Tweede deel interview met Hans C. Moolenburgh • Zo gezond als ...
Tweede deel interview met Hans C. Moolenburgh • Zo gezond als ...
Tweede deel interview met Hans C. Moolenburgh • Zo gezond als ...
Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!
Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.
9<br />
Jaargang 38<br />
November 2011<br />
Uitgave van MMV<br />
<strong>Tweede</strong> <strong>deel</strong> <strong>interview</strong> <strong>met</strong> <strong>Hans</strong> C. <strong>Moolenburgh</strong> <strong>•</strong> <strong>Zo</strong> <strong>gezond</strong> <strong>als</strong> een Hunza<br />
<strong>•</strong> Onnodig alarm over vitaminepillen <strong>•</strong> ADHD aanpakken door aanpassen dieet <strong>•</strong><br />
Onkruidverdelger blijft omstreden
algemene informatie<br />
De Moermanvereniging voor natuurlijke kankerbestrijding stelt zich ten doel welzijn en belangen te<br />
behartigen van patiënten die <strong>met</strong> de Moermantherapie worden behandeld, en zoveel mogelijk bekendheid<br />
te geven aan deze therapie ter bestrijding van kanker.<br />
Bestuur<br />
Vriendelijk verzoek alle post bestemd<br />
voor het bestuur te zenden aan:<br />
Postbus 508<br />
2400 AM Alphen aan den Rijn<br />
Voorzitter:<br />
Dave Schut<br />
Eefde<br />
Secretaris:<br />
Johan Klumpenaar<br />
President Wilsonlaan 33<br />
4334 GB Middelburg<br />
Telefoon: (0118) 63 59 89<br />
E-mail: johanklumpenaar@xs4all.nl<br />
Penningmeester a.i.<br />
Rob Kappé<br />
Marketing:<br />
Sietze Blom<br />
Buitenom 1<br />
8314 AM Bant<br />
Telefoon: (0527) 26 18 25<br />
E-mail: info@sieblo.com<br />
Interne contacten:<br />
Jan Bor<br />
Schoolstraat 1<br />
4221 LR Hoogblokland<br />
Telefoon: (0183) 56 36 28<br />
E-mail: jbor777@xs4all.com<br />
Wetenschap en artsencontact:<br />
<strong>Hans</strong> Stoop<br />
Coehoornstraat 40<br />
4611 KS Bergen op <strong>Zo</strong>om<br />
Telefoon: (0164) 25 04 61<br />
E-mail: hansstoop@home.nl<br />
Adviseurs:<br />
Cor van Groningen<br />
Drs. Bob Hornstra<br />
Piet Sijpersma<br />
Administratie/<br />
algemene informatie<br />
De administratie van de vereniging<br />
wordt gevoerd door de heer<br />
Wim Kuling.<br />
Centraal Bureau:<br />
Postbus 508<br />
2400 AM Alphen aan den Rijn<br />
Telefoon: (0172) 49 79 44 (werkdagen<br />
tussen 09.00 uur en 13.00 uur)<br />
Fax: (0172) 47 06 44<br />
E-mail: info@moermanvereniging.nl<br />
Aanmelding nieuwe leden<br />
Schriftelijk bij het Centraal Bureau<br />
of via de website.<br />
Lidmaatschap<br />
Nieuwe leden: € 22,- per kalender jaar<br />
(automatische incasso), € 26,- per<br />
kalender jaar (acceptkaart).<br />
Voor Belgische leden minimaal<br />
€ 35,50 op rekening ING bank<br />
335-0078672-51 t.n.v. Moermanvereniging.<br />
Voor de overige leden in<br />
Europa € 35,50, buiten Europa € 40,-.<br />
Een kleine ’overbetaling’ op de<br />
minimumcontributie wordt zeer op<br />
prijs gesteld.<br />
Contributie giro 42.39.229 t.n.v.<br />
Moermanvereniging te Alphen aan<br />
den Rijn. Opzegging lidmaatschap:<br />
vóór 1 december van het lopende<br />
jaar. Administratiekosten: € 3,50<br />
wanneer een herinnering gestuurd<br />
moet worden.<br />
Losse nummers Uitzicht<br />
Losse nummers kunnen (na)besteld<br />
worden à € 5,25 per exemplaar.<br />
Dit kan schriftelijk of telefonisch bij<br />
het Centraal Bureau.<br />
Internet<br />
www.moermanvereniging.nl<br />
E-mail: info@moermanvereniging.nl<br />
Patiëntenvoorlichting<br />
Telefoon: 088-2424240 (Infolijn)<br />
Of voor algemene informatie over de<br />
vereniging: (0172) 49 79 44<br />
Informatie lezingen<br />
en kooklessen<br />
Schriftelijke vragen naar:<br />
Postbus 508<br />
2400 AM Alphen aan den Rijn<br />
Postzegel insluiten.<br />
Klachten van patiënten<br />
Stichting Klachtrecht AAG (Artsenfederatie<br />
Additieve Geneeskunde)<br />
Vaartstraat 247, 1075 RM Amsterdam<br />
Advertenties Uitzicht<br />
Advertentietarieven kunnen worden<br />
aangevraagd bij:<br />
J.P.H. Geraats<br />
Louis Regoutstraat 36, 6006 LL Weert<br />
Telefoon: (0495) 53 22 20<br />
E-mail: j.geraats@ziggo.nl<br />
Stichting Steunfonds<br />
Amnestie<br />
Giro 3290997 t.n.v. de Stichting<br />
Steunfonds Amnestie, Reijerskoop<br />
291, 2771 BL Boskoop of via ING<br />
bank, rekeningnummer 67.20.27.240<br />
t.n.v. Stichting Steunfonds Amnestie<br />
in Boskoop.<br />
Bovenstaande rekeningnummers van<br />
Stichting Steunfonds uitsluitend te<br />
gebruiken voor giften.<br />
De stichting Steunfonds Amnestie is<br />
door de Belastingdienst erkend <strong>als</strong><br />
algemeen nut beogende instelling<br />
(ANBI), sinds 01-01-2008. Een schenking<br />
aan deze stichting is aftrekbaar<br />
van de inkomstenbelasting (binnen<br />
de daarvoor geldende regels).<br />
Legaten<br />
Wie het Steunfonds testamentair wil<br />
gedenken, wordt aanbevolen gebruik<br />
te maken van de volgende formulering:<br />
‘Ik legateer aan de Stichting Steunfonds<br />
Amnestie, gevestigd te Elst (Gld)<br />
de som van €……… vrij van rechten en<br />
kosten’.<br />
Regio-secretariaten<br />
Amsterdam en Wijde Omgeving<br />
Mevr. T. Visser<br />
Quellijnstraat 128<br />
1073 XL Amsterdam<br />
Telefoon: (020) 675 41 50<br />
Gelderland<br />
Mevrouw R. van Elk<br />
Utrechtseweg 84<br />
6812 AH Arnhem<br />
Telefoon: (026) 844 95 16<br />
Zeeland/West-Brabant<br />
Mevr. K. Walhout<br />
Oranje Nassaustraat 26<br />
4341 GC Arnemuiden<br />
Telefoon: (0118) 60 18 68<br />
Den Haag<br />
Mevr R Rosier<br />
Gerrit van de Veenlaan 216<br />
2552 WN Den Haag<br />
Telefoon: (070) 391 02 79<br />
Friesland<br />
Mevr. T. Meesters<br />
Singel 7<br />
8771 SV Nijland<br />
Telefoon: (0515) 56 98 13<br />
Groningen/Drenthe<br />
Mevr. H. Prins<br />
Schout Poelmanweg 32<br />
9617 BX Harkstede<br />
Telefoon: (050) 404 22 46<br />
Limburg<br />
De heer J.H.P. Peters<br />
Oude Heerweg 145<br />
5941 EK Velden<br />
Telefoon: (077) 472 14 53<br />
E-mail: joseph.peters@home.nl<br />
Noord-Holland Noord<br />
Vacature<br />
Overijssel<br />
Dhr. G.J.W. Tretmans<br />
Tuinvaas 16<br />
7609 ZT Almelo<br />
Telefoon: (0546) 56 94 11<br />
Rotterdam<br />
Dhr. M. Ouwehand<br />
Statenweg 405<br />
3039 HP Rotterdam<br />
Telefoon: (010) 467 78 64<br />
Mobiel: 06 23234874<br />
Rijnmond/Westland<br />
Vacature<br />
(Zie ook colofon pagina 27)<br />
Scoringsdrift<br />
Een veelgehoord verwijt aan de complementaire<br />
geneeskunde is dat ze zo weinig<br />
wetenschappelijk materiaal kan aandragen<br />
om haar beweringen te staven. Die artsen<br />
roepen maar wat zonder dat er betrouwbare<br />
studies aan ten grondslag lagen, luidt<br />
de aantijging. Tegenwoordig hoor je dat<br />
wat minder vaak omdat er een lawine aan<br />
wetenschappelijke bewijzen is vrijgekomen,<br />
die bijvoorbeeld een niet te negeren relatie<br />
leggen tussen voeding en kanker. Wie daar<br />
nog twijfel over heeft, moet de laatste twintig<br />
jaar niet hebben opgelet.<br />
Het cynische is dat er nu een omgekeerde<br />
beweging gaande is. Wetenschappers die<br />
altijd prat gingen op het evidence-based<br />
medicine (geneeskunde op basis van<br />
bewijs) zaaien steeds meer twijfel over<br />
de wijze waarop ze zelf te werk gaan.<br />
Keer op keer blijkt dat onderzoeken<br />
waarvan de media <strong>met</strong> veel bombarie<br />
melding maken, helemaal niet zo hard<br />
en solide zijn <strong>als</strong> wordt gesuggereerd.<br />
Een van de voorbeelden die in dit nummer<br />
aan de orde komt, is een studie dat multivitaminen<br />
dramatische gevolgen kunnen<br />
hebben. Wie op zoek gaat naar de bron,<br />
ontdekt dat deze conclusie boterzacht en<br />
wetenschappelijk onhoudbaar is.<br />
Oorzaak is in veel gevallen de scoringsdrift<br />
van onderzoekers. Ze staan onder<br />
grote druk om <strong>met</strong> de uitkomsten van hun<br />
studies de aandacht te trekken. Wie niet<br />
scoort, kan ’t verder wel vergeten. Ook<br />
blijkt steeds meer (en onverhuld) de<br />
waarheid van de zegswijze: wiens brood<br />
men eet, wiens woord <strong>met</strong> spreekt. Geld<br />
voor onderzoeken komt tegenwoordig<br />
vaak uit de hoek van belangenbehartigers<br />
en dan zijn het sterke wetenschappelijke<br />
benen die de druk kunnen weerstaan.<br />
En journalisten doen slechts zelden meer<br />
voldoende onderzoek doen bij de bron.<br />
Voor de redactie van Uitzicht een reden<br />
te meer om kritisch te zijn en te blijven bij<br />
alles wat er vanuit de wetenschappelijke<br />
hoek de wereld in wordt gestuurd. U en<br />
wij moeten ons vooral niet gek laten<br />
maken!<br />
Cor van Groningen<br />
eindredacteur Uitzicht<br />
“Patiënt is niet alleen zijn lichaam”<br />
In zijn nieuwste boek ‘U kunt meer dan u denkt’<br />
wijst NTTT-arts in ruste <strong>Hans</strong> <strong>Moolenburgh</strong> drie<br />
aandachtsgebieden aan in de strijd tegen kanker:<br />
de lichamelijke therapie, aandacht voor de<br />
psychologische behandeling van kanker en <strong>als</strong><br />
laatste de geestelijke aspecten van kanker en hun<br />
behandeling. “Ik wilde laten zien dat een patiënt<br />
niet alleen zijn lichaam is en dat je zelf heel veel<br />
kunt doen aan je genezing.”<br />
Huisarts dacht dat Wilma ’t niet zo lang<br />
zou volhouden<br />
Wilma Wijkmans-Mantingh werd 35 jaar geleden<br />
vegetariër en ontdekte toen dat er een verband<br />
moest zijn tussen hetgeen ze at en haar buikpijn.<br />
Door de aanpassing van haar dagelijks menu is<br />
ze zich alleen maar vitaler gaan voelen. Ze is nu 72<br />
terwijl haar huisarts indertijd dacht dat ze het wel<br />
niet zo lang meer zou maken.<br />
Onnodig alarm over vitaminepillen<br />
Prominente bladen schrikten ons land op <strong>met</strong> berichten<br />
dat vitaminepillen de dood zouden versnellen. Ze putten<br />
uit een groot onderzoek onder Amerikaanse vrouwen.<br />
Helaas hadden de bladen nagelaten goed naar het onderzoek<br />
te kijken. Bij nadere beschouwing was het enige dat<br />
aan de berichten klopte, dat er een onderzoek was geweest<br />
en dat het over supplementen ging.<br />
ADHD aanpakken door dieet aan te passen<br />
Een meerderheid van alle kinderen <strong>met</strong> ADHD ‘geneest’<br />
enkel en alleen door aanpassingen in het dagelijkse dieet.<br />
Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Lidy Pelsser aan<br />
de Radbout Universiteit Nijmegen. Toch vinden haar<br />
inzichten zeker niet algemeen ingang...<br />
Onkruidverdelger blijft omstreden<br />
Roundup is binnen enkele decennia tijd<br />
uitgegroeid tot een van de meest gebruikte<br />
onkruidbestrijdingsmiddelen ter wereld. In een<br />
recent rapport stelt Greenpeace dat het kankerverwekkend<br />
is en mogelijk hormoonverstorend.<br />
Uitzicht ging op zoek naar de waarheid.<br />
2 3<br />
5<br />
8<br />
13<br />
14<br />
22
In het vorige nummer van Uitzicht stond een <strong>interview</strong> <strong>met</strong> <strong>Hans</strong> <strong>Moolenburgh</strong> naar aanleiding van<br />
zijn nieuwste boek ‘U kunt meer dan u denkt’. Daarin keek hij terug op zijn ruim vijftigjarige carrière<br />
in de complementaire <strong>gezond</strong>heidszorg. In dit nummer gaat hij nader in op de achtergronden en de<br />
inhoud van zijn nieuwste boek. Tekst: Petra Pronk Foto’s: Leonard Davids/BVF<br />
<strong>Hans</strong> <strong>Moolenburgh</strong>: Complementaire behandeling is volwassen geworden<br />
‘ We moeten onze levensstijl<br />
drastisch gaan veranderen’<br />
Uitzichtlezers zien zijn vorige boek al jaren elke maand<br />
in Uitzicht staan, <strong>als</strong> een van de aanbevolen boeken:<br />
‘Ziekte <strong>als</strong> lot en kans’, geschreven onder het pseudoniem<br />
J.D. Toussaint. Dat boek uit 1972 beschreef alle destijds bekende<br />
complementaire behandelingen. Een standaardwerk.<br />
Maar de tijd heeft niet stilgestaan. Vandaar dat de uitgever<br />
een kwart eeuw later vroeg om een nieuw boek waarin de<br />
ontwikkelingen van de laatste 25 jaar meegenomen zouden<br />
worden.<br />
“Ik had er helemaal geen zin in”, zegt <strong>Hans</strong> <strong>Moolenburgh</strong> in<br />
zijn spreekkamer in Haarlem eerlijk. “Ik zat privé in een<br />
moeilijke periode, en had heel andere dingen aan mijn hoofd.<br />
Het schrijven van een boek is een hele klus. Daar zat ik op<br />
dat moment echt niet op te wachten.”<br />
Maar tegelijkertijd besefte hij dat het goed zou zijn om een<br />
update te geven. Het onderwerp ging hem aan het hart. Dat<br />
was tenslotte waar hij heel zijn werkzame leven mee bezig<br />
was geweest en in geloofde. “Sinds 1972 is er veel veranderd.<br />
Het was hoogst noodzakelijk om te laten zien dat de complementaire<br />
behandeling van kanker niet meer in de kinderschoenen<br />
staat. De complementaire geneeskunde is eindelijk<br />
volwassen geworden, zonder dat de reguliere gemeenschap<br />
dat heeft gemerkt. Dat geluid wilde ik toch wel graag de<br />
wereld in helpen.”<br />
‘Desnoods een rebel’<br />
Dus ging hij aan de slag. Het resultaat is een lijvig boek <strong>met</strong><br />
een duidelijke opbouw. Naast informatie over diagnostiek<br />
en inzichten over het ontstaan van kanker, bestaat het boek<br />
globaal uit drie delen. Allereerst is er aandacht voor de lichamelijke<br />
therapie. Daarin komen zowel de reguliere <strong>als</strong> de<br />
complementaire geneeskunde aan de orde. Ten tweede is er<br />
aandacht voor de psychologische behandeling van kanker.<br />
In dit hoofdstuk komen mensen <strong>als</strong> LeShan, Rudi Dahlke en<br />
Servan-Schreiber aan de orde. Ook onderwerpen <strong>als</strong> Bach<br />
Remedies en homeopathie komen langs. Het derde en laatste<br />
<strong>deel</strong> gaat over de geestelijke aspecten van kanker en hun behandeling.<br />
Daarbij komen zaken aan de orde <strong>als</strong> de spirituele<br />
betekenis van de organen, het belang van therapeutische verhalen,<br />
creativiteit, groei en volwassenheid, maar ook: humor<br />
en gebed.<br />
Kortom: een breed palet. Dat was ook precies de bedoeling.<br />
“Ik wilde laten zien dat een patiënt niet alleen zijn lichaam is<br />
en dat je zelf heel veel kunt doen aan je genezing. Kanker<br />
krijgen is niet zoiets <strong>als</strong> je auto bij de garage brengen waarbij<br />
je hem in handen geeft van vakmensen en hem hopelijk heel<br />
terugkrijgt. Je bent niet ‘overgeleverd’ aan deskundigen. Als je<br />
kanker krijgt is dat een grote schrik. Er is in eerste instantie<br />
de zorg voor de lichamelijke <strong>gezond</strong>heid. Maar het is de kanker<br />
in je ziel die je er bijna niet meer uitkrijgt. Juist daarom<br />
is het zo belangrijk dat je beseft dat je niet alleen je lichaam<br />
bent. Ik heb mensen in dit boek mee willen geven dat het<br />
goed is om na te denken over het leven en jezelf, en niet lijdzaam<br />
af te wachten wat de dokter zegt, maar voor jezelf op<br />
te komen en het stuur in eigen hand nemen. Wees desnoods<br />
een rebel, maar doe wat!”<br />
Tweeledig doel<br />
Het doel van het boek is tweeledig. Om te beginnen wilde<br />
<strong>Moolenburgh</strong> laten zien waarom er sprake is van een kankerexplosie<br />
en wat we eraan kunnen doen.<br />
Ten tweede wilde hij laten zien dat er naast de reguliere kankerbehandelingen<br />
ook andere vormen van behandeling bestaan.<br />
Niet <strong>als</strong> alternatief, maar <strong>als</strong> aanvulling. En wat we zelf kunnen<br />
doen om het spontaan ziek geworden lichaam weer <strong>gezond</strong> te<br />
krijgen. De twee therapieën samen geven patiënten de meeste<br />
kans en kunnen het aantal kankerpatiënten behoorlijk verminderen.<br />
Langzaam proces<br />
In zijn boek besteedt <strong>Moolenburgh</strong> uitgebreid aandacht aan<br />
de kankercel en het ontstaan van kanker. Zijn boodschap:<br />
kanker ontstaat niet zomaar. Het is een langzaam proces<br />
waarin de kankercel de kans krijgt om te groeien, omdat wij<br />
een omgeving geschapen hebben die gunstig is voor tumoren.<br />
Als je eenmaal weet wat de omstandigheden zijn waaronder<br />
