het krantenpakket van KiK. 


4

Thema 1 Kranten van papier p 4 

Opdracht 1-2 

Bekijk de verschillende kranten. 

De leerlingen doorbladeren elke krant gedurende 5 minuten. 

De bedoeling is dat de leerlingen de 7 verschillende kranten leren kennen, en niet enkel hun 

eigen favoriet(en). Waak erover dat ze om de 5 minuten van titel wisselen – zoniet blijven ze 

hoogstwaarschijnlijk hangen bij de favoriete rubriek van hun favoriete krant. 

Gun iedereen de tijd om zelf op eigen tempo alle titels te verkennen. Spreek vooraf geen 

waarde-oordelen uit over de kranten: het is belangrijk dat iedereen zelf een mening vormt 

over wat hij goed en minder goed vindt aan elke titel, om er nadien met goede argumenten 

over te kunnen debatteren. 

Deze opdracht laat leerlingen actief op ontdekkingstocht gaan. Dit bevordert niet alleen het 

leesplezier en de zin om nog veel meer in de kranten te snuisteren, maar zet hen ook aan 

om dingen te ontdekken en bevragen waar ze anders misschien nooit interesse voor hadden 

getoond. 

Leerlingen oefenen een 35-tal minuten hun leesvaardigheid en leren de meest uiteenlopende 

dingen bij: van woordenschat en tekstopbouw tot de rubrieken van een krant en natuurlijk 

de actuele verhalen die erin staan. 

Stel: je krijgt met de klas een gratis jaarabonnement. 

Welke krant kies je persoonlijk? Waarom? 

Persoonlijke antwoorden van de leerlingen 

Welke krant kiest de klas? Waarom? 

Persoonlijke antwoorden van de leerlingen. 

Kunnen de leerlingen hun persoonlijke keuze verzoenen met die van de rest van de klas? 

Hebben ze een afwijkende mening? Indien ja, hoe komt dat? 

- Bv. de klas is niet zo geïnteresseerd in voetbal, maar ik ben dol op de voetbalrubriek 

en die is het beste in krant X. 

- Bv. veel leerlingen in de klas kiezen krant Y, maar die is te moeilijk / niet uitdagend 

genoeg voor mij, ik heb liever minder/meer ... 

Het belangrijkste is dat leerlingen zich bewust zijn van hun eigen beweegredenen, en dat ze 

die voor zichzelf kunnen motiveren. Dit is een persoonlijke keuze, die niet hoeft te worden 

toegelicht voor de hele groep: liever een persoonlijk maar waarachtig dan een sociaal 

wenselijk antwoord. 


5

LET OP 

Een krant kies je naargelang je persoonlijke voorkeuren en interesses. Je keuze hangt af van 

de functies die je een krant toedicht. Wie een krant leest om zich degelijk te informeren over 

een bepaald onderwerp, kiest een andere titel dan wie zich vooral wil ontspannen. 

De voorkeur voor een bepaalde titel groeit geleidelijk. Er bestaat vaak een sterke relatie 

tussen de krantentitel van de ouders en die van hun kinderen: jongeren lezen later vaak de 

krant van hun ouders. 

Als leerkracht oefen je een gelijkaardige invloed uit op de leerlingen. De voorkeur voor een 

bepaalde titel suggereert misschien een afkeuring van de ouderlijke keuze. Jongeren zijn hier 

heel gevoelig voor. Het gevolg is conflict. Daarom blijf je als leerkracht het beste neutraal. 

Blijf echter wel waakzaam en kritisch, want de oefening speelt in op de vakoverschrijdende 

eindterm „opvoeden tot burgerzin‟. Door de kranten in deze oefening naast elkaar te leggen 

en er in de klas mee te werken, kunnen de leerlingen voor een groot stuk zelf uitmaken 

welke krant hen het meeste aanspreekt en waarom. 

XTRA Wat maakt een krant een krant? 

In principe wordt drukwerk als „krant‟ beschouwd als het beantwoordt aan de volgende vier 

criteria: 

uiterlijke kenmerken: krantenpapier, krantenformaat, (meestal) indeling in 

kolommen 

inhoud: kranten berichten over of leveren commentaar op lopende zaken van 

economische, sociale, politieke of culturele aard, bevatten een verscheidenheid aan 

artikels en zijn opinievormend 

verspreiding: verkrijgbaar via een abonnement, bij losse verkooppunten of het 

wordt gratis verspreid 

periodiciteit: regelmatige verschijning onder dezelfde titel, meestal dagelijks, 

minstens eenmaal per week 

Bron: http://www.vlaamse-erfgoedbibliotheek.be/dossier/abraham/omschrijving 


6

Thema 2 Een dag in het leven van de krant p 5 

Opdracht 1-2 

Neem 1 exemplaar van de krant mee naar huis. Leg ze stiekem op de keukentafel, 

de salontafel of op een andere plek. Wat gebeurt er met de krant? 

Persoonlijk antwoord van de leerlingen. Ze noteren kort wat er met de krant gebeurt. 

Gebeurt er niet meteen iets mee, dan kunnen ze het nog (een paar) keer proberen. 

Nog steeds geen resultaat? 

Kunnen de leerlingen verklaren hoe dat komt? 

Bv. mijn ouders hebben het veel te druk, ze hebben geen tijd voor de krant 

Bv. iedereen heeft ‟s ochtends de krant al gelezen (deze of een andere), ‟s avonds is er 

geen interesse meer voor 

Bv. bij ons wordt alleen krant X gelezen, voor krant Y en Z is er geen interesse 

Enz. 

Let op: dit onderwerp kan gevoelig zijn, bv. ouders die niet goed kunnen lezen, gezinnen 

waar geen aandacht is voor lezen, enz. Wees erop voorbereid dat leerlingen uit moeilijke 

thuissituaties sociaal wenselijke of net heel spottende antwoorden kunnen verzinnen. 

Ken uw leerlingen en bedenk vooraf of dit voor (sommige) leerlingen het geval kan zijn en 

hoe u in daarop het beste kunt reageren. 

Opdracht 3 

Schrijf je verhaal in enkele regels neer en vertel het kort in de klas. 

Persoonlijke doe-opdracht voor elke leerling. Ze vertellen hun verhaal aan de klas. 

Mogelijke vragen ter bespreking: 

in hoeveel gezinnen gebeurt er helemaal niets met de krant? 

speelt het moment van de dag een rol? (cf verse krant met vers nieuws bij het 

ontbijt; geen tijd of energie meer ‟s avonds, enz.) 

zijn er conclusies te trekken over de populariteit van bepaalde kranten? 

krijg je andere resultaten als je de favoriete katernen van je huisgenoten bovenaan 

legt? (sport, regio, strips, enz.) 

Enz. 


7

Kortfilm of fotoroman 

De klas wordt verdeeld in groepjes van 4 à 5 leerlingen. Hebben 2 of meer personen een 

zeer gelijkaardig verhaal, dan gaan ze elk in een verschillend team zitten. 

Elk team legt zijn teksten samen en kijkt hoe de verschillende verhalen bij elkaar passen. De 

leerlingen schrijven een scenario uit en gaan dan aan de slag met een film- of fotocamera. 

Met al dit materiaal werken ze een mooie fotoroman of kortfilm uit. De titel van hun werk 

mogen ze vrij kiezen. 

LET OP 

Niet iedereen heeft een eigen camera. Probeer te werken met materiaal van de school. Lukt 

dit niet, overweeg dan om deze opdracht over te slaan. Ken uw klas! 

Veel leerlingen hebben een gsm met camera. De beeldkwaliteit is dezer dagen zeer 

behoorlijk, zelfs bij goedkopere exemplaren. Maak hier gebruik van indien mogelijk. Maar 

opnieuw: ken uw leerlingen en vermijd dat mensen uit de boot vallen omdat ze niet over de 

„juiste‟ technische snufjes beschikken. 


8

Thema 3 Online p 6 

Kranten in de Klas is er zich van bewust dat niet iedere leerling even makkelijk toegang heeft 

tot het internet. Gezien het grote belang van het wereldwijde web in onze maatschappij, 

vinden wij het echter onontbeerlijk om ook aandacht te besteden aan de kranten op het 

internet. 

Veel leerlingen zijn zich niet bewust van het bestaan van online kranten, laat staan van de 

mogelijkheden en meerwaarde ervan. 

Met deze opdrachten leren de leerlingen de online kranten kennen en ontdekken ze dat 

zoekmachines als Google en Bing niet de enige toegangspoorten tot het wereldwijde web 

zijn. 

Hebben leerlingen thuis geen internet, hou daar dan rekening mee, zodat deze leerlingen 

niet gestigmatiseerd worden in de groep. Voorzie de mogelijkheid om deze taken op school 

af te werken, of geef de leerlingen voldoende tijd om bv. bij familie of vrienden of in de 

openbare bibliotheek het internet te raadplegen. Ook duotaken zijn een optie, waarbij u 

leerlingen die geen computer en/of internettoegang hebben, discreet samenzet met 

leerlingen die in hun buurt wonen en wel toegang hebben. 

Opdracht 1-2 

Surf gedurende 5 minuten naar elke krantensite. 

Zijn de verschillen groot tussen papieren kranten en krantenwebsites? 


XTRA Kranten vergelijken (papier en online): criteria 

Algemeen 

dezelfde of andere artikels? 

bron(nen): eigen reporters of berichtgeving van persagentschappen, andere kranten, 

enz. 

hoeveelheid informatie: meer/minder (cf. lengte van de artikels, aantal artikels, 

plaatsing in de krant: op een opvallende plaats of niet, enz.) 

aard van de informatie (bv. politieke uiteenzettingen, persoonlijke verhalen, enz.) 

beeldmateriaal of niet 

invalshoeken bij de verslaggeving (bv. toon van het artikel: sensatiebelust of heel 

droog, sec) 

verhouding aantal verslagen versus aantal interviews 

enz. 

Inhoud 

kort en bondig, of diepgaand 

gewichtige thema‟s, faits divers of iets tussenin 

heel uiteenlopende onderwerpen of meer afgebakend 


9

moeilijker of makkelijker te begrijpen (toegankelijkheid) 

meer of minder vernieuwend/verrassend 

eendags- of vervolgnieuws 

praktisch (bruikbaar in het dagelijks leven) of beschouwelijk (filosofisch, minder 

gericht op praktische bruikbaarheid) 

Opmaak of vormgeving van de artikels: hoe zien ze eruit? 

de grootte van de koppen 

de ruimte die de artikels innemen 

het aantal artikels per pagina 

het gebruik van kleur 

aantal foto‟s 

aard van de foto‟s 

Doorverwijzingen 

online ook: koppelingen naar audio en video, naar archief, externe websites, 

databanken, mogelijkheden tot online feedback (e-mail, forum, chat, 

contactformulier, blog, …) 

Lengte van de artikels: zijn ze lang, kort of iets tussenin? 

Zinvoller dan een algemene vergelijking, is een vergelijking per rubriek of per thema. 

Advertenties: veel of weinig? Hoe zijn ze opgebouwd? 

voor welke producten of diensten wordt er geadverteerd? 

hoeveel reclame is er ten opzichte van redactionele inhoud? 


10

XTRA Wat zijn de voordelen van een papieren krant? En van een 

online krant? 

Papieren krant 

VOORDELEN 

gebruiksvriendelijk 

makkelijk mee te nemen 

aangenaam leesbaar (ogen!) 

ontspannender 

betrouwbaarder (?) 

charmanter 

makkelijker: de krant heeft een 

voorselectie van het nieuws gemaakt op 

basis van wat haar lezers aanspreekt 

Internetkrant 

VOORDELEN 

trendy 

constant up-to-date (permanente 

actualiteit) 

nieuws op maat selecteren (selectieinteractiviteit) 

nieuws „raten‟ 

aanvulling op traditionele media 

archieffunctie (hypertekstualiteit) 

goedkoper dan de papieren krant (de 

kost voor computer en internetaansluiting 

niet meegerekend) 

multimediale opties (audio, video, 

interactiviteit via web 2.0, enz.) 

webfeeds als RSS en Atom (je krijgt 

automatisch een melding zodra er 

nieuwe inhoud is, zonder dat je naar 

alle websites moet surfen) 

wereldwijd raadpleegbaar 

je kunt ook makkelijk regionaal 

nieuws lezen van andere regio‟s dan 

de streek waar je zelf woont 


NADELEN 

duurder 

eens gepubliceerd is het al snel „oud‟ 

nieuws 

papierafvalberg (>< recyclage) 

het formaat is niet altijd even handig 

inkt gaat af op handen (bij veel kranten 

is dit door verbeterde druktechnieken 

niet meer het geval!) 

NADELEN 

computer en internetaansluiting zijn 

duur 

online lezen is minder aangenaam 

voor de ogen 

leest trager dan op papier 

minder lineaire vorm van lezen 

intensiever, minder ontspannend 

de online krant kun je niet meenemen 

voor onderweg (tenzij je een iPad 

hebt én jouw krant daarop 

beschikbaar is) 

de online krant vraagt meer 

inspanning van de lezer: informatie 

wordt minder voorgeselecteerd en 

voorgestructureerd dan op papier 

de online krant is arbeids- en 

tijdsintensief (bv. bij een tragere 

internetverbinding) 

11

LET OP 

Het is niet met zekerheid te zeggen wat beter is voor het milieu: de papieren- dan wel de 

internetkrant. Verschillende studies spreken elkaar hieromtrent tegen (cf. papierverbruik en 

transport bij de papieren krant versus productie, transport en gebruik van 

computermateriaal, plus energieverbruik voor de online krant). 