tumoren gedijen, kun je ook aanbevelingen doen om ze te<br />
voorkomen. Een paar voorbeelden:<br />
<strong>•</strong> Gebruik veel meervoudig onverzadigde vetzuren zo<strong>als</strong><br />
zuivere visolie en biologische lijnzaadolie.<br />
<strong>•</strong> Regelmatig in het bos wandelen en groene kamerplanten<br />
in huis zetten.<br />
<strong>•</strong> Wandelingen langs de branding maken of voor het ontbijt<br />
<strong>met</strong> blote voeten in het gras lopen (dauwtrappen).<br />
<strong>•</strong> Een goede ademhalingstechniek.<br />
<strong>•</strong> Vermijd antibiotica zoveel mogelijk.<br />
<strong>•</strong> Eet 40 tot 60% van uw voedsel rauw, zo vers mogelijk en<br />
organisch verbouwd.<br />
<strong>•</strong> Eet slechts sporadisch voedsel <strong>met</strong> een lange ‘plankwaarde’.<br />
<strong>•</strong> Gooi de magnetron op de schroothoop.<br />
<strong>•</strong> Kauw uw voedsel goed, want dat activeert de enzymen.<br />
<strong>•</strong> Gebruik geen producten die fluoriden bevatten (tandpasta).<br />
<strong>•</strong> <strong>Zo</strong>rg voor een goede nachtrust<br />
4 5
Afbraak, opbouw, schoonmaak<br />
Een goede therapie voor het lichaam bestaat volgens dokter<br />
<strong>Moolenburgh</strong> uit drie delen: afbraak, opbouw en schoonmaak.<br />
De reguliere behandelingen staan in het teken van afbraak.<br />
Hun focus ligt op het bestrijden van de tumor. Van de reguliere<br />
behandeling is opereren doorgaans de beste optie. “Als<br />
er bestraald moet worden, dan alleen bij goedaardige huidkanker,<br />
en tumoren die aan de buitenkant goed bereikbaar<br />
zijn. Of palliatief tegen pijn. Ik ben geen voorstander van grote<br />
vlakbestralingen ter preventie, zo<strong>als</strong> dat <strong>met</strong> borstkanker<br />
vaak gebeurt. Daardoor heb ik vele <strong>met</strong>astasen zien ontstaan.<br />
En in sommige gevallen is chemotherapie raadzaam, bijvoorbeeld<br />
bij leukemie.”<br />
Reguliere behandeling is noodzakelijk, vaak levensreddend<br />
en zeer nuttig, maar wat de kankerbehandeling betreft vaak<br />
niet voldoende, stelt <strong>Moolenburgh</strong> in zijn boek. Reguliere<br />
behandelingen zijn in principe gericht op de ziekte, terwijl<br />
de ‘andere‘ geneeskunde gericht is op <strong>gezond</strong>heid. Die inv<strong>als</strong>hoek<br />
spreekt hem meer aan.<br />
<strong>Zo</strong> schrijft hij over de complementaire geneeskunde: “Haar<br />
paradigma is, dat wanneer men kans ziet de meest gunstige<br />
omstandigheden voor het lichaam te scheppen, de daarin<br />
wonderbaarlijk sterke vermogens om zichzelf te herstellen<br />
wakker worden en zo zelfherstel een kans heeft om de meeste<br />
ziekten op te ruimen.”<br />
Een van de complementaire behandelingen die volgens<br />
<strong>Moolenburgh</strong> goede kaarten hebben voor de toekomst, is de<br />
enzymtherapie van de arts Nicolas Gonsalez. “Kanker is zeer<br />
gevoelig voor pancreasenzymen. In grote doseringen breken<br />
ze kanker af. Dat is naast reguliere behandeling een prima<br />
aanvulling. Deze complementaire behandeling kan de reguliere<br />
behandeling naar de kroon steken qua afbraak en is<br />
een van de grote therapieën van de toekomst.”<br />
Goed voedsel<br />
Naast afbraak van de tumor is ook opbouw van de rest van<br />
het lichaam een must. De moderne mens heeft volgens<br />
<strong>Moolenburgh</strong> een serieus probleem <strong>met</strong> energie. We lopen<br />
massaal leeg zonder dat we het in de gaten hebben. “Aan kanker<br />
gaat vaak chronische vermoeidheid vooraf, die niet zelden<br />
nauwelijks wordt opgemerkt omdat mensen overleven op<br />
wilskracht”, zegt <strong>Moolenburgh</strong>. Maar die vermoeidheid eist<br />
wel zijn tol en verzwakt het lichaam.<br />
In het kader van opbouw is goed voedsel is van levensbelang.<br />
En ‘goed’ betekent in dit geval vooral ‘levend’. “De supermarkten<br />
staan vol <strong>met</strong> voedsel <strong>met</strong> een lange ‘plankwaarde’, dingen die<br />
nauwelijks kunnen bederven. Daar zijn weinig <strong>gezond</strong>e stoffen<br />
meer in te vinden. We hebben levend voedsel nodig. De gang<br />
naar de natuurvoedingswinkel is een absolute must voor elke<br />
kankerpatiënt en mensen die preventie serieus nemen. Het kost<br />
meer, maar het scheelt ook een hoop ellende.”<br />
‘Goed voedsel’ is volgens <strong>Hans</strong> <strong>Moolenburgh</strong> ook voedsel dat<br />
vol zit <strong>met</strong> licht. In 1984 schreef dr. Popp in een wetenschappelijk<br />
artikel over het bestaan van biofotonen. Dat zijn energetische<br />
licht<strong>deel</strong>tjes die vrijkomen bij de celdeling. Popp meende<br />
dat de biofotonen aanwijzingen zijn voor de <strong>gezond</strong>heidskwaliteit<br />
van voeding. Hoe hoger de biofotonemissie, des te meer<br />
energie de voeding bevat. Hij ontdekte onder andere<br />
dat organische voeding vijf keer zoveel biofotonen afgeeft <strong>als</strong><br />
commercieel verbouwde voeding en dat gekookt en bestraald<br />
voedsel nauwelijks fotonen afgeeft.<br />
Zij collega dr. Bircher-Benner noemde licht in de voeding zelfs<br />
de meest vitale factor. Aangezien mensen lichtwezens zijn<br />
hebben wij voedsel nodig dat gevuld is <strong>met</strong> licht. Hoe meer<br />
biofotonen ons voedsel bevat, hoe beter onze cellen worden<br />
‘opgeladen’ en hoe beter ze in staat zijn om het lichaam <strong>gezond</strong><br />
te krijgen en te houden. <strong>Moolenburgh</strong>: “De structuur van<br />
het lichaam wordt verzorgd door biofotonen. Kankerpatiënten<br />
moeten <strong>als</strong> het ware geherstructureerd worden. De weefsels<br />
moeten weer een <strong>gezond</strong>e samenhang gaan vertonen. Voedsel<br />
<strong>met</strong> veel licht kan daarbij helpen.”<br />
Dood water<br />
Behalve eten is ook drinken belangrijk. Water uit de kraan is<br />
dood water en ook enorm vervuild. Radioactiviteit en chemische<br />
preparaten die mensen slikken komen in het grondwater<br />
terecht en zo krijgen we een hoop rotzooi binnen die belastend<br />
is voor het lichaam. Als je serieus werk wil maken van<br />
opbouw van je lichaam kun je beter Spa drinken.<br />
Daarnaast zou ook beweging hoog op ons prioriteitenlijstje<br />
moeten staan. “We zijn binnenzitters geworden”, zegt <strong>Moolenburgh</strong>.<br />
“Dat is niet goed voor onze <strong>gezond</strong>heid. De reguliere<br />
geneeskunde heeft veel te weinig oog voor dit aspect. Zij mist<br />
een overkoepelende visie.”<br />
Grote schoonmaak<br />
Na afbraak en opbouw is het volgens Moolenburg tijd voor<br />
een grote schoonmaak. “Afbraak is het terrein van de reguliere<br />
geneeskunde. Opbouw is groten<strong>deel</strong>s het terrein van de complementaire<br />
geneeskunde. Van het derde aspect, schoonmaak,<br />
heeft de reguliere geneeskunde nog nooit gehoord en toch is<br />
dit een belangrijk facet <strong>als</strong> het gaat om <strong>gezond</strong>heid. Schoonmaakkuren<br />
zijn een onmisbaar onder<strong>deel</strong> van een goede<br />
kankerbehandeling. Kanker is het laatste stadium van een<br />
algemene vergiftiging. Om daar grip op te krijgen en het proces<br />
te stoppen is het nodig om het lichaam schoon te maken.”<br />
Lees verder op pagina 18 ><br />
Kruiden<br />
natuurlijke heelmeesters<br />
Ondanks de mooie herfstdagen begint<br />
de kou nu toch aardig op te<br />
trekken. Daarmee ligt verkoudheid op<br />
de loer. Gelukkig biedt de natuur het<br />
nodige tegenwicht. Tips van Marry Foelkel<br />
over verwarmende thee en warme<br />
voeten tegen optrekkende kou.<br />
Nu de R weer in de maand is zijn huismiddeltjes<br />
tegen verkoudheidsklachten<br />
geen overbodige luxe. “Met de wisseling<br />
van seizoenen en het dalen van de temperatuur<br />
ontstaat vaak een probleem”,<br />
zegt Marry. “We hebben de zomer nog in<br />
ons hoofd en vergeten vaak van kleding<br />
te wisselen, <strong>met</strong> name van ‘kleding voor<br />
de voeten’.” Schoenen en sokken dus.<br />
Daarmee is een hoop ellende te voorkomen.<br />
Met blote voeten of dunne sokken<br />
op een koude vloer, en de kou kruipt<br />
vlug op naar boven. Dat kan al in een<br />
paar minuten gebeurd zijn; voor je het<br />
weet heb je een blaasontsteking of last<br />
van je longen. Onze voorouders gebruikten<br />
daarom in de winter wollen<br />
zooltjes of stopten gedroogde kruiden in<br />
hun sokken of laarzen.<br />
Slijmstoffen<br />
Behalve zorgen voor warme voeten kun<br />
je nog meer doen om je teweer te stellen<br />
tegen het gure herfstweer. Bijvoorbeeld:<br />
zorgen dat je plantaardige slijmstoffen<br />
Recept kompressen<br />
Informatie: Marry Foelkel<br />
Tekst: Petra Pronk<br />
Warme voeten tegen optrekkende kou<br />
Neem een flanellen of linnen doek. Hak een ui fijn. Doe die in de doek en<br />
leg die op rug of borst. Leg daar een verwarmde doek overheen en kruip<br />
onder de wol. Daardoor stijgt de temperatuur van het lichaam en zweet je in<br />
korte tijd de virussen en bacteriën eruit.<br />
binnenkrijgt. Wat voor stoffen? Inderdaad,<br />
u leest het goed: plantaardige<br />
slijmstoffen.<br />
Deze stoffen uit planten bieden een beschermende<br />
werking tegen verkoudheid<br />
en griepachtige klachten en werken dus<br />
juist tegen aandoeningen waarbij sprake<br />
is van overmatige slijmvorming.<br />
Slijmstoffen werken ontstekingsremmend<br />
en leggen een beschermlaagje<br />
over het geïrriteerde weefsel dat ontstoken<br />
is. <strong>Zo</strong> worden de ontstekingsremmende<br />
stoffen die in de plant zitten<br />
makkelijk aan de weefsels afgegeven.<br />
Thee<br />
Een ander probaat natuurlijk middel is:<br />
thee drinken. En dan <strong>met</strong> name verwarmende<br />
thee van stoffen zo<strong>als</strong> heemst,<br />
IJslands mos, tijm, lindebloesem, vlier<br />
en weegbree. “Ik ben een grote fan van<br />
IJslands mos”, zegt Marry. “Dat zit boordevol<br />
slijmstoffen en hele krachtige natuurlijke<br />
antibiotica. En heel bijzonder:<br />
het is een van de weinige bronnen van<br />
vitamine B12. Als ik apothekers van<br />
voor 1970 op cursus krijg, zeggen ze van<br />
IJslands mos allemaal: ‘Daar maakten<br />
wij vroeger hoestdrank van!’<br />
Slijmstoffen hebben nog een andere<br />
werking: ze werken zowel in- <strong>als</strong> uitwendig<br />
pijnstillend; de kruiden die deze<br />
stoffen bevatten zijn dan ook zeer geschikt<br />
om kompressen mee te maken.<br />
Inhoud: Marry Foelkel<br />
Tekst: Petra Pronk<br />
6 7
Buikpijn had Wilma al van kindsbeen<br />
af. In de oorlogsjaren maakte ze een<br />
kokkeninfectie door die gepaard ging<br />
<strong>met</strong> een lymfeontsteking. Als gevolg van<br />
de vergiftiging door de kokken hield ze<br />
er beschadigingen aan vitale organen<br />
aan over. Met name haar lever en nieren<br />
liepen een forse tik op, zo werd later<br />
vastgesteld. Antibiotica bestond nog<br />
niet. “Ik moest er mee leren leven. De<br />
buikpijn was vaak langdurig. Ook had ik<br />
last van blaasontstekingen, vermoeidheid<br />
en oedeem.”<br />
Aan het overleven<br />
Op een dag volgde Wilma een tv-documentaire<br />
over de bio-industrie. Ze vond<br />
het afschuwelijk, de wijze waarop <strong>met</strong><br />
de dieren werd omgegaan. Van het ene<br />
op het andere moment besloot ze vegetariër<br />
(en later veganist) te worden.<br />
“Vrij snel daarna voelde ik me een stuk<br />
beter. Ik kwam er achter dat er een relatie<br />
was tussen voeding en <strong>gezond</strong>heid.<br />
En dat terwijl ik uit een familie kom van<br />
lekker eten en drinken. Het typische<br />
was dat ik ook veel beter kon denken.<br />
Voor die tijd was ik vaak in de war.<br />
Lezen ging eveneens moeilijk. Achteraf<br />
zeg ik: ik was toen aan het overleven. En<br />
dat <strong>met</strong> een gezin <strong>met</strong> drie opgroeiende<br />
kinderen. Dat betekende, zeker in die<br />
tijd, dat je heel hard moest werken.”<br />
Ondanks dat ze haar voeding had aangepast,<br />
raakte ze depressief. Ze denkt<br />
dat het mede een gevolg was van de<br />
leverbeschadiging. “In feite functioneert<br />
mijn hele rechterkant niet goed. En ik at<br />
natuurlijk nog steeds verkeerde dingen.<br />
Je weet niet in één keer wat je wel en<br />
niet moet eten.”<br />
Via een lezing van een alternatieve arts<br />
kwam ze <strong>met</strong> de natuurgeneeswijze in<br />
aanraking. Vanaf dat moment wilde ze<br />
er alles over lezen. Het onderwerp fascineerde<br />
haar. Hoewel ze niet religieus<br />
is opgevoed, verdiepte ze zich ook in<br />
Assense (72) werd vegetariër en ontdekte<br />
hoe ze van buikpijn af kon komen<br />
<strong>Zo</strong> rond haar vijfendertigste ontdekte Wilma Wijkmans-Mantingh uit<br />
Assen dat er een verband moest zijn tussen hetgeen ze at en haar<br />
buikpijn. Ze kwam erachter nadat ze vegetariër was geworden. Door de<br />
aanpassing van haar dagelijks menu voelde ze zich een stuk beter. “Ik<br />
was op dat moment hard op weg vroeg oud te worden. Vanaf dat<br />
moment ben ik me alleen maar vitaler gaan voelen.”<br />
Tekst en foto: Jan van Klinken<br />
de Bijbel en andere geestelijke lectuur.<br />
<strong>Zo</strong> stuitte ze op de geschiedenis van<br />
de profeet Daniël en zijn vrienden die<br />
weigerden te eten wat hen aan het hof<br />
van de Babylonische koningen werd<br />
voorgeschoteld. Het betrof uitgelezen<br />
maaltijden en dure wijn maar zij hoefden<br />
ze niet. Ze kozen voor ‘het gezaaide’<br />
en voor water. Daardoor zagen zij er<br />
beter uit dan al degenen die de overdadige<br />
maaltijden van de koning aten.<br />
Wilma: “Dat zette me aan het denken. Ons<br />
welvaartsvoedsel, daar moest iets mis<br />
mee zijn. Het boek ‘De onbekende mens’<br />
van Alexis Carel versterkte dat idee.”<br />
Ander mens<br />
Van lieverlee onderging haar dagelijks<br />
menu een drastische wijziging. Suiker<br />
bijvoorbeeld verdween van het lijstje.<br />
Als ze haar voeding niet aanpaste, werd<br />
ze <strong>met</strong>een gestraft in de vorm van buikpijn<br />
en vermoeidheid. En zo werd ze<br />
een ander mens. “Was ik indertijd, zo<br />
rond mijn dertigste, op weg een oude<br />
vrouw te worden die op haar tenen<br />
moest lopen, vanaf die tijd werd ik voor<br />
mijn gevoel steeds jonger. Mijn huisarts<br />
gaf toe dat hij verbaasd was. Hij bekende<br />
gedacht te hebben dat ik het niet<br />
zo lang zou volhouden, gezien mijn aandoeningen.”<br />
De aanpassing van haar leefwijze verliep<br />
niet zonder slag of stoot. Ze moest<br />
soms hard zijn. Op verjaardagen kwam<br />
ze niet meer. Dat werd haar niet in dank<br />
afgenomen. “Maar <strong>als</strong> je bijna alles moet<br />
weigeren, dat is ook zo wat. En deed ik<br />
wel mee, dan moest ik het de volgende<br />
dag bezuren.”<br />
Haar huidige menu bestaat uit groenten,<br />
granen, fruit, wat soja en water. “Ik heb<br />
geen andere keuze. Maar ik gedraag me<br />
niet <strong>als</strong> patiënt. Dat heb ik nooit gedaan.<br />
Ik wilde de kinderen niet <strong>met</strong> mijn problemen<br />
belasten.”<br />
Infolijn<br />
Op het spoor van MMV kwam ze via het<br />
blad ‘De natuur uw arts’ van de stichting<br />
Natuurlijk Welzijn. Daarin werd een<br />
medewerker gevraagd voor de telefonische<br />
informatielijn. Dat leek Wilma wel<br />
wat. Ook toen die telefoonlijn opging in<br />
de AG-Infolijn, bleef ze erbij betrokken.<br />
Al <strong>met</strong> al doet ze dat werk al meer dan<br />
25 jaar.<br />
'Ik kwam er achter<br />
dat er een relatie was<br />
tussen voeding en<br />
<strong>gezond</strong>heid'<br />
“Verder heb ik veel lezingen over voedselallergie<br />
gehouden. Daarover is veel<br />
onbekendheid. Wat velen niet weten, is<br />
dat er niet alleen een relatie is tussen<br />
allergie en het lichaam maar ook <strong>met</strong> de<br />
psyche. Bij een van onze kinderen heb<br />
ik dat heel duidelijk gezien. Het is een<br />
bewijs te meer dat je via de voeding heel<br />