Een belangrijke kanttekening is wel dat het krantenpapier van onze kranten voor een zeer 

groot deel bestaat uit gerecycleerd papier, en dat de gebruikte inkten van de 

milieuvriendelijkste zijn die er bestaan. De papierindustrie licht hierover een en ander toe op 

http://www.paperchainforum.org/krant.html 

Opdracht 3 

Welke informatie is het betrouwbaarst? Waarom? 

Persoonlijk antwoord van de leerlingen. 

Bedenkingen: 

- Er is een verschil tussen „internetkrant‟ (een nieuwssite dus) en „een kopie van de 

papieren krant op het internet‟ (bv. bij De Morgen, De Standaard en De Tijd). Hou hiermee 

rekening bij de discussie. 

- Er is voorts een groot verschil tussen „het internet‟ en „de kranten op het internet‟. 

Informatie die je vindt door te googelen, is veel minder gecontroleerd dan de artikels die 

door de kranten zijn gecheckt voor ze op de krantensite komen. 

- Bij sommige kranten (bv. Het Nieuwsblad) is er een grote overeenkomst tussen de artikels 

in de papieren krant en die op hun internetversies. Bij andere kranten vind je niets tot 

weinig van de papieren krant terug op het internet (bv. Het Laatste Nieuws): daar staan 

beide publicaties volledig los van elkaar. 

- Wat met de bedenking „een krant is een krant – of ze nu op papier of op het internet 

verschijnt, maakt eigenlijk niet uit wat de betrouwbaarheid betreft‟? (hou bij het antwoord 

rekening met bovenstaande opmerkingen) 

Opdracht 4 

Vul onderstaande zinnen in. Kies telkens 1 van de 7 krantensites. 


Waak erover dat leerlingen niet elke keer dezelfde krant invullen: het is de bedoeling dat ze 

degelijk vergelijken en nadenken. 


12

Thema 4 De websitepromotor p 8 

Maak eerst de oefeningen van het thema 3, Online. 

Opdracht 1-2 

Verdeel de klas in groepjes van 7: de 7 promoteams. Elk promoteam kiest een 

website en surft nog een tiental minuten op die site. 

Elk team schrijft de positieve en negatieve aspecten van zijn website op een blad papier. De 

leerlingen kunnen hiervoor gebruik maken van de vragen in Blits, maar moeten er zelf ook 

nog zeker 5 bedenken. 

Mogelijke argumenten 

Actueel: de site is zeer snel met het brengen van nieuws 

Betrouwbaar: als ik betrouwbare info zoek, is dit de site waarnaar ik spontaan surf 

Gebruiksvriendelijke navigatie: ik vind snel wat ik zoek 

Overzichtelijkheid: ik zie snel wat belangrijk is en/of wat nieuw is 

Selectie: de onderwerpen interesseren mij 

Volledigheid: hier staat veel informatie bij elkaar 

Crosslinks: ik krijg tips voor gerelateerde artikels op en buiten de site, waardoor ik 

snel veel over een onderwerp te weten kom 

Archief: het archief is uitgebreid, gebruiksvriendelijk, handig, compleet, enz. 

Vormgeving: ik vind dit een mooie site: hij is rustig en niet schreeuwerig (of, het 

tegenovergestelde: er is veel variatie in kleur en stijl en dat vind ik leuk), de 

vormgeving leidt mij niet te veel af (of: er is veel beweging op de site, waardoor ik 

altijd weer nieuwe dingen zie om op te klikken, en dat vind ik prettig) 

Illustratie: ik hou van de foto‟s, infografieken, cartoons, enz. op deze site 

Interactie: ik hou van het forum, de mogelijkheid om te reageren, je kunt makkelijk 

vanalles delen via Facebook, Twitter, enz. 

Handige opties: bv. een artikel bewaren om later te lezen, een artikel in een lijst van 

favorieten zetten, RSS-feeds, enz. 

Enz. 

Opdracht 3 

Elk promoteam presenteert zijn website aan de klas. 

Elk team probeert de klas ervan te overtuigen dat zijn website de beste is. De leerlingen 

prijzen hun product aan als goede verkopers: met veel productkennis, kennis van de markt 

en de concurrentie, maar ook eerlijk, betrouwbaar, luisterbereid en met empathie voor de 

toehoorders. Meer uitleg vindt u op pagina 8 van Blits. 

Opdracht 4-6 

De andere teams luisteren en noteren hun opmerkingen. 

De leerlingen noteren wat ze goed en slecht vinden aan de verkoops- en 

presentatietechnieken van hun medeleerlingen. 

Overleg na de presentaties met de rest van de klas. 


13

Bepaal met de klas welk team zijn website het best heeft weten te verkopen. De leerlingen 

leggen ook uit waarom ze dat vinden. 

Werden er spreek- en presenteerfouten gemaakt? 

De klas bespreekt alle fouten die werden gemaakt tijdens de presentaties. Daarna wordt 

besproken hoe ze deze fouten in de toekomst kunnen vermijden. 

Opdracht 7 

Noteer alle suggesties en ideeën per krant. 

Alle tips die werden bedacht om krantenwebsites nog beter te maken, stuur je naar 

kik@dagbladpers.org. KiK bezorgt de tips graag aan de krantenmakers. 

Opdracht 8 

Hou een duel 

De twee beste verkopers (of andere leerlingen die zich geroepen voelen) nemen het tegen 

elkaar op en voeren een debat of houden een soort battle (zoals in de rapwereld) waarin ze 

tegen elkaar uitkomen. De andere leerlingen beoordelen de geloofwaardigheid van de 

argumenten en de overtuigingskracht van de sprekers. Op basis hiervan kiezen ze een 

winnaar. 


14

Thema 5 Waarom lezen mensen kranten? p 10 

Opdracht 1 

Wat zijn volgens jou de belangrijkste redenen om een krant te lezen? 


Mogelijke antwoorden: 

Omdat ze “mee” willen zijn 

Om hun kennis up-to-date te houden (bv. wat je ooit op school hebt geleerd, wordt 

soms door nieuw onderzoek weerlegd. De nieuwe info vind je dan bv. in de krant) 

omdat ze willen meepraten over wat er in de wereld gebeurt: de krant helpt om alles 

beter te begrijpen en om een eigen mening te vormen 

omdat ze mee willen leven met wat andere mensen doen, voelen en denken 

omdat ze met de krant vergroeid zijn, omdat ze het zo gewoon zijn: het is een prettig 

ritueel, bv. bij het ontbijt of op de trein 

omdat het hen ontspant en even tijd voor zichzelf geeft 

omdat het hen op ideeën brengt voor aankopen, werk, vrije tijd, enz. 

omdat de krant schrijft over hun idolen of over mensen die ze persoonlijk kennen 

(bv. sportrubriek, regionieuws, enz.) 

omdat ze (een deel van) de actualiteit willen (of moeten) volgen voor school 

om de wereld en andere mensen beter te begrijpen 

om inspiratie op te doen voor hun (kunst)creaties, bv. onderwerpen voor hun blog, 

sterke beelden voor een schilderij, inspiratie voor een kortverhaal of een liedje, enz. 

enz. 

Voor volwassen cursisten ook: 

om op de hoogte te blijven voor hun job 

om beter geïnformeerd hun geld te beleggen 

enz. 

XTRA Waarom lezen anderen niet graag een krant? 

Waarom niet? Bv. mensen 

hebben geen tijd 

hebben geen zin 

hebben geen interesse 

vrezen dat het allemaal te ingewikkeld is 

hebben te weinig voorkennis 

vinden het formaat niet handig om te lezen 

enz. 


15

Opdracht 2 

Wat zijn de voordelen van kranten in vergelijking met andere media? 


Voordelen kranten op papier 

gebruiksvriendelijk 


aangenaam leesbaar (ogen!) 

ontspannender 

betrouwbaarder (?) 

charmanter 

makkelijker: de krant heeft een voorselectie van het nieuws gemaakt op basis van wat 

haar lezers aanspreekt 

Voordelen kranten online via PC of laptop 

constant up-to-date (permanente actualiteit) 

nieuws op maat selecteren (selectie-interactiviteit) 

nieuws „raten‟ 

aanvulling op traditionele media 

archieffunctie (hypertekstualiteit) 

goedkoper dan de papieren krant (de kost voor computer en internet-aansluiting niet 

meegerekend) 

multimediale opties (audio, video, interactiviteit via web 2.0, enz.) 

webfeeds als RSS en Atom (je krijgt automatisch een melding zodra er nieuwe inhoud is, 

zonder dat je naar alle websites moet surfen) 

wereldwijd raadpleegbaar 

je kunt ook makkelijk regionaal nieuws lezen van andere regio‟s dan de streek waar je 

zelf woont 

Voordelen kranten onderweg via smartphones, tablet, e-readers, enz. 

trendy / hip 

de actuele krant altijd direct beschikbaar 

met extra applicaties (toepassingen) 


compact 


16

XTRA : krantenartikel van 02.04.2010 over de stand van zaken rond de online krant 

De Vlaamse uitgever in het land van e-reading 

Ook in ons land belooft dit het jaar van e-reading te worden. Met tablets als de iPad van 

Apple wordt lezen op een scherm ook interessant om kranten en tijdschriften te lezen. Maar er 

is nog flink wat werk aan de winkel. 

Het eerste e-reading event van de Lage Landen vond recentelijk plaats in Eindhoven. Op 10 

juni komt er wegens het grote succes een editie in Brussel. En morgen levert Apple in de VS 

zijn eerste iPads, iets wat ook in ons land de nodige aandacht krijgt. Daarmee lijkt het hele ereading 

gebeuren ook bij ons aan een opmars te kunnen beginnen. 

In landen als de VS of Nederland zijn e-readers, het toestel waar je elektronische boeken mee 

kan lezen, al langer populair. Van sommige titels verkoopt de online boekenwinkel Amazon 

bijvoorbeeld al meer elektronische dan papieren exemplaren. In Nederland werden er volgens 

onderzoeksbureau GFK Retail and Technology tot nu toe zo'n 37.000 e-readers verkocht, 

waarbij er per toestel gemiddeld slechts drie digitale boeken zouden zijn aangekocht. Maar de 

belangrijkste Nederlandse e-boekenwinkel Bol.com verwacht dit jaar wel zo'n 250.000 tot 

400.000 e-boeken te kunnen verkopen. 

Voor ons land zijn er nog geen relevante cijfers bekend. Het fenomeen staat bij ons, nog meer 

dan in andere landen, nog echt in de kinderschoenen. Dit is op zich niet per se slecht. De 

Vlaamse boeken-, magazine- en krantensector staat economisch sowieso niet enorm sterk, en 

kan het zich niet veroorloven om zomaar wat te experimenteren. Het is dus beter om in te 

stappen in een markt die zich al iets beter aan het ontwikkelen is. 

Lokaal aanbod 

Anderzijds moeten de Vlaamse uitgevers ook niet meer te lang wachten om initiatieven te 

ontwikkelen en een positie in te nemen. Als ze te lang wachten, zullen grote buitenlandse 

spelers als Amazon, Apple of Google ook onze markt inpalmen. Voorlopig hebben zij nog te 

veel werk met de Amerikaanse en grote Europese markten, maar naar verwachting zullen ze 

in de loop van volgend jaar ook in ons land met een lokaal aanbod komen. 

Als de uitgevers dan niet klaarstaan met een eigen verkoopsmodel, zullen ze gedwongen 

worden om aan de voorwaarden van de grote spelers te werken. Dat betekent niet alleen dat ze 

hun producten aan minder interessante tarieven kunnen verkopen, maar vooral dat ze de 

controle en de klantenbinding kwijt zijn. 

Vooral voor de uitgevers van magazines en kranten zou dit laatste een groot probleem zijn. 

Een belangrijk deel van hun inkomsten komt van advertenties en extra diensten of producten 

die ze aan hun abonnees kunnen verkopen. Het is nog niet duidelijk welke 

advertentiemodellen er op e-readers zullen opduiken, maar de meest dominante speler in de 

keten zal daar ongetwijfeld over beslissen. 


17

Hetzelfde geldt voor de gegevens van abonnees. Als bedrijven als Apple of Amazon 

abonnementen verkopen in hun onlinewinkels, krijgen de uitgevers daar waarschijnlijk slechts 

een deel van. Alleen Apple of Amazon beschikken over de klantgegevens en kunnen hem ook 

andere producten of advertenties op maat aanbieden. Voor de uitgevers valt zo een grote bron 

van inkomsten weg. 

In de boekenbranche hebben de uitgevers goed begrepen dat ze moeten samenwerken. Hun 

sectororganisatie Boek.be heeft vorig jaar al e-boek.org opgezet als eerste experiment met de 

verkoop van e-boeken. Boek.be heeft daarnaast nog vergevorderde plannen (zie kaderstuk). 