veel aan je welbevinden kunt bijdragen.<br />
Het is alleen jammer dat psychologen<br />
en psychiaters daar haast niet aan willen.<br />
Ik had eens een discussie <strong>met</strong> een<br />
van hen en hij reageerde zeer beledigd.<br />
Als voeding van invloed was op psychische<br />
stoornissen, kon hij wel stoppen<br />
want daar wist hij niets vanaf en daar<br />
was hij ook niet voor opgeleid. Hij vond<br />
het zo'n dwaas idee dat hij naderhand<br />
aan een collega-arts liet weten dat ik<br />
rijp was voor een behandeling.”<br />
Nog zo'n ontdekking voor haar was de<br />
schadelijkheid van amalgaamvullingen.<br />
Een van haar zoons kreeg op zijn vijftiende<br />
zijn eerste vulling. Daarna was<br />
het of hij niet helder meer kon denken.<br />
Ook lichamelijk begon hij te tobben.<br />
Kortom, hij tierde niet meer. Wat kon er<br />
<strong>met</strong> hem aan de hand zijn, dacht Wilma?<br />
Toen ze daarna las over amalgaam, ging<br />
haar een lichtje op. Ze liet de vulling<br />
weghalen en na verloop van tijd knapte<br />
haar zoon enorm op. “Toen heb ik ze ook<br />
bij mezelf laten weghalen. Ik was toen<br />
48. Wat dat bijgedragen heeft aan mijn<br />
vitaliteit, is haast niet te zeggen. Ook<br />
mijn depressiviteit verdween. Het was of<br />
ik opnieuw begon.”<br />
Ze ging overal op af. Congressen over<br />
orthomoleculaire geneeskunde, vergaderingen<br />
van de vegetariërsbond –<br />
Wilma was erbij. “Wat me bij de vegetariërs<br />
vooral opviel, was dat het allemaal<br />
kwieke tachtigers waren. Dat zegt toch<br />
wel wat. Tegenwoordig is het wel wat<br />
minder maar toch …“<br />
In alle wachtkamers<br />
Ze is nu 72. Iedere dag is ze nog heel<br />
erg actief. Reguliere medicijnen heeft<br />
ze nooit nodig gehad. “Toen ik mijn<br />
heup had gebroken en in het ziekenhuis<br />
terechtkwam, werd me gevraagd wat ik<br />
slikte. Toen ik zei dat ik geen enkel medicijn<br />
gebruikte, reageerde de verpleegkundige<br />
heel verbaasd. Dat kwam bijna<br />
Huisarts dacht dat Wilma ’t niet zo lang zou volhouden<br />
niet voor, zo begreep ik.“<br />
Wat dat betreft is de <strong>gezond</strong>heidszorg<br />
goedkoop <strong>met</strong> haar uit geweest. Ze ziet<br />
het zelf <strong>als</strong> resultaat van <strong>gezond</strong> (biologisch)<br />
eten en van het gebruik van supplementen.<br />
“Maar ik heb alles wel zelf<br />
moeten betalen”, tekent ze er terecht bij<br />
aan!<br />
Over zorgkosten gesproken: Toen Wilma<br />
de wijze raad las van Hippocrates: ‘Laat<br />
voeding uw medicijn zijn en medicijn uw<br />
voeding’, vroeg ze zich verbaasd af waarom<br />
deze tekst niet in alle artsenwachtkamers<br />
hangt. Dat zou pas echt grote<br />
besparingen <strong>met</strong> zich meebrengen!<br />
8 9
Ziekten onder geïsoleerd Aziatisch volk zo goed <strong>als</strong> onbekend<br />
<strong>Zo</strong> <strong>gezond</strong><br />
<strong>als</strong> een Hunza<br />
<strong>Zo</strong> <strong>gezond</strong> <strong>als</strong> een Hunza. Die uitdrukking was op dit Aziatische volk <strong>met</strong> recht van toepassing.<br />
Ziekten waren onder de Hunza’s zo goed <strong>als</strong> onbekend. Maar door invloeden van buitenaf veranderde<br />
dat. Nu staan in de Hunzasteden Coca-Cola automaten en heeft de moderne leefwijze volop haar<br />
intrede gedaan. Met ingrijpende gevolgen.<br />
De oudste betrouwbare rapportage over de <strong>gezond</strong>heid<br />
van de Hunza’s dateert van begin 1900. Dr. Robert<br />
McGarrison, een prominent medicus in die dagen, maakte<br />
studie van de ziekten onder Aziatische volkeren.<br />
Zijn interesse ging vooral uit naar de bevolking van India en<br />
de relatie die er mogelijk was tussen ziekten die in het land<br />
voorkwamen en hun gebrekkige voeding.<br />
Ongeëvenaard<br />
In zijn boek ‘Studies in deficiency diseases’ (Studies van<br />
gebreksziekten) schreef hij: "Uit eigen ervaring kan ik een<br />
voorbeeld noemen van een ras dat een ongeëvenaarde en<br />
perfecte <strong>gezond</strong>heid bezit en in het algemeen geen ziekten<br />
kent. Ik doel hier op het volk van de staat Hunza, gelegen in<br />
het uiterste noordoosten van India. Deze mensen worden<br />
buitengewoon oud; de medische hulp die ik hen tijdens mijn<br />
zevenjarig verblijf in hun midden kon geven, bestond hoofdzakelijk<br />
uit de behandeling van door ongelukken ontstane<br />
kwetsuren, van staar, operaties aan ontstoken oogleden of<br />
de behandeling van ziekten die niets <strong>met</strong> voedingsgebruik te<br />
maken hadden."<br />
Maagzweren, darmontstekingen, ingewandinfecties, kanker,<br />
overgevoeligheid in de buikholte door spanningen, angstcomplexen<br />
of verkoudheid kwam hij niet tegen. Hij schreef het<br />
toe aan hun <strong>gezond</strong>e spijsvertering die schril afstak tegen de<br />
vele maag- en buikklachten van de patiënten in zijn<br />
geboorteland Engeland.<br />
De reis naar het land van de Hunza’s was in die dagen geen<br />
sinecure. McGarrison moest grote ontberingen doorstaan.<br />
Om er te komen, diende hij een bijna ondoordringbaar bergmassief<br />
te passeren. De Hunza’s wonen in het Himalayagebergte<br />
in het noordelijke <strong>deel</strong> van Kashmir, dat toen nog<br />
eigendom was van India (nu van Pakistan).<br />
Ratten<br />
Toen McGarrison in 1927 benoemd werd tot directeur van<br />
Nutrition Research (voedselonderzoek), besloot hij op zoek te<br />
gaan naar het geheim van de Hunza’s. Hij nam <strong>gezond</strong>e ratten<br />
die hij het typische Hunza-menu gaf: chappati’s van versgebakken<br />
koren <strong>met</strong> een dun laagje boter, peulvruchten, verse<br />
rauwe wortelen, rauwe kool, ongekookte melk, wekelijks een<br />
portie vlees en veel water. Geen enkele rat bleek tijdens de<br />
onderzoeksperiode van 27 maanden ziek te zijn geworden.<br />
Daarna testte hij het Hunza-menu uit op zieke ratten. Ze<br />
werden allemaal beter. Later gaf hij een groep ratten voeding<br />
die overeenkwam <strong>met</strong> het menu van de armste bevolkingsgroepen<br />
van Engeland: wit brood, margarine, gezoete thee,<br />
gekookte groenten, ingeblikt vlees en goedkope jam. De ratten<br />
verloren hun weerstand tegen allerlei ziektes en leden<br />
tevens aan allerlei aandoeningen van het zenuwgestel.<br />
Het kon niet anders of er moest een verband zijn <strong>met</strong> de<br />
voedings- en leefwijze. <strong>Zo</strong><strong>als</strong> gezegd bestaat het menu van<br />
de Hunza’s vooral uit chappati’s (een soort pannenkoek),<br />
gemaakt van tarwe, gerst of boekweitmeel. Niets van de korrel<br />
werd bij de meelbereiding uitgezeefd. Verder waren karnemelk<br />
en yoghurt heel erg populair. Een belangrijke rol speelden<br />
groenten die meestal rauw werden gegeten. Koken was<br />
moeilijk vanwege het tekort aan brandstof en <strong>als</strong> ze al iets<br />
deden <strong>met</strong> de groenten, was het stoven. Ook aten ze diverse<br />
gekiemde zaden. Verder was kruidenthee<br />
heel erg ingeburgerd. Vlees aten de Hunza’s<br />
zelden. Vruchten consumeerden ze in<br />
grote hoeveelheden: appels, peren, perziken,<br />
abrikozen, zwarte en rode kersen en<br />
moerbeien.<br />
De pitten van de abrikozen werden gekraakt<br />
om de kern te kunnen eten (<strong>Hans</strong><br />
Stoop schreef vorig jaar nog over de heilzame effecten van<br />
de abrikozenpit in Uitzicht). Rond de abrikozenpit was een<br />
zekere cultuur ontstaan. De olie uit de abrikozen werd door<br />
de Hunza’s overvloedig gebruikt. Vandaar dat iedere boer<br />
een stel abrikozenbomen op zijn erf had staan.<br />
De abrikozenpit bevat een uiterst kleine hoeveelheid blauwzuur,<br />
waarvan een hogere dosis uiterst schadelijk en zelfs<br />
dodelijk kan zijn. Een van de mannen had daarom tot taak<br />
alle abrikozenbomen te controleren. Hij proefde het fruit en<br />
Leefstijl in halve eeuw<br />
volledig veranderd<br />
keurde de pit bij iedere jonge boom. In geval de smaak te<br />
bitter was, werd de boom gekapt.<br />
Moderne leefstijl<br />
In rapportages van anderen uit latere jaren blijkt dat de<br />
gemiddelde conditie van de Hunza’s langzaam maar zeker<br />
achteruit ging. De sluipende introductie van de moderne leefstijl<br />
moet daaraan debet zijn geweest. Een andere verklaring<br />
is er nauwelijks. Helemaal hard gaat <strong>als</strong><br />
in de tweede helft van de vorige eeuw een<br />
snelweg het gebied ontsluit. Dan verschijnen<br />
er al snel Coca-Cola automaten in<br />
steden zo<strong>als</strong> Gilgit.<br />
Nu wijkt de <strong>gezond</strong>heidssituatie in Hunzaland<br />
nauwelijks af van die van omringende<br />
volkeren. Niet zo raar, reageert een zegsman van Heritage<br />
Society in het Hunzadistrict desgevraagd. “Eigenlijk is de<br />
leefstijl van vrijwel elk volk in de wereld gedurende de laatste<br />
vijftig jaar veranderd.” Ook wijst hij op de invloed van uiteenlopende<br />
factoren zo<strong>als</strong> overdraagbare ziekten, klimaatverandering,<br />
milieu en dergelijke. “De impact daarvan op de<br />
<strong>gezond</strong>heid moet nog veel verder worden onderzocht om er<br />
meer over te kunnen zeggen en echt niet alleen voor de<br />
Hunza’s”, aldus de woordvoerder van Heritage Society, een organisatie<br />
die zich inzet voor het behoud van de Hunzacultuur.<br />
10 11
Griepprik<br />
halen, waarom<br />
eigenlijk<br />
Tekst: Arjan van Laar<br />
Terwijl miljoenen Nederlanders<br />
afgelopen maand hun oproep<br />
ontvingen voor de jaarlijkse<br />
griepvaccinatie, is het <strong>gezond</strong>heidseffect<br />
van deze geldverslindende<br />
operatie wetenschappelijk<br />
zo goed <strong>als</strong> onbewezen.<br />
Het blad Geneesmiddelenbulletin<br />
zette de beschikbare onderzoeksresultaten<br />
nog eens op<br />
een rijtje en Zembla, dat eerder<br />
een uitzending aan dit onderwerp<br />
wijdde, laat een huisarts<br />
op haar internetsite reageren.<br />
Ook Radar nam in de uitzending<br />
van 24 oktober de griepprik op<br />
de korrel.<br />
ON OFF<br />
www.gebu.artsennet.nl<br />
www.zembla.nl<br />
www.trosradar.nl<br />
Radio en<br />
televisie<br />
Geneesmiddelenbulletin kwam in oktober <strong>met</strong> een uitgebreid artikel, dat het<br />
wetenschappelijke bewijs voor de effectiviteit van de griepvaccinatie <strong>met</strong> de<br />
grond gelijk maakte. <strong>Zo</strong>wel de kwantiteit <strong>als</strong> de kwaliteit van de onderzoeken<br />
waarop het vaccinatieprogramma stoelt, schoten tekort. Het enkele onderzoek dat<br />
wel door de beugel kon, suggereerde slechts een matig effect van vaccinatie onder<br />
<strong>gezond</strong>e volwassenen. Deze groep telde minder ziektedagen en had lichtere symptomen.<br />
Positief effect op de overdracht van de influenza of op complicaties, zo<strong>als</strong><br />
longontsteking, werd niet gevonden. Voor een positief effect op de mensen voor wie<br />
het vaccin bedoeld is, ouderen en chronisch zieken, werd zo goed <strong>als</strong> geen bewijs<br />
gevonden.<br />
De conclusies van Geneesmiddelenbulletin zijn in lijn <strong>met</strong> wat Zembla vorig jaar<br />
om deze tijd over dit thema te melden had: het griepvaccinatieprogramma berust<br />
op wetenschappelijk drijfzand. Wat de uitzending <strong>als</strong>nog de moeite van het kijken<br />
waard maakt, is het inzicht dat het geeft in de beïnvloedingspraktijken van de<br />
industrie. <strong>Zo</strong> is daar het volledig door de farmaceuten gefinancierde kennisinstituut<br />
dat onze Gezondheidsraad van de laatste wetenschappelijke inzichten voorziet.<br />
Aardig is ook de verrassing op het gezicht van mevrouw Schepers – voorzitter van<br />
de Gezondheidsraad – wanneer ze hoort welke banden er allemaal bestaan tussen<br />
raadsleden en de industrie.<br />
Overdrijven is een wezenlijk onder<strong>deel</strong> van het lobbyistenvak. Denk maar aan de<br />
vogelgriep en de Mexicaanse griep. Slechts weinigen wisten het hoofd koel te houden<br />
onder de miljoenen doden waar griepgoeroe Ab Osterhaus ons mee dreigde.<br />
En ook bij de geschatte sterfte <strong>als</strong> gevolg van de normale seizoensgriep is een groot<br />
vraagteken te plaatsen.<br />
Het Rijksinstituut voor Volks<strong>gezond</strong>heid en Milieu (RIVM) schat het aantal doden<br />
door influenza op duizend tot tweeduizend per jaar. Het RIVM rekent zogeheten oversterfte<br />
in bepaalde jaren automatisch aan de griep toe <strong>als</strong> er dat jaar een influenzavirus<br />
rondwaart. Wat volgens hoogleraar medische biotechnologie H. Schellekens<br />
onwaarschijnlijk is. Slechts een op vijf virussen is een griepvirus en die andere maken<br />
ook slachtoffers. Om over de andere gevaren van de winter nog maar te zwijgen. De<br />
hoogleraar voelt meer voor de schatting van het Centraal Bureau voor de Statistiek,<br />
dat niet verder komt dan tweehonderd sterfgevallen <strong>als</strong> gevolg van griep.<br />
Ook interessant is het <strong>interview</strong> <strong>met</strong> Deborah Cohen. Zij openbaarde de banden<br />
tussen adviseurs van de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) en de industrie.<br />
Kort nadat de WHO de tot dan toe gehanteerde definitie van een pandemie versoepelde,<br />
promoveerde de Mexicaanse griep tot pandemie. Als gevolg waarvan slapende<br />
contracten in werking traden en de vaccinboeren miljarden konden verdienen<br />
aan de mildste griep sinds jaren.<br />
Bijna zestig miljoen euro kost het vaccinatieprogramma jaarlijks. Gaat de overheid<br />
dit geld voortaan aan nuttiger zaken besteden? “Dat is nog maar de vraag”, schrijft<br />
<strong>Hans</strong> van der Linde, huisarts in Capelle aan den IJssel, op de site van Zembla. Hij<br />
wijst op de vooringenomenheid en de belangenverstrengeling binnen adviserende<br />
organen <strong>als</strong> de Gezondheidsraad. En het “terzijde schuiven van medische adviezen<br />
is voor een lekenoverheid geen optie.” Al zou de politiek zich desondanks tegen het<br />
vaccinatieprogramma keren dan hoeft zij waarschijnlijk niet op steun van de huisartsen<br />
te rekenen. Want die zitten niet te wachten op een omzetdaling van gemiddeld<br />
6.000 euro. Van der Linde: “Een collega vaccineerde onder het motto: ‘U wordt<br />
er niet slechter van en ik word er beter van.”<br />
Tekst: <strong>Hans</strong> Nieuwstad<br />
Aan de reputatie van het blad waaruit<br />
de Volkskrant en Medisch Contact<br />
hun informatie putten, lag het niet.<br />
Hun bron was Archives of Internal<br />
Medicine, een gerespecteerd tijdschrift.<br />
Maar wat genoemde bladen hadden<br />
nagelaten, was kritisch naar het onderzoek<br />
te kijken.<br />
Aan het aantal <strong>deel</strong>nemers aan het<br />
onderzoek lag het ook niet: maar liefst<br />
38.000. Het betrof Amerikaanse vrouwen<br />
van 50 en 70 jaar die <strong>gezond</strong> aten maar<br />
toch extra supplementen <strong>als</strong> foliumzuur,<br />
multivitaminen, vitamine B6, magnesium,<br />
zink, koper en ijzer slikten. Gekeken<br />
werd hoeveel van die vitaminen en<br />
mineralen de vrouwen in de afgelopen<br />
twintig jaar hadden ingenomen.<br />
Volgens de onderzoekers, van wie de<br />
meesten verbonden zijn aan de Universiteit<br />
van Minnesota, bleek uit het onderzoek<br />
dat bijvoorbeeld het innemen<br />
van ijzertabletten zonder medische<br />
noodzaak riskant is. Oudere vrouwen<br />
zouden een verhoogde overlijdenskans<br />
van 2,4 procent hebben. Dat gold ook<br />
voor andere supplementen. “Hoe meer,<br />
hoe beter gaat hier niet op”, vatten drs.<br />
Christian Gluud en Goran Bjelakovic<br />
de resultaten van het onderzoek samen.<br />
Zwakke opzet<br />
Dr. Gert Schuitemaker, columnist van<br />
Uitzicht en eindredacteur van Fit <strong>met</strong><br />
Voeding, is bepaald niet onder de<br />
indruk van het onderzoek. Bij nadere<br />
bestudering blijkt volgens hem dat er<br />
weinig tot niets uit kan worden geconcludeerd.<br />
Wie kennis neemt van de volledige tekst<br />
van het onderzoek, ontdekt dat het slikken<br />