Ook de kranten- en tijdschriftenuitgevers zijn zich bewust van het nieuwe fenomeen, maar ze 

lijken voorlopig de kat uit de boom te kijken. Een krant als De Tijd heeft enkele jaren geleden 

wel meegewerkt aan een experiment met een versie op een e-reader, maar momenteel zijn er 

geen Vlaamse kranten die echt al een versie voor e-readers beschikbaar hebben. Bij de 

tijdschriftenuitgevers volgen de grote spelers zoals Roularta of Sanoma het e-reading 

gebeuren wel op de voet, maar ook hier zijn er nog weinig concrete plannen. 

Investeren 

Het probleem zit vooral bij de enkele tientallen kleinere magazine- en nieuwsuitgevers die 

Vlaanderen telt. Voor hen biedt het e-reading gebeuren interessante perspectieven. Dankzij 

het elektronische formaat kunnen ze hun uitgaven een grote meerwaarde bieden door er 

interactiviteit en multimedia aan toe te voegen. En omdat de distributie via onlinekiosken een 

pak makkelijker en goedkoper loopt, krijgen ze een potentieel groter bereik. 

Maar e-reading stelt hen ook voor enkele problemen. Om hun elektronische publicatie een 

meerwaarde te geven, zullen ze niet alleen hun eindproduct maar ook hun werkprocessen 

moeten aanpassen. Dit vergt flink wat investeringen in studiewerk en automatisering, iets 

waar de meeste uitgeverijen niet het budget en de mankracht voor hebben. Daarom zouden ze 

het onderzoek en de marktverkenning het best collectief aanpakken, zoals Boek.be dat voor de 

boekensector doet. In Nederland hebben bijvoorbeeld een veertigtal magazine-uitgevers zich 

verenigd. 

www.ereadingevent.be 

De Standaard, 2 april 2010 


18

Thema 6 Nieuwsselectie p 11 

Opdracht 1 

Wat is het verschil tussen een subjectieve en objectieve tekst? 

In een objectief stuk beperkt de schrijver zich tot controleerbare feiten. In een subjectief 

stuk komt ook de eigen mening van de auteur aan bod. 

Opdracht 2 

Zoek 3 voorbeelden van subjectieve rubrieken. 

Recensie (boek, film, theaterstuk, restaurant ...) 

Column 

Krantencommentaar (redactioneel standpunt) 

Opiniestuk 

Lezersbrief 

Ook reisreportages, kookrubrieken, enz. kunnen subjectief gekleurd zijn. 

Opdracht 3-4-5 

Wat vind je het meeste in de krant: goed nieuws of slecht nieuws? Waarom? 

Doorgaans vind je vooral minder goed nieuws. 

Moet er meer goed nieuws in de krant komen? Waarom? 


Toelichting 

Hoe raar het ook mag klinken: veel mensen gaan spontaan (en vaak onbewust) op zoek 

naar berichten met slecht nieuws. Wie leest hoe slecht anderen het hebben, is diep 

vanbinnen een beetje opgelucht dat hij het zelf beter heeft. Op die manier kan slecht nieuws 

je toch een “goed” gevoel geven. 

Goed nieuws wordt algauw als normaal, vanzelfsprekend bevonden, en dus minder 

lezenswaardig. Slecht nieuws is vaak spectaculairder en/of raakt je in je emoties. 

Een „straf‟ slechtnieuwsverhaal biedt vaak meer gespreksstof: je kunt je er samen met 

anderen aan ergeren, klagen over hoe dit vermeden had kunnen worden, discussiëren over 

hoe jij de besproken problemen zou aanpakken, enz. 

Goed nieuws kan je snel een goed, warm gevoel geven. Goednieuwsberichten zijn nodig om 

het evenwicht te bewaren. 


19

Wie alleen maar slecht nieuws hoort, voelt zich daar op den duur ook persoonlijk slecht bij. 

Je krijgt dan een negatief, pessimistisch beeld van de wereld, wat een grote impact kan 

hebben op je persoonlijk welzijn en op de manier waarop je in het leven staat en met 

anderen omgaat. 

Elke krant biedt je een (persoonlijk gekleurde) blik op de wereld, een selectie van wat op 

onze planeet aan de gang is. Kranten dragen hier dus een grote verantwoordelijkheid. Ze 

bepalen immers voor een stukje mee hoe de lezer naar de wereld kijkt, en daardoor hoe die 

lezer denkt, voelt en handelt. 

XTRA Het Belang van Limburg heeft ook een GoedNieuwsKrant. 

Een initiatief dat navolging verdient? 


20

Thema 7 Krantenkoppen p 12 

Opdracht 1-2 

Wat is een stijlfiguur? 

De leerlingen zoeken het antwoord bv. in een woordenboek, in het Lexicon van Literaire 

Termen (Van Gorp e.a.), via een betrouwbare internetbron, enz. 

Definitie Van Dale: uitdrukking die een stijleffect teweegbrengt door bijzondere formulering, 

bijzonder gebruik van een woord of afwijking van de gebruikelijke zinsbouw. 

Zoek voor elke stijlfiguur een definitie die je zelf begrijpt. 

De leerlingen zoeken het antwoord in een woordenboek of op het internet 

Definities Van Dale: 

Woordspeling: het gebruik van een woord of een combinatie van woorden in 

verschillende zin tegelijkertijd, om een bepaald effect te bereiken. 

Personificatie: persoonsverbeelding, zaak die als persoon is voorgesteld (de dood 

waart rond, de lente strooit haar bloemen) 

Alliteratie of stafrijm: gelijkheid van beginklank (met man en muis, in rep en roer) 

Hyperbool: overdrijvende, vergrotende uitdrukking (zo snel als de bliksem, een zee 

van tranen) 

XTRA Stijlfiguren 

Woordspelingen 

http://taaladvies.net/taal/advies/vraag/923/ 

http://nl.wikipedia.org/wiki/Woordspeling 

Personificatie 

http://taaladvies.net/taal/advies/vraag/651/ 

http://nl.wikipedia.org/wiki/Personificatie 

Alliteratie of stafrijm 

http://nl.wikipedia.org/wiki/Alliteratie 

Hyperbool 

http://nl.wikipedia.org/wiki/Hyperbool_%28stijlfiguur%29 

Andere stijlfiguren 

http://www.cambiumned.nl/stijlfiguren.htm 

http://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_stijlfiguren 


21

XTRA De foutste woordspelingen 

Surf naar de website van Radio 1 (http://www.radio1.be/programmas/mezz/1240777/). 

Bekijk met de klas de 12 foto‟s. Bespreek waarom deze woordspelingen zo grappig zijn en 

kies jullie favoriet. Ook de reacties van luisteraars-lezers zijn het lezen waard! 

Opdracht 3 

Schrijf bij de volgende krantenkoppen welke stijlfiguur er gebruikt is. 

De dood van een dorp: alliteratie of stafrijm, personificatie. Een hyperbool is het niet 

echt: het dorp is wel degelijk helemaal verwoest, en dus „dood‟. 

Avatar loopt blauwtje op: woordspeling (de Avatar ìs een blauw mannetje), 

personificatie (de film als een mens) 

Ze kan haar zoon niet zomaar zien: alliteratie of stafrijm 

Belgische arbeidsmarkt lust migranten niet: personificatie 

Ik stond op ontploffen: hyperbool 

Liever lachen dan leren: alliteratie of stafrijm 

Het glas is halfvol - sterkedrankreuzen Diageo en Pernod Ricard leggen vlakke 

jaarcijfers voor: woordspeling (glas / sterkedrankreuzen) (hier is de ondertitel dus ook 

van belang!) 

Opdracht 4-5 

Zoek voor elke stijlfiguur nog 1 voorbeeld uit de kranten. 

Antwoord afhankelijk van de actualiteit gedurende de KiK-weken. 

Knip de leukste stijlfiguren uit. 

Bekijk met de klas welke stijlfiguren er nog uit de bus komen en benoem ze samen. 


22

Thema 8 Krantenbord p 14 

In het midden van Blits vind je een dobbelspel in de vorm van een ganzenbord, 

maar dan helemaal in het teken van kranten: het krantenbord. 

Verdeel de klas in groepjes van een viertal personen. Elke groep heeft een krantenbord 

(uitneembaar in het midden van Blits) en twee dobbelstenen. Iedere speler heeft een pion. 

De leerlingen gooien om beurt. Komen ze op een fotovakje, dan moeten ze de bijhorende 

opdracht uitvoeren (zie handleiding „Krantenbord‟ pagina 14 in Blits). De winnaar is diegene 

die als eerste het middenvak bereikt. Dit spel bevat tal van doe- en denkopdrachten, volledig 

in het teken van kranten. 


23

Thema 9 Speeltijd p 15 

Opdracht 1 

Kruiswoordpuzzel 

De oplossingen staan op pagina 31 van Blits 

Opdracht 2 

Sudoku 

De oplossingen staan op pagina 31 van Blits. 

Opdracht 3 

Woordzoeker 

De oplossingen staan op pagina 31 van Blits. 


24

Thema 10 Uit goede bron p 19 

Opdracht 1 

Wat is het verschil tussen citeren en parafraseren? 

Citeren: een passage letterlijk overnemen 

Parafraseren: een passage weergeven (omschrijven) in je eigen woorden 

Opdracht 2 

Citeren en parafraseren zijn niet alleen toegestaan op school, maar ook voor journalisten. 

Alleen: je mag niet vergeten je bron te vermelden. Als je citeert, zet je de geciteerde tekst 

typisch tussen aanhalingstekens. 

Ook bij parafraseren moet je duidelijk aangeven welke ideeën en teksten je hebt 

overgenomen, en welke van jezelf zijn. Doe je dat niet correct of zelfs helemaal niet, dan 

bezondig je je aan plagiaat: het overnemen van ideeën of teksten van anderen, zonder 

daarbij de bron te vermelden. Je steelt dan de gedachten van die anderen en doet alsof ze 

de jouwe zijn. 

Opdracht 3 

Wat is het nut van auteursrecht? 

Dankzij het auteursrecht kunnen auteurs (schrijvers, fotografen, componisten, enz.) 

1. een vergoeding krijgen voor hun werk 

2. beslissen wat er met dat werk gebeurt. 

Je mag niet zomaar zonder toestemming veranderingen aanbrengen in het werk van een 

auteur. Soms wil de maker zijn werk ook niet in verband gebracht zien met bv. een bepaalde 

politieke partij, een vereniging, een doel, enz. 

Opdracht 4 

Waarom houden sommige mensen toch geen rekening met het auteursrecht? 

Ze denken er gewoon niet aan dat ze er rekening mee moeten houden 

Onwetendheid 

Onoplettendheid 

De idee dat ze er ongestraft mee weg zullen komen 

... 


25

Opdracht 5 

Wat kan er gebeuren als je de auteurswetgeving toch schendt? 

De strafrechter kan verschillende straffen opleggen: een geldboete tussen € 100 en € 

100.000, een gevangenisstraf en/of de sluiting van de inrichting van diegene die zich 

schuldig maakt aan plagiaat. 

Als de auteur van het werk door het misdrijf schade geleden heeft, kan de strafrechter je 

ook een schadevergoeding laten betalen. 

Studenten die betrapt worden op plagiaat, krijgen soms een 0 voor het betreffende vak en 

moeten daardoor bv. mogelijks hun jaar overdoen. 

Bron: http://www.fleetproject.be/nl/tools/vademecum-juridischeknelpunten/journalist/auteursrecht-journalist/auteursrecht-inbreuken/handhaving/hetmisdrijf-van-namaking/ 

Opdracht 6 

Wat mag mevrouw Vermeulen doen zonder toestemming? Waarvoor moet ze 

betalen? 

1. In de krant staat een boeiend artikel over Winston Churchill. Mevrouw Vermeulen 

knipt het artikel uit, schrijft er bron en datum bij en kopieert het voor alle 76 

leerlingen van 6 TSO. Ze gebruikt het artikel in haar lessen over de Tweede 

Wereldoorlog; de leerlingen bewaren het in hun cursusmap. 

Dit mag zonder toestemming omdat het artikel enkel voor 

onderwijsdoeleinden wordt gebruikt. 

2. Mevrouw Vermeulen scant het artikel uit de papieren krant en gebruikt het in haar 

lessen met het digitale schoolbord. 

Dit mag ook zonder toestemming. 

Volgens de Auteurswet mag je "korte fragmenten" kopiëren uit educatieve en andere 

boeken. Tijdschrift- en krantenartikelen mag je volledig kopiëren, tenzij het artikel het 

volledige nummer of een overwegend deel van het tijdschrift zou omvatten. Ook foto‟s mag 

je in een onderwijscontext in principe volledig kopiëren zonder toestemming van de 

rechthebbende. 

De kopie dient hier bovendien duidelijk als illustratie bij onderwijs, een andere wettelijke 

voorwaarde. De lerares streeft ook geen winst na met de kopieerhandeling. Het gratis of 

tegen kostprijs aanbieden van de kopieën is wettelijk in orde. 

http://www.boek.be/doedekopieertest/kopieertest.html 


26

3. Mevrouw Vermeulen heeft ook een eigen website over de Tweede Wereldoorlog. De 

meeste van de websitebezoekers zijn leerlingen van haar school. Ze zet het artikel op 

haar website en vermeldt er bron en datum bij. 