van supplementen <strong>met</strong> B-complex,<br />
vitamine C, vitamine D en vitamine E<br />
in plaats van levensbekortend juist<br />
levensverlengend kan uitpakken, aldus<br />
Schuitemaker.<br />
Conclusie over multi’s blijkt op drijfzand gebaseerd<br />
Ongefundeerd alarm<br />
over supplementen<br />
‘Vitaminepillen kunnen dood oudere vrouwen versnellen’, kopte de Volkskrant<br />
van 11 oktober. Het officiële artsenblad Medisch Contact deed er nog<br />
een schepje bovenop: ‘Dood door multivitaminen’. Het enige dat er aan klopte<br />
was dat er een onderzoek was geweest en dat het over supplementen ging.<br />
Verder rammelt de opzet van het onderzoek<br />
aan alle kanten. <strong>Zo</strong> moesten de<br />
<strong>deel</strong>nemers zelf schriftelijke vragenlijsten<br />
invullen. Van die <strong>met</strong>hode is bekend<br />
dat ze onbetrouwbaar is. Bovendien<br />
wisten de onderzoekers nagenoeg niets<br />
over de voedingsgewoonten en de hoeveelheden<br />
vitamines die de <strong>deel</strong>nemers<br />
binnenkregen <strong>met</strong> al of niet verrijkte<br />
voeding over een periode van 22 jaar.<br />
Hij vindt dat er dan ook geen harde<br />
conclusies uit het onderzoek te trekken<br />
zijn. Hooguit gaat het om verbanden,<br />
net zo<strong>als</strong> dat er meestal veel brandweerlieden<br />
worden gesignaleerd op de<br />
plaats van brand.<br />
Veel onduidelijk<br />
Ook drs. <strong>Hans</strong> Stoop, MMV-bestuurslid<br />
en kankeronderzoeker aan de Erasmus<br />
Universiteit in Rotterdam, kan weinig<br />
<strong>met</strong> het onderzoek. “Het stelt niet veel<br />
voor”, is zijn conclusie. Onduidelijk is<br />
‘ De beste multi<br />
is de voeding<br />
en nogma<strong>als</strong><br />
de voeding’<br />
bijvoorbeeld waarom de <strong>deel</strong>nemers<br />
extra vitamines slikten. Ze zullen er vast<br />
een reden voor hebben gehad en dat kan<br />
van invloed zijn geweest op de uitkomst<br />
van de studie, maar hiermee is geen<br />
rekening gehouden. Verder werd onder<br />
de <strong>deel</strong>nemers twee keer zoveel gebruik<br />
gemaakt van hormoontherapie <strong>als</strong> bij de<br />
controlegroep. “Wie weet ligt het hogere<br />
sterftecijfer hier wel aan”, oppert Stoop.<br />
Veelzeggend is ook dat de onderzoekers<br />
zelf aangeven dat er beperkingen kleven<br />
aan hun onderzoek en dat er naar hun<br />
zeggen geen directe conclusies uit<br />
getrokken moeten worden.<br />
Dus onbekommerd multi’s slikken? Dat<br />
gaat <strong>Hans</strong> Stoop te ver. Hij wijst op het<br />
commentaar van een natuurarts die<br />
door hem is geraadpleegd. Die ontraadt<br />
het “zomaar” geven van multi’s omdat<br />
er altijd stoffen in zitten die we niet<br />
nodig hebben. Het gevaar bestaat dan<br />
dat we een overdosis krijgen van sommige<br />
vitaminen en mineralen. Bekende<br />
voorbeelden zijn vitamine A, zink en<br />
koper. Verder maskeert extra foliumzuur<br />
een tekort aan B12. “De beste multi is de<br />
voeding en nogma<strong>als</strong> de voeding”, aldus<br />
het advies dat Stoop kreeg.<br />
12 13
Er is een direct verband tussen voedsel en het functione-<br />
ren van het brein. Een meerderheid van alle kinderen <strong>met</strong><br />
ADHD ‘geneest’ enkel en alleen door aanpassingen in het<br />
dagelijkse dieet. Dat gelooft Lidy Pelsser en dat heeft ze<br />
ook bewezen. Vorige maand promoveerde de voormalig<br />
dierenarts aan de Radbout Universiteit Nijmegen op haar<br />
onderzoek naar ‘voedselgeïnduceerde’ ADHD. Maar dat<br />
betekent nog niet dat haar inzichten nu algemeen ingang<br />
vinden. Tekst: Arjan van Groningen<br />
ADHD:<br />
Preventie en genezing door voeding<br />
Dat een optimale darmwerking aan de basis staat van een<br />
goede <strong>gezond</strong>heid, is een uitgangspunt dat ook buiten de<br />
Moermanvereniging bezig is gemeengoed te worden. Nu blijkt<br />
ook onze geestelijke <strong>gezond</strong>heid voor een belangrijk <strong>deel</strong><br />
afhankelijk van de wisselwerking tussen hoofd en buik. En<br />
daarmee van ons dieet.<br />
Attention Deficit and Hyperactivity Disorder, ofwel ADHD.<br />
Hoewel er nog altijd psychologen en psychiaters zijn die het<br />
bestaan van deze psychiatrische stoornis openlijk betwijfelen,<br />
slikken minstens 150.000 Nederlanders, voornamelijk kinderen,<br />
dagelijks medicijnen tegen ADHD. Onder invloed van medicatie<br />
veranderen deze overactieve, impulsieve, agressieve en/of<br />
bijzonder ongeconcentreerde kinderen <strong>als</strong> bij toverslag in het<br />
tegen<strong>deel</strong>. Tot vreugde van hun ouders en leerkrachten en tot<br />
voor<strong>deel</strong> van de maatschappij en het kind zelf.<br />
Want het probleemgedrag van een ADHD-er kan de normale<br />
gang van zaken, thuis en op school, dramatisch in de war<br />
schoppen. Onmogelijk maken zelfs. Op de lange duur eist<br />
ADHD zijn tol in de vorm van verhoogde kans op verslavingen,<br />
delinquent gedrag, werkloosheid en lichamelijke klachten. Alles<br />
bij elkaar opgeteld kost ADHD de samenleving zo miljarden<br />
euro’s per jaar. Een prijs die ouders en samenleving veel liever<br />
níet betalen. Onzekerheid over de langetermijneffecten van<br />
Methylfenidaat wordt daarom op de koop toegenomen.<br />
‘Een stofje in de hersenen’<br />
Behoorlijk wat ouders verklaren de werking van ADHD-<br />
medicatie <strong>als</strong> volgt: mijn kind mist een bepaald stofje in zijn<br />
hersenen en dit medicijn vult dat aan. Dat ‘stofje’ moet zijn:<br />
twee stofjes, dopamine en noradrenaline. Neurotransmitters<br />
die ook <strong>als</strong> hormoon fungeren. Methylfenidaat hydrochloride,<br />
beter bekend onder de merknaam Ritalin, vermindert de<br />
heropname van deze stoffen, <strong>als</strong> gevolg waarvan de dopamine-<br />
en noradrenalinespiegel in de hersenen stijgt. In zijn<br />
uitwerking is Methylfenidaat vergelijkbaar <strong>met</strong> het pepmiddel<br />
amfetamine (‘speed’). Om die reden valt het ook onder de<br />
Opiumwet.<br />
Veel ouders, en ook kinderen, zien medicatie <strong>als</strong> de beste van<br />
twee kwaden. Liefst bouwden zij het medicijngebruik zo snel<br />
mogelijk af. Volgens het onderzoek van dr. Pelsser hebben<br />
zij een kans van zestig procent dat zij van hun medicatie af<br />
komen én hun ADHD genezen. Alleen maar door het dagelijkse<br />
dieet aan te passen. Nu is dat gemakkelijker gezegd dan<br />
gedaan. Want uitzoeken of voedsel in een bepaald persoon<br />
ADHD uitlokt, is een tamelijk ingrijpend proces dat vijf<br />
weken duurt. Blijkt een kind tijdens die eerste fase inderdaad<br />
‘voedselgevoelig’, dan kan het nog wel een jaar duren voor<br />
duidelijk is welke voedingsmiddelen daarvoor verantwoordelijk<br />
zijn.<br />
RED-dieet<br />
Voor alle duidelijkheid: het dieet dat Pelsser ontwikkelde,<br />
borduurt niet voort op reeds bestaande ideeën over de<br />
invloed van suiker, gluten en melkeiwitten op de symptomen<br />
van ADHD. Ze werkt <strong>met</strong> een zogeheten RED-dieet (Restricted<br />
Elimination Diet). Een RED- of eliminatiedieet is een <strong>met</strong>hode<br />
waarbij voedingsmiddelen één voor één worden uitgesloten<br />
<strong>als</strong> veroorzaker van een bepaalde reactie.<br />
Pelsser: “Het dieet is voor elk kind anders. De samenstelling<br />
hangt af van de leeftijd van het kind, zijn achtergrond en<br />
van medische factoren.” Wanneer het rudimentaire dieet<br />
het gehoopte resultaat heeft, in 60 procent van de gevallen<br />
dus, gaat de <strong>deel</strong>nemer door naar de tweede fase, de provocatiefase.<br />
Daarin worden steeds nieuwe voedingsmiddelen<br />
geïntroduceerd, net zolang tot de ‘boosdoener(s)’ aan het licht<br />
kom(t)en.<br />
Pelsser: “De onderzoeken toonden aan dat ADHD bij veel<br />
kinderen veroorzaakt wordt door een overgevoeligheid voor<br />
voeding. Het gaat hierbij niet om kleurstoffen of suiker, maar<br />
om gewone voedingsmiddelen zo<strong>als</strong> bijvoorbeeld vis, soja,<br />
aardappel, sinaasappel of broccoli.“ Voeding blijkt volgens<br />
haar onderzoek tevens van grote invloed op het voorkomen<br />
van ODD (Oppositional Difiant Disorder), een ernstige vorm<br />
van opstandigheid die in driekwart van de gevallen <strong>met</strong><br />
ADHD samengaat. Ook bijbehorende lichamelijke klachten<br />
zo<strong>als</strong> hoofdpijn, buikpijn, overmatig zweten en dorst nemen<br />
duidelijk af.<br />
De gouden standaard<br />
Vijftien jaar geleden was Lidy Pelsser een dierenarts <strong>met</strong><br />
een meer dan gewone belangstelling voor psychologie. Avondstudie<br />
leerde haar een verbazingwekkende praktijk in de<br />
psychiatrie: medicinale bestrijding van symptomen, zonder<br />
de oorzaak van de stoornis te kennen. “Binnen mijn veterinaire<br />
opleiding werd het <strong>als</strong> wanprestatie beschouwd een<br />
therapie te starten, zonder op z’n minst een poging te wagen<br />
de oorzaak van de problemen te vinden“, schrijft ze in haar<br />
proefschrift. Proberen de oorzaak weg te nemen in plaats<br />
van symptoombestrijding, dat is de gouden standaard in de<br />
geneeskunde.<br />
Uiteindelijk zette een hondje Pelsser op het spoor van haar<br />
levenswerk. Het beestje leed niet alleen aan eczeem, maar<br />
ook aan het ‘fly catcher’s syndrome’. Een dwangmatige<br />
neiging denkbeeldige vliegen te vangen. ‘Duidelijk gestoord’,<br />
schrijft ze. Tegen de eczeem schreef Pelsser een ‘RED-dieet’<br />
voor; een gebruikelijke handelwijze bij deze aandoening. Tot<br />
ieders verrassing bleek na zes weken niet alleen de eczeem<br />
verdwenen, ook de zenuwstoornis was opgelost. Als een dieet<br />
zo’n indringende verandering in de hersenen teweeg kan<br />
brengen, redeneerde Pelsser, dan is dat diepgravend onderzoek<br />
waard.<br />
Jarenlang deed Pelsser ervaring <strong>met</strong> haar dieet op en jarenlang<br />
leurde zij <strong>met</strong> onderzoeksopzetten bij gerenommeerde<br />
medische tijdschriften. Toen The Lancet in 2009 haar onderzoeksprotocol<br />
accepteerde, was er geen geld genoeg. Een<br />
oproep bij EenVandaag bracht een weldoener op het idee de<br />
ontbrekende 200.000 euro ter beschikking te stellen en de<br />
rest is geschiedenis.<br />
In haar proefschrift kijkt Pelsser naar de toekomst. ‘RED’ zou<br />
de eerste stap moeten worden bij de behandeling van ADHD.<br />
Ze pleit voor onderzoek naar de biochemische processen die<br />
een rol spelen bij de ingewikkelde interactie tussen de darm,<br />
het centrale zenuwstelsel en de invloed daarop van verschillende<br />
soorten voedsel. Onderzoek naar biomarkers, die eventuele<br />
voedselgevoeligheden kunnen voorspellen. Onderzoek<br />
naar de genetische samenstelling van de darmflora; het effect<br />
van voedsel op de darmflora en de rol van voedsel bij andere<br />
psychiatrische en lichamelijke problemen. Kortom, precies<br />
het soort onderzoek dat de complementaire geneeskunde<br />
verder zou helpen.<br />
Teleurstelling<br />
Maar helaas. Begin oktober publiceerde het RIVM een kritisch<br />
rapport over het onderzoek en concludeerde dat er eerst beter<br />
bewijs moet komen of Pelssers aanpak überhaupt werkt.<br />
“Ik ben teleurgesteld over de kwaliteit van hun beoordeling”,<br />
zegt de onderzoekster in een reactie. “Dat een instituut van dit<br />
kaliber zijn huiswerk zo slecht doet. Ze halen bijvoorbeeld de<br />
eerste en de tweede fase van het onderzoek door elkaar.” Het<br />
RIVM stelt dat de resultaten het gevolg kunnen zijn van een<br />
placebo-effect.<br />
De suggesties die het instituut ter verbetering voorstelt, veegt<br />
Pelsser van tafel. “Deze ideetjes zou ik <strong>als</strong> creatief toejuichen,<br />
<strong>als</strong> ze van een basisschoolleerling kwamen. Wat het RIVM<br />
voorstelt is praktisch onuitvoerbaar. Sommige dingen kun je<br />
nu eenmaal niet honderd procent dubbel blind uitvoeren. Als<br />
dat de norm is dan kun je alle cognitieve gedragstherapie wel<br />
afschaffen.”<br />
www.adhdenvoeding.nl<br />
www.eenvandaag.nl<br />
14 15
Recepten voor 4 personen<br />
Het is mogelijk dat recepten en<br />
ingrediënten niet in overeenstemming<br />
zijn <strong>met</strong> uw persoonlijke dieet.<br />
Raadpleeg bij twijfel altijd een arts.<br />
Pompoen-courgettesalade<br />
Ingrediënten:<br />
200 g pompoen<br />
200 g courgette<br />
50 g pijnboompitten<br />
1 sjalot<br />
1 teen knoflook<br />
sap van ½ citroen<br />
4 el olijfolie<br />
1 tl honing<br />
12 blaadjes sla<br />
rode peperbolletjes<br />
basilicumblaadjes om te garneren<br />
Bereidingswijze:<br />
Rasp de courgette en pompoen (<strong>met</strong><br />
schil, zonder zaad) op een zeer fijne<br />
rasp (keukenmachine) en vermeng<br />
dit <strong>met</strong>een <strong>met</strong> de olie, honing en het<br />
citroensap. Snipper de sjalotten en<br />
knoflook zeer fijn en meng ze erdoor.<br />
Rooster de pijnboompitjes heel licht<br />
in de koekenpan en roer deze erdoor.<br />
Neem 4 bordjes en leg op elk 3 slablaadjes<br />
en neem een kom<strong>met</strong>je dat je <strong>met</strong><br />
het salademengsel vult. Zet dit omgekeerd<br />
<strong>als</strong> een heuveltje op de slablaadjes<br />
en garneer <strong>met</strong> basilicumblaadjes en<br />
een beetje gemalen rode peperbolletjes.<br />
Lekker eten <strong>met</strong> Riëtte Janssen<br />
Tomatenpaprikasoep<br />
Ingrediënten:<br />
8 rijpe ontvelde tomaten, in vieren<br />
1 kleine rode paprika zonder pitjes,<br />
in stukken<br />
2 grofgehakte witte uien<br />
2 el kokosolie<br />
1 tl kurkuma<br />
zwarte peper<br />
1 tl majoraan<br />
1 tl rode paprikapoeder<br />
groentebouillon<br />
½ bos basilicum<br />
Bereidingswijze:<br />
Smelt de kokosolie en smoor in een<br />
pan de uien, paprika, kurkuma, paprikapoeder<br />
en zwarte peper. Voeg de tomaten<br />
erbij <strong>met</strong> de majoraan en breng dit<br />
aan de kook. Pluk de blaadjes van de<br />
basilicum en voeg deze toe aan de soep<br />
bij het fijnmaken <strong>met</strong> de staafmixer.<br />
Proef de soep en maak op smaak <strong>met</strong><br />
groentebouillon.<br />
Gesmoorde aubergines<br />
Ingrediënten:<br />
2 el olijfolie<br />
1 el kokosolie<br />
2 grofgehakte uien<br />
1 tl kurkuma<br />
1 mespunt cayennepeper<br />
2 aubergines<br />
2 el miso<br />
1 el tropisch diksap<br />
1 dl water<br />
kiemen<br />
Bereidingswijze:<br />
Smoor de uien in de olijfolie <strong>met</strong> kokosolie,<br />
de kurkuma en cayennepeper.<br />
Was de aubergines. Snijd het kapje eraf.<br />
Snijd de aubergines in de lengterichting<br />
in tien stukken. Voeg ze bij de gesmoorde<br />
uien en laat ze mee smoren.Los de<br />
miso op in het water <strong>met</strong> het tropisch<br />
diksap en giet dit over de aubergines.<br />
Doe het deksel op de pan en laat dit<br />
ongeveer 20 min. smoren en indikken.<br />
Serveer ze op voorverwarmde borden<br />
<strong>met</strong> een bol zilvervliesrijst of<br />
quinoa (Uitzicht 7-2006). Ver<strong>deel</strong> over<br />
de aubergines de avocadocrème.<br />
Garneer <strong>met</strong> een toefje kiemen.<br />
Aubergine kan soms wat bitter smaken. Door de groente (in plakken gesneden) te bestrooien<br />
<strong>met</strong> zout en onder druk (bijvoorbeeld <strong>met</strong> een plat bord verzwaard <strong>met</strong> een pot) circa 30 minuten<br />
te laten staan, wordt waarschijnlijk de bittere waarneming van alkaloïden verhinderd. Spoel de<br />
plakken daarna onder koud stromend water af en dep ze <strong>met</strong> een doek droog. Nu kunt u de aubergine<br />
bakken. U kunt de plakken aubergine ook even in ruim kokend water blancheren. Daarna kan<br />
de aubergine gewoon worden verwerkt. Aubergine gaat gasvorming tegen. Eet aubergine nooit<br />
rauw. De stof solanine kan maag- en darmklachten veroorzaken. Solanine is zeer hittebestendig.<br />
Door verhitten wordt het solaninegehalte echter wel lager en het risico van maag- en darmklachten<br />
is dan erg klein. Invriezen kan alleen in bewerkte vorm. Bron: http://nl.wikipedia.org<br />
Avocadopuree <strong>met</strong> walnoten<br />
Ingrediënten:<br />
2 rijpe avocado’s<br />
12 walnoten<br />
1 kleine rode peper zonder pitjes zeer fijngesneden<br />
100 gr. magere kwark<br />
1 el olijfolie<br />
2 fijngehakte teentjes knoflook<br />
sap van ½ citroen<br />
bio-shoyu<br />
Bereidingswijze:<br />
Doe het citroensap, de kwark, olijfolie,<br />
knoflook en peper in een mengbeker.<br />
Halveer de avocado’s en schep<br />
<strong>met</strong> een lepel het vruchtvlees eruit<br />
en voeg dit erbij. Meng dit alles <strong>met</strong><br />
de staafmixer en maak op smaak<br />
<strong>met</strong> citroen en/of bio-shoyu. Kraak<br />
de walnoten en neem alleen goed<br />
gedroogde en schimmelvrije walnoten.<br />
Hak ze grof en meng ze door de<br />
avocadopuree. Deze puree is heerlijk<br />
over de aubergines <strong>als</strong> een topping<br />
of op brood <strong>als</strong> beleg.<br />
Recepten insturen<br />
Heeft u een lekker recept dat past<br />
binnen de Moermankeuken? Kok<br />
Riëtte Janssen ontvangt het graag<br />
van u. Zij wil deze recepten in deze<br />
rubriek gebruiken, zodat anderen<br />
ook kunnen meegenieten.<br />
Stuur uw recepten per mail naar<br />
riettejanssen@hotmail.com.<br />
Gevulde koolrolletjes in<br />
tomaten/gembersaus<br />
Ingrediënten:<br />
8 groene koolbladen<br />
200 g gare groene volle erwten<br />
300 g gestoomde pompoen<br />
2 fijngehakte rode uien<br />
3 el kokosolie<br />
1 tl verse gemalen korianderbolletjes<br />
1 tl kurkuma<br />
zwarte peper<br />
1 tl bonenkruid<br />
bio-shoyu<br />
4 el verse peterselie of bieslook of<br />
korianderblaadjes<br />
Tomaten/gembersaus<br />
Ingrediënten:<br />
2 fijngehakte uien <strong>•</strong> 4 rijpe gepelde tomaten<br />
<strong>•</strong> 2 el kokosolie <strong>•</strong> 3 cm verse gemberwortel<br />
of 1½ tl gedroogd poeder <strong>•</strong> 1 tl rode<br />
paprika <strong>•</strong> 1 tl kurkuma <strong>•</strong> zwarte peper <strong>•</strong> ½<br />
dl groentebouillon <strong>•</strong> 2 druppels stevia<br />
Bereidingswijze tomaten/gembersaus:<br />
Smoor in de kokosolie de uien goudgeel<br />
en voeg dan de tomaten en kruiden toe.<br />
Laat dit in 5 min. gaar worden. Voeg de<br />
warme bouillon toe en mix de saus glad<br />
<strong>met</strong> de staafmixer. Maak op smaak <strong>met</strong><br />
stevia, gemberpoeder en peper.<br />
Bereidingswijze rolletjes:<br />
Zet de stoompan op <strong>met</strong> 1 liter water.<br />
Leg in de eerste pan de blokjes pompoen<br />
<strong>met</strong> daarboven acht gewassen<br />
groene koolbladen. Stoom dit gaar in<br />
± 10 min. Smoor de uien in de kokosolie<br />
<strong>met</strong> de gedroogde en gemalen kruiden.<br />
Voeg de gare erwten en pompoen toe<br />
en warm dit goed door. Stamp het fijn en<br />
maak op smaak <strong>met</strong> bio-shoyu en peper.<br />
Meng er nu de verse kruiden doorheen.<br />
Ver<strong>deel</strong> dit mengsel over de acht gare<br />
koolbladen en maak er pakketjes van.<br />
Leg deze pakketjes weer in de stoompan<br />
om warm te houden. Verwarm de borden<br />
voor; leg op ieder bord twee koolrolletjes<br />
en ver<strong>deel</strong> de saus erover.<br />
Serveer er gierst (Uitzicht 5-2008) of<br />
drie kleuren rijst (Uitzicht 10-2010) bij.<br />
Fruitsmoothie <strong>als</strong> maaltijd<br />
(1 persoon)<br />
Ingrediënten:<br />
1 appel <strong>•</strong> 1 sinaasappel <strong>•</strong> ½ citroen <strong>•</strong> 2 à<br />
3 glazen gefilterd water <strong>•</strong> 1 el olijfolie<br />
<strong>•</strong> 1 el bijenpollen <strong>•</strong> snufje cayennepeper<br />
<strong>•</strong> 1 tl vitamine C poeder <strong>•</strong> 1 tl kurkuma <strong>•</strong><br />
1 tl rode paprikapoeder <strong>•</strong> ½ tl gemberpoeder<br />
<strong>•</strong> ½ tl spirulina <strong>•</strong> ½ tl chlorella<br />
(chlorofyl) of 2 handenvol chlorofylrijk<br />
blad zo<strong>als</strong> vogelmuur, spinazie, zevenblad,<br />
weegbree, paardenbloemblad,<br />
winterpostelein of veldsla <strong>•</strong> 1 el kaneel <strong>•</strong><br />
honing of stevia naar smaak <strong>•</strong> 2 tl water<br />
<strong>met</strong> opgelost zeezout (84 elementen)*<br />
Bereidingswijze:<br />
Deel de appel in vieren en verwijder<br />
het klokhuis. Schil de sinaasappel en<br />
pers de citroen uit. Doe alle ingredienten<br />
in een blender en maak ze fijn.<br />
Proef en maak op smaak <strong>met</strong> honing<br />
of stevia. Drink de smoothie al kauwend<br />
op zodat de enzymen van het<br />
speeksel mee in het verteringsproces<br />
gaan.<br />
*Los Himalayazout of kwaliteit<br />
Keltisch zeezout in een afsluitbare pot<br />
<strong>met</strong> gefilterd water of bronwater op.<br />
Schud dit tot alle zout is opgelost.<br />
Voeg meer zout toe tot het water<br />
verzadigd is en de zoutkorrels op de<br />
bodem blijven liggen. In deze oplossing<br />
zitten 84 elementen in de juiste<br />
verhouding. Neem hiervan dagelijks<br />
2 tl in je smoothie of opgelost in water.<br />
Bewaar deze pot buiten de koelkast uit<br />
het zonlicht.<br />
Met toestemming en dank aan Henk<br />
Mutsaers: www.uitdaging.net/pdf/<br />
eBoek-Fruit-Smoothie.pdf<br />
16 17
Vervolg van pagina 6 > Interview <strong>Hans</strong> <strong>Moolenburgh</strong><br />
Dat kan onder andere door voldoende water te drinken. Zes<br />
tot acht glazen Spa blauw of water uit een omgekeerd osmoseapparaat,<br />
naast het gewone drinken. Bepaalde organen<br />
die <strong>met</strong> het lozen van gif te maken hebben moeten extra aandacht<br />
krijgen, zo<strong>als</strong> de lever en de nieren. Sap/vastenkuren<br />
en reinigende kruidenthee zijn uit een oogpunt van schoonmaak<br />
belangrijke middelen. Maar <strong>als</strong> iemand kanker heeft<br />
moet er meer gebeuren, zo<strong>als</strong> koffieklysma’s of bepaalde<br />
kuren zo<strong>als</strong> leverspoeling.<br />
Negatieve gevoelens<br />
Afbraak, opbouw en schoonmaak zijn volgens <strong>Moolenburgh</strong><br />
dus drie belangrijke pijlers voor een <strong>gezond</strong> lichaam. Maar dan<br />
ben je er nog niet, want de mens is niet alleen zijn lichaam.<br />
Wij bestaan uit drie onderdelen: lichaam, emoties/gevoel en<br />
geest/bewustzijn. Ook op die gebieden moeten we aan de slag.<br />
Wat het gevoel betreft, leven we volgens <strong>Moolenburgh</strong> in een<br />
ziekmakende tijd. “We worden opgevoed <strong>met</strong> en omringd door<br />
negatieve gevoelens. De media zijn een bron van negatieve<br />
impulsen. Dat is zorgelijk, want een negatieve stemming vertaalt<br />
zich in het lichaam door een afbraak van het immuunsysteem.<br />
De witte bloedlichaampjes worden negatief beïnvloed,<br />
ze worden laks, waardoor ze hun werk (het opruimen<br />
van bacteriën, virussen en kankercellen) niet meer zo goed<br />
uitvoeren. Negatieve gevoelens zijn dus even gevaarlijk <strong>als</strong><br />
een pakje sigaretten. Ik heb het daarom altijd van groot<br />
belang gevonden dat patiënten bij mij <strong>met</strong> een glimlach de<br />
deur uitgingen. Dat kan betekenen dat je bepaalde dingen die<br />
je altijd hebt weggestopt onder ogen moet zien, voordat je<br />
er afscheid van kunt nemen. Veel kankerpatiënten hebben<br />
een knagend probleem waar ze nooit over gepraat hebben.<br />
Het zijn vaak lieve, meegaande mensen die geneigd zijn om<br />
negatieve dingen in lichaam en geest op te slaan. Dat negatieve<br />
moet er op de een of andere manier uit en dat begint<br />
door erover te praten.”<br />
Kracht van de geest<br />
Op het niveau van de geest wreekt het gebrek aan levensvisie<br />
zich volgens <strong>Moolenburgh</strong>. “De moderne maatschappij kenmerkt<br />
zich door een nihilistische materialistische levensinstelling.<br />
Dat is echt een ramp. Kinderen leren dat we doorgeschoten<br />
mensapen zijn zonder vrije wil, het product van<br />
onze hersenen. Als je geen vrije wil hebt, heb je ook geen ver-<br />
Advertentie<br />
antwoordelijkheid. <strong>Zo</strong> kun je geen <strong>gezond</strong>e wereld opbouwen.<br />
Mensen hebben geen overkoepelende ideeën meer, geen visie<br />
van wat de wereld is, wat jouw plek daarin is, wie je bent <strong>als</strong><br />
mens en wat je doet. We laten ons meevoeren op de stromen<br />
van de buitenwereld. Dat is een belangrijke kwaal van deze<br />
tijd en dat kost sloten energie. Het is cruciaal om af en toe<br />
even afstand te nemen en naar binnen te keren. Iemand die<br />
vrij is in de geest lekt geen energie.”<br />
De kracht van de geest wordt in het boek prachtig gedemonstreerd<br />
in het verhaal van een vrouw, Kitty Geneugelik, die<br />
in een eindstadium van borstkanker verkeerde. Ze zei tegen<br />
haar vader die haar kwam opzoeken : ‘Ik heb geen zin om<br />
dood te gaan’. Waarop hij zei: ‘Hou daar dan mee op!’ Met<br />
hard werken aan zichzelf genas ze.<br />
Positieve noties<br />
Het is belangrijk om te beseffen dat er op het mentale gebied<br />
het nodige te doen valt. Emoto heeft <strong>met</strong> zijn beelden van<br />
de kristallen van bevroren water duidelijk aangetoond wat<br />
de tastbare kracht van woorden is. Water waarbij op de fles<br />
positieve noties waren geschreven zo<strong>als</strong> ‘liefde’, kreeg mooie<br />
kristallen, terwijl kristallen die door lelijke woorden waren<br />
gevormd, onregelmatig en afzichtelijk waren. Ook Bach-<br />
remedies werken <strong>met</strong> positieve noties. <strong>Moolenburgh</strong> vertelt<br />
in dit verband hoe hij ooit door een wanhopige vader werd<br />
gebeld wiens kind op sterven lag. Het jongetje had een hersentumor,<br />
lag in coma en was verlamd. De vader belde<br />
<strong>Moolenburgh</strong> in een laatste poging om het leven van zijn kind<br />
nog een paar dagen te rekken, in elk geval tot zijn verjaardag.<br />
<strong>Moolenburgh</strong> raadde aan om Bach remedie door de sondevoeding<br />
te mengen. Tot zijn eigen verbazing knapte het kind<br />
in de dagen en weken erna zienderogen op. Hij kwam bij, zijn<br />
verlamming verdween en een aantal jaren later werd hij zelfs<br />
genezen verklaard - natuurlijk wel <strong>met</strong> de nodige niet-toxische<br />
tumortherapie nadat hij weer wakker was geworden.<br />
Aan het begin<br />
Al <strong>met</strong> al is er, zo<strong>als</strong> de titel van het boek zegt, dus heel wat<br />
wat je kunt doen om te werken aan je <strong>gezond</strong>heid. En de<br />
ontwikkelingen gaan door. “Dit is de oogst van 25 jaar, maar<br />
dat wil niet zeggen ‘dat we er nu zijn’. We staan aan het begin<br />
van een ontwikkeling in plaats van aan het eind. Maar het<br />
allerbelangrijkste is dat we onze levensstijl drastisch gaan<br />
veranderen. We kunnen onmogelijk doorgaan op de ingeslagen<br />
weg. Als we dat inzien is er een belangrijke drempel<br />
genomen op weg naar een <strong>gezond</strong>ere levensstijl.”<br />
V A S C U L A I R E N U T R I Ë N T E N<br />
Wim van Heck zou zichzelf niet<br />
graag expert willen noemen.<br />
“Ik ben slechts een geïnteresseerde<br />
leek”, tekent hij bescheiden aan. Toch<br />
is zijn kennis op sommige terreinen van<br />
de complementaire geneeskunde zo<br />
indrukwekkend dat hij menige professional<br />
verbaasd doet opkijken.<br />
“Je mag in dit land wel regulier overlijden<br />
maar niet alternatief genezen.” Die<br />
conclusie durft Wim van Heck na al die<br />
jaren wel voor zijn rekening te nemen.<br />
Sinds zijn moeder 35 jaar geleden vergeefs<br />
haar heil zocht bij de ziekenhuisgeneeskunde<br />
om verlost te worden van<br />
haar maagkanker, heeft hij een schat<br />
aan kennis en inzichten vergaard. Hij<br />
abonneerde zich op Amnestie (voorloper<br />
van Uitzicht), verdiepte zich in<br />
de orthomoleculaire geneeskunde en<br />
kwam van lieverlee steeds meer aan de<br />
weet.<br />
Schokkend<br />
Vanwege lichamelijke ongemakken bij<br />
zichzelf en in zijn omgeving maakte hij<br />
studie van een aantal belangrijke processen<br />
in onze stofwisseling. Hij haalde<br />
(en haalt) zijn kennis uit tijdschriften,<br />
boeken, vademecums voor apothekers<br />
en wetenschappelijke websites op internet.<br />
Daarbij deed hij voor zijn gevoel<br />
tamelijk schokkende ontdekkingen.<br />
<strong>Zo</strong> constateerde hij dat de reguliere geneeskunde<br />
het bloed van patiënten op<br />
van alles en nog wat laat onderzoeken<br />
behalve <strong>als</strong> er toch niets aan de onderliggende<br />
kwaal te doen is. “Dat lijkt<br />
logisch maar is tegelijkertijd heel beperkt<br />
gedacht”, stelt de Geldroppenaar.<br />
Een goed voorbeeld ter toelichting vindt<br />
hij lipoproteïne(a) dat door de lever<br />
wordt aangemaakt. Bij sommige mensen<br />
<strong>met</strong> een bepaalde genetische structuur<br />
produceert de lever een overmaat aan<br />
deze stof en dan kan aderverkalking het<br />
gevolg zijn. Geen arts die zich daarmee<br />
bezighoudt want wie <strong>met</strong> deze afwijking<br />
behept is, is in de reguliere sector snel<br />
klaar. Men heeft er niets voor.<br />
Van Heck: “Via de complementaire<br />
geneeskunde kan de schadelijkheid<br />
van die overmatige aanmaak worden<br />
beperkt. Allereerst is verhoging van het<br />
HDL (het goede cholesterol-red.) en<br />
bloedvatbescherming door middel van<br />
orthomoleculaire suppletie dan dringend<br />
noodzakelijk. Later kan eventueel<br />
rodegistrijst plus niacine – tegenwoordig<br />
ook in flushvrije vorm verkrijgbaar –<br />
worden ingezet.”<br />
Dramatische daling<br />
Nog zoiets: het prikken op CRP, een<br />
moderne indicatie voor het <strong>met</strong>en van<br />
ontstekingsactiviteiten. Het CRP is een<br />
biomarker voor ontstekingsactiviteit en<br />
regulier gezien verder niet interessant.<br />
“Erg jammer”, vindt Van Heck. Een hoge<br />
CRP is namelijk ook een risicofactor<br />
voor hart- en vaatziekten. Daarom raadt<br />
hij aan periodiek te laten prikken <strong>als</strong><br />
er sprake is van ontstekingen of overgewicht.<br />
Ook in het inwendige buikvet<br />
kunnen kleine ontstekingsactiviteiten<br />
ontstaan die CRP-verhogend zijn.<br />
Daarbij wijst hij op wetenschappelijke<br />
onderzoeken die steeds meer duiden op<br />
een mogelijk verband tussen een verhoogde<br />
ontstekingsactiviteit en kanker.<br />
Een soortgelijke ontdekking deed hij<br />
ten aanzien van homocysteïne (een<br />
aminozuur). Net <strong>als</strong> bij lipoproteïne(a)<br />
geldt dat bepaalde mensen daarvan van<br />
nature teveel aanmaken. Hij is daar<br />
zelf een voorbeeld van. Het zit in zijn<br />
familie. “Doe je daar niks aan dan kun je<br />
wachten op ellende. Hart- en vaatziekten<br />
en kanker bijvoorbeeld maar ook<br />
dementie <strong>als</strong> gevolg van vaatvernauwing<br />
plus Alzheimer.“<br />
Hij is zelf het levende bewijs dat, anders<br />
dan de reguliere geneeskunde beweert,<br />
er een uitstekende aanpak van het pro-<br />
Lijf & Leden<br />
Leden van de Moermanvereniging vertellen hoe ze persoonlijk invulling geven aan het thema ‘<strong>gezond</strong> eten – <strong>gezond</strong> leven’.<br />
‘ Je mag hier regulier<br />
overlijden, maar niet<br />
alternatief genezen’<br />
Naam: Wim van Heck<br />
Leeftijd: 68<br />
Lid sinds: 1976<br />
bleem bestaat. Hij gebruikt zelf foliumzuur,<br />
in combinatie <strong>met</strong> vitamine B12 en<br />
B6 (pyridoxaal-5-fosfaat). “Ik had een<br />
veel te hoog gehalte. Dankzij deze aanpak<br />
is het werkelijk dramatisch gedaald<br />
en dit zonder enige bijwerking.”<br />
Wonderen<br />
Een ander middel waar hij graag reclame<br />
voor maakt, is Prostasol. Het bestaat<br />
uit louter plantaardige stoffen en hij<br />
weet <strong>met</strong> absolute zekerheid dat het<br />
middel in staat is om de PSA-waarde in<br />
het bloed sterk terug te brengen. <strong>Zo</strong><strong>als</strong><br />
bekend kan een verhoogde PSA-waarde<br />
duiden op prostaatkanker. Vermoedelijk<br />