Hiervoor moet mevrouw Vermeulen een vergoeding betalen. De website is 

immers publiek. 

Dit is krantenartikels scannen met het oog op de verspreiding ervan via e-mail, gesloten 

netwerken (intranet/extranet) of een publieke website 

http://www.reprocopy.be/index.php?id=19 

XTRA: over auteursrecht en hoe daar soms een stevig loopje mee 

wordt genomen 

Taiwanese student wint wedstrijd rond copyright met gekopieerd werk 

Met een werk dat hij van een Nederlander gekopieerd had, heeft een student in Taiwan een 

wedstrijd gewonnen die in het teken van respect voor auteursrecht op design staat. De 

organisator van de wedstrijd heeft de prijs gisteren ingetrokken. 

De dienst voor intellectueel eigendom die de wedstrijd organiseert, zei dat Wu Chih-wei 

gediskwalificeerd was en verzocht hem de medaille en de 5.000 Taiwanese dollar (118 euro) 

die aan de prijs verbonden was, terug te geven. Een vrouw had de dienst gesignaleerd dat het 

werk van de student een kopie was. 

Wu won de prijs met een ontwerp van een papieren vliegtuigje dat hij van Dennis Sibeijn had 

afgekeken. Het werk van Sibeijn heet Truth en staat op het internet. Wu zei dat hij het werk 

gekopieerd had omdat hij het geld nodig had. 

De Morgen, 24 september 2010 


27

Thema 11 Hoe wordt een krant gemaakt? p 20 

Opdracht 1-2 

Kolom 1 Kolom 2 Kolom 3 

Zo komt het nieuws Verzamelen 1b. feit-nieuws-gebeurtenis 

in de krant 2e. journalistiek-verslaggeving-nieuwsgaring 


Verwerken 3j. selectie 

4d. redactie 

Vormgeven 5h. lay-out-opmaak-bladschikking-vormgeving 

Zo komt het nieuws Vermenigvuldigen 7c. drukken 

6a. proefdruk-eindredactie 

bij de lezers 8f. expeditie of verzending 

Verspreiden 9i. bedeling-distributie-bezorging 

10g. lezen! 

28

Thema 12 Kranten maken p 21 

Meer informatie over de Krantenmaker met demovideo‟s en een geschreven handleiding 

vindt u op http://www.krantenmaker.be/index.php?id=4. 

Opdracht 1 

Kies met de groep één van de volgende thema’s. 

Persoonlijke keuze van de leerlingen 

Opdracht 2 

Schrijf je artikel in Word of in de Krantenmaker. 

De leerlingen kunnen hun eigen klas-of schoolkrant maken op www.krantenmaker.be. 

INHOUD: wat ga je schrijven? 

Op je bladzijde mogen teksten, interviews, foto‟s, infografieken, … . Maak er iets 

moois van! 

Denk bij het schrijven aan de 5 W‟s en H: wie? – wat? – waar? - wanneer? – waarom? 

– hoe? 

VORM : hoe moet je tekst eruit zien? 

Blader even door de kranten. Je vindt meteen talloze voorbeelden! 

Zorg ervoor dat je artikel heel echt lijkt, met een kop, een inleiding en tussenkoppen. 

Heb je een computer ter beschikking? Dan kun je meteen aan de slag met een 

tekstverwerker als Word. Foto‟s fleuren het geheel op. 

Maak bij de opmaak gebruik van „tekstreliëf‟ 

De opmaak en de structuur van een tekst leren je snel iets over de inhoud. Als je weet 

wat je kunt verwachten, begrijp je veel sneller waarover de tekst gaat. Stel je voor dat 

er in de krant nergens een kop zou staan! 


29

Allemaal lettertjes 

Vetgedrukt 

Onderstreept 

Cursief of schuingedrukt 

HOOFDLETTERS en de hele 

kleintjes 

Soms wat hoger of net wat lager 

Orde in de tekst! 


Ieder zijn plek 

Aan de kant 

Of verder weg 

Met een leeg lijntje ertussen: de 

Helemaal rechts 

Of in het midden 

Puntsgewijs 

in 

een 

kolom 

Of gewoon allemaal achter elkaar, op 1 lijn, netjes in de rij 

XTRA Maak je eigen klaskrant met de KrantenMaker 

De leerlingen kunnen samen of individueel hun eigen klas-of schoolkrant maken op 

www.krantenmaker.be. Ze kunnen een onderwerp kiezen uit vraag 2 of kiezen er zelf een. 

De nieuwe basisversie KrantenMaker Flits is extra snel, eenvoudig en makkelijk te gebruiken. 

U werkt alleen aan een krant, zonder redactie. Deze versie is geschikt voor leerlingen vanaf 

10 jaar. 

Een leerling of leerkracht kan helemaal alleen een krant maken, maar hij kan net zo goed 

samenwerken met een paar vrienden of collega‟s. Aangemaakte kranten bewaren, 

doormailen en afdrukken, het kan allemaal met de KrantenMaker. 

De KrantenMaker wordt u kosteloos aangeboden door Kranten in de Klas. Er is geen 

specifieke software nodig. De KrantenMaker draait zowel op pc als op Mac. Alles gebeurt 

online via uw browservenster. De KrantenMaker werkt in de meest courante browsers 

(Internet Explorer 7, Mozilla Firefox 2, Safari, ...). 

XTRA Nieuwsberichten 

Waarop moet je zoal letten om een degelijk nieuwsbericht te schrijven? 

http://mens-en-samenleving.infonu.nl/communicatie/25336-journalistiek-het-schrijvenvan-nieuwsberichten.html 

XTRA Nieuwsbronnen voor de journalist 

eigen ervaringen 

eigen onderzoek 

30

collega‟s-journalisten 

persoonlijk netwerk van familie, vrienden, kennissen, enz. 

persagentschap 

(anonieme) tipgevers 

andere kranten (binnen- en buitenland) 

radio en televisie (en teletekst) 

betrouwbare websites en blogs 

andere internetbronnen 

enz. 

zie ook www.journalinks.be 

XTRA Talenten van een goede journalist 

kritische instelling 

nieuwsgierigheid 

leergierigheid 

brede algemene kennis 

logisch redeneervermogen 

open geest 

mensenkennis 

contactvaardigheid (goed kunnen luisteren en praten) 

vertrouwen uitstralen (om informatie los te krijgen) 

objectief indien nodig (bv. niet in een column of opiniestuk!) 

eerlijkheid 

een goed gevoel voor taal 

doorzettingsvermogen 

relativeringsvermogen (bv. om zelf tegen kritiek te kunnen) 

zelfzekerheid (mag niet te veel angst hebben) 

enz. 

XTRA Wat moet je leren en studeren om zelf journalist te worden? 

Je hoeft geen specifiek journalistieke opleiding genoten te hebben om journalist te 

zijn. Veel journalisten zijn germanist, geschiedkundige, socioloog, filosoof, enz., maar 

anderen zijn gewoon een kei in het specifieke vakgebied waarover ze schrijven (bv. 

economisten, politicologen, biologen, enz.) 

Kennis van het onderwerp waarover je schrijft (bv. sport, muziek, 

gerechtsverslaggeving, enz.), de geschiedenis van het thema, mensen die belangrijk 

zijn in de branche, specifieke terminologie, enz. 

Kennis van de actualiteit (zoveel mogelijk onderwerpen) 

Taalvaardigheid: uitstekend leren luisteren, spreken, lezen, schrijven 

enz. 

XTRA Schrijven voor het web, voor wie een online krant wil beginnen 

Schrijven voor het web is een kunst apart. Deze website bevat handige tips en tricks over 

hoe je een goed artikel voor het web nu precies moet schrijven. 


31

http://www.jeugdwerknet.be/nieuws/perskanaal/schrijven-voor-het-web 

Opdracht 3 

Noteer de reacties op je klaskrant. 


Opdracht 4 

Stuur een exemplaar van je krant naar krantenmaker@dagbladpers.org. 


32

Thema 13 De sportkrant p 22 

Opdracht 1 

Welke papieren krant(en) raad je Milan en Jelena aan? Waarom? 

Persoonlijk antwoord van de leerlingen 

Kranten met veel sportnieuws: Het Nieuwsblad en Het Laatste Nieuws, ook Gazet van 

Antwerpen en Het Belang van Limburg 

Opdracht 2 

Welke online krant(en) raad je hen aan? Waarom? 


Opdracht 3 

Wat is volgens jou belangrijk om een sportkant of sportsite goed te vinden? 


Mogelijke invalshoeken: 

Veel fotomateriaal 

Interviews 

Mogelijkheid om videomateriaal te bekijken (websites) 

Lay-out van sportkatern 

Nieuwsselectie: ook regionaal sportnieuws 

Artikels over niet-courante sporten 

Overzichtelijke sportuitslagen 

Enz. 

Opdracht 4-5-6 

Zoek de komende dagen in de sportrubriek naar spreekwoorden, uitdrukkingen, 

gezegdes en andere voorbeelden van kleurrijk taalgebruik. 

Persoonlijke antwoorden van de leerlingen in functie van de actualiteit 

Zoek zelf 4 voorbeelden van oorlogstaal in de sportrubriek. 


Zoek zelf 4 voorbeelden van hoera-adjectieven in de sportrubriek. 



33

Thema 14 Geld, geld,geld p 24 

Opdracht 1 

Welke kranten berichten veel over de economische wereld? Maak je top 3. 


Mogelijke volgorde: De Tijd, De Standaard, De Morgen 

Maar: ook Het Nieuwsblad heeft uitgebreide consumentenpagina‟s (met de nadruk op 

personal finance en de plaats van de mens in de economie) en ook de andere kranten 

ruimen graag ruimte in voor geldzaken (bv. belastingen, winkelprijzen, banktarieven, enz.) 

Opdracht 2 

Welke 3 bedrijven komen momenteel het meest in het nieuws? 

Antwoorden in functie van de actualiteit 

Opdracht 3 

Zoek een artikel over een beursgenoteerd bedrijf. 

Iedere leerling zoekt zelf (een ander) artikel over een beursgenoteerd bedrijf. 

Wat wil dat precies zeggen, genoteerd zijn op de beurs? 

Aandelen van het bedrijf kunnen door het grote publiek worden gekocht en verkocht. 

Voordelen van beursgenoteerd zijn 

Kapitaal ophalen zodat je kunt investeren in groei 

Naamsbekendheid / publiciteit 

Nieuwe klanten aantrekken 

Bevestigen van je status in de sector 

Vergelijking van de waarde met die van andere bedrijven uit de sector 

Enz. 

Nadelen van beursgenoteerd zijn 

De beurs is heel wispelturig: de waarde van aandelen kan sterk stijgen, maar ook snel 

dalen. Dit houdt een groot risico in voor de aandeelhouders. 

Gezichts- en inkomensverlies wanneer de aandelenkoers daalt. Klanten en 

aandeelhouders kunnen daaruit afleiden dat het niet zo goed gaat met het bedrijf. 

Hoge prestatiedruk voor personeel en management (onder druk van de 

aandeelhouders) 

Kosten en inspanning voor de informatieverwerking 

Enz. 


34

Opdracht 4 

Waarom staat dit specifieke bedrijf nu in de belangstelling? 

Antwoord af te leiden uit het gekozen artikel en de informatie uit andere media. 

Opdracht 5 

Volg de beurskoersen van jouw gekozen bedrijf een week op de voet. Is de trend 

stijgend of dalend? 

Persoonlijk antwoord van de leerlingen in functie van de beursnoteringen. 

Opdracht 6 

Kan je deze stijging of daling in verband brengen met de manier waarop het 

bedrijf momenteel in het nieuws komt? 

De leerlingen houden enkele dagen de artikels over hun bedrijf bij, volgen radio en 

televisienieuws, enz. Ze lezen de artikels grondig en formuleren dan een antwoord. 

Opdracht 7-8 

De afgelopen jaren was er veel te doen rond de financiële crisis. Wat was het 

probleem met de crisis ook alweer? 

Samenvatting: de Amerikaanse huizen- en hypotheekmarkt stortte in, grote zakenbanken 

gingen failliet en trokken de hele wereldeconomie mee in het dal. 

De financiële crisis (of kredietcrisis) ontstond in de zomer van 2007. Er gingen veel banen 

verloren, met prijsdalingen van woningen en lagere rentes op de spaarrekeningen tot 

gevolg. 

De voornaamste oorzaak van de kredietcrisis was de instorting van de Amerikaanse 

hypotheek- en huizenmarkt. In september 2008 gingen de zakenbanken Lehman Brothers en 

Merrill Lynch failliet. Omdat de Verenigde Staten een grote invloed hebben op de 

internationale markt, werd de volledige wereldeconomie getroffen. 

XTRA 

Financiële tsunami overspoelt beurzen 

Een nooit geziene financiële crisis veroorzaakt een aardverschuiving op Wall Street en een 

nieuwe 'zwarte maandag' op de beurzen. 

Lehman Brothers en Merrill Lynch verdwijnen, AIG nadert afgrond 

Wall Street ontwaakte gisteren in shock nadat bekend was geworden dat weer twee grote 

Amerikaanse zakenbanken van de kaart verdwijnen: Lehman Brothers en Merrill Lynch. 

Bovendien verloor het aandeel van AIG gisteren tot 70 procent van zijn beurswaarde nadat 

uitgelekt was dat de grootste verzekeraar ter wereld een noodkrediet van 40 miljard dollar 

aangevraagd zou hebben bij de Fed, de Amerikaanse centrale bank. 


35

In reactie op deze 'financiële aardverschuiving' in de VS kleurden alle beurzen gisteren 

dieprood. De Europese beurzen sloten bijna 4 procent lager, de Bel20 verloor 3,5 procent en 

zakte ruim onder de drempel van 3.000 punten. Wall Street sloot 4,3 procent lager. De 

S&P500, de index van de belangrijkste 500 aandelen in de VS, daalde zelfs het meest sinds 

9/11, zeven jaar geleden. 

Vooral het nieuws over Lehman Brothers, dat gisteren noodgedwongen bescherming zocht 

tegen schuldeisers, sloeg in als een bom. De weigering van de Fed om een overname van 

Lehman financieel te steunen, onderstreepte dat er wel degelijk limieten zijn aan 

overheidsinterventies. 

In dat licht moet ook de verrassende overname gezien worden van Merrill Lynch, het grootste 

beurshuis ter wereld, dat nu voor 50 miljard dollar wordt gekocht door Bank of America. 

Want de vrees bestond dat Merrill Lynch de volgende bankreus was die in acute nood zou 

raken. 

Of dit zal volstaan om een domino-effect in de rest van de financiële wereld te voorkomen, 

valt af te wachten. Lehmans faillissementsaanvraag kan tot wanorde leiden bij talrijke andere 

banken, die eerder nog met en in Lehman handelden. Gelukkig is de rechtstreekse 

blootstelling bij de Belgische grootbanken beperkt, benadrukt waakhond CBFA. Het meeste 

risico loopt Dexia, dat maximaal 500 miljoen euro kan verliezen. 

Elders is de schade veel groter. Alan Greenspan, de fel bekritiseerde ex-voorzitter van de Fed, 

zei dit weekeinde al dat het huidige financiële tumult 'een gebeurtenis is die maar eens in de 

honderd jaar voorkomt'. Wereldwijd hebben de banken al voor 514 miljard dollar aan 

boekhoudkundige verliezen geslikt en Greenspan verwacht dat er nog meer spelers zullen 

omvallen. 

Mede daarom werd er dit weekeinde door tien bankreuzen in allerijl een extra vangnet 

opgezet. Zij richtten een noodfonds van 70 miljard dollar op dat voor extra liquiditeit kan 

zorgen. Maar ook alle centrale banken namen extra maatregelen. De Fed verruimde zelfs de 

toegang tot noodkrediet door ook aandelen te aanvaarden als onderpand. 'Nooit gezien, maar 

noodzakelijk', reageerden specialisten. 

Ondertussen waarschuwen economen luidop voor de 'fall-out' op de reële economie. Die zou 

nog altijd onderschat worden. 

De Standaard, 16 september 2008, Nico Tanghe 


36

Is die crisis nu opgelost, denk je? 

Persoonlijk antwoord van de leerlingen. Praat erover met de hele klas. Leerlingen staven hun 

antwoorden met berichten die ze in de kranten hebben gelezen. 

Mogelijke invalshoeken: 

Persoonlijk: 

Wat voelen de leerlingen in hun eigen omgeving? 

Hoe praten hun familieleden en vrienden over de crisis? Of komt het onderwerp niet 

aan bod? 

Algemeen-economisch: 

Evolutie van de vastgoedmarkt: stijgende of dalende vastgoedprijzen? 

Tewerkstelling: vallen er ontslagen en wordt er bespaard of investeren bedrijven 

opnieuw in personeel? 

Bedrijven: productie opdrijven of beperken? Opnieuw investeren in gebouwen, 

reclame, enz? Uitbreiding of besparen? 

Beurskoersen: algemeen stijgende of dalende koersen? 

Consumentenvertrouwen: trend tot sparen of tot consumeren? 

Overheid: besparen (minder subsidies, vernieuwing) of investeren? 

Banken: stijgt of daalt de rente op spaarboekjes? Worden leningen duurder? 

Enz. 

Opdracht 9-10-11 

2010 is het Europees jaar van de strijd tegen armoede en sociale uitsluiting. Er is de 

afgelopen maanden dan ook veel over het onderwerp verschenen. Een korte zoektocht op 

het internet biedt meteen heel wat informatie om rond dit thema te werken in de klas. 

LET OP 

Bijna 1 op de 5 kinderen in België leeft in een gezin met een inkomen onder de 

armoedegrens. Die verhouding kan in uw eigen klas hoger of net lager zijn, maar de 

problematiek is er wel degelijk. Hou hiermee rekening in uw lespraktijk. 

Deze opdrachten, hoe beperkt ook, kunnen zeer confronterend zijn voor (sommige van) uw 

leerlingen. Ken uw klas en bedenk vooraf goed hoe u met deze thematiek zult omgaan, wat 

u beter wel en niet kunt zeggen, hoe u in bepaalde situaties beter wel en niet reageert, enz. 

U vindt hierover heel wat tips op de site van het Vlaams Netwerk van verenigingen waar 

armen het woord nemen: http://www.vlaams-netwerk-armoede.be/index.asp?M=79 

Een uitgebreide databank met tips en lessuggesties vindt u op http://www.armoede-inzicht.be 

Hoe voelt Charlotte zich in deze situatie? 


bv. kwaad, triest/droevig, uitgesloten, eenzaam, teleurgesteld, ... 

Hoe wil Charlotte dat haar klasgenoten met haar omgaan? 


37


Terwijl Charlotte de krant leest, wordt ze af en toe geconfronteerd met dingen 

die ze wel leuk vindt, maar die zij zich niet kan veroorloven. Zoek hiervan 3 

voorbeelden in de krant. 

Antwoorden in functie van de actualiteit. 

Belangrijk: mensen in armoede lijden niet alleen onder de materiële gevolgen van die 

armoede, maar ook onder de vele vormen van stigmatisering en sociale uitsluiting die 

daarmee gepaard gaan. Besteed hier ook aandacht aan met de leerlingen. 

Bv. een artikel over jongeren en veiligheid op het internet. Charlotte heeft geen toegang tot 

het internet. Ze hoort de verhalen van de anderen en praat hen na, maar heeft geen idee 

van de discussies die op Facebook en Netlog leven. Ze kan dan ook moeilijk de gesprekken 

volgen op de speelplaats, want ze snapt al de „inside jokes‟ niet. Ze kan ‟s avonds ook niet 

chatten zoals veel van haar klasgenoten en is dus niet „mee‟. Hierdoor valt ze buiten de 

groep, al doet ze nog zo haar best om dat te vermijden. 

Bv. een artikel over het feit dat Belgen te veel medicijnen gebruiken. Charlottes moeder 

heeft dure medicatie nodig, maar kan die niet altijd betalen, waardoor het genezingsproces 

vertraagd wordt. Charlotte wordt bijzonder opstandig en kwaad als ze leest over de 

overconsumptie bij anderen. Ze denkt aan haar moeder die pijn heeft en de medicijnen wél 

effectief nodig heeft. 

Bv. Charlotte leest over de nieuwste rages in het fitnesscentrum. Ze is behoorlijk sportief en 

wil ook graag aan fitness, zumba en spinning doen. Alleen: een beurtenkaart is duur (om 

van een abonnement nog maar te zwijgen) en er is ook geen geld om achteraf te blijven 

kletsen bij een drankje in de bar – iets wat haar vriendinnen wel altijd doen. 

Enz. 

Opdracht 12 

Is armoede een veelbesproken thema? 

Persoonlijk aanvoelen van de leerlingen op basis van wat ze in de krant gelezen hebben. 

Noot: dit hangt voor een deel af van de periode waarin met kranten wordt gewerkt. Zo is 

2010 het jaar tegen de armoede, en vooral in september en oktober 2010 is er bijzondere 

aandacht aan het onderwerp besteed. 

Wordt er in de loop van het jaar een rapport openbaar gemaakt, een actie of campagne 

opgezet, enz., dan is er ook meer aandacht voor het thema dan gemiddeld. 

Bij extreme weersomstandigheden (hitte, koude) is er meestal tijdelijk extra aandacht voor 

de leefomstandigheden van daklozen. 

Opdracht 13 

Moeten de kranten meer aandacht besteden aan het thema van sociale 

ongelijkheid? 


38


Mogelijke antwoorden: 

Ja, om mensen ervan bewust te maken dat er ook in ons land relatief veel 

armoede is 

Ja, om mensen er geregeld aan te herinneren dat armoede ook bij ons een realiteit 

is, zodat ze het niet vergeten 

Ja, om mensen meer inzicht te geven in het leven van mensen in armoede, zodat er 

meer begrip groeit (bv. niet alleen rond de materiële kant van de zaak, maar ook 

omtrent de sociale gevolgen, bv. het gevoel uitgesloten te worden) 

Neen, er is al genoeg aandacht voor het thema 

Neen, ik word niet graag geconfronteerd met problemen en wil er dus liever niet 

over horen 

Neen, ik vind dit achtergrondinformatie en geen “nieuws” en dus moet het voor mij 

niet in de krant 

Enz. 

XTRA - krantenartikels. Markering in vetjes door Kranten in de Klas. 

Arme kinderen voelen zich in de eerste plaats buitengesloten 

Kinderen die in armoede leven voelen zich eerder buitengesloten dan arm, zo blijkt uit 

een onderzoek van Unicef België. Die organisatie ondervroeg daarvoor kinderen tussen 11 

en 18 jaar oud. 

"De kinderen voelen zich anders, en dus uitgesloten", zegt Isabelle Marneffe van Unicef. Ze 

zijn ook vragende partij voor meer participatie, ze willen dat hun stem in het debat en bij het 

zoeken naar oplossingen gehoord wordt. "Daarbij moet er ruimte zijn voor persoonlijke 

begeleiding, de kinderen hebben steun nodig en begrip voor hun levensomstandigheden", 

zegt Marneffe. 

Uit de getuigenissen blijkt ook dat de kinderen worden geremd door een gebrek aan 

zelfvertrouwen om hun leven in eigen handen te nemen en zich los te worstelen uit de 

armoede. Familie en vrienden vinden ze ook bijzonder belangrijk, hoewel ze bij die 

vrienden soms een negatieve druk voelen die kan leiden tot delinquentie of drank- en 

drugsmisbruik. De jongeren zeggen ook dat ze vaak in een "niet ideale" wijk opgroeien, 

waar ze veel tijd op straat doorbrengen. 

Het rapport is overgemaakt aan staatssecretaris voor Armoedebestrijding Philippe Courard, 

die samen met Unicef, de Koning Boudewijnstichting en Eurochild pleit voor een proactief, 

coherent en gecoördineerd Europees beleid tegen kinderarmoede, gebaseerd op de rechten van 

het kind en participatie. Morgen en vrijdag wordt een Europese conferentie georganiseerd in 

Marche-en-Famenne, met als doel aanbevelingen op te stellen. "De Belgische regering moet 

tijdens het voorzitterschap van de EU het Europese beleid inzake kinderarmoede 

beïnvloeden", vindt Courard. 

De Morgen, 1 september 2010 


39

1 op 5 kinderen kansarm 

Volgens een studie van Unicef leeft in België één op de vijf kinderen met een verhoogd 

risico op armoede. Daarmee boeken we de op vier na slechtste resultaten in de Europese 

klas. Prinses Mathilde bezoekt vandaag in Marche-en-Famenne een grote Europese 

conferentie over kinderarmoede. 

Kevin is een opvallend mondige kerel, die volgens Thomas Neefs, jongerenwerker bij de 

Antwerpse vzw Betonne Jeugd, een prima maatschappelijk werker zou zijn. Kevin zou niks 

liever willen worden, "maar ik kan nu geen drie jaar studeren. Ik moét werken, om mijn 

schuld af te betalen en om mijn ouders wat bij te springen, want zij hebben ook al 23 jaar voor 

mij gezorgd." 

Kevin groeide op in Antwerpen-Zuid. "Tot dat Justitiepaleis er kwam en de huurprijzen 

omhoog schoten. We werden verplicht om te verhuizen naar een sociale woning in de buurt 

van het Stuivenbergziekenhuis. Mijn pa was zeker niet van arme komaf. Hij komt uit een 

binnenschippersfamilie en had zelf ooit een binnenschip en meerdere huizen, maar na twee 

mislukte huwelijken is hij op nul teruggevallen. In het begin konden ze zich uit de slag 

trekken, maar toen mijn moeder drie keer kanker kreeg en ons gezin op één inkomen 

terugviel, ging het mis. Rekeningen bleven liggen. Op de duur kregen ze schulden." 

Kevin herinnert zich de uitsluiting op school. "Kinderen zijn kei-hard voor elkaar. Tuurlijk 

zagen ze dat mijn broeken uit de solden kwamen. En als je vier maanden met een kapotte bril 

moet rondlopen die met een veiligheidsspeld aaneen hangt, lachen ze je uit. Ik spijbelde, 

verliet de school en begon interims te doen. Door één stommiteit, waarbij ik in aanraking 

kwam met het gerecht, bouwde ik schulden op." 