is wel van groot belang dat de reguliere<br />
prostaatbehandeling niet doorloopt bij<br />
de inname van Prostasol omdat veel<br />
middelen een soort schild aanleggen<br />
tegen de werking ervan. Vandaar dat het<br />
vaak wordt toegediend in stadia waarin<br />
de patiënt is uitbehandeld. “Maar zelfs<br />
dan kan het wonderen doen” , verzekert<br />
hij.<br />
Voor alle duidelijkheid benadrukt Van<br />
Heck dat hij zich uitsluitend baseert op<br />
herhaalde, gedegen wetenschappelijke<br />
onderzoeken. “Ik discussieer erover <strong>met</strong><br />
artsen en apothekers. Het duurt soms<br />
even maar ik heb al diverse keren meegemaakt<br />
dat ze mij schoorvoetend gelijk<br />
moesten geven.”<br />
18 19
Blepharospasme<br />
In deze rubriek gaat arts drs. Bob Hornstra in op de meest uiteenlopende<br />
medische vragen. Schriftelijk gestelde vragen worden uitsluitend in deze rubriek<br />
beantwoord en niet in een persoonlijk schrijven. Vragen <strong>met</strong> een algemene strekking<br />
zijn altijd welkom. Voor dringende persoonlijke vragen: bel <strong>met</strong> Patiëntenvoorlich-<br />
ting 088-2424240.<br />
‘Een zeer goede kennis van ons, een vrouw van 70 jaar,<br />
heeft sedert vier jaar een zogenoemde blepharospasme.<br />
Na de laatste botulisme-injectie van augustus j.l. zei<br />
de neurologe dat er niets meer aan te doen is dan misschien<br />
de oogleden boven op de brilranden te leggen.<br />
Onze vriendin kan dan niet meer autorijden en is hieronder<br />
zeer verslagen. Is hier, voor zover u weet, nog<br />
een remedie voor? Is er ook een (familiaire) oorzaak<br />
voor te vinden?’<br />
Ik neem aan dat u <strong>met</strong> blepharospasme bedoelt een<br />
spasme (verkramping) van de kringspieren rond het<br />
oog. Ik vraag me allereerst af of het misschien <strong>met</strong><br />
de botulisme-injecties te maken heeft; dan zou het<br />
homeopathische middel Ledum (C30) een poging<br />
waard zijn. Ledum wordt vaak voorgeschreven voor<br />
de gevolgen van een steek, denk aan een steek van<br />
een mug of wesp, maar ook van een naald. Buiten<br />
de homeopathie zou acupunctuur mogelijk een verlichting<br />
van de kwaal kunnen bieden. Ook denk ik<br />
aan de mogelijkheid van neuraaltherapie. Andere<br />
homeopathische remedies kunnen zijn: mezereum,<br />
agaricus (een belangrijke remedie tegen tics van de<br />
oogleden) en magnesium phosphoricum. Uw vriendin<br />
kan dan het beste een arts voor homeopathie<br />
consulteren.<br />
Ooroperatie<br />
‘Moet ik toegeven en mijn oor laten opereren?’ Dat is een<br />
van de vele vragen die een 85-jarige man mij voorlegt.<br />
Hij schrijft me: “Sinds ik kanker had aan mijn slokdarm<br />
(stembanden) en lid ben geworden van de<br />
Moermanvereniging, lees ik het blad Uitzicht.<br />
Meestal helemaal, en vooral uw commentaar op<br />
verschillende vragen. Ik ben een man van 85 jaar,<br />
weduwnaar, kinderen de deur uit, woon zelfstandig<br />
en zorg voor mijzelf. Heb in beide oren een gehoorapparaat.<br />
Beide oren moesten regelmatig worden<br />
uitgespoten, aanvankelijk <strong>met</strong> een fibreerapparaat<br />
en later <strong>met</strong> een spuit maar daarmee spoot men het<br />
gehoorvet vaster in plaats van los en uit mijn oor,<br />
ondanks tevoren gebruik van olie. Ik werd steeds<br />
dover, belandde bij een KNO-arts en kreeg oordrup-<br />
Vraag Antwoord<br />
pels, ook antibioticatabletten maar zonder resultaat.<br />
De foto van het oor liet zien dat het oorsmeer aan<br />
de binnenkant van mijn trommelvlies zit <strong>met</strong> een<br />
ontsteking daar. Ook zouden zich resten van zich<br />
dagelijks vernieuwende cellen op het trommelvlies<br />
hebben vastgezet. Dit zou alleen door een operatie<br />
verwijderd kunnen worden, via het doorboren van<br />
het rotsbeen om het trommelvlies aan de binnenkant<br />
schoon te maken. Hoe kun je resten van cellen<br />
zien via een röntgenfoto? Ze zijn naar mijn oor<strong>deel</strong><br />
veel te klein. Hoe kan ik vochtig, pusachtig vuil aan<br />
de buitenzijde van mijn trommelvlies hebben, <strong>als</strong> er<br />
een ontsteking is aan de binnenzijde? Voor hoe lang<br />
ben ik gevrijwaard van een volgende operatie?<br />
Bestaan er medicamenten die mijn trommelvlies van<br />
binnen schoonmaken en schoonhouden? Ten slotte<br />
vraag ik mij af of ik een second opinion aan een<br />
andere KNO-arts kan vragen of zegt u: ‘Joh, geef<br />
gewoon toe om te opereren, je bent 85.’ Stel dat die<br />
dokter zegt dat er tot mijn dood toe geen kans meer<br />
is op een herhaling <strong>met</strong> een operatie, dan ben ik<br />
tevreden.”<br />
De kliertjes in de huid van het kraakbenige ge<strong>deel</strong>te<br />
van de gehoorgang produceren oorsmeer, cerumen<br />
genaamd. De productie van het oorsmeer is individueel<br />
heel verschillend. Cerumen bevat veel vetten,<br />
is licht zuur en heeft een beschermende functie.<br />
Schoonmaakpogingen van de gehoorgang <strong>met</strong> wattenstokjes,<br />
lucifers en dergelijke zijn sterk af te raden,<br />
omdat ze tot afsluitingen kunnen leiden en tot<br />
ontstekingen (otitis externa) <strong>als</strong> gevolg van beschadiging<br />
van de huid. Een cerumenprop kan meestal<br />
verwijderd worden middels het uitspuiten <strong>met</strong> lauwwarm<br />
water door de huisarts, nadat er een weekje<br />
<strong>met</strong> olie (slaolie of earex van de drogist) is gedruppeld.<br />
Proppen die vastzitten kunnen eventueel <strong>met</strong><br />
een zogenaamd cerumlisje of -haakje verwijderd<br />
worden door een KNO-arts. Ik begrijp uit uw brief<br />
dat dit laatste bij u niet mogelijk is omdat er zich een<br />
‘aanbaklaagje’ aan de binnenkant van het trommelvlies<br />
heeft vastgehecht. Een tweede opinie bij een<br />
KNO-arts van een academisch ziekenhuis is zeker<br />
mogelijk. Als de ophoping van cellen aan de binnenzijde<br />
van het trommelvlies voldoende dik is, kan het<br />
op de röntgenfoto worden waargenomen.<br />
Mogelijk kunnen homeopathische remedies verlichting<br />
geven; ik denk aan Pulsatilla D4 driemaal daags<br />
en Conium D12 (<strong>met</strong> name <strong>als</strong> er draaiduizeligheid<br />
bestaat en er teveel en te vaak oorsmeervorming<br />
plaatsvindt) eenmaal daags. Vanzelfsprekend verdient<br />
bezoek aan een homeopathisch arts de voorkeur.<br />
Wanneer u toch besluit tot opereren dan is de<br />
kans op een herhaling volgens mij erg klein <strong>als</strong> u op<br />
de goede manier uw gehoorgang schoonhoudt. Bijvoorbeeld<br />
door regelmatig uw oren in te druppelen<br />
alvorens het oorsmeer onder een douchestraal te<br />
verwijderen, of bij de huisarts te laten uitspuiten.<br />
Nooit meer <strong>met</strong> wattenstaafjes proberen het oorsmeer<br />
te verwijderen.<br />
Alzheimer<br />
‘Ik ben een vrouw van 68 jaar en heb een vraag over<br />
stevioside en kurkuma. Onlangs las ik in Uitzicht<br />
dat stevioside en nog meer kurkuma goed zouden zijn<br />
tegen Alzheimer. Ik gebruik geen medicijnen, alleen<br />
calcium 1000 mg en vitamine D 800 ie tegen botontkalking<br />
en neem elke dag een multivitamine. Nu komt er<br />
Alzheimer in mijn familie voor en mijn vraag is: kan ik<br />
uit voorzorg stevioside en/of kurkuma gebruiken<br />
en zo ja, hoeveel per dag? Zijn deze middelen ook te<br />
verkrijgen bij de Roode Roos?’<br />
Inderdaad zijn kurkuma en stevioside preventief<br />
te gebruiken ten aanzien van Alzheimer. Maar deze<br />
middelen maken <strong>deel</strong> uit van een groter geheel van<br />
antioxidanten die voorkomen dat in het lichaam een<br />
soort chronische ontsteking ontstaat. Maar ook is er<br />
gepubliceerd over de gunstige werking van appelsapconcentraat,<br />
twee glazen appelsapconcentraat per<br />
dag zouden een gunstig effect hebben bij manifeste<br />
Alzheimerpatiënten. Gedrag en stemming zouden<br />
onder andere daardoor verbeteren. Deze ziekte is<br />
echter niet zo simpel <strong>met</strong> enkele middeltjes te behandelen.<br />
Bij de ziekte van Alzheimer zijn 5 moleculen<br />
geïdentificeerd die betrokken zijn bij het ontstaan<br />
ervan. Een van deze moleculen is APO-E,<br />
gevormd door het Apolipoproteïne E-gen. Er is een<br />
goede en een slechte variant van dit gen. Het slechte<br />
gen is het APO-E4 gen: personen <strong>met</strong> dit gen hebben<br />
en grotere kans op Alzheimer. Het is gebleken<br />
dat de negatieve effecten van dit slechte APO-E4<br />
gen kunnen worden verminderd door Omega-3 vetzuren<br />
(in vette vis) en een cholesterolarm dieet.<br />
Verder lijkt palm- en kokosvet goed inzetbaar bij<br />
Alzheimer (publicatie in Ortho magazine, februari<br />
2011). Het gaat om 100% zuivere palm of kokosolie<br />
(rijk aan M.C.T. of middellange vetzuurketens). De<br />
verklaring zou gevonden worden in het feit dat deze<br />
middellange vetzuurketens in de mitochondriën van<br />
de lichaamscellen worden geoxideerd waardoor Acetyl<br />
co-enzyme A wordt gevormd, een belangrijke verbinding<br />
die weer te maken heeft <strong>met</strong> productie van ketonlichamen.<br />
Ketonlichamen (chemische verbindingen<br />
<strong>met</strong> een CO groep) en glucose worden door de<br />
neuronen (hersencellen) gebruikt <strong>als</strong> brandstof. Bij<br />
Alzheimer kunnen sommige delen van de hersenen<br />
geen glucose meer opnemen ten gevolge van insulineresistentie<br />
of door afsterving. Deze ketonlichamen<br />
vormen aldus een alternatieve brandstof.<br />
Het ontstaan van teveel insuline in het bloed of<br />
insulineresistentie door overconsumptie van snelle<br />
koolhydraten, komt in onze westerse maatschappij<br />
erg veel voor maar daarover een andere keer.<br />
Preventie van de ziekte van Alzheimer volgt uit het<br />
bovenstaande. Toch nog enkele aanvullingen: Ginkgo<br />
biloba, fosfatidylcholine, SAMe, vitamine B3, B12.<br />
Maar ook: niet roken, matig rode wijn drinken en<br />
zorgen voor een laag homocysteïnegehalte in het<br />
bloed (onder de 10 nmol/l). Homocysteïne is een<br />
cholesterolverbinding maar wel een die sterk ‘plakt’<br />
aan de binnenkant van de bloedvaten. Een hoog<br />
homocysteïne gehalte kan onder andere worden<br />
verlaagd <strong>met</strong> vitamine B12 en foliumzuur. Ik heb geprobeerd<br />
uw vraag over Alzheimer duidelijk en niet<br />
al te ingewikkeld te beantwoorden. Ik hoop dat dit<br />
gelukt is.<br />
Cytoscopie<br />
‘Is een cytoscopie en het wegnemen van weefsel van een<br />
poliepje in mijn blaas volgens u verantwoord of niet?’<br />
Een mevrouw van 83 jaar (al 30 jaar lid van de<br />
Moermanvereniging) heeft wat bloedverlies gezien<br />
in de urine. Nadat ze stopte <strong>met</strong> de ascal (bloedverdunner)<br />
heeft ze dat niet meer gezien. Ze is toch<br />
naar de uroloog verwezen en die heeft middels een<br />
echoscopie een poliepje gezien in de blaas.<br />
Lees verder op pagina 31 ><br />
20 21
Roundup is binnen enkele decennia tijd uitgegroeid<br />
tot een van de meest gebruikte onkruidbestrijdings-<br />
middelen ter wereld. Volgens de fabrikant is het een<br />
doorbraak omdat de milieubelasting minimaal is.<br />
Greenpeace stelt in een recent rapport daarentegen<br />
dat het kankerverwekkend is en mogelijk hormoon-<br />
verstorend. Uitzicht ging op zoek naar de waarheid die,<br />
<strong>als</strong> zo vaak, in het midden ligt.<br />
Tekst: Jan van Klinken Foto: Wikimedia<br />
Alternatief voor Roundup volgens Wageningse expert nog slechter<br />
Onkruidverdelger toegelaten maar toch omstreden<br />
Onkruid bestrijden <strong>met</strong> Roundup is even goedkoop <strong>als</strong><br />
effectief. Dat staat vast. De producent ervan, de Amerikaanse<br />
multinational Monsanto, vaart er dan ook wel bij.<br />
Het laat alle concurrenten ver achter zich. Het middel wordt<br />
wereldwijd massaal toegepast, niet alleen op stoepen, straatjes<br />
en schoolpleinen maar ook op mega-akkers <strong>met</strong> maïs of<br />
sojabonen, in de tuinbouw en in de bossen.<br />
Monsanto beweert dat de milieubelasting minimaal is. De<br />
Amerikaanse en Europese instanties die over de toelating van<br />
bestrijdingsmiddelen gaan, onderschrijven die claim. Vandaar<br />
dat het gebruik zowel in de VS <strong>als</strong> in alle Europese landen is<br />
toegestaan.<br />
Steriele arealen<br />
Bij toepassing in de land- en tuinbouw is er wel een probleem.<br />
Het doodt niet alleen onkruid maar het belemmert ook de<br />
groei van gewassen. Monsanto heeft daar wat op gevonden.<br />
Het heeft via genetische manipulatie zaad ontwikkeld dat<br />
resistent is tegen Roundup. Met name bij de verbouw van soja,<br />
katoen, mais en koolsoorten wordt daarvan dankbaar gebruik<br />
gemaakt. Het resultaat is een steriel areaal waarop alleen<br />
maar gewassen groeien en ieder ander groen is en wordt<br />
uitgeroeid.<br />
Een stuk minder enthousiast dan de fabrikant is milieuorganisatie<br />
Greenpeace. In een recent rapport stelt het dat Round up<br />
wel degelijk schadelijk is voor mens en milieu. Het gif glyfosaat,<br />
dat in Roundup zit, kan volgens het rapport een rol spelen<br />
in de ontwikkeling van kanker en is mogelijk hormoonversto-<br />
rend. Greenpeace heeft het rapport opgesteld in samenwerking<br />
<strong>met</strong> de Britse organisatie GMFreeze.<br />
Greenpeace is niet onder de indruk van de studies die aantonen<br />
dat Roundup weinig milieubelasting geeft. De onderzoeken zijn<br />
volgens de organisatie uitgevoerd door Monsanto zelf. Uit onafhankelijk<br />
onderzoek blijkt echter dat het werkzame gif glyfosaat<br />
wel degelijk een groot risico voor de <strong>gezond</strong>heid kan zijn.<br />
Daarom roepen Greenpeace en GMFreeze op om de vergunning<br />
voor het gebruik van Roundup en andere glyfosaatbestrijdingsmiddelen<br />
zo snel mogelijk opnieuw te laten beoordelen.<br />
Het rapport van de twee milieuorganisaties analyseert bijna<br />
tweehonderd onafhankelijke wetenschappelijke onderzoeken.<br />
Het wijst erop dat glyfosaat niet alleen schadelijk is maar er<br />
ook voor zorgt dat onkruid immuun wordt voor het middel.<br />
Daardoor zijn boeren genoodzaakt om steeds meer gif te<br />
gebruiken bij het bestrijden van onkruid. “De belofte van<br />
Monsanto, dat de onkruidbestrijding <strong>met</strong> Roundup gemakkelijker<br />
en goedkoper zou worden, is dus onjuist”, stelt Herman<br />
van Bekkem, gentech- en landbouwdeskundige bij Greenpeace.<br />
Niet iets beters<br />
Landbouwkundige dr.ir. Corné Kempenaar van de universiteit<br />
van Wageningen zegt het ge<strong>deel</strong>telijk <strong>met</strong> Greenpeace eens te<br />
zijn. Hij deed onderzoek waarbij Roundup was betrokken en<br />
stelt er niet omheen te kunnen dat herbiciden zo<strong>als</strong> glyfosaat<br />
betrekkelijk gemakkelijk kunnen afspoelen naar het opper-<br />
vlaktewater, zeker <strong>als</strong> ze gebruikt worden op verhardingen.<br />
Ze komen dan via het riool in de zuiveringsinstallaties maar<br />
er blijven meestal residuen over. Gevolg is dat er te hoge<br />
concentraties herbiciden voorkomen bij de inlaatpunten voor<br />
winning van drinkwater én in het grondwater.<br />
“Toch moet ik er wel bij zeggen”, tekent Kempenaar aan, “dat<br />
glyfosaat een van de minst vervelende onkruidbestrijdingsmiddelen<br />
is. Greenpeace pleit voor een verbod maar wat krijg<br />
je dan? Andere middelen zijn altijd schadelijker. Als er geen<br />
onkruidbestrijdingsmiddelen nodig zouden zijn, was ik het<br />
<strong>met</strong> Greenpeace eens. Maar nu dat wel zo is, is er tot nu toe<br />
niet iets beters dan glyfosaat.”<br />
Ook gaat hij niet mee in de bewering van Greenpeace dat<br />
Roundup kankerverwekkend is. “Ik heb me in de onderzoeken<br />
verdiept waarnaar ze verwijzen maar ik vind dat Greenpeace<br />
op dit punt geen sterke casus heeft. Reken ook maar dat er bij<br />
de toelating heel goed naar die onderzoeken wordt gekeken.”<br />
Waar hij het weer wel mee eens is, is dat onkruid ongevoeliger<br />