Dankzij vzw Betonne Jeugd en zijn muziek klom Kevin uit de put. "Ik ben op de goede weg 

en werk nu bij de vzw Manus. Thuis aten wij soms drie dagen boterhammen, omdat er niks 

anders was. "Ik sla een maaltijd over, mijn maagzweer, weet ge wel", zei mijn vader dan, 

maar ik wist wel wat de échte reden was. Ik wil nu vooral hard werken, zodat mijn kinderen 

het beter hebben." 

Als voorzitter van de EU maakt België een prioriteit van de strijd tegen kinderarmoede. 

Driehonderd personen uit 27 landen discussiëren vandaag in Marche-en-Famenne in groepen 

van tien personen over een betere toekomst. De basis van de kinderarmoedeconferentie is niet 

gewoon over het onderwerp praten, maar de kinderen zélf aan het woord laten. Blijkt dat de 

jongeren die getroffen zijn door armoede zichzelf niet als arm beschouwen, maar zich 

vooral uitgesloten voelen. Om volwaardig te kunnen participeren, zeggen ze meer steun 

nodig te hebben van hun gezin, vrienden en leerkrachten. 

Op de conferentie getuigden gisteren de twee Antwerpse jongeren Kevin de Laat (23) en 

Cindy Van Geldorp (19), die allebei opgroeiden in de wijk Stuivenberg. Zij stelden er zelf de 

verenigingen voor waar ze steun vonden en nog altijd vinden. Voor Kevin is dat de vzw 

Betonne Jeugd, voor Cindy de vzw Recht-Op. 

Uit een enquête van Unicef blijkt dat kinderen die opgroeien in armoede geremd worden 

door een gebrek aan zelfvertrouwen om hun leven in eigen handen te nemen. 

Staatssecretaris voor Armoedebestrijding Philippe Courard (PS) pleit daarom voor een 

"gecoördineerd Europees beleid". 


40

Toen Cindy geboren werd, woonden haar ouders en twee oudere broers aan het Sint- 

Jansplein. "Ik was tien maanden toen mijn papa zelfmoord pleegde. Mijn broers vonden hem, 

hij had zich verhangen. We zijn verhuisd naar het Stuivenbergplein, omdat het voor mijn 

mama te confronterend was om tussen al die herinneringen te leven. Als alleenstaande moeder 

van drie kinderen had ze het zwaar. Gelukkig was er op de ergste momenten altijd mijn 

bomma die ons uit de nood hielp, bijvoorbeeld als er geen geld voor de dokter of tandarts 

was." 

Cindy veranderde vaak van school, zeker in het middelbaar. "Ik werd gepest, vanwege mijn 

bril, of omdat ik een maatje meer had, of omdat ik niet de hipste kleding droeg... Kinderen 

vinden altijd wel iets om andere kinderen aan te pakken. Op de duur was mijn zelfvertrouwen 

zo laag dat ik op mijn zestiende een depressie kreeg." 

Thuis paste Cindy zich aan. "Mijn moeder wou ons niets ontzeggen. Dus als er een ijskar 

kwam en we wilden een ijsje, dan mochten we er eentje kiezen. Maar ik nam dan altijd het 

goedkoopste, ook al vond ik de andere lekkerder." 

Op haar 18de, in het vijfde middelbaar, stopte ze met school. "Bij de vzw Recht-Op vond ik 

mijn zelfrespect terug. Ze nemen je zoals je bent. Ik heb diep gezeten, maar momenteel 

gaat het goed. In juni leerde ik Fabian kennen. Ik vond werk en we wonen nu samen in 

Waarschoot, op de buiten. Ik voel me er openbloeien. Dat ik nu weg ben van het 

Stuivenbergplein doet me goed. Twee keer heb ik er op het trottoir iemand zien liggen die uit 

wanhoop uit het raam was gesprongen. Geloof me, zo'n beeld vergeet je nooit, zeker niet als 

je zelf niet goed in je vel zit. Mijn grote droom? Met gehandicapte kinderen werken, omdat zij 

je zoveel liefde schenken." 

Gazet van Antwerpen, 3 september 2010 

EU gaat strijd met armoede aan 

In de Spaanse hoofdstad Madrid komen vandaag vertegenwoordigers van de EU-landen 

samen om het falende armoedebeleid recht te trekken.. 

Om er een geloofwaardige conferentie van te maken zou Europa vandaag in de eerste plaats 

mea culpa kunnen slaan. Het is zijn beloftes rond armoede van tien jaar geleden namelijk 

nauwelijks nagekomen. 

In 2000 ging de 'Lissabonstrategie' van start. Bij de aanvang van een nieuwe eeuw waren de 

Europese beleidsmakers optimistisch en wilden ze van Europa een welvarende regio zonder 

armoede maken. Die strategie steunde op drie kerndoelstellingen: sociale cohesie, 

economische groei en werkgelegenheid. 

Halverwege de jaren nul klonk de herziene Lissabonstrategie echter al helemaal anders. De 

richtlijnen werden aangepast tot 'meer groei', 'creatie van meer jobs' en een 'goed bestuur' door 

betere coördinatie op verschillende beleidsniveaus. 


41

Die bijsturing is tot op heden een punt van kritiek, onder meer van professor Jan Vranken, 

socioloog aan het Antwerps onderzoeksinsituut OASeS en auteur van de Jaarboeken tegen 

Armoede en Sociale Uitsluiting. 

'Gaandeweg is het sociale aspect in Europa op de achtergrond geraakt. Er zou zelfs een intern 

rapport circuleren waarin de focus op louter het economische ook met zoveel woorden wordt 

gezegd. Ik stel me de vraag of die conferentie tegen armoede en sociale uitsluiting meer zal 

betekenen dan wat "window dressing". De lidstaten mogen niet enkel beloftes maken voor de 

komende tien jaar, maar moeten de rapportenfase eindelijk overstijgen.' 

Als het van de federale staatssecretaris voor Armoedebestrijding, Philippe Courard (PS), 

afhangt, schiet Europa vandaag in actie. Vanaf juli neemt België het voorzitterschap van de 

Europese Unie waar, wat met zich brengt dat hij vandaag de congresgangers mag toespreken. 

Courard liet alvast weten dat hij zal pleiten voor een nieuwe gemeenschappelijke Europese 

strategie om de armoede aan te pakken. 

Daarbij stelt hij drie prioriteiten vast. De eerste is het verplicht maken van een Europees 

minimuminkomen. Tachtig miljoen mensen, of zo'n 7 procent van de Europese bevolking, 

leeft vandaag onder de armoedegrens. Een gegarandeerd minimuminkomen kan daar 

eventueel soelaas bieden, zeker in de nieuwe lidstaten. 'We mogen echter niet vergeten dat 

ook een aantal van de oude lidstaten nog geen degelijk systeem hebben', voegt Vranken daar 

aan toe. België kent wel minimuminkomens, maar die uitkeringen liggen meestal onder de 

Europese armoedegrens. 

'Het zou heel mooi zijn mochten alle lidstaten tegen 2020 stelselmatig een minimuminkomen 

uitbouwen dat overeenstemt met de Europese armoedegrens', vindt Vranken. 

Een tweede prioriteit van Courard is het terugdringen van kinderarmoede, ook in ons land. 

Twaalf op de honderd Belgische kinderen groeien op in een gezin waar niemand een job 

heeft. Slechts vier Europese landen doen het slechter, het Verenigd Koninkrijk is de slechtste 

leerling. Professor Vranken waarschuwt wel: 'Dit is een strijd die je niet voert met emoties. 

Het heeft geen zin de omgeving van die kinderen - de sociaaleconomische 

omstandigheden - onder handen te nemen en zo alles te proberen op te lossen.' De 

klemtoon moet liggen op onderwijs en opleiding. 

Volgens officiële tellingen telt België 17.000 daklozen. De aanpak van die problematiek is 

voor Courard de derde prioriteit. 

België ambieert terecht een voortrekkersrol in het (hopelijk) hernieuwde Europees 

armoedebeleid, vindt Vranken. 'De huidige staatssecretaris, maar ook zijn voorganger, hebben 

veel inspanningen gedaan.' De inschakeling van ervaringsdeskundigen in de armoede in de 

administraties is bijvoorbeeld uniek in Europa. 'België is een van de beste leerlingen van de 

Europese klas wat betreft armoedebestrijding. Laat ons hopen dat Courard er ook in slaagt om 

iets uit de brand te slepen.' 

De Standaard, 21 januari 2010 


42

Thema 15 Het land in de krant p 27 

Opdracht 1-2 

Kies 5 artikels voor Youssra. Kies artikels waardoor ze snel iets interessants kan 

bijleren over ons land en onze cultuur. 

Artikels in functie van de actualiteit. De leerlingen knippen de artikels uit en bewaren ze in 

een map. Zorg voor een verscheidenheid aan thema‟s: niet alleen artikels over bv. politiek, 

maar ook over populaire cultuur, sporthelden, grote evenementen, sociale problemen, 

geldzaken, enz. 

Leg telkens kort uit waarom je dat artikel gekozen hebt. 

De leerlingen noteren op een apart blad of op het artikel zelf waarom ze het hebben 

gekozen. Daarna doen ze eventueel hun verhaal in de klas. 

Opdracht 3 

Youssra is haar land ontvlucht om politieke redenen. Bedenk zeker nog 3 andere 

redenen waarom mensen hun land ontvluchten. 

vervolging en discriminatie (godsdienst, etnische achtergrond, ...) 

armoede 

hongersnood 

oorlog 

natuurrampen 

enz. 

Opdracht 4 

Als je de krant leest, kan je soms al voorspellen uit welke landen er binnenkort 

veel vluchtelingen zullen bijkomen. Noem 2 dergelijke landen die momenteel in 

het nieuws zijn. Leg ook uit waarom mensen uit die landen weg zouden willen. 

Wees specifiek in je antwoord. 



43

Thema 16 Europa, Europa! 

Opdracht 1 

Duid de 27 lidstaten aan op de kaart van Europa. 

Opdracht 2 

Schrijf bij elke vlag de naam van het land. 

De leerlingen schrijven onder elke vlag de naam van het land (1-27). 

Eerste rij: Spanje, Portugal, Roemenië, Litouwen, Estland 

Tweede rij: Verenigd Koninkrijk, Slowakije, Nederland, Slovenië, Oostenrijk 

Derde rij: Denemarken, Zweden, Duitsland, Luxemburg, Polen 

Vierde rij: Griekenland, Ierland, Malta, Bulgarije, Hongarije 

Vijfde rij: Frankrijk, België, Tsjechië, Finland, Letland 

Zesde rij: Italië, Cyprus 


44

Opdracht 3 

Vul aan 

In de tweede helft van 2010 is België voorzitter van de Europese Unie. Van januari tot juni 

2011 is het de beurt aan Hongarije. De Europese Unie telt momenteel 27 landen. Er zijn 4 

kandidaat-lidstaten, namelijk Ijsland, Macedonië, Kroatië en Turkije. 

Opdracht 4 

Welke Europese landen staan de laatste weken veel in de belangstelling? 

Waarom? 


Opdracht 5 

Zoek voor zeker 3 Europese landen een belangrijk leider in de krant. Waarom 

waren zijn in het nieuws? 


XTRA Europa in 12 lessen 

http://europa.eu/abc/12lessons/index_nl.htm 

Op deze website kom je in 12 eenvoudige lessen te weten wat de Europese Unie doet, waar 

ze goed voor is en hoe ze functioneert. 

Europa voor beginners 

Wist u al dat België de op vier na kleinste lidstaat is? En dat liefst een derde van de 

Brusselse kantoorruimte gebruikt wordt door Europese instellingen? En dat de 

Europese Commissie meer uitgeeft aan de schoonmaak van die kantoren dan aan het 

buitenlands en veiligheidsbeleid? Europa in een notendop. 

Toen waren we al met 27 

Het begon meer dan een halve eeuw geleden allemaal heel bescheiden. Een clubje van zes 

landen zette de Europese constructie op poten. België was een van die oerleden. 

Door de jaren heen trok het Europese project almaar meer leden aan. De grootste 

uitbreidingsronde vond in 2004 plaats, toen de Europese Unie in één klap tien lidstaten rijker 

werd. Roemenië en Bulgarije zijn de Europese benjamins. Zij kregen hun toegangsticket drie 

jaar geleden. 

Het debat over de grenzen van Europa woedt al tientallen jaren. Zo oogstten de laatste twee 

uitbreidingsrondes her en der kritiek. Maar die scepsis ten opzichte van nieuwkomers was er 

eigenlijk altijd. Ook Spanje en Portugal werden niet door alle oerleden even warm onthaald. 

Terwijl we ze nu niet meer weg zouden kunnen denken. 


45

Hoe dan ook, de huidige 27 lidstaten krijgen er in de toekomst zo goed als zeker nog enkele 

nieuwe collega's bij. De gesprekken met Kroatië zitten in de laatste rechte lijn. Voorts zijn de 

onderhandelingen met IJsland recent gestart. Waar die zullen eindigen, is een groot 

vraagteken. De onafhankelijke IJslandse burgers zien de EU als een bureaucratisch monster 

dat een gevaar vormt voor hun bloeiende visindustrie. De kans is reëel dat ze 'nei' zeggen als 

ze de toetredingsvraag in een referendum moeten beslissen. 

De situatie met Turkije is dan weer net omgekeerd. Hier is het vooral Europa zelf dat twijfels 

heeft. Macedonië is ook officieel kandidaat. Ook een handvol andere landen droomt ervan om 

bij de club te horen: Kosovo, Bosnië-Herzegovina, Albanië, Montenegro en Servië. Die 

laatste drie hebben ook al een aanvraag ingediend. Europa koestert overigens het motto 'beter 

een goede buur dan een verre vriend'. Met heel wat landen die nooit lid zullen kunnen 

worden, onderhoudt Europa wel relaties in het zogenaamde nabuurschapsproject. Bij die 

buren zitten onder meer Marokko, Oekraïne en Armenië. 

Van kilometers en munten 

De Europese Unie heeft een oppervlakte van 4miljoen vierkante kilometer. Frankrijk is het 

grootste land, Malta het kleinste. België is het op vier na kleinste land. De Duitsers zijn het 

talrijkst, de Maltezen zijn dan weer de kleinste groep. Het is niet verwonderlijk dat er grote 

verschillen zijn tussen de lidstaten. Vooral de nieuwkomers hebben vaak nog een lange weg te 

gaan om bijvoorbeeld dezelfde levensstandaard te halen als de andere Europeanen. Die 

levensstandaard is het hoogst in Luxemburg en het laagst in Bulgarije. 

Ja, het Britse pond is springlevend, maar intussen hebben al zestien landen de euro ingevoerd. 

Vanaf 1januari wordt Estland het 17de euroland. Veel nieuwe lidstaten uit het oosten van de 

EU willen hun eigen munt graag inruilen tegen de sterkere euro, maar voldoen voorlopig nog 

niet aan de criteria. Door de recente financiële crisis en de Griekse problemen, zullen de 

eurolanden strenger dan ooit zijn tegenover potentiële nieuwkomers. 

En er is nog een belangrijke breuklijn tussen de lidstaten. In het midden van de jaren tachtig 

beslisten België, Nederland, Luxemburg, Duitsland en Frankrijk hun grenzen voor elkaar 

open te stellen in het Luxemburgse Schengen (zie kader en paspoort). Ierland en Groot- 

Brittannië doen nog altijd niet mee met 'Schengen', waardoor we nog altijd onze identiteit 

moeten laten checken als we naar pakweg Londen of Dublin reizen. Roemenië en Bulgarije 

zitten nog in een overgangsfase. 

Dwergen en reuzen 

De wereld ziet er vandaag met opkomende reuzen als Brazilië, China en India helemaal 

anders uit dan net na de Tweede Wereldoorlog, toen de Europese integratie in gang werd 

gezet. Waren Frankrijk en Duitsland in een recent verleden nog echte reuzen, dan hebben ze 

intussen de Europese dwergen almaar meer nodig om zich internationaal te laten gelden. Op 

wereldschaal is de omvang van de Europese Unie immers veel indrukwekkender dan hun 

eigen gewicht. 

Er zijn sinds begin dit jaar 501 miljoen Europese burgers. Dat betekent dat de EU na China en 

India de meeste inwoners ter wereld heeft. In oppervlakte mogen we dan al de helft kleiner 

zijn dan de Verenigde Staten, we hebben wel 50 procent meer inwoners. De EU is bovendien 

goed voor een vijfde van de wereldhandel. 


46

Brussel, kloppend hart van de Unie 

Onze hoofdstad kreeg van bij de start een belangrijke Europese rol. De belangrijkste 

instellingen kregen er hun hoofdzetel: de Europese Commissie, de Europese Raad en het 

Europees Parlement. Een week per maand trekken de Europese parlementsleden naar 

Straatsburg waar, geheel in de filosofie van het Europese compromis, een zusterparlement 

staat. De belangrijkste Europese instellingen nemen samen met lobbygroepen, Europese 

consultants en andere organisaties met een Europese afdeling liefst 30 procent van alle 

Brusselse kantoorruimte in. 

Het personeelsbestand van de Europese instellingen is indrukwekkend: in de Europese 

Commissie werken zo'n 30.000 Europeanen, in het Europees Parlement 6.000 en de Europese 

Raad heeft 3.500 mensen op de zijn loonlijst staan. 

Uit cijfers blijkt dat de Europese Commissie meer uitgeeft aan de schoonmaak van kantoren 

dan aan het buitenlands en veiligheidsbeleid. In 2006: 89 miljoen versus 60 miljoen euro. 

Nog opmerkelijk: het restaurant van het Europees Parlement is het grootste bedrijfsrestaurant 

van ons land. Er worden dagelijks 5.000 warme maaltijden gekookt. 

Het kleine Vlaanderen in het grote Europa 

736 Europese parlementsleden zetelen in het Europees Parlement. Duitsland is het best 

vertegenwoordigd met 99 parlementsleden, Malta het slechtst met 5 leden. België vult 22 

zetels. 13 daarvan zijn voor Vlamingen. 

De Vlaamse landbouwproducten worden voor driekwart uitgevoerd naar de buurlanden, die 

sowieso onze belangrijkste handelspartners zijn. 

80 procent van de Vlaamse milieuwetgeving wordt op Europees niveau uitgetekend. 

Met de regelmaat van een klok vergaderen de Europese ministers in Brussel. Voor België 

levert dat complexe situaties op. In een aantal zogenaamde 'vakraden' wisselen Vlaamse, 

Waalse, Brusselse ministers af als het om een bevoegdheid van de gewesten gaat. Voor 

bijvoorbeeld onderwijs, een bevoegdheid van de gemeenschappen, hebben de ministers van 

de gemeenschappen een beurtrol. Voor het huidige Europese voorzitterschap werd er stevig 

onderhandeld om uit te maken welke minister precies welke raad zou voorzitten. Zo zit 

Vlaanderen, met minister Joke Schauvliege (CD&V), de milieuraad voor. 

De Standaard, 16 september 2010 

Europa de klok rond 

Van de informatie op uw ontbijtgranen 's ochtends, over de kwaliteit van uw steak 's 

middags tot het aantal minuten reclame 's avonds op uw televisie: de Europese Unie 

heeft een hele dag door impact op uw leven. Zelfs meer dan u denkt. 


47

We studeren enkele maanden in Barcelona of Berlijn, betalen vlotjes met de euro en reizen al 

even vlot van het ene naar het andere land. Europa is aanwezig in ons dagelijks leven, dat is 

duidelijk. Maar dat 50 procent van onze wetgeving afkomstig is van de Europese Unie - voor 

consumentenwetgeving gaat het zelfs over 85 procent - verbaast toch veel mensen. Wist u 

bijvoorbeeld dat Europa beslist over de grootte van het speeltje in een Kindersurprise-ei of dat 

de ruitenwissers van een tractor van Europa twintig keer per minuut heen en weer moeten 

gaan? 

Dankzij Europa belt u ook goedkoper van en naar het buitenland en beschikt u over twee jaar 

garantie bij de aankoop van een nieuw elektrisch toestel. Maar dat is niet alles. 

Ontbijten met Europa 

Het begint al 's ochtends. Het water waarmee u uw tanden poetst moet voldoen aan Europese 

kwaliteitsnormen en u kan er dus prat op gaan dat het drinkbaar water in Gent even gezond is 

als dat in Praag of Stockholm. Ook uw douchegel en dagcrème moeten voldoen aan een aantal 

voorwaarden. Zo moet de fabrikant duidelijk de samenstelling van cosmetische producten 

vermelden op de verpakking. Als u allergisch bent aan een bepaald ingrediënt weet u dus wat 

niet te kopen. 

De informatie op het potje yoghurt dat u uit de frigo haalt, staat daar niet lukraak. De EU ziet 

erop toe dat de termen 'light' en '0 procent vet' niet zomaar op eender welk product wordt 

gezet. 

Sinds 1 juli 2007 is een Europese verordening van kracht die bepaalt dat de EFSA, de 

Europese voedselautoriteit, wetenschappelijke adviezen moet uitbrengen over die 

zogenoemde gezondheidsclaims. Concreet gaat Europa bijvoorbeeld na of die bifidus wel zo 

actief is als bepaalde fabrikanten beweren. Wie nu nog wil beweren dat een bepaalde ziekte 

voorkomen kan worden door geregeld dit of dat te eten, moet een ijzersterk wetenschappelijk 

dossier indienen bij de EFSA. Tot nu toe aanvaardde de voedselautoriteit alle claims van 

vitamines, terwijl alle claims van probiotica (gezonde bacteriën voor de darmen) zijn 

afgekeurd. Danone (Actimel) en Yakult, die beiden aangeven de weerstand te versterken, 

hebben hun claims in april 2010 teruggetrokken, toen duidelijk werd welke criteria er werden 

gehanteerd. Mogelijk dienen ze binnenkort een nieuw dossier in. 

Twee jaar garantie 

Bij aankoop van nieuwe elektrische apparaten geeft een Europees label de energie-efficiëntie 

van het toestel weer. U krijgt ook een minimale wettelijke garantie van twee jaar en de 

verkoper is verplicht om uw oude apparaat terug te nemen. Bij online-aankopen kan u het 

verkoopcontract binnen de zeven dagen opzeggen en het aangekochte product terugsturen. 

Goedkoper bellen 

Bellen van en naar het buitenland is heel wat goedkoper geworden. Sinds eind juli 2007 

bestaat er een maximaal 'eurotarief' voor gsm-operatoren. Sindsdien zijn prijzen voor 

roaming, dat zijn de tarieven die buitenlandse operatoren mogen doorrekenen om gebruik te 

maken van hun diensten, flink gedaald. Een Europese consument betaalt maximaal 0,43euro 

voor uitgaande gesprekken en 0,19euro voor inkomende gesprekken. Voor een sms geldt het 


48

maximum van 0,11euro. Met je gsm surfen op het internet valt voorlopig nog niet onder de 

regeling. De roaming-tarieven hiervoor springen dan ook nog altijd de pan uit. 

Op naar een nieuwe wagen 

Als u van plan bent om in 2012 een nieuwe wagen te kopen, dan zal die beschikken over een 

verplicht elektronisch stabilisatiesysteem (ESC). Dat systeem verkleint de kans dat een wagen 

gaat slippen bij een plots manoeuvre. Momenteel zit zo'n systeem alleen in grote en dure 

wagens. Nieuwe wagens zullen vanaf 2012 overdag ook automatisch met hun lichten 

aanrijden. 

Vanaf 2013 wordt er geleidelijk aan een uniform rijbewijs ingevoerd. Momenteel circuleren 

er in de EU meer dan 100 soorten rijbewijzen wat het voor de politie moeilijk maakt om een 

echt van een vals te onderscheiden. Het zal vermoedelijk nog twintig jaar duren vooraleer 

iedereen binnen de EU over zo'n rijbewijs beschikt. Over de Europese nummerplaat was er in 

ons land heel wat te doen, terwijl de meeste van onze buurlanden al over zo'n plaat 

beschikken. De uniforme plaat moet meer cijfer- en lettercombinaties toelaten en het 

makkelijker maken voor flitstoestellen. 

Bouwvakker en decolleté 

Europa heeft slechts beperkte bevoegdheden als het gaat over sociale zaken. Toch heeft de EU 

ook hier een aantal minima vastgelegd waar de lidstaten niet mogen onder gaan. 

Er heeft lange tijd een discussie gewoed over het gevaar van zonnestralen. De bouwnijverheid 

protesteerde hevig tegen al te ver gaande regels die bijvoorbeeld zouden verbieden dat 

bouwvakkers in de zomer hun T-shirt uitdoen. De Beierse biermeisjes in hun typische dirndl 

vreesden dat hun decolleté aan banden zou worden gelegd. Door het protest en de 

verschillende klimatologische omstandigheden in het noorden en het zuiden van Europa 

mogen lidstaten nu zelf uitmaken wat in hun land toegestaan en wat verboden is. 

Vakantie 

Als u tijdens uw vakantie van plan bent het vliegtuig te nemen, dan worden uw rechten als 

passagier gevrijwaard door de Europese Unie. Als u bijvoorbeeld een ticket hebt gekocht en 

toch geweigerd wordt op het vliegtuig door bijvoorbeeld een dubbele boeking, dan hebt u 

recht op een schadevergoeding (tussen de 250 en 600euro). U hebt ook recht op een andere 

vlucht en in bepaalde gevallen ook op een maaltijd, een overnachting en twee communicaties 

naar het thuisfront. Als de luchtvaartmaatschappij in gebreke blijft, kan de reiziger zijn kosten 

verhalen op de maatschappij. 

De IJslandse aswolk die duizenden vliegtuigen dagenlang aan de grond hield, wordt een 

mooie testcase om te zien of de regelgeving in de praktijk werkt. Aangezien het hier om 

overmacht ging, hadden de meeste gedupeerden geen recht op een schadevergoeding, maar in 

principe kan de gedupeerde passagier wel eisen dat de maatschappij zijn ticket terugbetaald. 

De komende maanden zullen moeten uitwijzen of de Europese regels voldoende worden 

nageleefd. 