wordt voor Roundup zodat er steeds meer nodig is. Dat is zowel<br />
slecht voor het milieu <strong>als</strong> voor de portemonnee van de<br />
boeren. “In die zin straf het kwaad zichzelf”, aldus Kempenaar.<br />
Onkruid kan tegenwoordig ook bestreden worden <strong>met</strong> machines<br />
die <strong>met</strong> stoom werken. Ze herkennen onkruid en verbranden<br />
dat. “Maar die gebruiken veel meer brandstof dan<br />
machines die Roundup spuiten. Dat is net zo goed schadelijk<br />
voor het milieu. <strong>Zo</strong> gemakkelijk is de keuze dus niet”, besluit<br />
Kempenaar.<br />
Meest en minst bespoten<br />
De Amerikaanse organisatie EnvironmentalWorking<br />
Group heeft haar lijsten<br />
van meest en minst bespoten producten<br />
geactualiseerd. Ze zien er nu zo uit:<br />
EWG adviseert deze producten<br />
biologisch te kopen:<br />
1. Appels<br />
2. Selderij<br />
3. Aardbeien<br />
4. Perziken<br />
5. Spinazie<br />
6. Nectarines<br />
7. Druiven<br />
8. <strong>Zo</strong>ete paprika’s<br />
9. Aardappels<br />
10. Blauwe bessen<br />
11. Sla<br />
12. Boerenkool<br />
Laagst in pesticide/minst bespoten:<br />
1. Uien<br />
2. Suikermais<br />
3. Ananassen<br />
4. Avocado’s<br />
5. Asperges<br />
6. <strong>Zo</strong>ete erwten<br />
7. Mango’s<br />
8. Aubergines<br />
9. Meloenen<br />
10. Kiwi’s<br />
11. Kool<br />
12. Watermeloenen<br />
13. <strong>Zo</strong>ete aardappelen<br />
14. Grapefruit<br />
15. Champignons<br />
22 23
Gezond leven<br />
Gezond blijven<br />
10% korting bij de<br />
Roode Roos<br />
Een leven lang vitaal!<br />
Squalene is een bijzondere stof die<br />
zowel in het menselijk lichaam <strong>als</strong> in de<br />
natuur wordt aangemaakt. Het behoort<br />
tot een speciale groep antioxidanten,<br />
de zogenaamde isoprenoïden en<br />
wordt uit de levertraan van de diepzee<br />
dogfish verkregen. Squalene heeft het<br />
vermogen om zuurstof toe te voegen aan<br />
de menselijke cel. Hierdoor beschermt<br />
het de cellen waardoor het lichaam<br />
wordt behoed voor de ziekmakende<br />
moleculen. Issho Genki® Squalene iP6<br />
is een veelzijdig, natuurlijk en zuiver<br />
voedingssupplement dat uw lichaam<br />
weer in balans brengt.<br />
Versnelt herstel<br />
Toename<br />
energie, vitaliteit<br />
en uithoudingsvermogen<br />
Beschermt tegen<br />
vroegtijdige<br />
veroudering van<br />
de huid<br />
Beschermt tijdens<br />
chemotherapie en<br />
bestraling<br />
Beschermt cellen<br />
en weefsels<br />
Fyto-Life<br />
van Hogendorpplein 28<br />
5051 SR Goirle<br />
T: +31 (0) 13 534 6437<br />
F: +31 (0) 13 530 2247<br />
E: info@fyto-life.nl<br />
W: www.fyto-life.nl<br />
www.isshogenki.com<br />
Advertenties<br />
Luchtwegformule:<br />
Een steuntje in de rug<br />
<strong>•</strong> uitgekiende combinatie van vitaminen,<br />
mineralen en kruiden die elkaar aanvullen<br />
<strong>•</strong> stimuleert het immuunsysteem<br />
<strong>•</strong> geeft verlichting aan de luchtwegen<br />
In prijs verlaagd van € 23,00 inclusief BTW<br />
per 60 vegetarische capsules naar € 19,95<br />
Let op: raadpleeg eerst uw arts <strong>als</strong> u onder behandeling staat<br />
www.vitortho.nl<br />
24 25<br />
www.ortho.nl<br />
Chemo en visolie: wetenschappers en pers<br />
onverantwoord(elijk)<br />
Op 13 september verscheen een persbericht van het UMC Utrecht: ‘Tumoren ongevoelig door<br />
visolie’. De landelijke media pikten het vrijwel allemaal op:<br />
ANP/Telegraaf: Gebruik geen visolie bij chemotherapie.<br />
NOS: Visolie kan effect chemotherapie opheffen.<br />
Trouw/Volkskrant: Gebruik visolie tijdens chemo sterk afgeraden.<br />
BBC/Wall Street Journal: Fish oils block chemotherapy drug.<br />
Belangrijkste feit is dat in het Utrechtse onderzoek niet één kankerpatiënt één druppel visolie<br />
heeft gehad. Toch adviseren de onderzoekers geen visolie supplementen te gebruiken bij chemo.<br />
<strong>Zo</strong>maar: direct vanuit het Utrechtse laboratorium de wereldpers in.<br />
In de studie werd aangetoond dat immuuncellen van muizen een bepaald vetzuur aanmaken<br />
<strong>als</strong> reactie op en bescherming tegen toxische chemotherapie (op zich dus een heel natuurlijke<br />
reactie). De onderzoekers hebben willekeurig slechts twee visolie supplementen (van de vele<br />
die er op de markt zijn) geanalyseerd en vonden daarin hetzelfde vetzuur (niet verwonderlijk<br />
want het zit er van nature in, tenzij het eruit gezuiverd is). De muizen kregen maar een keer<br />
een hoeveelheid visolie toegediend en de werking van de chemo bleek geremd.<br />
Wat dit betekende voor kankerpatiënten <strong>met</strong> chemo en die tegelijkertijd visolie supplementen<br />
gebruiken, wordt in het wetenschappelijke artikel op een bijzonder ingewikkelde manier beschreven.<br />
Eenvoudiger ging blijkbaar niet. Duidelijk is dat het feitelijk alleen om een muizenstudie<br />
ging. Op een bijzonder vage en omslachtige manier probeerden de onderzoekers de<br />
betekenis voor de patiënt te vertalen. Reden om een van de onderzoekers per email om een<br />
nadere verklaring te vragen. Het antwoord bevestigde wat ik al vermoedde: ‘Wij hebben ons<br />
onderzoek uitgevoerd in muizen, en daarin zien we dat het gebruik van 2 geteste visoliën de<br />
werking van chemotherapie vermindert. Dit wijten wij aan een specifiek vetzuur dat in deze 2<br />
visoliën aanwezig is. Omdat het effect bij muizen zo sterk is, raden wij visolie gebruik bij patiënten<br />
af, in afwachting van onderzoek bij mensen. Ik wil benadrukken dat het resistentie<br />
opwekkende effect van visolie niet bij mensen aangetoond is.’<br />
In het artikel verder geen woord over bevindingen in andere onderzoeken over de interactie<br />
van chemotherapie en visolie. Niet één studie wordt genoemd, terwijl die er wel degelijk zijn<br />
waaruit blijkt dat visolie supplementen juist een gunstig effect hebben samen <strong>met</strong> chemotherapie.<br />
Ook opmerkelijk is dat in het artikel over vis op het Nederlandse menu <strong>met</strong> geen woord<br />
wordt gerept.<br />
Het is duidelijk dat de onderzoekers bewust de publiciteit hebben gezocht om hun negatieve<br />
advies ten aanzien van visolie supplementen de wereld in te helpen. Dat is gelukt. Maar is dit<br />
gerechtvaardigd op basis van hun onderzoek, waarin geen enkele kankerpatiënt één capsule<br />
visolie heeft gehad? Nog maar eens dat opvallende citaat uit de mail van een van de onderzoekers:<br />
‘Ik wil benadrukken dat het resistentie opwekkende effect van visolie niet bij mensen<br />
aangetoond is’. Zet dat eens af tegen de kop van het Utrechtse persbericht: ‘Tumoren ongevoelig<br />
door visolie’. Ook de pers speelt hierin een dubieuze rol door klakkeloos en kritiekloos<br />
het bericht verder de wereld in te leiden.<br />
Dr. Gert Schuitemker
Oplossing<br />
‘Altijd kritisch blijven op je voeding’<br />
is de oplossing van de puzzel in Uitzicht<br />
2011/07. Nederlanders eten on<strong>gezond</strong>.<br />
De bevolking eet nog altijd veel te weinig<br />
fruit, groente, vis en vezels. Dat constateert<br />
het Rijksinstituut voor Volks<strong>gezond</strong>heid<br />
en Milieu (RIVM). Deze<br />
adviesorganisatie voor de overheid hield<br />
een Voedsel Consumptie Peiling onder<br />
bijna 4.000 Nederlanders en onderzocht<br />
hun eetgedrag tussen 2007 en 2010. Dertien<br />
jaar geleden werd de peiling, onder<br />
mensen van 7 tot 69 jaar, ook uitgevoerd.<br />
Het blijkt dat Nederlanders het afgelopen<br />
decennium niet <strong>gezond</strong>er zijn gaan<br />
eten. <strong>Zo</strong> consumeren volwassenen gemiddeld<br />
100 tot 120 gram groenten per<br />
dag, terwijl dat 200 gram zou moeten<br />
zijn. Ook fruit en vezels worden te weinig<br />
gegeten. Het goede nieuws is dat mensen<br />
minder transvetzuren binnen krijgen.<br />
Die verhogen de kans op hart- en vaatziekten.<br />
Transvetzuren zitten van nature<br />
in voedingsmiddelen, maar zij ontstaan<br />
ook bij het verharden van plantaardige<br />
oliën. Na een daling van transvetzuren<br />
in margarines en bereidingsvetten voor<br />
thuisgebruik, zijn in de afgelopen tijd<br />
ook de gehalten in buitenshuis bereide<br />
voedingsmiddelen gedaald. Bijvoorbeeld<br />
in snacks en koek. Het bedrijfsleven is<br />
zich bewust geworden van de risico’s.<br />
De consumptie van de verzadigde vetzuren<br />
is echter nog steeds te hoog. Het<br />
RIVM onderzocht niet waarom mensen<br />
de aanbevelingen voor <strong>gezond</strong> eten niet<br />
opvolgen. Dus mensen, blijf kritisch op<br />
uw voeding en weet wat u eet.<br />
De prijzen gaan naar deze winnaars:<br />
1e prijs: mevr. Jonker, Hoevelaken<br />
2e prijs: mevr. Vermeulen, Breda<br />
3e prijs: mevr. Samkalden, Amersfoort.<br />
De inzenddatum voor de puzzel in<br />
Uitzicht 2011/09 sluit 10 januari 2012.<br />
LET OP!<br />
Het inzenden van de oplossing is alleen<br />
mogelijk door: overschrijving van<br />
tenminste € 1,00 op ING rekening 6189,<br />
t.n.v. Moermanvereniging te Alphen aan<br />
den Rijn. Vermeld uw oplossing onder<br />
mededelingen.<br />
Gert Tretmans<br />
Tuinvaas 16<br />
7609 ZT Almelo<br />
tel. (0546) 56 94 11.<br />
E-mail: gjwtretmans@gmail.com<br />
26<br />
Kruiswoordraadsel<br />
Horizontaal:<br />
1. geografische mijl; 3. onberaden wijze waarop een zaak wordt aangegrepen; 13. science<br />
fiction; 15. eikenschors; 17. zak; 18. meisjesnaam; 19. meisjesnaam; 20. opnieuw;<br />
22. plaats in Gelderland; 24. omroepvereniging; 25. levenslucht; 26. voorzetsel;<br />
28. onheilsgodin; 30. vrucht; 32. bijbel <strong>deel</strong>; 33. droog en onvruchtbaar; 34. jongensnaam;<br />
36. Chinese vermicelli; 37. klasse; 38. honingdrank; 39. <strong>met</strong> de nek aankijken; 41. watervogel;<br />
43. gesloten; 45. norsige vrouw; 47. kleur; 49. plaats in Gelderland; 51. oud-IJslandse<br />
literatuur; 52. het zij zo; 53. herkauwer; 54. uniek; 55. godin van de aarde;<br />
56. Britse pistoolmitrailleur; 58. zuiver; 60. Engels bier; 61. kloosterzuster; 63. misten;<br />
66. onbeschaafd; 68. buislamp; 70. gevuld; 72. stad in België; 73. spoedig; 74. Archi Episcopus;<br />
75. ronddraaien; 78. streling; 79. componist; 81. stad in Algerije; 82. mannetjes<br />
kip; 84. struisachtige vogel; 86. ploeg spelers; 87. voormalig Nederlands eiland;<br />
88. advies; 90. oorlogsgod; 92. hoge piet; 93. persoonlijk voornaamwoord; 94. beroep;<br />
95. niet even.<br />
Verticaal:<br />
1. vasthoudend aan een aangenomen gewoonte; 2. gemeenschappelijke weide; 4. <strong>als</strong><br />
boven; 5. voetpunt; 6. balken; 7. bijbelse figuur; 8. Votre Excellence; 9. eerste vrouw;<br />
10. aanduiding van biljoenvoud; 11. vrucht; 12. rivier in Noord-Brabant; 13. plaats in<br />
Friesland; 14. onbekende en mysterieuze zaken binnen een familie; 16. paardje; 19. inlichtingendienst<br />
buitenland; 21. toespraak; 23. gemeen; 24. huidbedekking van vogels;<br />
25. hoge stand; 27. schoorsteenzwart; 29. lust; 31. vreemde munt; 34. boeien; 35. doen<br />
kamperen; 38. plaats op Sumatra; 39. onpersoonlijke hogere macht; 40. hinniken;<br />
42. manwijf; 44. lofdicht; 46. knaagdier; 48. Economisch Technologisch Instituut;<br />
50. geneesmiddel; 56. knevel; 57. huishoudelijk keurmerk; 59. omroepvereniging;<br />
62. bakplaats; 64. vlag; 65. rivier in België; 67. <strong>deel</strong> van een bijenkorf; 69. papegaai;<br />
71. componist; 73. leefregel; 74. Belgische zanger; 76. <strong>deel</strong> van een boom; 77. voeg;<br />
79. groef; 80. jongensnaam; 83. groet; 85. kerel; 88. zangnoot; 89. kiem; 91. Societas Jesu.<br />
Als u de hele puzzel hebt opgelost, kunt u aan de hand van de cijfers ook de<br />
onderste balk invullen. Hier ontstaat dan de uiteindelijke oplossing.<br />
Uitzicht is het tijdschrift van MMV Natuurlijke<br />
kankerpreventie en Ondersteunende<br />
therapieën. Het verschijnt tien keer per<br />
jaar en wordt gratis aan de leden van de<br />
vereniging beschikbaar gesteld.<br />
Verantwoording<br />
De redactie van Uitzicht en het bestuur<br />
van MMV brengen de inhoud ter kennis en<br />
beoordeling; zij aanvaarden geen verantwoordelijkheid<br />
voor de toepassing ervan.<br />
Overname van artikelen door derden is<br />
uitsluitend toegestaan <strong>met</strong> schriftelijke<br />
toestemming vooraf. Redactie en bestuur<br />
behouden zich het recht voor zonder opgave<br />
van redenen teksten, advertenties en te<br />
beantwoorden vragen te weigeren.<br />
Eindredactie<br />
Cor van Groningen<br />
Medewerkers aan dit nummer:<br />
Drs. Bob Hornstra, arts<br />
Riëtte Janssen<br />
Jan van Klinken<br />
Arjan van Laar<br />
<strong>Hans</strong> Nieuwstad<br />
Petra Pronk<br />
Dr. Gert Schuitemaker<br />
Fotografie<br />
Stef Breukel e.a.<br />
Redactiecommissie<br />
Truus Hartsink<br />
Drs. <strong>Hans</strong> Stoop<br />
Cor van Groningen<br />
Redactieadres<br />
Redactie Uitzicht<br />
Hof van Azuur 30<br />
2614 TB Delft<br />
Advertenties<br />
Advertentiemogelijkheden<br />
en tarieven kunnen worden<br />
aangevraagd bij:<br />
J.P.H. Geraats<br />
Louis Regoutstraat 36<br />
6006 LL Weert<br />
Telefoon (0495) 53 22 20<br />
Inschrijving<br />
Uitzicht ISSN 0169-9938<br />
Uitzicht op internet<br />
www.moermanvereniging.nl<br />
E-mail: info@moermanvereniging.nl<br />
Kopij volgend nummer:<br />
Magazine 10/2011<br />
vóór 21 november 2011<br />
c o l o f o n<br />
Korte berichten<br />
Open brief aan de minister van VWS<br />
De waarheid in de geneeskunde. Dat is het onderwerp van de Open Brief die mr.<br />
N.H. de Vries op 18 oktober 2011 aan de minister van Volks<strong>gezond</strong>heid, Welzijn en<br />
Sport schreef. In deze brief veegt hij op erudiete wijze de vloer aan <strong>met</strong> de uitspraak<br />
van Edith Schippers, minister van VWS, dat er voor de werkzaamheid en effectiviteit<br />
van de complementaire behandelwijzen (CAM) geen of onvoldoende wetenschappelijk<br />
bewijs bestaat en dat CAM dus niet ‘evidence-based’ is. Een stelling die vaak<br />
wordt gebruikt om complementaire behandelwijzen buiten spel te zetten.<br />
N.H. de Vries is niet alleen vanuit zijn verleden <strong>als</strong> rechter geïnteresseerd in waarheidsvinding<br />
op dit terrein, maar ook vanuit zijn hoedanigheid <strong>als</strong> patiënt die is<br />
aangewezen op ingrijpende medische zorg, zo<strong>als</strong> hij in de brief aangeeft. “De aanleiding<br />
tot dit schrijven wordt gevormd door mijn verontrusting over de naar mijn<br />
oor<strong>deel</strong> onevenwichtige wijze waarop de discussie hier te lande wordt gevoerd<br />
over de afgrendeling van CAM ten opzichte van reguliere geneeskunde. Bij deze<br />
afgrendeling wordt ook door u, <strong>als</strong> minister van VWS, het kernargument in stelling<br />
gebracht dat CAM niet ‘evidence based medicine (hierna: EBM) is, waarin besloten<br />
ligt dat de reguliere geneeskunde daarentegen wel EBM zou zijn”, aldus De Vries.<br />
Het is precies dit argument dat de briefschrijver op goede gronden in de rest van<br />
zijn brief aan mootjes hakt. Hij is van mening dat de adviseurs van de minister<br />
haar een aantal essentiële feiten omtrent zowel de reguliere geneeskunde <strong>als</strong> CAM<br />
onthouden, waardoor haar zienswijze op beide takken van de geneeskunde aantoonbare<br />
‘factual beliefs’ bevat. Factual beliefs zijn op geloof berustende overtuigingen<br />
die voor vaststaande feiten worden gehouden, waardoor de wetenschappelijke<br />
waarheid geweld wordt aangedaan <strong>als</strong> gevolg van een vermenging van feit en fictie.<br />
Kortom: een buitengewoon interessante brief over een belangrijk onderwerp. In het<br />
volgende nummer van Uitzicht gaan we hier dan ook zeker verder op in.<br />
Vegetarisch koken <strong>met</strong> de seizoenen<br />
Wij zijn behoorlijk afgedwaald van het<br />
‘natuurlijke pad’. Blauwe bessen in de<br />
lente, het hele jaar door paprika’s, het<br />
is allemaal geen probleem meer. Tenminste,<br />
niet in de aanschaf. Maar <strong>als</strong><br />
het gaat om ‘natuurlijk <strong>gezond</strong>’ is het<br />