Veilig voedsel 


49

Zin in een lekkere steak? Europa tracht u ervoor te behoeden dat u zonder dat u het weet ook 

groeihormonen binnenspeelt. Het gebruik ervan in de veeteelt is verboden in de EU. Met 

hormonen bewerkt vlees mag ook niet worden ingevoerd. Aan de basis voor de strengere 

regels liggen het dioxineschandaal in België en de gekkekoeienziekte in Groot-Brittannië. 

Sindsdien gelden er ook strengere normen voor etikettering. Van het rundvlees in de winkel 

kan de Europeaan sinds 2000 aan de hand van het label achterhalen van welk dier het 

afkomstig was. Voedingsproducten afkomstig van genetisch gemodificeerde organismen 

(ggo's) kunnen pas onder zeer strikte voorwaarden op de Europese markt worden gebracht. De 

aanwezigheid van ggo's moet ook duidelijk vermeld staan op het etiket. 

Televisie 

De liberalisering van de televisiemarkt eind de jaren tachtig introduceerde ook de 

commerciële televisie in Vlaanderen. Toch moeten ook commerciële zenders zich aan een 

aantal regels houden. 

Zo mag er maximaal twaalf minuten reclame worden getoond per uur. Gewelddadige en 

erotische programma's zijn naar de late uren verbannen en worden voorafgegaan door een 

waarschuwing. 


XTRA Er waren eens een Duitser, een Italiaan en een Engelsman... 

OPGELET: hieronder volgt een opsomming van clichés. Clichés zijn 

veralgemeningen, die lang niet altijd kloppen voor de bevolkingsgroep, en al 

helemaal niet voor alle individuën van die groep. 

Het kan leuk zijn om even over die clichés te praten en erom te lachen, maar dat 

is niet in elke klas een goed idee. 

Sommige leerlingen nemen deze clichés mogelijk voor waarheid en gaan op basis 

daarvan misschien medeleerlingen pesten met de nieuwe inspiratie in het 

achterhoofd. 

Ken uw klas en beslis zelf of u dit thema aanraakt! 

Nederlanders zijn gierig, Spanjaarden lui, Fransen chauvinistisch, Duitsers saai en Italianen 

macho's. Zijn de 27 lidstaten van de Europese Unie soms zeer divers, dan hebben hun 

inwoners één ding gemeen: ze lachen allemaal graag met hun buren. Of met zichzelf. 

Italie 

Italianen zouden volgens de wet van het cliché lui en laf zijn. Maar ze worden door de 

goegemeente wel beschouwd als uitstekende minnaars. Enkele (weinig flatterende) 

uitspraken over de inwoners van de Laars. 

'Italianen staan altijd klaar om de winnaar te helpen.' 

'Was de Muur in Berlijn door Italianen gebouwd, dan was hij wel vanzelf naar beneden 

gekomen' (Roberto Benigni) 


50

'Italianen denken maar aan twee dingen. Het tweede is spaghetti.' (Catherine Deneuve) 

'Eén Italiaan is een latin lover, twee Italianen zijn een rommeltje en drie Italianen stichten 

vier politieke partijen.' (blogger/activist/cabaretier Beppe Grillo) 

'Waarom heeft Italië de vorm van een laars? Als je in de shit zit, zijn laarzen beter dan 

sandalen.' 

Bulgarije 

Je weet dat je een Bulgaar bent als... 

- je vijftienjarige zus meer bier drinkt dan eender welke Duitser. 

- zeker een van je vrienden 'Sasho' heet. 

- je thuis meer alcohol in de kast hebt staan dan het lokale café. 

- je je vader nog kunt horen snurken als je aan de overkant van de straat staat. 

- je vader genoeg cash op zak heeft om een auto te kopen. 

- je ouders in hun tijd blootsvoets vijf kilometer door de sneeuw naar school moesten 

wandelen en je dat elke keer vertellen als je de auto neemt. 

- je oma je telkens vertelt dat winden laten gezond is. 

- iedereen denkt dat je Grieks, Italiaans of Russisch bent. 

- je kleren draagt van Nike of Adidas, maar nog nooit aan sport hebt gedaan. 

- er in je tuintje een kip loopt. 

Nederland 

Je bent een Nederlander als... 

- je een molshoop een berg noemt. 

- je niet naar Disneyland Parijs gaat, omdat er toch iets bestaat als 'de Efteling'. 

- je oranje een mooie kleur vindt en die voorkeur ook etaleert telkens als het nationale 

elftal speelt. 

- je de naam Tweede Wereldoorlog vreemd vindt, want er is nooit een eerste geweest. 

- kroketten, bitterballen, bamischijven en kipknotsen volgens jou eten zijn. 

- je voedsel dat niet uit een muur komt, een delicatesse vindt. 

- sommigen je onbeleefd vinden, terwijl je eigenlijk alleen maar eerlijk wilde zijn. 

- je om de vier jaar in juni zeker weet dat je wereldkampioen voetbal wordt. 

- je om de vier jaar in juli vindt dat je wereldkampioen voetbal had moeten worden. 

- je elke winter in de ban bent van een schaatswedstrijd die toch nooit plaatsvindt. 

Portugal 

Je weet dat je Portugees bent als... 

- de dag na je huwelijk de helft van je schoonfamilie bij je intrekt. 

- je bikinilijn in je nek begint en op je tenen eindigt. 

- je het grasmaaien beu was en dan maar beton in de tuin hebt gegoten. 

- je oma op het strand een lange zwarte jurk en een zwarte sjaal draagt. 

- er meer heiligenbeeldjes op je vensterbank of in je tuin staan dan in de Sint- 

Pietersbasiliek. 


51

Polen 

- ook op het dashboard van je auto heiligenbeeldjes staan, aan de achteruitkijkspiegel 

een paternoster hangt en op de achterbank vier plastic hondjes naar het verkeer 

knikken. 

Ook met Polen wordt vaak gelachen. Veel grappen werden verteld door de Duitsers na de 

bezetting. Of jaren later door de Russen. Want het is niet zo erg om een ander land onder 

de knoet te houden, als de inwoners van dat land toch maar een bende domkoppen zijn. 

De nieuwe Poolse vloot heeft glazen bodems. Op die manier kunnen ze naar de oude Poolse 

vloot kijken. 

Hoe kun je een Pools oorlogsschip tot zinken brengen? Zet het in water. 

Waarom werd Christus niet in Polen geboren? Stallen genoeg, maar God kon geen drie 

wijzen vinden. 

Hoe slaagden de Duitsers erin om Polen zo snel te veroveren? Ze marcheerden achterwaarts 

het land binnen, waardoor de Polen dachten dat ze net vertrokken. 

Tsjechië 

Een man belt een Tsjechisch radiostation. 'Ik heb net een portefeuille gevonden met wel 

honderdduizend kronen in. Er zat ook een adreskaartje in van de man: Jan Ziegler, Seifert 3, 

Praag.' 'Oké', zegt de deejay. 'Maar wat wilt u dat wij doen?' 'Kunnen jullie geen liedje spelen 

voor die man, hij is tenslotte veel geld kwijt.' 

'Schat,' zegt de vrouw van een Tsjech, 'heb je het gezien? Ik heb een nieuwe toiletborstel 

gekocht.' 'Hm', zegt de man. 'Ik vond papier toch gemakkelijker.' 

'En,' zegt de dokter, 'hebt u mijn advies gevolgd? Hebt u met de ramen open geslapen? En is 

de astma nu weg?' 'Hm, ja. Net als mijn uurwerk, laptop en iPod.' 

Frankrijk 

Weet u waarom de Fransen destijds Saddam Hoessein niet wilden doden? De tiran was zelf 

een Fransman. Hij haatte de Amerikanen, had meerdere minnaressen en droeg rare hoedjes. 

Duitsland 

Je bent een Duitser als... 

- je vijf verschillende afvalemmers hebt voor vijf verschillende soorten afval. 

- je 40 uur per week werkt, zes weken vakantie per jaar hebt en toch zeurt dat je te 

hard moet zwoegen. 

- je in het buitenland klaagt dat alles er vuil is. 

- je buitenlandse vrienden liever niet hebben dat je over je favoriete muziek praat -laat 

staan dat ze ernaar willen luisteren. 

- je op elke snelweg 150 kilometer per uur rijdt met je BMW en telkens er iemand voor 

je rijdt, met je koplampen begint te knipperen. 


52

- je humor een belemmering voor efficiëntie vindt. 

Roemenië 

Je bent een Roemeen als... 

- je je kamer moet delen met broers en zussen tot je 21jaar oud bent. 

- je aan elk gerecht knoflook en ajuinen toevoegt. 

- je dochter geen vriendje mag hebben voor ze 17 is en getrouwd moet zijn als ze 18 

is. 

- je koelkast vol plastic potjes zit met overschotjes van de vorige dagen en/of weken. 

- je ouders niet weten dat de telefonie intussen grote vooruitgang heeft geboekt en het 

dus eigenlijk niet nodig is keihard te roepen in de hoorn. 

- Wat is groot, zwart, lawaaierig, verspreidt dikke vuile rook en snijdt worteltjes in 

vijven? Een Roemeense machine om worteltjes in vieren te snijden. 

Slovenië 

Sloveense grappen gaan vaak over de eerder beperkte oppervlakte van het land. 

Waarom mogen schansspringers in Slovenië niet verder springen dan 200 meter? Anders 

hebben ze een buitenlands visum nodig. 

Waarom gebruiken Slovenen alleen de eerste twee versnellingen in hun wagens? Tegen dat 

ze naar derde kunnen overschakelen, moeten ze stoppen voor de douane. 

Waarom worden er zo weinig gsm's verkocht in Slovenië? Waarom telefoneren als je gewoon 

even kunt roepen? 

Cyprus 

Je weet dat je in Cyprus bent... 

- als alles 'morgen' in orde komt. 

- als je elke dag wel eens overreden wordt op straat- of toch bijna. 

- als je vijftien minuten te laat bent op school, maar daar niet voor wordt berispt 

omdat de leraar er nog niet is. 

- als de winkels sluiten om 13.30 uur en weer opengaan om 15 uur. Op woensdag 

blijven ze dicht omdat de eigenaar moe is. 

- als je om de tien meter een straatkat tegenkomt, al dan niet overreden. 

- als de mensen om je heen niet weten waarvoor een deodorant dient. 

- als je taxichauffeur uitstapt om een collega uit te schelden die in het midden van de 

straat stopt om een dutje te doen. 

Spanje 

Je bent een Spanjaard als... 

- je denkt dat iemand aan vraatzucht lijdt als hij voor tien uur 's avonds zijn avondmaal 

nuttigt. 


53

- je niet alleen verbaasd bent omdat de loodgieter op tijd komt, maar ook omdat hij 

überhaupt opdaagt. 

- je vindt dat olijfolie en toast standaardingrediënten zijn voor elke bereiding. 

- je 'alsjeblieft' zeggen overbodig vindt -de intonatie volstond toch? 

- je ervan uitgaat dat iedereen Spaans spreekt. Ook een bleke Ier die 'I don't speak 

Spanish' roept. 

- je op zondagavond ontbijt vóór je gaat slapen. 

- de helft van de vrouwen die je kent, 'Maria' heet. 

- je vijf maaltijden per dag het absolute minimum vindt. 

- je U2 uitspreekt als 'U dos' en REM als 'rem'. 

Smeltkroes 

In de hemel is de kok een Fransman, de mecanicien een Duitser, de minnaar een Italiaan, de 

organisator een Zwitser en komt de politie uit Engeland. In de hel is de kok een Engelsman, 

de mecanicien een Fransman, de minnaar een Zwitser, de organisator een Italiaan en komt 

de politie uit Duitsland. 



54

De KiK-quiz 

TIP 

Uw leerlingen kunnen vanaf 10 januari 2011 weer meedoen met de KiK-quiz op 

www.kikquiz.be. De leuke meerkeuzevragen zijn aangepast aan hun leeftijd en de prijzenpot 

is absoluut de moeite waard. 

Met deze gratis actualiteitsquiz wil Kranten in de Klas de actualiteit ook in de klassen 

houden buiten de krantenveertiendaagse van KiK. 

Moedig uw leerlingen zeker aan om mee te spelen. De sterkste klassen worden aan het 

einde van het schooljaar uitgenodigd naar de grote finale in Brussel. 

Krantenacties 

De 7 deelnemende kranten hebben ook elk hun eigen acties in het kader van Kranten in de 

Klas: http://www.krantenindeklas.be/index.php?id=92 

Neem hiervoor contact op met de kranten zelf, zoals op bovenstaande website is 

beschreven. 

Zijn er ondanks de goede zorgen van de kranten toch problemen met de acties, dan kunt u 

mailen naar Kranten in de Klas zelf: kik@dagbladpers.org. Wij nemen dan contact op met de 

kranten en doen het nodige om u verder te helpen. 

Colofon 

Heeft u opmerkingen of suggesties bij deze oplossingenbundel? Laat het ons weten! 

Mail naar kik@dagbladpers.org en we helpen u zo snel mogelijk verder. 

De auteurs 

Liesbeth Marckx 

Veerle Marckx 

Laatste update van dit document: 04.10.2010. 


55

BLITS 10-11 - Kranten in de Klas

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

BLITS 10-11 - Kranten in de Klas

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Delete template?

Save as template ?