een ander verhaal. We weten nauwelijks<br />
meer wat ‘natuurlijk’ betekent en<br />
hoe het smaakt. Daarom introduceert<br />
Marry Foelkel vier keer per jaar een<br />
culinair event op haar kruidentuin in<br />
Beekbergen: vegetarisch koken <strong>met</strong> de<br />
seizoenen.<br />
Eten bij Marry Foelkel is een belevenis.<br />
Voor wie gewend is aan het gewone<br />
huis-, tuin- en keukenvoedsel is zo’n<br />
culinair bezoekje aan de kruidentuin in<br />
Beekbergen absoluut een aanrader.<br />
Niet alleen omdat je er allerlei heerlijke<br />
dingen kunt proeven, maar ook omdat je<br />
kennis over <strong>gezond</strong> in een paar uur tijd<br />
flink wordt bijgespijkerd. Er vliegen<br />
enorm veel ‘weetjes’ over tafel, vooral<br />
van de kant van Marry die de oneliners<br />
makkelijk uit haar mouw schudt, zo<strong>als</strong><br />
deze: Het beste is vaak niet wat je doet,<br />
maar wat je laat. Koop minder en voel<br />
je beter!” Maar ook de bezoekers doen<br />
geregeld een duit in het zakje, omdat zij<br />
ook serieus geïnteresseerd zijn in een<br />
<strong>gezond</strong>e levensstijl en daar elk vanuit<br />
hun eigen achtergrond mee bezig zijn.<br />
Behalve lekker eten is het dus ook volop<br />
leren van elkaars ervaringen.<br />
Vegetarisch koken <strong>met</strong> de seizoenen’<br />
wordt vier keer per jaar gehouden.<br />
De data zullen in Uitzicht worden<br />
aangekondigd.<br />
Voor meer informatie: Marry Foelkel,<br />
(055) 506 13 91.<br />
27
De Roode Roos B.V.<br />
Magazijn voor orthomoleculaire voeding<br />
Deze keer een andere selectie van<br />
producten, welke door “De Roode Roos<br />
B.V.” geleverd kunnen worden.<br />
Hierdoor krijgt u een inzicht van ons ruime<br />
assortiment, van meer dan 3500 producten<br />
en 80 leveranciers.<br />
Bestellen bij De Roode Roos B.V.<br />
Alle producten worden in principe geleverd<br />
<strong>met</strong> een korting van max. 25% ten opzichte<br />
van de adviesprijs. Om te bestellen kunt u<br />
gebruik maken van de lijst die hiernaast is<br />
afgedrukt. Eventueel kunt u eerst een<br />
fotokopie maken. Onze volledige catalogus<br />
is op aanvraag verkrijgbaar.<br />
Uw schriftelijke bestelling kunt u naar onze<br />
postbus sturen. Vervolgens laten wij de<br />
bestelling door TNT-Post bij u thuis<br />
bezorgen.<br />
Ook kunt u ons gratis naamnummer<br />
0800-ROODEROOS (0800-7663376)<br />
gebruiken.<br />
Internetgebruikers kunnen een e-mail<br />
versturen naar orders@derooderoos.com of<br />
direct bestellen via onze webwinkel op<br />
www.derooderoos.com<br />
Vanaf nu biedt De Roode Roos u de<br />
mogelijkheid uw bestellingen te betalen via<br />
doorlopende machtiging voor automatische<br />
incasso.<br />
Een machtigingskaart hiervoor kunt u<br />
opvragen via onze website:<br />
www.derooderoos.com/machtigen<br />
Prijswijzigingen voorbehouden<br />
Vermeld hier uw<br />
adresgegevens:<br />
Uw naam: (Dhr/Mevr):<br />
Adres:<br />
Postcode & Woonpl.:<br />
Telefoonnummer:<br />
Nr<br />
205 Multi vit.& mineralen (240 tab)<br />
268 Bio-Quinon Q10 Super 30 mg (150 caps)<br />
547 BioSil (30 ml)<br />
Advertentie<br />
586 MaxEPA (100 softgels)<br />
1388 MultiVit Basic (module 1) (90 vcaps)<br />
1785 MSM 1000 mg (120 tab)<br />
2308 DHA 250 (120 caps)<br />
2836 MetaRelax (90 tab)<br />
2999 Eye Q 500 mg (210 caps)<br />
3273 Lignan Flax Oil Complex (473 ml)<br />
3402 Optimal Prenatal DHA Formula (60 softgel<br />
3492 Bio Bran MGN3 250 mg (50 tab)<br />
3588 Symbioflor 1 (50 ml)<br />
3654 Prostaatformule (60 tab)<br />
3924 MagAsorb 150 mg (Magnesium <strong>als</strong> Citraat<br />
4084 Women's Mood (30 caps)<br />
4105 Levertraan Forte (60 softgels)<br />
Plantina<br />
Postbus 16035<br />
2500 BA Den Haag<br />
Telefoon 070-3010701<br />
Fax 070-3010707<br />
Fabrikant<br />
Pharma Nord<br />
Bio Miner<strong>als</strong><br />
Cardio Vasc. Res.<br />
Alfytal<br />
Vit<strong>als</strong><br />
Now Foods<br />
Metagenics<br />
Springfield<br />
Barlean's<br />
Minami Nutrition<br />
Medpro<br />
Energetica Nat.<br />
Best Choice<br />
Lamberts<br />
Care For Women<br />
Bonusan<br />
4126 Coriolus Versicolor-extract 750 mg (90 cap AOV<br />
4398 Active Biodream (800 gram)<br />
4456 Spirulina (180 tab)<br />
4617 Solidago Complex Tinctuur (50 ml)<br />
4630 Co Enzyme Q10 with MCT (60 vcaps)<br />
4646 Super Greens (220 gram)<br />
4754 Bio Nutriënt l-Tryptofaan (60 vcaps)<br />
5400 Vitamine D3 15 mcg (90 softgel)<br />
5696 Luchtweg Formule (60 vcaps)<br />
5861 Delima Feminin (10 ovula)<br />
5878 Glucosamine Summum (120 tab)<br />
6096 CalAsorb (180 tab)<br />
6097 Salvestrol Prostaat (60 caps)<br />
6213 Elke Dag (90 tab)<br />
Lidmaatschap nr.:<br />
Geboortedatum:<br />
E-Mailadres:<br />
Biodream<br />
Marcus Rohrer<br />
<strong>Zo</strong>nnegoud<br />
Viridian<br />
VitaKruid<br />
CellCare<br />
Bonusan<br />
VitOrtho<br />
Pekana<br />
Supplemed<br />
Lamberts<br />
Vit<strong>als</strong><br />
Vit<strong>als</strong><br />
(evt.) voorschrift van:<br />
Normaal<br />
€ 98,75<br />
€ 46,50<br />
€ 29,90<br />
€ 37,00<br />
€ 20,75<br />
€ 22,25<br />
€ 38,25<br />
€ 23,99<br />
€ 36,95<br />
€ 19,95<br />
€ 28,50<br />
€ 65,00<br />
€ 13,60<br />
€ 11,50<br />
€ 12,20<br />
€ 19,95<br />
€ 9,00<br />
€ 31,70<br />
€ 45,00<br />
€ 13,32<br />
€ 11,59<br />
€ 37,25<br />
€ 46,70<br />
€ 21,90<br />
€ 11,00<br />
€ 23,00<br />
€ 14,90<br />
€ 35,50<br />
€ 27,50<br />
€ 39,95<br />
€ 49,95<br />
Leden<br />
€ 74,06<br />
€ 34,87<br />
€ 22,42<br />
€ 27,75<br />
€ 18,68<br />
€ 16,69<br />
€ 28,69<br />
€ 17,99<br />
€ 27,71<br />
€ 14,96<br />
€ 21,38<br />
€ 58,50<br />
€ 10,88<br />
€ 8,63<br />
€ 9,15<br />
€ 14,96<br />
€ 6,75<br />
€ 23,78<br />
€ 36,00<br />
€ 11,32<br />
€ 8,69<br />
€ 29,80<br />
€ 39,70<br />
€ 17,52<br />
€ 8,25<br />
€ 17,25<br />
€ 11,18<br />
€ 26,62<br />
€ 20,62<br />
€ 29,96<br />
€ 37,46<br />
Deze boeken kunt u bestellen<br />
bij de Moermanvereniging.<br />
Wilt u één of meerdere boeken<br />
toegestuurd krijgen, vul dan<br />
duidelijk een girokaart in <strong>met</strong><br />
het juiste bedrag en de titels<br />
van de gewenste boeken.<br />
Geen geld opsturen!<br />
Het gironummer waarop u<br />
kunt bestellen is: 355.999 t.n.v.<br />
De Moermanvereniging<br />
Postbus 508<br />
2400 AM Alphen aan den Rijn.<br />
De prijzen zijn inclusief verzendkosten<br />
binnen Nederland.<br />
Daarbuiten wordt € 3,50 extra<br />
berekend.<br />
Boekenlijst<br />
01. Dr. Moerman, een weg tot genezing,<br />
C. van Groningen en A. Ronhaar € 11,30<br />
04. De psychische achtergronden van kanker, Jac. Landman € 4,95<br />
09. Verhütung und Heilung von Krebs, Jac. Landman € 6,80<br />
10. Die Moerman-Krebs-Diät, E. Wannee-Immerzeel € 6,80<br />
15. Het Moermandieet, <strong>gezond</strong> en lekker, E. Wannee € 4,95<br />
17. A solution to the Cancer Problem € 7,95<br />
22. Variaties op de Moermankeuken, Truus Hartsink € 4,95<br />
24. Kookboek, Lia v.d. Geest en Lydia Sleutel € 7,95<br />
28. De actuele voedingstabel, wat zit waar in? € 9,50<br />
29. Retrospectief onderzoek naar de effectiviteit van € 20,40<br />
de Moermantherapie<br />
37. Het Gouden boekje voor de Gezondheid, G.E. Schuitemaker € 12,50<br />
Voor meer boeken van de heer Schuitemaker zie:<br />
www.<strong>gezond</strong>eboeken.nl<br />
41. Bondgenoot, autobiografie van een immuuncel, Henk Fransen € 12,75<br />
42. De helende factor, Bob Th. Hornstra € 16,50<br />
44. Voed je goed, voel je goed, Monique van den Assum € 4,95<br />
45. Dvd ‘Geef ziekte geen kans, eet en leef <strong>gezond</strong>’, Kees Braam € 6,95<br />
Advertenties<br />
Green Magma<br />
uw dagelijkse portie (extra) groenten<br />
Door onze drukke levensstijl<br />
komen we niet altijd toe aan onze<br />
dagelijkse portie groenten. Green<br />
Magma kan u helpen. Het bevat het<br />
extract van biologisch geteelde<br />
jonge, groene gerstebladeren.<br />
Dit groene gerstextract bevat alle<br />
belangrijke vitaminen, mineralen,<br />
Green Magma:<br />
Reinigende eigenschappen<br />
Krachtige antioxidant<br />
Bevat meer dan 70 voedingsstoffen<br />
waaronder vitaminen en mineralen<br />
Uw dagelijkse (extra) portie groenten<br />
enzymen en spoorelementen<br />
zo<strong>als</strong> die ook voorkomen in verse<br />
bladgroente. Bovendien is Green<br />
Magma rijk aan chlorofyl. Chlorofyl<br />
helpt ons lichaam op een milde<br />
wijze te reinigen, het stimuleert de<br />
spijsvertering en beschermt ons<br />
tegen vrije radicalen.<br />
Dankzij de natuurlijke uitgebalanceerde samenstelling heeft Green<br />
Magma een gunstige invloed op de <strong>gezond</strong>heid. U voelt zich fit en<br />
energiek.<br />
van gras<br />
naar sap<br />
in poedervorm<br />
Het gepatenteerde productieproces<br />
garandeert kwaliteit en de aanwezigheid<br />
en activiteit van de enzymen<br />
TS Products, Harderwijk<br />
Infolijn: 0341 - 46 21 46<br />
info@tsproducts.nl<br />
www.tsproducts.nl<br />
Verkrijgbaar in poeder en tabletten, bij uw natuurwinkel en <strong>gezond</strong>heidswinkel, o.a. De Tuinen.<br />
Vraag nu een gratis proefzakje aan<br />
via info@tsproducts.nl<br />
o.v.v. de code GMU11.<br />
<br />
TS Products, Harderwijk<br />
Infolijn: 0341 - 46 21 46<br />
info@tsproducts.nl<br />
www.greenmagma.nl<br />
28 29<br />
Biologisch
Advertenties<br />
Natuurlijk <strong>gezond</strong> <strong>met</strong><br />
homeopathie van VSM<br />
Natuurlijk <strong>gezond</strong><br />
De natuur is een bijna onuitputtelijke bron van vitaliteit. VSM<br />
gebruikt deze kennis al 110 jaar bij het vervaardigen van<br />
home opathische geneesmiddelen op basis van stoffen uit<br />
de natuur, zo<strong>als</strong> planten en kruiden. Hierdoor kun je op een<br />
natuurlijke manier <strong>gezond</strong> worden en blijven.<br />
De beste kwaliteit<br />
Alleen het beste is goed genoeg, <strong>als</strong> het om je <strong>gezond</strong>heid<br />
gaat. De producten van VSM voldoen aan alle strenge<br />
regels die gelden voor geneesmiddelen. Wij kweken in onze<br />
eigen tuin het overgrote <strong>deel</strong> van de plantaardige grondstoffen.<br />
Op ecologische wijze, dus zonder bestrijdingsmiddelen<br />
en kunstmest.<br />
Snel en effectief<br />
Homeopathische geneesmiddelen kunnen snel werken,<br />
soms al binnen een uur. Door hun milde werking zijn ze<br />
goed te combineren <strong>met</strong> andere geneeswijzen.<br />
Kleine ongemakken kun je zelf <strong>met</strong> een homeopathisch<br />
geneesmiddel oplossen. Voor andere aandoeningen heb je<br />
een professionele behandeling nodig. Ga in dat geval naar<br />
een ervaren homeopathisch arts of therapeut.<br />
Kijk voor meer informatie op www.vsm.nl.<br />
Adv VSM Uitzicht 185x130.indd 1 29-04-2009 15:41:54<br />
Vit. D(OEN)<br />
Hoge dosis Lage prijs Vitamine D 1000iu AANBEVOLEN<br />
Natuurlijke vorm<br />
Recent was Vitamine D in het nieuws waarin werd gesteld dat we goed moeten<br />
opletten of mensen wel voldoende vitamine D binnen krijgen.<br />
Lage vitamine D spiegels worden in samenhang gebracht <strong>met</strong> ernstige<br />
<strong>gezond</strong>heidsproblemen op latere leeftijd.<br />
Vitamine D is een vetoplosbare vitamine die door het lichaam kan worden<br />
geproduceerd <strong>als</strong> zonlicht op de huid valt. Mensen die te weinig zonlicht krijgen<br />
kiezen vaak voor het suppleren van vitamine D. Vitamine D is essentieel voor<br />
<strong>gezond</strong>e botten en tanden en wordt ook belangrijk geacht voor een <strong>gezond</strong><br />
immuunsysteem. Verhoogt de opname van kalk in botten.<br />
Succesvolle introductie door hoge dosis en lage prijs:<br />
Vitamine D 1000iu 120t slechts W 13,95<br />
Door de fantastische smaak en goede samenstelling is Omega 3 for Kids het product<br />
van 1e keus voor kinderen. De voordelen van Omega 3 in combinatie <strong>met</strong> Vitamine A, C,<br />
D en E. Eenvoudig in te nemen. Kauw de capsules stuk en ervaar de heerlijke smaak!<br />
100kc voor W 17,95<br />
NIEUW<br />
Voor informatie zie www.hb08.nl tel 088-0075700 mail info@hb08.nl<br />
> Vervolg van pagina 21 > Vraag & antwoord<br />
Het voorstel van de uroloog is nu dat door middel van een<br />
cystoscopie (via een dun slangetje in de blaas kijken) een<br />
stukje van dat poliepje wordt afgenomen om te zien of er<br />
sprake is van kwaadaardige cellen. Mevrouw schrijft: “Als er<br />
kwaadaardige cellen worden aangetroffen kunnen die cellen<br />
m.i. <strong>met</strong> het bloed door het hele lichaam verspreid worden<br />
en zijn we nog verder van huis. Maar zelfs <strong>als</strong> dat laatste niet<br />
zou gebeuren, zie ik het nut van dat onderzoek niet in. Want<br />
<strong>als</strong> er sprake zou zijn van kanker, zou ik mij niet willen onderwerpen<br />
aan allerlei ziekmakende behandelingen die mijn<br />
kwaliteit van leven enorm zouden verminderen. Ik heb een<br />
goed leven gehad, een mooie leeftijd bereikt en wie weet zou<br />
het ziekteproces zo langzaam gaan dat ik nog een goede tijd<br />
zou hebben. Graag zou ik van u willen weten of u een cystoscopie<br />
<strong>met</strong> wegnemen van weefsel verantwoord vindt, gezien<br />
in het licht van wat ik u allemaal heb verteld.”<br />
Een vraag aan de uroloog zou kunnen zijn of het mogelijk is<br />
het poliepje tijdens een cystoscopie te verwijderen en het<br />
daarna te laten onderzoeken (via pathologisch-anatomisch<br />
onderzoek) in het laboratorium, om te zien of het kwaadaardig<br />
is. Deze cystoscopie kan onder een licht roesje worden<br />
uitgevoerd. Ik raad u dan aan om voorafgaand aan de cystoscopie<br />
(de avond tevoren) preventief het homeopathische<br />
middel Staphisagria (200K) te nemen. Het blijkt dat Staphisagria<br />
complicaties <strong>als</strong> blaasontsteking en dergelijke na een<br />
cystoscopisch onderzoek helpt voorkomen.<br />
In geval van kwaadaardigheid bent u er waarschijnlijk vroeg<br />
bij en dat is natuurlijk erg belangrijk. Wij geven <strong>als</strong> bijkomende<br />
therapie dan extra vitamine A, E, C, B6 en zink (het zogenaamde<br />
Lamm protocol) en speciale lactobacillen (probiotica).<br />
Met Zhüli-take erbij (vervaardigd van Japanse paddestoelen)<br />
heb ik zeer goede resultaten gezien van deze aanpak. Vaak<br />
worden ook blaasspoelingen door de specialist gegeven die<br />
over het algemeen weinig bijwerkingen veroorzaken.<br />
Het is bovendien goed om te weten dat blaaspoliepen die in<br />
principe aanvankelijk goedaardig zijn kwaadaardig kunnen<br />
worden. Niets doen, dus afwachten, is de slechtste optie!<br />
Advertentie<br />
Activiteitenkalender<br />
november 2011 – Asten (NB)<br />
Vegetarische kookcursus<br />
Onder deskundige leiding maaltijden klaarmaken die<br />
<strong>gezond</strong> en smakelijk zijn.<br />
Plaats: Asten (Noord-Brabant)<br />
Data: dinsdagen 8, 15, 22 en 29 november<br />
Tijd: van 10.00 tot 14.00 uur<br />
Kosten: leden € 80,-<br />
Opgave: Mien v.d. Vijfeijken,<br />
telefoon (0493) 49 58 91 en Toos Scheres,<br />
telefoon (0475) 49 29 20.<br />
10 november – Den Haag<br />
Lezing<br />
Spreker: Anna Kruyswijk, arts<br />
Thema: Voeding voor je <strong>gezond</strong>heid<br />
Plaats: Laan van Meerdervoort 1A, Den Haag<br />
Tijd: 20.00 uur (zaal open vanaf 19.30)<br />
Info: Margreet van Sytzama, (070) 324 18 15 of<br />
(06) 24 80 95 95.<br />
In het volgende nummer van Uitzicht<br />
<strong>•</strong> Noodkreet van oud-rechter mr. N.H. de Vries aan<br />
minister Edith Schippers<br />
<strong>•</strong> De angst voor terugkeer bij kanker<br />
<strong>•</strong> De voorliefde van Betty van der Krogt voor blauwe<br />
bessen<br />
Kortingsbon<br />
Betreft het boek: U kunt meer dan u denkt<br />
Auteur: <strong>Hans</strong> <strong>Moolenburgh</strong> sr.<br />
ISBN: 9789047703327<br />
Medium: Moermanvereniging<br />
Prijs: van € 25,00 naar € 20,00<br />
Deze kortingsbon is geldig van 29/09/2011<br />
tot en <strong>met</strong> 29/12/2011 en in te leveren bij<br />
elke boekwinkel in Nederland. Actiecode: 901-90599<br />
31
Change language